EDITORIAL

Rikthim i mbarė

NICOLA THORNTON

“THE BUSSINES”

Me karrotėn e zgjatur tė integrimit nė BE, Shqipėria po i kthen shtėpisė sė vet rregullin me shpejtėsinė e dritės. Ndėrsa po vazhdon ēuarjen pėrpara tė reformave financiare, ligjore dhe sociale, afatgjata, shteti i Ballkanit Perėndimor raporton njė rritje ekonomike midis 5% dhe 6% dhe e mban inflacionin tė ulėt. A

Dalja e kryeministrit, Sali Berisha, i Partisė Demokratike, nė peisazhin politik nė vitin 2005-sė, solli shpresė pėr vendin e brejtur prej korrupsionit, krimit tė organizuar dhe me njė infrastrukturė tė drobitur. Berisha nisi pėrmirėsimin e imazhit tė Shqipėrisė butėsisht. Fillimisht, riktheu funksionimin e ligjit, pastaj njė luftė pa kompromis kundėr korrupsionit dhe krimit. Brenda njė viti, nė vend u kthye siguria dhe numri i turistėve u rrit me njė tė tretėn.

Rezultati i kėtyre arritjeve ėshtė firmosja e pjesės sė parė tė marrėveshjes sė Stabilizim-Asocimit nė BE me Shqipėrinė.

“Shqipėria ėshtė rikthyer nė punė”, - thotė Berisha, - dhe synimi im ėshtė qė ta kthej atė nė njė ndėr vendet mė tėrheqėse pėr investimet e huaja dhe turistėt nė rajonin e zgjeruar tė BE-sė”. Verėn e shkuar, kryeministri ndėrmori nismėn “Shqipėria, njė euro”, pėr tė cilėn thotė: “Ne do t`iu ofrojmė investitorėve troje pėr njė euro. Do t’iu ofrojmė trajnim pėr punėtorėt e tyre pėr njė euro. Do t’iu ofrojmė asistencė teknologjike pėr njė euro. Do t’iu ofrojmė regjistrimin e bizneseve pėr njė euro. Do t’iu ofrojmė hyrjen nė Shqipėri pėr njė euro. Kjo ėshtė e vetmja rrugė pėr tė zhvilluar vendin tonė tė varfėr drejt standardeve evropiane dhe tė arrijmė integrimin nė Evropė. Ju siguroj se fituesit mė tė mėdhenj do tė jenė qytetarėt shqiptarė”.

Deri tani, janė krijuar njė sėrė partnershipesh private. Tirana Airport Partners Consortium, pėr shembull, fitoi tenderin pėr aeroportin ndėrkombėtar “Nėnė Tereza” nė vitin 2005-sė dhe ėshtė nė procesin e modernizmit – me synim ndėrtimin e “njė aeroporti tė klasit botėror qė do t’i japė Shqipėrisė njė identitet tė dallueshėm brenda Evropės juglindore”. Tani pėr tani, fluturojnė 15 shoqėri nė 28 destinacione. “British Airways” nisi fluturimin nė mars tė 2006-tės. Sė shpejti do tė hapet njė terminal pasagjerėsh i nivelit bashkėkohor.

Mundėsitė e investimeve shtrihen nė turizėm, miniera, energji dhe tekstile. Siē shprehet Bujar Leskaj, ministri i Kulturės dhe Turizmit: “Sot, turizmi kontribuon me afėrsisht 11% tė GDP-sė dhe punėson 8% tė popullsisė. Pas ndėrtimit, turizmi ėshtė industria mė e madhe. Sigurisht, ka mundėsitė qė brenda pak vitesh tė kthehet nė industrinė numėr njė nė vend”. Ministri dėshiron qė transaksionet nė turizėm tė arrijnė vlerėn 1.4 miliardė euro ose 15 pėr qind tė GDP-sė brenda dy vjetėve.

Mirėpo, pėrpara ka shumė sfida. Ministri i Ekonomisė, Genc Ruli, thotė se deficiti tregtar mbetet pengesė. “Sot, importet janė gjashtė-shtatė herė mė tė mėdha se eksportet. Megjithatė, ka disa rritje tė dukshme, pozitive nė importin e teknologjisė, gjė qė do tė zgjerojė bazėn pėr shtimin e eksporteve”, - thotė ai. “Megjithatė, investimet kryesore duhet tė pėrqendrohen nė ndėrtimin e rrugėve, elektricitetit dhe furnizmit me ujė”. Lulėzim Basha, ministri i Punėve Publike, Transportve dhe Telekomunikacionit, thotė: “Investimi mė i madh qė kemi planifikuar deri nė vitin 2009-tė pėrfshin njė pako 1.2 miliardė dollarė pėr rrugėt dhe portet. Nė korridorin Milot-Morinė, pjesė e autostradės, 55 milionė euro; nė rrugėn Durrės-Kukės-Morinė tashmė po vazhdojnė punimet dhe do tė lidhė portin e Durrėsit me Kosovėn, Serbinė jugore, Maqedoninė dhe Bullgarinė, duke e pėrgjysmuar kohėn e udhėtimit. Autostrada do jetė njė mundėsi e shkėlqyer pėr rritjen e qėndrueshmėrisė sė portit. Ai do tė kthehet nė qendėr lokale pėr pritjen dhe shpėrndarjen e mallrave”. Studimet kanė treguar se rruga e re do tė ndihmojė nė dyfishimin e kapacitetit tė portit brenda dy viteve. Tashmė, porti i Durrėsit pėrpunon rreth 90% tė tonazheve dhe shumicėn e trafikut importues dhe eksportues, e do tė kthehet nė njė pjesė kyēe pėr zhvillimin ekonomik tė rajonit nė tė ardhmen. Basha thotė: “Ne hapėm njė tender ndėrkombėtar me vlerė 40 milionė euro pėr njė terminal tė ri pėr tragetet e pasagjerėve, i cili do tė jetė mė moderni nė kėtė anė tė Adriatikut dhe do tė ketė kapacitet pėr njė milionė njerėz nė vit. Financimi do bėhet nga Banka Evropiane e Rindėrtimit dhe Zhvillimit, Banka e Investimeve Evropiane dhe nga qeveria shqiptare. Ne jemi duke parė gjithashtu pėr mundėsinė e dhėnies me koncesion tė terminalit pėr kontenierėt me vlerė investimi 60 milionė euro. Po kėshtu, terminali i ēimentos dhe ai i drithėrave do tė jepen me koncesion kėtė vit. Pėr termat e referencės ėshtė rėnė dakord me Bankėn Botėrore”.

Porti i Durrėsit, me pronėsi shtetėrore, manaxhohet nga autoritetet e portit tė Durrėsit. Eduard Ndreu, drejtori i pėrgjithshėm i portit, thotė: “Jemi shumė optimistė pėr planet tona, sepse institucionet ekonomike nuk kanė qenė kurrė nė mėdyshje pėr tė investuar nė port dhe vazhdimisht ne na afrohen investitorė, tė cilėt dėshirojnė tė punojnė me ne. Studimet e ekspertėve tė huaj kanė treguar se Durrėsi ėshtė njė pikė kyēe nė Evropėn juglindore, sepse ne jemi hyrja kryesore nė BE, e rėndėsishme gjithashtu pėr turizmin”.

Sipas Ndreut, porti ka dy mandate: lėvizja e njerėzve dhe mallrave, kryesisht drejt Italisė. Ndreu thotė: “Porti pėrpunon gjithė llojet e mallrave, rreth 350 mijė kontenierė dhe kemi rreth 700 mijė pasagjerė nė vit, aktualisht. Gjatė pesė viteve tė fundit, kemi bėrė shumė ndryshime pėr arritur nivelin e porteve tė tjera, evropiane nė rajon”. Siguria ėshtė njė shembull i kėsaj. Ndreu vazhdon: “Ne jemi shumė striktė pėr masat e sigurisė dhe mbrojtjes e kjo ėshtė arsyeja, pse kemi kaq marrėdhėnie tė mira me qeverinė italiane. Procedurat e sigurisė qė po implementojmė me ndihmėn e njė kompanie amerikane ndjekin kodin e International Ship dhe Port Facility Security. Duke ofruar nivel sigurie mė tė lartė, kemi shanse mė tė mėdha pėr rritjen e numrit tė pasagjerėve dhe tė kompanive qė duan tė punojnė me ne”.

Parku industrial i Durrėsit qė do tė ndėrtohet sė shpejti, po promovohet nga EBRD, ndėrsa fondet shtetėrore janė investuar nė tre porte tė tjera. Njė investim prej 100 milionė eurosh po bėhet nė jug pėr tė lidhur Vlorėn, porti i dytė nga madhėsia nė vend, me rrjetin kombėtar tė rrugėve, pėr shembull.

Pėr lidhje mė tė mirė

Ndėrkohė, me privatizimin e plotė tė “Albtelekom”-it, kompania fikse, shtetėrore, planifikuar pėr t`u realizuar deri nė fund tė vitit, telekomunikimi ėshtė nė qendėr tė vėmendjes. “Albtelekom”-i ėshtė e vetmja linjė fikse, telefonike, ndėrsa ka edhe dy telefoni tė lėvizshme AMC dhe Vodafone, dhe ministri Basha ėshtė i interesuar pėr liberalizmin e tregut sa mė shpejt tė jetė e mundur, kėshtu qė Shqipėria ėshtė nė pararojė tė kėrkesės pėr teknologji tė reja.

Ai thotė: “Ėshtė ndėrmarrė njė paketė liberalizmi, pėrfshin kontrollin lokal tė ēmimeve tė ndara dhe teknologjinė Voice-Over Internet Protocol pėr gjithė operatorėt nė Shqipėri. Tashmė po liberalizojmė licensat WiMax”.

“Albtelekom”-i e harxhoi pjesėn mė tė madhe tė vitit 2006-tė pėr tė pėrmirėsuar imazhin, shėrbimet dhe prodhimet ekzistuese. Tashmė, prioritet ėshtė rritja e numrit tė klientėve qė pėrdorin shėrbimet e internetit. Drejtori i pėrgjithshėm i “Albtelekom”-it, Ilirian Kuka, thotė: “Nga pikėpamja teknologjike, “Albtelekom” ėshtė dixhitalizuar tėrėsisht, sfida jonė ėshtė tė mėsojmė pėrdoruesit qė linjat telefonike nuk janė vetėm pėr tė folur”. Kompania do tė privatizohet plotėsisht pas negociatave me konsorciumin “Calik Energji”. Kjo ėshtė njė lėvizje e mirėpritur nga Kuka, qė thotė: “Privatizimi do ta rrisė konkurrencėn e “Albtelekom”-it dhe do tė mundėsojė tė jetė mė fleksibėl ndaj ndryshimeve tė tregut-njė domosdoshmėri pėr konkurrencėn e tregut shqiptar”. Ndėrsa investitorėt e huaj e mendojnė Shqipėrinė si destinacion biznesi, shefi i “Albtelekom”-it ėshtė i sigurt se peisazhi telefonik do tė plotėsojė kėrkesat. Ai thotė: “Albetelekom”-i ėshtė lojtar dhe partner kryesor nė kėtė fushė. Ne e kemi pėrmirėsuar dhe shtuar infrastrukturėn tonė dhe po ofrojmė produkte ndihmėse pėr pėrdoruesin e biznesit. Shėrbimet LAN i kemi hedhur nė treg tasmė, hosting, internet dhe linja pėr tė ndihmuar kompanitė nė uljen e shpenzimeve. Bizneset mund ta marrin infrastrukturėn me qira nga ne dhe biznesi i tyre do tė rritet. Nga pikėpamja gjeografike, Shqipėria ėshtė porta e Ballkanit. Kjo, e kombinuar me politika qė implementohen nga qeveria pėr tė lehtėsuar biznesin, do tė thotė qė ėshtė njė situatė, ku fitojnė tė gjithė”.

“Albtelekom”-i ka licencėn e tretė GSM dhe parashikohet qė pas privatizimit tė fillojė edhe njė operator tjetėr. Siē thekson Kuka: “Kjo do tė ketė njė ndikim tė dukshėm nė tregun e telefonisė sė lėvizshme. Pasja e njė produkti tė lėvizshėm do tė na mundėsojė tė ofrojmė paketa shėrbimesh pėr internet/mobile/fiks, qė do tė thotė zhvillim pozitiv, financiar. Megjithatė, fituesit e mėdhenj do tė jenė klientėt, tė cilėt do tė kenė vetėm pėrfitime nga konkurrenca”. Operatori mė i vjetėr nė Shqipėri, AMC, duket i pafrikėsuar nga operatorėt e rinj. Stefanos Oktapodas, drejtori manaxhimit thotė: “Si njė anėtar i grupit COSMOTE, i cili ėshtė duke operuar nė tė njėjtėn kohė nė pesė vende tė Evropės juglindore, nė mirėpresim konkurrencėn dhe sfidėn e operatorit tė tretė. Nė jemi lider nė tregun tonė, duke mbizotėruar ndaj njė emri ndėrkombėtar dhe ne kemi pėrvojėn, zotėsinė dhe burimet ta ruajmė kėtė kryesim”. Qė kur nisi veprimatarinė mė 1996-tėn, AMC ka ndihmuar nė shndėrrimin e telefonisė sė lėvizshme nė njė domosdoshmėri tė pėrditshme, duke siguruar “cilėsi tė lartė dhe lehtėsi tė rrokshme komunikimi pėr tė gjithė”. Tani ajo ka njė bazė tė tregut prej 52%. Oktapodas thotė: “Kur COSMOTE bleu AMC-nė nė 2000-shin, ne pėrmirėsuam 25 stacionet bazė ekzistuese me teknologji tė lartė. Sot, AMC ka rreth 360 stacione bazė, duke ofruar mbulim nė 85% tė territorit dhe pėr 98% tė popullsisė. Ne kemi rreth 300 marrėveshje pėr roaming me 132 vende. Gjithashtu, ne kemi investuar nė sektorin e biznesit, duke ofruar programe pėr korporata”. Duke folur nga pikėpamja financiare, AMC ėshtė tashmė njė nga kompanitė me ecurinė mė tė mirė nė Evropė. Nėntorin e shkuar, raporti i saj, nėntėmujor tregonte pėr 11,9% rritje nė tė ardhurat neto; krahasuar me tė njėjtėn kohė tė vitit 2005-sė, tregonte pėr tė ardhura qė dėshmojnė rritje nga 7,8% - njė shumė prej 110,1 milionė eurosh. Oktapodas thotė: “Fakti qė ne kemi njė rritje me dy shifra pas gjashtė vitesh veprimtarie, tregon dinamikėn e kompanisė. Konkurrenca ėshtė e fortė nė tregun shqiptar, por ne do tė jemi gjithnjė njė hap para”.

* 17 March 2007 

 Mehmet Kraja

Dita e Pavarėsisė sė Kosovės

Njė brengė, ndoshta e hershme, pėr njė imazh tė civilizuar tė Kosovės nė ditėn mė tė rėndėsishme tė historisė sė saj

Gjatė kėtij viti, historisė mė tė re tė Kosovės do t’i shtohet edhe njė datė, mbase mė e rėndėsishmja nga tė gjitha tė tjerat, Dita e Pavarėsisė. Tani pėr tani, ėshtė e vėshtirė tė dihet se, cila ditė do tė jetė kjo, cila datė dhe cili muaj, por gjasat janė qė ajo tė mos jetė e afėrt, qoftė edhe nė stinė, me 28 Nėntorin, Festėn e Flamurit ose Ditėn e Pavarėsisė sė Shqipėrisė. Sikundėr tashmė ėshtė bėrė e ditur, janė tri opsione tė mundshme pėr ta ēuar nė deri fund statusin pėrfundimtar tė Kosovės dhe qė, nė pikėpamje kohore, nuk besohet se mund tė shkojnė mė larg se stina e verės, duke mos llogaritur tė papriturat eventuale, qė do tė mund ta ērregullonin nė tėrėsi kėtė proces. Sipas opsionit tė parė, mė tė favorshėm, Kėshilli i Sigurimit i OKB-sė mund tė nxjerrė njė rezolutė pėr Kosovėn qė nė muajt vijues, nė prill ose maj; sipas opsionit tė dytė, nxjerrja e kėsaj rezolute mund tė shtyhet deri nė qershor, pas takimit tė G-8-tės; ndėrsa opsioni i tretė ka tė bėjė me pamundėsinė eventuale tė nxjerrjes sė njė rezolute tė kėtillė dhe pavarėsia e Kosovės tė njihet nė mėnyrė unilaterale. Vetėm opsioni i tretė mund tė shkaktojė shtyrje kohore, sepse insistimi pėr konsensus brenda faktorit ndėrkombėtar, respektivisht Grupit tė Kontaktit, mund ta zgjasė procesin nė njė afat tė pacaktuar. Pavarėsisht se cili nga kėto opsione do tė dalė mė i mundshėm dhe mė real, do tė jetė Kuvendi i Kosovės ai qė do tė shpallė pavarėsinė, nė njė datė dhe nė njė ditė tė caktuar, natyrisht jo nė mėnyrė arbitrare, por nė bashkėpunim tė ngushtė me faktorin relevant, ndėrkombėtar.

Por njerėzit nė Kosovė, a kanė njė skenar, jo politik, por kulturor dhe manifestativ, nė formė tė parapėrgatitjes, pėr kėtė ditė, pra, pėr Ditėn e Pavarėsisė sė Kosovės? Pėrvoja e deritashme bėn tė ditur se Grupi i Unitetit, i cili do tė duhej tė merrte pėrsipėr edhe kėtė punė, di tė jetė mjaft konspirativ, ose jo transparent siē thuhet tani, kėshtu qė vetėm njerėzit e afėrt me liderėt kryesorė tė politikės kosovare mbase dinė diēka mė shumė, sepse pėr opinionin nuk ėshtė bėrė e njohur pothuajse asgjė. Mirėpo, nga ana tjetėr, zvarritjet e konkursit pėr simbolet e Kosovės dhe paqartėsitė qė e shoqėrojnė atė, krijon drojė se Kosova, nė ditėn e saj mė tė madhe tė historisė, do tė shfaqet nė njė pamje relativisht tė zymtė, ose jo aq tė denjė pėr kėtė ditė. Sikundėr u tha tash sė fundi, nėpėr dikastere tė ndryshme dhe nė rrethet e afėrta me liderėt politikė, njerėzit mė shumė janė tė preokupuar me faktin se kush do tė mbajė fjalim, kush ku do tė ulet dhe cilėt do tė jenė tė ftuarit, sesa dikush tė marrė pėrsipėr hartimin e njė koncepti tė qartė, sesi duhet tė dukemi nė kėtė ditė kaq tė rėndėsishme, sepse sytė e botės do tė jenė tė kthyer nga Kosova dhe pamja qė do tė ofrojmė nė kėtė rast, do tė jetė imazhi i parė, testues pėr shtetin e Kosovės.

Qė atė ditė do tė mbahet njė mbledhje solemne e Kuvendit tė Kosovės, kjo tashmė ėshtė punė qė dihet. Po atė ditė, po nė atė Kuvend, do tė duhej tė promovoheshin simbolet e Kosovės, flamuri, stema dhe, natyrisht, do tė duhej tė ekzekutohej himni. Deklarata e Pavarėsisė dhe fjalimet janė ēėshtje ekskluzive e politikanėve, por Dita e Pavarėsisė sė Kosovės nuk mund tė mbetet nė kėto suaza, sepse pavarėsia e Kosovės nuk ėshtė dhe nuk mund tė jetė ditė e shėnuar vetėm pėr politikanėt, sikundėr qė as shteti i Kosovės nuk do tė jetė ekskluzivitet i tyre. Sė pari, Prishtina do tė duhej tė merrte pamje tjetėr, nė mėnyrė qė, qoftė edhe njė ditė tė vetme, tė duket mė pak e zymtė nga tė gjitha ditėt e tjera tė vitit. Sė dyti, ashtu siē bėn bota e civilizuar nė raste tė kėtilla, nė mbrėmje tė po asaj dite, do tė duhej tė mbahej njė koncert solemn, i pėrgatitur me shumė kujdes dhe me njė repertor tė pėrzgjedhur mirė, nė njė skenė tė hapur, tė punuar dhe tė stolisur me shumė shije. Sė treti, qė ėshtė mė e rėndėsishmja, i gjithė manifestimi do tė duhej tė merrte karakter kulturor, nė mėnyrė qė tė mos ndodhė si deri tani, kur Prishtina, nė ditėt e shėnuara, ēmendet e tėra dhe nuk di tė bėjė gjė tjetėr, pos tė ulėrijė dhe tė bėjė batėrdi me krisma armėsh tė vėrteta ose tė rreme. Qė kjo tė mos ndodhė, sepse do tė jetė njė imazh i shėmtuar, ėshtė e domosdoshme qė kremtja tė orientohet nė manifestime kulturore, tė cilat do tė mund tė zhvilloheshin nė disa vende paralelisht, nga tė gjitha institucionet, pėr mosha dhe kategori tė ndryshme, shoqėrore, tė cilat, edhe nė rrethana tė kėtilla, kanė kėrkesa specifike. Pra, mbi tė gjitha, do tė jetė e rėndėsishme qė nė kėtė ditė Kosova tė shfaqet si vend me kulturė, qė i njeh vlerat civilizuese, qė di tė organizohet, qė ia di vlerėn dhe rėndėsinė shtetit aq shumė tė ėndėrruar dhe qė, natyrisht, me sjelljen dhe mėnyrėn e organizimit tė dėshmojė se e meriton kėtė shtet. Nė kėtė pikė, doemos qė Kosova duhet tė kėrkojė edhe ndihmėn e Shqipėrisė, tė institucioneve tė saj tė kulturės dhe tė ministrisė pėrkatėse, jo vetėm pėr shkak tė potencialit dhe kapaciteteve tė tyre, mė tė mėdha kundrejt Kosovės, por edhe pėr njė arsye krejt simbolike, qė kremtja e pavarėsisė sė Kosovės tė marrė edhe konotacionin e pėrbashkimit, madje edhe nė kėtė rast, kur ndarja nė dy shtete duhet konsideruar si uverturė e njė integrimi tė ndėrvetshėm pa alternativė.

POLITIKA

Fluks anėtarėsimesh nė PS. Brenda 15 ditėsh, anėtarėsohen 1000 anėtarė tė rinj nė PS-nė e Tiranės

Misioni “njėpėrdorimsh” i anėtarėve tė rinj, socialistė

Vetėm nė degėn e PS-sė sė kryeqytetit janė anėtarėsuar brenda 15 ditėve rreth 1000 socialistė, tė cilėt kanė tė drejtėn e votės nė procesin zgjedhor brenda PS-sė. Burime pranė PS-sė thanė dje se, menjėherė pas miratimit tė platformės sė Ramės pėr zgjedhjet nė PS, ka nisur punėn njė grup i posaēėm pune, pėr tė anėtarėsuar sa mė shumė socialistė, tė cilėt do tė jenė kontigjent votues pėr Ramėn dhe njerėzit e tij nė PS, nė zgjedhjet brenda kėsaj partie. Nė vendimet e miratura nga Asambleja e Pėrgjithshme mė 14 mars, parashikohet qė ēdo anėtar i PS-sė, i cili ėshtė anėtarėsuar nė kėtė parti deri mė 9 prill, ka tė drejtėn e votės pėr zgjedhjen e drejtuesve socialistė qė nga baza deri te kryetari i madh i PS-sė. Burimet thanė dje, se anėtarėt e rinj tė Tiranės i pėrkasin grupmoshave 20-22 vjeē dhe sipas burimeve, ky kontigjent ka pėr mision vetėm tė votojė pėr Ramėn dhe drejtues tė tjerė pranė tij nė PS.

Sipas burimeve, fluksi i anėtarėsimeve nė PS, jo vetėm nė Tiranė, por nė tė gjithė vendin, nuk ka pėr qėllim rritjen e radhėve tė kėsaj partie, por shtimin e numrit tė votave pro pretendentėve pėr tė fituar lidershipin e PS-sė, qė nga kryetari i madh deri te kryetarėt socialistė nė komuna, ku pėrfshihen edhe delegatėt e kongresit. Rreth 1 mijė anėtarėt e rinj tė PS-sė, tė anėtarėsuar qė prej 26 marsit dhe deri dje, kanė marrė teserat e PS-sė dhe janė tashmė emra tė renditur nė listat e anėtarėsisė pėr tė votuar pėr kryetarin e Tiranės, kryetarin e madh tė PS-sė dhe drejtues tė tjerė tė kėsaj partie, tė cilėt do tė zgjidhen sipas parimit “Njė anėtar, njė votė”

Kundėrshtitė

Gjatė mbledhjes sė Asamblesė sė Pėrgjithshme tė PS-sė, pati njė debat tė ashpėr ndėrmjet Ramės dhe mbėshtetėsve tė tij, pėrballė shumicės sė Asamblesė, lidhur me datėn qė do tė pėrcaktohej si kufi, pėr anėtarėsinė qė ka tė drejtė tė votojė pėr drejtuesit e rinj, socialistė. Shumica e anėtarėve tė Asamblesė kundėrshtuan fort vendimin e paraqitur nė platformėn e Finos pėr zgjedhjet nė PS, sipas tė cilit, ēdo anėtar i PS-sė ka tė drejtė tė votojė pėr drejtuesit e rinj, pavarėsisht se nė ēfarė kohe ėshtė anėtarėsuar nė kėtė parti. Sipas kėtij vendimi, kanė tė drejtė tė votojnė edhe anėtarėt e PS-sė qė mund tė anėtarėsohen mė 8 prill, vetėm njė ditė para kongresit tė PS-sė qė do tė startojė saktėsisht procesin e zgjedhjeve nė kėtė parti. Vendimi u kundėrshtua nga shumė prej drejtuesve socialistė, deputetė apo anėtarė kryesie, tė cilėt e konsideruan si njė mundėsi pėr ta manipuluar lehtėsisht votėn e anėtarėsisė socialiste. Sipas kundėrshttarėve tė kėtij vendimi, cilido prej kandidatėve pėr postet drejtuese nė PS, e ka tė mundur tė anėtarėsojė grupe tė caktuara njerėzish dhe me mėnyra tė ndryshme abuzuese dhe vetėm me njė mision tė caktuar, votėn pėr kandidatin e tyre. Kjo sipas tyre do tė shkaktonte pavlefshmėrinė e anėtarėve realė tė PS-sė, tė cilėt nuk mund tė kenė mė peshėn kryesore nė zgjedhjen e drejtuesve tė rinj, socialistė, pasi anėtarėt e rinj, qė do tė jenė nė listat e zgjedhėsve socialistė, mund tė ndikojnė nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė dhe vendimtare nė rezultatin e zgjedhjeve, duke deformuar vullnetin e anėtarėsisė sė kėsaj partie. Vendimi ėshtė nė fuqi dhe ka bėrė qė vetėm pėr dy javė radhėt e PS-sė tė shtohen me mė shumė se 1000 anėtarė tė rinj, tė cilėt nuk dihet a do ta vazhdojnė tė jenė anėtarė tė PS-sė, prej momentit qė ata kryejnė misionin e tyre, votėn pėr kandidatėt pėr postet drejtuese nė PS.

Blushi kundėr Koēit: Mbėshtes

vendimet e Asamblesė, ato nuk janė antistatutore

Sekretari politik i Partisė Socialiste, Ben Blushi, kundėrshtoi dje, qėndrimin e nėnkryetarit tė PS-sė, Petro Koēi, sipas tė cilit, vendimet e Asamblesė janė antistatutore. Blushi tha se vendimet e marra nė kėtė forum tė lartė tė PS-sė, siē ėshtė Asambleja Kombėtare, nuk janė antistatutore. “Unė jam shprehur me votėn time nė Asamble dhe pėr sa kohė i kam votuar pro kėto vendime, do tė thotė qė s'janė antistatutore”, - tha dje, Blushi. Dy ditė mė parė, nėnkryetari i PS-sė, Petro Koēi, dorėzoi pranė Komisionit Qendror tė Garancive Statutore nė PS, njė ankimim nė lidhje me disa vendime tė Asamblesė Kombėtare tė PSSH-sė, ku pėrfshihet ndėrprerja e mandatit tė delegatėve tė kongresit dhe tė tjera vendime tė asamblesė. Koēi vlerėsoi si njė mundėsi pėr pėrēarjen e PS-sė, cenimin e statutit tė partisė dhe deklaroi se kongresi zgjedhor ėshtė thirrur nė mėnyrė antistatutore pėr tė rregulluar vetėm interesa personale dhe jo interesa politike dhe strategjike tė partisė.

Simpatizantėt e PS-sė do tė pėrfshihen nė procesin e zgjedhjeve pėr drejtuesit e rinj tė PS-sė

Bare: Qytetarėt do pėrzgjedhin

kandidaturat pėr drejtues tė PS-sė

Kreu socialist i Tiranės, Besnik Bare, paralajmėron pėrfshirjen e simpatizantėve nė zgjedhjen e drejtuesve tė rinj, socialistė. Kryetari i PS-sė sė kryeqytetit tha dje, para mediave se pėrvoja e pjesėmarrjes qytetare nė pėrzgjedhjen e kandidaturave pėrbėnte njė risi nė synimet demokratizuese nė PS. Sipas kėtij qėndrimi, duket se simpatizantėt e PS-sė nė mėnyrė tė tėrthortė kanė tė drejtėn e votės nė procesin zgjedhor brenda kėsaj partie, ku do tė zgjidhen drejtuesit e rinj nė tė gjitha nivelet, qė nga krerėt e PS-sė nė komuna e bashki dhe deri te kryetari i madh i kėsaj partite. Sipas kėtij vendimi, kushdo qė tė paraqitet si simpatizant i kėsaj partie, ai mund tė votojė pėr tė zgjedhur kandidatėt pėr drejtues tė rinj tė PS-sė. Kreu socialist i Tiranės ka sqaruar tė gjithė hapat e parashikuar pėr pjesėmarrjen e qytetarėve nė reformimin e PS-sė, e cila pėr Baren dhe tė tjerė drejtues socialistė pėrbėn njė risi nė partitė politike, shqiptare.

Deklarata

“Praktika e votimit tė ēdo anėtari tė partisė nė tė gjitha nivelet e tė zgjedhurve do tė bėhet dominuese, duke e kthyer nė njė nga elementet e rėndėsishme brenda partisė. PS-ja ėshtė pėrfshirė nė njė proces zgjedhor brenda saj, ku pėrmes tė tjerash do tė konkurrohet pėr tė gjitha nivelet dhe nėpėrmjet tij synohet reformimi dhe krijimi i hapėsirave tė gjera. Pėrvoja e pjesėmarrjes qytetare nė pėrzgjedhjen e kandidaturave pėrbėnte njė risi nė synimet demokratizuese nė PS. Ne kėrkojmė qė ky mekanizėm tė zhvillohet mė tej jo vetėm pėr tė pėrzgjedhur kandidaturat, por edhe pėr tė bėrė oponencė e pėr t'u pėrfshirė nė vendimet, hartimin e programeve dhe gjykimet e ndryshme, politike. Nėpėrmjet kėtij procesi zgjedhor, ku kėrkohet gjithėpėrfshirje e sa mė shumė faktorėve, ne kėrkojmė t'i japim PS-sė kompozimin e duhur, politik, pėr ta aftėsuar mė tej nė sfidat e reja qė mund tė jenė kėtė vit ose pas 2 vjetėsh. Ky proces duhet tė rrisė kohezionin dhe besimin brenda nesh, duke e parė si konsolidim tė vlerave, duke e bėrė aktive atė pjesė pozitive dhe faktoriale, me qėllim qė tė mos mbetet vetėm kontribuese nė raste fushatash, por tė bėhet e qenėsishme", - tha dje kryetari i PS-sė, Besnik Bare.

Luljeta Progni

Kreu i KQZ-sė tha se janė shmangur konfliktet institucionale qė mund tė shkaktonte kthimi i disa njėsive pėrsėri nė KQZ

Gjata: Kolegji Zgjedhor, mangėsi

nė shqyrtimin e disa ēėshtjeve

Kryetari i Komisionit tė Zgjedhjeve, Ēlirim Gjata, deklaroi ditėn e djeshme se Kolegji Zgjedhor duhet tė ishte mė i kujdesshėm pėr vendimet e tij gjatė procesit zgjedhor. Sipas Gjatės, nė disa raste Kolegji ka marr vendime, tė cilat kanė sjellė pėrplasjen institucionale dhe kjo pėrplajse ėshtė shmangur nga KQZ-ja, duke qenė i vetmi institucion pėrgjegjės pėr ecurinė e procesit zgjedhor. Kjo sipas kreut tė KQZ-sė ka ardhur si pasojė e kthimit pėr rishqyrtim qė Kolegji Zgjedhor i ka bėrė disa vendimeve tė KQZ-sė, edhe pse ligjėrisht ai duhet tė jetė organi i fundit qė merr vendim pėr njė ēėshtje zgjedhore.

“Nuk ka gjė mė tė rrezikshme pėr procesin zgjedhor, sesa kur kemi njė pėrplasje institucionesh. Ligji ka pėrcaktuar qartė qė KQZ-ja vendos mbi njė kėrkesė ankimore dhe pastaj e merr nė bazė ankimimi Kolegji Zgjedhor, i cili nuk e kthen mė pėr rigjykim kėrkesėn te KQZ-ja, por vendos vetė. Pikėrisht kėtė e ka vėnė ligji pėr tė shmangur pėrplasjet institucionale. Kolegji Zgjedhor e kthen ēėshtjen, vetėm kur KQZ-ja nuk ka marrė njė vendim, sepse ne jemi institucion kushtetues, kolegjial dhe, nėse me shumicė votash vendosim qė nuk e zbatojmė atė vendim, atėherė nuk dihet sesi mund tė shkojė procesi zgjedhor”, - deklaroi Gjata nė lidhje me mosmarrėveshjet qė janė vėrejtur midis Kolegjit Zgjedhor dhe Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve. Por, kryetari i KQZ-sė theksoi se nė asnjė mėnyrė nuk ka njė raport konfliktual mes kėtyre dy institucioneve, por ka disa elemente tė dėmshme qė duhen kapur nė kohė.

F.Mejdini

Rezultati pėrfundimtar do tė shpallet pas pėrfundimit tė procesit nė kėto njėsi

Zgjedhjet do tė pėrsėriten nė 17 njėsi vendore

Kryetari i KQZ-sė, Gjata, deklaroi dje, se nė 17 njėsi vendore gjatė mesit tė muajit prill zgjedhjet do tė pėrsėriten dhe rezultatet pėrfundimtarė tė zgjedhjeve lokale tė 18 shkurtit do tė dalin, nė momentin kur procesi tė kėtė pėrfunduar i plotė edhe nė kėto njėsi. Kėshtu, sipas Gjatės, nė 9 njėsi vendore procesi zgjedhor mė 18 shkurt nuk filloi fare.

“Janė gjithsej 17 njėsi vendore deri nė kėtė moment, ku do tė zhvillohen sėrish zgjedhjet dhe nė 8 prej tyre, saktėsisht nė komunat Shosh, Shalė, Pult, Lurė, Iballė, Arrėn, Milot dhe Libofshė, zgjedhjet nuk u zhvilluan. Nė komunėn Qendėr Malėsi e Madhe nuk u zhvilluan zgjedhjet pėr kėshillin komunal”, - deklaroi kryetari i KQZ-sė, duke shtuar se pėr 365 njėsitė e tjera, vendore procesi tashmė quhet i mbyllur, madje nė shumė prej tyre janė bėrė edhe konstituimet. Nga ana tjetėr, si pasojė e procesit tė ankimit nė KQZ dhe nė Kolegjin Zgjedhor ėshtė vendosur qė nė 8 njėsi tė tjera, vendore tė pėrsėriten zgjedhjet vetėm pėr kandidatėt e komunave tė kėtyre njėsive vendore. Nga ana tjetėr, kreu i KQZ-sė informoi se ende janė nė proces ankimi minibashkitė 10 dhe 6 nė kryeqytet; nga 152 kėrkesat ankimore qė janė pranuar dhe janė shqyrtuar nė KQZ.

“Nga 306 kėrkesat ankimore tė depozituara nė KQZ, 152 kėrkesa ankimore janė pranuar dhe janė shqyrtuar, 125 nuk janė pranuar pėr shqyrtim dhe 26 tė tjera janė kthyer pėr plotėsim, ndėrkohė qė pėr 2 kėrkesa ankimore KQZ-ja ka vendosur pushimin. Mbeten akoma nė proces ankimimi njėsitė bashkiake nr. 6 dhe ajo nr.10, nė Tiranė”, - deklaroi kryetari i KQZ-sė, Gjata. Sipas Gjatės, ėshtė e nevojshme qė nė vend tė kryehet njė reformė sa mė e plotė, zgjedhore, nė mėnyrė qė faktorėt ndėrkombėtarė mos t`i konsiderojnė mė zgjedhjet “si njė tjetėr shans i humbur”.

F. Mejdini

Kryeministri deklaron se nė demokraci ekzistojnė tė gjitha mėnyrat pėr tė zgjedhur presidentin, duke shmangur krizat

Berisha: Sistemin zgjedhor ta propozojė opozita

Kryeministri, Sali Berisha, pėrsėriti dhe njėherė dje, deklaratėn se, PD-ja do pranojė ēdo propozim qė do tė vijė nga opozita nė lidhje me sistemin zgjedhor nė vend. Sipas Berishės, tashmė PD-ja e ka bėrė propozimin e saj pėr kėtė ēėshtje, qė ėshtė ai i proporcionalit tė pastėr. Nga ana tjetėr, kryeministri foli dhe pėr zgjedhjen e presidentit. Gjatė fjalės sė tij, Berisha u shpreh se nė njė sistem demokratik janė tė gjitha mjetet qė presidenti tė zgjidhet me konsensus, pa patur nevojė qė vendi tė hyjė nė njė krizė tė panevojshme, siē ėshtė bllokimi i parlamentit dhe zgjedhjet e parakohshme. Ndėrkohė, njė tjetėr ēėshtje, ku kryeministri u ndal ishte dhe problemi i mediave, aq shumė i debatuar kohėt e fundit. Berisha deklaroi se qeveria qė ai drejton, ėshtė ajo qė i ka respektuar mė shumė se ēdo qeveri tjetėr mediat, duke i kujtuar gazetarėve dhe proceset e mėparshme, gjyqėsore. Gjithsesi, sipas kryeministrit, askush nga pronarėt e tyre mos mendojė se nėn siglėn e medias qė ai disponon do tė mund t’i fshihet taksave tė shtetit. Kėto deklarata kryeministri i bėri pas shfaqjes sė dokumentarit “Kur vriteshin poetėt”, nė nderim tė poetėve Vilson Blloshmi dhe Genci Leka.

Zoti Berisha, kur do tė mblidhen forumet e PD-sė?

Kėto forume do tė mblidhen shpejt dhe gazetarėt do t’i marrin vesh, pasi ata janė tė parėt qė marrin vesh se ēfarė ndodh.

A i qėndroni deklarimit se, nėse nuk do tė arrihet konsensusi me opozitėn pėr zgjedhjen e presidentit, do tė shkohet nė zgjedhje tė parakohshme?

“Kam deklaruar dhe deklaroj se gjithēka do tė zgjidhet nė mėnyrė demokratike. Shqipėria ėshtė njė demokraci qė funksionon, ajo ka tė gjitha mekanizmat e njė vendi demokratik, funksionues.

A jeni pro ndarjes sė mandateve brenda forumeve tė Partisė Demokratike?

Qė tė gjitha do t’i mėsoni nė kohėn e duhur. Ju, pararendės tė kureshtjes, e keni tė ligjshme kėtė, por gjėrat kanė kohėn e vet.

Zoti Berisha, a jeni pro rritjes sė pragut elektoral?

E ndjek me shumė interes debatin qė zhvillojnė forcat politike pėr reformėn zgjedhore dhe i garantoj se, Partia Demokratike ka shpallur zgjedhjen e saj dhe ajo do tė pranojė propozimin pėr ēdo sistem qė opozita dėshiron. Opozita do tė ketė tė drejtėn tė pėrzgjedhė sistemin, sepse nuk ka diskutim qė nė njė vend demokratik zgjedhjet janė pėrparėsia e parė e opozitės. Qeveria, ashtu siē faktoi mė 18 shkurt, qė respektoi tėrėsisht vullnetin e lirė tė shqiptarėve dhe realizoi zgjedhjet e para pa asnjė ndėrhyrje qeveritare, ėshtė e vendosur sėrish tė dėshmojė tė njėjtin vullnet.

Cili do tė jetė hapi i ardhshėm i qeverisė tuaj, lidhur me ato televizione apo media qė ju i keni quajtur media mafia?

Jo, ky ėshtė njė klasifikim shumė i gabuar. Kjo qeveri ėshtė qeveria qė ka respektuar dhe respekton mė shumė mediat, nė historinė e kėtij vendi. Ju jeni gazetarė tė rinj, por gazetarėt para jush, kanė pėsuar me qindra procese gjyqėsore, natyrisht jo tė kėsaj mizorie siē pamė nė filmin dokumentar kushtuar Gencit dhe Vilsonit, por janė persekutuar. Ka patur gazetarė me deri nė 50 procese. Sot, nuk ka asnjė proces ndaj asnjė gazetari dhe nuk do tė ketė, derisa Sali Berisha do tė jetė nė krye tė qeverisė. Administrata nuk padit mė gazetarė, qoftė pėr shpifje, pėr ēėshtje civile a ēėshtje penale, pra, ēfarėdo qofshin ato. Duke u shprehur nė kėtė mėnyrė, dua tė theksoj se ligji do tė jetė i barabartė pėr tė gjithė qytetarėt. Nė qoftė se ndonjė qė lahet nė vaskė floriri, mendon se sanitarja nė spital, e cila kalon natėn duke larė dhe shpėlarė njerėzit tanė tė afėrt, tė sėmurė, duhet tė paguajė taksat, kurse ai, duke vjedhur taksėn dhe duke e shndėrruar atė nė floririn e vaskės sė tij, mund tė gjejė mėnyra pėr t’u mbrojtur, gabon rėndė. Ai mund tė blejė njė taksidar, mund tė blejė njė polic, mund tė blejė njė prokuror, por ligji nuk blihet, ligji ėshtė i tė gjithė qytetarėve, i tė gjithė shoqėrisė. Ndaj, pėrsa i pėrket problemit tė taksave, dua tė garantoj qytetarėt shqiptarė se do tė jenė tė barabartė para ligjit, se asgjė dhe asnjė lloj mjeti mediatik, nuk do tė mund tė pengojė ligjin tė veprojė lidhur me taksat. Natyrisht, mafia ėshtė e para qė kėrkon tė dhunojė ligjin, kėrkon tė mos e zbatojė atė, kėrkon qė me evazion tė ndėrtojė parajsėn e vet dhe mjerimin e tė tjerėve. Kjo kohė ka marrė fund. Ne kemi dhe do tė vazhdojmė tė kemi respekt tė plotė pėr mediat. E kemi dėshmuar kėtė dhe do tė vazhdojmė ta dėshmojmė. I ftoj mediat qė, nga mėngjesi deri nė darkė, t’i kushtojnė kritika Sali Berishės dhe qeverisė sė tij. I ftoj ato tė organizojnė emisione speciale kundėr kryeministrit tė vendit dhe i garantoj se, kurrė nuk do tė kenė ndėrhyrje nė politikat e tyre, editoriale. Sikundėr, kurrė nuk do tė mund tė shmangin ligjet e vendit pėr taksat dhe tatimet, ligjet e vendit pėr lirinė e tregut, pėr zhvillimin e vendit si njė shoqėri normale, e bazuar nė shtetin ligjor, pa tė cilin nuk ka asgjė dhe asnjė tė ardhme. Pėr ta mbyllur kėtė ēėshtje, do tė respektohet ēdo lloj qėndrimi i mediave. Unė ju garantoj se ky ėshtė vetėm fillimi i njė beteje, e cila do tė rivendosė Shqipėrinė nė shinat e shtetit ligjor. Jemi marrė deri tani me serial killer nė hotelet me 5 yje apo nė shpellat e Alpeve, kudo qė ata kanė qenė – dhe kemi bėrė mirė, sepse jeta ėshtė e para gjė qė duhet tė garantojmė – por zero toleranca do tė jetė ndaj tė gjithė atyre qė kėrkojnė tė ndėrtojnė parajsėn me mjerimin e tė tjerėve. Kjo do tė thotė tė mos paguash detyrimet fiskale, tė cilat nuk janė investim i kėsaj qeverie, por janė themeli i sistemeve demokratike, janė njė investim i pėrdorur, qė kur ėshtė krijuar shteti dhe deri mė sot.

Majlinda Bregu nė daljen e saj, tė parė si zėdhėnėse e qeverisė flet pėr vendimet e qeverisė nė fushėn e energjitikės

Bregu: 17 HEC-e janė vlerėsuar me pikėt maksimale

Sipas zėdhėnėses sė qeverisė, njė tjetėr projektligj i rėndėsishėm ėshtė dhe ai i policisė elektrike, i cili ka si synim tė kalojė nė varėsi tė KESH-it kėtė institucion qė deri mė tani varej nga Ministria e Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės.

Zėdhėnėsja e qeverisė, Majlinda Bregu, nė daljėn e saj, tė parė para mediave nė kėtė pozicion, ka vlerėsuar si ndėr projektligjet dhe vendimet mė tė rėndėsishme tė miratuara kėtė javė nga qeveria, atė pėr ndėrtimin e HEC-eve me koncesion dhe ligjin pėr policinė elektrike. Gjatė fjalės sė saj, Bregu shpjegoi dhe rėndėsinė qė marrin kėto vendime pėr vetė situatėn energjitike qė po kalon vendi. Bregu tha se tashmė e nė vazhdim, ēdo javė do tė organizohet njė konferencė pėr shtyp nė lidhje me aktivitetin e qeverisė nė dobi tė informimit publik Ky takim do tė jetė javor dhe sigurisht pas kėsaj here tė parė, do tė isha e lutur pėr tė dėgjuar mendimet dhe sugjerimet tuaja sesi tė bashkėrendonim mė mirė kėtė mision, unė, tė ofrimit jo vetėm tė lajmit, por dhe tė informacionit tė drejtpėrdrejtė te ju dhe ju tė pėrcjelljes sė kėtij informacioni nė mėnyrė sa mė reale te publiku”, - tha Bregu

Sipas zėdhėnėses sė qeverisė, gjatė javės sė shkuar, Kėshilli i Ministrave ka miratuar 13 projektligje dhe 3 projektvendime, nga tė cilat Bregu veēoi atė tė dhėnies me koncesion tė 17 HEC-eve, si dhe bonusin e vendosur nė garėn e tenderimit qė do tė zhvillohet pėr kėtė qėllim. “Ky bonus prej 10% tė pikėve i hap rrugėn zhvillimit tė garės pėr dhėnien me koncesion tė hidrocentraleve. Kjo nėnkupton vlerėsimin e projekteve si nė aspektin teknik, ashtu dhe atė financiar dhe pikėt maksimale i merr ai projekt qė ka njė paraqitje tė mirė tė komponentit financiar dhe teknik. 17 janė HEC-et lokale, tė cilėt janė vlerėsuar me pikėt maksimale. Ėshtė e rėndėsishme qė kjo praktikė ligjore stimulon investitorėt dhe vlerėson pėrpjekjet e tyre pėr projektet me interes publik”, - tha Bregu.

Policia Elektrike

Sipas saj, njė projektligj i rėndėsishėm ėshtė dhe ai pėr policinė elektrike, e cila bėn tė mundur kalimin e kėtij institucioni nga Ministria e Energjitikės, nė varėsi tė KESH-it. Bregu u shpreh se ky projektligj ka si synim tė pėrmirėsojė eficiencėn e kėtij institucioni dhe ėshtė nė funksion tė zgjidhjes sė problemeve. “Projektligj pėr Policinė Elektrike, i cili shfuqizon ligjin ekzistues 8637. Ndryshimet nė kėtė ligj vijnė si rrjedhojė e domosdoshmėrisė sė pėrsosjes sė ligjit ekzistues, miratuar para 7 vitesh. Pėr tė pėrmirėsuar performancėn e KESH-it sh.a propozohet qė policia elektrike, e cila deri tani ka qenė nė varėsi tė Ministrisė sė Energjitikės, tė kalojė nė varėsi tė KESH-it. Kjo do tė bėjė qė tė rriten pėrgjegjėsitė e strukturave kontrolluese dhe pėrgjegjėsinė e vetė KESH-it”, - tha Bregu.

Miratimi i bonusit pėr procedurėn pėrzgjedhėse qė iu jepet shoqėrive pėr ndėrtimin e hidrocentraleve

Ky bonus prej 10% tė pikėve i hap rrugė zhvillimit tė garės pėr dhėnien me koncesion tė hidrocentraleve. Kjo nėnkupton vlerėsimin e projekteve si nė aspektin teknik, ashtu dhe atė finaciar dhe pikėt maksimale i merr ai projekt qė ka njė paraqitje tė mirė tė komponentit finaciar dhe teknik. 17 jane HEC-et lokale, tė cilėt janė vlerėsuar me pikėt maksimale. Ėshtė e rėndėsishme qė kjo praktike ligjore stimulon investitorėt dhe vlerėson pėrpjekjet e tyre pėr projektet me interes publik.

Projektligj pėr Policinė elektrike

Ndryshimet nė kėtė ligj vijnė si rrjedhoje e domosdoshmėrisė sė pėrsosjes sė ligjit ekzistues, miratuar para 7 vitesh. Pėr tė pėrmirėsuar performancėn e KESH sh.a propozohet qė policia elektrike, e cila deri tani ka qenė nė varėsi tė ministrit tė Energjitikės, tė kalojė nė varėsi tė KESH-it. Kjo do tė bėjė qė tė rriten pėrgjegjėsitė e strukturave kontrolluese dhe pėrgjegjėsitė e vetė KESH-it.

Vendimi, biletat e urbanit do tė emetohen si letra me vlerė

Gjatė fjalės sė saj, zėdhėnėsja e qeverisė pėrmendi dhe njė sėrė projektligjesh tė tjera qė kanė si synim pėrmirėsimin e punės tė institucioneve tė ndryshme. Sipas saj, njė projektvendim i rėndėsishėm ėshtė ai qė ka tė bėjė me organizimin, shtypjen dhe emetimin e biletave nė transportin rrugor. Ndėrhyrja, sipas saj, synon qė tė gjitha subjektet qė ushtrojnė aktivitete nė fushėn e shėrbimit tė transportit, tė pajisin udhėtarėt e tyre me bileta qė do tė emetohen nė formėn e letrave me vlerė. Gjithashtu, sipas zėdhėnėses sė qeverisė, njė projektligj i rėndėsishėm ėshtė ai qė ka tė bėjė me lojėrat e fatit dhe kazinotė, i cili synon pėrmirėsimin e ushtrimit tė veprimtarisė nė kėto fusha. Mbledhja e qeverisė kėtė javė ėshtė fokusuar dhe nė pėrshpejtimin e procedurave pėr privatizimin e objekteve publike qė do i kalojnė Agjencisė sė Pronave, pėr kompensimin e pronarėve. “Ka njė angazhim maksimal tė qeverisė pėr tė rikthyer te pronarėt pronat, tė cilat janė tė tyret. Asnjė pronė publike qė nuk i nevojitet institucioneve shtetėrore, nuk do mbahet nga to, por do tė pėrshpejtohet procesi i rikthimit tė saj te pronarėt, njė kėrkesė legjitime, nė zbatim tė sė drejtės sė tyre tė pronesise”, - tha Bregu

Kryeministri Berisha zhvillon takime me investitorė italianė nė fushėn e energjisė

Italianėt, tė interesuar pėr HEC-in e Skavicės

Hidrocentrali i Skavicės dhe shtrirja e njė kabėlli nėnujor pėr importimin e energjisė nga Italia kanė qenė dy temat e diskutuara dje, mes kryeministrit, Sali Berisha dhe pėrfaqėsuesve tė dy firmnave italiane, “Geotekna Progetti” dhe “Moncada”. Pėrfaqėsuesit e firmės “Geotekna Progetti”, tė interesuar pėr ndėrtimin e hidrocentralit tė Skavicės, paraqitėn para kryenministrit studimin e plotė nė lidhje me kėtė ēėshtje. Ky projekt ka nė bazė njė teknologji bashkėkohore qė ekonomizon terrenin. Gjithashtu, me zgjidhjen origjinale qė ofron, dhe pse me njė liqen mė tė vogėl, pa u shtrirė mė nėntokėn maqedonase, jep tė njėjtin rendiment si me liqen mė tė madh, ruan ambientin dhe konsideron veēoritė gjeologjike tė tokės e zonės nė pėrbėrjen e materialeve tė digės. Kryeministri Berisha, pasi u njoh me studimin dhe projektidenė, theksoi se ky hidrocentral ėshtė i njė rėndėsie tė madhe dhe pėrbėn njė vepėr madhore nė fushėn e shfrytėzimit tė ujėrave nė Shqipėri. Kryeministri vlerėsoi shumė projektidenė e kėsaj vepre dhe e cilėsoi origjinale e tė goditur. Njė tjetėr takim, kryeministri ka rezervuar dje, dhe pėr njė tjetėr kompani italiane, “Moncada”, e cila gjithashtu operon nė fushėn e energjitikės. Kjo kompani paraqiti projektin e shtrimit tė kabėllit nėnujor, si dhe njė tjetėr projekt, i cili ka tė bėjė me ndėrtimin e njė parku energjitik me erė, me fuqi 400 megawat. Vlera e tė dy investimeve arrin nė 800 milionė euro. U ra dakord qė projekti i parkut energjitik tė turbinave me erė tė paraqitet shumė shpejt, duke kurorėzuar kėshtu punėn njėvjeēare tė bėrė nga kjo kompani.

EKONOMIA

Me anė tė njė granti japonez do tė pėrzgjidhet njė kompani, e cila do tė studiojė tė gjithė rezervėn energjitike

Kompani e huaj, pėr tė ndėrtuar hartėn e HEC-ve nė tė gjithė vendin

Ky studim, veē faktit qė do tė rrisė numrin e hidrocentraleve tė vogla apo edhe tė mėdha qė mund tė ndėrrohen, do tė mundėsojė edhe rritjen e kapacitetit tė prodhimit tė energjisė prej tyre, pasi pėrdorimi i rezervės ujore do tė bėhet i tillė, qė njė projekt tė kenė lidhje me tjetrin

Njė kompani e huaj, e pėrzgjdhur me anė tė njė tenderi, do tė bėjė njė studim tė plotė mbi mėnyrėn e pėrdorimit tė tė gjithė rezervave ujore tė vendit tonė pėr t’i shfrytėzuar ato pėr ndėrtimin e hidrocentraleve tė vogla. Ministria e Ekonomisė dhe e Energjitikės do tė shfrytėzojė pėr kėtė gjė, njė grant tė fondit japonez dhe pėr herė tė parė, vendi do tė ketė njė studim tė plotė pėr mundėsitė qė ofrojnė rezervat ujore. Aktualisht, tė gjitha projektet pėr hidrocentrale tė vogla dhe tė mėdha nė vend janė ndėrtuar ose janė nė rrugė e sipėr pa patur njė projekt tėrėsor tė gjitha rezervave tė vendit. Ato janė projekte qė janė pėrpiluar nė mėnyrė tė pavaruar nga njėri-tjerteri. Tė dhėna tė Ministrisė sė Ekonomisė bėjnė tė ditur se, procesi i negociatave me japonezėt pėr sigurimin e kėtij granti ka nisur dhe paralelisht me tė po detajohen edhe procedurat pėr pėrzgjdhjen e kompanisė qė do tė bėjė tė mundur studimin pėr tė gjithė kapacitetet ujore dhe pėr tė gjithė hidrocentralet qė mund tė ndėrtohen. Shqipėria, nė tė vėrtetė ka rezerva tė mėdha ujore, tė cilat me anė tė koncesioneve mund tė bėjnė tė mundur ndėrtimin e mjaft hidrocentraleve, tė cilat do ta kishin zgjidhur pėrfundimisht furnizmin me energji. Qeveria shqiptare ka pėrpiluar njė paktetė tė tėrė veprimesh tė detajuara, pėr tė dhėnė me koncesion hidrocentralet e verifikuara deri me tani, tė cilat shkojnė nė mbi tetėdhjetė e tre syresh. Nė kėtė procedurė do tė ketė lehtėsi pėr tė gjithė garuesit qė do tė kenė synim parėsor prodhimin e energjisė nė kapacitet tė maksimal dhe shfrytėzmin e rezervės ujore, nė mėnyrėn mė tė mirė tė mundshme. Tė hėnėn, pėr shtatėmbėdhjetė hidrocentrale tė vogla nis marrja e dokumentacionit pėr garėn koncesionare pėr to, nė njė kohė qė deri mė tani ka njė bum kėrkesash, tė cilat shkojnė deri nė gjashtėdhjetė e pesė. Njėzet e pesė hidrocentrale tė tjera i janė dhėnė me koncesion prej vitesh kompanisė “Essegei”, kontrata e sė cilės u rishikua pak ditė mė parė, duke e shtrėnguar kompaninė tė rrisė investimet dhe kapacitetin prodhues nė kėto hidrocentrale dhe tė pėrshpejtojė realizimin e kėtij investimi. Por qė tė gjitha kėto investime janė duke u kryer pa patur njė studim kombėtar, ku rezerva ujore e vendit tė shihet si njė entitet unik dhe mbi tė bazė tė kėtij arsyetimi tė evidentohen hidrocentralet qė mund tė ndėrtohen dhe pėrdorimi i ujit edhe pėr qėllime tė tjera. Pikėrisht kėtė gjė do tė bėjė studimi i kompanisė qė do tė financohet nga granti i fondit japonez. Ky studim,  veē faktit qė do tė rrisė numrin e hidrocentraleve tė vogla apo edhe tė mėdha qė mund tė ndėrrohen, do tė mundėsojė edhe rritjen e kapacitetit tė prodhimit tė energjisė prej tyre, pasi pėrdorimi i rezervės ujore do tė bėhet i tillė qė njė projekt tė kenė lidhje me tjetrin.  Pra, studimi do tė pėrpilojė njė hartė tė tėrė hidrocentralesh dhe tė shfrytėzimit tė rezervave tė ujit.

Nisin negociatat pėr hidrocentralin e Kalivaēit

Koncesioni i kompanisė italiane “Becchetti” pėr hidrocentralin e madh tė Kalivaēit mbi Vjosė ėshtė futur tashmė nė raundin e negociatave, pėr tė bėrė tė mundur ndėrtimin e kėsaj vepre energjitike. Tė dhėna nga Korporata Shqiptare e Energjisė, KESH, bėjnė me dije se, drejtori Gjergj Bojaxhi po pėrpiqet tė gjejė modelin mė tė mirė tė kontratės qė do tė ēojė nė realizmin e kėtij hidrocentrali. Siē dihet, kompania “Becchetti” do tė shesė rreth gjysmėn e aksioneve tė saj tek “Deutsche Bank” dhe ndėrtimi i hidrocentarlit pritet tė financohet nga kjo e fundit. Prej disa vitesh, ky hidrocentral i ėshtė dhėnė italianėve pėr ndėrtim me koncesion dhe nė fakt, ky koncesion mund tė futet nė grupin e dėshtuar tė koncesioneve. Arsyet janė tė mjaftueshme pėr ta quajtur “Becchett”-in njė dėshtim, por arsyet janė mė shumė se tė mjaftueshme pėr ta quajtur kontratėn koncesionare tė dhėnė nga qeveria e atėhershme mė shumė sesa dėshtim. Tashmė, njė kontratė e re pritet tė marrė jetė, duke iu pėrshtatur edhe ligjit tė ri pėr koncesionet dhe prokurimeve publike. Nė tė vėrtetė, qė prej janarit tė vjetshėm, me anė tė grupi pune, Ministria e Ekonomisė vėrejti se, thuajse tė gjitha koncesionet kishin probleme me zbatimin e kontratave, por nė kėto kontrata kishte klauzola qė nuk lejonin vėnien e sanksioneve pėr koncesionarėt. Ligji i ri, i cili kėrkoi edhe ekspertizėn e Bankės botėrore dhe tė donatorėve tė tjerė, mori njė kohė tė madhe, por tashmė ka ēelur rrugėn qė tė gjitha koncesionet tė nisin tė realizohen. Kėsisoj, edhe “Becchetti” do tė nisė tė ndėrtojė nė bazė tė kontratės sė re hidrocentralin e Kalivaēit. “Deutsche Bank” do tė jetė njė garanci edhe mė e madhe pėr kėtė investim.

HEC-et e vogla, 200 milionė kilovat-orė nė vit

Hidrocentralet e vogla, gjatė vitit qė shkoi prodhuan njė sasi energjie qė nuk i kaloi gjashtė milionė kilovat-orėt. Nė fakt, numri i hidrocentraleve tė vogla qė janė nė punė, nuk i kalon gishtat e dorės dhe ato kanė mundur tė prodhojnė aq energji sa Shqipėria konsumon nė njė gjysmė dite gjatė verės. Vendi, siē dihet, ka nevojė pėr mė shumė se gjashtė miliardė kilovat-orė gjatė njė viti dhe kjo energji nė masėn e dyzet pėrqindėve sigurohet nga importi. Hidrocentralet e vogla qė janė tė evidentuara deri mė tani kapin njė numėr prej mbi tetėdhjetė syresh dhe sipas llogarive tė deritanishme, ato mund tė prodhojnė nė njė vit normal reshjesh rreth dyqind milionė kilovat-orė. Kjo sasi energjie mund tė bėjė tė mundur tė mbulojė energjnė qė i duhet komunave tė tėra apo mund tė bėjė tė mundur furnizimin pa asnjė varėsi nga korporata tė mjaft e biznesve. Biznesi nė Shqipėri shpenzon rreth gjysmėn e energjisė dhe gjysmėn tjetėr e shpenzojnė konsumatorėt familjarė. Veē faktit qė nė rrjetin shqiptar tė energjsė do tė futen dyqind milionė kilovat-orė energji nga hidrocentralet e vogla, kėto tė fundit do tė bėjnė tė mundur edhe zvogėlimin e humbjeve nė rrjet. Mė anė tjetėr, ndėrtimi i termocentralit tė madh nė Vlorė do t’i lejojė korporatės qė tė hartojė njė modul tjetėr tė shfrytėzimit tė energjisė, duke qenė se tashmė, burimet nuk janė mė vetėm nė Veri mbi Drin dhe kapaciteti i Tec-it sė bashku me kapacitetin e mbigjysmės sė hidrocentraleve tė vogla qė do tė jenė edhe ato nė Jug do t’i minimizojė humbjet. Po ashtu, kjo gjė do tė mpakė edhe varėsinė nga reshjet, pasi hidrocentralet e vogla nuk do tė kenė rezervuarė tė tillė si ai Fiezės qė kėrkon shumė reshje, por do tė kenė pellgje mbi pėrrenj, tė cilat janė mė pak tė ndjeshme nga reshjet.

KOMENTE

Tė dielėn me INDRO MONTANELLI-n      

*Letra & Editorialė

Mussolini dėshironte tė qėndronte i vetėm nė skenė

I dashur Montanelli,

Kushedi sa herė ju jeni marrė me Mussolini-n, por vetėm e keni prekur problemin e pasuesit tė tij.

Problem qė, siē e tregojnė ditarėt e Bottai-t, ishte pėrmendur kushedi sa herė prej fashistėve mė tė zgjuar. Do tė dėshėroja t’i kushtonit njė “rubrikė” tuajėn.

Sipas meje nė fushė ishin tre jerarkė, pra, ishin ata, tė cilėt Ciano i pėrcaktonte si “klasikėt” e fashizmit: Balbo, Bottai, Grandi.

Cili prej kėtyre tė treve ishte mė i pranueshėm, nėse Mussolini do tė tėrhiqej ose do tė kalonte nė jetėn e pėrtejme? Dhe cili, sipas jush, do tė kishte pėr tė qenė mė i miri dhe mė i pėrshtatshmi pėr zotėrimin e kėsaj diktature “pro tempore” (“tė pėrkohshme”) qė ju tė rinjtė e asokohe dėshironit?

                                        - Sergio Serafni, Amatrice (Ri)      

X      X      X

I dashur Serafini,

Besoj se Mussolini nuk ėshtė menduar kurrnjiherė, dhe aq mė pak tė jetė shqetėsuar pėr pasardhėsin e tij. Pėr tri shkaqe; i pari, sepse, kur ndodhi 25 korriku ‘43, ai ishte nė prag tė gjashtėdhjetėvjetorit tė tij. E dyta, sepse e konsideronte veten njė “unicum” (“njė i vetėm”) tė paimitueshėm dhe pra, tė pazėvendėsueshėm. E treta, sepse ishte krejtėsisht i bindur, tė paktėn qė prej disa vitesh, nė paqėndrueshmėrinė e regjimit tė tij.

Sidoqoftė, njė gjė mund t’ua them mė se tė sigurt: qė njė shkarkim i tij nuk mund tė ndodhte nga asnjeri prej kėtyre tre “klasikėve” tė pėrzgjedhur me keqdashje prej Ciano-s. Padyshim, ata ishin personalitetet mė tė shquara tė “Nomenklaturės” fashiste. Por, mu pėr kėtė Mussolini i urrente: Balbo-n pėr vendosmėrinė e karakterit tė tij, Grandi-n pėr maturinė e tij, politike, Bottai-n pėr cilėsitė e tij, intelektuale.

Kohė mė parė, Arrigo Petacco, ka botuar raportimet qė policia sekrete, Ovra, jepte pėr tė parandaluar mbi tė gjithė, atė qė ai e konsideronte mė tė rrezikshmin e titullarėve tė tij, Balbo-n, pėr tė cilin qe lejuar qė me fluturimin atlantik, tė fitonte njė popullaritet tė madh, gati sa tė tijin. Dhe mu pėr shkak tė kėsaj ndėrmarrjeje tė fluturimit tė tij, tė famshėm, e kishte degdisur nė Libi, natyrisht si guvernator. Grandi-n e kishte bėrė ministėr tė Drejtėsisė, madje president tė njė Dhome qė nuk kishte asnjė farė rėndėsie. Botta-it i kishte besuar Arsimin, njė ministri pa peshė politike.

Ai dėshironte qė nė skenė tė qėndronte i vetėm, pa askėnd qė mund t’i bėnte hije. Nė krye tė partisė, funksioni i dytė i regjimit kishte vėnė (dhe pėr plot dhjetė vjet) njė tetar tė ndershėm dhe krejt fanatik, por thjesht njė tetar: Starace-n. Nė fund tė fundit, tė formosh njė klasė drejtuese, e cila me vdekjen e tij do tė mund tė mbahej me njerėz tė zotė pėr tė vazhduar veprėn e tij, kjo nuk mendohej kurrsesi.. Thuhej se, si pasues kishte ndėrmend tė lėshonte Ciano-n, pėr tė kėnaqur vajzėn e tij, Edda. Por vetė Edda gjithnjė ma ka mohuar kėtė. Dhe besoj se e mohonte me sinqeritet, ndonėse kjo nuk provon asgjė. Sidoqoftė, disi nė kuptim anekdotik, po ju tregoj dy episode tė vegjėl, qė mė kanė ndodhur mua.

Nė ditėt e para tė qershorit ’40-tė, kur ishim fare pranė hyrjes sonė nė luftė, unė dhe Longanesi do tė takonim Balbo-n, i cili, i ngrysur nė fytyrė, po vinte nga biseda me Mussolini-n nė Palazzo Venezia. Sė bashku me Longanesi-n ishim miq tė afėrt tė Balbo-s, i cili besonte te ne. Na thotė, madje sikur na vėrshėllente me tė folurėn e tij me “s”: “Po tė kishim burrni, atė aty do ta rrihnim mirė e mirė dhe do ta hidhnim nė Tevere si Cola di Rienzo-n” (1). Kur mandej do tė mė ndodhte tė flisja me Grandin pėr natėn e famshme tė 25 korrikut dhe, kur e pata pyetur se ēka do tė bėnte Balbo, po tė kishte qenė i pranishėm, ai mu pėrgjigj: “Do tė kishte qenė i pari qė do tė kishte firmosur urdhrin tim tė ditės qė do ta detyronte Mussolini-n tė jepte dorėheqjen. Por, nėse gjatė diskutimit do tė kishte mbetur vetėm dhe i mundur, jam i sigurt se do tė ishte rreshtuar pranė tij”.

Ja pra pėrmbledhtas “klasikėt” e regjimit, tė paktėn ashtu siē mė janė dukur mua.

X      X      X

                                                        11 korrik 1998

E pėrzgjodhi pėr botim dhe e pėrktheu

BESNIK DIZDARI

SHĖN I PĖRKTH.:

NĖ FOTOT: Radhazi:

GRĄNDI Dģno (Mordano 1895 - Bologna 1988): Politikan. Promotor i fashizmit. Ministėr, ambasador. Njeriu, i cili, nė korrik 1943, i paraqiti Kėshillit tė Madh fashist urdhrin pėr heqjen e Mussolini-t. U arratis nė Brazil.

BOTTAI Giuseppe (Roma 1895 – 1959): Politikan. Njė prej themeluesve tė fashizmit. Ministėr. Votoi kundėr Mussolini-t nė korrik 1943, u arratis nė Algjeri, u rikthye nė Itali me amnistinė.

BĄLBO Ģtalo (Ferrara 1896 - Tobruq 1940): Politikan. Promotor i fashizmit, ministėr i Aeronautikės (1926-35), guvernator i Libisė (1939), viktimė nė njė gabim kundėrajror italian.

 --------------------------------

SHĖN i PERKTH.:

(1) COLA DI RIENZO (i njohur si Nicola di Lorenzo): (Romė 1313-54): Mistik, i cili kėrkonte ta ēonte Romėn nė antikitetin republikan. Arrestohet si heretik, vritet nė Campidoglio.

Reforma fiskale dhe financat shqiptare

Feti ZENELI

Qeverisja e vendit nėpėrmjet promovimit dhe ndėrmarrjes sė reformave tė ndryshme, ekonomike ėshtė karakteristika kryesore qė e dallon kabinetin “Berisha” nga kabinetet tetėvjeēare tė socialistėve nė vitet ’97-’05-sė. Ėshtė e vetmja qeveri e viteve tė tranzicionit, qė po pėrpiqet me tė gjitha mėnyrat t’i qėndrojė besnik programit tė miratuar nė parlament dhe premtimeve elektorale, tė bėra gjatė fushatės mė tė fundit zgjedhore mė 3 korrik ’05-sė. Ky ėshtė njė fakt i pakundėrshtueshėm, pavarėsisht klimės sė mosbesimit qė mundohet tė krijojė propaganda e majtė, mediatike dhe partiake te qytetarėt dhe komuniteti i biznesit. Natyrisht, gjithēka ėshtė nė fillimet e veta, gjė qė do tė thotė se, jo kushdo ėshtė nė gjendje tė konceptojė dhe prekė rezultatet e pritshme. Sidoqoftė, thėnia e urtė “Fillimi i mbarė ėshtė gjysma e punės”, mbetet sentenca mė e gjetur pėr tė karakterizuar situatėn e krijuar nė kėtė drejtim. Nėse do tė kėrkonim tė pėrshkruanim me njė fjali tė vetme kėtė klimė tė re, qeverisėse nė favor tė zhvillimit ekonomik tė vendit, mjafton tė perifrazojmė njė parullė tė dikurshme tė komunistėve shqiptarė nė vitet e luftės: “Gjithēka pėr frontin”, duke zėvendėsuar fjalėn “front” me fjalėt “bizens” apo “investime publike e private”. Sigurisht, ndonjė tė indoktrinuari dhe tė burokratizuari nė mėnyrė ekstreme, pėrcaktime tė tilla do t’i tingėllonin si “lavdėrime tė pamerituara” apo “furēa pėr qeverinė”, por janė faktet ato qė nuk duhet tė lejojnė askėnd qė tė flasė nė mėnyrė tė papėrgjegjshme e me slogane politike, sepse askush nuk mund t’i mohojė efektet pozitive tė reformės arsimore, masave antikorrupsion nė nivelet e ndryshme tė ekzekutivit, investimeve nė infrastrukturėn rrugore dhe atė energjitike, zhvillimin e turizmit dhe sektorėve tė tjerė tė ekonomisė. Dhe nė bazė tė tė gjitha kėtyre masave dhe reformave me karakter ekonomiko-integrues qėndron reforma fiskale, e cila pritet qė sė shpejti tė shėnojė njė arritje tė re, qė lidhet me uljen e nivelit tė taksave e tatimeve. Debati politik i kohėve tė fundit i ėshtė referuar shumė kėtij aspekti, por edhe politikanėt e krahut tė majtė me shumė vėshtirėsi gjejnė argumente kundėrshtuese. I vetmi kundėrshtim qė kanė ekonomistėt dhe politikanėt e majtė lidhur me “taksėn e sheshtė” ėshtė se preken individėt me tė ardhura tė pakta, ndėrkohė qė nuk mbajnė parasysh masat me karakter social qė ka programuar qeveria nė kėtė drejtim.

Por, pa kujtuar pasojat dhe klimėn armiqėsore tė ngarkesės sė lartė, fiskale nė vitet e qeverisjes majtiste, ėshtė e vėshtirė tė kuptohet efekti probiznes i sistemit tė taksave nė kėto muaj tė qeverisė “Berisha”. Pėr periudhėn ’97-’05-sė, njerėzit tanė tė biznesit, pse jo dhe gjithė qytetarėt e tjerė e kanė pėrshkuar rrugėn e tranzicionit, duke mbajtur nė shpinė barrėn mė tė rėndė tė taksave dhe tatimeve nė rajon e mė gjerė. Por, nė buxhetin e shtetit, asnjė vit nuk ka pėrfunduar mė shumė se 50% e vlerės sė detyrimeve fiskale qė priteshin tė arkėtoheshin mbi bazėn e kėtyre tarifave marramendėse. I shumėpėrfoluri “evazion fiskal” nuk ka qenė gjė tjetėr veēse njė mėnyrė privilegjimi shtetėror pėr bizneset e lidhura me politikėn qeveritare tė social-komunistėve. Nė njė moment ta caktuar, ish-ministri i Financave, Arben Malaj, u shtrėngua tė pohonte se, “Shqipėria grumbullon 35-40% tė ardhura fiskale mė pak sesa vendet e tjera tė rajonit”, gjė, e cila do tė thoshte mė tej se nuk hynin nė buxhetin e shtetit rreth njė miliardė dollarė nė vit. Por shqiptarėt nuk po iu shihnin si duhet hajrin as atyre parave qė arrinin tė pėrfundonin nė arkėn e buxhetit tė shtetit, pasi varfėria sa vinte e rritej, nuk kishte investime publike, prodhimi vendas nuk stimulohej, etj. Edhe ato pak fonde qė pėrdoreshin pėr investime apo shpenzime tė tjera, publike, mė shumė i kontribuonin “taksės sė ryshfetit” tė qeveritarėve sesa mirėqenies qytetare. Zėrat e shpėrblimeve, shpenzimeve telefonike dhe dietave e shėrbimeve e kalonin 2-3 herė rrogėn e qeveritarėve kryesorė tė piramidės shtetėrore. Nė disa raste, keqadministrimi i parasė publike ishte rregulluar edhe me ligj, nė mėnyrė qė shpėrdorimi tė mos binte dhe aq nė sy tė qytetarėve. Rasti mė flagrant i kėtyre shkeljeve vinte pikėrisht nga Ministria e Financave, dikasteri qė duhej tė ishte shembull i efektivitetit tė pėrdorimit tė parasė publike. Po, nėse ka qenė ligjore, a mund tė ishte e moralshme qė ish-zėvendėsministri i njė vendi me varfėri ekstreme tė qytetarėve tė paguhej plot 14 milionė lekė tė vjetra nė muaj? Nga ana tjetėr, kur kjo shumė ishte nxjerrė nga borderotė e pagave pėr zėvendėsministrin socialist tė financave, llogaritni se sa ėshtė totali i kėtyre pėrfitimeve pėr kėtė zyrtar gjysmė tė lartė, duke pėrfshirė nė njė, si pagesat e ligjshme dhe ato tė paligjshme. Dhe, kur kaq shumė parį ka pėrfituar njė zėvendėsministėr socialist, e paimagjinueshme ėshtė se sa kanė pėrfituar ministri, kryeministri, deputeti apo zyrtarė tė tjerė, tė lartė tė kėsaj force politike pėr 8 vjet nė pushtet !… Por dėmi mė i madh qė iu ėshtė shkaktuar qytetarėve dhe ekonomisė shqiptare tė tregut rezulton shumė herė mė i madh sesa shuma fizike e pagesave, vjedhjeve dhe apo formave tė tjera tė pėrfitimit antiligjor tė parasė publike. Dhe pėr 8 vjet rresht, qysh nga ’97-ta deri mė 3 korrik 2005-sė, ky dėm shihet te mbetja nė “vend numėro” e numrit tė bizneseve, te mosndėrtimi i asnjė hidrocentrali apo vepre tjetėr, energjitike, te mosndryshimi i duhur i gjendjes sė infrastrukturės rrugore nė akset kryesore, te falimentimi i prodhimit vendas dhe braktisja e fshatit, etj. Banka Botėrore llogariste nė atė kohė se, nė favor tė korrupsionit shkonin plot 1,4 miliradė dollarė nė vit. Tė gjithė i kemi parasysh fondet e tenderuara nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė pėr rrugėt, shkollat, spitalet, etj., duke ndėrtuar me kosto tė lartė e cilėsi tė dobėt si rezultat i pėrvetėsimit antiligjor tė parasė publike. Porosia qė vinte nga lart pėr nėpunėsit e thjeshtė tė taksave dhe tatimeve ishte pak a shumė sipas zhargonit: “Shkoni atje, bėni njė dorė parash dhe i lini vendin tjetrit…!”. Nepotizmi qe bėrė kriteri bazė i emėrimit nė dogana e tatime, tė cilat thirreshin jo mė me emrat e tyre, gjeografikė, por me ato tė politikanėve tė majtė, tė cilėve iu shėrbenin, duke iu mbushur xhepat. Me pak fjalė, pėrfaqėsimi publik i taksave dhe tatimeve s’ishte gjė tjetėr veēse produkti mė i shėmtuar i veprimtarisė administrative nė ekonominė e tregut. Pikėrisht ky fakt u bė arsyeja kryesore e ndėshkimit elektoral tė tė majtėve nė zgjedhjet parlamentare tė 3 korrikut 2005-sė. Siē dihet, kriteri bazė i zgjedhjes sė administratorėve nė kushtet e ekonomisė sė tregut ėshtė qėndrimi i mbajtur prej tyre nė pėrdorimin me dobi dhe efektivitet tė parasė publike. Kjo duhet ngulitur mirė nė mendjen e ēdo qeveritari apo zyrtari tė lartė nė administratėn publike. I zotuar tė ndryshojė kryekėput situatėn e trashėguar, programi qeveritar i kabinetit “Berisha”, i ndėrtuar mbi bazėn e parimeve tė “qeverisjes me duar tė pastra” dhe “shėrbimit dhe shėrbesave ndaj qytetarėve”. Ēdo ditė qė kalon, qysh nga shtatori i vitit 2005-sė, kur u krijua kjo qeveri, tregon drejtėsinė dhe domosdoshmėrinė e ndėrmarrjes sė kėtyre iniciativave, tė cilat po e shtyjnė anijen e demokracisė shqiptare, me shpejtėsinė e duhur, drejt ujėrave tė integrimit euroatlantik.

Ulja e vazhdueshme e ngarkesės fiskale nga qeveria “Berisha” ėshtė pjesė e reformės nė sistemin financiar tė vendit, i cili me arritjet e deritanishme qėndron nė pararojė tė dikastereve tė tjera, qeverisėse. Ishte meritė e punės sė Ministrisė sė Financave dhe sektorėve nė vartėsi tė saj realizimi i buxhetit shtesė pėr vitin e kaluar, duke shkėputur nga kanalet e korrupsionit dhe informalitetit ekonomik plotė 500 milionė dollarė. Thellimi i reformės fiskale, nėpėrmjet uljes sė nivelit tė tatim-fitimit, tatimi mbi tė ardhurat personale dhe kontributit tė sigurimeve shoqėrore synon reduktimin e korrupsionit, informalitetit dhe zgjerimin e biznesit. Shtimi me gati 20 mijė biznese tė reja, gjatė kėtyre 17-18 muajve tė fundit, tregon pėr efektin pozitiv tė uljes sė parė tė taksave dhe sidomos tė pėrgjysmimit tė taksės pėr biznesin e vogėl. Mjafton tė kujtojmė se taksat qė mendohet tė ulen sė afėrmi, kanė qenė 3-4 herė mė tė larta nė vitet e qeverisjes majtiste. Konkretisht, taksat e tatim-fitimit dhe ajo mbi tė ardhurat personale kanė qenė nga 30%, ndėrsa niveli i kontributit tė sigurimeve shoqėrore, 41,9%. Reduktimi nė 10% i tyre pėrbėn njė iniciativė tė guximshme, por gjithsesi ėshtė pjesė e filozofisė qeverisėse tė tė djathtėve pėr zhvillimin ekonomik dhe zgjerimin e biznesit nėpėrmjet uljes sė taksave. Maqedonia fqinje ka gati 2 vjet qė aplikon taksėn e sheshtė, duke e konsideruar atė njė avantazh pėr tėrheqjen re investimeve tė huaja nė vend. Po tė kemi parasysh avantazhet e tjera, konkuruese tė Maqedonisė, nė raport me Shqipėrinė si infrastruktura rrugore, energjia elektrike, zhvillimi i programuar urban, ēėshtja e titujve tė pronėsisė, etj., tė cilat pėr ne pėrbėjnė probleme tė pazgjidhura ende, atėherė e vetmja mundėsi joshėse pėr investitorėt e huaj na mbeten incentivat fiskale dhe reduktimi i korrupsionit. Nga ana tjetėr, njė nivel i ulėt taksash do tė thotė njė mundėsi mė e madhe pėr administrimin e tyre nė interes tė biznesit privat, duke frenuar konkretisht shpėrdorimin e parasė publike. Eksperienca botėrore, por edhe ajo e vendit tonė, tregon se investimet private janė mė eficiente sesa investimet publike, pėr shkak tė pranisė sė pashmangshme tė korrupsionit nė rastin e shpenzimeve buxhetore me tendera. Ulja e nivelit tė taksave shton nė mėnyrė tė padiskutueshme bazėn e tatimpaguesve dhe tė drejtėn morale tė taksambledhėsve pėr tė zbatuar nė mėnyrė tė barabartė ligjin. Ekspertėt e “ekonomisė socialiste” llogaritin njė efekt negativ prej gati 220 milionėsh nė buxhetin e shtetit nga ulja e pritshme e ngakesės fiskale, por i bėjnė veprimet vetėm nė krahun e majtė tė ekuacionit, duke mos mbledhur, zbritur, shumėzuar e pjesėtuar faktorėt e krahut tjetėr. Vetėm efektin e reduktimit tė informalitetit dhe zgjerimit tė biznesit tė llogaritėsh, kompensimi ėshtė i padiskutueshėm. Nga ana tjetėr, reforma e pronėsisė dhe legalizimi i ndėrtimeve pa leje janė dy aspekte tė pashfrytėzuara pėr rritjen e tė ardhurave fiskale. Gjithashtu, deri tani nuk ėshtė zgjidhur plotėsisht as ēėshtja e reduktimit tė evazionit fiskal, pasi ajo ėshtė derivat i pėrfundimit tė reformės sė nisur nė kėtė drejtim. Nė kėto kushte, rruga e vetme e rritjes sė tė ardhurave fiskale ėshtė shtimi dhe zgjerimi i biznesit, ose e thėnė ndryshe, rritja e bazės sė tatimpaguesve. Tashmė, nuk ka ē’pritet mė edhe nė vendosjen e taksimit edhe pėr fshatin, prej nga e kanė prejardhjen gjysma e bizneseve dhe ku jeton gjysma e popullsisė sė vendit tonė. Besoj se pas kalimit tė plotė 16 viteve pluralizėm, edhe shqiptarėt e skajit me tė largėt tė vendit tonė kanė arritur tė binden pėr atė qė thotė Luēius D. Klej se, “rruga e demokracisė nuk ėshtė pa pagesė. Ajo ėshtė njė rrugė, ku paguhet taksė, duke pranuar dhe zbatuar pėrgjegjėsitė tona, qytetare”.

RAJONI

“Lėvizja Vetėvendosja”, protestė e qetė nė Prishtinė

E qetė dhe paqėsore, fillim e mbarim, u zhvillua dje nė Prishtinė protesta e qindra veprimtarėve tė Lėvizjes Vetėvendosje, qė bėnė thirrje pėr "lirimin e menjėhershėm" nga burgu tė kryetarit tė tyre, Albin Kurti dhe pėr tė drejtėn e vetėvendosjes dhe pavarėsinė e plotė tė Kosovės. Protestuesit, mė tė paktė se herėt e tjera, patėn tė gjitha rrugėt tė hapura dhe pėrkujdesjen e policisė pėr sigurinė. Edhe marshimi i tyre ishte mė i shkurtėr dhe filloi nga selia e Vetėvendosjes, nė Qytezėn Pejton, deri te Sheshi Skėnderbeu. Qė aty, pasi dhanė mesazhet e tyre, protestuesit u shpėrndanė pa asnjė incident. Nė protestė, mes folėsve tė veprimtarėve tė Vetėvendosjes u dėgjua edhe fjala e Kurtit, njė letėr e dėrguar nga burgu, sipas sė cilės "pavarėsia e mbikqyrur ėshtė pavarėsi e mbikqyrėsit".      Kėrkesat pėr lirimin e Kurtit dhe tė gjithė tė "burgosurve politikė" u brohoritėn vazhdimisht dhe u shoqėruan me thirrjet e pasqyruara edhe nė pankartat qė mbanin protestuesit: "Liri pėr Albinin", "Lirojeni Albinin dhe gjithė tė tjerėt", "Vetėvendosje-Vetėvendosje", "UĒK-UĒK". Protestuesit hodhėn gjithashtu parrulla kundėr UNMIK-ut dhe Ekipit Negociator. Masat e shtuara dhe tė kujdeshme tė policisė pėr sigurinė vazhduan gjatė gjithė ditės sė sotme nė Prishtinė dhe nė kohėn e zhvillimit tė protestės. Organizimi i sotėm dukej edhe mė i mirė se ai i protestės sė kaluar, mė 3 mars, qė po ashtu ishte paqėsore, pėr dallim nga ajo e 10 shkurtit, ku si pasojė e dhunės dy protestues humbėn jetėn dhe disa dhjetra tė tjerė u plagosėn.

Sejdiu nė OKB: Sesioni i 3 Prillit, mė i rėndėsishmi pėr Kosovėn

Presidenti i Kosovės, Fatmir Sejdiu ėshtė nisur dje pėr nė Nju Jork ku do tė marrė pjesė nė sesionin formal nė Kėshillin e Sigurimit tė OKB-sė, qė do tė zhvillohet nė 3 prill. Sejdiu e vlerėsoi sesionin e KS si mė tė rėndėsishmin tė mbajtur deri tani pėr Kosovėn, ndėrsa u shpreh optimist se pavarėsia me njė mbikėqyrje tė lehtė ndėrkombėtare do tė arrihet brenda tre muajve. Sejdiu ka thėnė se muajt prill dhe maj do tė jenė muajt mė intensive pwrsa i pėrket zhvillimeve diplomatike drejt zgjidhjes sė statusit final tė vendit. Ne vijim Sejdiu ka theksuar se pret pėrkrahjen e vendeve anėtare tė KS tė OKB, ku njė numėr i tyre tashmė kanė dhėnė mbėshtetjen pa rezervė pėr planin e kryendėrmjetėsit Martti Ahtisaari. "Pėr ne ėshtė shumė mė rendėsi, vėrtet ėshtė njė rast jashtėzakonisht i mirė qė tė shtrojmė edhe njėherė gjithė qasjen tonė dhe po ashtu tė pėrshėndesim dhe falėnderojmė anėtarwt e Kėshillit tė Sigurimit tė cilėt kanė kontribuar jashtėzakonisht shumė pėr mbarėvajtjen e kėtij procesi dhe posaēėrisht, presidentin Ahtisaari dhe ekipin e tij", ka thėnė kryetari Sejdiu. Ndėrkaq, sa i pėrket kundėrshtimit tė mbėshtetjes sė propozimit tė presidentit Ahtisaari pėr Kosovėn, nga ana e disa shteteve evropiane, Sejdiu tha se ai veēon bllokun e vendeve qė mbėshtesin propozimin e Ahtisaarit. “Pėr ne ėshtė shumė mė rendėsi qė vendet mė tė fuqishme tė botės mbėshtesin pavarėsinė e Kosovės. Mė rėndėsi tė veēantė ėshtė po ashtu se Unioni Evropian, si tėrėsi mbėshtet pavarėsinė e Kosovės, pra dokumentin e presidentit Ahtisaari dhe po kėshtu e kemi pasur njė rezolutė shumė tė mirė nė Parlamentin Evropian qė mbėshtet sovranitetin e Kosovės, qė ėshtė njėsoj, prandaj unė shfrytėzoi rastin qė t’i falėnderoj”, ka thėnė Sejdiu.

Bremen, takimi jo formal/ Arrihet njė kompromis edhe pse Sllovakia, Greqia e Rumania shprehin rezerva

BE, aleanca e brishtė pėr “pėrpjekjet e Ahtisaarit”

Nė ditėn e parė tė takimit, ministrat diskutuan shkarazi edhe pėr dokumentin e hartuar nga Komisioni i BE-sė pėr misionin e ardhshėm tė tij nė Kosovė

Bashkimi Evropian deklaroi dje se ėshtė i bashkuar nė mbėshtetje tė pėrpjekjeve tė OKB-sė pėr pavarėsinė e Kosovės, edhe pse njė numėr vendesh kanė shprehur dyshime.

Komisioni Evropian rriti presionin ndaj Rusisė nė mėnyrė qė ajo tė heqė dorė nga kundėrshtimi i planit tė ish-presidentit finlandez, Martti Ahtisaari dhe u bėri tthirrje 27 vendeve tė BE-sė tė ndihmojnė pėr financimin e njė plani rindėrtimi prej 2 miliardė dollarėsh pėr Kosovėn. Ministrat e Jashtėm tė BE-sė e diskutuan kėtė ēėshtje nė qytetin verior tė Bremes nė Gjermani mes frikės nė rritje se rezistenca e Moskės mund tė shkaktojė njė bllokim diplomatik, dhe ta zhysė kėtė ēėshtje nė kaos. “Ne duhet tė ruajmė dhe tė forcojmė unitetin e Bashkimit Evropian me qėllim qė tė lehtėsojmė miratimin e njė rezolute nė Kėshillin e Sigurimit tė OKB-sė”, tha komisioneri i Zgjerimit tė BE-sė, Olli Rehn. “Nuk ėshtė as Rusia dhe as Shtetet e Bashkuara qė do t'u duhet tė paguajnė ēmimin, por do tė jetė Evropa, nėse do tė ketė destabilitet”, u tha ai gazetarėve.    Megjithėse tė gjitha vendet e BE-sė e kanė mbėshtetur zyrtarisht planin e OKB-sė, vende tė tilla si Greqia, Spanja, Sllovakia, Sllovenia dhe Rumania shprehėn shqetėsimet e tyre  se kjo mund tė nxisė destabilitetin nė Ballkan ose t'u japė guxim lėvizjeve tė brendshme separatiste  dhe kėrkesave pėr mė shumė tė drejta pėr pakicat. Ministri i Jashtėm spanjoll, Alberto Navarro, tha se vendi i tij nuk ishte i kėnaqur me planin Ahtisaari  dhe do tė donte tė priste edhe pak muaj pėr njė marrėveshje mes serbėve dhe shqiptarėve. Gjithsesi, nė komentet qė u pėrsėritėn edhe nga ministri i Jashtėm sllovak, Dimitrij Rupel, ai u tha gazetarėve se Spanja po e mbėshtet planin pėr hir tė unitetit tė BE-sė. “Ne jemi tė shqetėsuar nga fakti se dikush mund tė flasė pėr pėrēarje tė vendeve tė Evropės”, tha Navarro, dukeshtuar se sidoqoftė, nuk do tė jetė Spanja ajo qė do ta prishė unitetin e BE-sė. Ndėrkaq, Ministrja e Jashtme greke, Dora Bakojannis tha se nuk mendon qė vendet e BE-sė ishin tė pėrēara, por se "ekzistojnė gjithmonė nuancime".  “Ėshtė njė ēėshtje kyē. BE-ja duhet tė jetė e bashkuar pėr Kosovėn. Duhet tė biem dakord”,tha ajo

Rehn tha se takimi kishte ndihmuar pėr forcimin e unitetit. Ministri i Jashtėm gjerman, Frank-Walter Steinmeier tha se anėtarėt evropianė tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė, - Belgjika, Britania, Franca, Italia dhe Sllovakia- kishin rėnė dakord dje tė punonin sė bashku pėr ēėshtjen e Kosovės.

Moska nuk ka kėrcėnuar publikisht se do tė verė veton nė Kėshillin e Sigurimit pėr bllokimin e planit, por diplomatė thanė se ajo e rriti kundėrshtimin e saj  gjatė njė takimi tė fuqive tė mėdha  tė mėrkurėn nė Londėr. Njė burim i lartė i BE-s tha se nuk ishte nė interesin e presidentit rus, Vladimir Putin tė prishte humorin pėrpara njė samiti tė tetė vendeve mė tė industrializuara tė botės nė qershor, ku Rusia shpreson pėr njė marrėveshje lidhur me pranimin e saj nė Organizatėn Botėrore tė Tregtisė. Tė dėrguarit e BE-sė i druhen faktit se njė bllokim i ēėshtjes sė Kosovės  jo vetėm qė do tė rrezikonte destabilitet nė Ballkan, por mund ta zhyste vetė BE-nė nė krizė lidhur me kryeprioritetin e politikės sė saj tė jashtme pėr vitin 2007. Nėse ēėshtja e statusit zgjidhet, BE-ja do tė marrė nga OKB-ja pėrgjegjėsinė pėr tė ruajtur rregullin nė Kosovė, nė atė ēka do tė ishte misioni i saj mė i  madh civil pėr menaxhimin e krizave. “Ne nuk mund ta financojmė kėtė vetėm nga buxheti i BE-sė. Ne kemi nevojė pėr kontribute tė mėdha nga ana e vendeve anėtare tė BE-sė, si dhe nga partnerė tė tjerė ndėrkombėtarė”, tha Rehn.

Intervista

Frezer: Rusia vazhdon te kete vullnetin per diskutimin e planit Ahtisari

“Qėndrimi rus nuk ėshtė paravendosur dhe Rusia vazhdon tė ketė vullnetin pėr ta diskutuar planin Ahtisari, pėr ta shqyrtuar atė dhe pėr ta diskutuar nė Kėshillin e Sigurimit”, thotė Sabine Freizer, Drejtoreshė e Programit pėr Evropėn e Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave. Zonja Freizer thotė se propozimet e Rusisė pėr rishikimin e zbatimit tė rezolutės 1244 dhe dėrgimin e njė misioni tė Kėshillit tė Sigurimit nė Kosovė, do t’u ndihmonin anėtarėve tė Kėshillit tė Sigurimit ta kuptonin mė mirė gjendjen nė vend.

Rusia e ka kundėrshtuar propozimin Ahtisari pėr Kosovėn, duke e quajtur atė njė “plan tė dėshtuar” dhe po i kėrkon OKB-sė tė dėrgojė njė mision verifikimi nė Kosovė lidhur me zbatimin e Rezolutės 1244. Sa realiste ėshtė kjo kėrkesė e Rusisė?

Sabine Frazier: Do tė doja tė jepja disa sqarime lidhur me kėtė koment. Rusia deri tani ka bėrė disa deklarata qė kanė qenė kritike pėr planin Ahtisari, por deri tani nuk ka marrė njė vendim zyrtar, nga sa kuptoj, nga ato qė thonė autoritetet ruse, nė se do tė vendoste veton nė Kėshillin e Sigurimit, ndaj njė rezolute pėr Kosovėn. Prandaj, deri tani, do tė thoja se qėndrimi rus nuk ėshtė paravendosur dhe Rusia vazhdon tė ketė vullnetin pėr ta diskutuar planin Ahtisari, pėr ta shqyrtuar atė dhe pėr ta diskutuar nė Kėshillin e Sigurimit. Rusia ka bėrė nė fakt dy propozime tė veēanta: njėri ėshtė rishikimi i plotė i zbatimit tė rezolutės 1244 dhe i dyti, njė udhėtim nė rajon, nė Beograd dhe nė Prishtinė, me pjesėtarė tė Kėshillit tė Sigurimit. Mendoj se kėto dy propozime janė tė kuptueshme dhe nė njė farė mėnyre do t’u ndihmonin anėtarėve tė Kėshillit tė Sigurimit ta kuptonin mė mirė gjendjen nė vend. Por do tė shqetėsohesha se kjo do ta vononte ndoshta procesin, pra nė se kjo do tė organizohej me shpejtėsi, do tė thoja se propozimet e Rusisė do tė ishin tė mira. Por nė se ato do ta zvarrisnin procesin, pėr disa muaj, fillimisht duke organizuar vizitėn nė Kosovė, pastaj raportin lidhur me tė, nė kėtė rast, do tė thoja qė ato nuk do tė ishin nė dobishme, prandaj duhen menduar mirė koha dhe rėndėsia qė kanė propozimet e Rusisė.

Nė rast se Rusia do t’i vinte veton rezolutės sė OKB-sė pėr Kosovėn, ēfarė do tė ndodhte, ēfarė skenari shihni?

Sabina Freizer: Shpresoj qė Rusia nuk do t’i verė veton rezolutės nė Kėshillin e Sigurimit dhe me sa kemi kuptuar, Rusia nuk ka marrė njė vendim tė qartė lidhur me kėtė ēėshtje, natyrisht qė ėshtė e rėndėsishem tė merret nė konsideratė Rusia, por ka edhe anėtarė tė tjerė tė Kėshllit tė Sigurimit, tė cilėt deri tani kanė qenė tė lėkundur lidhur me kėtė ēėshtje. Prandaj, dhe ėshtė mirė qė anėtarėt e Kėshillit tė Sigurimit t’i shqyrtojnė me kujdes propozimet dhe tė dalin me njė qėndrim tė pėrbashkėt, sepse disa nga anėtarėt janė ende tė pasigurtė se si do tė votojnė, si dhe lidhur me substancėn e planit, prandaj kemi nevojė pėr njė diskutim tė mirė. Nuk dua tė shprehem lidhur me mundėsinė e njė vetoje, vazhdoj tė jem e mendimit se kompromisi ėshtė i mundur dhe shpresoj sė tepėrmi, siē thashė, se rezoluta do tė miratohet gjatė gjysmės e dytė tė kėtij viti.

Disa analistė janė shprehur se Rusia po e kundėrshton planin Ahtisari jo pėr shkak tė dashurisė pėr Serbinė, por pėr ta pėrdorur Kosovėn pėr interesat e veta. A jeni ju dakord me kėtė mendim?

Sabina Freizer: Sidomos vitin e kaluar, ka patur disa komente nga zyrtarė rusė, mes tyre edhe vetė Presidenti Putin, se Kosova mund tė vendosė njė precedent pėr Kaukazin Jugor. Dua tė theksoj se rasti i Kosovės nuk do tė shėrbejė si precedent, ai ėshtė njė rast unik. Rezoluta e OKB-sė pėr Kosovėn u miratua nė vitin 1999 dhe ajo hapi rrugėn pėr njė status tė ndryshėm pėr tė, duke ja hequr pjesėrisht sovranitetin Serbisė ndaj Kosovės, pra kemi tė bėjmė me njė rast shumė tė ndryshėm nga vendet e Kaukazit.

Nė rast se procesi vonohet, a mendoni se ekziston mundėsia e trazirave nė rajon, jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė Serbi?

Sabina Freizer: Po, ka shqetėsime se nė se procesi vonohet, nė se do tė ketė veto ndaj Rezoluėts, ekziston mundėsia e shpėrthimit tė dhunės. Bukuria e planit Ahtisari, ėshtė se do tė ketė pavarėsi tė mbikqyrur. Po t’u hedhėsh njė vėshtrim pikave tė propozimit, flitet pėr tė drejtat qė u jepen pakicave nė Kosovė, njė decentralizim shumė i fortė, mbrojtje e objekteve kulturore dhe fetare; kjo ėshtė shumė e rėndėsishme pėr qėndrueshmėrinė dhe paqen nė tė ardhmen nė Kosovė dhe pėr njė Ballkan tė qėndrueshėm. Prandaj, nė se nuk do tė kishim rezolutė, pra nė se paketa e Ahtisarit nuk do tė pranohej, nuk do tė kishim asgjė qė do tė detyronte Kosovėn tė ruante kėto standarte tė larta tė tė drejtave tė minoriteteve. Po ashtu ekziston shqetėsimi se ka disa elemente radikalė si nė radhėt e serbėve, edhe tė shqiptarėve, tė cilėt ndoshta kanė interes tė mbjellin dhunė, nė se nuk do tė kishte njė rezolutė e re. Mendoj se deri tani, autoritetet e Kosovės, kanė qėnė tė aftė tė ruajnė qetėsinė, duke u pėrpjekur t’i bindin njerėzit se plani Ahtisari ėshtė shumė i mirė, por nga ana tjetėr jam e shqetėsuar se ata kanė vendosur tė gjithė besueshmėrinė e tyre tek ky plan. Pra, jemi tė shqetėsuar se kjo gjendje mund tė sjellė paqėndrueshmėri, ndoshta edhe nė mbarė rajonin, nė se gjatė verės nuk do tė kemi njė rezolutė pėr Kosovėn.

Pas zgjedhjeve tė janarit, Serbia ende nuk e ka formuar qeverinė e re. A mendoni se kjo ka lidhje me ēėshtjen e Kosovės?

Sabine Freizer: Eshtė e vėshtirė tė thuhet, qė pas zgjedhjeve tė janarit nė Serbi, ende nuk ka njė qeveri. Por nuk ėshtė hera e parė qė kjo ndodh nė Serbi. Megjithatė, do tė thoja se ka njė lloj papėrgjegjshėrie nga ana e politikanėve serbė, sepse pėr hir tė partneritetit, duhet qė dikush tė marrė pėrgjegjėsinė pėr tė dialoguar me Kosovėn dhe me komunitetin ndėrkombėtar pėr cėshtjen e Kosovės. Pra ka njė lloj vakuumi, lidhur me ēėshtjen se kush do tė flasė nė emėr tė popullit serb dhe pėr sa kohė qė ky zė mungon, ėshtė vėshtirė tė arrihet njė zgjidhje.

INTERVISTA

Flet pėr gazetėn “TemA”, ministri i Shėndetėsisė, Nard Ndoka

Ndoka: Mundėsi alternative

brenda sistemit shėndetėsor

Ministri i ri i Shėndetėsisė, Nard Ndoka, shpjegon gjatė njė interviste, hapat qė do tė ndiqen pėr tė pėrmirėsuar sistemin shėndetėsor nė vendin tonė. Ndoka i mėshon nevojės sė disa ndėrhyrjeve emergjente, afatshkurtra, pėr tė patur akses tė menjėhershėm nė publik. Ministri sqaron njė nga projektet e tij pėr privatizimin e disa shėrbimeve shėndetėsore dhe krijimin e njė spitali bashkiak nė Tiranė. Duket se sigurimet shėndetėsore do tė jenė dhe thembra e Akilit tė punės sė kėtij institucioni. Por, drejtuesi i PDK-sė thekson se rritja e buxhetit tė shtetit pėr shėndetėsinė do tė jetė prioritet.

Box 1

Ėshtė objektiv i imi implementimi i tarifės tė tipit ticket (biletė pėr shėrbimin shėndetėsor). Pėr dijeninė tuaj, Shqipėria ėshtė vendi mė i ulėt nė % sa i pėrket Sigurimit Shėndetėsor. Synimi ynė ėshtė qė kėtė sigurim ta rrisim nė 6%. Natyrisht, dhe rritja e buxhetit ėshtė nė tryezėn tonė tė punės. Ne po punojmė pėr konfirmimin e shifrės 4% nė buxhet

Box 2

Gjykoj se situata aktuale do tė kalohet mjaft shpejt, nė kėtė kuadėr, ėshtė ngritur njė grup pune qė po drejtohet nga zv. ministrja Sinoimeri dhe do tė ketė nė pėrbėrje edhe shefat e shėrbimeve tė QSUT-sė pėr tė marrė vendime nė tėrėsi, pėr vazhdimėsinė e reformave dhe pėr konsultat e kontaktet permanente

Z. Ndoka, cilat janė masat e para qė duhen marrė nė fushėn e shėrbimit shėndetėsor, tė cilat edhe ju i konstatoni tė domosdoshme nė kėtė drejtim?

Shėndetėsia ėshtė tashmė sektor i konstatuar si mjaft problematik, ndaj dhe fusha e shėrbimit shėndetėsor do tė jetė e para, ku do tė implementohen masa dhe strategji afatshkurtra, tė cilat do tė kenė akses tė menjėhershėm nė publik. Nė kėtė kuadėr, e shoh si mjaft tė rėndėsishėm reformimin e kėtij shėrbimi dhe standardizimin e tij step by step me shėrbimin evropian. Nė axhendėn time janė edhe reformat afatmesme dhe afatgjata. Sigurimet Shėndetėsore, mundėsi alternative brenda sistemit shėndetėsor, futja e koncesioneve, rritja e buxhetit, janė disa nga aspektet e reformimit tė shėndetėsisė shqiptare.

Z. Ndoka, ju keni propozuar njė projekt qė pėrfshin privatizimin e urgjencave nė qendrėn spitalore universitare, si dhe ndėrtimin e njė spitali bashkiak pėr Tiranėn. Mund ta shpjegoni pak me hollėsisht kėtė projekt?

Ky shėrbim do jetė pėrparėsia jonė, aty ku ėshtė edhe kontakti i parė i qytetarėve me bluzat e bardha. Do tė kėtė njė pėrmirėsim rrėnjėsor tė urgjencės, duke filluar nga shėrbimi i transportit, auto-ambulancave, tė cilėt, pėr fat tė keq, vetėm nė shėrbim tė qytetarėve nuk janė, nė modelin qė ne kemi sot. Pra, po tentojmė shumė shpejt privatizimin e kėtij shėrbimi, qė ky shėrbim tė jetė i shpejtė, cilėsor dhe me standarde. Ideja po diskutohet gjerėsisht me grupet e punės dhe tė konsulencės pėr ecurinė e reformave. Ideja pėr ndėrtimin e njė spitali bashkiak lidhet pikėrisht me faktin e njė mbingarkese tė konstatuar nė qendrėn spitalore universitare, si dhe me objektivin tim pėr mundėsi alternative nė shėrbimin spitalor, i cili pėrkthehet ndryshe nė spital rajonal ose spital bashkiak. Pikėrisht kjo mundėsi do t`iu ofrohet pacientėve nė ndihmė tė shėndetit tė tyre dhe marrjes sė kujdesit cilėsor shėndetėsor.

Sa ėshtė parashikuar tarifa qė ēdo qytetar do tė paguajė nė rastin e njė urgjence dhe a parashikohen diferencime pėr qytetaret qė kanė paguar sigurimet shėndetėsore me ata qė nuk i kanė paguar?

Ėshtė objektiv i imi implementimi i tarifės tė tipit ticket (biletė pėr shėrbimin shėndetėsor). Pėr dijeninė tuaj, Shqipėria ėshtė vendi mė i ulėt nė pėrqindje sa i pėrket Sigurimit Shėndetėsor. Synimi ynė ėshtė qė kėtė sigurim ta rrisim nė 6%. Natyrisht, dhe rritja e buxhetit ėshtė nė tryezėn tonė tė punės. Ne po punojmė pėr konfirmimin e shifrės 4% nė buxhet. Pra, duke vendosur kėtė pagesė, nė sigurojmė cilėsi tė lartė nė shėrbim, i themi “Stop” mitmarrjes, rrisim kontrollin e cilėsisė sė punės sė mjekut dhe dinjitetit profesional dhe humanizmin e bluzave tė bardha. Natyrisht qė parashikohen diferencime, pėr tė cilat ne po hartojmė politika specifike.

Z. Ndoka, ēfarė marrėdhėniesh ruani me ish-ministrin e Shėndetėsisė, Maksim Cikuli dhe a ka patur bashkėpunim midis jush pėr ecurinė e reformave tė nisura prej tij?

Me z. Cikuli ruaj marrėdhėnie bashkėpunuese, vlerėsoj punėn dhe iniciativat e tij nė krye tė dikasterit. Natyrisht, nė bisedat tona, tė pėrbashkėta, vend tė veēantė zėnė ecuritė e reformave nė shėndetėsi.

Vizitat e ndryshme qė ju po kryeni kėto ditė pranė qendrave tė ndryshme, spitalore, duke parė nga afėr gjendjen e spitaleve, ēfarė pėrshtypje ju kanė lėnė mė pas?

Atė pėrshtypje, pėr tė cilėn jam i prirur tė punoj intensivisht, pėr ndryshimin rrėnjėsor nė shėrbimin qė ne iu ofrojmė qytetarėve. Gjykoj se situata aktuale do tė kalohet mjaft shpejt, nė kėtė kuadėr ėshtė ngritur njė grup pune qė po drejtohet nga zv. ministrja Sinoimeri, dhe do tė ketė nė pėrbėrje edhe shefat e shėrbimeve tė QSUT-sė pėr tė marrė vendime nė tėrėsi, pėr vazhdimėsinė e reformave dhe pėr konsultat e kontaktet pėrmanente, realisht me grupe dhe profesionistė tė kėsaj fushe.

Shėndetėsia nė Shqipėri, ndonėse janė ndėrmarrė reforma tė ndryshme, mbetet sėrish pas. Ēfarė mendoni ju se e pengon tė ecė pėrpara?

Unė jam nė dijeni se rruga e reformave nė shėndetėsi ėshtė njė rrugė e vėshtirė dhe plot pengesa. Unė i njoh ato pengesa dhe duke mos qenė pjesė e tyre, e kam mė tė lehtė pėr tė operuar, pėr tė vazhduar me refoma qė kanė qėllim t’i shėrbehet pacientit shpejt dhe me profesionalizėm. Njė aspekt tjetėr, pėr mua i domosdoshėm dhe thelbėsor, ėshtė aspekti human, me tė cilėt mjekėt duhet tė pėrfaqėsohen tek ai qė ka nevojė pėr shėrbimin e bluzės sė bardhė. Shėndetėsia nė pėrgjithėsi ėshtė njė sfidė e pėrbashkėt e ministrisė qė unė drejtoj dhe qendrave shėndetėsore, pėrfshirė kėtu spitalet nė tė gjithė Shqipėrinė.

Ēfarė marrėdhėniesh ruani ju me financuesit e huaj, tė cilėt sponsorizojnė projekte pėr shėndetėsinė tonė?

Natyrisht, reformėn qė ne kemi nisur, e kemi mbėshtetur mbi modelet prestigjioze evropiano- perėndimore e mė gjerė. Jemi nė tratativa pune me pėrfaqėsues tė shteteve me pėrvojė nė fushat e reformave shėndetėsore si Gjermania, Italia e mė gjerė. Pėr ēdo financim tė huaj ne jemi transparentė dhe jo vetėm kėtu. Ne po kėrkojmė shėrbim nga kompanitė botėrore, prestigjioze, duke hequr dorė nga monopolet apo firmat fantazėm. Politikat tona do tė jenė tė qarta nė bashkėpunim me Ministrinė e Financave, Ministrinė e Ekonomisė dhe ISKSH-nė. Projekte mjaft tė mira kanė nisur dhe po implementohen nga OBSH-ja, Banka Botėrore dhe “Interreg”. Nė vizioni tim, ēdo program qė ka impakt tė thellė nė shėndetin e popullatės, meriton mbėshtetje, vėmendje dhe respekt.

Bisedoi: Alketa Alia

Qeveria spanjolle: 1.4 milionė euro pėr shėndetėsinė

Qeveria spanjolle pėrmes njė projekti specifik pėr pėrmirėsimin e shėndetit tė nėnės dhe fėmijės, do tė investojė nė sistemin shėndetėsor, shqiptar tė paktėn 1.4 milionė euro. Kjo u bė e ditur dje, nga Ministria e Shėndetėsisė, sipas sė cilės mbėshtetja e qeverisė spanjolle pėr sistemin tonė, shėndetėsor ėshtė konfirmuar njė ditė mė parė nė njė takim qė ambasadori i Spanjės nė Tiranė, Manuel Montobbio, ka zhvilluar me ministrin e Shėndetėsisė, Nard Ndoka. “Projekti do tė shoqėrohet nga njė buxhet prej rreth 1.4 milionė eurosh qė do tė shpėrndahen nė 3 vjet. Projekti do tė zbatohet nė bashkėpunim me Organizatėn Botėrore tė Shėndetėsisė, ndėrsa nė krye tė tij do tė jetė njė drejtues me eksperiencėn e duhur tė manaxhimit. Ne ndihemi mjaft mirė qė do tė mund tė kontribuojmė pėr sistemin shėndetėsor, shqiptar, pasi kjo i shėrben dhe forcimit tė marrėdhėnieve dypalėshe”, - ka theksuar Montobbio.

RRETHE

Themelohet shoqata “Mehmet Qypėrli Roshniku”

Kryeveziri i Turqisė pėrjetohet nė Berat

Njėri nga pjesėtarėt e njohur tė trungut beratas, qė i ka falur Perandorisė turke shtatė vezirė dhe pikėrisht, Mehmet Qypėrliu, ėshtė pėrjetuar mė nė fund nėpėrmjet njė ceremonie qė ka legalizuar pėrjetėsimin e emrit tė tij. “Mehmet Qypėrli Roshniku”, kėshtu emėrtohet shoqata qė ka pėrmbushur dėshirėn e hershme tė banorve tė zbritur nga zona e Roshnikut, pėr tė themeluar njė strukturė jashtė qeveritare atdhetare dhe kulturore me emrin e pasardhėsit tė fundit tė fisit me prejardhje nga ky fshat. Shoqata pėrfshin mė shumė se 120 pėrfaqėsues dhe ka programin, statutin, stemėn, flamurin dhe siglėn e vet. Grupi nismėtar, i pėrbėrė nga pesė anėtarė, e ka nisur punėn nė 10 shkurt, me regjistrimin e familjeve roshnikase qė banojnė nė qytetin e Beratit. Takimi qė ka shpallur themelimin ėshtė organizuar dje, nė ambientet e qendrės kulturore “Margarita Tutulani”, ku, krahas tė ftuarve tė tjerė, merrte pjesė edhe kryetari i Bashkisė sė Beratit, Fadil Nasufi, i cili ėshtė me origjinė tė afėrt nga fshati Roshnik, si dhe kryetari i komunės sė Roshnikut, Adriatik Serani. Zėvendėskryetar i shoqatės ėshtė zgjedhur Abedin Kaja, gazetar. Duke marrė fjalėn nė takim, Kaja tha se, “kryeveziri Mehmet Qypėrliu lindi nė Roshnik, nė vitin 1578 dhe vdiq nė Konstandinopojė, nė vitin 1661. Nė moshėn 80-vjeēare u bė kryevezir i Perandorisė Osmane dhe e drejtoi Portėn e Lartė pėr 5 vjet, njė muaj dhe 15 ditė. Mehmeti nuk ishte i fundit, por i pari i Qypėrlinjve, nga trungu i tė cilėve dolėn mė pas katėr kryevezirė dhe disa vezirė tė rangjeve mė tė ulėta. I fundit i kėsaj dinastie do tė rishfaqej sėrish nė vitin 1956, nė detyrėn e ministrit tė Jashtėm, zv.kryeministrit dhe ministėr shtetit dhe ky ishte  Dr.Prof.Fuat Qyperliu.”

 Rajmond Belo

Mėsuesit e akuzuar kėrkojnė si dėmshpėrblim nga 20 mijė euro

Kryeplaku iu kėrkon falje mėsuesve “imoralė”

Nė kallėzimin penal ndaj kryetarit tė fshatit dhe tė tjerėve qė kanė bėrė akuza publike ndaj tyre, tre mėsuesit e akuzuar kėrkojnė secili si dėmshpėrblim moral nga 20 mijė euro…

LIBRAZHD-Kryeplaku i fshatit Xhyrė, sė bashku me bashkėshorten e tij, iu kanė kėrkuara falje publike tre mėsuesve tė akuzar nga banorėt e kėtij fshati dhe nga vetė, si “imoralė” dhe tė padėshirueshėm pėr tė vazhduar profesionin e tyre nė kėtė shkollė. Tre mėsuesit: Edmond Kurti, Arben Koxhaj dhe Zilie Poēi janė vendosur njė javė mė pare, nė qendėr tė vėmendjes sė mediave vizive dhe tė shkruara pėr disa ditė rresht, nėn akuzat kolektive tė fshatarėve tė Xhyrės pėr aktet e “turpshme” qė, sipas tyre, kishin turpėruar gjithė fshatin. Pasojat e akuzave tė banorėve do t’i vuanin tre mėsuesit nė fjalė, pėr tė cilėt zyra arsimore e rrethit tė Librazhdit do tė merrte mė sė paku masėn e transferimit tė tyre nė shkolla tė largėta tė rrethit dhe veē e veē. Dy ditė mė parė, tė tre mėsuesit e akuzuar kanė deklaruar se do tė bėnin kallėzim penal pėr kryeplakun e fshatit, tė cilin e akuzonin pėr shpifje pa asnjė bazė, e qė, sipas mėsuesve, cenonin figurėn dhe moralin e tyre si mėsues. Por ēudia ka ndodhur dje nė mesditė. Ata qė bėrtitnin para kamerave televizive dhe gazetarėve kanė deklaruar me zė tė lartė: “Iu kėrkojmė falje tė treve, por nė veēanti mėsuese Zilies”. Vetė kreu i pleqėsisė sė fshatit, sikur tė mos i mjaftonte falja publike e kėrkuar, ka lėshuar edhe njė dokument zyrtar tė vulosur dhe tė firmosur prej tij. “Unė iu kėrkoj falje tė tre mėsuesve, por nė veēanti mėsuese Zilies, pasi tė gjitha ē’janė thėnė, janė  thashetheme fshati”, - ka pohuar edhe shkresėrisht Violeta Popja, bashkėshortja e kryeplakut. Por, nga ana tjetėr, tre mėsuesit e akuzuar  nė kallėzimin penal ndaj kryetarit tė fshatit dhe tė tjerėve, qė kanė bėrė akuza publike ndaj tyre kėrkojnė secili nėpėrmjet avokatit si dėmshpėrblim moral 20 mijė euro. “Kam tė drejtė morale dhe ligjore tė kėrkoj fjalėn e drejtėsisė dhe gjykimin e tė gjithė atyre qė cenuan dinjitetin tim dhe tė kolegėve tė mi mė sajesa absurde tė turpshme sikurse edhe dėmshpėrblimin financiar si dhe rikthimin nė vendin e punės ku kemi qenė”, - ka deklaruar Arben Koxhaj, ish-drejtues i kėsaj shkolle pėr 17 vjet me radhė. Tashmė, kryetari i fshatit dhe mbėshtetėsit e tij mund tė kthehen si tė akuzuar nga drejtėsia e Librazhdit, aq mė tepėr kur akuzuesit kanė pohuar me gojėn e tyre se “ishin sajesa” dhe iu kėrkojnė falje mėsuesve.

 Suela Azemi

I kishin vjedhur fasulet Rakipllarit, bllokohen nga policia

KORĒĖ- Dy banorė nga fshati Leshnicė i rrethit Pogradec, kishin vjedhur 50 kilogramė fasule nė njė banesė tė fshatit Sovjan tė rrethit tė Korēės, por ndėrsa kanė dalė nė rrugėn nacionale, kanė braktisur automjetin e tyre, fill pasi kanė parė postbllokun e policisė. Ndėrsa ėshtė kryer kontrolli i automjetit janė gjetur 50 kilogramė fasule, njė televizor dhe njė prerėse pllakash, tė cilat i janė dorėzuar pronarit tė grabitur, i cili kishte njoftuar se i ishte vjedhur thesi me fasule dhe disa sende tė tjera. Ngjarja ėshtė bėrė e njohur edhe nga burime tė drejtorisė sė policisė qė  shpjeguan se, nga hetimet paraprake ka rezultuar se,  dy vjedhėsit e 50 kilogramė fasuleve, tė televizorit dhe tė prerėses sė pllakave, nė fshatin Sovjan tė rrethit Korēė, kanė qenė shtetasit, Edmond Hamza, 38 vjeē dhe Fatmir Hoxha, 31 vjeē, qė tė dy nga fshati Leshnicė i rrethit Pogradec, tė dy tė dėnur edhe mė parė pėr veprėn penale tė vjedhjes. Mallrat e grabitura do transportoheshin me automjetin tip “Ford”, me ngjyrė jeshile tė errėt, me targa DV 01 91 A, qė ėshtė pronė e 38-vjeēarit, Edmond Hamza. Por, ndėrsa kishin lėnė pas fshatin Sovjan dhe kishin dalė nė rrugėn kombėtare Korēė-Pogradec, nė hyrje tė fshatit Vreshtas, ata e braktisėn automjetin e tyre, sepse konstatun praninė e policisė. Ndėrkohė, pronari i fasuleve, Elidon Rakipllari, 29 vjeē, nga fshati Sovjan i rrethit Korēė kishte konstatuar mungesėn e tyre vetėm nė orėn 08.00 tė mėngjesit. I gjendur nė kėto rrethana, Rakipllari ėshtė ndalur nė komisariatin e policisė sė Korēės pėr tė bėrė kallėzimin.

Seldi Hasanasi

Kanosėn pėr pronėsi, arrestohen

SHKODĖR- Prona ėshtė bėrė pėrsėri shkas qė dy shtetas nga Dukagjini tė kanosnin njė person, por edhe pėr prangosjen e tyre nga efektivat e komisariatit tė policisė sė Shkodrės. Sipas burimeve tė policisė, bėhet e ditur se ėshtė ndaluar pėr armėmbajtje pa lejė shtetasi Nik Marash Peshku, 55 vjeē, lindur nė fshatin Pult tė Dukagjinit dhe banues nė lagjen periferike “Skėnderbeg” tė qytetit tė Shkodrės, e cila ėshtė e populluar kryesisht me persona tė ardhur nga zonat e thella malore. E njėjta masė ėshtė ndėrmarrė edhe ndaj shtetasit Ndue Gjergj Kroni, 50 vjeē, lindur po nė Pult tė Dukagjint dhe banues nė tė njėjtėn lagje me tė ndaluarin e parė tė cilin e ka fqinj. Qė tė dy tė ndaluarit janė vetėm me arsim 8 klasė dhe tė padėnuar mė parė. Ndalimi i tyre u krye, pasi me datėn 30 mars, pra vetėm pak orė para arrestimit tė tyre, ata kanė kanosur pėr motive pronėsie shtetasin R. K. Mesa duket, njėri prej tė ndaluarve edhe pėr armėmbajtje pa leje ka tentuar tė luajė “Rambon” teksa ėshtė kapardisur me pistoletė para kundėrshtarit tė tyre tė pėrbashkėt. Nė kėto kushte, ky i fundit nuk ka ngurruar t’i denoncojė tė dy dukagjinasit pėr kanosjen qė i kanė bėrė, ēka ka bėrė tė mundur edhe prangosjen e tyre tė menjėhershme nga uniformat blu tė komisariatit tė oolicisė sė Shkodrės. Mesa duket, tė denoncuarit nuk e kanė pritur kėtė veprim tė zgjuar tė ndėrmarrė nga personi i kanosur prej tyre, teksa njėri ėshtė kapur nė flagrancė me pistoletė nga policia.

Arben Lagreta

SPORTI

Rikthimi tek skuadra e zemrės KF Tirana ėshtė opsioni mė i mundshėm pėr sulmuesin bardheblu

Fortuzi: “Kthimi tek Tirana, aspak i pamundur”

Me eksperiencėn e shumė viteve nė kėtė kompeticion, “Zogu” jep versionin e tij pėr gjendjen dhe vlerėson afrimet mė tė fundit shqiptare nė klub si ato tė Lilės dhe Krajės. Po kėshtu, qendėrsulmuesi komenton edhe kombėtaren shqiptare dhe rinovimin ose jo tė saj, nė njė kohė kur si njė ish-kuq e zi, ndjek me interesim tė veēantė takimet e eliminatoreve tė Kampionatit Europian 2008. Nė kėtė bisedė, Fortuzi bėn tė ditur planet e tij pėr tė ardhmen, pasi kontrata aktuale me klubin e Selanikut, skadon nė qershor dhe nuk e fsheh dėshirėn pėr t’u rikthyer nė klubin ku njohu disa nga momentet mė tė mėdha nė karrierėn e tij, sė cilės kėrkon t’i japė fund po tek Tirana.

Mund tė duket paksa e pazakontė kjo “betejė” e Iraklisit pėr tė shpėtuar rėnien nga kategoria. Mendoni se do t’ia arrini njė qėllimi tė tillė?

Kėtu ku kemi arritur, duket tepėr e vėshtirė pėr t’u realizuar ky qėllim, por ne do tė luftojmė me tė gjitha forcat pėr ta bėrė realitet. Ndeshja e ardhshme nė Korfuz ėshtė mėse e rėndėsishme dhe nuk mund tė kėrkojmė tjetėr gjė, veē fitores. Duke patur parasysh se edhe takimi i ardhshėm do tė jetė ndaj njė kundėrshtari direkt si Egaleo, njė katėrpikėsh do tė merrte shumė vlera pėr ne dhe pse jo, gjashtė pikė, pra maksimumi, na ndihmon tė dalim nga situata.

Shumė trajnerė tė ndėrruar kėtė sezon. Besoni se kjo ishte fatale pėr klubin?

Kjo mund tė pėrbėnte njė pjesė tė problemit, pasi nuk besoj se ishte i vetmi gabim. Sigurisht qė edhe teknikėt kanė pjesėn e tyre nė kėtė situatė dhe ndoshta mėnyra se si ėshtė punuar nė fillim tė sezonit, gjatė pėrgatitjeve tė verės ka ndikuar nė kėtė rėnie. Pėr mendimin tim, shumė faktorė tė mbledhur sė bashku sjellin skuadrėn kėtu.

Cilin faktor tjetėr mund tė shtonit?

Kryesisht, problemet ekonomike mendoj se ishin shkak serioz. Por, pėrveē kėsaj, mund tė shtojmė kėtu edhe shitjet e lojtarėve, qė pėrbėnin njė shtyllė tė fortė pėr ekipin dhe lojėn mjaft tė bukur qė zhvilloi sezonin e kaluar.

Kapetanos, Lagos, Epale, Gjeorgjiadhis janė larguar. Cila mungesė iu duket mė e rėndėsishmja?

Mund tė them pa frikė pėr atė tė Epalesė. Njė lojtar klasi dhe me shumė tė dhėna si fizikisht, ashtu edhe teknikisht. Largimi i tij ishte njė humbje e madhe pėr Iraklisin. Kėtė e tregon qartė, gjithashtu edhe vendndodhja e skuadrės nė tabelė. Por, kėtu shtoj gjithashtu edhe Gjeorgjiadhin, njė mesfushor i dobishėm pėr ēdo skuadėr dhe mendoj se PAOK-u ka fituar shumė nga blerja e tij.

Si janė marrėdhėniet tuaja me tifozerinė blu?

Personalisht, gjatė gjithė kohės tek Iraklisi kam kaluar shumė mirė me ta. Por, ajo qė mė ka bėrė mė shumė pėrshtypje kohėt e fundi, ėshtė se ata po e vuajnė kėtė gjendje, ashtu si edhe ne lojtarėt. Vijnė pranė nesh nė stėrvitje, nė ndeshje e pas saj dhe na japin zemėr gjatė gjithė kohės. Bėhet fjalė pėr njė publik tepėr tė veēantė, qė pėr ēdo futbollist do tė ishte fat i madh ta kishte pranė.

Tashmė nė pankinė, Ivan Jovanoviē. Ē’ka ndryshuar me ardhjen e tij?

Nuk mendoj se ka ndryshime tė mėdha dhe ndoshta nuk jam personi i duhur pėr tė folur pėr kėtė temė, por njoh mirė qė ėshtė njė nga futbollistėt mė tė mėdhenj qė ka veshur kėtė fanelė ndėr vite. Jovanoviē ėshtė pjesėtar i familjes sė Iraklisit dhe ashtu si i gjithė klubi, vuan pėr rrezikun serioz qė po kalon skuadra.

Jozef Bubenko ishte tekniku qė tė riktheu nė formacion. Largimi i tij ishte paksa i errėt. Mund tė zbardhni diēka konkrete nga kjo ngjarje?

Bubenko ishte me tė vėrtetė njė teknik me vlera, pasi edhe mua mė ndihmoi nė veēanti pėr t’u rikthyer sėrish i aftė nė formacion. E vėrteta ėshtė se ai nuk arriti tė ngrinte lojėn e ekipit, por nė 10 ndeshjet e zhvilluara, ai fitoi gjashtė nga. Njė bilanc shumė pozitiv dhe askush nuk e ka kuptuar shkakun e largimit tė tij. Ishte njė ditė e zakonshme si tė gjitha, kur mbėrriti nė stėrvitje pėr tė punuar me skuadrėn dhe iu bė i ditur shkarkimi.

Kontrata juaj aktuale me Iraklisin?

Kontrata e tanishme mbaron nė qershor. Nė pėrgjithėsi kam kaluar mirė tek klubi dhe nuk mund tė kem ankesa, pavarėsisht problemeve ekonomike qė ka.

A keni biseduar pėr ta rinovuar?

Jo vetėm unė, por tė 15 lojtarėt, tė cilėve iu skadon kontrata, nuk kanė bėrė asnjė bisedim, pasi nė rast rėnieje njė kategori mė poshtė, gjėrat ndryshojnė plotėsisht dhe nuk mund tė flitet mė nė tė njėjtat kushte. Qėllimi kryesor ėshtė shpėtimi i skuadrės pėr tė mirėn e pėrbashkėt.

Pra, e ardhmja juaj nė dilemė?

Nuk do tė thoja. Besoj se me mundėsi 80-90% do tė kthehem nė Shqipėri dhe mė saktė tek Tirana. Aty e njoh mirė terrenin dhe jam pėrherė i mirėpritur. Ėshtė njė shtėpi e vėrtetė pėr mua dhe do tė jem tepėr i gėzuar tė vesh sėrish fanelėn bardh e blu.

Dy lojtarė tė rinj bashkatdhetarė tek Iraklisi. Ē’mendim keni krijuar pėr Andi Lilėn dhe Elvis Krajėn?

Janė dy lojtarė me shumė talent dhe janė prezantuar mjaft mirė nė klub. Sigurisht qė vijnė nga njė kampionat mė i dobėt dhe kjo ka krijuar shumė vėshtirėsi pėr ta, por mendoj se ēdo futbollist ka nevojėn e fatit, pasi Lila nuk e pati kėtė nė ndeshjen e tij tė parė me kartonin e kuq. Ashtu si ēdo futbollist shqiptar nė Greqi, vėshtirėsitė janė tė shumta, por unė mendoj se Kraja dhe Lila i kanė tė gjitha mundėsitė tė kalojnė me sukses provėn.

E keni ndjekur kombėtaren kohėt e fundit?

Sigurisht qė e ndjek me mjaft interes dhe deri diku mė ka pėlqyer nė ndeshjen me Slloveninė dhe Bullgarinė. Sidoqoftė, kundėrshtari i ndeshjes sė parė ishte i njė niveli tė dobėt dhe kjo ndeshje nuk mund tė merret pėr bazė. Bullgaria dhe barazimi i arritur atje ishte njė sukses. Tė krijohet pėrshtypja se tė gjithė pėrpiqen pėr njė revolucion, por revolucion nuk ka. Pavarėsisht se u vendos qė tė vihej njė brez i ri, duket se edhe drejtuesit e trajneri ndėrrojnė mendje herė pas here. Pra, mund tė themi me gojėn plot se ėshtė njė periudhė tranzicioni, por kėtė duhet ta besojnė tė gjithė nė skuadėr dhe jo tė vendosin pėr mosthirrjen e tė vjetėrve dhe ti’ rithėrresin ata. I duhet dhėnė fund kėsaj dileme.

Kishim fatin tė shihnim njė gol tė rrallė tuajin nė Larisa, pas atij aksioni individual tė mrekullueshėm. Ē’ndodhi dhe pse nuk kishim tė njėjtėn ecuri?

Mbas atij goli fillova tė aktivizohem, por dėmtimet s’mė lanė. Herė me probleme muskulare dhe herė i mbetur pas nga gjendja fizike. Por, tashmė ndihem shumė mirė dhe jam i gatshėm edhe me gjendjen fizike.

Deri tani, Jovanoviē nuk duket t’iu besojė nė veēanti...

Kjo ėshtė e vėrtetė. Trajneri Jovanoviē s’mė ka shumė besim, pasi ėshtė njė periudhė e rėndė dhe ai vėshtirėsohet tė eksperimentojė nė kurriz tė skuadrės, kur rrezikojmė kategorinė. Ndoshta nė njė periudhė tjetėr do tė kisha mė shumė pjesėmarrje. Por kėtė tė dielė, shpresoj tė jem nė formacionin bazė. Tė gjitha tregojnė se do zbres me 11-shen nė fushė.

Tirana dhe Shqipėria e futbollit kanė humbur njė njeri tė madh si Arben Minga, gjithashtu edhe shoku juaj...

Ēfarėdo mund tė thuash pėr Benin do tė ishte shumė pak. Njė futbollist i madh, por mbi tė gjitha, njė njeri i rrallė dhe jashtėzakonisht shumė i mirė. Pata fatin ta takoj para 3-4 muajsh kur kishte ardhur nė Greqi pėr tė parė familjen dhe mė preokuponte jashtėzakonisht problemi i tij shėndetėsor, tė cilin nuk qe e thėnė ta kalonte. Nuk paska patur mėrzi mė tė madhe se sa humbja e njė njeriu kaq tė afėrt pėr tė gjithė ne qė kemi luajtur bashkė me tė.

Ndonjė kujtim tė veēantė qė ruani nga koha qė keni luajtur bashkė?

Pėrveē tė tjerave, Beni ishte mjaft humorist dhe i pėlqente tė bėnte shaka me tė gjithė. Mė kujtohet nė njė ndeshje, ku luanim kundėr Tomorit nė Berat, kryesonim nė rezultat dhe Minga ishte kthyer ato kohė nė rolin e qendėrmbrojtėsit. Duke parė disavantazhin, beratasit po pėrpiqeshin tė luanin me krosa dhe Beni na thoshte: “Po kėta janė nė terezi? Nuk e shohin qė jemi dy gomerė tė gjatė kėtu dhe kam kapur topa sot me kokė sa nuk kam kapur pėr tė gjithė jetėn time?” Ky ishte Beni, gjithnjė i qeshur me tė gjithė.

(albaniasoccer.com)

Mediat bullgare: Stoiēkov, i paaftė

Pas barazimit 0-0 me Shqiperine, kane qene mediat bullgare, ato qe i jane turrur ne menyren me te keqe trajnerit te kombetares bullgare, Hristo Stoiēkov. Keshtu, specialiste te ndryshem, por edhe gazetare njekohesisht e kane cilesuar si nje “njeri te paaftė” ish-yllin e kombetares bullgare dhe te Barcelones, qe tashme duket se eshte ne prag te largimit nga perfaqesuesja e Bullgarise. Megjithate, sot, ne nje deklarate te tij, pas atakimit te mediave bullgare, trajneri i Bullgarise, Stoiēkov, duket se nuk i ka duruar dot presionet e gazetareve dhe specialisteve, teksa ka thene: “Mjaft mė. Kjo ėshtė pafalshme. Nė fund tė fundit, ata duhet tė kenė mė shumė respekt, sepse ajo ėshtė kombėtarja e tyre dhe jo vetėm e imja”. “Persa me perket mua, as kam ndermend qe te jap doreheqjen dhe kete e kam thene kushedi se sa here. Bullgaria do te kaloje grupin dhe vetem nese kjo nuk ndodh, atehere ata (gazetaret) kane te drejte te me vihen kunder, por jo me perpara”, - ka thene Stoiēkov, ne televizionin “TV1” te Bullgarise, ku ka qene i ftuar ne nje emision special, pas ndeshjes. Madje, ne fund ai ka shtuar: “Po sikur Bullgaria te dale dhe te korre nje sukses, ēfare do te thoni ju (gazetaret) me pas, qe une jam perseri i paafte. Futbolli i njeh te gjitha rezultatet dhe nuk u be nami se barazuam me Shqiperine, edhe pse ne shtepi.”

Alban Bushi: Sikur tė ishte pak mė ulėt

Nese ajo gjuajtje e paster ne drejtim te portes do te ishte pak me e ulet, atehere Shqiperia sot do te kishte 5 pike ne renditjen e grupit G dhe do te numeronte fitoren e pare zyrtare me kombetaren bullgare. Nje gje te tille e vuan edhe vete sulmuesi dhe goleadori, Alban Bushi, i cili ishte edhe protagonisti i atij rasti, ne minutat e fundit te ndeshjes, atje ku nese Shqiperia do te kishte shenuar, atehere nuk kishte me kohe qe bullgaret te kundervepronin. “Ah sikur te ishte pak me ulet, pastaj do te kishit pare se do te shenonim serish dhe do ta mbyllnim ne 2-0 per ne ndeshjen”, - ka thene Bushi, pas perballjes me Bullgarine. “E provova te godisja heren e pare, por topi perfundoi shume pak siper traut, teksa hera e dyte ishte per t’u harruar”, - vijon Bushi. Nje dritherime qe beri te vene duart ne koke te 29 000 spektatoret e “Vasil Levskit”, ndersa stoli shqiptar ka goditur pankinen nga nervat. Por, gjithsesi, Bushi duket se eshte i kenaqur edhe me barazimin, teksa ka thene: “Barazimi ne Bullgari, per mendimin tim ishte nje rezultat shume pozitiv. Madje, jam shume i kenaqur, si te gjithe, me kete rezultat.”

Aperture, faqe 23

Kampionati Kombėtar i Futbollit regjistron tė gjitha fitoret e skuadrave vendase

Superliga, java e 25-tė, e gjitha 1-sh

Ndeshja e zhvilluar nė stadiumin “Selman Stėrmasi” dhuroi pak spektakėl pėr atė pak tifozė qė ishin tė pranishėm. Gazetat e kishin fryrė mė shumė se duhej kėtė ndeshje, ē’ka e tregoi e vetė ndeshja e luajtur. Ekipi vendas arriti tė kalojė nė avantazh shumė shpejt qė nė minutėn e 5-tė , me anė tė sulmuesit Arbėr Abilaliaj. Mbas njė inkursioni tė bukur vetjak tė Bakajt, ky jep njė asist pėr shokun e tij, i cili e shtyn topin nė rrjetėn e Kotorrit. Partizani ka goditur edhe shtyllėn e majtė tė Elbasanit nė minutėn e 28’-tė me anė tė Gjergji Muzakės. Kėto kanė qenė e dy aksionet mė tė mira pėr djemtė e Likės. Loja ėshtė kontrolluar totalisht nga miqtė tė cilėt kanė ushtruar presion deri nė minutat e fundit, por sulmi vazhdon te jetė pika e dobėt pėr ta. Gėzdari ka bėrė gjithė ndėrrimet e mundshme dhe e ndryshoi skemėn e lojėn nė pjesėn e dytė nga 4-4-2 nė atė 3-4-3. Pavarėsisht nga dėshira e trajnerit tė kampionėve pėr tė dalė me pikė nga kjo ndeshje, kjo nuk u arrit. Ndeshja ishte e njė niveli nėn atė mesatar dhe me gabime tė shumta nga tė dy ekipet. Nė ndeshjet pasardhėse ekipi kampion nė fuqi do ndeshet me Teutėn, Shkumbinin dhe Tiranėn. Duke parė dhe kalendarin e vėshtirė mendohet se me kėtė humbje, Elbasani i ka thėnė lamtumirė pėrfundimisht shpresės pėr tė luajtur nė Europė vitin tjetėr. Mbas shumė kohėsh hapet tribuna ballore e “Selman Stėrmasit”, pasi interesi pėr kėtė ndeshje ishte mė i madh nė krahasim me ndeshjet e zhvilluara mė parė, por numri i tifozėve nuk i kalonte 1000-veta. Pjesa e dytė ka filluar me 5’ minuta vonesė, pasi nė tė dy portat respektive u vu re se kishte probleme me rrjetat. Ndėrhyrja e punėtorėve tė fushės ka bėrė qė takimi tė rifillojė, por me disa minuta vonesė. Problemet midis tifozėrisė verdh e blu dhe policisė tiranase janė shfaqur edhe nė kėtė ndeshje. Jo mė me pėrmasat e njė viti mė parė, por konfiktimet s’kanė munguar. Tifozėt elbasanas ishin rreth 300 dhe duke pėrfituar nga ky numėr i vogėl tifozėsh, policėt kanė menduar t’iu kthejnė borxhin tifozėve miq pėr atė qė ka ndodhur njė vit mė parė ,nė po kėtė stadium nė ndeshjen midis Tiranės dhe Elbasanit. Arbitri Ēekaj, pėr njė ēast harron qė ėshtė nė fushė pėr tė mbajtur mbarėvajtjen e takimit dhe shkėmben fjalė ofenduese me lojtarin e Elbasanit, Gentian Stojku. Arbitri Ēekaj dhe Gentian Stojku ishin gati tė ziheshin me grushta me njėri-tjetrin, por ndėrhyrja e lojtarėve nė kohė ka ndaluar njė skandal qė mund tė ndodhte. Mbas kėtij veprimi, arbitri s’i ka nxjerrė kartonin e kuq lojtarit mik ē’ka lė tė nėnkuptohet qė ka qenė ai vetė shkaktar i kėtij konflikti. Ky ishte takimi i tretė ndėrmjet tyre dy ekipeve kėtė kampionat. Dy ndeshje janė fituar nga Partizani e njė nga Elbasani. Ekipi i kuq vazhdon tė jetė macja e zezė pėr kampionėt, pasi mjafton tė kujtojmė tre fitoret e vjetshme.

Tirana, Sinani e Duro shpojnė Luftėtarin

Sinani e Klodian Duro, sėrish ata qė shėnuan edhe nė Gjirokastėr njė fazė mė parė dhe kėshtu skuadra kryesuese pėrcjell tek tifozėt e saj mesazhin e qartė: Pėrgatisni festėn e titullit, ajo po afron!

Tirana kalon me lehtesi skuadren gjirokastrite. Bardheblute hedhin njė tjetėr hap tė sigurt drejt titullit tė 23-tė, pas fitores bindėse me Luftėtarin, me rezultatin e pastėr 2-0. Nje loje e qete e ekipit te drejtuar nga Muēa, skuader qe nuk e vuri ne diskutim asnjehere rezultatin e 3 pikeve, edhe pse duhet thene se miqte nga jugu tentuan dhe provuan disa here qe te shkonin drejt barazimit, kur gjithēka ishte ne shifrat vetem 1-0 per Tiranen. Nje Tirane pa kapitenin Muka dhe me shume futbolliste me peshe sforco ne kembet e tyre pas ndeshjeve te kombetares, me Deden, Duron, Bulkun e Pishen, si dhe me portierin Hidi. Megjithatė, serish 3 pike dhe Tirana nuk fal. Bardheblutė, tė drejtuar nga kapiteni Nevil Dede, shėnuan golin e parė nė minutėn e 20 me anė tė golashėnuesit mė tė mirė tė kampionatit, Vioresin Sinani (tani me 18 gola), pėr tė dyfishuar rezultatin me njė goditje mjeshtėrore tė mesfushorit tė kombėtares, Klodian Duro, nė fund tė pjesės sė dytė. Formacioni i skuadres se Muēes nis shume mire ndeshjen, ndersa ne kampin tjeter edhe pse dinin fare mire forcen e skuadres kryesuese, Tiranes, provimi dhe guximi per te zbritur ka qene mese konkret. Ndryshe nga ndeshja me Apolonine, kete radhe Tirana e zgjidhi shume shpejt. Minuta e 20-te dhe Sinani nuk fal duke shenuar golin e avantazhit. Nje loje, e cila me pas nuk do te bjere ne monotine e zakonshme te vetem nje goli per Tiranen, ēka nuk garanton suksesin final, por tentativa per te ndertuar te dytin nis menjehere. Pjesa e pare do te fiksohet ne shifrat 1-0 per Tiranen, me golin ne fuqi te Sinanit ne minuten e 20-te. Pjesa e dyte do te shtoje deshiren ne kampin mik per te tentuar ndonje barazim te mundshem, duke pare se nuk kane se ēfare te humbasin me shume, por Tirana eshte shume e kujdesshme dhe nuk le hapesira te lira. Por, ndodh qe edhe skuadra mike te arrije te zbrese deri ne zonen e rreptesise se skuadres se Muēes dhe te provoje, por pa gol. Ndryshe ndodh ne gjysmefushen tjeter, ku ndertimi i aksioneve perfundon me ndonje rast edhe me finalizim te nxituar deri sa vjen edhe fundi i lojes, ku Klodian Duro vulos me golin e tij sigurine per kete 3 pikesh te radhes dhe kryesimit te merituar bardheblu. Kjo ishte fitorja e tretė sezonale e Tiranės sė Muēės me Luftėtarin, qė pėsoi humbjen e 12 nė ndeshjet nė transfertė. Luftėtari me kėtė humbje, e 14 sezonale rrezikon tė bjerė nė Kategorinė e Parė. Javen e ardhshme, ate te 26-ten, Tirana do tė udhėtojė nė Krujė, ku nė fazėn e dytė humbi me ekipit e Kastriotit (2-1), ndersa Luftėtari do tė presė nė shtėpi Shkumbinin (humbi tė shtunėn me Apoloninė), nė njė ndeshje ku do tė vendosen edhe fatet e mėtejshme tė dy ekipeve.

Besa dhe fati i minutave 43 nė kampionat

Minuta 43 e ēdo pjese shėnoi edhe kulmet e takimit Besa-Dinamo, kur beratasi Emiljano Veliaj (mė njė kryevepėr nė pjesėn e parė) dhe kamerunasi Francois Herbert Endene Elokan (po kaq bukur nė tė dytėn) regjistruan fitoren e parė sezonale tė formacionit kavajas me Dinamon. Njė takim i frymėzuar i djemve tė Bicit, tė mbėshtetur rreth 4000 shikes, ku personazhi VIP ishte ish-sulmuesi i Besės, haitiani Herby Fortunat. Bashkė me fitoren e dhjetė sezonale, futbollistėt e Besės, tashmė do tė marrin edhe nga 200 euro shpėrblim, tė premtuar nga presidenti Nexhat Bizhdili. Edhe pse trajneri Redi Jupi bėri tri ndėrrime nė kėtė takim, Dinamo nuk mundi tė shmangte humbjen e dhjetė nė kampionat dhe tė tetėn nė transfertė, duke u spostuar tashmė nė vend tė 6-tė me dy pikė mė pak sesa ekipi qė i eliminoi nga Kupa e Shqipėrisė. Nė javėn e 26-tė, Besa do tė luajė kundėr Apolonisė nė transfertė (fitoi nė shtėpi me Shkumbinin), ndėrsa Dinamo do tė pėrballet me Partizanin, qė nga ana e tij fitoi me Elbasanin. Nė takim luajtėn edhe dy vėllezrit Nuhiu (Arbeni, Besa dhe Adriani, Dinamo) edhe pse sulmuesit shqiptarė tė ardhur nga Maqedonia nuk gjetėn rrugėn e rrjetės. Sulmuesi dinamovit, Adriani, i ardhur gjatė merkatos sė janarit ende nuk ka shėnuar golin e tij tė parė nė kampionatin shqiptar, ndėrsa vėllai mė i madh, Arbeni nuk shėnon prej 7 javėsh, kur dy golat e parė dhe tė vetėm i ka shėnuar nė javėn e 18-tė nė premierėn e tij kundėr Luftėtarit (3-1)

Ky ishte dhe takimi i 106 midis dy ekipeve, ndėrsa Besa sigloi fitoren e 20 historike, nė njė statistikė, ku bilanci “rėndon” dukshėm nga Dinamo me 62 fitore (24 barazime). Dy golat e shėnuar nga Veliaj dhe Elokan e ēuan nė 80 numrin e shėnuar nga Besa nė portėn dinamovite, kundrejt 177 golave tė pėsuar.

Kategoria Superiore – Rezultatet

Tirana - Luftėtari         2-0

Vllaznia - Kastrioti      2-0

Teuta - Flamurtari       2-1

Partizani - Elbasani     1-0

Besa - Dinamo    2-0

Apolonia - Shkumbini 3-1

Klasifikimi

1 Tirana     55  17  4  4 

2 Teuta            47  13  8  4 

3 Vllaznia   46  13  7  5 

4 Partizani 45  13  6  6 

5 Besa               37  10  7  8 

6 Dinamo   35  10  5  10 

7 Elbasani 35  10  5  10 

8 Flamurtari        28  8  4  13 

9 Kastrioti 25  6  7  12 

10 Luftėtari        23  6  6  14 

11 Shkumbini      22  6  4  15 

12 Apolonia        19  5  3  16 

Kategoria e parė - Rezultatet

Pogradeci - Laēi 1-0

Bilishti - ADA      0-0

Sopoti - Erzeni    2-1

Tomori - Lushnja         3-3

Bundesliga, fitojnė skuadrat e shqiptarėve, pa shqiptarė

Arminia Bielefeld fitoi 1-0 ndaj Borusia te Dortmundit, duke shkembyer vendet ne klasifikim dhe ngjitur nje shkalle mbi zonen e kuqe, por me pike te barabarta me “verdhezinjte”. Sulmuesi, Fatmir Vata, nuk u aktivizua per skuadren vendase. Edmond Kapllani nuk ishte i pranishem as ne stol per skuadren e tij Karlsruher Sc, ne fitoren qe kryesuesja e Bundesliga 2 arriti jashte fushe ndaj SC Paderborn.2-1.

Bekim Kastrati rikthehet nė fushė javėn tjetėr

Bekim Kastrati, mė nė fund do tė rikthehet nė fushė. Pas njė pauze prej mėse 6 muajsh, pas njė lėndimi, sulmuesi pejan, qė ka zhvilluar njė ndeshje me kombėtaren shqiptare do tė rikthehet pėr tė ndihmuar skuadrėn e Eintracht Braunschweig nė luftėn pėr tė mbijetuar nė kategorinė e dytė tė futbollit gjerman. Mediumi gjerman nė internet “Newsclick.de” njofton se, pas operacionit, shqiptari ka rifilluar stėrvitjen dhe do tė jetė i gatshėm pėr ndeshjen e javės sė ardhshme. 26-vjeēari Kastrati kishte pėsuar njė dėmtim tė rėndė mė 1 tetor tė vitit tė kaluar nė ndeshjen qė skuadra e tij e kishte humbur Essen. Mė parė ai kishte zhvilluar vetėm gjashtė ndeshje me skuadrėn tek e cila ishte transferuar nė fillim tė sezonit dhe pėr tė cilėn kishte shėnuar vetėm njė gol nė Bundesliga 2. Skuadra e Kastratit renditet nė pozitėn e fundit tė Bundesliga 2, me vetėm 16 pikė nė 26 ndeshje dhe ėshtė kandidati kryesor pėr rėnie nga kategoria.

RRETHE

Familja konsullore udhėtonte drejt Maqedonisė

Pėrplaset makina e konsullit spanjoll

QAFĖ-THANĖ- Rreth orės 19.30’ tė mbrėmjes, nė aksin rrugor Prrenjas-Qafė Thanė, nė vendin e quajtur “Karburanti i Cenollit”, njė automjet tip “Nissan”, me targa CD 29 002, i cili lėvizte nė drejtimin Prrenjas-Qafė Thanė dhe nė tė cilin udhėtonte konsulli spanjoll, Emanuel Montabia, 45 vjeē, sė bashku me bashkėshorten e tij, Dulce Maja dhe tre fėmijėt, pėrkatėsisht tė moshės 12, 10 dhe 1 vjeē, ėshtė pėrplasur me njė mjet tė tipit “Benz- Mercedes”, me targa PG 0755 B, me drejtues shtetasin Engjėll Pambuku, 27 vjeē, lindur e banues nė fshatin Memlisht tė rrethit Pogradec, sė bashku me tė cilin udhėtonin edhe shtetasit Zija Selfo, 38 vjeē, lindur e banues nė fshatin Piskopat, tė rrethit Pogradec, Lavdrim Spaho, 45 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Kotodesh tė rrethit Librazhd, si dhe shtetasi Robert Balja, 40 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Lin tė Pogradecit, tė cilėt janė dėmtuar lehtė. Kėta shtetas ishin me profesion elektricistė dhe nė momentin e aksidentit ishin duke u kthyer nga njė riparim nė Qafė-Thanė. Sipas policisė, shkak i aksidentit mendohet tė ketė qenė moti i keq, me shi tė dendur, por edhe kthesat e forta nė kėtė aks rrugor, ēka kanė sjellė humbjen e drejtimit tė mjetit me tė cilin udhėtonte konsulli spanjoll. Ndėrkaq, tė aksidentuarit janė dėrguar menjėherė nė spitalin e Prrenajsit, ku edhe kanė marrė ndihmėn e parė mjekėsore. Mjeku roje i kėtij spitali, Sami Agolli, tha se, “tė aksidentuarit kanė marrė vetėm plagė tė lehta dhe tre prej tyre tė cilėt ndodheshin nė “Benz”, mbas ndihmės sė parė janė transferuar pėr nė spitalin e Pogradecit, ndėrkohė qė 27-vjeēari, ėshtė dėrguar menjėherė nė spitalin rajonal tė Elbasanit, pasi kishe marrė njė frakturė nė krah.” Ndėrkaq, gjendja e konsullit spanjoll, e bashkėshortes sė tij dhe tre fėmijėve ėshtė shumė e mirė. Rreth orės 21.00, njė grup pėrfaqėsuesish nga kjo konsullatė kanė mbėrritur nė spitalin e Prrenjasit dhe kanė marrė gjithė familjen konsullore. Nė vendin e ngjarjes shkoi grupi hetimor, i cili kreu veprimet e para proceduriale, duke vazhduar puna pėr sqarimin e plotė tė shkaqeve tė aksidentit. Policisė tha se, mjetit tip “Nissan”, ku udhėtonte konsulli apanjoll, drejtohej nga bashkėshortja e tij.

Suela Azemi

Tre persona kanė shoqėruar dje nė spital kufomėn e 32-vjeēarit

Vdekje misterioze, ndėrron jetė nga dhimbja e krahut 

Grupi hetimor ka marrė nė pyetje tė afėrmit e viktimės, por nuk mundur tė arrijė nė njė konkluzion, rreth shkakut tė vdekjes sė papritur tė tij gjatė transportit pėr nė spital…

KORĒĖ- Tre persona janė paraqitur dje nė spitalin e qytetit me njė djalė tė moshės 32 vjeē, tė cilėt iu kanė pohuar mjekėve se iu kishte vdekur gjatė udhės sė ardhjes nga fshati Bellovodė, ndėrkohė qė, pa lejuar tė kryhet autopsia e kanė marrė pėrsėri trupin pa jetė dhe janė nisur drejt fshatit. Pėr kėtė ngjarje ėshtė vėnė nė dijeni policia e Korēės, e cila ėshtė gjendur menjėherė nė fshatin Bellovodė pėr tė hetuar rrethanat e kėsaj ngjarjeje. Nga hetimet paraprake ka rezultuar se, 32-vjeēari nuk kishte vuajtur mė parė nga ndonjė sėmundje. Ditėn qė ishte ndarė nga jeta, ishte ankuar se i dhimbte krahu i majtė. Ngjarja e mėsipėrme ėshtė bėrė e ditur dhe nga burime pranė Drejtorisė sė Policisė sė qarkut tė Korēės, tė cilat pohuan se shtetasi qė kishte vdekur pa mbėrritur nė spital quhej Ilir Vasili. Pas marrjes sė njoftimit rreth kėsaj ngjarjeje, grupi hetimor ka janė marrė nė pyetje tė afėrmit tė 32-vjeēarit dhe persona tė tjera qė mund tė kishin dijeni mbi kėtė ngjarje. Nga hetimet e para ka rezultuar se 32-vjeēari ishte transportuar nga tre tė afėrm tė tij nė drejtim tė spitalit tė Korēės, nė orėt e vona tė natės, pasi pikėrisht nė kėtė kohė, ai kishte filluar tė ankohej pėr dhinbje tė forta tė krahut tė majtė. Sipas tė afėrmve, dhimbja e krahut i kishte filluar njė ditė mė parė, ndėrsa nė mbrėmje dhimbjet kishin qenė tė papėrballueshme pėr 32-vjeēarin. Pėr kėtė arsye, tre tė afėrmit kishin shpejtur pėr ta ēuar nė spital, por Ilir Vasili ishte ndarė nga jeta pa mbėrritur nė spitalin e Korēės. Pėr kėtė arsye, kanė shpjegur tė afėrmit eVasilit, e kishin transportur trupin pa jetė tė 32-vjeēarit sėrish pėr nė fshatin e tyre, pa u kujtuar pėr kryerjen e autopsisė, kjo edhe pėr pėr shkak tė tronditjes qė kishin pėsuar atė ēast. Ndėrkohė, burime tė policisė sqaruan se nga hetimet e kryera, tė afėrmit e 32-vjeēarit kanė pohuar se Ilir Vasili, babai i dy fėmijve, nuk kishte vuajtur mė parė nga ndonjė sėmundje. Vetėm njė ditė mė parė, ai kishte filluar tė ankohej pėr dhimbjen e krahut, ndėrsa nė mbrėmje, rreth orės 21.00 dhimbjet i ishin bėrė edhe mė tė forta. Duke parė se gjendja e tij kishte filluar tė vėshtirėsohej, ata kishin mendur ta ēonin pėr ndihmė mjekėsore, por, ndėrsa ėshtė tentuar ēuarja e tij nė spital, tė afėrmit konfirmojnė se ai u nda nga jeta nė mėnyrė tė menjėhershme, ende pa mbėrritur nė spitalin e Korēės. Pėr gjithēka qė kishte ndodhur policia kishte marrė njoftimin se, “nė orėt e vona tė natės, pranė spitalit tė Korēės, ishin paraqitur tre vetė me njė djalė tė vdekur, tė moshės 32 vjeē dhe mė pas ishin larguar pėr nė fshatin Bellovodė tė rrethit Korēė, pa mundur tė bėhet autopsia.” Pėrsa mė sipėr policia bėn tė ditur gjithashtu se, “tashmė materialet e kėsaj ēėshtjeje i kanė kalur Prokurorisė sė rrethit Gjyqėsor Korēė, pėr hetime tė mėtejshme.”

Seldi Hasanasi

Aksidenti, pėrplasen automjetet

Vdes drejtuesi i “Audi”-t

POGRADEC- Njė drejtues automjeti, i quajtur Vasillaq Zisi, 47 vjeē, lindur dhe banues nė Librazhd, ka mbetur i vdekur nė vend, ndėrsa ėshtė pėrplasur me njė automjet tjetėr tek vendi i quajtur “Guri i kuq”, nė rrugėn nacionale Pogradec - Qafė Thanė. Policia bėn tė ditur se, ngjarja ka ndodhur pėr mosrespektim tė rregullave tė qarkullimir rrugor, ndėrsa ka arrestuar nė flagrancė autorin e kėsaj ngjarjeje tė rėndė, 39-vjeēarin Durim Cake, banor i fshatit Guras nė rrethin e Pogradecit. Sipas policisė, 47-vjeēari, Vasillaq Zisi nga Librazhdi, nė ēastin e aksidentit, kishte qenė duke drejtuar automjetin e tij “Audi” me targa LB 15 34 B, ndėrsa autori i kėsaj ngjarjeje tė rėndė, Durim Cake drejtonte automjetin tip “Shirok”, me targa PG 43 84 B. Nė momentin qė janė gjendur nė “Gur tė kuq”, dy automjetet janė pėrplasur me njėra-tjetrėn fuqishėm dhe pėr pasojė, ka gjetur vdekjen e menjėhershme drejtuesi i “Audi”-t. Edhe pse policia tentoi t’i japė ndihmėn e parė, 47-vjeēari ishte ndarė nga jeta qė nė momentin e parė tė pėrplasjes, si pasojė e dėmtimeve qė kishte marrė nė kokė dhe nė pjesė tė tjera tė trupit.

S. Hasanasi

Bllokohet poseduesi i pasaportės false

SHKODĖR- Ėshtė bllokuar nė pikėn kufitare tė Kakavijės njė person nga Lezha, i cili kishte nė pėrdorim njė pasaportė tė shpallur tė pavlefshme nga Prokuroria e Shkodrės qė nė tetor tė vitit tė kaluar. Sipas burimeve tė policisė, shėrbimet e policisė sė pikės sė Kakavijės kanė bllokuar shtetasin Bardhok Zef Nikolli, 22 vjeē, lindur nė fshatin Ungrej tė Komunės Kashnjet tė rrethit tė Lezhės. Personi nė fjalė, i cili, aktualisht ėshtė banues nė lagjen “Gurra” tė qytetit tė Lezhės, nė momentin e bllokimit dhe ndalimit nė kėtė pikė kufitare po vinte nga Greqia. Bllokimi i tij ėshtė bėrė, sepse gjatė kontrollit, pasaporta qė ai kishte nė pėrdorim ka rezultuar se ėshtė shpallur e pavlefshme nga Prokuroria e Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės, qysh mė datė 4 tetor 2006 dhe ėshtė nxjerrė nga qarkullimi. Dyshohet qė kjo pasaportė tė jetė prodhuar duke pėrdorur njė certifikatė tė falsifikuar. U kryen veprimet procuderiale dhe materialet nė ngarkim tė shtetasit Bardhok Nikolli iu dėrguan pėr ndjekje Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės, nėn akuzėn e kryerjes sė veprės penale tė pėrdorimit tė pasaportės sė falsifikuar dhe pėrdorimit tė akteve tė gjendjes civile tė falsifikuara.

Arben Lagreta

Ndalohen adoleshentėt e kėrkuar

ELBASAN-Policia ka ndaluar shtetasin Fatjon Berisha, 16 vjeē, banues nė lagjen “5 Maji” tė qytetit tė Elbasanit. Burime tė policisė bėnė tė ditur se  ndalimi i tij u bė pėr arsye se, mė datė 29.03.2007 ėshtė shpallur nė kėrkim nga ky komisariat pėr kryerjen e veprės penale “vjedhje”, nė kopshtin e fėmijėve “Tomor Sinani”, nė lagjen “5 Maji”, ngjarje kjo e ndodhur mė datė 05.06.2006 . Vepra penale e vjedhjes e kryer nė bashkėpunim me njė bashkėmoshatarin e tij Mikel Hazizi parashikohet nga neni 134/2 i Kodit Penal. Kapja e dy adoleshentėve u bė e mundur nga grumbullimi i informacioneve operative dhe tė provave ligjore. Pas kapjes u bė edhe ekzekutimi i urdhrave tė ndalimit tė dy autorėve.

S.Azemi

KULTURA

Skėnder Sherifi rrėfen emocionet e promovimit tė vėllimit poetik “Atelietė e ėndrrave” nė gjuhėn shqipe

Shtatė atelietė, ose shtatė male kaptuar tė poetit shqiptaro-belg

Dhurata Hamzai

Poeti Skėnder Sherifi kthehet sėrish nga Belgjika nė Tiranė. Ėshtė njė nga vajtje- ardhjet e tij mė tė veēanta. Vjen pėr promovimin e vėllimit poetik “Atelietė e Ėndrave”, qė do tė bėhet ditėn e martė nė Qendrėn Ndėrkombėtare tė Kulturės “Arbnori”.  Versioni origjinal “Atelietė e ėndrrave” ėshtė botuar nė gjuhėn frėnge tek “Onufri” nė vitin 2003. Poeti Skėnder Sherifi ka pohuar se njė novelist i njohur shqiptar, i quajtur Albert Nikolla e lexoi librin nė versionin frėngjisht dhe vendosi ta pėrkthej nė shqip. Ajo qė e ka ēuditur Skėnder Sherifin ėshtė fakti se si nė kushtet e varfėrisė qė jetojnė shqiptarėt, njė njeri me pasionin e njė vepre letrare i kushton 6 muaj deri njė 1 vit punė njė pėrkthimi me njė teskt tė komplikuar poetik. “Atelietė e ėndrrave” do tė promovohet paraditen e 3 prillit tek Piramida, nė prani tė shumė intelektualėve shqiptarė. Libri shoqėrohet me njė pasthėnie tė Edmond Tupes qė ka shoqėruar edhe versionin e parė nė gjuhėn frėnge tė botimit tė 2003-it nga “Onufri”, dhe po kjo pasthėnie ėshtė pėrkthyer edhe nė shqip. “Atelietė e ėndrrave” shėnon njė hap tė ēuditshėm pėrpara, i cili mė mrekullon dhe mė pengon nė tė njėjtėn kohė. Nė fakt mė mrekullon, sepse mė pengon, ose mė shqetėson, dhe mund tė them, mė pengon pėr arsye se mė mrekulllon!”, shprehet nė mėnyrė ekuivoke Edmond Tupja, i cili e quan Skėnder Sherifin “poetin e shpirtrave pa benzinė”. Ndėrkohė libri ėshtė plotėsuar me shėnime tė tjera nga Moikom Zeqo, Petraq Risto, si dhe tė poetėve dhe kritikėve tė njohur francezė. Pierre Seghers, botues, poet i famshėm dhe mik i Skėnder Sherifit i pėrcakton poezitė e tij me kėto fjalė: “Realizėm i egėr, sy ujku, absurd, pėrbuzje, por plot forcė, plot nerv. Njė mėnyrė tė shkruajturi pa dhjamosje, si njė farė ereksioni poetik i gjuhės, .... Ah ēfarė shqiptari i ēuditshėm ky tip!”. Ndėrsa pėrkthyesi, Albert Nikolla qė ka sjellė nė gjuhėn shqipe poezinė moderne tė Skėnder Sherifit thotė: “Kisha menduar se njihja poetin Skėnder Sherifi nga leximet e poezive tė tij, tė pėrkthyera nga intelektuali brilant i kombit shqiptar: Ibrahim Rugova, dhe tė botuara nė Prishtinė dhe Tiranė...Duke pėrkthyer vėllimin poetik “Atelietė e ėndrrave’ seriozisht kam menduar se ky njeri, mes miliarda njerėzve, kishte qenė ndoshta mė i panjohur se njė indigjen i fiseve ende tė pazbuluara tė Amazonės, nė Brazilin e sotėm”. Po ta njohėsh, njė poet qė tė ēudit ėshtė Skėnder Sherifi, ku shumė nga kėto ēudira lexuesi do t’i gjej nė vepėr, por ndėrsa i madhi Jusuf Vrioni do ta cilėsontė atė si njė poet nė pėrmasa ndėrkombėtare, Pierre Seghers, do tė thoshte; poet i vėrtetė, i kthjellėt si ujė burimi, plot temperament! Ēdo dhjetė vjet mund tė takosh vetėm dy tė tillė...”

Intervista

Zoti Skėnder, pėrkthyesi i vėllimit tuaj poetik, “Atelietė e Ėndrave”, zoti Albert Nikolla, ėshtė shprehur se “duke pėrkthyer vėllimin poetik, seriozisht kam menduar se ky njeri, mes miliarda njerėzve, kishte qenė ndoshta mė i panjohur se njė indigjen i fiseve ende tė pazbuluara tė Amazonės, nė Brazilin e sotėm”. Cilat janė marrėdhėniet tuaja me pėrkthyesin?

-Unė papritur mėsoj se njė novelist i njohur shqiptar, i quajtur Albert Nikolla, e lexoi librin nė versionin frėngjisht dhe vendosi ta pėrkthej nė shqip. Ajo qė mė ka ēuditur ėshtė fakti se si nė kushtet e varfėrisė qė jetojnė shqiptarėt, njė njeri me pasionin e njė vepre letrare i kushton 6 muaj deri njė 1 vit punė njė pėrkthimi me njė teskt tė komplikuar poetik. Pra, unė e kam poezinė shumė tė komplikuar dhe duke i futur shumė mjete figurative nė lojė duhet shumė punė me dekodu gjuhėn poetike timen. Unė e ēmoj kėtė gjest pasioni, nė njė kohė kur ēdo gjė ėshtė shndėrruar nė element komercial. Ma konfirmuan shumė autorė bukurinė e pėrkthimit tė tij, si Gentian Ēoēoli, Arian Leka, Moikom Zeqo, Edmond Tupja, etj. Ata kanė konfirmuar se shqipja e kthyer kėtu ėshtė fantastike dhe Nikolla ka krijuar fjalė tė reja dhe ka futur muzikalitet. Ai mė ka bėrė nder tė madh mua qė ka mundėsuar shqiptarėt tė mė lexojnė edhe nė gjuhėn shqipe. Pėrkthyesi im ėshtė dashuruar me kėto poezi dhe nė parathėnie ka edhe njė tekst komik, ku thotė se “transkriptimi i shkrimeve etruske, mė ėshtė dukur edhe mė i lehtė se poezitė e Skėnder Sherifit” (Qesh). Me tė vėrtetė pėrkthyesi ka bėrė njė tentativė tė jashtėzakonshme dhe jam ēuditur edhe vetė se si e ka marrė guximin pėr tė  pėrkthyer njė poezi qė nuk ka guxuar as Jusuf Vrioni ta pėrkthejė nė atė kohė. Edhe Jusuf Vrioni ka thėnė se ėshtė njė poezi e papėrkthyeshme.

Si ndihemi ju pas kėtij pėrkthimi, kur gjuhėn shqipe e keni gjuhėn e lindur e frėngjishten gjuhėn e shprehjes tuaj intelektuale, gjuhėn e krijimtarisė?

-Unė kur e lexoj nė shqip ndihem mirė. Pėrkthyesi i ka dhėnė bukur njė lloj muzikaliteti tė fjalės, por ka raste kur disa nga fjalėt nuk i kuptoj se unė kam ruajtur nė kujtesė mė tepėr njė shqipe tė komunikimit tė pėrditshėm, njė shqipe tė instiktit tė trashėguar nga familja, nga emigracioni, nga kontaktet e rrugėve e tė shpijave, por nuk kam njė shqipe tė filtrueme me shkencė e me baza universitare e gramatikore. Ėshtė njė shqipe autodidakte, e kapur me veshin e autodiktatkit, por kjo nuk prish punė. Ėshtė mė mirė se unė kam rastin ta ballafaqoj poezinė time me gjuhėn shqipe dhe tė shoh se si u jep muzikalitetin e duhur pėrkthyesi disa kodeve tė komplikueme tė poezisė sime.

Kur dhe si u krijua “Atelie e ėndrrave”?

U krijua nė vitet ‘80-’90. Ideja e kėtij libri ishte njė poet, i cili luan rolin e Zotit, ose tė Perėndisė, ose tė shefit tė njė orkestre, ose tė njė lideri spiritual. Ky poet u propozon lexuesve, tė cilėt nuk i njeh; T’ju marr unė pėrdore si poet dhe po bėjmė njė udhėtim bashkė nė shtatė atelietė e krijimtarisė. E gjithė kjo lidhet me botėn e piktorit. Piktori punon nė njė atelie pikture dhe e atij ėshtė fabrika e imagjinatės dhe e fantazisė dhe atje ėshtė Atelieja e piktorit. Po i shėtis lexuesit nė shtatė atelie tė imagjinanatave, tė ėndrrave, fantazmave tė mia. Unė jam shefi i orkestrės sė ėndrrave poetike dhe po krijoj. Ishin shtatė ditė ditėt e shtatė javėt, shtatė shtyllat e urtėsisė dhe shifra shtatė tingėllonte si shifėr me domethėnie simbolike. Dhe nė folklor shpeshherė pėrdoret shtata-“shtatė male kaptuar”. Mė vjen shpeshherė ky numur nė mendje. I thashė vetes OK; tė hėnėn po shkojmė tė vizitojmė Atelienė e Romantizmit tė kėsaj bote. Atelieja e Pikasos p.sh. Po futem nė botėn e Pikasos, nė botėn e romantizmit. Tė martėn po futem nė botėn e surrealizmit, etj,etj. E kėshtu vazhdojnė me radhė Atelieja e Matise-sė, e Salvador Dali-t, nga atelieja nė atelie. Unė e kam lidhur botėn e parė tė dashurisė tokėsore me botėn e shtatė tė dashurisė hyjnore. Pra, bėhet njė udhėtim tokėsor e kozmik nė shtatė atelie dhe vizitohen stile tokėsore tė krijimtarisė edhe inspiracione tė ndryshme hyjnore, tė cilat kalojnė nga realizmi magjik, surrealizmi, etj duke pėrfshirė tė gjitha stilet e krijimtarisė nė shtatė botėra.

Zoti Skėnder, jemi kurioz tė dimė diēka mė tepėr nga ambjenti ku keni jetuar gjatė periudhės sė krijimtarisė, pėr miqtė tuaj, ndikimet, modėn, etj?

Kam jetuar esencialisht nė botėn frankofone nė Belgjikė, nė Francė dhe nė Paris dhe mund tė them se tėrė jeta ime ka ecur nė njė mėnyrė spontane, tė sinqertė, meqėnėse nuk kam pasur probleme ekzistenciale, jo se jam pasanik, jam njeri shumė modest, por nuk kam vuajtur duke luftuar pėr bukėn e gojės, me mbajtė fėmijtė, apo duke luftuar pėr kėrkesa tė tjera tė ngutshme. Mua mė mjaftonte njė rrogė modeste pėr tė jetuar. Atėhere duke mos e vrarė mendjen pėr problemet ekzistenciale, siē bėhet nė Shqipėri, kam parė jetėn time shpirtėnore, intelektuale dhe kam thėnė se ēfarė mė intereson mua nė botė?!... Teknologjinė nuk ma kap truri, matematikėn nuk ma kap truri. Atėhere vija re se truri im kapte shumė mirė botėn e komplikuar tė fantazisė qė lidhej me botėn poetike, filozofike, pikturale, kinematografike, teatrale, muzikale qė shtė bota e krijimtarive, ėndrrave imagjinatave. Kam kontaktuar shkrimtarėt e Parisit, si Pierre Seghers ka qenė botues, poet dhe mik i Elyarit dhe Aragonit dhe unė kam jetuar nė shtėpinė e tij. Madje vite mė vonė kam ardhur nė Kosovė pėr t’u ambjentuar pak nė botėn shqiptare dhe kam kompletuar pak atė “puzllin” tim.

Pėrse ju ka interesuar kaq shumė bota shqiptare?

Botėn e Perėndimit e kam pasur tė konsolidueme se kam jetuar atje qė nė moshėn 1 vjeēare, por mė mungonin elementet e botės shqiptare. Emigracioni ishte defektuoz, me njė bashkėsi qė donte tė konservonte gjuhėn, zakonet dhe ritualet, por jo kulturėn. Mua mė interesonte si ishte zhvilluar kultura shqiptare gjatė kėsaj kohe, si vlerė si identitet shqiptar. Nuk mė interesonte me i fut njė kėnge ēiftelie me portretin e Bajrram Currit. Mua mė interesonte se ēfarė ka vlerė letrare e historike ky komb. Shkova nė Kosovė dhe mė pas erdha nė Shqipėri dhe takova shkrimtarė, regjizorė, aktorė e intelektualė tė tjerė dhe mė ėshtė dashur mbi 20 vjet pėr tė kompletuar veten me kėto njohuri, me kėtė kulturė qė ka krijuar kombi ynė.