EDITORIAL

Hetuesit e djeshėm dhe administrata

e sotme

Ēelo Hoxha

Riorganizimi i qeverisė sė re ėshtė pjesa mė e lehtė e punės sė mazhorancės dhe kryeministrit, pavarėsisht se mund t’iu jetė dukur e rėndė nga dhimbjet e kokės qė sjellin zakonisht me vete negociatat. Puna e vėrtetė e qeverisė ėshtė ajo qė e pret atė dhe qė duhet tė japė frute, qysh nė tre-katėr muajt e parė....

... Administrata duhet kaluar nė sitė. Nuk duhet trembur mė nga propaganda e majtė qė do tė ulėrasė pėr spastrime politike. Edhe dentisti e di qė trapana nė gojė tė klientit shkakton dhimbje, e di qė klienti do tė ulėrasė, megjithatė ai vazhdon punėn sepse e di qėq fundi do tė jetė pozitiv.

Duhet kuptuar njė gjė: Ndryshimet nė administratė nuk janė heqje dhe vėnie njerėzish nė detyrė por ndfėrrim mentalitetesh.Tė larguarit nga pna duhet tė trajtohen dhe tu behėt e ditur sa tė jetė e mundur, si viktima tė mendėsisė qė bartin.

Boll kemi vuajtur nga mendėsitė e kalbura. Pėr shkak se prokuroria shqipatre ėshtė e mbushur me hetues tė kohės sė diktaturės- kur akuzat ngriheshin vetėm me njė urdhėr politik- Artur Roshi dhe unė vazhdojmė tė mbetemi nė burg.

Prokuroria ėshtė bėrė njė godinė e bukur, zyrat brenda janė pajisur me mobiljet e kohės, mejet e punės janė bėrė mė meoderne – makinat e shkrimit jkanė zėvendėsuar me kompjutera por mendėisa e prokurorėve ėshtė po ajo e dikurshmja.

Ata fillimisht pikteojnė personin qė do tė godasin dhe pastaj mendojnė pėr trillimin e njė akuze. Tek kėta prokurorė nuk ka ndryshaur asgjė, sepse duke i lėnė tė vijojnė tė njėjtėn punė s’kanė patrur shansin ta shikojnė botėn ndryshe.

E njėjta gjė ėshtė e vėrtetė edhe pėr administratėn qė kjo qeveri trashėgoi nga qeveritė e korruptruara socialiste dhe nuk i ka lėvizur kush nga vendi. Ata kanė nevojė ta shikojnė qevrinė nga njė pozicion tjetėr dhe tė pėrfitojnė nga puna e mirė e saj. Ose le tė pėrfitojnė si gjithė tė tjetėr se cc’do tė thotė tė qeverisesh keq dhje tė mos jesh pjesė e saj.

* Autori po mbahet prej 8 ditėsh nė burg politik

Fantazmagoria e Gazimestanit

Mehmet Kraja

Gazimestanin, njė pirg i lartė 25 metra mbi njė kodrinė pranė rrugės Prishtinė-Mitrovicė, pėr herė tė parė dhe tė fundit e kam parė nga afėr nė vitin tashmė tė largėt 1980-tė. Edhe tani mė kujtohet se hapėsira pėrreth pirgut, e mbuluar me shkurre dhe barishte, pėrveē qė ngjante e lėnė dhe e braktisur, bėnte tė ditur se ishin tė paktė njerėzit qė ktheheshin ta vizitonin atė vend. Madje, pėrveē si toponim, deri nė vitin 1989-tė, Gazimestani pėr Kosovėn nuk kishte ndonjė domethėnie. Zhvillimet e mėpastajme, veēmas 600-vjetori i Betejės sė Kosovės dhe fjalimi “programatik” i Milosheviēit mbajtur nė atė vend, bėnė qė Gazimestani tė futej nė histori, tashmė jo si kujtesė e njė ngjarjeje tė shėnuar, historike, por mė shumė si “inkarnim” bashkėkohor i njė miti dhe legjende tė deformuar.

Ē’ėshtė e vėrteta, askush nuk e di tamam, se ku ėshtė zhvilluar Beteja e Kosovės e vitit 1389-tė. Madje, as historianėt mė eruditė nuk kanė arritur ta saktėsojnė kėtė, sepse dėshmitė, hartat dhe kronikat e asaj kohe vetėm njė gjė kanė tė pėrbashkėt rreth vendit tė betejės: pasaktėsinė. Madje, edhe emėrtimi serb i kodrinės, i kėtij Gazimestani qė njihet sot, duhet tė jetė i vonė dhe mbase lidhet me kohėn e vendosjes sė administratės serbe nė Kosovė, pas vitit 1913-tė. Ndėrkaq, pėrkufizimi i vendit tė pėrafėrt tė betejės pikėrisht nė kėtė zonė, mė shumė ka tė bėjė me Tyrben e Sulltan Muratit nė fshatin Mazgit, sepse, pėrsėri sipas gojėdhėnave, tyrbja ėshtė ndėrtuar pikėrisht nė vendin, ku ėshtė vrarė Sulltan Murati. Mirėpo, as dokumentet turke nuk ofrojnė shumė mundėsi pėr ta dėshmuar si tė saktė, se tyrbja nė Mazgit ėshtė varri i Sulltan Muratit. Madje, supozohet se nė atė vend janė varrosur vetėm rropullitė e sulltanit tė vrarė, ndėrkohė qė trupi i tij, i balsamosur ėshtė ēuar nė Edrene. Nga ana tjetėr, tyrbja e sotme nė Mazgit ėshtė arkitekturė e shekullit XIX, gjė qė le tė hapur dilemėn se krejt kjo toponimi e Betejės sė Kosovės nuk ėshtė gjė tjetėr, pos njė rikonstruktim i vonė i njė ngjarjeje tė mjegullt tė historisė.

(Gojėdhėnat dhe legjendat, po gjetėn njė vend dhe kohė tė pėrshtatshme, veēmas nė Ballkan, kanė aftėsinė qė tė zbresin nga pėrmasa eterike dhe tė bėhen realitet. Njė vend i pėrshtatshėm pėr kėtė ka qenė Kosova, e cila nė pėrfytyrimet serbe tė shekullit XIX dhe prapa, asnjėherė nuk ka qenė hapėsirė normale e jetės sė njerėzve, ku ata ecin nėpėr tokė, jetojnė, punojnė, hanė bukė, bėjnė fėmijė dhe vdesin, si tė gjithė njerėzit normalė tė kėsaj bote. Pėr shkak tė depėrtimit tė fuqishėm tė mitologjisė nė jetėn e tyre, Kosova ėshtė shndėrruar nė fantazmagori, vetėm qė nuk ėshtė e panjohur se miti serb pėr Kosovėn (si i shqiptarėve pėr Skėnderbeun, bie fjala) ėshtė i periudhės sė romantizmit nacional dhe se ai ka pasur njė funksion shumė pragmatik: tė krijojė vetėdijen nacionale dhe ta mbajė gjallė atė. Mirėpo, miti serb e ka rikonstruktuar Kosovėn mesjetare nė njė realitet tė shpėrputhur, duke lėnė te njeriu serb, pėr shumė kohė, njė ėndėrr tė paplotėsuar, siē janė ėndrra tė paplotėsuara tė gjitha rikonstruktimet e historisė. Nga ana tjetėr, miti serb pėr Kosovėn i ka tė gjitha veēoritė e etericitetit: sheh nė ėndėrr atė vend, ku realisht nuk mund tė jesh, ose, thėnė ndryshe, vendi i ėndrrave nuk ėshtė hapėsirė, ku mund tė jetosh si njeri normal i kėsaj bote. Nėse insiston tė jetosh nė botėn e ėndrrave, sot dukesh mė qesharak se kurrė.)

Por ēfarė ndodh tani? Dokumenti i Ahtisaarit vendos Gazimestanin nė njė zonė tė mbrojtur dhe e identifikon si monument kulturor, serb tė rėndėsisė sė veēantė. Njerėzit tanė mbase nuk e dinė, se pirgu i Gazimestanit, pa asnjė vlerė kulturore dhe artistike, ėshtė ndėrtuar jo mė herėt se nė vitin 1953, sipas projektit tė njė arkitekti serb me emrin Aleksandėr Deroko. Obelisku ose pirgu ka formėn dhe pamjen e njė kulle mesjetare, nė hyrjen e tė cilit janė gdhendur vargjet e kėngės popullore, serbe pėr “nėntė Jugoviēėt”, njė metaforė e pėsimeve dhe viktimizimit serb nė Betejėn e Kosovės, qė, e ngritur nė pėrmendore, duhet tė marrė njė konotacion mė tė gjerė dhe mė bashkėkohor. Pikėrisht te konotacioni bashkėkohor qėndron arsyeja pėr njė refuzim tė fuqishėm tė shqiptarėve ndaj kėtij monumenti, sepse ai tashmė ka humbur kuptimin fillestar dhe ėshtė shndėrruar nė simbol tė Miloshviēit dhe nacionalizmit serb. Kosova e sotme ndihet e lėnduar dhe e fyer nga njė pėrmendore e kėtillė. Kosova e nesėrme do tė ndihet e kėrcėnuar nga njė pėrmendore me konotacion bashkėkohor, gjenocidal. Por, mbi tė gjitha, absurde paraqitet situata e vėnies nėn mbrojtje tė veēantė tė njė monumenti qė nuk ėshtė as kulturor, as fetar, por kryesisht politik ose vetėm politik.

POLITIKA

PD-ja ka arritur tė marrė si subjekt 325 vota mė shumė nga PS-ja nė kėtė njėsi

KQZ-ja shpall sot, fitues kandidatin e PD-sė nė Paskuqan

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve pritet tė shpallė fitues ditėn e sotme kandidatin e Partisė Demokratike tė komunės Paskuqan. Kėshtu, KQZ-ja vendosi tė numėrojė votat e qendrės sė votimit nr. 2046, pas ankimimit tė depozituar nga pėrfaqėsuesit e Partisė Social Demokrate. Nga numėrimi i bėrė nė ambientet e KQZ-sė rezultoi se kandidati i PD-sė, Jashar Hoxha, ka marrė 426 vota, pėrkundrejt 134 votave tė kandidatit tė PSD-sė, Gim Prenda. Nė QV-nė nr. 2046, rezultuan nė total 598 fletė votimi, nga tė cilat 38 dolėn tė pavlefshme. Ndėrsa 426 tė tjera rezultuan nė favor tė PD-sė dhe 134 nė favor tė kandidatit tė PSD-sė. Numėrimi nė KQZ i kėsaj qendre votimi erdhi pas pretendimeve tė pėrfaqėsuesit tė PSD-sė nė komision, se ditėn e votimit nė kėtė qendėr policia ka qenė e pranishme pėr njė kohė tė gjatė. Nga ana tjetėr, ditėn e djeshme KQZ-ja numėroi edhe votat e proporcionalit pėr kėtė qendėr votimi tė komunės Paskuqan. Sipas numėrimit nė KQZ, Partia Demokratike si subjekt politik kishte fituar 390 vota, Partia Socialiste 65 vota dhe Lėvizja Socialiste pėr Integrim 45 vota. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve pritet tė shpallė ditėn e sotme zyrtarisht fitues kandidatin e Partisė Demokratike, Jashar Hoxha dhe fituese nė kėtė komunė si subjekt politik Partinė Demokratike.

F. Mejdini

PS-ja dhe PDK-ja kėrkojnė pavlefshmėrinė e zgjedhjeve, kundėrshton kandidati i pavarur

KQZ-ja merr vendim nė datėn 7 mars pėr Bushatin

Avokati i kandidatit tė pavarur thekson se Zef Hila ėshtė fitues i pavaruar me njė diferencė tė madhe votash. Kjo sipas avokatit, ėshtė e dukshme, duke qenė se nga 2200 votat qė janė numėruar, 1700 vota i pėrkasin kandidatit tė pavarur.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve vendosi ditėn e djeshme tė shtyjė marrjen e vendimit pėr procesin zgjedhor nė komunėn Bushat, nė datė 7 mars. KQZ-ja, pasi dėgjoi pretendimet e palėve, vendosi tė administrojė provat dhe tė thėrrasė edhe Komisionin Zonal tė Qeverisjes mė datė 7 mars pėr tė informuar nė lidhje me procesin zgjedhor nė kėtė komunė. Dje, nė KQZ-sė u shqyrtuan 4 ankimet e palėve, ku kandidati i PS-sė nė kėtė komunė, Simon Doda, subjekti zgjedhor i PS-sė dhe kandidati i PDK-sė, Dhimitėr Sutfia, kėrkonin nga komisioni shpalljen e zgjedhjeve tė pavlefshme nė kėtė zonė zgjedhore dhe ripėrsėritjen e tyre. Avokati i pėrfaqėsuesit tė PDK-sė theksoi se kjo parti nė kundėrshtim me ligjin nuk ėshtė pėrfaqėsuar me komisionerė nė tė gjitha qendrat e votimit. Nga ana tjetėr, pėrfaqėsuesi ligjor shtoi se procesi zgjedhor nė kėtė njėsi vendore ka qenė plotėsisht i cenuar. Sipas tij, shumė zgjedhės janė lejuar tė votojnė pa certifikata dhe pa mjetet e tjera tė identifikimit. Tė njėjtin pretendim ngriti edhe pėrfaqėsuesi ligjor i kandidatit tė PS-sė, Sinan Doda, dhe pėrfaqėsuesi i Partisė Socialiste nė KQZ. Sipas tyre, gjatė procesit zgjedhor nė Bushat ėshtė shkelur ēdo parim dhe ēdo nen i Kodit Zgjedhor dhe pėr kėtė procesi zgjedhor duhet tė pėrsėritet. Nga ana tjetėr, avokati i kandidatit tė pavarur nė Bushat, Zef Hila, theksoi se ėshtė e pakuptimtė tė kėrkohet pavlefshmėria e zgjedhjeve nė Bushat, sepse procesi i votimit, pavarėsisht disa parregullsive tė vogla ka kaluar i qetė. Sipas tij, kandidati i pavarur, Zef Hila, ėshtė fitues me njė diferencė tė madhe votash. Kjo sipas avokatit, ėshtė dukshme, duke qenė se nga 2200 votat qė janė numėruar, 1700 vota i pėrkasin kandidatit tė pavarur. Avokati i kandidatit tė pavarur, Zef Hila, theksoi se duhet tė vazhdojė puna pėr numėrimin e kutive tė votimit, sepse KZQV-ja e kėsaj komune ka numėruar vetėm 8 nga 25 QV-tė nė kėtė njėsi vendore. Sipas tij, KQZ-ja duhet tė marrė njė vendim qė procesi i numėrimit pėr kėtė njėsi vendore tė vazhdojė normalisht. Procesi zgjedhor nė Bushat ka qenė njė nga proceset mė problematikė qė janė evidentuar gjatė zgjedhjeve lokale tė 18 shkurtit. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, pas bllokimit tė procesit nga ana e KZQV-sė, ka vendosur tė japė vetė vendimin pėr shpalljen e rezultatit nė Bushat.

Fatjona Mejdini

Shqipėria nėn monitorim tė rreptė nė pritje tė marrjes sė ftesės pėr anėtarėsim nė NATO

NATO: Suksesi i reformave varet

nga bashkėpunimi ndėrpartiak

Pėr zyrtarin e lartė tė NATO-s, John Colston, anėtarėsimi nė Aleancė kėrkon pėrpjekje tė qėndrueshme pėr tė luftuar korrupsionin dhe krimin e organizuar, si dhe nevojėn pėr tė siguruar reformėn nė gjyqėsor

Ndihmėssekretari i Pėrgjithshėm i NATO-s pėr Politikėn e Mbrojtjes dhe Planifikimin, John Colston, u shpreh se ftesa pėr anėtarėsimin e Shqipėrisė nė NATO kėrkon angazhimin e plotė tė qeverisė dhe parlamentit nė arritjen e pėrparimeve nė rrugėn e integrimit euroatlantik. Kjo deklaratė e Colston-it u bė gjatė fjalės sė mbajtur nė takimin e organizuar nga Kuvendi “Drejt anėtarėsimit nė NATO 2008: Pėrgjegjėsitė dhe detyrimet”.

"Pėrkimi i kohės pėr t'i bėrė ftesėn Shqipėrisė pėr t'iu bashkuar aleatėve do tė jetė njė vendim politik i tė gjithė pjestarėve nė kėtė Aleancė dhe unė nuk mund tė them sot, se kur mund tė bėhet kjo ftesė. Por, mund tė them se kjo ftesė nuk do tė vijė pa angazhimin e plotė tė qeverisė dhe tė parlamentit pėr tė arritur pėrparime. Ne duam qė ju tė arrini suksese dhe t'i arrini shpejt ato, ne do t'iu mbėshtesim nė ēdo hap tė kėsaj rruge. Por, suksesi juaj do tė varet nė vullnetin tuaj dhe po ashtu dhe arritjet tuaja", - u shpreh Ndihmėssekretari i NATO-s gjatė kėtij aktiviteti, i cili pason vizitėn e nisur dje, nė Tiranė tė ekipit tė NATO-s, tė kryesuar nga Colston.

Pėr zyrtarin e lartė tė NATO-s, anėtarėsimi nė Aleancė kėrkon pėrpjekje tė qėndrueshme pėr tė luftuar korrupsionin dhe krimin e organizuar, si dhe nevojėn pėr tė siguruar reformėn nė gjyqėsor. "Kėto janė me rėndėsi jetėsore dhe ėshtė e domosdoshme qė tė demonstrohen rezultate konkrete nė kėto fusha, tė cilat janė identifikuar si fushat prioritare qė Shqipėria duhet tė trajtonte dhe suksesi i tyre varet shumė nga bashkėpunimi ndėrpartiak", - tha Colsten.

Mė pas ai vlerėsoi kontributin e Shqipėrisė nė sigurinė ndėrkombėtare, e cila mirėpritet nga aletatėt. "Ne vlerėsojmė sidomos pjesėmarrjen tuaj nė misionin e NATO-s nė Afganistan, si dhe angazhimin e Shqipėrisė pėr tė dėrguar dhe njė kompani shtesė nė kėtė vend", - tha zyrtari i NATO-s.

Nė kėtė kuadėr ai vlerėsoi qėndrimin e moderuar dhe konstruktiv tė Shqipėrisė nė ēėshtjet rajonale. "Integrimi euroatlantik ėshtė element kyē pėr tė siguruar demokraci, prosperitet dhe paqe tė qėndrueshme nė Evropėn Juglindore, ndaj ne jemi plotėsisht tė angazhuar tė vazhdojmė t'iu ndihmojmė ju dhe fqinjėt tuaj", - theksoi Colsten.

Duke u ndalur te zgjedhjet e fundit lokale ai vuri nė dukje se, "ato patėn aspekte pozitive, njė debat tė madh nė media, njė pėrqindje tė lartė tė votuesve dhe standarde tė mira nė veprimin e policisė".

"Ne ndajmė plotėsisht vlerėsimin paraprak tė misionit tė ODIHR-it qė zgjedhjet demonstruan njė mundėsi tė humbur nga ana e partive politike pėr tė punuar sė bashku dhe pėr tė siguruar qė zgjedhjet tė mbaheshin nė pėrputhje me standardet mė tė larta ndėrkombėtare. Ėshtė e rėndėsishme tė forcohet dialogu politik mes partive politike. Bashkėpunimi mes qeverisė dhe opozitės nė zbatimin e reformave ėshtė njė element kyē pėr arritjen e suksesit", - theksoi ndihmėssekretari i NATO-s. 

Berisha: "Aktualisht, Shqipėria ėshtė shumė mė lart nė plotėsimin e standardeve tė Aleancės”

Berisha: Tė vendosur pėr tė plotėsuar

tė gjitha reformat pėr nė NATO

"Shqipėria do tė vijojė kontributin nė misionet 'Liria e Irakut', ALTHEA tė BE-sė nė Bosnjė, si dhe me vėzhgues nė UNOMIG nė Gjeorgji, ndėrsa nė Mesdhe, Shqipėria do tė marrė pjesė nė operacionin 'Active Endeavour'"

Kryeministri, Sali Berisha, deklaroi se "qeveria shqiptare mbetet plotėsisht e vendosur tė ēojė deri nė fund tė gjitha reformat e kėrkuara nga Aleanca e Atlantikut tė Veriut, qė Shqipėria tė meritojė ftesėn nė samitin qė do tė vendosė zgjerimin e NATO-s".

"Nė tėrėsi, zgjedhjet e 18 shkurtit e sjellin Shqipėrinė mė pranė NATO-sė dhe komunitetit tė vendeve euroatlantike, me tė cilat ndajmė vlerat e pėrbashkėta tė lirisė, demokracisė dhe shtetit tė sė drejtės", - theksoi kryeministri, duke shprehur vendosmėrinė pėr "tė ndėrmarrė tė gjitha reformat pėr pėrsosjen e mėtejshme tė procesit zgjedhor nė Shqipėri".

Kreu i qeverisė theksoi se, "pikėrisht kėto vlera qė ne ndajmė janė arsyeja, pse integrimi nė NATO ėshtė dhe mbetet njėra nga shtyllat mė kryesore tė politikės sonė tė jashtme dhe tė sigurisė". "Ėshtė pikėrisht ky vokacion perėndimor i shqiptarėve, i cili bėn tė mundur, qė mbėshtetja publike pėr anėtarėsimin e Shqipėrisė nė NATO vazhdon tė mbetet nė nivelet mė tė larta nė rajon. Mbi 95 pėr qind e popullsisė shqiptare mbėshtet kėtė integrim. Po kėshtu, ky projekt madhor, kombėtar gėzon mbėshtetjen dhe pėrkrahjen aktive tė tė gjitha forcave politike nė vend", - vuri nė dukje kryeministri.

"Mesazhi inkurajues i Rigės ishte padyshim njė lajm shumė i mirė pėr Shqipėrinė, ndaj dhe pėrfitoj nga rasti tė falėnderoj Aleancėn e Atlantikut tė Veriut, SHBA-tė dhe vendet e tjera tė kėsaj Aleance, pėr pėrkrahjen dhe ndihmėn e vazhdueshme ndaj Shqipėrisė", - tha zoti Berisha.

Duke prezantuar disa nga arritjet e qeverisė gjatė 18 muajve tė fundit, zoti Berisha theksoi se, "rezultate shumė tė rėndėsishme janė arritur nė luftėn me zero tolerancė kundėr krimit tė organizuar, trafiqeve e korrupsionit".

Sipas tij, "Moratoriumi 3-vjeēar dhe masat e tjera, ligjore e institucionale, masat ndėrgjegjėsuese me komunitetet mė tė prekura, si dhe masat pėr rehabilitimin e viktimave tė trafikut, kanė reduktuar nė mėnyrė tė ndjeshme trafiqet ilegale, nėpėrmjet detit pėr nė Itali e mė pas nė Evropė".

"Suksese tejet tė rėndėsishme janė arritur nė luftėn kundėr korrupsionit nė dogana, tatime dhe prokurimet publike, nxjerrja e administratės jashtė konfliktit tė interesit. Kėto arritje, si dhe lufta kundėr informalitetit nė ekonomi bėnė tė mundur rritjen e ndjeshme tė tė ardhurave nė buxhetin e shtetit, me gjithė uljen e ndjeshme tė taksave, gjatė sė njėjtės periudhė", - tha kryeministri Berisha.

Ai theksoi se, "aktualisht, Shqipėria ėshtė shumė mė lart nė plotėsimin e standardeve tė Aleancės, se 18 muaj mė parė, situata politike nė vend ėshtė stabėl, sundimi i ligjit po rritet dita-ditės, parlamenti shqiptar vazhdon tė mbetet tempulli i demokracisė dhe i debatit tė frytshėm, politik dhe vrulli i reformave tė ndėrmarra nga qeveria ėshtė nė thellim e sipėr".

Sipas kryeministrit Berisha, "nė muajt nė vazhdim plotėsimi i objektivave nė kuadėr tė Membership Action Plan, udhėrrėfyesit tė procesit tė anėtarėsimit, do tė vazhdojė tė jetė pėrparėsia mė kryesore e tė gjitha reformave qė qeveria do tė ndėrmarrė nė sektorėt e pėrfshirė nė kėtė plan".

Duke e konsoliduar si "pėrparėsi absolute e qeverisė, konsolidimin e shtetit tė sė drejtės", zoti Berisha theksoi se, "qeveria shqiptare ėshtė e ndėrgjegjshme se reformat e domosdoshme nė sistemin e drejtėsisė, nė sistemin zgjedhor, si dhe lufta kundėr krimit e korrupsionit kėrkojnė njė konsensus tė gjerė tė tė gjitha forcave politike dhe tė mbarė shoqėrisė shqiptare".

"Duke qenė tėrėsisht tė bindur se integrimi nė NATO ėshtė para sė gjithash njė projekt madhor, gjithėpėrfshirės, me rėndėsi strategjike pėr kombin dhe shtetin shqiptar, njė aspiratė qė tejkalon ēdo barrierė ideologjike apo ēdo interes individual tė formacioneve tė ndryshme politike, qeveria dhe mazhoranca e koalicionit tė djathtė mbeten tė hapura dhe tė gatshme tė bashkėpunojnė nė mėnyrė konstruktive me tė gjitha forcat politike, tė interesuara pėr tė ardhmen euroatlantike tė Shqipėrisė", - deklaroi zoti Berisha.

Nė kėtė drejtim, ai ftoi "tė gjithė spektrin politik, shqiptar qė nė kėtė periudhė tė shkurtėr kohe, deri nė samitin e ardhshėm, tė pėrkrahin tė gjitha reformat, qė kėrkon pėrgatitja e vendit pėr anėtarėsim, nė veēanti, reformat nė shėrbim tė luftės kundėr krimit, korrupsionit dhe pėr konsolidimin e shtetit tė sė drejtės".

Gjithashtu, zoti Berisha garantoi se, "konsensusi dhe bashkėpunimi konstruktiv janė dhe mbeten pėrgjigjja e vetme e qeverisė shqiptare, sa herė qė kjo kėrkohet nga interesa madhore, kombėtare".

Sipas tij, "Shqipėria do tė vijojė kontributin nė misionet 'Liria e Irakut', ALTHEA tė BE-sė nė Bosnjė, si dhe me vėzhgues nė UNOMIG nė Gjeorgji, ndėrsa nė Mesdhe, Shqipėria do tė marrė pjesė nė Operacionin 'Active Endeavour'".

Kreu i qeverisė garantoi se, "do tė vazhdojmė me vendosm?ri politik?n ton? t? bashk?punimit rajonal n? t? gjitha fushat, n? funksion t? rritjes s? stabilitetit dhe siguris? n? rajon, nė fushėn ushtarake, do tė thellohet bashkėpunimi nė kuadėr tė A-3-shit dhe tė SEDM-it, sidomos pėr ndėrmarrjen e projekteve, stėrvitjeve dhe operacioneve tė pėrbashkėta".

Gjithashtu, zoti Berisha u shpreh se, "qeveria po planifikon masat pėr ngritjen nė Tiranė nė vitin 2007-tė tė Kolegjit Rajonal tė Mbrojtjes, si dhe do tė vazhdojė shkėmbimi i eksperiencave nė kuadėr tė A3-B3".

Ambasadorja amerikane tha se kjo pėrfaqėsi ėshtė bėrė njė pikė kontakti e NATO-s pėr Shqipėrinė

Ries: Shqipėria, mbėshtetje

universale anėtarėsimit nė NATO

Ambasadorja e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės nė Shqipėri, Marci Ries, deklaroi se, "njė gjė e dallon Shqipėrinė mes vendeve kandidate pėr anėtarėsim nė NATO dhe kjo ėshtė mbėshtetja pothuajse universale qė gėzon hyrja nė NATO mes qytetarėve, si dhe drejtuesve tė vendit".

"Kohėt e fundit, ambasada e SHBA-ve ėshtė bėrė pika e kontaktit tė NATO-s pėr Shqipėrinė, duke ndjekur nė kėtė pozicion ambasadėn e Polonisė.

Kjo do tė thotė se ambasada ime ėshtė ngarkuar me detyrėn e mundėsimit tė kontakteve, tė rrjedhjes sė informacionit mes Shqipėrisė dhe selisė sė NATO-s", - tha znj. Ries.

Ambasadorja Ries vlerėsoi se, "Shqipėria ka treguar gatishmėrinė e saj pėr tė kontribuar pėr paqen dhe sigurinė ndėrkombėtare, duke mbėshtetur misionin e NATO-s nė Afganistan, me pjesėmarrjen nė koalicione tė vullnetshme nė Irak dhe pjesėmarrjen nė misionet paqeruajtėse nė Bosnjė-Hercegovinė".

"Shqipėria luan njė rol tė pėrgjegjshėm dhe moderues nė rajon dhe ka demostruar gatishmėrinė e saj pėr tė punuar sė bashku me fqinjėt nėpėrmjet diplomacisė aktive, pjesėmarrjes nė Kartėn e Adriatikut, si dhe nė nisma tė tjera, rajonale", - tha znj. Ries.

Nė kėtė drejtim, ajo vuri nė dukje se, "Ministria shqiptare e Mbrojtjes dhe Forcat e Armatosura ndodhen aktualisht tė angazhuara nė njė reformė tė madhe si pjesė e pėrpjekjeve tė Shqipėrisė pėr tė siguruar ftesėn pėr t'u anėtarėsuar nė Aleancė nė vitin 2008-tė".

Megjithatė, sipas znj. Ries "anėtarėsimi nė NATO kėrkon jo vetėm mbėshtetje popullore dhe reforma ushtarake, por qė prej vitit 1999-tė Shqipėria si vend aspirant i NATO-s, nė tė njėjtėn mėnyrė si tė gjitha vendet e tjera, ka pasur njė plan anėtarėsimi pėr hyrjen nė NATO qė pėrshkruan reformat qė duhet tė merren, qofshin ato ushtarake dhe joushtarake dhe qė duhet tė pėrmbushen pėr hyrjen nė NATO dhe pjesė e kėtyre standardeve janė edhe forcimi i institucioneve demokratike dhe sundimi i ligjit apo i shtetit ligjor".

"Ju mund tė pyesni se, pse anėtarėsimi nė njė aleancė ushtarake tė tillė kėrkon plotėsimin e kėtyre standardeve dhe pėrgjigja do tė ishte se, NATO ėshtė njė komunitet i vlerave tė ndara bashkarisht, anėtarėt e sė cilės ndajnė sė bashku edhe njė angazhim pėr tė trajtuar ēėshtje qė kanė tė bėjnė me sigurinė e tyre, tė pėrbashkėt. Ėshtė e rėndėsishme qė tė mbahet nė vėmendje se reformat, qoftė ato pėr anėtarėsimin nė NATO apo nė BE, janė me vlerė me gjithė shoqėrinė si e tėrė pėr brezat e tashėm dhe tė ardhshėm", - tha znj. Ries.

Ambasadorja Ries theksoi se, "qeverisja e mirė, luftimi i korrupsionit, pėrballja me krimin e organizuar dhe forcimi i sistemit tė drejtėsisė, sjellin pėrfitim pėr tė gjithė qytetarėt nė njė demokraci, por pėr suksesin dhe arritjen e kėtyre objektivave kėrkohet njė pėrpjekje kombėtare, ndėrpartiake mes qeverisė dhe parlamentit, si dhe shoqėrisė civile dhe qytetarėve tė zakonshėm".

Ministri i Mbrojtjes tha se anėtarėsimi lidhet me realizimin e interesave kombėtare tė Shqipėrisė

Mediu: Gjithkush duhet tė

kontribuojė pėr anėtarėsimin nė NATO

Ministri i Mbrojtjes, Fatmir Mediu, u shpreh se, "nė angazhimet e mėtejshme pėr tė mundėsuar qė Shqipėria tė marrė ftesėn pėr anėtarėsimin nė NATO duhet tė kontribuojnė tė gjitha fushat jetėsore tė vendit".

Ministri i Mbrojtjes, Mediu, e bėri kėtė deklaratė nė konferencėn me temė "Drejt anėtarėsimit nė NATO, 2008-tė: Pėrgjegjėsitė dhe detyrimet", e cila u organizua nė ambientet e hotel "Tirana International", me iniciativėn e Kuvendit tė Shqipėrisė. Gjatė kėtij takimi zoti Mediu tha se, "anėtarėsimi nė NATO, lidhet ngushtė me realizimin e interesave kombėtare tė Shqipėrisė, siguron orientimin e pakthyeshėm tė Shqipėrisė drejt njė demokracie tė zhvilluar, qė ėshtė qėllimi ynė, kryesor dhe qė bazohet nė funksionimin e shtetit ligjor dhe njė ekonomie tregu tė konkurrencės sė lirė, pasi anėtarėsimi i shėrben sigurisė sonė kombėtare".

"Kėrkesat pėr realizimin e anėtarėsimit nė aleancė lidhen dhe me njė sėrė kėrkesash dhe standardesh tė pėrcaktuar nga NATO, qė pėrfshin fushat politike, ligjore, ekonomike, tė mbrojtjes dhe tė sigurisė sė informacionit", - tha Mediu, duke shtuar se, "plotėsimi i kėtyre standardeve kėrkon realizimin e tyre frontal nga tė gjithė aktorėt nė fushat pėrkatėse".

Duke pėrcaktuar mbėshtetjen e dhėnė nga qeveria pėr tė realizuar anėtarėsimin nė NATO, Mediu tha se,

"qeveria ka krijuar mundėsi mė tė mėdha pėr zhvillimin mė tė shpejtė tė Forcave tė Armatosura, pėr krijimin e njė force profesioniste, tė vogėl nė numėr, por tė trajnuar dhe tė pajisur sipas standardeve tė NATO-s".

Nė kėtė kontekst, ai shtoi se, "fytyra e re qė po marrin Forcat e Armatosura ėshtė njė tregues domethėnės i rolit pėrcaktues qė luan vullneti politik pėr tė kapėrcyer sfidat e anėtarėsimit nė NATO, pasi duke siguruar anėtarėsimin nė NATO, Shqipėria do tė ndajė pėrgjegjėsinė pėr stabilitet dhe siguri nė rajon e mė gjerė, ku vendi ynė ka qenė aktiv nė partneritetin pėr paqe dhe veēanėrisht nė pjesėmarrjen e saj nė operacione tė drejtuara nga NATO".

Ministri i Jashtėm vlerėson se integrimi nė NATO duhet tė jetė objektiv prioritar

Mustafaj: Njė platformė kombėtare

pėr anėtarėsimin nė NATO

Ministri i Punėve tė Jashtme, Besnik Mustafaj, deklaroi se, "ėshtė i domosdoshėm hartimi i njė patforme kombėtare pėr anėtarėsimin e Shqipėrisė nė NATO".

"Nė kuptimin mė tė gjerė tė fjalės, integrimi nė NATO ėshtė pėr ne objektiv prioritar, kombėtar dhe ky takim ėshtė njė rast informimi pėr ēfarė kemi bėrė deri tani, pėr angazhimet tona, institucionale, si njė moment qartėsimi i mėtejshėm pėr punėt e mėdha qė na presin", - tha zoti Mustafaj. 

Nė kėtė drejtim, ai theksoi se, "ky ėshtė njė rast i pėrshtatshėm pėr tė dėshmuar se nė kėtė pikė i gjithė spektri politik, shqiptar ėshtė i bashkuar dhe kėshtu tė bashkuar komunikojmė me publikun e gjerė qė duhet thėnė se ka njė ndjeshmėri tė lartė pėr punėn qė kryhet nga institucionet shtetėrore, nė drejtim tė pėrshpejtimit tė reformave pėr plotėsimin e objektivit prioritar, anėtarėsimit tė vendit nė NATO".

Nė kėtė drejtim, ai u shpreh se, "ne e konsiderojmė kėtė si njė detyrim dhe angazhim tė madh pėr tė mobilizuar tė gjitha burimet dhe energjitė, pėr t'i dhėnė procesit njė shtytje tė fortė pėrpara nė muajt qė vijnė".

Sipas tij, "nė komunikimin ndėrinstitucional tė filluar qė para Samitit tė Rigės, ne kemi arritur nė konkluzionin se ėshtė i domosdoshėm hartimi i njė patforme kombėtare pėr anėtarėsimin e Shqipėrisė nė NATO".

Zoti Mustafaj informoi se, "puna pėr hartimin e kėsaj platforme ka filluar dhe synon pėrsosjen e strukturave tė angazhuara direkt nė proces nė MPJ, nė misionin tonė pranė NATO-s, nė ambasadėn tonė nė Washington, nė ministritė qė marrin pjesė direkt nė procesin e MAP-it etj".

Gjithashtu, ministri Mustafaj shprehu shqetėsimin pėr faktin se mjaft paketa ligore dhe ligje tė veēanta qė miratohen me njė shumicė tė cilėsuar, presin ende tė votohen dhe pėr tė realizuar me sukeses kėto reforma legjislative del nė pah domosdoshmėria e njė bashkėpunimi mė tė mirė dhe konkret brenda sallės sė parlamentit midis opozitės dhe pozitės".

Kuvendi organizon njė konferencė pas mbėrritjes sė grupit tė monitorimit nga NATO

Topalli: Anėtarėsimi nė NATO,

pėrfaqėson ėndrrėn tonė tė kahershme

Kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, garantoi mbėshtetje maksimale pėr reformat pėr anėtarėsimin e Shqipėrisė nė NATO.

Hapat e Shqipėrisė drejt procesit tė anėtarėsimit nė Aleancė, pėrgjegjėsitė dhe detyrimet qė duhet tė pėrmbushen nga institucionet shqiptare, ishin ndėr temat kryesore tė aktivitetit “Drejt anėtarėsimit nė NATO 2008: Pėrgjegjėsitė dhe detyrime”, tė organizuar nga Kuvendit i Shqipėrisė, nė ambientet e hotel "Tirana Internacional".

Aktiviteti vjen pas vizitės qė zhvilloi njė ditė mė parė nė Tiranė ekipi i NATO-s, i kryesuar nga zėvendėssekretari i pėrgjithshėm i NATO-s pėr Politikėn e Mbrojtjes dhe Planifikimin, John Colston, i cili ishte gjithashtu i pranishėm nė kėtė aktivitet.

Takimi u hap nga kryetari i Komisionit pėr Sigurinė Kombėtare, Leonard Demi, ndėrkohė qė tė pranishėm nė tė ishin edhe kryeministri, Sali Berisha, ministra, ish-ministra, deputetė, ambasadorė tė vendeve anėtare tė NATO-s, zyrtarė, ushtarakė dhe pėrfaqėsues tė shoqėrisė civile.

Kryeparlamentarja Topalli nė fjalėn e saj vuri nė dukje se, “tė gjitha arritjet nė luftėn kundėr krimit tė organizuar, korrupsionit dhe vendosjes sė shtetit ligjor shkojnė paralelisht me synimin tonė pėr integrim, sepse jemi tė bindur se asnjė vend nuk mund tė ndėrtojė njė jetė mė tė sigurt dhe mė tė bukur, i vetėm”.

"Ftesa pėr anėtarėsim nė Aleancė pėr shqiptarėt ėshtė e rėndėsishme, pasi pėr ne, NATO ėshtė njė institucion unik se ka krijuar njė zonė unike tė sigurisė. Po ashtu, nuk ka njė organizatė tjetėr si NATO, qė mbledh kaq pranė kanadezėt, amerikanėt dhe evropianėt, duke ruajtur vlera, dikur tė ndaluara pėr ne, si demokracia, liria dhe toleranca", - tha Topalli.

Duke u ndalur te zgjedhjet e fundit lokale, kryeparlamentarja theksoi se, "procesi zgjedhor i 18 shkurtit ishte demokratik, i pakontestueshėm dhe me konkurrencė tė lirė, ndėrkohė qė policia ushtroi detyrimet me profesionalizėm. Por, ajo u shpreh pėr mė shumė punė nė "reformimin e sistemin zgjedhor, si dhe pėr kartat e identitetit".

Ndėrsa Leonard Demi, kryetar i komisionit parlamentar tė Sigurisė Kombėtare, nė fjalėn e tij nė hapje tė kėtij takimi, u shpreh se, "vendimet e rėndėsishme tė ndėrmarra nga qeveria pėr integrimin e shpejtė tė vendit nė NATO janė miratuar me konsensus nga Kuvendi". 

Opozita shmang kėrkesėn pėr zgjedhje tė parakohshme, objektiv i pėrsėritur nė fushatė

Gjinushi i PSD-sė lė Ramėn, niset drejt Nanos

Bashkė me fitoren e bashkive tė mėdha brenda radhėve tė koalicionit tė majtė kanė nisur mosmarrėveshjet pėr bashkitė e fituara dhe ato tė humbura. Nė kėtė situatė s’ka ende njė qėndrim konkret tė tė majtėve pėr zgjedhjet e parakohshme

Zgjedhjet e parakohshme nuk janė mė nė rendin e ditės sė opozitės sė bashkuar, pėr shkak tė problemeve qė pas zgjedhjeve tė 18 shkurtit kanė ndodhur ndėrmjet partive tė koalicionit tė majtė. Megjithėse arritėn rezultate tė mira mė 18 shkurt, partitė e koalcionit tė majtė janė tė ndara dhe tė paorganizuara pėr tė kėrkuar zgjedhje, ashtu siē kishin premtuar verėn e vitit qė shkoi. Bashkė me fitoren e bashkive tė mėdha brenda radhėve tė koalicionit tė majtė kanė nisur mosmarrėveshjet pėr bashkitė e fituara dhe ato tė humbura. Nė kėtė situatė s’ka ende njė qėndrim konkret tė tė majtėve pėr zgjedhjet e parakohshme.

Tė paqartė nė kėtė qėndrim janė shprehur tė gjithė krerėt e partive tė koalicionit tė majtė, tė cilėt harruan se gjatė fushatės sė zgjedhjeve tė 18 shkurtit e kishin moto kryesore fitoren nė kėto zgjedhje dhe mė pas zgjedhjet e parakohshme. Tė pyetur disa herė nga mediat, krerėt e opozitės nuk janė shprehur qartėsisht pėr kėtė problem, duke dhėnė argumente tė paqėndrueshme pėr tė shmangur kėrkesėn pėr zgjedhje tė parakohshme. Megjithėse fituan bashkitė kryesore tė vendit, ndėrmjet partive tė opozitės kanė lindur probleme tė mėdha pėr shkak tė pakėnaqėsive pėr rezultatet. PSD-ja e Gjinushit ka shprehur publikisht pakėnaqėsitė e veta, ndėrsa brenda PS-sė ka probleme serioze, pasi njė pjesė e figurave tė vjetra tė kėsaj partie vazhdojnė tė qėndrojnė nė kampin kundėrshtar tė Ramės. Burime pranė LSI-sė thanė dje, se nuk ėshtė zhvilluar ende asnjė mbledhje e forumeve tė larta, drejtuese tė kėsaj partie pėr shkak tė problemeve qė janė shfaqur ndėrmjet drejtuesve tė kėsaj partie pas 18 shkurtit pėr rezultatet qė pretendonte tė arrinte kjo parti mė 18 shkurt.

PSD-ja, e pakėnaqur me Ramėn

Skėnder Gjinushi nis rrugėn drejt Nanos. Kryetari i PSD-sė, Skėnder Gjinushi, ndjehet i tradhtuar nga partia mė e madhe e opozitės nė vend, PS-ja dhe konkretisht nga kryetari i kėsaj partie, Edi Rama. Rezultatet e PSD-sė nė kėto zgjedhje, tė cilat me pėrfundimin e procesit pritet tė sjellin tė tjera rėnie nė pėrqindje, kanė shkaktuar pakėnaqėsi tė theksuar te kreu socialdemokrat ndaj PS-sė. Kjo, pasi Gjinushi humbi thuajse nė tė gjitha njėsitė, ku PSD-ja kandidoi nė emėr tė opozitės. Kjo ėshtė vlerėsuar si e qėllimshme dhe marrėdhėniet PS-PSD janė thuajse tė acaruara. Rama i dha pėrgjigjen pėrfundimtare Gjinushit nė daljen e parė me krerėt e koalicionit, ku mungoi Gjinushi. Rama u shpreh nė kėtė konferencė pėr shtyp se boshti i sė majtės ėshtė aleanca PS-LSI, pozicion, tė cilin e kishte mbajtur PSD-ja pėrgjatė tetė viteve tė fundit. Nė kėto kushte, Gjinushi duket se po “joshet” nga njerėzit e Nanos pėr t`iu bashkuar bllokut kundėrshtar tė Ramės nė PS, i kryesuar nga ish-kreu socialist, Fatos Nano. Gjinushi ėshtė parė nė takime tė shpeshta me deputetė tė njohur si mbėshtetės tė hapur tė Nanos, ndėrsa burimet pohojnė se Gjinushi ėshtė fare pranė njė aleance tė fshehtė me Nanon.

Luljeta Progni

Reforma e Ramės, e majta nė amulli

Ndėrsa aleatėt e PS-sė kanė nisur dhe do tė vazhdojnė tė shfaqin pretendimet e tyre pėr rezultatet e zgjedhjeve tė 18 shkurtit, brenda PS-sė ėshtė krijuar njė situatė amullie, pasi askush s`e di se sa do t’i rezistojė procesit tė parashikuar nga Rama pėr reformimin e partisė sipas parimit “Njė anėtar, njė votė”. Nė kėtė kategori pėrfshihet thuajse pjesa kryesore e grupit parlamentar, socialist, tė cilėt nuk u angazhuan drejtpėrdrejt nė fushatėn e Ramės nė Tiranė apo dhe u pozicionuan kundėr marrėveshjes sė PS-sė me LSI-nė. Mė pas vijnė zyrtarėt e PS-sė nė rrethet, ku ka fituar mė 18 shkurt opozita, por jo PS-ja. Ata nuk e vlerėsojnė fitoren tė PS-sė si fitoren e kandidatėve tė LSI-sė nė kėto zgjedhje, pasi u pozicionuan kundėr kėsaj marrėveshjeje qė nė nisje tė saj. Nga ana tjetėr, anėtarė tė forumeve tė larta drejtuese tė PS-sė, tė pozicionuar kundėr Ramės para zgjedhjeve tė 18 shkurtit, gjithashtu vazhdojnė takimet e tyre, tė pėrditshme larg selisė sė PS-sė pėr tė hartuar strategjinė e tyre tė sulmeve kundėr Ramės, i cili ėshtė zotuar pėr njė revansh brenda forumeve tė larta, drejtuese tė PS-sė, nėn petkun e reformimit tė kėsaj partie. Kėsaj kategorie i shtohen edhe krerėt aktualė tė PS-sė nė zonat ku PS-ja humbi mė 18 shkurt, tė cilėt do t’i nėnshtrohen njė votėbesimi nė forumet e partisė, pasi kanė humbur zgjedhjet. Janė rreth 25 kryetarė tė PS-sė nė rrethe, tė cilėt janė drejt shkarkimit nga postet drejtuese sipas procesit tė votėbesimit, i paralajmėruar nga sekretari organizativ i PS-sė, Bashkim Fino. Ndėrsa kandidatėt e PS-sė qė humbėn mė 18 shkurt, gjithashtu pėrfshihen nė pjesėn e pakėnaqur nė kėtė parti, tė destinuar pėr t’iu bashkuar kampit tė kundėrshtarėve tė kryetarit aktual, Edi Rama. Nė kėtė situatė, krerėt aktualė tė sė majtės nuk po kėrkojnė zgjedhje tė parakohshme, ndėrsa njerėzit pranė Ramės dalin nė media dhe e ofrojnė kėtė qėndrim si konstruktiv, duke vėnė kushte nė mėnyrė qė PS-ja tė mos kėrkojė zgjedhje tė parakohshme.

LSI: Jemi forca e tretė politike nė vend

Sekretari i pėrgjithshėm i Lėvizjes Socialiste pėr Integrim, Petrit Vasili, tha dje, se kjo parti ėshtė njė prej tri forcave kryesore, politike nė Shqipėri.

Vasili tha nė njė konferencė pėr shtyp se kjo parti ka shėnuar rritje elektorale nė krahasim me zgjedhjet e pėrgjithshme nė korrikun e vitit 2005-sė.

“LSI-ja, pasi priti me korrektesė dhe qetėsi rezultatet zyrtare tė mbi 90 % tė njėsive vendore, ka sot, kėnaqėsinė qė tė afirmoje publikisht se LSI-ja ėshtė pėrfundimisht njė prej tri forcave tė mėdha, politike nė Shqipėri. Rezultati i LSI-sė ėshtė demnostrim i qartė i qėndrueshmėrise politike dhe elektorale, tė padiskutueshme tė saj dhe rritja e saj e vazhdueshme dhe e rėndėsishme, e shėnuar nė kėto zgjedhje janė provė e pranimit tė gjerė qė elektorati shqiptar i ka bėrė programit dhe filozofisė sė LSI-sė pėr njė politikė tė re dhe qė integron vendin nė Evropė”, - tha Vasili. “Fitorja e LSI-sė nė bashki tė mėdha si Lezha, Lushnja, si dhe atyre tė Patosit, Urės Vajgurore e Ēorovodės, si dhe fitorja nė tė dy njėsitė bashkiake, ku ajo kandidoi nė Tiranė: nė njėsinė 9 dhe 6, ku veēanėrisht nė njėsinė 9 u pėrmbys tėrėsisht rezultati i 3 korrikut, ishin tregues tė shkėlqyer tė forcės politike dhe elektorale tė LSI-sė”, - theksoi sekretari i LSI-sė.

Lėvizja Socialiste pėr Integrim nis punėn pėr hartimin e njė platforme pėr reformėn zgjedhore

Vasili: I gjithė faji ėshtė i sistemit zgjedhor

“Ky draft, ku LSI-ja ėshtė njė promotore dhe nismėtare, do tė ketė edhe konsensusin e gjerė tė opozitės sė majtė, pra, do tė mbėshtetet gjerėsisht nga partitė e majta”

Lėvizja Socialiste pėr Integrim ka theksuar se ka nisur puna nga ana e saj pėr tė hartuar njė paketė pėr reformėn zgjedhore. Sekretari i pėrgjithshėm i kėsaj partie, Petrit Vasili, thotė se sistemi zgjedhor ėshtė fajtor pėr shumė ērregullime, kryesisht politike nė vend. “Pėr LSI-nė zhvillimi i kėtyre zgjedhjeve tė konsideruara si test vendimtar pėr Shqipėrinė dhe vlerėsimet shqetėsuese, tepėr negative pėr to nga OSBE-ODIHR-i si certifikuesit e natyrshėm tė procesit, tė cilėt i konsideruan ato njė shans tė humbur, ishin konfirmim i shqetėsimeve tė thella qė nė vazhdimėsi ishin bėrė publike prej LSI-sė qė nė nėntor tė 2005-sės dhe qė paralajmėruan me kohė krizėn e thellė tė sistemit zgjedhor nė Shqipėri. Duke vlerėsuar si kritike situatėn e reformės zgjedhore nė Shqipėri, LSI-ja po punon intensivisht pėr pėrfundimin e platformės kombėtare pėr reformėn zgjedhore, draft, pėr tė cilin po punojnė njė grup i shkėlqyer juristėsh dhe qė do tė vėrė pėrpara tė gjithė politikės shqiptare, por edhe opinionit tė gjerė, publik shqiptar dhe tė huaj zgjidhjen e kryeēėshtjes sė shqiptarėve qė janė zgjedhjet e lira dhe tė ndershme.

Pushtetet fiktive, tė lindura nga vota e vjedhur dhe e tjetėrsuar, sigurisht qė do tė gjenerojne kriza shumėplanėshe nė Shqipėri, tė cilat kulmojnė me krizėn aktuale, ekonomike dhe tė investimeve qė po rrėnojnė shqiptarėt dhe po thellojnė varfėrinė e tyre.

Gjithashtu, kriza e sistemit zgjedhor dhe e qeverisjes sė keqe po prodhon ambiente shumė tė favorshme pėr krimin e organizuar dhe pastrimin e parave tė pista qė gjenerojnė pushtete gjithashtu tė pista, tė cilat kanė shqetėsuar seriozisht edhe Departamentin e Shtetit tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, i cili ka bėrė publike situatėn e rėnduar tė pastrimit tė parave tė pista nė Shqipėri gjatė vitit 2006-tė dhe kontrollin tepėr tė dobėt tė qeverisė “Berisha” ndaj kėtij procesi kriminal, situatė qė kontraston dukshėm me pėrbetimet spektakolare tė PD-sė dhe Berishės pėrpara 3 korrikut pėr luftėn e paepur tė tyre ndaj kėtyre fenomeneve”, - tha Vasili.

z.Vasili, LSI-ja ėshtė duke punuar pėr njė reformė tė thellė, zgjedhore, a ka konsensusin LSI-ja tė partive tė tjera pėr kėtė reformė?

Ju jeni tė njohur qė drafti paraprak me elementet shumė tė rėndėsishme tė kėsaj reforme ėshtė pėrpunuar qė nėntorin e 2005-sės. Zhvillimet politike dhe elektorale, gjithė kjo ecuri negative qoftė nė planin politik, por edhe atė teknik tė administrimit tė numėrimit tė votave tė zgjedhjeve lokale tė 2007-tės, ishte njė dėshmi e mėtejshme pėr pasurimin e kėtij drafti me elementet e reja. Sigurisht qė ky draft, ku LSI-ja ėshtė njė promotore dhe nismėtare, do tė ketė edhe konsensusin e gjerė tė opozitės sė majtė, pra do tė mbėshtetet gjerėsisht nga partitė e majta. Sigurisht qė ky draft kėrkon konsensusin edhe tė pozitės, dhe pėr kėtė arsye nuk mendoj se kjo pozitė qė ėshtė e ndėshkuar nė mėnyrė spektakolare nga zgjedhjet e 18 shkurtit, por edhe si pasojė e mos manaxhimit tė mirė tė gjithė kėtij procesi zgjedhor, do tė guxonte qė tė mos jepte konsensusin pėr ripėrtėritjen e institucioneve qė mbrojnė votėn dhe vullnetin e qytetarėve shqiptarė, tė cilat janė rrėnuar plotėsisht. Kėto nuk janė vetėm vlerėsimet tona, pėr fat tė mirė kanė zgjuar edhe shqetėsimin e institucioneve ndėrkombėtare, tė cilėt nė njė farė mėnyre nuk qenė tė shqetėsuar sa ne nė fundin e 2005-sės dhe besoj se ky sinkron politik, i gjithanshėm pėr tė bėrė njė reformė tė thellė zgjedhore, besoj se nuk ka asnjė arsye pėr tė mos gjetur konsensusin e pozitės dhe tė mazhorancės aktuale, e cila nė rast tė kundėrt mund tė vetėpėrjashtohej pėrfundimisht politikisht nga skena politike shqiptare.

Z. Vasili, LSI-ja i shtohet atyre zėrave brenda sė majtės qė do japim konsensusin pėr qeverinė e re pa Berishėn nė krye?

Ky konfigurimi i kabinetit Berisha ėshtė njė rikonfigurim i bėrė nga deputet dhe nga forca politike qė kanė dalė nga dushku. Ky do riprodhojė njė qeveri tė re tė njė krize akoma dhe mė tė thellė, dhe kyēi i gjithė zgjedhjve tė problemeve tona ėshtė rikthimi u pushteteve ligjitime. Kjo qė po ndodh ėshtė njė ripėrzjerje e njė supe jo legjitime e gatuar nė dushkun e 2005 dhe qė duhet riformatur totalisht.

Ndoka: Tė drejtosh shėndetėsinė, pėrgjegjėsi politike

Kryetari i Partisė Demokristiane, Nard Ndoka, qė sė shpejti pritet tė marrė zyrtarisht postin e ministrit tė Shėndetėsisė deklaroi dje se, tė mbash postin e ministrit tė Shėndetėsisė nuk do tė thotė tė jesh specialist, apo qė duhet tė jesh oficer qė tė drejtosh Ministrinė e Mbrojtjes, por kjo ėshtė njė pėrgjegjėsi politike. Ndoka tha se shėrbimet shėndetėsore janė parėsore dhe se do tė jenė tė parat, ku do tė pėrqendrohen reformat. Sipas kryetarit tė demokristianėve, vetėfinancimi i poliklinikave ka filluar, por projekti duhet tė shoqėrohet edhe me ndryshime nė tarifa. Ndėrkohė, Ndoka ka pohuar se nuk do tė ketė largime nga puna. Duke theksuar se PDK-ja i ka tė gjitha mudėsitė pėr ta manaxhuar sa mė mirė atė ministri, ai tha: “Nė stafin tim do tė zgjedh ekonomistė mjaft tė zotė, nėse dikush kėrkon qė tė ketė mjekė, atėherė unė kam sot, nė dispozicion 2 zv/ministra tė Shėndetėsisė, tė cilėt janė profesionistė dhe mbulojnė edhe fushėn e reformės”.

Ndard Ndoka do tė zėvendėsojė ministrin e Shėndetėsisė, Maksim Cikuli, i cili e mbante kėtė post qė nė fitoren e demokratėve mė 3 korrik tė 2005-sės. Ndoka ka shtuar gjithashtu se, ėshtė i pakėnaqur me tė gjithė ata, tė cilėt shprehėn pakėnaqėsi ndaj postit qė iu besua atij.

A. Alia

Godo: Videoja e ushtarėve grekė, tė reagojė Ministria e Mbrojtjes

Presidenti i Nderit i Partisė Republikane, Sabri Godo, ka reaguar rreth publikimit tė videos sė disa ushtarėve grekė, tė cilėt gjatė stėrvitjes kėndonin kėngė antishqiptare. Nė kėngė ushtarėt thoshin: “I shikoni ata, i quajnė shqiptarė, litarė do tė bėjmė me zorrėt e tyre. I shikoni ata, quhen turq, opinga do tė bėjmė me lėkurėn e tyre”. Sipas republikanit Godo, ky ėshtė njė veprim i patolerueshėm pėr shtetin shqiptar, duke shtuar se Ministria e Mbrojtjes duhet tė reagojė dhe tė tregojė se jemi gjallė, duke mos lejuar askėnd tė na poshtėrojė dhe mos na detyrojnė tė pėrgjigjemi me tė njėjtėn gjuhė. Videoja skandal ėshtė xhiruar nė ambientet e stėrvitjes sė disa ushtarėve grekė. Skandali ėshtė publikuar fillimisht nė gazetėn greke “Ta Nea”, mė pas kjo video ėshtė publikuar edhe nė internet. Videoja ėshtė xhiruar nga njė celular, ku dallohen qartė ushtarėt grekė nė njė maratonė stėrvitjeje. Pėrgjatė maratonės, nėn kujdesin edhe tė oficerėve, ushtarėt kėndojnė kėngė me motive antishqiptare.

INTERVISTA

Intervistė me Ministrin e Arsimit, Genc Pollo, pas takimit tė ministrave tė BE-sė, nė Heidelberg tė Gjermanisė, pėr arsimin parashkollor

Pollo: Bazat pėr formimin e njeriut duhet tė fillojnė nga sistemi parashkollor

Zoti Pollo, temat kryesore tė takimit ishin arsimi parashkollor dhe tė mėsuarit gjatė gjithė jetės. Ēfarė mund tė nėnkuptojmė me kėtė koncept?

Kryesisht nė Europė, por edhe nė shumė vende tė tjera tė zhvilluara, po pranohet koncepti i tė mėsuarit gjatė gjithė jetės. Pra, i mėsuari nuk ėshtė arsimi formal, i cili fillon me klasėn e parė tė fillores dhe mbaron me maturėn apo me diplomėn e universitetit. Gjatė gjithė jetės mėsohet dhe periudha mė formative ėshtė periudha parashkollore, mosha 1 deri nė 3 vjeē, 3 deri nė 6 vjeē, nė kopėsht, pastaj pėr tė vazhduar me klasėn e parė. Gjithashtu, edhe ata qė kanė marrė njė diplomė, mbas pesė a dhjetė vjetėsh kanė nevojė pėr njė formim, sepse shoqėria ecėn, teknologjia zhvillohet dhe iu duhet dhėnė mundėsi pėr tė rikuperuar dijet qė kanė marrė. Ky ėshtė njė proces qė duhet institucionalizuar dhe komisari Figel ka marrė disa iniciativa nė kėtė drejtim.

Nė deklaratėn pėrfundimtare thuhej se arsimi parashkollor ėshtė njė nga burimet mė tė rėndėsishme pėr tė pėrballuar mė vonė sfidat e globalizmit. A nuk rrezikojmė kėshtu qė gradualisht tė humbasim fėmijėrinė si fenomen?

Globalizmi sjell konkurrencėn, konkurrenca sjell pėrpjekje mė tė forta, kėto sjellin cilėsi dhe shėrbime mė tė mira. Vėmendja ėshtė pėrqėndruar nė arsim, nė mėnyrė qė diplomantėt tė jenė tė kualifikuar dhe tė pėrputhjen me nevojat e tregut, tė njė tregu nė zhvillim, tė njė tregu dinamik. Kjo ėshtė edhe sfida e Shqipėrisė dhe e vendeve qė nuk e pėrballojnė kėtė sfidė mbeten mbrapa dhe kjo ka pasoja historike. Por unė nuk do tė thoja qė duke u pėrqėndruar te tė mėsuarit nė kopėsht, ne godasim fėmijėrinė, sepse ka shumė mėnyra pėr tė mėsuar. Format e reja tė mėsimdhėnies dhe pėrqėndrimi nė moshėn parashkollore, nuk duhen parė si diēka jonjerėzore, qė i merr fėmijės fėmijėrinė, por si njė zhvillim modern i studiuar, i pėrshtatur me natyrėn e fėmijės, qė e mbrun atė nė njė moshė tė herėt, nė mėnyrė qė kur tė jetė nė moshėn 10-vjeēare apo 20-vjeēare, tė japė vėrtet maksimumin e aftėsive tė tij personale.

Ēfarė mbetet tė bėni ju tani, pėr t'iu afruar kėtij koncepti tė komisionerit tė arsimit Figel, nėn mbishkrimin"Tė mėsuarit gjatė gjthė jetės”?

Shumė punė: investime nė arsimin parashkollor, modernizim i kurrikulės parashkollore dhe asaj nė pėrgjithėsi e shumė tė tjera. Disa gjėra janė bėrė nė Shqipėri nė kėtė drejtim, por duke e krahasuar pėrvojėn me vendet europiane dhe duke u harmonizuar me ato iniciativa tė komisionit apo edhe me proceset qė mund tė lanēojė komisioni nė tė ardhmen, them qė Shqipėria do tė nxjerrė pėrfitime, sepse arrin ta modernizojė kėtė segment mė shpejt sesa po tė mos bashkėpunonte me Bashkimin Europian.

*Marrė nga “Deutsche Welle”

Vetėm gjatė vitit 2006 janė regjistruar rreth 5 mijė punėmarrės mė shumė se nė 2005-ėn

ISHP, informaliteti ėshtė ulur me 4-5 pėr qind pėrgjatė 5 viteve

Informaliteti nė punė ka pėsuar ulje me 4-5 pėr qind, duke shėnuar pėrmirėsim tė ndjeshėm gjatė pesė viteve tė fundit. Inspektoriati Shtetėror i Punės pėrmes analizės shprehet se, masat qė ka marrė qeveria pėr pėrmirėsimin e klimės pėr biznesin (nė uljen e taksės sė punės nė masėn 9 pėr qind, uljen e ēmimit tė energjisė elektrike, thjeshtėzimin e procedurave pėr fillimin e biznesit) kanė sjellė rezultate pozitive nė uljen e informalitetit. Sipas ISHP-sė, kjo ėshtė arritja mė e ndjeshme nė fushėn e inspektimit nė punė, pasi masat e ndėrmarra nga qeveria kanė bėrė qė gjatė vitit 2006 tė regjistrohen mbi 40 mijė kontribues tė rinj. Krahasuar me vitin 2005, aktualisht janė regjistruar 1 959 subjekte ekonomike dhe 3 787 punėmarrės mė shumė. ISHP-ja ka hetuar 41 raste aksidenti nė punė, ku 6 prej tyre kanė qenė me vdekje, shifėr kjo mė e ulėt se aksidentet nė punė pėr vitin 2005. Ndėrsa, aplikimi i kontratave individuale tė punės nė subjektet e inspektuara arrin nė shifrėn 51.3 pėr qind tė  punėmarrėsve tė evidentuar, shifėr kjo mė e lartė se njė vit mė parė (36.9 pėr qind). ISHP-ja vlerėson se kėta tregues vėrtetojnė pėrmirėsimin e punės sė inspektorėve nė lidhje me kontrollin e zbatimit tė legjislacionit tė punės nė drejtim tė kushteve tė punės. Nė fushėn e mbrojtjes dhe inspektimit nė punė, objektivi kryesor politik dhe ligjor ishte hartimi dhe aprovimi nė Kuvend i ligjit "Pėr Inspektimin e Punės dhe Inspektoriatin Shtetėror tė Punės", me anė tė tė cilit synohet ngritja e kapaciteteve institucionale; forcimi i rolit ekzekutiv tė Inspektoriatit Shtetėror tė Punės; hedhja e bazave pėr pėrgatitjen e projektligjit tė "Sigurisė e Shėndetit nė Punė". Puna e ISHP-sė, gjatė njė viti u fokusua nė pėrmirėsimin e bashkėpunimit ndėrinstitucional; konsolidimin institucional tė Inspektoriatit tė Punės, sensibilizimin e opinionit publik dhe njohja e tij me misionet e ISHP-sė; pėrmirėsimi i treguesve tė procesit tė inspektimit nga strukturat lokale; ushtrimi i kontrollit nė ato aktivitete, ku ambienti i punės dhe pėrdorimi i lėndeve tė para paraqesin rrezik pėr shėndetin e punėmarrėsve.

Administrata publike, vendi mė i favorizuar pėr punėsimin e grave

Administrata publike konsiderohet sektori mė i favorizueshėm pėr punėsimin e grave, qė pėrbėjnė 56 pėr qind tė tė punėsuarėve nė kėtė dikaster, tregojnė tė dhėnat e Ministrisė sė Punės, Ēėshtjeve Sociale dhe Shanseve tė Barabarta, sipas tė cilave, gratė e tejkalojnė pabarazinė e tyre nė tregun e punės, vetėm nė profesionet si specialiste dhe nėpunėse tė thjeshta. Nga shifrat e INSTAT-it vėrehet se femrat nė nivel qendror zėnė njė pėrqindje mė tė madhe, rreth 40 pėr qind tė tė punėsuarve, ndėrsa nė administratėn vendore gratė pėrbėjnė 30 pėr qind tė numrit total tė tė punėsuarve. Pabarazia mė e theksuar e punėsimit midis dy gjinive ėshtė nė sektorin privat, ku njė numėr shumė i vogėl i punėsimit tė grave, rreth 17 pėr qind, arrin nė nivelin e manaxhereve. Ngjashmėrisht me kėto shifra paraqitet edhe pėrqindja e biznesit jobujqėsor, tė drejtuar nga gratė, sektori i transportit.

Plani i Veprimit pėr Barazi Gjinore, i ndėrmarrė nga Ministria e Punės, vėrteton se shifrat e ulėta tė punėsimit tė grave gjatė viteve tė tranzicionit, dėshmojnė ekzistencėn e pabarazisė sė punėsimit midis meshkujve dhe femrave nė pjesėmarrjen e tyre nė tregun e punės, ku aksesi i gruas nė punėsim shėnon 46 pėr qind tė forcės aktive edhe pse arsimimi i tyre rezulton nė nivele tė barabarta. Duke iu referuar statistikave tė fundit nga INSTAT-i pėr vitin 2005, niveli i punėsimit ėshtė 60 pėr qind pėr burrat dhe 38.8 pėr qind pėr gratė, ndėrsa shkalla e papunėsisė nė tė gjithė vendin ėshtė 14.4 pėr qind (ku shifra e papunėsisė pėr meshkujt ėshtė 12.4 pėr qind dhe pėr femrat 17.5 pėr qind.)

Strategjia Kombėtare dhe Plani i Veprimit pėr Barazi Gjinore (2007- 2010), pjesėmarrjen e gruas nė tregun e punės e konsideron synimin prioritar.

SPORTI

SUPERLIGA/ Vioresin Sinani, dygolėshi qė shuan shpresat e Shkumbinit

Kampionati, fitojnė skuadrat vendase, pėrveē Tiranės

Sulmuesi shkodran i Tiranės, Vioresin Sinani, duket se ka lėnė pas hijen e bashkėqytetarit tė tij, tashmė tė larguar pėr nė Austri, Hamdi Salihit, duke shėnuar njė dygolėsh qė e ngjit atė nė kuotėn e 17 golave nė Kategorinė Superiore. Pėr mė tepėr, fitorja 2-1 qė kryesuesja aktuale e kampionatit, Tirana, korri sot pasdreke nė Peqin ėshtė mjaft e rėndė pėr skuadrėn vendase, e cila tashmė rrezikon edhe mė tepėr mbijetesėn nė Kategorinė Superiore. Nė fakt, Sinani ka bėrė tė heshtte fusha sportive e qytetit tė vogėl, 4 minuta para pėrfundimit tė pjesės sė parė, kur ka finalizuar me sukses njė aksion tė bardhebluve dhe vetėm pak sekonda pas fillimit tė pjesės sė dytė, shkodrani ka pėrcjellė nė rrjetė me kokė njė top tė harkuar nga Klodian Duro. Ndonėse lushnjari Albano Byzhyti ka shkurtuar largėsinė e golave pėr vendasit, duke realizuar nė minutėn e 67-tė, kjo nuk ka mjaftuar pėr tė shmangur humbjen e peqinasve qė tashmė e kanė tė prekshėm realitetin e rėnies nga kategoria.

SHKUMBINI - TIRANA 1-2

Shėnues: Albano Byzhyti 67'/ Vioresin Sinani 41', 46'

Gjyqtarė: L. Jemini, S. Avdo, E. Miho

Fusha Sportive, Peqin

BILANCI MIDIS EKIPEVE

32 ndeshje; 1 fitore Shkumbini, 6 barazime, 25 fitore Tirana. Golat: 26-68

• Fitorja e fundit e Shkumbinit: 1-0, mė 04.02.1995

• Barazimi i fundit: 2-2, mė 11.11.2006

• Fitorja e fundit e Tiranės: 1-2, mė 03.03.2007

KURIOZITETE:

• Tirana ka humbur vetėm 1 herė nė ballafaqimet me Shkumbinin nė 32 pėrballjet midis tyre. Fitorja e vetme e peqinasve 1-0, daton mė 4 shkurt 1995.

• Shkumbini nė dy vitet e fundit ka “ekzekutuar” dy trajnerė tė Tiranės: italianin Leonardo Menikini, pas barazimit 4-4 (sezoni 2005-2006) dhe Mirel Josėn, pas barazimit 2-2 nė fazėn e parė.

• Vioresin Sinani, me dy golat nė ndeshjen Shkumbini-Tirana e ēoi nė 3 numrin e golave tė shėnuar kundėr Shkumbinit. Sinanin realizoi edhe golin e parė tė fazės sė parė nė Tirana-Shkumbini 2-2. Golat e tjerė nė atė ndeshje mbajnė firmat e Nevil Dedes 24’ dhe Erion Rizvanollit (5’) e Klement Xhyrės (78’).

• Vioresin Sinani u ngjit nė kuotėn e 17 golave nė kampionat. Sinani ka shėnaur nė dy ndeshjet e fundit: ndaj Flamurtarit (2-0) dhe Shkumbinit (1-2)

• Dygolėshi i shėnuar ndaj Shkumbinit ėshtė i 2-ti pėr Sinanin. Sulmuesi ka shėnuar 2 gola nė Dinamo-Tirana 1-2 (Java 15).

• Lushnjari Albano Byzhyti i Shkumbinit u ngjit nė kuotėn e 4 golave. Mė parė kishte shėnuar kundėr Elbasanit (3-0), Vllaznisė (3-1) dhe Flamurtarit (1-1).

• Pėr Shkumbinin, kjo ishte humbja e 14 sezonale dhe e 7-ta nė shtepi (Shkumbini zhvilloi 5 ndeshje nė fushė asnjanjėse), ndėrsa pėr Tiranėn bėhet fjalė pėr fitoren e 15-tė dhe tė 5-tė nė transfertė.

• Tirana do tė jetė koka 1 e serisė pėr fazėn e tretė, ndėrsa Shkumbini mund tė jetė ai me numėr nr.12. Nėse do tė ndodhė kėshtu (nė pritje tė rezultatit tė takimit Kastrioti-Luftėtari), atėherė dy ekipet do tė pėrballen nė javėn e parė tė fazės sė tretė (java 23), mė 10 mars 2007 nė stadiumin “Qemal Stafa” tė kryeqytetit.

Elbasani, fitorja minimale qė e barazon me Besėn nė renditje

Elbasani ka kapėrcyer ndėshkimin me karton tė kuq tė trajnerit tė tij, Edmond Gėzdari, gjatė pjesės sė parė dhe ka arritur tė mposhtė Besėn, me rezultatin minimal 1-0, duke iu bashkuar kėshtu kavajasve nė kuotėn e 31 pikėve, nė vendin e gjashtė tė renditjes sė Kategorisė Superiore. Nė fakt, pjesa e parė ėshtė mbyllur me rrjeta tė paprekura dhe ndeshja ka qenė kryesisht e baraspeshuar, ndonėse me njė epėrsi tė lehtė tė vendasve. Fati i kėtij takimi ėshtė vendosur pas njė or` loje dhe do tė ishte, pikėrisht mbrojtėsi Leci, ai qė do tė shėnonte pėr Elbasanin, duke pėrcjellė nė rrjetė njė harkim tė shokėve tė tij. Ky gol ka rezultuar i mjaftueshėm pėr skuadrėn qė vazhdon tė luajė me petkun e kampiones nė fuqi. Ndėrkohė, Besa vazhdon e qetė nė zonėn e sigurisė sė kampionatit, si dhe ka siguruar edhe vendin nė gjysmėfinalen e Kupės sė Shqipėrisė, pasi eliminoi nė mesjavė Dinamon.

BILANCI MIDIS EKIPEVE

106 ndeshje; 32 fitore Elbasani, 30 barazime, 44 fitore Besa. Golat: 114-143

• Fitorja e fundit e Elbasanit: 1-0, mė 03.03.2007

• Barazimi i fundit:2-2, mė 11.11.2006

• Fitorja e fundit e Besės: 2-1, mė 08.11.2003

• Pas barazimit tė fazės sė parė Besa-Elbasani 2-2 (java 11, mė 11 nėntor), gola: Parid Xhihani 16’, Franēois Herbert Endene Elokan 75 pėr Besėn dhe Abdulla Isshaka Salihu 65’, Hetlen Capja 87’, kjo e javės 22, me rezultatin 1-0, u siglua me golin e kosovarit Liridon Leci.

• Nė dy takimet midis dy ekipeve, 3 nga 5 golat mbajnė firmė tė “huaj”

• Elbasani arriti fitoren e parė nėn drejtimin e trajnerit tė dytė sezonal, Edmond Gėzdari qė e shijoi 3-pikėshin e parė me karton tė kuq. Nė katėr ndeshjet e mėparshme, Elbasani i Gėzdarit kishte arritur dy humbje nė shtėpi dhe dy barazime nė transfertė.

• Pėr Besėn, humbja me Elbasanin mbylli serinė prej 4 fitoresh rresht nė kampionat. Humbja e fundit e Besės nė kampionat pėrpara kėsaj me Elbasanin ishte ajo me Teutėn (1-0, java 17), ku autor i golit ishte kavajasi Bekim Kuli.

• Kjo ėshtė fitorja e 9-tė sezonale e Elbasanit dhe e 7-ta nė shtėpi, ndėrsa pėr Besėn bėhet fjalė pėr humbjen e 7-tė dhe tė 5-tė nė transfertė.

• Elbasani do tė jetė koka 6 e serisė pėr fazėn e tretė, ndėrsa Besa ajo me numėr nr.8

• Ndeshja e ardhshme midis ekipeve, ajo e fazės sė tretė do tė luhet nė javėn e 25, mė 31 mars 2007 dhe do tė zhvillohet nė stadiumin “Besa” tė qytetit tė Kavajės.

Sasha Delain, inkuizitori i ish-skuadrės sė tij, Partizanit

Kongolezo-gjermani Sasha Delain ėshtė rikthyer sėrish pėr tė ndėshkuar skuadrėn me tė cilėn militoi sezonin e shkuar, Partizanin, duke ruajtur gjakftohtėsinė dhe duke shndėrruar nė gol njė 11-metėrsh tė akorduar pėr Flamurtarin nė ēastet e fundit tė pjesės sė parė. Nė fakt, skuadra e kuqe erdhi nė Vlorė pėr tė marrė njė rezultat pozitiv, qė do ta mbante nė luftė pėr vendin e dytė, por u largua prej saj me njė humbje qė e lė edhe mė prapa dy rivaleve tė saj, Teutės dhe Vllaznisė. Nė fakt, ishte njė pėrballje ku skuadra mike, e drejtuar nga trajneri Hasan Lika, nuk arriti tė ngrihej nė nivelin e paraqitjeve tė saj mė tė mira, ndėrsa vendasit shfrytėzuan mė sė miri epėrsinė psikologjike qė u jepte ajo fitore 3-0, e korrur ndaj tė kuqve nė fazėn e parė nė “Qemal Stafa”, si dhe faktorin fushė. Pikėrisht, atėherė kur mendohej qė pjesa e parė po i drejtohej barazimit, gjyqtari Sokol Ēeja ka pikasur njė prekje tė topit me dorė brenda zonės, nga lojtarėt e Partizanit dhe ka dhėnė njė 11-metėrsh nė favor tė skuadrės vendase, qė ėshtė kthyer nė gol nga Delain. Partizani mbetet kėshtu nė vendin e katėrt, nė kuotėn e 36 pikėve, ndėrsa Flamurtari ka pėrforcuar edhe mė tej pozitat e tij pėrsa i pėrket qėndrimit nė Kategorinė Superiore, duke iu bashkangjitur Dinamos nė kuotėn e 28 pikėve dhe duke iu larguar edhe mė shumė Luftėtarit dhe Kastriotit, qė vazhdojnė tė rrezikojnė mbijetesėn nė nivelin mė tė lartė tė futbollit shqiptar.

FLAMURTARI-PARTIZANI 1-0

Shėnues: Sasha Delain 45’+1 (11-m)

Gjyqtarė: S.Ēekaj, G.Maloku, M.Dervishi

Stadiumi "Flamurtari", Vlorė

Bilanci midis ekipeve

113 ndeshje; 17 fitore Flamurtari, 29 barazime, 67 fitore Partizani. Golat: 83-203

• Fitorja e fundit e Flamurtarit: 1-0, mė 03.03.2007

• Barazimi i fundit:1-1, mė 8.5.2004

• Fitorja e fundit e Partizanit: 1-0, mė 13.3.2004

KURIOZITETE:

• Flamurtari i fitoi tė dyja pėrballjet sezonale me Partizanin. Nė fazėn e parė fitoi nė Tiranė 0-3: gola tė Sasa Delain 18’(11-m), Fjodor Xhafa 73’, Allain Richard Nkoulou 75’

• Sasha Delain tė dy golat e shėnuar kundėr ekipit tė tij, Partizanit, i ka shėnuar nga pika e bardhė e penalltisė.

• Nė gjashtė takimet e fundit, dy ekipet nuk kanė njohur barazim; 4 fitore Flamurtari dhe 2 Partizani.

• Kjo ėshtė fitorja e 8-tė sezonale e Flamurtarit dhe e 6-ta nė shtėpi, ndėrsa pėr Partizanin bėhet fjalė pėr humbjen e 6-tė dhe tė 4-t nė transfertė.

• Partizani do tė jetė koka 4 e serisė pėr fazėn e tretė, ndėrsa Flamurtari nr.8

• Ndeshja e ardhshme midis ekipeve, ajo e fazės sė tretė do tė luhet nė javėn e 24, mė 17 mars 2007 dhe do tė zhvillohet nė stadiumin “Flamurtari”.

Rezultatet - Dje

FLAMURTARI - PARTIZANI 1-0

Shėnues: Sasha Delain 45'+1(penalty / 11-metersh)

Gjyqtarė: S. Ēekaj, M. Dervishi, G. Maloku

ELBASANI - BESA 1-0

Shėnues: Leci 60'

Gjyqtarė: A. Janku, S. Zeka, A. Lamēe

SHKUMBINI - TIRANA 1-2

Albano Byzhyti 67'/ Vioresin Sinani 41', 46'

Gjyqtarė: L. Jemini, S. Avdo, E. Miho

Luhen sot

14:00 DINAMO - APOLONIA

Gjyqtarė: K. Meta, F. Lamaj, R. Zhuli

14:00 KASTRIOTI - LUFTĖTARI

Gjyqtarė: Sh. Guēe, L. Mustafaraj, D. Koreshi

Kategoria e Parė, java e 17-tė:

ADA - LAĒI 1-2

BESĖLIDHJA - SKĖNDERBEU 1-0

Shėnues: Zenuni 88'

Sot

14:00 TOMORI - TEPELENA

Gjyqtarė: A. Kastrati, A. Molla, L. Alla

GRAMSHI - TURBINA

Gjyqtarė: S. Bogdani, A. Guēe, D. Salaj

LUSHNJA - BILISHTI SPORT

Gjyqtarė: S. Jareci, F. Elezi, E. Biēaku

ERZENI - POGRADECI

Gjyqtarė: E. Hoxha, B. Mesi, Ė. Pjetrushi

Besėlidhja, fitorja me korēarėt i rikthen kreun e sė parės

Besėlidhja ka ngadhėnjyer nė duelin e Kategorisė sė Parė me kryesuesen e deritanishme, Skėnderbeun, duke fituar me njė gol tė vonshėm tė Zenunit dhe duke rigjetur kreun e renditjes. Zenuni ka dėrguar nė rrjetė njė top nga njė goditje e lirė, duke ēuar nė delir skuadrėn vendase dhe duke ndėshkuar korēarėt. Deri nė ato ēaste, ndeshja ishte e barazpeshuar dhe me raste pėr tė dyja skuadrat. Korēarėt kanė goditur edhe shtyllėn horizontale tė portės lezhjane nė minutėn e dytė shtesė, por pa rezultat. Ndėrkaq, nė ndeshjen tjetėr tė kėsaj kategorie, tė luajtur sot, Laēi mposhti Adėn 2-1 nė Kamėz.

Nisin pėrgatitjet pėr sfidėn me Slloveninė

Sektori i Ekipeve Kombėtare nė Federatėn Shqiptare tė Futbollit ka filluar pėrgatitjet pėr ndeshjen e 24 marsit kundėr Sllovenisė, pėr eliminatoret e Kampionatit Europian 2008. Zėdhėnesi i shtypit nė FSHF, Lysjen Nurishmi, tha se grumbullimi i pėrfaqėsueses pėr t'u pėrgatitur pėr dy ndeshjet eliminatore tė fund marsit do tė nisė mė 18 mars. Sipas tij, ekipi do tė grumbullohet nė hotel “Adriatik” nė Durrės dhe seancat stėrvitore do t’i zhvillojė ose nė stadiumin e Shijakut ose nė atė tė Durrėsit. Njė ditė pėrpara ndeshjes kundėr Sllovenisė, kombėtarja do tė niset drejt Shkodrės, ku do tė akomodohet nė hotel “Koloseu” pėr tė pritur mė pas sfidėn qė ėshtė tepėr e rėndėsishme pėr ecurinė e kuqezinjve nė kėto eliminatore. Ndeshja do tė luhet nė orėn 17:00 nė stadiumin "Loro Boriēi".

RAJONI

Lėvizja “Vetėvendosja” dhe mbėshtetėsit e saj kėrkojnė lirimin e Albin Kurtit dhe bėjnė thirrje kundėr paketės sė Ahtisarit

Protestė e qetė e “Vetėvendosjes”

Mbi dy mijė protestues morėn pjesė nė demonstratėn e organizuar dje nė Prishtinė nga lėvizja “Vetėvendosja” kundėr planit tė Ahtisarit pėr statusin e Kosovės dhe kundėr Ekipit Negociator tė Kosovės. Duke iu drejtuar tė tubuarve nė kėtė protestė, njėri nga udhėheqėsit e kėsaj lėvizjeje, Glauk Konjufca, ka thėnė se pakoja e Ahtisarit ėshtė e pranueshme vetėm pėr liderėt, por jo pėr popullin e Kosovės. 

Sikundėr ka paralajmėruar, lėvizja “Vetėvendosja” ka filluar protestėn e djeshme pėr tė shprehur kundėrshtimin ndaj pakos sė Ahtisarit dhe Ekipit Negociator tė Kosovės dhe pėr tė kėrkuar lirimin e liderit tė saj, Albin Kurti nga paraburgimi, ku po mbahet pėr shkak tė protestės sė 10 shkurtit, ku u vranė dy persona dhe u plagosen 80 tė tjerė.

Nė krye tė protestės sė sotme ishin aktivistėt kryesorė tė “Vetėvendosjes”, tė cilėt pėrmes megafonit, hidhnin parulla si “Poshtė UNMIK-u”, “Poshtė Ekipi Negociator”, “Vetėvendosje”, “UĒK” etj.

Duke folur para protestuesve, njėri nga udhėheqėsit e lėvizjes “Vetėvendosje”, Glauk Konjufca, ka thėnė se pakoja e Ahtisarit, nė tė vėrtetė ėshtė edhe pako e Ekipit Negociator tė Kosovės, anėtarėt e tė cilit, siē ėshtė shprehur ai “...kanė tradhtuar idealet e popullit tė Kosovės dhe janė shkurtpamės.”

Ai ka kritikuar edhe presidentin Fatmir Sejdiu, duke thėnė se, “gjatė kėtyre ditėve ka ndryshuar vetėm gjuhėn e tij e jo servilizmin ndaj forcave tė huaja.”

Protestuesit nga selia e lėvizjes “Vetėvendosje”, nė lagjen “Peyton”, kanė parakaluar pėrkrah Grand Hotel “Prishtina”, duke vazhduar pėrgjatė rrugės “Nėna Tereza”, nė drejtim tė sheshit “Skėnderbe”, afėr selisė sė institucioneve tė Kosovės, ku pas disa minutash kanė vazhduar nė drejtim tė ndėrtesės sė KK tė Prishtinės dhe pastaj nė drejtim tė rrugės “Luan Haradinaj”, pėrpara selisė sė OSBE-sė.

Apeli i udhėheqėsve vendorė e ndėrkombėtarė

Ndėrkohė, udhėheqėsit vendorė dhe ata ndėrkombėtarė iu kanė bėrė thirrje kosovarėve qė tė kenė parasysh se shpėrthimi i dhunės i dėmton interesat e vendit. Presidenti Fatmir Sejdiu, kryeministri Agim Ēeku dhe udhėheqėsi kryesor i opozitės, Hashim Thaēi, pėrmes mesazheve drejtuar qytetarėve tė Kosovės kanė kėrkuar nga pjesėmarrėsit e protestės qė tė demonstrojnė nė mėnyrė paqėsore e demokratike.

Ryker: “Vetėvendosja” si protestat e serbėve kundėr Ahtisarit

Kundėr organizimit tė protestės sė djeshme kanė reaguar ashpėr zyrtarėt e pranisė ndėrkombėtare nė Kosovė. Shefi i UNMIK-ut, Joakim Ryker, e ka krahasuar protestėn e “Vetėvendosjes” me protestat e serbėve kundėr pakos sė Ahtisarit, por ka thėnė se shprehja e qėndrimeve nė mėnyrė tė ligjshme e demokratike ėshtė e drejtė e secilit nė Kosovė.

Kaidanow: “Vetėvendosja”, armiku i sė ardhmes sė Kosovės

“Besoj se “Vetėvendosja” dhe pėrkrahėsit e saj, vėrtet janė armiqtė e sė ardhmes sė Kosovės. Po e them kėtė shumė qartė, pasi populli duhet ta kuptojė qė sa herė ka demonstratė dhe sa herė qė komuniteti ndėrkombėtar sheh dhunė nė Kosovė nė mėnyrėn se si provokoi “Vetėvendosja” mė 10 shkurt, komuniteti ndėrkombėtar sheh njė Kosovė, e cila nuk ėshtė e gatshme pėr hapin tjetėr nė procesin pėr definimin e statusit. Ne nuk e dėshirojmė kėtė. Mendoj se njerėzit duhet tė pyesin veten se pėr ēfarė angazhohet “Vetėvendosja”. Nėse i shikoni pankartat nė qytet, ku paralajmėrohet demonstratė, ēka shikoni? Ėshtė shumė e qartė se ata nuk e pranojnė pakon e Ahtisarit, por cila ėshtė alternativa pėr kėtė proces? Nuk ka”, - ka thėnė nė njė intervistė pėr “TV 21”, shefja e Zyrės amerikane nė Prishtinė, Tina Kaidanow.

Policia ka vendosur pengesa pranė parlamentit dhe qeverisė

Duke u bazuar nė deklaratat e mėhershme tė lėvizjes “Vetėvendosja” dhe nė mundėsinė e dėmtimit tė pronės publike, policia qė nė mėngjes ka vendosur rrethojat nė afėrsi tė disa ndėrtesave tė institucioneve tė Kosovės, nė mėnyrė qė tė krijohet njė distancė mes ndėrtesave dhe protestuesve. Sidoqoftė, rruga ka qenė e hapur pėr protestėn dhe kalimtarėt e rastit. Megjithatė, qytetarėt janė kėshilluar qė tė mos e frekuentojnė qendrėn e qytetit nga ora 14:00 e deri nė 16:00, sepse priten tollovi nė komunikacion. Ashtu siē ėshtė theksuar edhe mė herėt, rruga “Nėna Tereza” do tė jetė e mbyllur pėr automjetet nga ora 10:00, ndėrsa mbyllja/lirimi i rrugėve tė tjera do tė bėhet sipas nevojės, thuhet nė njė komunikatė pėr media tė lėshuar nga zyra pėr informim pranė komandės kryesore tė SHPK-sė, nė Prishtinė.

KFOR-i do tė bėjė ēmos pėr tė ruajtur sigurinė dhe paqen

Komandanti i KFOR-it, gjenerali Roland Kater, nė njė intervistė pėr “Asoshieted Pres” ka thėnė se forcat ndėrkombėtare nė Kosovė do tė bėjnė ēmos pėr tė ruajtur paqen dhe sigurinė. "Porosia ime pėr politikanėt ėshtė kjo: “Bėni gjithēka tė mundur qė tė dilni me njė zgjidhje, sa mė shpejt tė jetė e mundur", , duke paralajmėruar se dhuna nė Kosovė mund ta pengojė apo madje ndalojė tėrė procesin e negociatave. Kater ka thėnė se forcat ndėrkombėtare nė Kosovė do tė bėjnė ēmos pėr tė ruajtur paqen dhe sigurinė. "Nėse dikush nuk e ka kuptuar kėtė porosi, ne do tė veprojmė me shumė forcė, shpejt dhe me vendosmėri", - ka thėnė gjenerali Kather.

--------

Kosovė, serbėt paralajmėrojnė "forma tė reja protestash"

Kėshilli nacional serb, ka paralajmėruar forma tė reja protestash kundėr propozimit tė kryenegociatorit Marti Ahtisari pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės, nė mbėshtetje tė kėrkesės sė tyre "pėr ruajtjen e Kosovės brenda Serbisė". Radioja “Europa e Lirė” citon kryetarin e tė ashtuquajturit Rrethi i Mitrovicės, Momir Kasaloviē, i cili tha se protestat e reja do pėrfshijnė, pėrveē tubimeve edhe bllokime rrugėsh. Ai nuk saktėsoi ndonjė datė, por tha se kjo do tė ndodhė shumė shpejt.

Serbėt e Kosovės kanė organizuar gjatė javėve tė fundit disa protesta kundėr planit tė Ahtisarit, pėrfshi njė tubim mė 9 shkurt nė pjesėn veriore tė Mitrovicės, njė tubim nė Graēanicė,si dhe protesta e mbajtur para disa ditėsh, pėrpara Ambasadės Amerikane nė Beograd. Sipas radios, njė pėrfaqėsi e tyre do tė vizitojė sė shpejti Ambasadėn Ruse nė Beograd, "qė t’i shprehė falenderimin pėr pėrkrahjen parimore dhe tė fortė pėr Serbinė nė momentet vendimtare.”

-------

Pas kthimit tė delegacionit tė Kosovės nga bisedimet nė Vjenė

Hyseni: Nuk do tė ketė ndryshime nė pakon e Ahtisarit

“Nuk mund te themi qė vajtja jonė nė Vjenė ėshtė humbje kohe, sepse i pėrket kryenegociatorit, Marti Ahtisari, qė tė marrė vendime pėr zhvillimet e mėtejshme tė procesit pėr zgjidhjen e statusit”, - tha zėdhėnėsi i Grupit tė Unitetit, Skėnder Hyseni, me t’u kthyer dje nga Vjena, nė aeroportin e Prishtinės. Zėdhėnėsi Hyseni ka shtuar se, Kosova i ėshtė pėrgjigjur thirrjes sė Ahtisarit pėr konsultime shtesė, duke qenė e bindur se nuk do tė ketė ndryshime tė tjera, “por mė kėtė vetėm kemi dashur tė demonstrojmė pėr bashkėpunimin tonė me partnerėt ndėrkombėtarė, tė cilėt kanė rol kyē nė definimin e statusit tė Kosovės.” Hyseni tha se raundi i fundit i konsultimeve ka qenė mjaft i vėshtirė dhe pa asnjė rezultat, sepse pala serbe ka vazhduar tė ketė qėndrime destruktive nė raport me prezantimin e pakos sė kryenegociatorit, Marti Ahtisari pėr ēėshtjen e statusit tė Kosovės. Ai shtoi se delegacioni kosovar ka prezantuar qėndrimin zyrtar tė Kosovės pėr secilin aneks veē e veē tė pakos sė Ahtisarit. “Qėndrimi zyrtar i Kosovės ėshtė aprovuar nė njė nga takimet e fundit tė unitetit ose siē ėshtė bėrė zakon tė thuhet vėrejtjet nė anekse janė aprovuar kanė kaluar nėpėr ekipin e unitetit”, - ka thėnė Hyseni. Nė vazhdim, Hyseni ka deklaruar se shkuarja e grupit negociator nė Vjenė nuk ka qene humbje kohe, sepse Ekipi i Unitetit ka pasur pėr qėllim tė demonstrojė pėr bashkėpunimin tonė me partnerėt ndėrkombėtarė, tė cilėt kanė rol kyē nė definimin e statusit tė Kosovės. Ndėrsa, se sa do tė jenė tė favorshme ndryshimet e pakos sė Ahtisarit, qė pritet tė bėhen deri mė 10 mars, pėr palėn kosovare, Hyseni ėshtė pėrgjigjur: 

“Pritet qė i dėrguari special i OKB-sė pėr Kosovėn, Marti Ahtisari, ta dorėzojė propozimin e tij final nė Kėshillin e Sigurimit mė 10 mars.”

SOCIALE

ISHP thotė se vendi s’po pėrballet me epidemi gripale dhe situata nuk ėshtė alarmante

Kakarriqi: Kemi tė bėjmė vetėm me njė grip stinor

Alarmi i hapur pak ditė mė parė pėr njė epidemi gripale ėshtė pėrgėnjeshtruar nga Drejtori i Pėrgjithshėm i Institutit tė Shėndetit Publik (ISHP), Eduard Kakarriqi, i cili shprehet se kemi tė bėjmė vetėm me njė grip stinor

Rildo Ngjela

Nuk bėhet fjalė ende pėr njė epidemi gripale nė Shqipėri dhe nga studimi i situatės konstatohet se, rastet e paraqitura nė Qendrėn Spitalore Universitare “Nėnė Tereza” dhe nė ambulancat e shėrbimit parėsor nė kryeqytet nuk janė alarmante. Drejtori i Institutit tė Shėndetit Publik (ISHP), Eduard Kakarriqi ėshtė shprehur pak ditė mė parė se ėshtė e vėrtetė qė vendi po pėrballet me njė situatė gripale, por duke iu referuar tė dhėnave tė deritanishme kemi tė bėjmė vetėm me njė grip stinor. Ai bėri tė ditur se, specialistėt e Institutit tė Shėndetit Publik po punojnė pėr identifikimin e tipit tė virusit tė gripit, mbi bazė tė mostrave tė marra (me tampona tė nazofaringolės) nga pacientėt qė kanė shfaqur simptoma tipike gripale dhe komplikacione. Kararriqi argumentoi se, treguesi qė vėrteton se vendi ynė nuk po pėrballet me njė epidemi gripale ėshtė frekuentimi i shkollave 9-vjeēare, ku nuk ka tė dhėna pėr pėrhapje tė gripit. “Kur kemi tė bėjmė me epidemi gripale, fėmijėt janė mė tė predispozuarit pėr ta pėrhapur sėmundjen mes njėri-tjetrit pėrmes spėrklave, teshtimave dhe kollės. Gjithashtu edhe tė dhėnat e Shėrbimit Pediatritik tregojnė se shtimi i rasteve flet pėr njė grip stinor sporadik”, - tha ai.

Alarmi

Kakarriqi e cilėsoi rritjen e numrit tė pacientėve nė shėrbimin infektiv, si artificiale dhe kjo pėr faktin se pacientėt mendojnė se shėrbimi shėndetėsor ėshtė mė cilėsor nė QSUT, ndėrkohė qė sipas tij, pacientėt konsulencėn mjekėsore duhet ta marrin fillimisht nė shėrbimin parėsor, pranė mjekut tė familjes. “Por edhe nga tė dhėnat e ISHP-sė rezulton se numri i konsultave nė ambulanca nuk ėshtė shqetėsues”, - tha Kakarriqi. Ai vuri nė dukje se pacientėt kanė neglizhuar aplikimin e vaksinės kundėr gripit, e cila ka qenė nė shitje nė tė gjitha farmacitė e Tiranės, si njė mėnyrė efikase pėr tė parandaluar sėmundjen. Ndėrkohė, drejtoresha e Drejtorisė Arsimore tė qytetit tė Tiranės, Arjana Bekteshi, pohoi se, niveli i frekuentimit tė shkollave nė vend nuk tregon se kemi shtim tė mungesave si pasojė e situatės gripale. Tė dhėnat e raportuara nga institucionet e arsimit parauniversitar flasin pėr njė numėr normal tė mungesave.

Gripi

Situata virale nė tė gjithė vendin duket se ėshtė shqetėsuese dhe ėshtė shtuar numri i urgjencave. Fluksin mė tė madh kuptohet qė e ka pėrballuar si gjithnjė Qendra Spitalore Universitare, “Nėnė Tereza”. Por edhe nė spitalet rajonale nė rrethe situata duket se ėshtė drejt komplikimit, ku janė shtuar, kryesisht fėmijėt e prekur me sėmundje virale. Pavarėsisht rasteve tė paraqitura, mjekėt nuk e pranojnė se nė vend ka pllakosur njė epidemi, duke i konsideruar rastet sporadike, por dhe duke iu dhėnė kėshilla prindėrve. Pak kohė mė parė, Ministri i Shėndetėsisė, Maksim Cikuli, ėshtė shprehur se nė vendin tonė po realizohet projekti pėr parandalimin e sėmundjeve infenktive. Sipas tij, situata virale nė prag tė dimrit, nė tė gjithė vendin paraqitet e mirė dhe nė parametra normalė dhe specialistėt e sektorit tė shėndetėsisė kanė nėn kontroll sėmundjet virale si hepatiti, fruthi, gripi stinor etj.

BOX

Kur duhet bėrė vaksina kundėr gripit

I pyetur nga gazeta “TemA”, se cila ėshtė realisht koha mė e pėrshtatshme pėr tė bėrė vaksinėn kundėr gripit tė zakonshėm, drejtori i Institutit tė Shėndetit Publik (ISHP), Eduard Kakarriqi, u pėrgjigj: “Mė kanė ardhur informacione jo formale qė ka njė thashethem nė popull se vaksina kundėr gripit duhet bėrė nė tetor dhe nėntor, sepse ndryshe nuk ka mė vlerė. Jo. Kjo ėshtė krejtėsish e gabuar. Konkretish, nė tė gjitha farmacitė ekziston vaksina e gripit stinor. Mentaliteti qė po krijohet ėshtė se kjo vaksinė erdhi vonė. Kundėrargumenti i kėsaj ėshtė se gripi ka stinėn e vet dhe stina e gripit fillon nė nėntor dhe pėrfundon nė prill. Eksperienca e vendeve tė ndryshme dhe e vendit tonė, pra tė hemisferės veriore tregon se kjo ėshtė stina e gripit dhe piku i qarkullimit tė virusit tė gripit ėshtė sidomos nė muajt shkurt dhe mars. Atėherė, si mund tė krijohet mendimi qė unė po ta kisha bėrė nė tetor vaksinėn e gripit do tė isha i mbrojtur. E ke aty, bėje. Edhe tani ajo ka vlerė tė bėhet, sepse  gripi qarkullon nė shkurt, nė mars dhe deri nė prill. Nė kėtė rast gjej mundėsi nėpėrmjet shtypit t’iu bėj thirrje tė gjithėve qė mos tė mashtrohen nga njė keqinterpretim lidhur me pėrdorimin e vaksinės sė gripit. Pra, vaksina e gripit ėshtė e vlefshme tė pėrdoret nė nėntor, dhjetor, janar madje dhe nė shkurt. Kush ka nevojė le ta pėrdorė, ajo ndodhet nė farmaci.”

SHKURT

Nuraj: Gripi, ēdo ditė paraqiten nė spital 30 fėmijė

VLORĖ- Virusi i gripit, duket se ka prekur mė sė shumti fėmijėt nė kėtė qytet, ku ēdo ditė, nė spitalin rajonal tė kėtij qyteti paraqiten pėr ndihmė mjekėsore 30 persona qė i pėrkasin kėsaj grupmoshe. Drejtori i spitalit rajonal tė Vlorės, Luter Nuraj, tha ditėn e djeshme se, fluksi i fėmijėve qė vijnė nė repartin e pediatrisė pėrbėn vetėm njė pjesė tė atyre qė janė prekur nga gripi dhe qė kanė komplikacione pėr shkak tė tij. “Dhjetėra tė tjerė, nė njė gjendje mė tė lehtė, asistohen ēdo ditė nga mjekėt e familjes, nė qendrat shėndetėsore tė rajoneve”, - tha mė tej Nuraj, duke sqaruar se pėr tė pėrballuar fluksin e pacientėve tė vegjėl, pėrveē repartit tė pediatrisė janė krijuar kapacitete tė lira shtretėrish edhe nė mjedise tė tjera tė spitalit, si nė patologji, ORL etj. Pėr tė njėjtėn arsye, njė numėr shtretėrish janė vėnė nė dispozicion edhe nė repartin infektiv. Shtimi i numrit tė pacientėve tė prekur nga kjo sėmundje ka nisur tė shfaqet gjatė tre-katėr javėve tė fundit. Mjaft nga pacientėt paraqiten nė spital nė gjendje tė rėnduar, me temperaturė e tė vjella. Tek njė pjesė e tė prekurve nga kjo gjendje virale, ku pėrfshihen kryesisht fėmijė dhe tė moshuar janė shfaqur edhe komplikacione nė sistemin pulmonar, gjė qė i ka detyruar mjekėt tė ndėrhyjnė me terapi intensive pėr tė parandaluar pasojat e mėtejshme. Drejtori i spitalit rajonal tė Vlorės iu bėn thirrje qytetarėve pėr tė qenė tė kujdesshėm, veēanėrisht nė mjediset publike ku rreziku i pėrhapjes sė sėmundjes ėshtė mė i madh.

Mjekėt: Situata gripale nėn kontroll

KUKĖS- “Situata gripale nė rrethin e Kukėsit, e cila ka tendencė rritjeje ėshtė nėn kontroll”, - thanė ditėn e djeshme mjekėt e spitalit rajonal. “Vetėm gjatė muajit shkurt u evidentuan mbi 253 raste tė shfaqjes sė gripit, kryesisht nė komunat e rrethit, ku mė e prekur rezulton grupmosha -4 vjeē”, - thotė mjekja infeksioniste, Shkėlqime Poga. Sipas saj, shtimi i rasteve me kėtė sėmundje stinore ėshtė nė rritje dhe nė qytetin e Kukėsit, ku mesatarisht nė ditė, mungojnė nė shkollat e arsimit 9-vjeēar 50 fėmijė tė prekur nga gripi. “Nė spitalin civil tė qytetit ēdo ditė kėrkojnė ndihmė mjekėsore mbi 40 persona, ndėrsa pavijoni i pediatrisė ėshtė i mbushur me fėmijė tė prekur nga gripi”, - tha Poga.

Nė kėto kushte, drejtoria e shėndetit publik iu ka kėrkuar punonjėsve tė shėndetėsisė qė tė rrisin shkallėn e gatishmėrisė pėr t'iu ardhur nė ndihmė personave qė kėrkojnė ndihmė. Po ashtu, grupe mjekėsh tė familjes po ushtrojnė kontroll nėpėr shkolla si dhe nė disa zona rurale tė thella, ku shėrbimi mjekėsor ėshtė i mangėt, me qėllim mbajtjen nėn kontroll tė situatės.

Inspektorėt e higjienės kėrkojnė mbylljen e tregjeve jashtė standardeve

FIER- Drejtoria e shėndetit parėsor nė Fier ka kėrkuar mbylljen e tregjeve qė funksionojnė jashtė standardeve si dhe ndalimin e tregtisė sė mallrave ushqimore nėpėr troturare, duke e cilėsuar kėtė si njė rrezik potencial pėr pėrhapjen e sėmundjeve tė ndryshme. Kėrkesa vjen pas njė aksioni qė inspektorėt e higjienės dhe epidemiologjisė, pranė kėsaj drejtorie, kanė ndėrmarrė nė tregjet e qytetit tė Fierit. Drejtoresha e shėndetit parėsor nė Fier, Shpėtime Kalemi, tha ditėn e djeshme se, “disiplinimi i tregtimit tė mallrave ushqimore, kontrolli i tyre nėse janė apo jo brenda standardeve ėshtė nė qendėr tė aksionit tė inspektorėve tė higjienės dhe epidemiologjisė”. Sipas saj, kontrollet konsistojnė kryesisht nė tregjet informale tė mallrave ushqimore. “Tregtimi i produkteve dhe nėnprodukteve blegtorale si mishi, djathi, qumėshti, si dhe i perimeve e frutave nė vende tė papėrshtatshme, tė ekspozuara ndaj agjentėve atmosferikė janė njė rrezik potencial pėr shpėrthimin e epidemive, ndaj dhe drejtoria jonė ka kėrkuar mbylljen e disa pikave tė tregtimit”, - tha Kalemi. Ajo nėnvizoi se rezultatet e kontrollit i janė bėrė tė ditura Bashkisė se Fierit, ndėrsa ėshtė kėrkuar nga policia bashkiake qė tė ndėrhyjė nė mbylljen e tregjeve qė shėrbejnė jashtė standardeve apo nė ndalimin e tregtimit nėpėr trotuare.

KRONIKA

Gjykatat, analiza e

pushtuar nga gjyqet

mbi narkotikėt

Nė analizėn e Gjykatės pėr Krime tė Rėnda, kreu i kėsaj gjykate, Sandėr Simoni, ka deklaruar se numri mė i madh i ēėshtjeve gjyqėsore ka tė bėjė me veprat penale tė “Trafikimit tė lėndėve narkotike”

Gjykimet mbi tė arrestuarit pėr trafik lėndėsh narkotike vijojnė tė pushtojnė gjykatat. Shifrat e tė arrestuarve pėr krime nė fushėn e narkotikeve sa vijnė dhe shtohen, po kėshtu, nė tė gjitha gjykatat e vendit “krimi i preferuar” mbetet trafiku dhe shpėrndarja e drogės. Nė analizat e tė gjitha gjykatave, tė pėrfunduara gjatė muajit shkurt, ėshtė theksuar se njė pjesė tė konsiderueshme tė kohės sė punės e kanė zėnė shqyrtimet e ēėshtjeve nė lidhje me narkotikėt. Njė lumė droge ėshtė kapur nga policia shqiptare gjatė muajit tė fundit nė tė gjitha qytetet, ndėrkohė qė janė arrestuar edhe mjaft persona. Fitimet e mėdha nga trafiku i kėsaj lėnde tė ndaluar dhe pozicioni gjeografik i Shqipėrisė ka bėrė qė njė numėr i konsiderueshėm shqiptarėsh tė tentojnė dhe tė transportojnė kėtė lėndė. Sipas mediave italiane, njė pjesė tė rėndėsishme tė tregut tė narkotikėve, e sidomos atė tė heroinės, e mbulojnė me mall trafikantėt shqiptarė. Ndėrkaq, edhe pse shifrat janė nė ulje ndjeshme, ende ky lloj trafiku ėshtė fuqishėm.

Policia

Njė ndėr objektivat kryesorė tė Policisė sė Shtetit pėr kėtė vit ka qenė edhe lufta kundėr drogės. Sipas burimeve nga policia, janė bėrė gati nga tė gjitha drejtoritė plane masash, tė cilat pritet tė luftojnė trafikun e drogės nė disa drejtime. Drejtimi i parė ėshtė ai i luftės kundėr mbjelljes sė lėndėve narkotike, njė fenomen ky mjaft i pėrhapur, sidomos nė fshatrat e Jugut tė Shqipėrisė. Komisariatet e rretheve janė duke bėrė gati strategjinė pėr luftėn kundėr mbjelljes sė hashashit, edhe pse mbjellja e bimėve narkotike ende nuk ka filluar. Njė tjetėr drejtim i luftės sė policisė ėshtė edhe ndalimi i trafikut tė heroinės, lėndė kjo e cila vjen nga Afganistani qė sipas statistikave, gjatė vitit 2006-tė ka qenė furnizuesi numėr 1 i tė gjithė tregut evropian me heroinė. Kjo lėndė transportohet nė gjithfarė mėnyrash nėpėrmjet gadishullit tė Ballkanit nė drejtim tė Evropės. Njė rrugė e rėndėsishme e kėtij trafiku sipas raporteve tė policive tė huaja, ėshtė edhe Shqipėria. Nė shumė raste policia shqiptare ka bashkėpunuar edhe me policitė homologe pėr tė arrestuar pjestarė tė grupeve kriminale, tė financuara nga trafiku apo transporti i drogės. Njė pjesė e mirė e tyre kanė patur akuza edhe nė vendin tonė pėrsa i pėrket drogės.

Gjykatat

Nė analizėn e Gjykatės pėr Krime tė Rėnda, kreu i kėsaj gjykate, Sandėr Simoni, ka deklaruar se numri mė i madh i ēėshtjeve gjyqėsore ka tė bėjė me veprat penale tė “Trafikimit tė lėndėve narkotike”. Mė pas vijnė ato tė kryera nė kuadėr tė grupit tė

strukturuar kriminal. Sipas tė njėjtave shifra, gjykata ka miratuar pėr vitin 2006-tė plot 480 leje pėrgjimi, tė cilat janė pėrdorur nė 90 pėr qind tė rasteve pėr tė hetuar grupe tė trafikut tė lėndėve narkotike. Duke i krahasuar kėto leje me njė vit mė parė, janė pak mė shumė se dyfishi i tyre.

Nė njė muaj arrestimet e mėdha pėr drogė

Gjatė muajit tė fundit Policia e Shtetit ka mundur tė arrestojė disa dhjetėra persona tė implikuar nė trafiqe. Gjithashtu ėshtė bėrė i mundur edhe sekuestrimi i njė sasie tė konsiderueshme droge. Nė datėn 9 shkurt, policia e Shkodrės mundi tė arrestonte Ramadan Balajn gjatė njė kontrolli tė imtėsishėm nė doganėn e Hanit tė Hotit tė njė automjeti tip “Benz”. Nė trupin e udhėtarit Ramadan Balaj nga Shkodra u gjet njė sasi prej 1.160 kilogramėsh lėndė narkotike e tipit heroinė. Pak orė mė vonė Antidroga e kryeqytetit ka bėrė njė tjetėr operacion tė suksesshėm. Gjatė kėtij operacioni janė kapur thuajse 10 kg heroinė dhe 5 kg pėrzierės droge. Nė pranga ka rėnė pronari i drogės, i cili e mbante nė kasėn e televizorit qė kishte nė makinė dhe dy bashkėpunėtorėt e tij. Sipas burimeve policore, heroina vinte nga Turqia dhe nga Tirana pėrfundonte nė Shkodėr, pėr t’u dėrguar mė pas nė Malin e Zi. Pronari i drogės ėshtė nga Durrėsi dhe njė prej bashkėpunėtorėve tė tij, pronar i njė servisi makinash, banon nė kryeqytet, ndėrsa personi i tretė ėshtė nga Ēorovoda. Droga ishte paketuar nė 31 pako nė formė paralelopipedi, me peshė 250 dhe 500 gramė. Ndėrsa sasia prej 4 kg e 960 gramėsh pluhur, i dyshuar si pėrzierės i lėndės narkotike, ishte paketuar nė qese transparente. Pak ditė mė vonė, sėrish Antidroga e kryeqytetit gjatė operacionit “Vazhdimėsia” ka vėnė nė pranga 6 persona, ndėrsa janė kapur 52 kilogramė drogė. Edhe ky rrjet tentonte tė ēonte drogėn drejt Malit tė Zi. Dy studentė qė studionin nė Tiranė mbėshtesnin kėtė linjė trafiku, duke siguruar nė disa raste sistemimin e thasėve nė dhomat e tyre tė konvikteve, pėr t`iua pėrcjellė mė pas anėtarėve tė tjerė. Operacioni u shtri nė Tiranė, Fier, Mallakastėr dhe Vlorė, ndėrsa 6 personat u kapėn nė Mallakastėr, teksa droga transportohej me dy makina. Nė datėn 16 shkurt policia ka kapur nė afėrsi tė Urės sė Mifolit, plot 97 kilogramė hashash, ndėrsa ka vėnė nė pranga dy persona nga Patosi dhe Levani i Fierit. Rreth 10 ditė mė vonė, policia e Korēės arreston njė shtetas me 10 kilogramė heroinė qė sipas hetimeve ishte nisur nga Laēi. Po nė tė njėjtėn ditė, policia e Tiranės ka arrestuar njė person tė dyshuar si pronar tė njė sasie prej 350 kilogramėsh hashash.

Tė gjykuar nga data 1 janar nė Gjykatėn e Krimeve tė Rėnda

-Shaban Dauti

Akuza: Trafikim i narkotikėve nė bashkėpunim

-Muhamed Fejzulla, Blenard Fejzulla, Fatmir Kuēi, Dritan Kuēi, Arjan Shabani, Kujtim Popoēi, Armand Andoni, Petraq Avrami

Akuza: Trafikim narkotikėsh nė bashkėpunim

-Krenar Sako, Valter Janaqi, Ilir Ajazi

Akuza: Trafikim i narkotikėve dhe mbajtja pa leje e armėve luftarake e municionit

-Zane Korro, Ardian Zote, Arben Kaleshi, Aranit Arapi

Akuza: Trafikim tė lėndėve narkotike nė bashkėpunim

-Andon Kuqo, Jani Kollēinaku, Ardian Hoxha, Nikolla (Roland) Blaceri

Akuza: Trafikim i narkotikėve dhe mbajtja pa leje e armėve luftarake e municionit

-Rasim Shira

Akuza: Trafikim tė narkotikėve

-Et'hem Danaj, Alket Llanaj

Akuza: Trafikim tė lėndėve narkotike

-Xhavit Hoxha

Akuza: Trafikim tė narkotikėve, mbajtje pa leje tė municionit luftarak

-Hasan Gjinaj, Xhafer Tozaj, Artur Balilo, Aranit Halilaj, Ilia (Ilir) Gjiēali

Akuza: Trafikim tė lėndėve narkotike; Moskallėzim krimi

-Johanis(Arben) Vainas(Terolli), Zarif Rusi

Akuza: Trafikim i narkotikėve

-Roland Kaja

Akuza: Trafikim tė narkotikėve nė bashkėpunim me persona tė tjerė dhe mbetur nė tentativė.

-Artan Allushi

Akuza: Trafikim tė lėndėve narkotike kryer nė bashkėpunim

-Ilir (Ilia) Elezi

Akuza: Trafikim i lėndėve narkotike, i kryer nė bashkėpunim

-Xhevdet Troplini

Akuza: Trafikim i narkotikėve, i kryer nė bashkėpunim

-Skėnder Driza

Akuza: Trafikim i narkotikėve, i kryer nė bashkėpunim

-Geront Tole, Zamir Vadardha

Akuza: Trafikimi i narkotikėve nė bashkėpunim

-Dylber Ademi, Nadir Shahu

Akuza: Trafikim tė narkotikėve, i kryer nė bashkėpunim

-Arten Zallemi

Akuza: Trafikim tė lėndėve narkotike, mbetur nė tentativė

-Fuat Kamaj

Akuza: Trafikim tė narkotikėve nė bashkėpunim

-Habib Rexhepi, Blerim Fejzullahu, Naser Tahiri

Akuza: Trafikim tė narkotikėve nė bashkėpunim

-Stavros Papamihail, Genci Marku

Akuza: Trafikimin e narkotikėve nė tentativė Trafikimit tė armėve dhe municioneve nė tentativė

-Leonard Karafili, Erjon Veizi, Petrit Kupe

Akuza: Trafikim tė narkotikėve nė bashkėpunim, mbetur nė tentativė

-Ilir Koēiaj, Xhiljano Xhoxhi, Vangjel Kondili, Ervin Tavanxhi, Robert Peēi, Kozma Laēka

Akuza: Trafikim tė lėndėve narkotike; Trafikim tė lėndėve narkotike nė bashkėpunim dhe prodhimit dhe shitjes sė narkotikėve; Mbajtje pa leje tė armėve luftarake, Pėrdorimi i dokumenteve tė falsifikuara

-Gentian Baba, Ylli Kapo, Ermal Nika, Pelivan Mehmetaj

Akuza: Prodhimi dhe shitja e narkotikėve; grupit tė strukturuar kriminal.

RRETHE

Shkojnė pėr fundjavė nė pikėn turistike tė Gėrmenjit

Grinden, i ngulin thikat njėri-tjetri

KOLONJĖ-Dy gjimnazistė kanė mbetur tė plagosur pas njė pėrleshjeje me thika mes njėri-tjetrit. Pėr shkak tė pėrgjakjes dhe tė dėmtimeve trupore kanė pėrfunduar, fillimisht, nė spitalin e qytetit tė Ersekės dhe mė pas janė ēuar nė spitalin e Korēės, pėr njė ndihmė mjekėsore mė tė specializuar. Burime pranė Drejtorisė sė Policisė nė Qarkun e Korēės mėsohet se ngjarja ka ndodhur nė pikėn turistike tė Gėrmenjit, tė rrethit tė Kolonjės, ku dy gjimnazistėt, banorė tė qytetit tė Korēės, kishin menduar tė kalonin fundjavėn. Protagonistėt e kėsaj ngjarjeje janė Semijon Hoxha, 18 vjeē nga Korēa dhe Endri Shatlla, 19 vjeē, lindur nė Tiranė dhe banues nė Korēė, qė tė dy nxėnės nė shkollėn e mesme “Theodhori Kavalioti” nė Korēė. Sipas policisė sė Kolonjės, gjithēka mes dy gjimnazistėve ka ndodhur nė orėn 23.15 minuta nė njė nga dhomat e hotelit tė kėsaj pike turistike, pėr shkak tė njė sherri mes tyre pėr motive tė dobta. Ndėrkohė, bėhet e ditur se po punohet pėr zbardhjen e plotė tė kėsaj ngjarjeje, pasi fillimisht ka qenė e vėshtirė marrja nė pyetje e dy gjimnazistėve. Nga hetimet parprake ka rezultuar se, dy tė rinjtė edhe pse kishin qenė shokė tė sė njėjtės shkolle, nuk kishin nguruar tė nxirrnin thikat, pasi qė tė dy kishin qenė tė armatosur me thikė. Mėsohet gjithashtu se, gjimnazistėt kishin goditur pa mėshirė njėri-tjetrin dhe secili prej tyre kishte marrė dėmtime nė pjesė tė ndryshme tė trupit. Aktualisht, ata  ndodhen tė shtruar nė spitalin rajonal tė Korēės, nėn kujdesin e mjekėve dhe jashtė rrezikut pėr jetėn.  Policia po punon pėr zbardhjen e plotė tė ngjarjes. 

(FOTO gjej njė rrėmbim nga arkiva )

Vajza 15-vjeēare denoncon dy 20-vjeēarėt

“Mė morėn nė makinė pėr tė mė pėrdhunuar”

Orgest Alikaj dhe Leonard Zaēellari, banues nė lagjen nr. 14, kishin marrė nė automjetin e tyre tip “Benz Mercedes”, me targa KO 36 60 B, vajzėn 15-vjeēare me synimin pėr ta pėrdhunuar…

KORĒĖ- Dy tė rinj, banorė tė qytetit tė Korēės, nė bashkėpunim me njėri-tjetrin kanė tentuar tė pėrdhunojnė njė 15-vjeēare nga qyteti i Korēės. 15- vjeēarja ka mundur t’i rezistojė dhunės dhe pėrdhunimit tė dy tė rinjve, ndėrsa, pasi ėshtė lėnė e lirė prej tyre ka bėrė kallėzim penal nė komisariatin e policisė sė Korēės. Fill pas kėtij denoncimi, dy tė rinjtė, Orgest Alikaj 20-vjeē dhe Leonard Zaēellari, 22 vjeē, janė vėnė nėn pranga nga policia. Ngjarja  ėshtė konfirmuar edhe nga burime pranė Drejtorisė sė Policisė nė Qarkun e Korēės.

                                           Rrėmbimi

Sipas denoncimit tė 15-vjeēares me inicialet V. V, mėsohet se Orgest Alikaj dhe Leonard Zaēellari, banues nė lagjen nr. 14 tė qytetit tė Korēės, nė rrugėn “Partizani”, kishin mundur tė merrnin nė orėn 20.00 tė mbrėmjes nė automjetin e tyre tip “Benz” nė ngjyrė tė zezė, me targa KO 36 60 B, vajzėn 15-vjeēare, e cila banonte nė tė njėjtėn lagje me ta, nė rrugėn “Kiēo Drenova” dhe njėkohėsisht ta nxirrnin jashtė qytetit me synimin pėr ta pėrdhunuar. Ndėrsa, 15-vjeēarja qė nuk ka dyshur pėr synimet e dy 20-vjeēarėve, shumė shpejt ėshtė gjendur pėrballė dhunės, tė cilėt nė bashkėpunim me njėri-tjerin tentuan tė kryenin marrėdhėnie seksuale me dhunė me tė. Mėsohet se vajza ka treguar tė gjitha detajet e tentativės sė pėrdhunimit, tmerrin qė kishte pėrjetuar, por edhe gjithė pėrpjekjet e saj pėr tė shpėtuar nga “kthetrat” e dy pėrdhunuesve. Pėrballė rezistencės sė 15-vjeēares, dy tė rinjtė kanė qenė tė detyruar tė tėrhiqen, ndėrsa vajza u ėshtė shkėputur nga duart.

Nė vijim tė denoncimit tė vajzės, mėsohet se 15-vjeēarja, pasi kishte mundur t’i shpėtonte pėrdhunimit tė dy tė rinjve ėshtė gjendur nė shtėpinė e saj, nė njė gjendje mjaft tė rėnduar. E pyetur nga prindėrit e saj, ajo ka treguar gjithēka qė i kishte ndodhur me dy tė rinjtė e lagjes sė tyre, duke lėnė tė shokuar edhe tė afėrmit e saj.

                                                                      Arrestimi

Burime pranė Drejtorisė sė Policisė nė Qarkun e Korēės bėnė tė ditur se, 15- vjeēarja ishte parqitur nė komisariatin e policisė sė Korēės nė orėn 09.55, ku kishte bėrė kallėzim penal pėr dy shtetasit e lartpėrmendur. Tė njėjtat burime pohuan se, menjėherė pas kallėzimit tė kryer nga minorenia, policia ishte vėnė nė lėvizje. Mėsohet gjithashtu se, policisė sė Korēės i ėshtė dashur tė vihet nė kėrkim tė dy tė rinjve pėr disa orė me radhė, ndėrsa ka pėrfunduar operacionin e saj nė orėn 01.40 minuta, kur pas dokumentimit tė plotė tė ngjarjes ėshtė kryer arrestimi i 20-vjeēarit Orgest Alikaj dhe 22-vjeēarit Leonard Zaēellari. Burimet policore bėnė tė ditur gjithashtu se, arrestimi i dy shtetasve tė cituar mė sipėr ėshtė bėrė pėr veprėn penale “tė tentativės pėr kryerje tė marrėdhėnieve seksuale me dhunė me tė mitur nė bashkėpunim me njėri-tjetrin”. Ndėrkohė, janė kryer veprimet e para hetimore, ndėrsa ēėshtja tashmė i ka kaluar prokurorisė sė rrethit Korēė

SELDI HASANASI

Ndalohen peshkatarėt e paligjshėm

SHKODĖR-Vetėm dy javė pas vetaksidentimit tė njė peshkatari qė po peshkonte me eksploziv nė Velipojė, shėrbimet e policisė kufitare tė qarkut tė Shkodrės kanė kapur nė flagrancė dy vėllezėr, duke peshkuar nė mėnyrė tė paligjshme nė liqenin e Shkodrės. Sipas burimeve nga Drejtoria e Policisė sė Qarkut tė Shkodrės, rreth orės 21.00 tė sė enjtes u ndaluan shtetasin Mond Zef Smajlaj, 26 vjeē, lindur nė fshatin Rrafsh tė komunės Kastrat, banues nė Han tė Hotit, rrethi i Malėsisė sė Madhe, me arsim 7 klasė, i dėnuar mė parė pėr armėmbajtje pa leje. E njėjta masė ėshtė ndėrmarrė edhe ndaj vėllait tė tij, shtetasit Ndue Zef Smalaj, 44 vjeē dhe banues nė Han tė Hotit tė Malėsisė sė Madhe.

Materialet nė ngarkim tė kėtyre dy shtetasve do t’i kalojnė Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės pėr ndjekje tė mėtejshme, pėr veprėn penale tė peshkimit tė paligjshėm. Kėta shtetas do tė ndiqen nė gjendje tė lirė.

A. LAGRETA

Drejtori, thirrje kryebashkiakut Bime

Largo shtatė familjet qė kanė zaptuar shkollėn

 GJIROKASTĖR- Drejtori i shkollės profesionale industriale, Hasan Ajazi, ka kėrkuar prej bashkisė tė largojė nga mjediset e kėsaj shkolle shtatė familje, tė akomoduara kėtu prej vitit 1997, pėr t'i hapur rrugė kėshtu investimit nė tė. "Pushteti vendor ėshtė treguar i mefshtė, pasi nuk ėshtė nė gjendje tė largojė nga mjediset e kėsaj shkolle 7 familje, tė cilat janė futur gjatė trazirave tė vitit 1997 dhe aktualisht, po pengojnė nė mėnyrė artificiale investimin prej 1.5 milionė dollarėsh, tė financuar nga shoqata zvicerane “Sėiscontakt", - ka thėnė pėr median Ajazi. Duke dashur tė sqarojė historinė, ai ka shpjeguar se, "gjatė vitit shkollor i jemi drejtuar me disa shkresa zyrtare kryetarit tė Bashkisė sė Gjirokastrės, Flamur Bime, por deri tani institucioni qė ai drejton nuk ka reaguar. Nė qoftė se pushteti vendor nuk merr masat e menjėhershme pėr tė larguar 7 familjet, atėherė investimi prej 1.5 milionė dollarėsh do tė dėshtojė". Nga ana tjetėr, lidhur me kėtė problem,ka reaguar edhe kryetari i bashkisė, Flamur Bime, i cili u shpreh: "Ne jemi njohur me problemin nė fjalė dhe brenda njė kohe shumė tė shkurtėr kėto familje qė kanė zaptuar forcėrisht mjediset shkollore do largohen po forcėrisht."

Teknologjia e vjetėruar ndot ambientin

FIER- Shkalla e nivelit tė ndotjes nė Kombinatin e Pėrpunimit tė Thellė tė Naftės nė Ballsh (KPTHN) pritet tė ulet pėrmes zbatimit tė njė projekti qė do tė financohet nga Komuniteti Europian. Projekti parashikohet tė zbatohet nė gjashtėmujorin e dytė tė kėtij viti dhe synon rehabilitimin e bllokut tė pastrimit, qė do tė thotė ulje e shkallės sė ndotjes, pėrpunim dhe shkatėrrim i mbetjeve kimike tė naftės dhe gazit. Kryeinxhinieri i kėtij kombinati, Bilbil Nure, tha se, "pėr vetė natyrėn e punės sė KPTHN-sė, shkalla e ndotjes sė mjedisit nė kėtė zonė ėshtė e rėnduar. Pėrballė kėsaj gjendjeje, si detyrė primare janė parė investimet nė drejtim tė pėrmirėsimit tė teknologjisė, pakėsimit tė daljes sė lėndėve tė dėmshme qė ēlirohen nė mjedis". Sipas tij, kombinati punon me njė teknologji tė vjetėr, ndaj dhe pėrmirėsimi nė kėtė drejtim ėshtė prioritet. "Tė gjitha ujėrat e ndotura me naftė dhe solar apo mbetje qė qarkullojnė nga repartet e uzinės si dhe reparti i pėrpunimit do tė pastrohen pėrmes projektit qė do tė zbatohet pas muajit korrik tė kėtij viti. Kėsisoj edhe rrjedhja nė lumin Gjanicė do tė jetė e pastėr dhe vetitė fiziko-kimike tė tij do tė jenė nė parametrat normalė", - pėrfundoi kryeinxhinieri Bilbil Nure.

INTERVISTA

Sekretari pėr marrėdhėniet me publikun i kėsaj dege analizon procesin zgjedhor

“Nė Berat nuk fitoi PS-ja, por humbi PD-ja”

Sekretari i Marrėdhėnieve me Publikun i PD-sė, dega Berat, Kastriot Dervishi, nė njė intervistė pėr gazeta “TemA” ka analizuar shkaqet e humjes sė PD-sė, dega Berat nė zgjedhjet e 18 shkurtit tė kėtij viti pėr pushtetin vendor. Nė kėtė intervistė ai shprehet se nė Berat nuk kanė fituar socialistėt, por ka humur PD-ja, duke argumentuar se PS-ja nuk ka rritje tė numrit tė votuesve, por ka mospjesėmarrje nė votime tė zgjedhėsve tė djathtė.

Z. Dervishi, cili ishte sipas jush shkaku i humbjes sė PD-sė nė rrethin e Beratit, ndėrkohė qė pritej njė rezultat tjetėr, pse jo edhe fitorja e kėtyre zgjedhjeve si pėr bashkinė, edhe pėr komunat?

Tė humbasėsh njė garė elektorale ėshtė normale, njėra palė do tė fitojė, kjo ėshtė njė logjikė e thjeshtė. Kjo ėshtė njė pėrgjigje qė e jep njė votues i thjeshtė, i cili shkon pėr tė votuar, voton tė preferuarin e tij dhe pret rezultatin. Por, pas rezultatit negativ, nė rastin e votuesit demokrat, lind pyetja: Pse humbi Partia Demokratike nė Berat?

Unė po mundohem tė rendis disa arsye pėr opinionin pėr tė analizuar humbjen e Partisė Demokratike nė Berat, qė analiza tė mos jetė sipėrfaqėsore dhe pėrgjegjėsia tė shkojė nė vendin e saj.

Shkaku numėr njė i humbjes sė PD-sė nė zgjedhjet e 18 shkurtit nė rrethin e Beratit ėshtė pėrēarja e madhe qė ka ndodhur nė zgjedhjet nė Partinė Demokratike, dega Berat, nė muajin nėntor tė vitit tė kaluar. Nė zgjedhjet e muajit nėntor ėshtė deformuar vota. Kryetari aktual i PD-sė, dega Berat, ka ardhur i komanduar dhe nuk i ėshtė nėnshtruar votės. Mė pas u krye njė proces formal zgjedhor, i cili mund tė them se ishte i komanduar dhe gjithēka nė kėtė proces u manipulua vetėm e vetėm qė kryetari i PD-sė, dega Berat tė ishte Shkėlqim Hysi. Ky njeri nuk pėrfaqėson interesat e demokratėve tė Beratit, sepse ai vjen nga ekstremi i majtė. Shkėlqim Hysi deri para disa muajsh pėrpara se tė vinte kryetari i PD-sė, dega Berat ka qenė kryetari i Partisė Punėtore, parti, e cila njihet si parti e ekstremit tė majtė, e shprehur kjo edhe nė fjalimet e Shkėlqim Hysit nė fushatėn e mėparshme, elektorale.

Si ka ndodhur qė nė krye tė PD-sė, Berat tė vijė ish-kryetari i Partisė Punėtore, Shkėlqim Hysi?

Me marrjen e pushtetit PD-ja filloi menjėherė me reformat pėr tė ndryshuar imazhin e qeverisjes sė korruptuar tė socialistėve. Drejtuesit e PD-sė me koncept modern filluan tė zbatonin programin e qeverisė pėr zbatimin e reformave. Filloi tė ndihej era e ndryshimit, qeverisja nė Berat iu bashkua qeverisjes qendrore.

Nė kėto momente vėmendja e PD-sė si nė qendėr, dhe nė bazė u pėrqendrua te reformat dhe kjo ėshtė normale. Partitė nė sistemin demokratik e marrin pushtetin pėr tė qeverisur, ju drejtohen qytetarėve me modelin e tyre, qeverisės dhe jo me modelin e drejtimit tė partisė-shtet, tipar i shoqėrive totalitare. Qytetarėt votojnė programin e forcės politike pėr t’u qeverisur.

Pikėrisht kėtu fillon edhe keqkuptimi i parė.

Pėrkrahėsit, anėtarėt, simpatizantėt e kėrkojnė zgjidhjen te partia, kjo si njė reminishencė e sistemit tė kaluar. Atyre nuk iu interesojnė reformat dhe mėnyra sesi po qeverisen. Dhe pikėrisht me kėtė frymė, njė grup i pėrcaktuar qartė nė qėllimet e tij filloi sulmin denigrues ndaj drejtuesve tė PD-sė, tė cilėt e mbajtėn Partinė Demokratike pėr 8-tė vite nė njė opozitė tė vėshtirė, duke i pėrkufizuar si xhaketa tė vjetra (term i huazuar nga lufta brenda kampit socialist). Ishin kėto “xhaketa tė vjetra”, qė mė 3 korrik i dhanė fitoren e shumėpritur demokratėve beratas. Ky grup, qė unė do ta pėrkufizoja, grup sharlatanėsh, nuk lanė gjė pa shpifur pėr drejtuesit e PD-sė. Nė kėto kushte, qendra u bė pre e kėtij presioni dhe iu besoi atyre drejtimin e PD-sė, duke mbyllur sytė dhe duke vendosur a priori nė krye tė njė partie me vlera historike si PD-ja kryetarin e Partisė Punėtore.

PD-ja, pas fitores sė madhe tė 3 korrikut u ndodh pėrballė prurjes sė madhe tė militantėve pranė derės sė zyrave tė PD-sė, ku disa prej tyre e konceptonin partinė si vendin, ku pėrfitohet gjithēka. Kėta njerėz nuk e shikojnė partinė si njė misionare, e cila prodhon pushtet pėr tė qeverisur nė shėrbim tė tė gjithė qytetarėve, por si mjet pėrfitimi vetėm pėr ata. Kjo ėshtė reminishencė e komunizmit. Partia Demokratike i fitoi zgjedhjet e 3 korrikut 2005-sė pėr tė qeverisur dhe ne, kur dalim nė fushatė, premtojmė pėr kėtė qeverisje dhe nuk dalim nė fushatė pėr tė premtuar vende pune pėr disa prej militantėve dhe ky ėshtė njė keqkuptim shumė i madh. Militantėt u drejtuan te dyert e zyrave tė partisė pėr tė pėrfituar atė qė nuk iu takonte.

Ku ēaloi fushata juaj, elektorale nė zgjedhjet e 18 shkurtit?

Gjatė fushatės qė sapo pėrfundoi, PD-ja e Beratit ishte totalisht e ēarė dhe pėr shkak tė kėsaj pėrēarjeje nuk mundi qė tė gjeėj brenda radhėve tė saj as kryetarin e shtabit elektoral, duke e marrė kėtė hua nga PR-ja. Dhe kjo vetėm pėr shkak tė pėrēarjes. Drejtuesit aktualė tė PD-sė dega Berat, kryetari Shkėlqim Hysi dhe sekretari i saj nuk donin tė dilnin nė fushatė, pasi kėrkonin qė t’i shmangeshin pėrgjegjėsisė nė rast humbjeje dhe kjo nuk ka sesi shpjegohet ndryshe.

Krahasuar me zgjedhjet e 3 korrikut 2005-sė, PD-ja nė Berat ka marė rreth 2000 vota mė pak. Pėrse mendoni se ka ardhurn kjo?

Nė Berat nuk fituan socialistėt. Nė Berat humbėn demokratėt. Socialistėt nuk mund ta fitonin Beratin, pasi dihet puna e tyre nė 8-tė vitet e qeverisjes qendrore, e cila e mori ndėshkimin mė 3 korrik 2005-sė dhe kėtė ndėshkim ia dha ekipi kompakt i PD-sė, ku nė territorin e bashkisė, deputeti M.Xheka sė bashku me kanditatin tjetėr pėr deputet D.Haznedarin, plus LZHK-nė morėn mbi 9000 vota, ndėrsa mė 18 shkurt aleanca e djathtė mori 6800 vota. Nė kėto zgjedhje PD-ja e Beratit ka mundur tė rifitojė vetėm njė komunė tė vogėl siē ėshtė ajo e Cukalatit, duke humbur bashkinė dhe tė gjitha komunat e tjera.

Berati nuk ėshtė qytet i majtė, Berati ėshtė bastion i djathtė. PD-ja e Beratit me njė ekip kompakt siē ishin ata tė 2003-shit dhe 2005-sės tregoi se fitoi shumė thellė. Nė zgjedhjet parlamentare tė 2005-sės deputeti i PD-sė, Mehmet Xheka, ka fituar 2000 vota mė tepėr sesa ai i PS-sė, Flamur Rogu, madje edhe nė zgjedhjet pėr pushtetin vendor tė vitit 2003, realisht ka fituar kandidati pėr kryetar bashkie i PD-sė, gjė tė cilėn e dinė tė gjithė, pavarėsisht se fitues u shpall kandidati i PS-sė, Fadil Nasufi. Mė 2003-shin, edhe unė si sekretar i marrėdhėnieve me publikun nuk munda tė votoj dhe as familja ime, pasi nuk ishim nė lista, ashtu si unė kishte edhe dhjetėra demokratė tė tjerė qė ishin pėrjashtuar nga listat e votimit, fenomen qė mė shumė u vu re edhe nė lagjen “Mangalem”, lagje, e cila ėshtė bastion i PD-sė. Nė kėtė lagje nė zgjedhjet e 2003-shit nuk kanė votuar 30 familje tė djathta. Nė zgjedhjet e 18 shkurtit tė kėtij viti nuk ka fituar PS-ja, por ka humbur PD-ja. Kryetari jonė nuk pranoi qė tė bėnte aleancė me PBDNJ-nė, dega Berat. Kryetarja PBDNJ-sė kėrkoi aleancė dhe tė bashkėpunojė me ne nė kėto zgjedhje, por bashkėpunimin nuk e pranoi kryetari, i cili me megalomani dhe prepotencė u shpreh se ajo nuk mund tė marrė as votat e saj, ndėrkohė qė kryetarja e PBDNJ-sė, Ilda Sylari, nė kėto zgjedhje mori 616 vota, vota, tė cilat janė marrė tė gjitha nė bastionet e djathta.

Cilat janė sipas jush shkaqet qė votuesi i djathtė ka abstenuar duke mos shkuar qė tė votojė kandidatin pėr kryetar bashkie tė PD-sė nė zgjedhjet e 18 shkurtit?

Ky abstenim ka ardhur pėr shkak se PD-ja e Beratit ka ndihmuar njerėzit qė bėnin zhurmė dhe kėrkonin priviligje te zyra e kryetarit Shkėlqim Hysi, i cili plotėsonte dėshirat e tyre, duke premtuar gjithēka, ndėrsa pėr tė djathtėt e vėrtetė dhe familjet e djathta, tė cilat nuk shkojnė te zyra e kryetarit u lanė nė harresė dhe nuk u pėrfillėn fare. Ai duke harruar familjet e mėdha dhe kontributet e tyre pėr PD-nė, bėri qė edhe ata t`ia kthejnė me tė njėjtėn monedhė.

Pra, PD-ja e Beratit humbi, sepse nė krye ka njė kryetar qė po bėn pėr tė qeshur me performancėn e tij qytetin dhe pėr tė qarė demokratėt. Futja e Partisė Demokratike nė Berat nė njė proces tė ri, zgjedhor duke filluar nga seksionet dhe deri nė zgjedhjen e kryetarit ėshtė e vetmja analizė me vlerė, e cila do t’i japė frutet mė 2009-tėn.

Intervistoi: Abedin Kaja

KULTURA

Paradigma e letėrsisė sė simboleve

Ndue Ukaj

 “Jam aventurier nė kėrkim tė thesarit tim- mendoj pėrpara se tė humbiste nė njė gjumė tė ėmbėl”. Pas leximit tė romanit Alkimisti tė shkrimtarit Paulo Coelhos, nėse sintetizojmė dimensionet semantike dhe estetike, shohim se kjo referencė ėshtė paradigma dhe intenca e kryeheroit letrar tė romanit “Alkimisti”, djaloshi nga Andulonazia e Spanjės, Santiago, i cili prish qetėsinė e tij prej bariu, i tronditur nga ėndrra dhe niset drejt vendeve tė panjohura, ku i ėshtė thėnė se fshihet pėr tė thesari i paracaktuar. Por, kjo ėshtė edhe intenca estetike-letrare e autorit. Nė kėtė rrugėtim, personazhi ndesh njerėz tė ndryshėm, pėrplaset me luftėra, kalon shkretinėn dhe sfidohet me shkėndijat e njė dashurie. Me peripeci arrin tek vendi i paracaktuar dhe aty narracioni na kthehen nė fillim tė romanit, sepse mėsohet, se tė kėrkosh thesarin nuk ėshtė e domosdoshme tė ecėsh shumė, por ai gjendet aty ku jeton. Pra, heroi i romanit ketė e gjen nė kishėn e Andulonazisė, nė Spanjėn e tij, aty ku mė parė kishte qenė bari. Ky epilog ėshtė paradoks i romanit dhe esenca e dimensionit estetik dhe semantik tė kėsaj proze interesante, qė ėshtė shndėrruar nė njėrin ndėr romanet mė tė lexuar tė shekullit qė lamė pas. Paulo Coelho, narrator i madh, mjeshtėr brilant i krijimit tė fabulave interesante, ka njė stil magjik tė rrėfimit dhe njė gjuhe atributive, me pėrplot simbole e figura retorike nga mė tė dendurat. Stili i tij i veēantė, lakonik, i zhdėrvjelltė e bėn ndėr autorėt mė tė mėdhenj dhe mė tė admiruar tė letėrsisė sė shek. XX dhe fillimeve tė shek. XXI, shkrimtarin brazilian, nėpėrmjet romanit “Alkimisti”. Proza e Coelhos, pėrkatėsisht romani “Alkimisti” ngėrthen nė vete aspekte specifike tė ligjėrimit letrar, aspekte kėto qė konfigurojnė njė tekst shumėshtresor, me forma e realizime tė shumėllojshme poetike. Kėtė autori e ndėrton pėrmes gjuhės sė alkimisė, e trajtave tė shumėllojshme stilistike. Aspekti tematik, i zgjeruar nė aspektin e diskursit letrar, me futje empirike funksionale, janė karakteristika tė prozės sė Coelhos nė shumė nivele letrare. Nė dimensionin tematik, pra tė pėrzgjedhjes dhe shtrirjes narrative tė temės, autori referencė letrare, si parabolė dhe model ligjėrimor, ka librin e madh biblik, nga i cili futen rrjete tekstesh, si diskurse e kode tematike, qė shpėrndahen nė diskursin narrativ me njė intencė semantike, por mbi tė gjitha nė funksion tė ligjėrimit dhe pėrmbushjes sė plotnisė artistike tė romanit “Alkimisti”. Nė tė vėrtetė ligjėrimi biblik mbetet element konstituiv i diskursit dhe i rrėfimit. Dhe, pėrmes kėtij boshti, artikulohen tablo tė gjera e gjithėpėrfshirėse tė jetės sė individit, tė cilės autori i jep karakter universal. Kjo mėnyrė e tė shkruarit, bėhet dramatike dhe emocionale, sepse rrek sė trajtuari dukuri komplekse, tė cilat ndėrlidhen me tema tė mėdha pėr botėn dhe njeriun, si qenie e saj. Pėr tė pėrplotėsuar sa mė efektshėm intencėn letrare, autori zhvillon fabulėn me narracionit linear dhe me njė teknikė tė sofistikuar poetike. Romani ka fabul tė rrjedhshme, e cila e realizohet pėrmes procedimeve letrare mjaft tė pėrpunuar e njė sistemit artikulues prozadik modern, ka dallohen fuqishėm dialogjet lakonike dhe narracioni i gjallė, i rrjedhshėm dhe me shprehėsi emocionale, elemente kėto qė bėjnė kėtė prozė tė lexohet me pasion. Elementet estetike konstituive tė tekstit: narracioni dhe shtrirja kohore e narracionit, gjuha e gjetun figurative dhe shumėdomethėnėse, bashkė me koherencėn poetike, kodifikojnė karakteristikat e kėsaj proze. Kėto elementet poetike-letrare, karakteristikė tė theksuar kanė edhe njė stil magjik  narracioni, me diskurs tė fuqishėm, nė pėrputhshmėri me gradacionin e romanit, qė ecėn nė drejtim tė intencės letrare, qė lidhen me kompetentet e kėrkimit dhe zbulimit. Kjo formė shkrimi, ngėrthen nė vete njė fuqi depėrtuese tė rrėfimit, ku pulson njė potencė poetike e ndėrtuar me mjeshtėri letrare, qė ka pėr pikėnisje heroin letrar, si bosht rreth sė cilės rrėfehet qė nga fillimi deri nė fund.

Simbolet dhe arketipat letrarė

Pėrmes simboleve dhe arketipave letrare, autori konstrukton njė prozė me ngarkesa shprehėse e emocionale. Duke depėrtuar nė botėn e brendshme tė heroit, psikologjisė sė tij, autori pėrēon mesazhe e ide universale, ku vlojnė pasione e vrulle nga mė tė ndryshimet, ndjesime kėto qė kanė karakter universal, ngase nė ndjesitė e heroit ndeshim pasionet dhe vrullet mė tė thella tė qenies njerėzore, ku pikasen fate, dėshira e kėrkime nga mė tė mistershmet: dukuri kėto qė marrin njė ngjyrė tė veēantė poetike nė romanin “Alkimisti’ dhe heroin e saj djaloshin nga Andulonazia e Spanjės, Santiago.

Paradigma shumėshtresore narrative

Laboratori krijues i Coelhos ka diēka tė veēantė, specifike, jo vetėm natyrėn e shkrimit, botėn e pasur imagjinatave dhe fiksioni i bujshėm, por edhe brumosjet e dendura estetike. Romani “Alkimsti” shquhet sidomos me gjetjet tematike e rrjetin e toposeve tė gjerė, tė larmishėm dhe universal dhe artikulimit tė tekstit pėrmes njė gjuhė tė brumosur e me zbukurime stilistike. Mbi tė gjitha nė kėtė prozė, letėrsia dialogun, arti letrar gjen pasqyrėn e vetidentifikimit. Nėpėrmjet diskursit letrar mjeshtėror dhe njė figuracioni letrar tė zgjedhur, kurdoherė, prozatori me famė, kėrkon pa kompromis thellėsitė e magjisė, aty ku vetėm Alkimistėt e pajisur me fuqi mbinatyrore depėrtojnė, pėr tė realizuar intencėn letrare tė simetrisė estetike, qė ndėrlidhet me njė intencė tė proklamuar letrare nga autori, qė del nga ky pasues: “Vepra quhet e pėrsosur vetėm atėherė kur qėllimi i saj ėshtė i arritur”.

Qėllim letrar, pėrsosmėnia estetike, jo vetėm si intencė autoriale, kapin shtresime tė ndryshme kuptimore e letrare nė tekst. Me njė stil tė veēantė narracioni, autori arrin tė ndėrtojė paradigmėn e letėrsisė sė simboleve, tė pėrtejme, tė tejkohėshme, qė personifikohen nė “Alkimistin”, i cili njeh magjitė e botės, misteret e paprekshme, pas sė cilave ecin vetėm ata qė kėrkojnė thesarin e parapėrcaktuar nga andrrimet.

Romani “Alkimisti” ka njė mėnyrė tė veēantė tė shtjellimit tė fabulės. Kjo formė nė dukje tė parė paraqitet e thjeshtė, por nė esencė ngėrthen filozofi tė thellė. Nė roman ka njė konglomerat eksperiencash, tė cilat rezultojnė nga aspekte tė ndryshme, qė njeh kultura letrare e pėrtej letrare: nė narracionin e romanit bashkėdyzohen elemente arkaike e moderne tė narrativitetit, mite e interpretime religjioze, pėr t’u derdhen “gjitha” nė shtratin e fuqishėm narrativ tė romanit qė lidhet me kryeheroin e romanit, djalin Santiago.

Autori Paulo Coelho ėshtė njohės i mirė i simboleve. Kėtė e  potencon edhe nė parathėnien e romanit. Pėr tė sforcuar diskursin simbolik tė romanit, me mjeshtri inkorporon simbolin pėr Mitin e Narēizit, pėr kėtė mit tė mirėnjohur, pastaj pėr traditėn letrare e filozofike biblike, por, edhe kulturat e ndryshme religjioze, siē ėshtė ajo biblike dhe islame. Pėrmendja e referencės letrare tė Oskar Ėildit pėr mitin e narēizit, qė ndėrlidhet me historinė e djaloshit, i cili shkonte pėrditė tė sodiste bukurinė e fytyrės nė ujnat e liqenit. Magjepsja pas vetės njė ditė e hodhi nė ujėra dhe ai vdiq. Por pas vdekjes liqeni thotė :

“Unė qava se, sa herė qė ai shtrihej buzė bregut arrija tė shikoja nė sytė e tij bukurinė e ujrave tė mia”. Fati i pasqyrės sė thyer, si metaforė pėr shumėkuptimėsinė e artit, tingėllon si njė sinjifikacion letrar, i sugjeruar nga autori. Duke lexuar letėrsinė, njerėzit dashurohen e pėrhumbėn nė thellėsitė e saja, por edhe letėrsia nė njerėzit e sheh fizionominė e vet, peshėn e vet tė pazėvendėsueshme. Ėshtė kjo njė marrėdhėnie mes kuptimeve e ligjėrimeve, qė ka njė ndėrvarshmėni tė pėrjetshme. Pėrveē kėtij aspekti, futja e kėtij citati, duke shtresuar njė aspekt intertekstual tė tekstit, implikon, po ashtu, edhe njė esencė letrare: kėrkimin e magjisė letrare dhe dashurimin pas artit tė shkrimit, pėrmes njė rrjeti tė komunikimit universal tė shkrimit-kėrkimit letrar.

Fiksion

Romani “Alkimisti” ėshtė prozė fiksionale. U tha se teksti ėshtė ndėrtuar pėrmes simbolesh. Nė roman simbolet shenjėzojnė karakter polisemantik. Pėr tė shtresuar konotime metafizike, filozofike dhe religjioze. Autori duke inkorporuar dy komponentė letrare: fiksionin, pėr ballė tij vė simbolet letrare, si imazhe e arketipa letrare (Northrep Fraji). Romani duke u konstruktuar pėrmes simbolesh, tipash e arikitipesh letrare e kulturore, mbase edhe pėrmes figurave kryetipore, si pjesė e diskurseve tė mėparshme tė njohura nė kulturėn e shkrimit letrar (Northrep Fraji) pėrmbush kuadrin poetik tė narracionit, pėr tė realizuar signifikativitetin e origjinalitetit krijues. Alkimia dhe shpirti i botės si perceptim pėr tė gjetur metafizikėn e identitetit. Alkimia dhe shpirti i botės, qė i lėvizin gjėrat, ėshtė mistikja qė i udhėheq njerėzit drejtė idealeve sublime, qė simbolizohen nė gjėra tė pėrtejme, tė fisme, mbetet rrjet toposesh qė lidhen me boshtin qendror tė temės sė alkimisė sė kėrkimit. Kėtė kėrkim e bėn njė djalosh qė ėshtė bari, ka jetė tė qetė nė vend tė tij, por papritur goditet nga njė ėndėrr, e cila ja trazon botėn e brendshme dhe e hedh nė rrugėt e aventurave. Dhe nė kėtė rrugė mėson se:“Alkimistėt janė njerėz tė ēuditshėm, qė mendojnė vetėm pėr vete dhe kurrė s’dinė tė japin ndimė. Kushedi, mbase kishin zbuluar fshehtėsinė e Veprės sė Madhe, Gurin Filozofik- i thotė personazhi sporadik qė e shoqėron djaloshin gjatė rrugės pėr te Piramidat”.

Alkimia

Ēka ėshtė nė tė vėrtetė Alkimia, kjo filozofi qė tė bėn tė gjesh magjitė e botės. Ky mister filozofik, ka njė interpretim letrar: “Alkimia nuk ėshtė tjetėr veēse tė dish tė depėrtosh nė Shpirtin e Botės dhe tė gjesh thesarin qė ajo ka caktuar pėr ty”.  Kjo referencė komenton, parathotė esencėn e njė kėrkimi, i cili motivohet nga njė ėndėrr dhe qė “arsyeton” nė esencė aventurėn letrare, qė niset nga njė bari delesh, drejt rrugėve tė panjohura, nėpėr vende tė panjohura, nėpėr lufta, me rreziqe tė njėpasnjėshme, pėr tė realizuar qėllimin qė ja parapėrcakton ėndrra pas sė cilės ai ec, edhe pse shpeshherė duket se ecja e tij ėshtė fare e kotė. Nė dilemėn e madhe narrative, autori ndėrton njė tėrėsi esencash letrare, qė predominojnė rrugėn e kėrkimit: historia vetjake e sugjeruar mbetet paradigmė e narracionit dhe paradigmė e rrugėtimeve tė personazhit, deri nė cakun e fundit, ku ėshtė i fshehur thesari, i cili i ėshtė thėnė nė ėndėrr, si sugjerim. Esencat letrare tė tjera qė pėrbėjnė shenja letrare mbetėn Filozofia e Jetės, Shpirti i Tokės, Shpirti i Botės. Duke sugjeruar se: ēdo njeri ka njė histori vetjake tė veēantė, personazhi hidhet nė krahėt e njė aventure tė ēuditshme, qė i zbulon fshehtėsitė e botės, pėr tė gjetur, kėrkuar thesarin e lumturisė. Nė kėtė dimension semantik, Coehlo me mjeshtėri e dije tė thellė filozofike bredh nėpėr shekuj pėr tė ndėrtuar heroin e kėrkimit tė thesarit. Ėshtė  kjo filozofia qė buron nga Historia Vetjake e ēdo njeriu, nė rrugėn e lumturisė, pėrmes identifikimit tė rrugės deri te caku: historia vetjake, ecja pas asaj qė thotė zemra, guximi dhe njohja e thellė e metafizikės, mbase edhe aspektet religjioz, janė ato tipare qė personazhin e hedhin nėpėr furtuna tė ndryshme, me njė zhvillim pėrplot dramaticitet, qė pėrjeton ngritje e rėnie, por qė nė fund arrin cakun, edhe pse i rrahur keq nė fund. Fundi i romanit kthen lexuesin paradoksalisht nė fillim. Dhe ky mbetet njė ndėr misteret e kėtij romani. A ka nevojė tė kėrkohet Thesari i Ēmuar nė dhėna tė largėta, ndėrsa atė e ke aty ku gjendesh? -duket se pyet autori.

Rrjeti intertekstual i tekstit

Linda Hacion, njė ndėr pėrfaqėsuesit e kritikės postmoderne, shkruan se : "Vepra letrare nuk mund tė konsiderohet origjinale; pra edhe nė se ėshtė origjinale, ajo megjithatė nuk mund tė ketė kurrfarė ndikimi pėr lexuesin e vet. Ēdo tekst, kuptimin dhe sinjifikativitetin e merr vetėm si pjesė e diskurseve tė mėparshme”

Romani “Alkimist” konstruktohet pėrmes referencave letrare, filozofike e religjioze si paramodel letrar e kulturor, traditėn kristiane dhe hebraike tė shkrimit letrar. Personazhi letrar, Santiagos, bari delesh. Kjo implikon dy figura me prejardhje biblike: Jezusin si kryetipin e bariut tė mirė (Northrep Fraji) dhe delet qė personifikojnė njė grigjėn e tij. “Pėrkundrazi: Barinjtė kanė qenė tė parėt qė e njohin njė mbret pėr tė cilin pjesa tjetėr e njerėzimit s’deshi tė dijė”. Po ashtu, futja e kėtij pasuesi implikon barinjtė, figurė qė ndėrlidhet edhe me aktin e mirėnjohur kur barinjtė shkojnė te Shpella pas lindjes sė Jezu Krishtit, shpėtimtarit tė botės. Mė tej, pėr tė sforcuar kėtė soj diskursi letrar autori nė roman, njė segment me rėndėsi narrative ja vesh figurės sė bariut dhe deleve, qė nė kontekstin letrare na implikon/ parafytyrojnė Krishtin dhe grigjėn e tij. Ėshtė kjo teoria e formėsuar nga dijetari i letėrsisė Nrthrep Fraji, i cili analizon simbolet, pėrfytyrimet e arketipeve, nė rrafshin e lidhjes zhanrore, qė ruan teksti nė qenėsinė e tij me modelet e mėparshme letrare.

Citatet biblike

Futja e citatit nga shkrimi biblik nė fillim tė romanit, si trajtė intertekstuale e fillimit tė narracionit, ndėrlidhet fuqishėm me esencėn e tekstit letrar, me atė qė konceptohet intencė letrare e statusit tė romanit. Dialogu i famshėm i Jezu Krishtit me dy motrat, Martėn dhe Marinė nė shtėpinė e tyre, ku Krishti qėndronte si mysafir, nė tė cilėn Marta ngarend pas punėve, ndėrsa Maria ulet te kėmbėt e Jezusit dhe dėgjon, nė mėnyrė implicite na zgjedh dilemėn e personazhit, qė mes jetės baritore dhe ėndrrės (si simbolikė e pėrtej asaj qė i ofron jeta) zgjedh ėndrrėn dhe shpėrblehet, ngase kėsisoj, ajo ka zgjedhur pjesėn mė tė ēmueshme tė jetės, duke ecur pas arsyes sė zemrės. Ėshtė kjo arsye qė nuk “njeh” arsyen. Ėshtė kjo njė simbolikė konceptuale qė inkuadron edhe diskursin biblik si shenjėzus tipologjik tė esencės sė romanit. Rrjeti intertekstual i tekstit niset qysh nė fillim tė romanit pėrmes Ungjillit tė Llukės: takimit tė Jezu Krishtit me dy motrat, nė tė cilėn Maria zgjedh pjesėn mė tė rėndėsishme qė nuk do t’i merret”. Ajo gjeti thesaret magjike tė fjalės, duke lėnė anash punėt e botės konkrete, tė cilat i mveshen Martės, e zėnė me punė konkrete.

Ėndrra si lojė narrative

Po ashtu ėndrra e ēuditėrisht e shpie nė krahėt e filozofisė sė jetės shtreson paratregimin pėr ėndrrėn si sistem letrar tė letėrsisė: ėndėrr i parathotė personazhit tė udhėtojė nėpėr botė, nė kėrkim tė thesarit tė botės, i cili fshihet nė njė vend tė largėt, nė tė cilin ky pėr tė shkuar duhet tė bėjė njė pėrpjekje, tė ec nėpėr shkretinė. Pas shumė dilemave e trazimeve tė brendshme, personazhi nis udhėtimin. Pėr tė shkuar te caku nė Egjipt, atij i duhet tė kaloj shkretinė, tė ndeshet me rreziqe tė njėpasnjėshme. Futja e shkretinės nė roman ka status tė veēantė letrar, konotacioni i sė cilės natyrshėm mund tė marr domethėniet e vėshtirėsive pėr tė shkuar deri tek realizimi i ėndrrės, ēfarėdo qoftė ajo. Kėshtu nė njė udhėtim tė mbushur me pėrplot sekuenca tė veēanta letrare, personazhi ecėn nė drejtim tė Piramidave tė Egjiptit, aty ku i ėshtė parathėnė tė ishte thesari i paracaktuar pėr tė. Gjatė rrugės autori ndeshet me njė plak tė ēmendur, ėndrrėn e sė cilit vendos ta bėjė realitet. Pas peripecive tė shumta, luftėrave dhe njė dashurie nė Shkretinė, arrin qėllimin pėr tė parė Piramidat dhe vendin ku ishte Thesari i shumėkėrkuar i lumturisė. Por Santiago, vetėm nė fund e kupton se tė gjesh thesarin e jetės tėnde, nuk ėshtė e nevojshme tė shkosh shumė larg. Ngase gjėrat e bukura qė formėsojnė konceptin e thesarit tė lumturisė gjendėn nė vendin tėnd, aty ku jeton.

Dymijė vjet mė parė, nė njė vend shumė tė larg qė kėtej, vėrvitėn nė njė pus e pastaj e shitėn si skllav njė burrė qė besonte shumė nė ėndrra.

Autori me mjeshtri artistike, personazhin, bariun Santiago, e shndėrron nė hero tė pėrmasave tė mėdha letrare duke i dhėnė status tė alkimistit kėrkues, hero aktual i gjitha kohėnave. Hero letrar tė admiruar dhe prototip i kėrkuesit tė paepur, identifikim i ecjes pas lumturisė; i njeriut qė dėgjon zėrin e zemrės, kundrejt zėrave tjerė, i njeriut tė pathyeshėm nė kėrkimet jetėsore dhe ideale.

Ndėrhyrja ėndrrės   

Nė procedimin letrar autori inkorporon ėndrrėn, si njė element konstituiv tė tekstit, pėrmes futjes sė lojės intertekstuale dhe diskursit letrar pėrshkrues, qė njeh statusin e arkitekstit biblik. Nė fakt, futja e ėndrrės si element konstituiv tė tekstit letrar dhe ndėrlidhja e saj me gjeografinė e lashtė tė Egjiptit, fut lojėn intertekstuale tė ėndrrės sė Jozefit biblik tė Testamentit tė Vjetėr, me nuanca tė konvertimit tė lojės narrative: analogjia duket tė jetė e presupozuar. Dhe simbolika e autorit thellohet kur ndėrlidh simbolikėn e thesarit tė ēmueshėm, qė sjell lumturinė njerėzore. Nė kėtė lojė letrare, simbolet formėsohen pėrmes njė diskursi letrar qė njeh paramodelin: interpretimi i ėndrrės nga njė plakė, pastaj dy gurėt e fatit, takimi me mbretin, rėnia nė varfėri dhe mbetja nė shkretinė, janė gjitha pjesė simbolike tė romanit. Ėndrra, shpjegimi i tyre, rrugėtimi, shkretia, alkimisti: kėto nė esencė pėrbėjnė fusha tė rėndėsishme tė proveniencės biblike, ėndrra ndėrlidh me ėndrrėn e Jozefit, rrugėtimi me rrugėtimin e popullit tė Izraelit (popullit tė zgjedhur), shkretia, simbolizon mėkatet dhe alkimisti, shpėtimtarin qė arrin tė bėjė triumfin e historisė vetjake. 

Elementi i dytė e rėndėsishėm nė zhvillimin e romanit, qė endet deri nė fund paraqet ėndrra dy herė radhazi pėr njė thesar tė fshehur nė Egjipt te Piramidat. Ėndėrr kjo qė pasohet me takimet e djalit me ciganen, e cila e sugjeron tė niset nė rrugėn e kėrkimit, me plakun, me mbretin. Nga ėndrra djali kalon nė shoqėrinė e lindjes, nė tė cilėn futėn ndėrlikimet e “misionit tė tij” nė rrugėn e kėrkimit tė thesarit tė lumturisė. Kjo lumturi kurdo herė ka qenė objekt veprash letrare. Por autori i madh i shekullit XX dhe XXI depėrton nė skuta tė errėta tė psikės njerėzore, duke i kundruar kėto nė kėndvėshtrim tė njė raporti qė ndėrton relacione: aksi i parė i kėtyre relacioneve mbetet empiria e njeriut (nė kėtė rast e personazhit me shenjėzimin djalosh, por qė vetėm nė fund tė romanit arrimė ta kuptojmė se ai ėshtė Santiago), me kėrkesat e fshehura nė skutat e ēdo krijese pėr tė arritur nė gjėra mė tė larta, mė sublime.

Djaloshi ėshtė bari. Ėshtė i lumtur me jetėn me delet e tij. Fillon tė dashurohet nė njėrėn nga vajzat e tregtarit. Por papritur sulmohet nga ėndrra, e cila e shporrė tutje botės sė tij prej bariut, pėr tė kėrkuar diēka mė tė thellė, qė ėshtė e ndėrlidhur me esenca jetėsore, qė vijnė nga thellėsitė e shekujve, qė shpie nė aventura tė paparashikuara. Kjo formė e narrativitetit si esencė zhvillohet pėrmes njė rruge tė gjatė qė realizohet nė kohė dhe hapėsirė.

Pas kėsaj elementi tjetėr qė paraqet rėndėsi nė konstruktimin e fabulės sė romanit ėshtė pengesa nė Saharė, inkorporomi i anglezit dhe ballafaqimi me luftėrat e fiseve nė shkretinė, nė tė cilat ai ndesh pengesat e rrezikshme. Po kėtu lind edhe magjia: Alkimist e vė pėrpara djaloshin drejt qėllimit final. Ai edhe pse dashurohet nė Fatimėn, nuk arrit tė ndal vrullin e zemrės sė tij qė kėrkon thesaret, pa marrė parasysh vėshtirėsitė, sakrificat. Nė shkretinė, djaloshi kupton shumėēka nga bota e njeriut: pėrjeton trandjet e para tė zemrės pėr tė kuptuar dashurinė, kėtė dhunti njerėzore, tė komunikoj me shpirtin e botės, qė identifikohet me dashurinė nė rrugėn e ēudibėrjeve tė shumta. Ėshtė magjike fuqia e dashurisė, ashtu siē ėshtė magjike edhe rruga e personazhit pėr tė qenė vetvetja, nė vetėidentifikim pėrmes shenjės letrare tė konceptuar me mjeshtri si Histori vetjake. Ēdo kush ka kėtė histori, por ja qė ēdo kush nuk e arrin.

Semantika letrare dhe qerthulli i lumturisė estetike drejt identitetit

Romanin “Alkimisti” e karakterizon elementi i kėrkimi; i kėrkimit pėrtej konkretes, qė ndėrlidhet me pėrsiatje metafizike, kur e kur etike e filozofike, duke i hibridizuar edhe religjioze, rrafshe kėto qė ndėrtojnė estetikėn e tekstit. Kjo formė e narracionit ec nė kėrkim tė qerthullit tė lumturisė, Gurit Filozofik Ēudibėrės, identitetit e identifikimit, shenja kėto qė bėhen pėrmes shenjave dhe sistemit figurativ estetik. 

Gjithēka nė roman, ēdo lėvizjet ėshtė e pėrpunuar me mjeshtėri dhe zhvillohet, si e kėtillė me dramaticitet letrar drejt intencės sė fabulės dhe idesė qendrore: arritjes sė qėllimit jetėsor dhe kthimit prapė tė identitetit. Autori sikur thėrret pėr kėrkime, kėrkime tė pakufishėm, por nė fund sugjeron tiparin shenjėzues, qė djali e gjen nė kujtimet e jetės baritore dhe nė kishėzėn e vogėl ku i ruante delet, para se tė shihte ėndrrėn dhe tė niste aventurėn e kėrkimit pėr Qypin e Artė. Nė roman, pėrveē idesė sė kėrkimit, autori nė rrafshin tematik ndėrton idenė e mosdorėzimit tė njeriut deri nė jetėsim tė qėllimit, pa marrė parasysh sfidat, provokimit nė kėtė rrugė.

Narracioni i romanit zhvillohet pėrmes tė ashtuquajturit narrator tė gjithėdijshėm. Gjithashtu, dialogjet lakonike dhe pėrshkrimet, realizohen nė kuadėr tė asaj qė vepron dhe ndjen personazhi si hero i narrativitetit. Kėtė autori e bėn pėrmes njė diskursi nė shprehje dhe me njė origjinalitet e rrėfimi.

Nė dialogun me personazhin plakun, Santiagos Plaku i thotė se. Gjėja mė e rėndėsishme pėr ty ėshtė se ke dalė tė pėrmbushėsh Historisė Vetjake. Ky luftėtar i dritės, ka pėrmbushur intencėn e kėrkimit tė thesarit dhe ka zbuluar identitetin e tij. Autori kėshtu sintetizon intencėn e tij letrare dhe pėrmbush fiksionalitetin simbolik tė prozės sė tij.

Po e pėrfundojmė kėtė tekst me njė mendim sintetizues tė pėrkthyesit Nonda Varfi : “Letėrsia qė shkruan Coelho ėshtė letėrsi fluide dhe vetė Coelho ėshtė njė autor fluid, i cili frymėzimin e merr nga njė vepėr madhore, qė ėshtė Bibla, si parabolė dhe tė gjithė romanet kanė nė fillim citime nga Bibla. Pra, stili i tij ėshtė nė dukje njė stil biblik, por qė mundohet tė pėrcjellė njė mesazh parabolik”.

BOTA

Ahmadinejad pėr vizitė nė Arabinė Saudite

Nė axhendėn e bisedimeve janė gjakderdhja sektare nė Irak, tensionet nė Liban dhe pėrplasja e Teheranit me Perėndimin pėr programin bėrthamor

Presidenti iranian, Mahmoud Ahmadinejad, ka mbėrritur nė Arabinė Saudite nė vizitėn e parė zyrtare atje. Dy vendet janė fuqi rivale nė rajon dhe vizita bėhet nė njė kohė tensionesh rreth ēėshtjesh si Iraku apo Libani. Presidenti Ahmadinejad u prit nė aeroportin e Riyadit nga Mbreti Abdullah Bin-Abd-al-Aziz Al Saud. Pritet qė tema tė bisedave mes tyre tė jenė programi bėrthamor i Iranit dhe mbėshtetja e fuqishme qė iu jep Teherani grupeve myslimane shiite nė Irak dhe Liban. Korrespondentėt thonė se z. Ahmedinedjad dėshiron tė pėrmirėsojė marrėdhėniet e vendit tė tij me vendet e tjera arabe, nė njė kohė kur ai pėrballet me presionin gjithnjė nė rritje tė Perėndimit rreth programit bėrthamor. Udhėheqėsit e dy fuqive rajonale kanė shumė pėr tė diskutuar dhe gjithė Lindja e Mesme po e ndjek takimin me vėmendje, me shpresėn se do tė lehtėsojė shumė nga krizat qė po kalon rajoni.

Nė axhendėn e bisedimeve janė gjakderdhja sektare nė Irak, tensionet nė Liban dhe pėrplasja e Teheranit me Perėndimin pėr programin bėrthamor.

Arabia Saudite kėrkon tė shmangė konfrontimin ushtarak mes Iranit dhe SHBA-ve.

Por Riadi, nė tė njėjtėn kohė, gjatė muajve tė fundit drejtoi pėrpjekjet pėr tė kundėrbalancuar influencėn e Iranit nė Liban, territoret palestineze dhe Irak.

Teherani ėshtė akuzuar nga SHBA-tė pėr armatimin e militantėve shiitė nė Irak.

Nė Riad, Mahmoud Ahmadinejad tha se irakianėt duhet tė lihen t'i marrin vetė vendimet qė u takojnė dhe ta vendosin vetė rendin. Nė ēėshtjen e Libanit, presidenti tha se vendi i tij ishte i gatshėm t'i ndihmonte libanezėt, nėse ata do ta kėrkonin njė gjė tė tillė. Zyrtarėt sauditė dhe ata iranianė janė takuar disa herė gjatė javėve tė fundit dhe nuk kanė arritur tė gjejnė njė zgjidhje pėr krizėn katėrmujore libaneze. Hezbollah, grupi shiit, i mbėshtetur nga Irani dhe Siria ende vazhdon protestėn kundėr qeverisė properėndimore tė kryeministrit Fuad Siniora.

Largohet sekretari amerikan i ushtrisė

Njė nga figurat mė tė larta nė Departamentin amerikan tė Mbrojtjes, Francis Harvey, ka dhėnė dorėheqjen pas kritikave publike mbi trajtimin e ushtarėve amerikanė tė plagosur.

Dorėheqja e zotit Harvey vjen njė ditė, pasi drejtori i spitalit tė veteranėve nė Uashington, hjenerali George Weightman, u pushua nga puna pas akuzave se ushtarėt e plagosur nė Irak dhe Afganistan kuroheshin nė kushte jo tė mira si dhe pėrballeshin me burokraci.

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Robert Gates, tha se ishte i zhgėnjyer me disa persona nė ushtri qė nuk ishin marrė me problemet nė spital. Steve Robinson, qė ėshtė kuruar nė spital, tha se dorėheqja nuk ishte e mjaftueshme. "Nuk ka rėndėsi sa vetė pushon nga puna. Kjo ėshtė ēka ndodh kur skandale tė tilla ekspozohen. Unė jam mė i shqetėsuar pėr faktin se ēfarė do tė bėjmė pėr ta rregulluar kėtė gjė."

Policia ruse shpėrndan demonstruesit nė sheshin e Shėn Petersburgut

Forcat ruse tė ndėrhyrjes sė shpejtė shpėrndanė mijėra protestues tė opozitės nė sheshin kryesor tė Shėn Petersburgut, duke ndaluar tė paktėn 20 pjesėmarrės nė protesta. Mė shumė se dy mijė demonstrues u mblodhėn dje nėn parrullėn "Marshi i Mospajtimit", njė demostrim i organizuar nga grupi opozitar, i quajtur “Rusia Tjetėr”. Demonstruesit mbanin pankarta dhe hidhnin parulla antiqeveritare, duke kaluar njė prej kordonėve tė policisė nė qendėr tė Shėn Petersburgut e duke marshuar drejt shėtitores qendrore. Ata bllokuan trafikun deri sa policia i largoi me forcė. Qeveria refuzoi t'i jepte lejen opozitės pėr tė zhvilluar demonstrimin, i cili po mbahet pėrpara zgjedhjeve vendore. Ajo i sugjeroi opozitės qė tė grumbullohej nė njė tjetėr vend, jashtė qendrės sė qytetit. Opozita e akuzon qeverinė pėr korrupsion dhe ushtrim presioni. Kritikėt e akuzojnė gjithashtu Kremlinin qė po saboton punėn e institucioneve demokratike dhe ushtron kontroll mbi median.

Francė, kurdėt kėrkojnė lirimin e Oēalanit

Mė shumė se 1 000 kurdė, tė gjithė nga pjesa jugore e Francės, manifestuan sot nė Marsejė, nė shenjė proteste kundėr helmimit tė drejtuesit separatist, Abdullah Oēalan, i burgosur nė Turqi dhe kėrkuan lirimin e tij, njofton njė gazetare e “AFP”-sė.

"Lironi Oēalanin", ishte kėrkesa e tyre gjatė gjithė marshimit nė qendėr tė Marsejės dhe nė duar mbanin pankarta ku shkruhej "Helmimi i Oēalanit ėshtė helmim i paqes", ndėrsa marshuan edhe pėrpara pėrfaqėsive tė Bashkimit Europian dhe Parlamentit Europian nė Marsejė.

Rrėmbimi i europianėve nė Etiopi, pėrgėnjeshtron Eritrea

Eritrea pėrgėnjeshtroi akuzat e njė zyrtari rajonal etiopian, i cili akuzoi ushtarėt e Eritresė pėr rrėmbimin nė veriperėndim tė Etiopisė tė pesė shtetasve europianė dhe shumė tė tjerėve etiopianė, pėr tė cilėt nuk ka ende asnjė njoftim lidhur me fatin e tyre. Njė administrator etiopian deklaroi se trupa nga Eritrea kishin marrė peng njė numėr turistėsh, pėrfshirė edhe europianė, nė njė zonė tė largėt tė vendit dhe mė pas i kishin dėrguar nė njė kamp ushtarak nė Eritre. ''Turistėt u dėrguan nė provincėn Asab, nė Eritre'', - deklaroi Ismail Sero, shef i rajonit Afar nė Etiopi. Ai shtoi se rrėmbyesit kishin djegur edhe katėr makina dhe dy shtėpi pėrpara largimit pėr nė Eritre.

Hamasi i dorėzon kryetarit tė qeverisė listėn e re tė ministrave

Hamasi i dorėzoi kryetarit tė kabinetit, Ismail Hanieh, listėn me emrat e rinj pėr postet ministrore pėr qeverinė e bashkimit kombėtar, por pa bėrė tė ditur kandidatėt e mundshėm. Hamasi dhe fraksioni Fatah, i presidentit Mahmud Abas, nėnshkruan nė shkurt, nė Arabinė Saudite, njė marrėveshje pėr ndarjen e pushtetit, qė u dha fund konflikteve mes fraksioneve. Sidoqoftė, qeveria e re e unitetit kombėtar nuk ėshtė krijuar ende.

Ibrahim Gambari, i ngarkuar i OKB-sė pėr ndihmat e Irakut 

Sekretari i pėrgjithshėm i OKB-sė, Ban Ki Mun,  emėroi diplomatin nigerian Ibrahim Gambari si tė ngarkuar tė posaēėm tė OKB-sė pėr ndihmat pėr rindėrtimin e Irakut. Detyra e Gambarit ėshtė qė tė koordinojė ndihmat e OKB-sė pėr Irakun nė kuadėr tė paktit tė ndihmave, pėr tė cilin u ra dakord nė vitin 2006. OKB-ja dhe qeveria irakiane nėnshkruan nė korrik tė vitit tė kaluar njė marrėveshje kooperimi. Nė kuadėr tė projekteve tė Bankės Botėrore Iraku do tė marrė prej bashkėsisė ndėrkombėtare gjatė pesė viteve tė ardhshme ndihma pėr rindėrtimin e ekonomisė vendase.

KRONIKA

“Gabimi i fundit”, nis zbardhja e emrave qė plotėsonin “procedurat” pėr dokumente false

Falsifikimi i prokurave, pranga

“koleges” sė Shpėtim Ahmetajt

Donika Sado, 34 vjeē, nga Tirana, dyshohet se, nė bashkėpunim me shtetasin Shpėtim Ahmetaj, ka kryer falsifikimin e disa prokurave, akteve tė gjendjes civile pėr pajisje me pasaportė tė shtetasve tė ndryshėm

Prangoset bashkėpunėtorja e falsifikatorit tė pensioneve. Policia e kryeqytetit bėri tė ditur dje se kishte ndaluar njė shtetase, e cila akuzohet se ka bashkėpunuar me shtetasin Shpėtim Ahmetaj, i akuzuar pėr "falsifikime", i arrestuar njė muaj mė parė gjatė operacionit "Gabimi i fundit". Sipas policisė, e ndaluara ėshtė Donika Sado, 34 vjeē, nga Tirana, e cila dyshohet se nė bashkėpunim me shtetasin Shpėtim Ahmetaj ka kryer falsifikimin e disa prokurave dhe akteve tė gjendjes civile pėr pajisje me pasaportė tė shtetasve tė ndryshėm. Ndėrkaq, mėsohet se Sado ėshtė pjesė e njė zinxhiri prej tė hetuarve nė bashkėpunim me Ahmetajn. "Materialet hetimore nė ngarkim tė 34-vjeēares Sado, i kaluan Prokurorisė se Rrethit Gjyqėsor Tiranė, pėr veprat penale tė "falsifikimit tė vulave, stampave ose formularėve" dhe "falsifikimit tė akteve tė gjendjes civile", thuhet nė njoftimin e policisė

Ahmetaj, falsifikonte pensione e certifikata

“Gabimi i fundit” ēoi njė muaj mė parė, mė 3 shkurt, drejt prangave Shpėtim Ahmetajn, 42 vjeē, nga Tirana, me akuzėn pėr "falsifikim tė dokumenteve, vulave dhe stampave, akteve tė gjendjes civile, mashtrimit dhe vjedhjes". Ahmetaj ra nė pranga gjatė operacionit tė koduar "Gabimi i fundit". Ahmetaj u kap nė flagrancė, me 3 libreza pensionesh e disa certifikata tė falsifikuara, 5 fotografi personash, vėrtetime tė ndryshme dhe 30 mijė lekė. Sipas policisė, arrestimi i tij u krye shumė pranė Drejtorisė sė Policisė, pasi ndiqej prej kohėsh nga policia. Gjatė kontrollit tė ushtruar nė banesėn e tė sipėrpėrmendurit, nė rrugėn " Qemal Stafa" si dhe nė automjetin e tij, policia gjeti dhe sekuestroi nė cilėsinė e provės materiale 29 vula institucionesh shtetėrore, si ato tė Degės sė Rezervave tė Shtetit, tė gjendjes civile tė Komunave Baldushk, Bėrzhitė, Krrabė, Gracen e Kashar, tė Ndėrmarrjes Gjeologjike, Drejtorisė Rajonale nr. 10, Ministrisė sė Punės, Ēėshtjeve Sociale dhe Shanseve tė Barabarta, etj. Gjithashtu, u sekuestruan edhe 155 certifikata tė plotėsuara dhe me fotografi, 30 tė tilla tė paplotėsuara, 174 copė fotografi pėr dokumente tė shtetasve tė ndryshėm pėr pension falso. Madje, pas prangosjes u tha se u gjet edhe njė bllok, ku u gjetėn rreth 150 emra personash tė regjistruar, pėr nxjerrje pensioni falso, tė cilėt kanė paguar nga 100-500 mijė lekė, etj. Shumica e tė regjistruarve pranė Ahmetajt janė marrė nė pyetje, ku dhe kanė nisur zbardhjen e zinxhirit tė falsifikimit.

Alarmi

Gjykata e Tiranės, vetėm nė muajin janar tė vitit 2007 ka dėnuar 8 persona pėr veprėn penale tė falsifikimit. Ndėrsa, prokuroria e kryeqytetit ka ēuar nė gjykatė, vetėm nė muajin e parė tė vitit plot 35 dosje me bazė ligjore kėtė vepėr penale. Ndėrsa, qė nga viti i kaluar, nė gjykatė janė mbartur 93 dosje.  Shifrat e publikuara nga Gjykata e Tiranės janė alarmante. Ndėrsa, pothuajse tė gjitha krimet e tjera kanė patur nė brendėsi tė dosjes edhe falsifikimin si vepėr penale. Nė njoftimet e policisė sė shtetit, nė tė shumtat kontrolle qė iu janė bėrė banesave tė qytetarėve tė dyshuar pėr vepra tė ndyshme penale rezulton se janė gjetur edhe shumė dokumente apo edhe kartmonedha false.

Precedentėt

“Lul Profesori”, i kapur me 160 vula, do tė pėrbėnte precedentin mė tė madh nė prangosjen e falsifikatorėve pėr vitin 2007. Thuajse tė gjitha vulat e dikastereve tė rėndėsishme shtetėrore, por edhe vula shkollash, ambasadash e noterėsh gjendeshin nė “zyrėn” e “Profesorit” 73-vjeēar.

Ndėrkaq,  disa ditė mė vonė do tė binte nė pranga Dhonat Pando, 49 vjeē, banues nė rrugėn e Durrėsit, i dėnuar njė herė pėr falsifikim. Pando ishte dėnuar pėr veprėn penale tė “Mashtrimit”, me 4 vjet e 6 muaj burg, pasi pėr vite me radhė kishte mashtruar qytetarė tė ndryshėm, duke u prezantuar si punonjės i Sigurimeve Shoqėrore tė Tiranės. Emri i Pandos u bė i njohur pas arrestimit tė Veli Morinės nė qershor tė vitit 2005. Nga hetimet e kryera ka rezultuar se, Dhonat Pandoi prezantohej nga Veli Morina tek qytetarėt e ndryshėm, nė prag moshe pensioni apo me probleme pėr tė mbushur vitet e pensionit, si punonjėsi i sigurimeve shoqėrore qė nxirrte librezat e pensionit, duke marrė shuma parash tė ndryshme.

Vjedhjet, sėrish dėnime dhe prangosje nė Tiranė

Gjykata e Tiranės i ka komunikuar dje masėn e sigurisė Fatmir Malkos, i dėnuar ky me 6 muaj burg, pėr veprėn penale tė vjedhjes. Arrestimi Malkos u bė tri ditė mė parė nga komisariati numėr 1 i policisė sė kryeqytetit. Sipas prokurorisė, i pandehuri ishte shpallur nė kėrkim dhe mė pas ishte dėnuar nė mungesė pėr vjedhje. Ndėrsa, shtetasi Olti Bukaci, 24 vjeē, banues nė Tiranė, ėshtė lėnė me detyrim paraqitje, pėr tė njėjtėn akuzė. Ndėrkaq, prangosja e vjedhėsve, duket se mbetet nė intesitet pėr policinė. Kėshtu, policia e kryeqytetit arrestoi 24 orė mė parė Romeo Nokun, 23 vjeē, nga Tirana, i akuzuar pėr veprėn penale tė "vjedhjes", ndėrsa njė tjetėr shtetas, pėr shkak tė moshės sė tij tė mitur do tė hetohet pėr tė njėjtėn vepėr nė gjendje tė lirė. Policia e Tiranės bėri tė ditur dje se, arrestimi i 23-vjeēarit Noku u bė, pasi ai nė mėnyrė tė vazhdueshme ka vjedhur disa sende dhe materiale nė banesėn e shtetasit me inicialet Sh. N. Nė cilėsinė e provės materiale, policia i sekuestroi tė sipėrpėrmendurit sendet e vjedhura. Ndėrkohė qė, shtetasi me inicialet M. C, 10 vjeē, pėr shkak tė moshės sė tij tė mitur do hetohet nė gjendje tė lirė. Edhe ky akuzohet se ka hyrė nė banesėn e njė shtetasi me inicialet E. K,  ku ka vjedhur njė shumė parash prej 16 mijė lekėsh. Materialet hetimore pėr tė dy  shtetasit e mėsipėrm i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor Tiranė, pėr veprėn penale tė “vjedhjes”, thuhet nė njoftimin e policisė.

Nė analizėn e saj, policia ka bėrė tė ditur se, falė bashkėpunimit tė qytetarėve arrestimi i vjedhėsve ka ardhur nė rritje, ndėrkohė qė problem vazhdojnė tė mbeten tė miturit, tė cilėt shpesh pėrdoren nga tė rriturit. 

Shkurt

Prangoset 50-vjeēarja, iu shmang doganės

Ndjekje penale, pasi iu shmang deklarimit tė mallit nė doganė. Policia bėri tė ditur dje se, njė shtetase nga Fieri, e cila iu shmag deklarimit tė mallrave nė doganėn e Rinasit do tė hetohet nė gjendje tė lirė, pėr veprėn penale "kondrabandė me mallra tė tjerė". Policia e Tiranės, bėri tė ditur dje se, shtetasja Marjana Stamo, 50 vjeē, nga Fieri, u kap nė flagrancė nė dalje tė aeroportit ndėrkombėtar "Nėnė Tereza", me nje sasi agjendarie, qė kapin vlerėn rreth 40 mijė lekė, tė padeklaruara nė Doganė". Sipas policisė, gjatė kontrollit tė ushtruar, 50-vjeēares iu gjetėn dhe sekuestruan 54 copė byzylykė argjendi, sermi e ēeliku, 7 unaza sermi, 4 palė vathė bizhuteri, si dhe 2 varėse argjendi e sermi.

Materialet nė ngarkim tė saj i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor Tiranė pėr hetime tė mėtejshme

Tentoi tė vriste para 6 muajsh, prangoset Yzeiraj

Kishte tentuar tė vriste dy persona, prangoset pas gjashtė muajsh. Policia e kryeqytetit bėri tė ditur se kishte ndaluar 24 orė mė parė, shtetasin Andrea Yzeiraj, 33 vjeē, nga Tirana, i shpallur person nė kėrkim pėr veprat penale, "vrasje me dashje e mbetur nė tentativė" dhe "armėmbajtje pa leje". Nė njoftimin e djeshėm tė bėrė nga nga policia e Tiranės, thuhet se pėr 33-vjeēarin Yzeiraj, Gjykata e Rrethit Gjyqėsor Tiranė ka vendosur masėn e sigurisė "arrest nė burg". Ngjarja pėr tė cilėn akuzohet Andrea Yzeiraj ka ndodhur gjashtė muaj mė parė, mė 2 shtator 2006, tek ish-NSHRAK-u nė Tiranė, ku pėr motive tė dobėta, ai ka tentuar tė vrasė me armė zjarri shtetasit me inicialet A. Ē dhe L. Sh. Sipas policisė, shumė nga tė kėrkuarit janė prangosur pas bashkėpunimit tė komunitetit dhe rritjes operative tė punės sė policisė.

EKONOMIA

Pėr herė tė parė do tė ketė njė normė tė rrezikut tė borxhit, qė mendohet tė jetė 70% mė e ulėt se e tashmja

Gjigandi “MOODY’s” pėrfundon ekspertizėn pėr matjen e rrezikut tė borxhit tė Shqipėrisė

Matja e rrezikut tė borxhit do tė vlejė edhe pėr tė gjithė investitorėt, tė cilėt do tė duan tė investojnė nė Shqipėri, pasi fakti qė vendi ynė nuk ka njė rrezik 100% tė borxhit do tė thotė se edhe siguria e investitorėve nė kėtė vend ėshtė mė e lartė dhe se ekonomia, tashmė ka hyrė nė njė fazė tė re mjaft mė tė qendrueshme

Kompania “MOODY’s” ka pėrfunduar analizėn pėr matjen e rrezikut tė borxhit tė vendit tonė. Tė dhėna tė Ministrisė sė Financave bėjnė tė ditur se, tashmė ata janė duke pėrpunuar tė gjitha tė dhėnat dhe do tė paraqesin e raportin e tyre nė tė cilin do tė jetė edhe norma e rrezikut tė borxheve tė ka vendi ynė. “MOODY’s, e cila ėshtė njė nga gjigandėt botėrorė tė credit rating, pėrgjatė njė muaji mori tė dhėna dhe u konsultua me tė gjithė faktorėt ekonomikė dhe politikė tė vendit tonė dhe tashmė, pėr herė tė parė nė historinė e Shqipėrisė do tė nxjerrė njė shifėr qė do tė jetė treguesi i rrezikut qė bart vendi ynė nė kthimin e borxheve. Deri mė sot, Shqipėria ėshtė njė vend, i cili ėshtė menduar nga tė gjitha institucionet financiare tė huaja me rrezik tė borxhit nė nivelin e njėqind pėrqindėshit, pėr shkak se nuk ka patur fare njė vlerė tė matur tė tij. Specialistė tė politikave makroekonomike tė Ministrisė sė Financave thanė dje se, “MOODY’s”, nė bazė tė tė dhėnave tė grumbulluara do tė paraqesė njė raport, nė tė cilin rreziku i kthimit tė borxheve do tė jetė tė paktėn nė vlerėn e dy tė tretave mė pak se ai qė ėshtė konsideruar deri mė tani. Pra, rreziku i borxhit tė vendit tonė do tė jetė, sipas tė dhėnave, nė vlerėn e rreth tridhjetė pėrqindėve, gjė qė do tė ishte njė hap mjaft i rėndėsishėm pėr vendin tonė nė tėrheqjen e kredive tė huaja, pasi tashmė bankat dhe institucionet e tjera financiare nuk do t’i japin mė kredi Shqipėrisė, duke marrė tė mirėqenė njė rrezik tė borxhit nė vlerėn e njėqind pėrqindėve, por tė paktėn nė vlerėn e tridhjetė pėrqindėve. Matja e rrezikut tė borxhit do tė vlejė edhe pėr tė gjithė investitorėt, tė cilėt do tė duan tė investojnė nė Shqipėri, pasi fakti qė vendi ynė nuk ka njė rrezik 100% tė borxhit do tė thotė se edhe siguria e investitorėve nė kėtė vend ėshtė mė e lartė dhe se ekonomia, tashmė ka hyrė nė njė fazė tė re mjaft mė tė qendrueshme. Nė marrjen e kėtyre pozitive nga kompania “MOODY’s” duhet thėnė se ka ndihmuar edhe roli bashkėpunues i opozitės e sidomos i ish-Ministrit tė Financave, Malaj, i cili ishte pėrfaqėsuesi i opozitės nė konsultimet qė zhvilloi kjo kompani nė vend, pasi atyre iu duhej edhe mendimi i opozitės pėr situatėn nė ekonominė e vendit. Sipas tė dhėnave, pėrfaqėsuesi i opozitės iu ka paraqitur ekspertėve tė “MOODY’s” njė panoramė optimiste tė ekonomisė sė vendit, ē’ka mendohet se do tė shėrbejė si njė arsye pėr tė nxjerrė njė nivel tė rrezikut tė borxhit mė tė ulėt.

Brenda 2008-ės, KESH-i integrim tė plotė nė tregun rajonal

Integrimi i sektorit tė energjisė elektrike nė tregun rajonal pėrbėn njė nga detyrimet e pėrcaktuara nė programin e punės sė Ministrisė sė Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės pėr kėtė vit. Sipas kėtij programi ka nisur puna pėr pėrafrimin e kuadrit ligjor primar dhe sekondar nė fushėn e energjisė elektrike, me atė tė “acuive communitare“ tė vendeve tė BE-sė. Gjatė kėtij viti, do tė plotėsohet kuadri i ri ligjor me disa akte tė cilat lidhen direkt me integrimin e sektorit shqiptar tė energjisė me atė tė rajonit.      Ndėr objektivat kryesore qė do tė realizohen kėtė vit janė: miratimi i modelit tė tregut tė energjisė rlektrike nga ERE; rishikimi i vendimit pėr miratimin e modelit tranzitor tė tregut tė energjisė elektrike; rishikimi i kodeve tė transmetimit, shpėrndarjes dhe matjes. Gjithashtu, do tė rishikohen tė gjitha rregullat e tregut, ndėrsa janė hartuar aktet nėnligjore nė zbatim tė ligjit pėr koncesionet etj. Integrimi i sektorit shqiptar tė energjisė me ato tė vendeve tė rajonit parashikohet tė kryhet gjatė vitit 2008, ē'ka bazohet nė Kartėn e Energjisė, tė miratuar nga ministrat e Energjitikės tė vendeve tė rajonit.

Do tė rishikohen procedurat e licencimit nė karburante

Pėr tė garantuar njė zhvillim tė qėndrueshėm dhe cilėsor nė tregun e lėndėve djegėse, Ministria e Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės ka planifikuar njė program tė plotė pėr vitin 2007. Ndėr objektivat qė do tė realizohen kėtė vit ėshtė procesi i rishikimit tė praktikave proceduriale pėr licencimin e aktiviteteve tė sektorit hidrokarbur, tė cilat synojnė njė lehtėsimin tė mėtejshėm tė tyre. Gjithashtu, gjatė kėtij viti ka nisur dhe do tė vazhdojė puna pėr vlerėsimin e instrumentave ligjore dhe institucionale, qė garantojnė nė treg standardet nė cilėsinė e  karburanteve. Gjatė kėtij viti, sipas burimeve zyrtare tė Ministrisė sė Ekonomisė do tė punohet pėr pėrpunimin e informacioneve qė lidhen me tregun hidrokarbur, duke marrė nė konsideratė tė gjithė  faktorėt qė influencojnė nė kėtė treg, sė bashku me pėrgatitjen e informacioneve dhe publikimeve zyrtare. Gjatė kėtij viti, pėr tė siguruar disiplinim nė tregun e karburanteve do tė thellohet bashkėpunimi me institucionet e specializuara tė kontrollit dhe mbikėqyrjes se tregut, pėr respektimin e kėrkesave ligjore nė tregun e pakicės. Gjithashtu, do tė pėrgatiten tė gjitha praktikat dhe dokumentacioni pėrkatės pėr llogaritjen e rezervės sė sigurisė pėr vitin 2007, sipas kėrkesave tė vendimit tė Kėshillit tė Ministrave.

Janar, 50% rritje e tregtisė me Turqinė

Shkėmbimet tregtare tė Shqipėrisė me Turqinė shėnuan rritje gjatė muajit janar tė vitit 2007, nė krahasim me tė njėjtėn periudhė tė vitit 2006. Sipas tė dhėnave tė publikuara nga Instituti i Statistikave, gjatė kėtij muaji, tregtia me Turqinė u rrit me rreth 49%, krahasuar me tė njėjtėn periudhė tė njė viti mė parė. Vlera e importeve kap shifrėn 1 miliard e 999 milionė lekė, ndėrsa e eksporteve 98 milionė lekė. Struktura e importeve pėrfaqėsohet nga sektori i mineraleve, konfeksione dhe veshje, materiale druri, metaleve, si gizė, ēelik, tela bakri, profile alumini, makineri e pajisje etj. Ndėrsa, eksportet drejt Turqisė janė kryesisht prodhime druri.

Ndėrkohė, shkėmbimet tregtare me Greqinė gjatė muajit janar 2007 llogariten nė vlerėn e 4 miliardė 518 milionė lekėve. Sipas tė dhėnave tė Institutit tė Statistikave, gjatė kėtij muaji importet nga Greqia llogariten nė vlerėn e 3 miliardė e 875 milionė lekėve, ndėrsa eksportet nė vlerėn 643 milionė lekė. Referuar kėtyre shifrave, Greqia vazhdon tė mbetet partneri i dytė nė shkėmbimet tregtare me vendin tonė, mbas Italisė, qė zė vendin e parė.

SPECIALE-SPORTI

Qato Kamipon Europe, “knock out me pikė” rusit Zaitsev

Kreshnik Qato fiton gjerdanin e Kampionit tė Europės pėr Europėn Lindore ose siē njihet, kampion pėr ekstrakomunitarėt. Boksieri durrask ka “rrėzuar” dje me pikavarazh rusin Aleksandėr Zaitsev, pas 36 minutash pėrballjeje, nė njė ndeshje me 12 raunde. Tre gjyqtarėt e ndeshjes votuan 117-111, 119-109 dhe 116-112 nė favor tė Qatos, i cili dominoi gjatė gjithė ndeshjes, por rrezikoi vetėm nė raundin e 11-tė, kur mori disa goditje nga kundėrshtari i tij rus. Por duket se rimarrja e vetes nė raundin e fundit bėri qė ai tė rikthehej te pikėt e fituara nė raundet e para tė ndeshjes, ku edhe ishte mė i saktė se rusi, i cili “zgjohej” nė sekondat e fundit tė raundeve.

Boksieri ėshtė mbėshtetur gjatė gjithė ndjeshjes nga njė publik i zjarrė tė, i cili kishte mbushur “Asllan Rusin”, duke qenė ndoshta edhe “gjuajtaja” mė e fortė e Qatos, i cili tashmė zbret pėr herė tė parė nė Shqipėri njė titull kaq tė rėndėsishėm.

Kjo ishte edhe ndeshja e tretė e boksierit durrask nė tapetin shqiptar. Mė 5 mars 2006, ai mundi ukrainasin Rizvan Magomedov, ndėrsa mė 15 korrik fitoi mbi boksierin rus Silvain Touzet. “Ėshtė njė fitore pėr sportin shqiptar dhe unė nuk do ta braktis kurrė Shqipėrinė”, - do tė shprehej menjėherė pas ndeshjes boksieri durrask, i cili nuk ka lėnė pa falenderuar sponsorin e tij, Ndroqin. Fitorja e mbrėmshme i hap rrugėn Qatos drejt sfidės sė gjatė pėr titullin Kampion Bote.

KOMENTE 

Tė dielėn me INDRO MONTANELLI-n      

*Letra & Editorialė

Sciascia, njė siēilian pėr t’u respektuar tejet

I dashur Montanelli,

Jam njė siēilian dhe do tė dėshėroja ndonjė sqarim pėr njė bashkėvendas tė shquar, Leonardo Sciascia-n. Mendimet origjinale dhe ndėrhyrjet kurajoze tė kėtij shkrimtari shpesh kanė nxitur polemika tė ashpra: tejet tė pasionuara do tė ishin edhe ato tė viteve tė pėrgjakshme tė terrorizmit; madje tė pėrflakta do tė ishin veēanėrisht reaksionet e kolegėve tė tij, tė shquar pėrmes atij qė u quajt “pamphlet”-i, qė kishte tė bėnte me rrėmbimin dhe vrasjen e Aldo Moro-s. “Ēėshtja Moro”, siē dhe ju e dini, shpejt u kthye nė “ēėshtja Sciascia”. Nė njė editorial tė “Corriere”-s, duke folur pėr terrorizmin, ju keni folur pėr atė qė e keni pėrcaktuar si “njė zonė hapėsinore tė kombit dhe si “njė fetė po hapėsinore tė intelektualėve”, tė cilėt “u dashuruan” me brigantizmin, nėn thirrjen “As me Brigadat, as me Shtetin”. Kjo moto i qe atribuar pa u vėrtetuar, mu Sciascia-s, i cili pafundėsisht pat ritheksuar se nuk i kishte shqiptuar kurrnjiherė kėto fjalė.

Kam kėrshėrinė tė di, nėse “kjo fetė hapėsinore intelektualėsh”, kėrkonte apo jo, tė kompromentonte edhe Sciascia-n. Nė njė kohė qė ai do tė mė befasonte - duke lexuar shkrime tė botimit “Maestro di Regalpetra”- me mospranimin dhe dėnimin e terrorizmit, qė kėsisoji, ai i bėn shumė kohė para mposhtjes sė tij. Do t’iu isha mirėnjohės ndėrkaq, nėse do tė mė sqaronit se, cili ishte gjykimi i tij pėr “ēėshtjen Moro” dhe se si mund tė rigjykohet pėr tė njėzet vjet larg, rreth sė cilės qe pėrcjellė edhe debati i “pamphlet”-it.

- Giuliano Castiglia, Cefalł (Pa)

X      X      X     

I dashur Castiglia,

Po iua them menjėherė. Se kush e pat shpikė kėtė slogan tė njollosur, tė pėrmbledhur dhe tė ngjeshur prej shpirtvogėlsisė italiane, nuk e di. Por e di me saktėsi se nuk i pėrkiste Sciascia-s, sepse nuk kishte tė bėnte asesi me tipin e tij. Mė duhet megjithatė, tė them se, pėrsa i pėrket “ēėshtjes Moro”, kam qenė (por vetėm nė bisedat tona, private) jo nė njė mendje me tė, sepse Moro-n unė nuk e justifikoj, ndėrsa Sciascia pėrkundrazi, i gjente justifikim.

Ndryshimi midis nesh, pėr t’i hyrė mė thellė, pėrqendrohej nė kėtė: unė, nė realizmin tim “guicciardģnian” (1), thoja (dhe vazhdoj ta them): pėr mua ndjenjat, rebelimet, vendimet dhe intuita e realizmit tė Moro-s, nuk mė interesojnė, sepse njė njeri i Shtetit, i cili pėrmes shkallėve tė Shtetit mbėrrin e bėhet maja, siē u bė dhe Moro, mėshirimi dhe simboli madje, nuk mund tė sundohet prej ndjenjave dhe rebelimeve. Nė duart e terroristėve, njeriu Moro ka plotėsisht tė drejtė tė ketė frikė, siē natyrisht do tė kisha edhe unė, po tė gjendesha nė kushtet e tij. Por njeriu i Shtetit me emrin Moro nuk mund t’i kėrkojė Shtetit qė tė dorėzohet karshi forcės, siē dhe bėri Moro pėrmes letrave tė tij, mėshiruese (nė tė gjitha kahet qė t’i marrėsh) dhe tė zbresė deri nė kėrkim marrėveshjeje me tė.

Ja mospajtimi im me Sciascia-n, qė kurrė nuk ndikoi nė miqėsinė tonė, qė zgjati, deri kur ramė nė njė mendje qė tė mos flisnim mė po pėr tė njėjtėn gjė. Unė punoja si gazetar i angazhuar, (dhe nėse ju mė lejoni t’i atribuoj vetes edhe dy kualifikime tė tjera) historian dhe moralist. Sciascia fliste si romancier, i cili te Moro shihte, ose besonte se shihte, njė prej personazheve tė narrativės sė tij, intensive, duke kėrkuar tė ēmontonte dhe tė rindėrtonte, si mjeshtėr qė ishte, lojėrat psikologjike, dykuptimėsinė, vetėgėnjimin. Nuk doja as ta dėnoja dhe as ta ndryshoja. Doja vetėm tė shpjegoja. Kur unė flisja pėr Shtetin dhe detyrimet qė lindin prej tij, e shihja se ai nuk mė ndiqte. Atij i interesonte njeriu, mua shtetari.

Prej tė gjithė atyre qė kėmbėngulnin pėr tezėn e marrėveshjeve, Sciascia ėshtė i vetmi qė mua nuk mė zemėronte. Para sė gjithash, sepse mė qetėsonte tejet miqėsia e tij (ashtu siē besoja se e qetėsonte atė miqėsia ime), pėr ta trajtuar gjithēka si njė ēėshtje parimi. Dhe mandej, duke qenė se ai nuk mė kuptonte mua kur flisja pėr Shtetin, tė cilin ai si njė siēilian i mirė e konsideronte, nėse jo diēka tė lehtė, natyrisht njė abstraksion tė pastėr, unė e kuptoja atė, qė kur fliste pėr njeriun Moro, ai gjithēka e mbėshteste nė dykuptimėsinė e tij (ēka mua nuk mė dukej reale), falė sė cilės ai skaliste nė granit personazhet e tij.

Miqtė siēilianė e donin fort Sciascia-n. Jo vetėm si shkrimtar, por edhe si siēilian. Askush nuk ka qenė mė tepėr dhe i mirė se ai. Akuzat qė i janė lėshuar, ose mė mirė fyerjet, tė njė paturpėsie tė pafalshme nė lidhje me mafian, janė ndėrkaq, krejtėsisht tė pathemelta. Sciascia kurrė nuk ka marrė pėrsipėr tė gjykojė mafian: e ka spjeguar, po, edhe pse nuk mund tė pėrjashtoj se qe paksa krenar nė rolin (dhe ēfarė roli!) e tij tė vetmitarit, ashtu siē ėshtė blerimi i pejsazhit qė ai e admironte.                                                              

                                                                14 shtator 1999

E pėrzgjodhi pėr botim dhe e pėrktheu BESNIK DIZDARI  

--------------------------------------------

SHĖN I PĖRKTH.:

(1)    Nga Guiciardini (Francésco) (Firenze 1483 -Arcetri 1540), politikan dhe historian, guvernator nė shėrbim tė papėve Leone X e Clemente VII (1516-1526), pėrgjegjės pėr politikėn e jashtme tė papatit, figurė e rangut tė parė tė Rilindjes italiane, skeptik nė mundėsitė e njeriut pėr tė interpretuar historinė.    

Finishi i reformės nė shėndetėsi

 Monika Lohmüller

Parlamenti gjerman do tė votojė pėr reformėn nė sistemin shėndetėsor. Pas negociatave tė vėshtira qė zgjatėn muaj me radhė, do tė votohet mė nė fund pėr projektin ndoshta mė ambicioz tė koalicionit tė madh. Pakėnaqėsia mbi reformėn ėshtė e madhe si nė radhėt e socialdemokratėve, ashtu dhe te politikanėt e unionit kristiandemokrat-kristiansocial. Me siguri do tė jenė tė shumtė deputetėt qė do tė votojnė kundėr ligjit, por dėshtimi nuk ėshtė i mundur, pasi atėherė koalicioni i madh do tė ishte i rrezikuar. Diletante dhe joefektive: kėshtu cilėsohet nga shumė kritikė reforma nė shėndetėsi e qeverisė kuq e zi. Edhe konsideratat mė dashamirėse arrijnė tė gjejnė vetėm njė ose e shumta dy pika, pėr tė cilat reforma mund tė sjellė vėrtet pėrmirėsim. Dhe pėrpara se ligji tė hyjė nė fuqi, kontributet pėr sigurimin shėndetėsor janė rritur. Kjo rėndon nė tė njėjtėn masė si punėmarrėsit, ashtu edhe punėdhėnėsit, duke shtrenjtuar faktorin "punė". Kontribute tė larta pėr arkat e sigurimit shėndetėsor nėnkuptojnė kosto mė tė larta pėr punėn. Synimi fillestar i qeverisė gjermane ishte pikėrisht ulja e kėtyre kostove. Unioni donte madje tė ngrinte plotėsisht pjesėn e kontribuar nga punėdhėnėsit. Socialdemokratėt ishin kundėr dhe dėshironin ndarrjen e barrės mbi mė shumė supe. Sipas propozimit tė tyre, tė gjithė, pėrfshirė kėtu edhe funksionarėt dhe profesionistėt e lirė, tė cilėt sipas ligjit aktual mund tė sigurohen privatisht, duhet tė derdhnin kontributet nė fondin e detyruar tė sigurimit shėndetėsor.

Veē kėsaj, ministrja gjermane e Shėndetėsisė, socialdemokratja Ulla Schmidt, dėshironte t'i hapte pėr tė gjithė arkat private tė sigurimit shėndetėsor. Ēdokush pra, jo vetėm ata qė fitojnė mirė, duhej tė kishin mundėsi tė ndėrronin nga fondi i detyruar i sigurimit nė atė privat. Ky propozim dėshtoi pas qėndresės sė Unionit. Kėshtu, partnerėt nė koalicion nė Berlin arritėn njė marrėveshje me homogjenitet minimal, ndėrkohė qė kancelarja Angela Merkel fliste pėr fillimin e njė epoke tė re: "Masat kanė si synim tė pėrmirėsojnė cilėsinė e ofruesve tė shėrbimeve shėndetėsore, tė shtojnė mundėsitė e zgjedhjes dhe vendimit pėr tė siguruarit dhe nė pėrgjithėsi tė sigurojnė njė pamje mė tė qartė mbi rentabilitetin, transparencėn dhe financueshmėrinė e kujdesit shėndetėsor."

Thelbi i reformės ėshtė i ashtuquajturi fond i shėndetit: nė tė duhet tė derdhen tė gjitha kontributet dhe kompensimet fiskale duke filluar nga viti 2009-tė. Gjithashtu, ėshtė vendosur edhe njė prim i unifikuar pėr fondet e detyruara tė sigurimit shėndetėsor dhe njė prim shtesė qė mund tė vendoset nga shoqėria e sigurimit ,nėse paratė nga fondi nuk mjaftojnė. Shoqėritė e sigurimit qė janė mė rentabėl nuk do tė kėrkojnė prime shtesė, duke u bėrė kėshtu mė tėrheqėse pėr tė siguruarit.

Gjermania ėshtė i vetmi vend qė ka dy sisteme tė sigurimit shėndetėsor: atė privat dhe atė tė detyruar, publik. Sigurimit privat i drejtohen si rregull funksionarėt, profesionistėt e pavarur dhe personat me tė ardhura tė larta. Me reformėn e planifikuar kalimi nė arkat e sigurimit privat do tė vėshtirėsohet disi. Nė tė ardhmen do tė ketė mundėsi tė ndryshojė nga publiku nė privat, vetėm kush ka fituar pėr tre vjet rresht mė shumė se 3975 euro nė muaj. Aktualisht, ndryshimi mund tė bėhet menjėherė nga tė punėsuarit, kur tė ardhurat e tyre, mujore e kalojnė kėtė shumė, e cila njihet edhe si kufiri pėr sigurimin e detyruar.

Duke filluar nga viti 2009-tė, tė gjithė duhet tė kenė sigurim shėndetėsor. Ky detyrim pėr t'u siguruar ėshtė veēanėrisht rilevant pėr ata 200.000 persona nė Gjermani, tė cilėt aktualisht nuk janė tė siguruar. Fjala ėshtė pėr shumė profesionistė tė lirė, tė cilėt pėr njė arsye ose tjetrėn nuk janė mė tė siguruar vullnetarisht nė arkat publike, por pėr tė cilėt sigurimi shėndetėsor, privat ėshtė shumė i shtrenjtė. Nė tė ardhmen vlen rregulli: kush nuk ka sigurim shėndetėsor, duhet nė rast sėmundjeje tė derdhė kontribute pėr pesė vjetėt e shkuar. Edhe pse kritika ndaj reformės ėshtė e ashpėr, ndryshimi mirėpritet nė radhė tė parė nga arkat e sigurimit: nė tė ardhmen ato mund tė lidhin direkt kontrata me mjekėt ose spitalet. Kėshtu, ato presin njė kujdes mė tė mirė shėndetėsor. Kėto janė linjat e pėrgjithshme tė reformės nė shėndetėsi, tė cilat u komentuan kėshtu nga kryetari i tė gjelbėrve nė opozitė Reinhard Bütikofer: "Nėse kjo quhet reformė, atėherė fjala reformė ėshtė njė sharje. Kjo ėshtė e para e ashtuquajtur reformė nė shėndetėsi, ku qysh nė fillim dihet se pėr tė siguruarit gjithēka do tė bėhet mė e shtrenjtė". Edhe shoqėritė e sigurimit tė shėndetit i bėnė thirrje deri nė fund qeverisė tė guxonte njė fillim tė ri. Sipas tyre, problemet financiare tė shėndetėsisė nuk mund tė zgjidhen nga reforma, barra e tė siguruarve do tė shtohet, do tė ketė mė shumė burokraci dhe konkurrenca do tė kufizohet.

Nė kėrkim tė punės

 Albrecht Ziegler

Miliona vetė nė tė gjithė botėn janė nė kėrkim tė punės. Ėndrra pėr tė punuar shumė jashtė vendit e pėr t’u rikthyer njė ditė tė suksesshėm nė atdhe, ka frymėzuar veēanėrisht dekadat e fundit, pas pėrfundimit tė epokės sė komunzimit, shumė njerėz nė Evropėn Lindore dhe Azinė Qendrore. Banka Botėrore ka publikuar tani njė studim tė ri, i cili shpjegon arsyet e lėvizjeve migratore nė kėrkim tė punės. Nė vėshtrim tė parė, Rusia nuk duket patjetėr njė vend klasik emigracioni, megjithatė atje jetojnė 13 milionė migrantė. Shifra i referohet fillimit tė shekullit dhe bėhet e ditur nga njė studim i Bankės Botėrore. Rusia gjendet kėshtu nė vend tė dytė nė rang botėror. Mė shumė imigrantė regjistrojnė vetėm SHBA-tė, 35 milionė vetė. Gjermania me mė shumė se 7 milionė imigrantė gjendet nė vend tė tretė, e pasuar nga Ukraina. Me Kazakistanin nė vendin e nėntė, njė tjetėr vend i ish-Bashkimit Sovjetik, i cili bėn pjesė nė dhjetėshen kryesuese. “Pjesa mė e madhe e imigrantėve nė vendet e GUS-it vijnė nga ish-Bashkimi Sovjetik”, - shpjegon Villem van Eeghen, ekonomist nė Bankėn Botėrore. "Njė pjesė e lėvizjeve ka tė bėjė me rikthimin pas shpėrbėrjes sė Bashkimit Sovjetik. Njerėz qė jetonin nė Rusi, por ishin me origjinė nga Gjeorgjia, u rikthyen nė vendin e tyre. Megjithatė, interesante ėshtė qė ka lėvizje edhe nė drejtime tė papritura". Shumė njerėz nė kėrkim tė punės iu drejtuan metropoleve ruse. “Kėshtu pėr shembull, numri i banorėve tė Moskės gjatė dhjetėvjeēarit pas fundit tė komunizmit u rrit me 1,5 milionė pėr tė arritur 10,4 milionė banorė, por u krijuan edhe qytete fantazma, kur njerėzit nė kėrkim tė punės braktisėn nė masė atdheun e tyre”, - thotė van Eeghen. Migrantė nga Kirgistani, Taxhikistani, Armenia, Gjeorgjia e madje nga Kina nuk iu drejtuan vetėm Rusisė, por edhe Kazakistanit tė pasur nė lėndė tė para. Qindra-mijėra vetė u larguan nga Rusia pėr tė shkuar nė vendet e tjera ish-sovjetike apo nė Evropėn Perėndimore, nė radhė tė parė nė Gjermani. “Asnjė vend tjetėr nuk ka lidhur aq shumė marrėveshje dypalėshe pėr rregullimin e imigracionit sa Gjermania”, - mendon specialisti i Bankės Botėrore, van Eeghen. “Kėto marrėveshje janė njė mjet pėr tė ndaluar imigriacionin e paligjshėm, por jo ilaē universal", - thotė ai. “Njė pjesė e madhe e kuotave qė pėrmenden nė kėto marrėveshje nuk arrihen dhe kėshtu nė vend hyjnė mė pak njerėz nga sa lejon rregulli. Kjo shpjegohet me faktin qė shumė imigrantė hyjnė nė Gjermani ilegalisht pa dokumentet e nevojshme. Shpesh pėr punėmarrėsit ėshtė mė e lehtė tė hyjnė ilegalisht nė vend". Dhe punėmarrėsit e paligjshėm ulin nivelin e pagave, pasi nuk paguajnė sigurime shoqėrore. “Njė konkurrencė e pandershme”, - thotė van Eeghen. Kėrkesa e Bankės Botėrore ėshtė qė migracioni tė manaxhohet mė mirė. Sesi mund tė bėhet kjo, Banka Botėrore e shpjegon nė sfondin e varėsisė qė disa vende kanė nga transfertat e parave prej migrantėve. Ata kontribuojnė nė njė pjesė tė rėndėsishme nė Produktin e Brendshėm Bruto tė vendit tė tyre. Ky kontribut arrin p.sh. mė shumė se 25 pėr qind nė Moldavi dhe Bosnjė-Hercegovinė. Migrantėt, tė cilėt punojnė legalisht nė njė vend, mund t’i marrin me vete fondet e mbledhura nė arkėn e sigurimit shoqėror apo tė pensioneve, kur kthehen nė atdhe. Kjo do tė ishte e dobishme si pėr vetė migrantėt, ashtu dhe pėr vendet e tyre tė origjinės. Por, edhe ndaj kėtij propozimi nuk mungojnė kritikat. "Nuk ėshtė e sigurt, nėse stimuli pėr t’u kthyer ėshtė aq i fortė sa t’i tėrheqė nė vendet e tyre tė orgjinės", - thotė van Eeghen.

Pėr tė sqaruar kėto dyshime Banka Botėrore ka planifikuar njė projekt pilot nė vendet prej nga dėrgohen paratė.

RRETHE

Gjendet valixhja me armė luftarake

DURRĖS- Njė valixhe e mbushur me pjesė armėsh ka vėnė nė lėvizje, mbrėmjen e kaluar, forcat e rendit. Burime zyrtare nga drejtoria e policisė sė qarkut thanė se, nė valixhen e dyshuar janė gjetur pjesė tė ndryshme armėsh luftarake si shule, shtrate shulesh dhe tela sustė paraprurės, krėhėra automatiku dhe njė gjoksore ushtarake. Tė njėjtat burime thanė se, valixhja e mbyllur ėshtė gjetur nga dy qytetarė pranė njė koshi mbeturinash, nė lagjen 12 tė qytetit, tė cilėt mė pas e kanė dorėzuar atė nė komisariatin e policisė. Policia tha se, pėr hapjen valixhes sė mbyllur me njė numėr sekret janė thirrur ekspertė tė sektorit antieksploziv nga kryeqyteti. Tashmė, policia po punon pėr tė identifikuar prejardhjen dhe destinacionin e pjesėve tė armėve si dhe personat e implikuar nė kėtė ngjarje.

 Nga buxheti i shtetit janė akorduar dy herė fonde

 Shkarja e dheut rrezikon zonėn e Bahēallėkut

Investimi prej mėse 26 milionė lekėsh i qeverisė, duket se ka shkuar kot, si pasojė e mosvijimėsisė sė kėtij investimi nė terren, nė fazėn e tij tė tretė…

SHKODĖR- Pėr mbrojtjen e zonės sė Bahēallėkut nga erozioni i lumit Drin, seksioni i emergjencave pranė pushtetit vendor tė Shkodrės ka filluar qė nė dhjetor tė vitit 2005 punimet pėr rikonstruksionin dhe vendosjen e pritave pranė pjesės sė dėmtuar, e cila, nė disa vende nuk ėshtė mė tepėr se 100 metėr nga banesat e kėsaj lagjeje, tė ndėrtuara menjėherė pas tėrmetit tė 15 prillit 1979. Me kalimin e kohės, vit pas viti, kjo pjesė e bregut tė Drinit e ndodhur pikėrisht pėrbri bllokut tė fundit tė kėtyre banesave private 2-katėshe u bė e rrezikshme pėr ta, pėr shkak tė erozionit tė shkaktuar nga rrjedha e fuqishme e lumit, si pasojė e erozionit qė shkaktonte rrjedhimisht edhe afrimin e bregut drejt tyre. Nė fazėn e parė tė kėtyre punimeve nga qeveria shqiptare u akorduan 10 milionė lekė tė reja nga 26 milionė gjithsej tė vėna nė dispozicion tė pushtetit lokal nga fondi i parashikuar nė total. Ndėrkohė, nė vitin 2006, punimet vijuan me akordimin e diferencės sė mbetur prej mėse 16 milionė lekėsh, tė vėna nė dispozicion pėr eliminimin e erozionit tė Drinit nėpėrmjet vendosjes sė pritave. Por ajo qė vlen tė theksohet nė kėtė moment ėshtė fakti se, interesimi i pamjaftueshėm i Ministrisė sė Mjedisit pėr kėtė problem serioz bėri qė punimet tė ndėrpriteshin nė fazėn e dytė, duke shkaktuar nė kėtė mėnyrė vijimėsinė e mundėsisė sė pėrparimit tė Drinit drejt fushės sė Bahēallėkut dhe drejt banesave tė ndėrtuara atje. Ndėrkohė qė, tani duhej tė kishte pėrfunduar faza e tretė, e cila do t’i jepte fund kėtij problemi serioz, banorėt e kėtyre banesave nė Bahēallėk ndodhen thuajse pėrpara sė njėjtės situate si nė vitin 2004, kur edhe dhanė alarmin pėr gėrryerjen e bregut tė Drinit nga erozioni dhe afrimin e ujėrave drejt themeleve tė banesave tė tyre. Kjo, pėr faktin e thjeshtė se agjentėt natyrorė nuk pyesin pėr zvarritje dhe moskokėēarje burokratike tė dikastereve tona, por vazhdojnė tė tyren. Nga ana tjetėr, shuma prej mėse 26 milionė lekėsh, e hedhur pėr kėtė qėllim nga qeveria shqiptare, duket se ka shkuar ko,t si pasojė e mosvijimėsisė sė kėtij investimi nė terren, nė fazėn e tij tė tretė tė ndėrvarur absolutisht nga kushtet atmosferike. Kėsisoj, me njė llogari tė thjeshtė i bie qė pėr eliminimin e erozionit nė breg tė lumit Drin nė zonėn e Bahēallėkut, ēdo gjė duhet tė nisė nga e para, ndėrkohė qė faji pėr hedhjen nė det tė 26 milionė lekėve, mesa duket do tė mbesė si gjithmonė anonim.

ARBEN LAGRETA

Arrestohet hajduti i cigareve

SHKODĖR-Ėshtė arrestuar parmbrėmė njė 33-vjeēar nga qyteti i Shkodrės, pasi njė ditė mė parė kishte vjedhur me thyerje njė dyqan nė lagjen e tij nga edhe ku kishte marrė njė shumė lekėsh dhe 20 steka cigare. Sipas burimeve nga komisariati i policisė sė Shkodrės, rreth orės 21.00 tė sė premtes u arrestua shtetasi Bashkim Abdullah Rama, 33 vjeē, lindur dhe banues nė lagjen “Liria”, i paarsimuar. Masa e mėsipėrme ndaj tij u ndėrmor, pasi njė ditė mė parė, pra tė enjten, ai kishte vjedhur me thyerje nė njė dyqan nė afėrsi tė Urės sė Bunės nė po kėtė lagje ku edhe banon. Si pasojė u konstatua se i ndaluari kishte pėrvetėsuar nė kėtė dyqan shumėn prej rreth 24 mijė lekėsh tė reja si dhe njė sasi prej 20 steka cigaresh tė markave tė ndryshme. Mėsohet se kanė qenė dyshimet e tė zotit tė dyqanit si dhe informacionet e marra nė rrugė operative, ato qė kanė ēuar nė prangosjen e fajtorit, i cili, pėr momentin kujtoi se e kishte kryer “misionin” me sukses. Lagjja “Liria” e qytetit tė Shkodrės banohet historikisht prej banorėve me ngjyrė tė kėtij qyteti dhe shquhet pėr kushtet e vėshtira tė jetesės sė tyre, tė kushtėzuara ndėrmjet tė tjerash edhe nga mungesa e arsimimit tė tyre, sidomos nė periudhėn gjatė tė tranzicionit.

Materialet nė ngarkim tė tė arrestuarit i kaluan pėr ndjekje Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės pėr veprėn penale tė vjedhjes.

ARBEN LAGRETA

Hajdutėt vlonjatė grabisin shkodranin

VLORĖ-Vjedhja e banesave nė qytet ėshtė bėrė e zakonshme, por kėsaj here, viktimė e hajdutėve ka qenė njė tregtar nga Shkodra. I ardhur nė Vlorė pėr tregti, Tom Marash Vrucajt, pasi i kanė shqyer derėn e makinės, i kanė grabitur gjashtė milionė e gjysmė lekė (tė vjetra). Grabitja ka ndodhur paraditen e ditės sė shtunė, nė afėrsi tė stacionit tė trenit, kur tregtari nga shkodra nuk ndodhej pranė makinės. Pasi e kishte parkuar atė pėrpara magazinės ku do furnizohej, ai ėshtė larguar pėr pak minuta nė njė lokal aty pranė, por kur ėshtė kthyer ka gjetur derėn e kabinės sė kamionit sė hapur dhe ka konstatuar se i ishin vjedhur tė gjitha lekėt qė kishte me vete, me tė cilat do tė blinte mallin. Policia e ardhur nė vend ka shoqėruar pėr nė komisariat disa tė rinj, ndėrkohė qė ka gjetur nė brendėsi tė kabinės edhe disa gjurmė tė grabitėsve. Kjo ėshtė vjedhja e 5-tė brenda javės, e deklaruar nga policia, ndėrkohė qė tė tjera vjedhje nuk bėhen publike nga policia, por edhe nuk denoncohen nga qytetarėt, pėr shkak tė mungesės sė besimit qė ata kanė tek policia, e cila, megjithė vjedhjet e shumta ka kapur njė ose dy hajdutė.

ERGYS ALUSHI

Ndalohet adoleshenti i dėnuar

FIER- Njė adoleshent i dėnuar nė mungesė, me rreth 6 muaj burg pėr vjedhjen e njė banese, u ndalua mbrėmjen e djeshme nga policia. 17-vjeēari M. S, banues nė fshatin “Fermė Ēlirim”, ishte dėnuar mė 26 janar tė kėtij viti, me 5 muaj e 24 ditė burg nga gjykata e rrethit tė Fierit, pėr veprėn penale tė vjedhjes. Burimet e policisė lokale thanė se ngjarja pėr tė cilėn ai akuzohet ka ndodhur njė vit mė parė, nė fshatin Fermė Ēlirim. Adoleshenti, sipas tė njėjtit burim, ėshtė shpallur fajtor pėr vjedhjen e banesės sė bashkėfshatarit tė tij G. Kasėmi.