ANALIZA: Hipokrizia e Parlamentit Europian dhe prapaskenat e një beteje të pamoralshme, për pushtet

Nga Paul Taylor*

Duke kërcënuar se do të bllokohen zgjedhjen e udhëheqësve të BE për shefin e Komisionit, deputetët e Parlamentit Europian po dëmtojnë atë që pretendojnë ta mbrojnë.

Problemi i tyre: dështimi i udhëheqësve të BE për të emëruar politikanin bavarez Manfred Weber, ose një tjetër të ashtuquajtur Spitzenkandidat, si president të Komisionit Europian.

Disa në Parlamentin Europian janë aq të indinjuar, saqë po kërcënojnë të bllokojnë zgjedhjet javën e ardhshme të Ursula von der Leyen, ministres gjermane të Mbrojtjes së qendrës së djathtë, e cila u shfaq si kandidate e liderëve të BE për të drejtuar ekzekutivin europian.

Një veprim i tillë do të ishte një gjest i papjekur nga një Parlament i adoleshentëve, që duket se kujdeset më shumë për të shtriqur muskujt, sesa për ta përdorur trurin për të menduar se çfarë dëshiron të jetë kur të rritet.

Sigurisht, emri i von der Leyen nuk ishte në fletëvotim.

Por as Weber nuk ishte në 27 nga 28 vendet që votuan në zgjedhjet e majit.

Europa është një demokraci hibride – një bashkim i shteteve dhe popujve.

Parlamenti dhe udhëheqësit e shteteve anëtare kanë legjitimitet demokratik, prandaj traktati parashikon që Këshilli EUropian të propozojë me shumicë të kualifikuar një kandidat për shefin e Komisionit “duke marrë parasysh” rezultatet e zgjedhjeve të Parlamentit Europian.

I propozuari ka nevojë për një shumicë absolute në Parlament për t’u emëruar.

Parlamenti arriti të diktonte zgjedhjen e Këshillit në vitin 2014, duke themeluar sistemin Spitzenkandidat – një konventë që kandidati kryesor i grupit që fiton shumicën e vendeve në legjislaturë, duhet të jetë automatikisht zgjedhja e parë për presidentin e Komisionit.

Është një sistem që nuk ka bazë ligjore në traktatet e BE.

Përplasja mbi Von Der Leyen nuk ka të bëjë me dritën e pastër të demokracisë, përkundër një thashethemi politik të fshehtë, siç është portretizuar veçanërisht në median gjermane.

Është ndoshta më shumë rezultat i dështimit të pushtetit nga ndarja në dy “familjet politike” të mëdha europiane, të cilët janë të mërzitur për shkak se nuk mund ta finalizonin vullnetin e tyre nëpërmjet Këshillit Europian.

Faji i vërtetë qëndron tek Partia Popullore Europiane e qendrës së djathtë, e cila ngriti Weberin, udhëheqësin e saj pa përvojë qeveritare, si kandidatin kryesor të saj.

Kjo ishte një zgjedhje e pafytyrë, aq sa Weber nuk ishte në gjendje të siguronte shumicën në Parlament pas kandidaturës së tij – pavarësisht nga nxitja institucionale.

Beteja e panjohur

Para zgjedhjeve, anëtarët e EPP-së kishin hedhur poshtë propozimet franceze me kandidatët kryesorë të secilit grup politik për të kryesuar listat transnacionale, të cilat do t’u jepnin atyre një pretendim më të fortë për legjitimitetin popullor pan-europian.

Kjo nënkuptonte se Weber ishte vetëm në fletën e votimit në Gjermaninë e tij të lindjes.

Njohja e emrit të tij jashtë botës gjermanofolëse është minimale.

PPE i pengoi listat transnacionale jo për hir të demokracisë, por për të mbajtur pushtetin në duart e partive kryesore që drejtojnë Parlamentin dhe e bëjnë më të vështirë që presidenti francez Emmanuel Macron të ketë një bazë mbështetëse të BE-së.

Pastaj, pas numërimit të votive, ishte e qartë se Weber kishte dështuar, shumica e partisë u përplas me krerët nacionalistë qendrorë europianë kundër kancelares gjermane Angela Merkel, për të penguar emërimin e një Spitzenkandidati tjetër: holandezi Frans Timmermans i socialistëve europianë, të cilët mund të siguronin shumicën me ndihmën e eurodeputëve liberalë, të gjelbër dhe madje edhe të majtë.

Ishte këmbëngulja e PPE-së për të mbajtur sistemin e Komisionit të lartë, e cila është mbajtur për 15 vjet, që çoi në kërkimin e një figure të qendrës së djathtë më të kualifikuar sesa Weber.

Të ballafaquar me ngërçin në Parlament dhe me ngërçin midis 28 krerëve të BE-së, Macron dhe Merkel përfunduan një marrëveshje me presidentin e Këshillit Europian, Donald Tusk, mbi një propozim të ri.

Krahas von der Leyen është drejtori menaxhues i FMN-së francez, Christine Lagarde, për kryesimin e Bankës Qendrore Evropiane, kryeministri belg që po largohet, Charles Michel, për Këshillin Evropian dhe ministri i Jashtëm spanjoll, Josep Borrell, si përfaqësues i lartë i politikës së jashtme.

Ironikisht, kundërshtimet më të forta për këtë marrëveshje vijnë nga Gjermania.

Socialdemokratët e vendit (SPD), partnerët e rinj në qeveri me kristiandemokratët e von der Leyen, po udhëheqin korin e eurodeputetëve të pakënaqur, që kërcënojnë të mohojnë konfirmimin e saj parlamentar.

Kjo ka të bëjë gjithnjë me politikën e brendshme dhe me gjendjen e dëshpëruar të SPD-së pa udhëheqës – dhe nuk ka të bëjë fare me demokracinë në Europë.

Pavarësisht nga mangësitë e saj si ministre e Mbrojtjes, von der Leyen është një pro-europiane e angazhuar, me përvojë të gjatë në drejtimin e ministrive.

Pra, pse kaq shumë ligjvënës mendojnë të rebelohen kundër emërimit të saj?

Për disa, arsyet janë ideologjike – nacionalistët e urrejnë federalizmin e saj europian, të Gjelbrit nuk gjejnë prova në historinë e saj të shqetësimit për ndryshimet klimatike apo mjedisin.

Por për shumë njerëz, kjo është vetëm për të pohuar fuqinë e Parlamentit për të rrëmbyer procesin e emërimit, pavarësisht nga traktati.

Parlamenti ishte në gjendje ta bënte atë herën e fundit për shkak të një marrëveshjeje (të pasme) të arritur midis PPE dhe socialistëve, partisë më të madhe të institucionit.

Nëse “Rregulli Një” i të gjitha parlamenteve është të kenë sa më shumë pushtet të jetë e mundur nga ekzekutivi, rregulli i dytë nuk është kurrë ta lirojnë atë sapo ta kenë siguruar.

Rregulli i tretë është se nëse duhet të rikthehen, të sigurohen që të marrin një fuqi tjetër në kompensim.

Kjo mund të jetë axhenda e vërtetë pas kërcënimit të vonesës së von Leyen.

Ka kompetenca të tjera që Parlamenti Europian i dëshiron, por nuk i ka sipas traktatit.

Asnjëra nga këto prerogativa nuk mund të sigurohet pa ndryshuar traktatin e BE.

Dhe, duke pasur parasysh rrezikun e lartë të disfavoreve të referendumit, ka pak oreks mes qeverive kombëtare për ndryshimin e traktateve.

Por von Leyen mund të ndërmarrë një angazhim politik që Komisioni të propozojë legjislacionin për çdo çështje të politikës brenda kompetencës ligjore, nëse shumica e ligjvënësve e kërkojnë atë.

Kjo do të shkonte përtej një dispozite ekzistuese të traktatit – Neni 225 i Traktatit për Funksionimin e Bashkimit Europian, – që thotë se Komisioni mund të pajtohet, ose të refuzojë të paraqesë propozimin e kërkuar.

Disa qeveri kombëtare nuk do ta donin trupën joformale të ministrave të financave që menaxhon eurozonën, edhe pse në mënyrë efektive kanë siguruar fuqi të ngjashme përmes Eurogrupit.

Dhe meqenëse ata do të mbanin veton si bashkë-ligjvënës, nuk do të ishin në pozitën e duhur për të kundërshtuar.

Do të ishte një përparim modest për demokracinë hibride të Europës, dhe një shenjë se duke vepruar me maturi, Parlamenti mund të shtrijë ndikimin e tij.

*Politico.eu-Përshtati në shqip për TemA: Diona Çeço

REMOTE_ADDR:[]

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *