Riker: Shqipëria të tregojë se është në gjendje të zhvillojë zgjedhje të lira. Shqetësuese retorika nacionaliste

rikerShtetet e Bashkuara të Amerikës presin që Shqipëria të zhvillojë zgjedhje të lira e demokratike në 23 qershor.

Zëvendësndihmësi i Sekretares Amerikane të Shtetit, Filip Riker, ka thënë nga Brukseli se Shqipëria e ka rastin t’i dëshmojë jo vetëm bashkësisë ndërkombëtare, por edhe vetë qytetarëve të saj, se është në gjendje të zhvillojë zgjedhje demokratike dhe të lira, raporton Ora News.

Për diplomatin amerikan, SHBA-të janë të shqetësuara për retorikën nacionaliste që dëgjohet nga politikanët në Shqipëri, dhe ka thënë se kjo retorikë devijon fokusin nga çështjet e rëndësishme.

“Kjo retorikë nuk do të ndihmojë as në zhvillimin e ekonomisë, e as në zgjidhjet e problemeve siç janë papunësia, dhe problemet e tjera”, shtoi zyrtari i lartë amerikan.

Ai gjithashtu ka thënë se për Bashkimin Evropian është e rëndësishme që të vazhdojë politikën e zgjerimit në BE, dhe të ketë të hapur edhe perspektivën për vendet e rajonit të Ballkanit.

Gjithashtu, Riker theksoi më tej se Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të vazhdojnë të punojnë së bashku me Bashkimin Evropian në rajonin e Ballkanit Perëndimor edhe pas ndryshimeve në krye të departamentit amerikan të Shtetit pas largimit të Hillari Klinton.

Sipas tij, SHBA-të do të vazhdojnë të jenë të fokusuara në Ballkan dhe do të ketë vazhdimësi edhe me bashkëpunimin e tyre me BE-në në këtë zonë të Evropës.

REMOTE_ADDR:[]

20 komente në “Riker: Shqipëria të tregojë se është në gjendje të zhvillojë zgjedhje të lira. Shqetësuese retorika nacionaliste”

  1. sks says:

    o rekker ne serbi nacinalistet jane ne pushtet kurse ne greqi i ke ne paralment biles me deputet jane dhe anteare te be gjoja.
    sa here shqiptaret behen atdhedashes edhe pateriota per vendine tyre qenka shqetesuese per ballkanin pfffffffff.duan qe shqiptaret mo te jene atdhedashes qe shqieria mos te avancoje.

  2. Saliu i SHeqeres says:

    Hajde mor ju dhimbsen juve zgjedhjet shqiptare,,ju keshu i keni mbajtur diktatoret se doni shqiperine vend tranzicion,,e ku me mire se me sundimin e Saliu ju vithni se bashku me putanat evropiane,,ju keni qene qe keni mbajtur sundime per afro 45 vjet ashtu si ne Libi,,Egjipt ,,Irak,,dhe kete pi beni dhe ne shqiperi duke mbajtur nje super te korruptuar dhe vrases sic eshte Sali Ram Berisha,,duke arritur ta quani burre shteti,,lirin nuk ta dhuron kush ajo fitohet,,kete do beje populli shqiptar kur te vidhen zgjedhjet e qershorit,,do bejne pranveren shqiptare ashtu si populli i Libise y Egjiptit,,shkoni tani dhe mjaft folet ju plerat e huaja,,flm tema

  3. Shoku im burgaxhi says:

    Po mire. Kishe per te thene ndonje gje dhe ti per publik, e the.
    Puna eshte se ka shume veta ketu ne Shqiperi qe ate ( Shqiperine ) e drejton nje burre shteti. Ka bile dhe amerikane qe mendojne keshtu.
    Kesaj si tja bejme ?

    Apo ke qejf te bejme ndonje peticion me intelektuale nga cirku apo asambli i valleve qe mendojne ndryshe nga ty more zotri? 😉

    Mirë është të flasë i zoti i cirkut dhe jo palaçot e tij.

    Ja keshtu thote ky miku im burgaxhi.

  4. Pilo Lala says:

    Filloi vareja Amerikane mbi Sali Berishen.
    Nga ky moment do shikoni nje tjeter Ambasador Arvizu, qe do fshikulloje Berishen pa meshire. Do degjoni mbas Shkurtit gjuhen e mprehte te Arvizut kunder Berishes.

  5. Albania1 says:

    Ne te plas trapi ty se si i zhvillon Shqiperia zgjedhjet 😉 Hajd mer dak mer na i valinxhe me $ se e mbyll kapakun e pusetes shume shpejt dhe ti 😉
    S’kam pas ndoihere besim ke juve, faktet tregojne se ta jepni ombredhen ne Korrok dhe ta kerkoni ne Dhjetor 🙁

  6. eli-tiv says:

    …shqiperia???…jo..qeveria e shqiperise i ben zgjedhet…dhe ajo i vjedh…Duhet te thone ….SALI ..ke vjedhur gjithmon zgjedhjet….largohu !!!!!..shqiperia duhet te beje zgjedhje te lira..

  7. Toni says:

    Nese doni te shikoni retorike nacjonaliste hapni wikipedia e shikoni se cshkruan wiki per Reeker , nje pro slav qe kendon kenge patriotike maqedonse ne fusha sporti ne maqedoni kur ishte ambasador ne kete vend. Edhe keto zgjedhje amerikanet do i qojn per lesh.

  8. Teta says:

    Ore te flase kush te doje, Saliu do beje cte munde qe ti vjedhe zgjedhjet sic beri me Tiranen.Ai e di shume mire se nese humbet se ku e ka vendin, prandaj nje zgjidhje do te ishte qe te arratisej e te kishim nje qeveri teknike qe te organizonte zgjedhjet.Por Saliu si i trashe dhe pyke qe eshte nuk ja fershellen nga ky variant dhe nuk ja mmer mendja se i erdhi fundi.

  9. Janaq Dhimitraqi (homogjen) says:

    Amerika eshte e shqetesuar,sepse e di fort mire qe kjo retorike nacionaliste eshte kunder orthodoksise helenike ne shqiperi,qe perben afro 1/4 e popullsise ne vend.
    Orthodokset ne kete vend,nuk duhet ta mbeshtesin bashkimin e shqiptareve,sepse kjo nuk ka te beje me ne,perkundrazi eshte kunder etnicitetit tone helenik.
    Por,nese shqiptaret bejne referendum per bashkim,atehere edhe ne orthodokset duhet te bejme referendum per AUTONOMI TE VORIO-EPIRIT.

  10. Janaq Dhimitraqi (homogjen) says:

    Amerika eshte e shqetesuar,sepse e di fort mire qe kjo retorike nacionaliste eshte kunder orthodoksise helenike ne shqiperi,qe perben afro 1/4 e popullsise ne vend.
    Orthodokset ne kete vend,nuk duhet ta mbeshtesin bashkimin e shqiptareve,sepse kjo nuk ka te beje me ne,perkundrazi eshte kunder etnicitetit tone helenik.
    Por,nese shqiptaret bejne referendum per bashkim,atehere edhe ne orthodokset duhet te bejme referendum per AUTONOMI TE VORIO-EPIRIT.
    Atehere do t’i shohim keta shqiptaret nese do te kene guximin te shajne kishen tone ,Kryepiskopin tone…

    1. xxxx says:

      Ore Janaq Dhimitraqi po pse more pacavure e ndyre vllehe qe me hiqesh per grek si do ta merrni ket “vorio epirin” e shkrete kur ju bastard nuk beheni as 1perqind mjaft more palaco more zagare te ndyre 300eurosh ti je nje nga ata qe te shpeton shurra ne breke po don te marresh dhe “vorio epirin ” mbylle halen more bajge se na qelbe o vlleh baltaxhi

  11. era says:

    Ky spurdhiak i ferkonte koken saliut te serbeve para nje viti a me pak kur erdhi si perfaqesues i SHBA.
    Jam ne nje mendje me komentin e Tonit.

  12. Lenini says:

    Mos i qani hallin Saliut.Ai po i mer masat,pak nga pak.Saliu ka Meten,do i vije ne ndihme Kreshniku( kujtoni ju se alurin sot si i terbuar,per te thene se jam kunder Saliut?mos u genjeni,as Bamirin mos e merni seriozisht,edhe ai tek Saliu do shkoje).Mbani mend sa bertiste Meta ne mitingje,kunder Saliut? ishte mesuar me flori,te verdhe,te shkelqyshem,e si mund ti dorezonte e te mos i shtonte ato?Ky Kreshniku a nuk bertet si Ilir Meta? Jane njelloj,shekoje kur te embelsohet pak nga Saliu dhe bjere ne preherin e tij.Besoj se nuk duhet qare halli Saliut,por Edushkes,fodullit,frikacakut,ai do te deshtoje perseri.Sot ky njeri duhet te largohet menjhere nga KQZ,duke njoftuar te gjthe se nuk ka zgjedhje dhe nuk do mar pjese ne komedine qe luan Saliu me OSBE,ose jashte OSBE.E ben dot kete? JO.Ka humbur perseri.Do i vidhen votat prap,hapur,ne driten e diellit,ne driten e henes dhe ne driten e proxhektoreve qe do sjelle ndihma OSBE.Perse nuk e degjon Gjinushin,Ngjelen,Braçen,Milon? Ai po shet perseri partine socialiste.

  13. Dhe kush nga shqiptaret qenka i interesuar te degjoj mendimin e ktij Pederasti Amerikan !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Cfar jane duke ber kto mediat shqiptarve pupupupupupupupupupuuuuu
    mediat jane bashfajtori nr 2 pas sali berishesh putanes vicidolit ,
    qe shkaterruan ate popull ,ate vend .

  14. Arjoni says:

    Duke mos votuar tre ligjet Rama pengoi marrjen e statusit te vendit kandidat per BE por nuk i beri asnje te keqe kesaj mazhorance per arsyet e meposhtme:
    1. Rama mori mbi vete pergjegjesine si shkaktar i mosmarrjes se Statusit. Nese do te kishte votuar dhe statsusi nuk do te jepej ai do ta kishte elektoratin me vete kunder Berishe.
    2. I dha pretekst LSI (Metes) te mos i bashkohet ne nje koalicion. Vete Meta ka thene se nuk bej kualicion me ata qe bllokojne integrimin.
    3. U diskretitua perpara faktorit nderkombetar pasi u faktoi se per interesat e tij (per mua te gabuara) iu tha se nuk eshte i gatshem te jete nje partner serioz per ta as si lider i opozites dhe per me teper as si nje Kryeminister potencial
    4. E ka shume te veshtire qe njerezit ta besojne se do te mbaje premtimet. Dje iu drejtua qytetareve me fjalet: Opozita ka fjalen dhe idete. Me votoni qe te me provoni!” Fatjkeqesisht ai kishte ne dore me shume se sa fjalet dhe idete. Kishte mundesi te votonte per qytetaret. duke mos e bere kete ai nuk mund te jete i besueshem tek qytetaret.
    4. ka zevendesuar mbeshtetesit tradicionale te se majtes me aktore diletante duke asgjesuar FRESH, Forumin e Grave, departmanetet dhe cdo vlere te konservuar ne 20 vitet e ekzistences se PS.
    5. dhe ne fund Nese PS eshte familja socialsite atehere ne kete familje zoti Rama> Kryefamiljarin historik e ka zbuar nga shtepia dhe nuk lejon as ti permendet emri. Liderin e cunave te familjes (Meta( e ka detyruar te ndertoje shtepiu tjeter kurse te tjeter rrine te tulatur si bujtesa ne shtepine e tyre. pjestaret e tjere te familjes mes sherreve dhe pabesive perpiqen ti zene vendin njeri tjetrin duke u shtyre, peshtyre dhe diskretituar. Nje familjeje te tille eshte e veshtire qe fshati ti jape besimin per ta qeverisur!!!!
    Ajo qe eshte me e turpshmja eshte thirrja deshpruese e shume eksponenteve te majte perfshi edhe tre ish-president te cilet kerkojne rrotacion politik jo si nje merite e opozites porse Berisha ka qendruar shume ne pushtet!!!!!!!!

    1. hasan says:

      Te dhjefsha Meten.Po Meta vetem i shkakton rrjedhje votash PS.Tere lufta e opozites eshte e perqendruar tek lufta kunder korrupsionit dhe vjedhjes se pasurise publike.Personifikuesi e grabitjes eshte ilir Meta.Nuk e kuptoj si Rama kerkon akoma bashkepunim me Meten.Mos e kerkon perPARA?Me mire ti humbase Zgjedhjet se sa ti fitoje ato me plehra.

  15. Radio Brukseli says:

    Riker APO LIKER?
    Administrata amerikane o ‘like’ ne mos na ka gje borxh ne keto 22 vjet qe me ‘mesimet largpamese te tyre’ shkaterruam Shqiperine te pakten te bejne nje gjysem autokritike popullit shqipetar ne te kunderten te mos na çajne me BYTHEN.Fakti qe edhe pas 22 vjetesh flisni idjotesira tregon qe jeni nen nivelin e politikave e diplomacise Europiane ose nuk e njihni gjendjen qe prape delet tek NIVELI.
    Si mund te flitet per standarte zgjedhjesh ne nje vend pa shtet te se drejtes,pa sistem zgjedhor e pa demokraci e me varferi te pa pare ku me 5 lek blihen gjyqtaret pa le rojet e kutive qe nderrohen per nje panine?TURP

  16. Luan Burimi ish burgosur politik says:

    Shtetet e Bashkuara të Amerikës presin që Shqipëria të zhvillojë zgjedhje të lira e demokratike në 23 qershor.Ju lutem ju amerikanve na lejoni ti numrojme vete votat e Qershorit.
    http://bit.ly/jAL5ep

  17. Kujtim Spoho says:

    Zoti Riker ju Amerika e late shqiperin ne kete gjendje ku jemi sot ju kishit aleat Enver Hoxhen dhe komunizmin. NË KËRKIM TË SË VËRTETËS
    Print Friendly Version of this pagePrint Get a PDF version of this webpagePDF
    Lexuar 2948

    Ka libra që lexohen me ëndje, në të cilët jeta rrjedh e qetë në larminë e saj të përditëshme, në të cilët lexuesi njëjtësohet me personazhet, ka përshtypjen se ato ngjarje i ka jetuar apo dëgjuar dhe kur arrin në fund ka përtypur në vetvete gjithshka. Ai e mbyll librin, e arkivon atë në kujtesë i bindur se nuk do t’i kthehet më leximit të tij. Ka të tjerë që të mbërthejnë, që nuk i lëshon dot nga dora, mbasi ritmet e leximit janë shumë të larta e ankthi apo kureshtja për vijimin e ngjarjeve, apo përfundimin e tyre marrin një ngarkesë të tillë që, në mbarim të librit, duket se ajo është bërë pjesë përbërëse e vetes. Këta lloj librash nuk mbyllen për të mos u hapur më, tek ata rikthehet sërish lexuesi, mbasi përsiatjet rreth ideve apo ngjarjeve të librit mbeten gjithmonë nxitëse.

    Një libër i tillë është romani “Odiseja e një dedektivi” i shkrimtarit Agim Hamiti. Si nëntitull ai shënon “ngjarje të jetuara”. Ky i jep një karakter të veçantë veprës, që anon më shumë nga dokumentari se sa nga filmi artistik, nëse do të përdornim gjuhën e kinematografisë.

    Romani fillon me kapitullin e parë që titullohet : Spaçi. Është një përshkrim i bukur i mjedisit natyror e njerëzor të një kampi pune të detyruar në Mirditën e gjysmës së dytë të viteve 70. Është kampi ku më 1973 u zhvillua e para kryengritje në një burg komunist shqiptar, edhe se në formën e saj parake. Emri Spaç është binjakëzuar me kryengritjen e majit 1973 dhe me ekzekutimin barbar të tre të dënuarve (Xhelal Koprencka, Fadil Kokomani e Vangjel Lezho) “Për dy letra adresuar pushtetit qëndror në Tiranë, ku denoncohej veprimtaria antikombëtaree diktatorit Hoxha”. Për revoltën, siç e quan autori, “Çmimi me të cilin u pagua ajo qe tepër i shtrenjtë. Katër të pushkatuar dhe 86 të ridënuar me një shumë të përgjithshme prej 1400 vjet burg (14 shekuj jetë njeriu!)”. E gjithë kjo mynxyrë për tri ditë mosbindje policëve e ngritjen e një flamuri pa yll nga disa pjestarë të një bashkësie njerëzish të dënuar në kundërshtim me të gjitha normat juridike të një ligjëshmërie normale. Madje këtyre u duhet shtuar, për detyrë kronike edhe varja e një qeni, besoj një dukuri e panjohur në gjithë historinë botërore të shtypjes së kryengritjeve….

    Në këtë kamp famëkeq dërgohet për të kryer dënimin prej dhjetë vjetësh për “agjitacion e propagandë” një djalë 31 vjeçar nga Dukati i Vlorës, Sazan Diksi. Jeta e tij, e përshkruar shkurt, na paraqet një stereotip, atë të shumicës dërmuese të bijve të familjeve “të prekura”, t’ashtuquajturit armiq të klasës. Ata rriteshin pa baballarë, sepse këta ishin nën tokë, në burg ose në mërgim. Rriteshin me njëqind sakrifica nga nënat apo gjyshet në kampet e pafund të internimit, në vënde të ndryshme të Shqipërisë. Në më të shumtën e rasteve këta fëmijë ishin të parët e klasës, nxënës t’etur për dije e që mundoheshin të mësonin ndonjë gjuhë të huaj, për t’a zgjeruar atë. Ata i priste kazma që në moshën 16 vjeçare, sepse dyert e universitetit e, ndonjë herë edhe të shkollave të mesme, ishin të mbyllura për to. Kur arrinin moshën i përlante shërbimi ushtarak, pa kapur armë me dorë, në repartet e punës. Ishte preludi i viteve të punës së papaguar që më vonë do të kryenin në burgjet politike. Ata ishin gjithmonë nën vërejtjen e pandërprerë të “ëngjëjve projtës”, “heronjve të heshtur”, kriminelëve të Sigurimit të shtetit, pjesa më parazite e një shoqërie që kishte në themel të saj dhunën dhe varfërinë. Strategjia e tyre e zakonshme synonte një trysni të pashembullt, të gërshetuar me premtime joshëse, për t’u vënë në shërbim të tyre. Kur kjo nuk funksiononte “pinjojtë e klasave të përmbysura” viheshin në listën e arrestimeve, për t’u dënuar e dërguar në kampet e punës së detyruar pa shpërblim, ku ridënoheshin, vriteshin, torturoheshin e, në rastin më të mirë, dilnin të gjymtuar e bëheshin klientë të përhershëm të spitaleve.

    Kështu fillon edhe kalvari i Sazan Diksit. Mbas pesë vitesh qëndrimi në Spaç, ai shpërngulet në Qafë Bari, një tjetër emër kampi, i lidhur me një t’ashtuquajtur kryengritje, shtypja e së cilës, përsa i përket mizorisë së dhunës, shënoi rekorde planetare. Këtu dukatasi fjalëpak u njoh me një gjirokastrit, në frontin e punës së zbrazjes së vagonëve të mineralit. Kolegu i burgosur quhet Hamit Meli dhe vjen nga një përvojë krejt tjetër nga ajo e Sazan Diksit.Hamiti është bir i një partizani të brigadës së parë, një invalid lufte që mban ende në kokë ciflat e predhës, të cilat bëhen shkak i vdekjes së tij të parakohëshme n’operacionin për t’i nxjerrë. Simbas nënës së Hamitit i shoqi “më shumë duhet të ketë vdekur për shkak të brengave, se nga operacioni”. Ai porosiste djemtë që asnjë të mos bëntë shkolla ushtarake e shpesh thonte :”derdhëm gjak për t’i sjellë një mënxyrë këtij populli…”. Ishte njëri nga të shumtit e zhgënjyer nga socializmi i Enver Hoxhës e që dëshmonte jo vetëm objektivitet gjykimi, por edhe ndershmëri karakteri.

    Këto dy veti të çmuara i trashëgonte dhe i biri, Hamiti, që e kishte filluar veprimtarinë në rradhët e DSJ (drejtoria e sigurimit të jashtëm), organi më besnik e më i zgjedhur i diktaturës, që në moshën 19 – vjeçare, si student i vitit të tretë në shkollën e posaçme të kuadrove të saj. Ja si e përshkruan, me pak fjalë, autori i librit parabolën e rrufeshme të karierës së personazhit të tij :

    “ Kishin mjaftuar vetëm tre vjet veprimtarie në DSJ që Meli të shpallej unanimisht si detektivi më i mirë i shërbimit sekret shqiptar. Pas pesë vjetësh emri i tij do të regjistrohej në librin e artë të rekordeve botërore të detektivëve që e kalonin shifrën 100 të misioneve të realizuar me sukses….. . Barra e misioneve të kryer për interesat e diktaturës i rëndonte tashmë në ndërgjegje. Rekordet në shërbim të së keqes përbënin një famë lënduese për të….. Pa i plotësuar të 28 vjetët – moshë në të cilën shumica e detektivëve të botës fillojnë karrierën e tyre – Meli hoqi dorë përfundimisht nga veprimtaria e detektivit…… Gjithshka kishte qenë anormale në karrierën e Melit : fillimi i hershëm, ritmi i lartë i zhvillimit si detektiv cilësor, martesa e ndaluar nga ligji, përfituesit e fruteve të veprimtarisë së tij si detektiv [Inteligjencë Servici britanik], pendesa e thellë e Melit, burgu dhe, sidomos, ofertat e refuzuara në kampin e Qafë-Barit për rifillimin e karrierës së ndërprerë befasisht….”

    Do t’i mjaftonin këto pak fraza lexuesit për të hyrë në botën e mbrendëshme të personazhit e për të kuptuar dramën e tij. Mes Hamitit dhe Sazanit lind një miqësi e fortë, që buron jo vetëm nga prania në të njëjtin ambient të vuajtjes, por edhe nga një këndvështrim i përbashkët i të vërejturit të botës, nga një përceptim pothuaj i njëjtë i problemeve të Vendit të tyre. Kështu veçoritë e jetëve të tyre nga lindja, stilet e ndryshme, prejardhjet jo të njëjta, shkrihen e sheshohen në vetëdijen e përbashkët të të qënit viktima të një diktature, që ka çuar në kasaphanë dhjetra mijra qytetarë e në mjerim një popull të tërë n’emër të idealeve të paqëna. Në bazën e lidhjes së tyre është respekti e besimi i ndërsjelltë. Ky shfaqet më parë tek Hamiti që, në një çast të vështirë për të, i ndërgjegjshëm për rrezikun që i kanoset çdo ditë, ka nevojë për një shok që t’i hapë zemrën, të ndajë me të shqetësimet, ankthin, pasigurinë. Të gjithë ata që, fatkeqësisht, kanë kaluar përvoja të tilla e dijnë mirë se sa vlen një shok i vërtetë n’ata kushte.

    Sazani befasohet nga rrëfimi i Melit. Natyrshëm në fillim shtanget, por shpejt kupton se tek tregimi i Melit nuk ka hije provokacioni apo prapamendimi të keq e i beson. Shoqëria e tyre forcohet çdo ditë e përballon prova skajore, paralel me ngjarjet e pazakonta në të cilat bëhet pjesëmarrës Meli. Këto ngjarje e futin lexuesin në botën e mistereve, të hafijeve, të të fshehtave, të prapaskenave të paimagjinueshme, që përbëjnë sekretet e pazbulueshme të një regjimi, të një shteti, të pushtetit të një kaste. Jemi të pranishëm në një botë sureale ku në një kamp pune të detyruar, në një nga burgjet më mizore të diktaturës enden ndërmjet të burgosurve, të veshur me uniformën e tyre, kuadro të larta të DSJ që i njeh vetëm një oficer i komandës, kartelisti. Vijnë për të takuar ish detektivin Meli drejtori i DSJ, Dofemi, alias Ilir Enver Hoxha, në shoqëri të funksionarëve shumë të lartë të Sigurimit të KQ, të Inteligenc Servisit britanik, të CIA-s amerikane. Galeria e personave të fuqishëm, që kërkojnë të bindin Melin për rifillimin e veprimtarisë së detektivit, secili në rradhët e tij, është marramendëse, pothuaj e pabesueshme. Ato takime janë përshkruar me imtësi, me data e me orë.

    Pa hyrë në përshkrimin e hollësishëm të tyre, edhe se zënë pjesën kryesore të lëndës së rrëfimit, ajo që del nga këta takime ka diçka sa të pabesueshme, aq edhe të llahtarëshme. Fatet e njerëzve ndërthuren me fatet e popujve në një lojë të fshehtë, të shumfishtë që mbetet e panjohur për shumicën dërmuese të njerëzimit, në rastin tonë për shqiptarët. Është loja e shërbimeve të fshehta që përcaktojnë dhe politikat e qeverive, ajo e interesave që shqelmojnë parimet e ideologjitë, ajo e aleancave të padukëshme, të panjohura, të pabesueshme, që mbeten mundësi vendimarrje e pak njerëzve “të zgjedhur”, shpesh herë e një njeriu të vetëm që i jep vetes atributet e një perëndie, që vendos gjithshka mbi vartësit e tij, mbi një popull të tërë. Në këtë xhungël të dëndur interesash, në të cilën papritur Hamit Meli zë një vënd qëndror, atij i zbulohen fakte që përmbysin krejtësisht botën e tij të deriatëhershme. Kështu ai merr vesh se në më shumë se njëqind misione vrastare në të cilat ka marrë pjesë, me përjashtim të dy të parave, gjithë të tjerët i kanë shërbyer Inteligjenc Servisit britanik, zyrtarisht armik i tij dhe i Vëndit të tij, e në sajë të tyre sot ka një llogari rrjedhëse në një bankë angleze e rezulton i ngritur edhe në gradë.

    “ Midis qeverisë sonë dhe partisë suaj ka ekzistuar gjithmonë një aleancë e fuqishme, e cila, për të qënë efikase, është lypsur të mbahej sekrete. Kjo aleancë ka lindur qysh në vitet e Luftës së Dytë Botërore, kur, si aleatë me njeri-tjetrin, ne luftonim nazi-fashizmin.” Zinxhiri i zbulimeve të të fshehtave që gëlonin në marredhëniet Enver Hoxhës e të komunizmit shqiptar me anglezët dhe amerikanët është një varg i gjatë episodesh, ndodhish e pohimesh marramendëse që e futin lexuesin në një botë të cilën mund t’a konsiderojë fantapolitike, pjellë e një fantazie të ndezur e të prirë për romanet policorë. Kështu lexuesi mëson për luftën mes CIA-s dhe Inteligjenc Servisit për të patur në zotërim fatet e Shqipërisë, me miratimin e “udhëheqësit legjendar” të saj, për oficerët e DSJ të vrarë nga anglezët sepse donin të mbështeteshin tek CIA, për të ndryshuar jo vetëm vartësinë por edhe sistemin me dënimin e tradhëtisë së Enver Hoxhës, për vizitën tepër sekrete të këtij të fundit në Londër në tetor 1983, në një nga misionet e fundit të veprimtarisë 40 – vjeçare në shërbim të zbulimit anglez.

    Lexuesi njihet edhe me të tjera dukuri të mistershme, të pashpjegueshme, që zënë fill nga mbas lufta e kanë të bëjnë me veprimtarinë kundër komuniste të të mërguarve shqiptarë. Është fjala për dhjetra misione desantësh që binin në dorën e Sigurimit, sapo zbrisnin në tokën shqiptare, e që janë motivuar me tradhëtinë e Kim Filbit, për të cilin përgjegjësi i CIA-s për Evropën, në një pasazh të romanit shprehet kështu : “ Un jam gati të vë bast, se dekorata që i ka akorduar në heshtje Kim Filbit Inteligjencë servisi me këtë rast, është dy herë më e madhe nga kjo që i ka dhënë KGB-ja. Në ambientet e CIA-s në Amerikë tashmë thuhet nën zë, se Kim Filbi është një nga agjentët e dyfishtë më të suksesshëm të historisë së shërbimeve sekrete.”

    Në një tjetër fragment të veprës zbulohet një tjetër dukuri e pashpjeguar për shumë prej të mërguarve politikë shqiptarë. Bëhet fjalë për 100 vetë që punonin për CIA-n e që “kishin shprehur në formë të hapur protestën ndaj qeverisë amerikane, për qëndrimin dashamirës që mbahej ndaj regjimit komunist të Tiranës.” Të gjithë këta, në pak kohë, vdiqën në rrethana aksidentale e jo bindëse. Ndërmjet tyre ishte dhe i ati i Sazanit, për të cilin detektivi i kërkon shpjegime shefit të seksionit evropian të CIA-s, prej të cilit merr këtë përgjigje : “ Babai i shokut tuaj ka tradhtuar interesat e shtetit amerikan, të cilit i shërbente.” Një fund tragjik kanë edhe të gjithë ata t’arratisur, të lidhur me operacionin e Maltës, për të cilët dëshmon edhe plaku kolonjar i mërguar që erdhi nga Nju Jorku n’Athinë, për të tërhequr dy bijtë e tij që ishin arratisur nga Shqipëria. Ai ruante si një relike të shenjtë librin “ Të tradhtuarit” dhe fjalët që i kishte thënë një djalosh, më i riu i Oeracionit të Maltës : “ Ruaje si kujtim të hidhur këtë libër vrastar, në emër të të cilit u zhdukën të gjithë ata që ëndërronin të luftonin e të vriteshin për çlirimin e Shqipërisë nga komunizmi.”

    Rrjeshtova këtu disa prej fakteve dhe pohimeve të romanit, të gjitha rrëfime të detektivit Meli autorit, që ka përmbushur amanetin e shokut të tij për t’i shkruar këto “ngjarje të jetuara”. Ai na ka dhënë një vepër në të cilën spikasin dy linja : burgjet e diktaturës komuniste, si shprehja më e përsosur e “luftës së klasave”, në tërë mizorinë e tyre, dhe prapaskenat e politikës s’asaj diktature në marredhëniet me armiqtë – miq anglo-amerikanë në më shumë se një gjysëm shekulli.

    Linja e parë është shtjelluar shkëlqyeshëm. Stili i të rrëfyerit është shumë tërheqës e i kursyer, autorit nuk i pëlqen uji i tepërt dhe ai e shmang atë. Personazhet portretizohen më së miri, përshkrimi i mjediseve dhe ngjarjeve është një riprodhim i saktë e cilësor i realitetit. Përsiatjet e autorit dëshmojnë thellësi mendimi e citatet në krye të kapitujve erudicionin e tij. Në këtë drejtim është një nga veprat më të realizuara në gjininë e saj, duke zënë një vënd të nderuar në letërsinë e mbas diktaturës. Linja e dytë rrok një problematikë tepër të ndërlikuar, pasqyron një botë të padukshme, që nuk sheh dritën e diellit, që ka për model urithin, që mbetet e panjohur për shumicën dërmuese të njerëzve. Por aq sa është larg përfytyresës së përgjithëshme, po aq është pranë fateve t’atyre që pësojnë historinë. Libri na jep një tabllo që i ngjan një tërmeti të fuqishëm që rrafshon gjithshka : bindje, opinione, besime, ideale, botkuptime, ideologji, parime, të vërteta të kthyera në tabu. Mbi gërmadhat e tyre, mes shumë luhatjesh, mosbesimesh, dyshimesh ngre krye një kult i ri, që është ai i mashtrimit, i hipokrizisë, që mbulojnë interesa marramendëse, leva të fuqishme që lëvizin jetë kombesh si t’ishin lodra fëmijësh e që në të folurit diplomatik merr termin “real-politikë”.

    Në rastin tonë, ajo që del në dritë, simbas autorit, është një aleancë e fortë mes regjimit komunist shqiptar të Enver Hoxhës dhe demokracive të mëdha të Perëndimit, konkretisht të Anglisë dhe të SHBA, një dukuri që cik absurden, po të mbahet parasysh historia zyrtare e marredhënieve mes tyre, e shënuar nga një armiqësi proverbiale. Lexuesit ndahen në dy pjesë : disa, që u besojnë më shumë dogmave të antikomunizmit të sinqertë të Perëndimit, apo të tjerë besnikërisë ndaj komunizmit të Enver Hoxhës e idhtarëve të tij, më të paktë këta të fundit, e hedhin poshtë romanin si një shpikje apo delir të autorit. Të tjerë, mendoj shumica, duan të gjejnë të vërtetën. Ajo mund të jetë shumë e hidhur, por duhet pranuar si e tillë, cilado qoftë pamja e saj.

    Që këtu lind kërkesa, sa e drejtë aq edhe ligjëshme, që ata që drejtojnë shtetin shqiptar të kenë kurajon e burrerinë të hapin arkivat e të nxjerrin prej tyre të vërtetën. Nuk është më e pranueshme që të gjitha sekretet e diktaturës të vazhdojnë të ruhen si të tilla, duke e mbajtur ende shoqërinë tonë robe të së shkuarës, sepse pa u zbardhur mirë e shkuara nuk mund të hidhet shikimi tërësisht në t’ardhmen. Në një demokraci të vërtetë, dyshime të tilla kaqë të rënda nuk mund të mbahen pezull në ndërgjegjen e një kombi, apo të trajtohen me logjikën e diktaturës si “trillime” të një shkrimtari apo të mikut të tij detektiv. Nëse janë të tilla Agim Hamiti apo Hamit Meli duhet të japin llogari para opinionit publik apo ligjeve të shtetit, në të kundërt dikush duhet të japë shpjegime.

    Mendoj se këto shpjegime i takojnë më shumë shtresës së luftuar egërsisht nga diktatura. Kemi jetuar gati gjysëm shekulli nëpër kampet e internimit e burgjet e komunizmit shqiptar të Enver Hoxhës, kriminelit më të madh të racës shqiptare. Kemi shpresuar tek “forcat e së mirës”, të personifikuara në përfytyresën tonë nga “bota e lirë”, nga demokracitë e Perëndimit, nga SHBA së pari. Kemi besuar në to, jemi përndjekur, jemi vrarë, jemi gjymtuar me ato bindje në mëndje, në një Vend në të cilin Perëndimi dhe sistemi i tij i demokracisë ishin “të këqijat absolute”, “varrmihësit e lirisë së popujve”, “imperializmi agresiv”, “neofashizmi”, “xhandari ndërkombëtar” e sa e sa epitete të tjera, njëri më i keq se tjetri. Mbijetuam, kufoma të gjalla, në një botë që lavdi Zotit u ndryshua me shpejtësi, por që për ne solli pak ndryshime. Na hoqi telat me gjëmba e na dha mundësi të marrim rrugët e globit në kërkim të një jete të re, duke filluar nga zeroja. Besuam se Perëndimi i “ëndërruar” do të kishte një qëndrim më dashamirës, humanizmi i shoqërive të tij do t’ishte më bujar me plagët tona e më mikpritës ndaj shpresave tona. Qe një tjetër zhgënjim. Në pjesën më të madhe të tij, Perëndimi qe indiferent karshi nesh, i shurdhët ndaj dëshmive tona, madje shumë më mikpritës ndaj xhelatëve tanë.

    Tani ky roman merr përsipër të zbulojë një realitet që, po të vërtetohet nga dokumentat, shpjegon domethënien e shumë dukurive të habitëshme. Uroj me gjithë shpirt që dokumentat t’a përgënjeshtrojnë, sepse nuk dua që ajo godinë, thellë në veten time, që ka strehuar një jetë të tërë ëndrrat, shpresat, iluzionet në të mirën njerëzore, në botën e lirë, të kthehet në një gërmadhë që do të zinte poshtë dhe vetë qënien time. Ka 11 vjet që është botuar ky libër, por asnjë nga pyetjet që shtron nuk ka gjetur përgjigje. A ka qënë Enver Hoxha spiun i Inteligjenc Servisit deri në fund të jetës së tij ? Nëse ka qenë, si është e mundur që Anglia, demokracia më e hershme e historisë njerëzore, s’ka bërë asgjë për të zbutur instiktet e tij kriminale e për të ndihmuar sado pak shqiptarët të ndërtonin një shtet të së drejtës, pa dhunën e terrorin karakteristik të tij? A ka përgjegjësi shteti amerikan, apo ndonjë segment i rëndësishëm i tij, për qindra antikomunistë shqiptarë, të vrarë nga Sigurimi i shtetit shqiptar këtu, apo nga “rastësitë” në vënde të ndryshme të botës? A ekziston një prirje e admninistratës amerikane për të favorizuar ish komunistët gjatë këtyre viteve të tranzicionit e si motivohet ajo? Cili është fati i oficerëve shqiptarë që punojnë në CIA dhe pse nuk kthehen në Shqipëri për t’a vënë në shërbim të Vendit të tyre përvojën e vyer?

    Këto janë disa nga pyetjet që dalin nga leximi i romanit të Agim Hamitit. Nuk më duket me vënd heshtja dhe bojkotimi që i bëhet këtij libri, nuk më duket një shenj i mirë. Librat nuk bojkotohen, nuk digjen, nuk ndalohen, përvojat e tilla na kthejnë në faqet më t’errta të historisë së njerëzimit. Librat diskutohen, idetë e tyre rrihen në kuvende, në faqe gazetash, në libra të tjerë. Ato mund të miratohen ose të kundërshtohen, por nuk mund të vihen para plotoneve t’ekzekutimit. Ky është mësimi i madh që na jep leksioni i demokracisë së mirëfilltë, së bashku me trasparencën, thyerjen e tabuve, dënimin e së keqes, zbulimin e së vërtetës, asaj historike të së shkuarës, asaj të këtyre njëzet vjeteve të mjegullta të demokracisë. Është një mësim që duhet t’a përvehtësojmë nëse duam të shkojmë përpara, duke pastruar rrugën tonë nga “shpendërat, hithrat, ferrat” e së shkuarës, siç thonte më shumë se njëqind vjet të shkuara poeti ynë kombëtar. Këtë mision i ka vënë vetes edhe ky libër.

    Eugjen Merlika

    1. Pilo Lala says:

      Fillova edhe une ta lexoja ate roman. Shkova deri ne faqen 70 mu duk interesant, pastaj nuk shtyhej me.
      Genjente diten ne diell. Erdhi djali Enver Hoxhes me Nexhmijen te takonin Diksin. Perralla te sajuara. Enveri syrgjynosi ne minierat e burgut burra me te mencur, dhe kurre nuk u kujtua me per ta.
      Enveri te fuste ne burg, dhe hidhte celesat e prangave ne oqean, te mos gjendeshin me kurre. Diksi paska qene specje e vecante.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *