Free Online Edition

                                                       

Contra Costa Times
  Drejtor Mero Baze

 

ARKIVA

 

EDITORIAL

 

Cogito ergo sum

 

Ilir Paēo

 

Pa vėnė aspak nė diskutim negativitetin e videos sė “famshme” tė njė grupi ushtarėsh greke diku nė ca rrugė pylli tė Greqisė, duhet parė edhe diēka tjetėr nė kėtė ēorbė urrejtjeje, kusinė e sė cilės e vunė nė zjarr ai grup ushtarėsh kokėgdhe dhe po e shtojnė dhe po e trazojnė me kujdes disa kėtu nė Tiranė. Reagimi gati i “stuhishėm”, nė mediat e Tiranės pas kėsaj ngjarjeje gjithsesi fyese pėr shqiptarėt, nuk ka bėrė aspak efekt pozitiv nė lidhje me vėnien nė vend tė dinjitetit tė Shqipėrisė dhe shtetasve tė saj. Pėrkundrazi, duke e tejkaluar masėn tregoi varfėrinė e niveleve mbi mesatare tė shoqėrisė dhe tė njė pjese tė mirė tė politikės, kryesisht nė parlamentin e mbushur me deputetė anonimė.

Ėshtė sa qesharake, aq edhe dėshpėruese tė shikosh sesi institucioni mė i lartė i njė vendi dhe “burrat e kombit”, deputetėt, harxhojnė orė tė tėra pėr tė diskutuar, duke pėrdorur disa klishe bajate dhe retorika nacionaliste qė tė bėjnė tė nxjerrėsh zorrėt. E pėr ēfarė? Pėr budallallėkun e 15 apo 20 ushtarėve qė ēalltisin diku nė rrugėt e njė pylli apo kodre tė Greqisė. Dhe e di se ēfarė bie nė sy? Qė tė parėt qė merren me kėta ushtarė janė pikėrisht ajo pjesė e deputetėve qė s`iu dihen as emrat dhe qė nuk kanė ndonjė nivel kulturor mė tė lartė se ata ushtarė grekė. Janė gati njėsoj si ata, nuk dinė tė bėjnė asgjė mė tepėr sesa ata. Flasin me terma nacionalizmi e gjoja patriotizmi, duke identifikuar gjithė greket me kėta ushtarė. Ashtu si ai grupi i ushtarėve qė fliste pėr zorrė shqiptarėsh qė do t`i bėnte lidhėse, edhe ata nuk dinė tė diskutojnė pėr asgjė tjetėr. Ja si bėhet qesharak njė parlament i tėrė prej disa anonimėve.

Tė paktėn deri mė sot, nuk kemi parė tė mblidhet Asambleja e madhe e Turqisė dhe tė harxhojė orė tė tėra, tė vyera pėr t`u marrė me ca ushtarė qė bredhin pyjeve dhe ēalltisin kėngė tė pėrzishme lufte tė shekullit tė kaluar. Madje, as ndonjė zyrtar tjetėr nė Ankara. Ndonėse nė atė video, turqit shaheshin pafund, flitej nga fillimi nė fund pėr prerje kokash tė turqve dhe pėr ngritjen e flamurit nė kishėn e Shėn Sofisė nė Stamboll. Kishte vetėm disa shkrime periferike nė media. Kaq meriton kjo histori. Do mjaftonte edhe kėtu nė Tiranė reagimi i Ministrisė sė Mbrojtjes apo ai i Ministrisė sė Punėve tė Jashtme.

Nė Shqipėri mund tė vėsh re njė fenomen qė i takon nė fakt sociologėve ta shpjegojnė. Nėse nė vende tė tjera, perėndimore pėrfshi edhe Greqinė fqinje, tė cilėn e akuzojmė vazhdimisht pėr shumēka, “nacionalizmi si streha e fundit e horrave” shfaqet te nivelet e ulėta dhe tė pakulturuara tė shoqėrisė, ēka nuk sjell ndonjė dėm tė madh, kėtu nė Shqipėri ndodh e kundėrta, nacionalizmi shfaqet agresivisht nė nivelet nė dukje mė tė larta tė shoqėrisė, sidomos te njerėzit qė kanė akses nė media. Kjo e bėn paksa shqetėsuese situatėn. Ėshtė e rrallė, por jo e pamundur kuptohet, nė Greqi, tė ndeshėsh tituj gazetash kaq pėrgjithėsues pėr njė komb, kur flitet pėr ngjarje negative nga individė tė caktuar, siē ndodh kėtu nė shtypin shqiptar. Dje, nė gazetėn “Shqip” kolegu, Arben Vata, shprehte habinė e tij sesi mediat greke vėnė nė dyshim autenticitetin e videos me kėngė antishqiptare, antiturke, antibullgare dhe antimaqedonase, tė njė grupi ushtarėsh grekė. Dhe ishin pikėrisht mediat greke, gazeta mė e madhe nė vend “Ta Nea” qė e publikoi e para video-skandalin. Nėse hidhen dyshime mbi njė material tė caktuar, kjo ėshtė njė nga detyrat dhe nga cilėsitė mė tė mira qė duhet tė karakterizojė njė gazetar dhe njė organ mediatik deri nė njė masė logjikisht tė pranueshme. “Cognito ergo sum” thotė Rene Dekarti, “dyshoj, pra ekzistoj”. Pa hyrė aspak nė diskutimin mbi autenticitetin e videos dhe tė pjesėmarrėsve nė tė, duhet thėnė se gjithkush qė ka sado pak njohuri nga kompjuteri, e di mirė se interneti ėshtė njė media, ku gjithkush ka akses tė lirė tė bėjė download apo tė hedhė nė rrjet gjithēka dėshiron, pa asnjė pengesė. Nė kėtė kuptim, gjithkush mund tė dyshojė mbi autenticitetin e njė publikimi tė tillė. Por ka edhe njė pikė tjetėr tė dyshimtė e gjithė kjo histori. Disa organe kėtu nė Tiranė botuan edhe emrin dhe intervista me personin qė e zbuloi videon. Ishte njė shqiptar nga Shkodra qė jeton nė Suedi, i cili duhet thėnė se nuk di aspak greqisht. Edhe pėr njė grek do ishte e vėshtirė tė kuptonte qartė dhe qė herėn e parė fjalėt e kėsaj kėngė pėr shkak edhe tė cilėsisė sė dobėt tė videos qė ėshtė regjistruar nga njė celular. Pra, si mundet njė njeri qė nuk di greqisht, asnjė fjalė, tė kuptojė se nė materialin e zbuluar rastėsisht nė internet bėhet fjalė pėr shqiptarė? Kėshtu pra, e gjithė kjo histori nuk ia vlente tė diskutohej kaq shumė nga nivelet e “larta” tė politikės, por qė rezultojnė mediokre, por dhe nga media. Tė harxhohej kaq kohė dhe kaq letėr pėr situata tė tilla tė dyshimta. Ndaj si gazetar mė duhet ta mbyll kėtu me thėnien e Dekartit, “Cognito ergo sum”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Procesi real i Ēelo H

 

Agim Baēi

 

Prej 13 ditėsh kompjuteri i mikut tim, Ēelo Hoxha, nuk e ndjen zhurmėn e gishtėrinjve nė tastierė. Dhjetėra site gazetash britanike e amerikane mbajnė si shenjė tė fundit tė klikimit atė tė shtunė tė 24 shkurtit, teksa Ēelo dilte tė merrte diēka pėr tė mundur kėrkesat e stomakut e t’i pėrvishej sėrish leximeve, por qė nė vend tė tyre mori njė gjellė tė gatuar nga njė ēudi e kuzhinės PS-Prokurori .

Ēelo kurrė nuk ėshtė kujdesur shumė pėr tė ngrėnėn, por vetėm pėr leximin – pikėrisht atė qė ata qė e akuzonin e gjykonin duket se e kanė harruar. “Mė mirė 10 fajtorė jashtė, se njė i pafajshėm brenda nė qeli”, - thotė rregulli i lashtė i drejtėsisė. E nė fakt, do tė mjaftonte ky ligj, qė Ēelo sot, tė ishte duke lexuar sėrish gazetat e botės nė kompjuterin e tij e tė shkruante ndonjė koment, e jo nė qeli, i shoqėruar me policin qė, jam i sigurt se prej 13 ditėsh po vret mendjen se ku e fsheh rrezikun Ēelo, sė bashku me pedagogun tjetėr, Arturin.

Por, pėr mua qė dėgjova atė ditė prokurorin, ėshtė krejt e qartė, se ai nuk kishte ndonjė qėllim qė tė dėnonte Ēelon e as Arturin. Atij i duhej tė zbatonte njė urdhėr, tė cilin e lexoi rrjedhshėm politikisht kundrejt dy personave, qė siē tha, ishte hera e parė qė i shihte nė jetėn e tij. Por duket se bindja ėshtė mė e fortė se ligji – dhe kėtė kushdo qė ishte nė sallė kishte mundėsinė ta pėrjetonte, pasi prokurori e tha hapur se ishte pėr tė kritikuar mėnyrėn sesi ishte organizuar PBK (!!!) dhe se po mbronte votėn e shqiptarėve. (!!!). Pra, ai nuk foli si prokuror, por si avokat i njė pale politike. Fundi i fundit, kush ia kishte kėrkuar atij mbrojtjen e votės,( pėr kėtė punė ka KQZ, kolegj zgjedhjesh e njė mori gjykatash, tė cilat mund tė kthejnė edhe zgjedhjet si ajo kushtetuese) aq mė tepėr tė njė vote qė nuk ishte cenuar, pasi veprimi pėr tė cilin akuzohen Hoxha e Roshi as nuk ishte ekzekutuar?

I pamėsuar shumė me rrjedhat e gjyqit, unė mendova se, pasi nuk kishte pėrgjigje pėr pyetjen e avokatit Fana: “Mė jep vetėm njė provė qė ata kanė falsifikuar apo qė janė nė dijeni tė falsifikimit”, prokurori do tė tėrhiqej, ose tė paktėn gjykatėsja do tė lejonte qė kjo gjė tė sqarohej pėrmes proceseve, ku dy tė akuzuarit tė paraqiteshin qetėsisht pėrpara saj, sa herė ajo do t’iua kėrkonte kėtė gjė.

Megjithatė, Ēelo ėshtė sot nė qeli. Njė polic e shoqėron atė, nėse i duhet tė shkojė nė banjė. Tė dy janė tė habitur- njėri pse e ruajnė e tjetri pėrse ruan. Prej 13 ditėsh ai nuk ėshtė mė i lirė. Nė gazetė mungojnė pėrgjigjet e tij, fine, tė menduara, tė cilat ēlironin ēdo lloj situate tė vėshtirė.

Ndėrkohė qė diku nė ndonjė lokal modern, nė qendėr e periferi, xhelati i tij, politik, pi kafe, pa vrarė mendjen se njė njeri, qė sė paku do tė lexonte njė poezi nė ditė, qėndron nė 2 metra katrorė vend, pa mundur t’ia thotė kurrkujt tjetėr ato... dhe pa asnjė faj! Jemi nė njė kohė, ku procesi imagjinar ndaj tė pafajshimit Jozef K (te njė kryevepėr nė letėrsi) sot, ėshtė njė proces real ndaj Ēelo H.

 

 

 

 

 

POLITIKA

 

Miratohet nė qeveri struktura e re, administrative pėr vitin 2007-tė, ndryshime nė tė gjitha ministritė dhe drejtoritė qendrore

 

Qeveria, pėr vitin 2007-tė nė administratė do tė ketė 1600 persona mė pak

 

Gazeta “TemA” boton tė plotė tė gjitha ministritė dhe drejtoritė qė do tė pėsojnė ndryshime nė administratė. Ku shtohet dhe ku pakėsohet numri i punonjėsve nė ministri, si dhe nė drejtoritė qė varen nga Kėshilli i Ministrave

 

Mė shumė se 1670 persona do tė shkurtohen si pasojė e reformės nė administratėn shtetėrore, duke filluar nga prilli i kėtij viti. Kėshilli i Ministrave ka marrė dje, vendim, pėr “Pėrcaktimin e numrit tė punonjėsve nė ministritė dhe institucionet qendrore pėr vitin 2007-tė”. Duket se mė e prekura do tė jetė Ministria e Brendshme, nga ku pėr shkak tė reformės sė gradave nė muajin prill do tė shkurtohen rreth 2096 persona. Pra, numri total i punonjėsve nė Ministrinė e Brendshme qė nga prilli i vitit 2007-tė do tė jetė rreth 13.748 punonjės nga 15.844 qė ėshtė aktualisht. Ndėrkohė, nuk pėsojnė ndryshime nė numrin e personelit asnjė prej institucioneve tė pavarura.

Shtesat

Por, nė rast se nė Ministrinė e Brendshme do tė shkurtohen mė shumė se 2000 punonjės, e njėjta gjė duket se nuk do tė ndodhė me Ministrinė e Mbrojtjes. Nė bazė tė vendimit tė qeverisė, kėsaj ministrie do i shtohet njė organikė prej 2343 punonjėsish, qė do tė punėsohen si Ushtarė Profesionistė, pra, me pagesė. Nė relacionin shoqėrues tė vendimit tė qeverisė thuhet se, “Nė Ministrinė e Mbrojtjes ėshtė parashikuar njė shtesė e konsiderueshme personash, pėr shkak tė pėrfshirjes sė Ushtarėve Profesionistė si punonjės buxhetorė. Ndėrkohė, Ministrisė sė Drejtėsisė nuk i ėshtė aprovuar kėrkesa pėr shtim me 730 persona tė numrit tė punonjėsve dhe kjo, sipas relacionit pėrkatės, shpjegohet me varėsinė qė do tė marrin dhomat e paraburgimit, tė cilat nga Ministria e Brendshme kalojnė nė Ministrinė e Drejtėsisė. “Kjo ėshtė bėrė, pasi midis kėtyre dy ministrive ka lėvizje tė mėdha pėr shkak tė kalimit tė sistemit tė paraburgimit, nga Ministria e Brendshme drejt Ministrisė sė Drejtėsisė. Meqenėse deri nė kėtė moment tė hartimit tė projektit nuk kemi asnjė njoftim zyrtar nga Ministria e Brendshme, nuk mund tė marrim nė konsideratė vetėm kėrkesėn e bėrė nga Ministria e Drejtėsisė pėr njė shtesė prej 788 punonjėsish. Mendojmė se, meqenėse kalimi i sistemit tė paraburgimit mbart implikime financiare dhe duhet shoqėruar me njė kalim tė fondeve buxhetore nga njėra ministri te tjetra, duhet tė hartohet njė projekt i veēantė pėr miratimin nė Kėshillin e Ministrave”, - thuhet nė relacionin qė shoqėron vendimin.

 

 

Liberalizimi i arsimit tė lartė ka sjellė nevojėn pėr rritjen e numrit tė pedagogėve

 

MASH, universiteteve do i shtohen 288 punonjės nė tė gjithė vendin

 

Nga numri i pėrgjithshėm prej 288 punonjėsish, 50 prej tyre kalojnė nė universitetin e Durrėsit, ndėrsa 200 tė tjerė pėr universitetet e tjera tė vendit. Pjesa dėrrmuese e punonjėsve do tė jenė pedagogė, kėrkesė kjo e bėrė prej kohėsh nga drejtuesit e universiteteve

 

Ministria e Arsimit dhe e Shkencės do tė punėsojė nė muajin prill 288 punonjės pėr universitetet nė mbarė vendin, ku pjesa mė e madhe e tyre janė pedagogė universitetesh. Kjo ėshtė e pėrcaktuar nė vendimin e Kėshillit tė Ministrave dhe parashikon njė shtesė pedagogėsh pėr nevojat e universiteteve nė tė gjithė vendin, pas vendimit pėr liberalizimin e arsimit tė lartė. Nga numri i pėrgjithshėm prej 288 punonjėsish, 50 prej tyre kalojnė nė universitetin e Durrėsit, ndėrsa 200 tė tjerė pėr universitetet e tjera tė vendit. “Nė Ministrinė e Arsimit dhe Shkencės ėshtė parashikuar njė rritje e numrit tė punonjėsve nė sistemin universitar pėr shkak tė rritjes sė volumit tė punės, pas politikės pėr liberalizimin nė kėtė sistem arsimor, i cili ka sjellė pėrfshirjen e njė universiteti tė ri, shtimin e degėve tė reja nė sistemin ekzistues, rritjen e numrit tė disiplinave apo shkollimeve pasuniversitare etj. Pėr kėtė qėllim ėshtė kėrkuar njė shtesė prej 50 punonjėsish nė universitetin e Durrėsit dhe 200 punonjėsish nė universitetet e tjera. Ėshtė kėrkuar nga Ministria e Arsimit njė shtesė prej 22 punonjėsish tė institucioneve shkencore, tė sistemit tė bujqėsisė, tė cilat kalojnė pranė universiteteve, si dhe 16 punonjės pėr krijimin e Agjencisė Kombėtare tė Arsimit dhe Formimit profesionial. Pra, gjithsej 288 punonjės shtesė, tė cilėt janė marrė nė konsideratė nga Ministria e Financave”, - thuhet nė relacionin shoqėrues tė vendimit tė qeverisė. Por, duket se pėrveē Durrėsit, pjesa mė e madhe e punonjėsve tė universiteteve do i shkojė atyrė tė Tiranės, ku dhe ngarkesa me nxėnės ėshtė shumė mė e madhe se nė rrethe. Mė shumė se njė herė nga ana e drejtuesve tė universiteteve janė bėrė kėrkesa pėr rritje tė numrit tė pedagogėve, pasi dhe numri i nxėnėsve, si pasojė e politikave tė liberalizimit, ėshtė rritur ndjeshėm. Nga ana tjetėr, numri qė ėshtė kėrkuar nga universiteti i Tiranės, ėshtė rreth 200 pedagogė, ēka do tė thotė se shumica e punonjėsve qė do tė shtohen pėr arsimin e lartė do i shkojnė kėtij universiteti.

 

 

Kėshilli i Ministrave miraton projektligjin pėr arsimin e lartė

 

Berisha: Ligji siguron autonominė reale tė universiteteve

 

Kryeministri, Sali Berisha, tha dje, nė mbledhjen e qeverisė se projektligji pėr arsimin e lartė ka qenė njė sukses i plotė, i cili ėshtė hartuar duke patur njė mbėshtetje tė gjerė tė mendimit universitar, vendas, por edhe ekspertizėn e institucioneve tė rėndėsishme, ndėrkombėtare nė kėtė fushė. “Ligji mishėron standardet evropiane tė arsimit tė lartė dhe ajo qė ka njė rėndėsi shumė tė madhe nė kėtė ligj, ėshtė thellimi dhe konsolidimi i autonomisė universitare. Autonomia universitare merr njė sens shumė mė real dhe mė tė qėndrueshėm, pasi vendoset Kėshilli Administrativ, si njė institucion qė bashkėpunon me senatin, me drejtuesit, por qė garanton njė transparencė tė plotė, financiare. Mekanizmi i ri, financiar iu jep kėtyre institucioneve publike autonominė reale jetike pėr to”,- tha Berisha. Sipas kreut tė qeverisė, reforma e arsimit tė lartė ėshtė tashmė e njohur, ėshtė njė reformė permanente, por kam bindjen se me kėtė ligj, nė kėtė reformė arrihet njė nivel shumė i rėndėsishėm i shkollave tona, tė larta dhe universiteteve. Duke informuar mbi kėtė ligj, kryeministri Berisha u shpreh se ėshtė modifikuar mėnyra e pėrzgjedhjes sė drejtuesve tė kėtyre universiteteve, ka njė standardizim dhe transparencė tė plotė nė procesin e rekrutimit tė pedagogėve, gjė qė ėshtė bėrė e domosdoshme dhe ka njė fuqi vetėvepruese tė madhe brenda universitetit dhe fakulteteve pėr tė pėrcaktuar drejtimet dhe pėr tė pėrmbushur misionin e tyre. “Ky ligj i pėrshtat pėrfundimisht shkollat tona, tė larta me Procesin e Bolonjės. Projektligji miratohet pas njė serie tė gjerė konsultimesh, pas njė shqyrtimi tė hollėsishėm nga Kėshilli i Arsimit tė Lartė, institucion ky qė u krijua pėr herė tė parė me personalitete tė tė gjitha fushave, tė botės akademike dhe qė nė shqyrtimet e tij ėshtė pėrpjekur tė pasqyrojė sensitivitetet e ndryshme, sugjerimet shumė tė ēmuara tė ekspertėve ndėr mė tė shquarit tė Evropės pėr arsimin, ekspertėve tė Departamentit tė Kėshillit tė Evropės pėr arsimin”, - tha kryeministri.

 

Reformat nė shėndetėsi, zhvendosje tė konsiderueshme personeli drejt ISKSH-sė

 

Ministria e Shėndetėsisė, 5920 punonjės i kalojnė ISKSH-sė

 

Zhvendosje tė mėdha personeli, i cili kap shifrėn e 5920 punonjėsish, priten dhe nė Ministrinė e Shėndetėsisė, pas hyrjes nė fuqi tė vendimit “Pėr shėrbimin e kujdesit parėsor”, i cili parashikon kalimin e kėtyre punonjėsve nė varėsi tė Institutit tė Kujdesit Shėndetėsor. Gjithsesi, kalimi nė varėsi tė kėtij instituti nuk do tė thotė shkurtim tė vendeve tė punės, por shkurtim tė buxhetit pėr Ministrinė e Shėndetėsisė, pasi ėshtė parashikuar qė ky institucion tė shkojė drejt vetėfinancimit “Ministria e Shėndetėsisė, duke filluar nga data 1 janar 2007-tė, ka parashikuar njė ulje prej 5920 punonjėsish qė kalojnė nė varėsi tė Institutit tė Kujdesit Shėndetėsor, nė kuadėr tė reformės sė ndėrmarrė nga ky institucion drejt njė sistemi tė vetėm financimi tė Shėrbimit tė Kujdesit Parėsor. Ministria e Financave ka marrė nė konsideratė kėtė ulje tė numrit tė punonjėsve, pasi nė ligjin e buxhetit tė vitit 2007-tė efektet financiare janė parashikuar, duke marrė parasysh kėtė ndryshim politikash, shoqėruar me kėtė transferim nė numrin e punonjėsve.

 

 

Kėshilli i Ministrave             –191 punonjės nuk

ndryshon

Ministria e Ekonomisė  -       589 punonjės, nuk ndryshon

Ministria e Bujqėsisė   -       1389 shtohen 39 punonjės

Ministria e Transporteve       -       1701 punonjės, nuk ndryshon

Ministria e Financave           -       434 shtohen 30 punonjės

Ministria e Arsimit               -       44.428 shtohen 288 punonjės

Ministria e Kulturės             -       1131 shtohen 21 punonjės

Ministria e Shėndetėsisė      -       15363 ulen 5290 punonjės (kalimi nė ISKSH)

Ministria e Drejtėsisė   -               2740 punonjės, nuk ndryshon

Ministria e Jashtme             -       168 punonjės, nuk ndryshon

Ministria e Brendshme -       13.748 hiqen 2096 punonjės

Ministria e Mbrojtjes            -       11.800, shtohen 2343 punonjės

Ministria e Punės         -       1415, shtohen 40 punonjės

Ministria e Mjedisit              -       1401, ulen 14 punonjės, kalojnė nė arsim

Ministria e Integrimit           -       66 punonjės, nuk ndryshon

 

Drejtoritė

Regjistrimi i Pasurive   -       350 shtohen 39 punonjės

SHISH                                -       1079 punonjės nuk ndryshon

Drejtoria e Arkivave             -       152 shtohen 30 punonjės

Drejtoria e Rezervave -       160 shtohen 40 me kontrate tė pėrkoshme

Akademia e Shkencave         -       450, hiqen 50 punonjės

ATSH                         -       80 punonjės, nuk ndryshon

Drejtoria e Doganave           -       970 punonjės nuk ndryshon

Drejtoria e Standardizimit     -       18 punonjės, nuk ndryshon

Drejtoria e Tatimeve            -       1516 punonjės, nuk ndryshon

Instituti i Statistikės           -       153 punonjės, nuk ndryshon

Qendra e Kinematografisė    -       10 punonjės, nuk ndryshon

Instituti i tė Pėrndjekurve     -       25 punonjės, nuk ndryshon

Kėshilli i Kontabilitetit         -       6 punonjės, nuk ndryshon

Agjencia e Pronave              -       142 punonjės, shtohen 12

Parandalimi i Pastrimit tė Parave - 22 punonjės, nuk ndryshon

 

 

 

 

 

 

 

 

Gjata: Tė ngrihen sa mė parė komisionet zgjedhore nė Shijak

 

Janė rreth 30 mijė votues tė zonės elektorale nr.26, ku pėrfshihet Bashkia e Shijakut dhe komunat Xhafzotaj e Katundi i Ri, tė cilėt janė ftuar pėr tė marrė pjesė tė dielėn e kėsaj jave nė zgjedhjet pėr deputetė tė kėsaj zone

 

KQZ-ja kėrkon saktėsimin e komisioneve nė zgjedhjet e pjesshme tė Shijakut qė zhvillohen kėtė tė diel. Kryetari i Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve, Ēlirim Gjata, kėrkoi dje, qė partitė politike tė marrin menjėherė masat pėr zgjedhjet parlamentare nė Shijak. Gjatė mbledhjes sė djeshme tė KQZ-sė, Gjata iu bėri thirrje partive pėr zgjedhjet parlamentare mė 11 mars, nė Shijak. Nė kėtė drejtim, ai vuri nė dukje se deri tani nuk ėshtė bėrė asnjė pėrgatitje pėr zonėn 26, nė Shijak, ku do tė votohet pėr deputetin e zonės. "Vetėm pėr njė zonė qė ėshtė nė mes tė Shqipėrisė nuk ėshtė ngritur asnjė komision dhe nuk ėshtė paraqitur asnjė listė pėr grupe numėrimi", - tha Gjata. Nė kėtė drejtim ai kėrkoi qė partitė tė marrin menjėherė masat.

Votimi

Janė rreth 30 mijė votues tė zonės elektorale nr.2 6, ku pėrfshihet Bashkia e Shijakut dhe komunat Xhafzotaj e Katundi i Ri, tė cilėt janė ftuar pėr tė marrė pjesė tė dielėn e kėsaj jave nė zgjedhjet pėr deputet tė kėsaj zone. Pas dorėheqjes pak kohė mė parė tė deputetit tė zonės 26, Sokol Olldashi, dy formacionet e mėdha, politike kanė pėrcaktuar tashmė kandidatėt pėr deputetė nė kėto zonė. Koalicioni i mazhorancės ka paraqitur kandidaturėn e ekspertit detar, Osman Metalla, i cili pas njė pėrvoje tė gjatė pune nė kėtė sektor, mban aktualisht postin e drejtorit tė politikave detare nė MPPTT. Kandidati Metalla, bir i njė prej familjeve mė tė njohura nė Shijak, ėshtė njėkohėsisht kryetar i degės sė PD-sė nė Shijak. Pėrballė tij nė zgjedhjet e sė dielės konkurron veterineri Igli Ēela, i pėrzgjedhur nga koalicioni i majtė, i cili pas viteve ’90-tė ka punuar kryesisht nė sektorin privat tė agrobujqėsisė. Ēela ka kryer detyrėn e kryebashkiakut tė kėtij qyteti gjatė periudhės 2003-2007-tė. Nė zgjedhjet lokale tė 18 shkurtit Bashkia e Shijakut u fitua me njė diferencė tė ngushtė nga Afėrdita Alite, kandidate e koalicionit opozitar, ndėrsa nė komunat Katund i Ri dhe Xhafzotaj fituan Hilė Priska dhe Agim Hoxha, tė mbėshtetur nė mėnyrė bindėse nga votat nė favor tė koalicionit tė mazhorancės qeverisėse. Nė zgjedhjet e 11 marsit, rreth 30 mijė zgjedhėsit e zonės 26 do tė kenė nė dispozicion 37 qendra votimi.

 

 

 

Zgjedhjet e Shijakut/ Kandidati i PD-sė i bėn thirrje zgjedhėsve tė marrin pjesė nė votim

 

Metalla: Vota e 11 marsit, fitorja e tė gjithėve

 

“Unė i ofroj zgjedhėsve identitetin tim tė qartė, ndėrsa rivalit tim i duhet tė saktėsojė se cili ėshtė, nė emėr tė kujt e kėrkon votėn, pasi edhe prononcimet vijnė nga humbėsi i 3 korrikut e jo nga vetė ai”, - thotė Metalla

 

“Vota juaj ėshtė detyrim im pėr tė qenė zėdhėnėsi i problemeve tuaja, ndaj fitoren e 11 marsit nuk do ta konsideroja fitoren time, por fitoren tuaj”. Kėshtu iu ėshtė drejtuar dje, kandidati i Partisė Demokratike, Osman Metalla, tė pranishmėve nė takimet e tij, duke ftuar zgjedhėsit tė bėhen pjesė e vazhdimit tė vullnetit tė 3 korrikut, ku i besuan votėn mazhorancės. Metalla vlerėsoi rėndėsinė e zgjedhjeve tė 11 marsit dhe i ftoi tė gjithė zgjedhėsit e Shijakut tė jenė tė dielėn nė votime dhe tė votojnė pėr alternativėn e djathtė si alternativa mė e mirė pėr tė ardhmen e qytetit dhe tė zonės pėrrreth. “Unė kam moralin t’ju kėrkoj sot votėn, sepse edhe njėherė tjetėr ju mė votuat. Por kėtė herė ju premtoj se askush nuk do tė luajė me votėn tuaj”, - ėshtė shprehur Metalla.

 

Beteja me rivalin

Pėr Metallėn vijon tė jetė shqetėsim vetėm pėrcjellja sa me e qartė e mesazhit dhe jo ajo ēfarė luhet nė kampin tjetėr. “Unė i ofroj zgjedhėsve identitetin tim tė qartė, ndėrsa rivalit tim i duhet tė saktėsojė se cili ėshtė, nė emėr tė kujt e kėrkon votėn, pasi edhe prononcimet vijnė nga humbėsi i 3 korrikut e jo nga vetė ai”, - thotė Metalla, duke kėrkuar tė mbyllė debatet pėr rivalin e tė kalojė tek ajo qė e konsideron si sfidėn e madhe – rikthimin e Shijakut dhe zonave pėrreth si njė zonė tė zhvillimit mė tė madh ekonomik nė vend. “Besimi im ėshtė i mbėshtetur nė aftėsitė qė ka kjo zonė, nė moralin tim pėr tė mbrojtur kontratėn me zgjedhėsit, por edhe nė bindjen se mazhoranca do tė investojė pėr kėta njerėz qė kanė ditur tė vlerėsojnė respektin dhe dinjitetin”, - shprehet Metalla.

Mbėshtetja

Kandidati i mazhorancės beson se do tė jetė i votuar nga tė gjithė. Metalla shpreson qė votuesit do tė votojnė mė 11 shkurt moralin, pėr tė cilin ai beson se edhe i ėshtė rikthyer kėtij kandidimi. “Ne do t’i tregojmė dhe garantojmė kundėrshtarit tonė, politik qė e shenjtė dhe e rėndėsishme nė kėto zgjedhje pėr ne ėshtė dhėnia e mundėsisė banorėve tė zonės 26 tė votojnė si qytetarė, tė cilėt aspirojnė integrimin nė BE”, - shprehet Metalla. Ndėrkaq, si i rritur nė Shijak, Metalla ėshtė i bindur se cilat janė rrugėt e zhvillimit pėr kėtė zonė, ndaj prej javėsh ėshtė i preokupuar me specialistėt e ēdo fushe qė tė nisė zbatimi menjėherė pas 11 marsit i projekteve qė ai ka pėr zonėn. Ndėrkohė, kandidati i mazhorancės nuk harron edhe mentalitetin sportdashės tė shijakasve dhe gjithė banorėve pėrreth. “Do tė mbarojė sė ndėrtuari njė projekt, i lėnė qė nė nisje, si pallati i sportit, kėrkesė me tė drejtė e qytetarėve shijakas dhe e tė gjithė banorėve, me tė cilėt jam takuar”, - shprehet pėr “TemA” Metalla.

 

 

 

Kush ėshtė Osman Metalla

 

Datėlindja          17/07/1964

Vendlindja          Shijak

 

Arsimi

1983-1986  Akademia e marinės nė Vlorė

1994-1995  Instituti i Gjuhės San Antonio, Texas, USA

1996         Kolegji i Studimeve Pėr Sigurinė Kombėtare dhe Ekonomike, Qendra Marshall, Gjermani

1999         Administrata Detare Suedeze, Klaipeda, Lituani

1999         Roja Bregdetare Amerikane – Zbatimi i Ligjshmėrisė Detare

2000         Trajtim nė manaxhim portual, Porti i Roterdamit-Holandė

2001         Trajnim nė ēėshtjen mjedisore, Port of baltimore&Boston, USA

2005         Qendra e Trajnimit tė Siguracioneve Detare, Zyrih-Zvicėr

 

Punėsimi

1992-1995  Ministria e Transportit (Inspektor i Kapitenerisė sė Portit Durrės)

1995-2001  Kapiten i Pėrgjithshėm i Porteve

2002-2004  Konsulent i Lirė nė Operimin e Anijeve, Ekuipazhin e Manaxhimin

2004-2005  Drejtor i Departamentit tė Marinės dhe Aviacionit Civil pranė “Sigal”

2005-2006  Kėshilltar i Jashtėm i Ministrit tė Transporteve pėr Transportin Detar

2006         Drejtor i Drejtorisė sė Politikave tė Transportit Detar

 

 

 

 

 

 

 

 

KQZ votoi kundėr kėrkesės sė PS-sė dhe PDK-sė pėr pėrsėritjen e zgjedhjeve nė Bushat

 

Ēėshtja e Bushatit i kalon Kolegjit Zgjedhor

 

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve shqyrtoi ditėn e djeshme ankimet e partive pėr njėsinė vendore tė Bushatit. Pas shqyrtimit tė ēėshtjes nga palėt e interesuara dhe KZQV-ja e kėsaj njėsie vendore, KQZ-ja nuk arriti shumicėn e votave pėr t`i konsideruar zgjedhjet e pavlefshme nė Bushat, sipas kėrkesės sė Partisė Socialiste dhe Partisė Demokristiane. Kėshtu, kėrkesa e hedhur nė votim pėr pavlefshmėri nuk arriti tė marrė 6 votat e duhura pėr t`u pranuar. Votat e anėtarėve u ndanė 5 nė favor tė pavlefshmėrisė dhe 4 kundėr saj dhe ēėshtja do t`i kalojė pėr shqyrtim Kolegjit Zgjedhor. KQZ-ja shqyrtoi 4 ankimet e palėve, ku kandidati i PS-sė nė kėtė komunė, Simon Doda, subjekti zgjedhor i PS-sė dhe kandidati i PDK-sė, Dhimitėr Sutfia, kėrkonin nga komisioni shpalljen e zgjedhjeve tė pavlefshme nė kėtė zonė zgjedhore dhe ripėrsėritjen e tyre. Avokati i pėrfaqėsuesit tė PDK-sė theksoi se kjo parti nė kundėrshtim me ligjin nuk ėshtė pėrfaqėsuar me komisionerė nė tė gjitha qendrat e votimit. Nga ana tjetėr, pėrfaqėsuesi ligjor shtoi se procesi zgjedhor nė kėtė njėsi vendore ka qenė plotėsisht i cenuar. Sipas tij, shumė zgjedhės janė lejuar tė votojnė pa certifikata dhe pa mjetet e tjera tė identifikimit. Tė njėjtin pretendim ngriti edhe pėrfaqėsuesi i ligjor i kandidatit tė PS-sė, Simon Doda dhe pėrfaqėsuesi i Partisė Socialiste nė KQZ. Sipas tyre, gjatė procesit zgjedhor nė Bushat ėshtė shkelur ēdo parim dhe ēdo nen i Kodit Zgjedhor dhe pėr kėtė procesi zgjedhor duhet tė pėrsėritet. Nga ana tjetėr, avokati i kandidatit tė pavarur nė Bushat, Zef Hila, theksoi se ėshtė e pakuptimtė tė kėrkohet pavlefshmėria e zgjedhjeve nė Bushat, sepse procesi i votimit pavarėsisht disa parregullsive tė vogla ka kaluar i qetė.

Fatjona Mejdini

 

 

Kongresi amerikan, rezolutė pėr anėtarėsimin e Shqipėrisė nė NATO

 

Dhoma e Pėrfaqėsuesve e Kongresit amerikan miratoi tė mėrkurėn njė projekt-rezolutė nė mbėshtetje tė anėtarėsimit tė Shqipėrisė, Gjeorgjisė, Ukrainės, Maqedonisė dhe Kroacisė nė NATO. Iniciator i kėtij drafti ishte kongresmeni John Tanner, njė demokrat nga Tennessee.

Dokumenti, i quajtur Rezolutė pėr Forcimin e Lirisė brenda NATO-s, thekson nevojėn e ruajtjes sė stabilitetit dhe sigurisė nė Evropė, ndaj dhe sugjeron integrimin ekonomik dhe politik tė demokracive tė reja nė kėto struktura ekzistuese, evropiane.

Sipas Dhomės sė Pėrfaqėsuesve, anėtarėsimi nė NATO i Maqedonisė, Gjeorgjisė, Ukrainės, Shqipėrisė dhe Kroacisė do tė kontribuojė nė sigurinė dhe stabilitetin nė Evropė.

Projekt-rezoluta parashikon dhe asistencė financiare pėr vendet respektive brenda bashkėpunimit pėr forcimin e sigurisė sė tyre.

Njė projekt-rezolutė e ngjashmė ėshtė nisur pėr rishikim nė Senatin amerikan.

 

KQZ-ja, si rezultat i materialit voluminoz pėr tė shqyrtuar, vendosi shtyrjen e ēėshtjes

 

Vendimi pėr Durrėsin merret mė 13 mars

 

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve vendosi ditėn e djeshme tė shtyjė marrjen e vendimit pėr Bashkinė e Durrėsit, duke e shtyrė seancėn tjetėr mė datė 13 mars. Anėtarėt e KQZ-sė vendosėn qė pėr pasojė tė materialit voluminoz pėr t`u shqyrtuar nė lidhje me kėtė ankimim, tė shtyhej data e shqyrtimit tė tyre. Ata miratuan nė mėnyrė unanime kėrkesėn e anėtarit tė KQZ-sė, Shkėlqim Hysi, pėr tė shtyrė shqyrtimin e ankesave pėr Durrėsin. KQZ-ja ditėn e djeshme mori nė njė seancė pyetjesh edhe KZQV-nė e Bashkisė sė Durrėsit nė lidhje me procesin e votimit dhe numėrimit tė votave nė kėtė njėsi vendore. Kryetari i KZQV-sė sė kėtij qyteti, Ylli Kosova, theksoi se gjatė procesit tė numėrimit ka pasur shumė kaos jashtė dhe brenda ambienteve, ku anėtarėt e GNV-ve numėronin votat. Sipas Kosovės, ėshtė dashur edhe ndėrhyrja e forcave tė rendit pėr tė zbutur kaosin qė vinte nga jashtė. Kandidati i Partisė Demokratike, Armand Teliti, kėrkon rinumėrin e 3200 votave, tė cilat, sipas tij, janė shpallur tė pavlefshme pa tė drejtė nga grupet e numėrimit. Avokati i Telitit, Enkelejd Alibeaj, theksoi se grupet e numėrimit pa tė drejtė kanė shpallur tė pavlefshme 3200 vota, 1311 vota pėrsa i pėrket Kėshillit Bashkiak dhe 1889 vota pėr kandidatėt, vota kėto tė hedhura nė kutitė jo tė duhura. Sipas Alibejat, grupet e numėrimit nė kundėrshtim me ligjin nuk kanė raportuar nė KZQV pėr vendimet qė kanė marrė dhe pėr shpalljen e votave tė pavlefshme, duke marrė nė kėtė mėnyrė edhe atributet e KZQV-sė.

F. Mejdini

 

 

 

Shqyrtimi pėr ankimimin e Kombinatit shtyhet pėr nė datėn 12 mars

 

KQZ-ja rrėzon kėrkesėn pėr pėrsėritjen e zgjedhjeve nė Patos

 

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve vendosi tė rrėzojė ditėn e djeshme kėrkesėn e PD-sė pėr shpalljen e zgjedhjeve tė pavlefshme nė Bashkinė e Patosit. Me 6 vota pro dhe 3 kundėr anėtarėt e KQZ-sė vendosėn tė hidhnin poshtė kėrkesėn e PD-sė pėr t`i rikthyer zgjedhjet nė kėtė njėsi vendore. Kandidati i mazhorancės nė Patos, Pėrparim Gropa, nėpėrmjet avokates sė tij theksoi se nė 3 qendra votimi nė kėtė zonė ka pasur parregullsi tė mėdha dhe nga ana tjetėr, kėrkohej rivlerėsimi i 300 fletėve tė votimit, tė cilat sipas kandidatit janė shpallur padrejtėsisht si tė pavlefshme nga KZQV-ja. Nga ana tjetėr, KQZ-ja vendosi tė shtyjė pėr ēėshtje kohe shqyrtimin e ankimimeve pėr zonėn e Kombinatit, duke e lėnė seancėn e radhės pėr nė datė 12 mars. Kandidati i mazhorancės pėr njėsinė vendore nr. 6, Fatmir Nezaj dhe pėrfaqėsuesi i Partisė Demokratike nė KQZ theksuan qė nė zonėn e Kombinatit ka pasur njė sėrė parregullsish gjatė procesit tė numėrimit tė votave. Kėshtu, sipas tyre, nė mėnyrė tė padrejtė KZQV-ja, duke pėrdorur shumicėn e majtė, ka marrė vendimin pėr tė shpallur tė pavlefshme kutitė e 7 Qendrave tė Votimit. Nga ana tjetėr, nė mėnyrė krejt arbitrare, sipas pėrfaqėsueve tė PD-sė, KZQV-ja nuk ka bėrė tabelat pėrmbledhėsve pėr disa Qendra Votimi dhe nuk ka paraqitur as proces-verbalet e mbylljes pėr to.

F. Mejdini

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zėdhėnėsi i Partisė Demokratike, Gazmend Oketa, konfirmon kandidatin e sė djathtės

 

PD: Topi, kandidati mė i

pėrshtatshėm pėr president

 

"Nėse e majta do tė dilte me njė kandidaturė tė sajėn, besoj se nuk do tė gjente absolutisht mbėshtetjen e PD-sė"

 

Partia Demokratike konfirmoi zyrtarisht Bamir Topin si kandidaturėn e saj pėr postin e Presidentit tė Republikės. Nė emėr tė grupit parlamentar tė PD-sė, zėdhėnėsi Gazmend Oketa, duke bėrė publike kėtė kandidaturė, pohoi se, "PD-ja nuk do tė mbėshtesė asnjė kandidaturė tjetėr nga e majta pėr postin e kreut tė shtetit".

Gjatė njė deklarimi pėr mediat, zėdhėnėsi i PD-sė theksoi se, "presidenti duhet tė jetė mbi tė gjitha palėt dhe nuk duhet tė shikohet si njė kandidaturė qė duhet ta propozojė e majta apo e djathta".

"Duke e parė z. Topi nga njė kėndvėshtrim i tillė, besoj se kandidatura e tij i bėn nder tė gjithė politikės nė tėrėsi dhe prej saj do tė pėrfitonte nė radhė tė parė e gjithė politika, pasi do tė kishim njė president dhe pėr kėtė jam i sigurt qė do tė ishte i tė gjitha palėve, njė fakt qė Topi e ka dėshmuar gjatė gjithė veprimtarisė sė tij, politike", - tha Oketa.

Lidhur me njė propozim tė opozitės pėr kėtė post, zėdhėnėsi demokrat sqaroi se, "nėse e majta do tė dilte me njė kandidaturė tė sajėn, besoj se nuk do tė gjente absolutisht mbėshtetjen e PD-sė".

Nė komentin e tij pėr argumentin e mėsipėrm, Oketa tha se, "kėtu nuk shtrohet ēėshtja, nėse kandidatura pėr president duhet tė jetė nga pozita apo opozita, por problemi shtrohet se, cili ėshtė politikani qė ka kuotat mė tė larta dhe gjen njė konsensus mė tė gjerė. Dhe kėtu unė jam i bindur qė Topi i pėrmbush tė gjitha kėto kushte".

I pyetur nga gazetarėt, nėse ėshtė e parakohshme tė flitet pėr zgjedhjen e kandidaturės pėr president, zėdhėnėsi i PD-sė tha se, "nuk shoh asnjė tė keqe nė hedhjen herėt tė njė emri dhe kandidature. Le tė fillojė njė traditė e re dhe besoj se kjo ėshtė diēka pozitive".

Aktualisht, Bamir Topi ėshtė kryetar i grupit parlamentar tė PD-sė, si dhe nėnkryetar i saj.

 

 

Gjinushi: S’ka konsensus pėr

presidentin pa ndryshimin e kryeministrit

 

Kryetari i PSD-sė, Skėnder Gjinushi, tha se opozita nuk do tė japė konsensusin pėr presidentin, derisa tė japė dorėheqje kryeministri Berisha. Gjinushi tha dje, se nėnkryetari demokrat, Bamir Topi, mund tė ishte njė kandidaturė e mirė pėr kryeministėr, por jo pėr president. Sipas Gjinushit, nėse nė vend tė Berishės do tė ishte Bamir Topi nė qeveri, atėherė opozita do tė ishte mė tepėr e prirur pėr tė dhėnė konsensus pėr presidentin. “Nuk ka president konsensual me Berishėn kryeministėr. Kriza ėshtė nė qeveri, ėshtė nė qeverisjen e vendit dhe ndryshimi duhet filluar aty. President konsensual nė kėto kushte do tė thotė zgjatje e mandatit tė kėsaj qeverie tė krizės energjitike, tė krizės konfliktuale me institucionet e pavarura, tė krizės sė bashkėjetesės me krimin, korrupsionin e tė korruptuarit, tė krizės sė rėnies sė ritmeve tė zhvillimit, tė krizės sė frenimit tė integrimit, do tė thotė zgjatje e mandatit tė Berishės, i cili mė 18 shkurt humbi edhe zgjedhjet, edhe standardet.

Topi- kryeministėr, a dikush tjetėr i kėsaj stature, ėshtė e vetmja zgjidhje, e vetmja mėnyrė pėr tė ofruar njė president konsensual tė mbėshtetur nga PSD-ja, qoftė dhe z.Moisiu. Pra, vetėm me njė kryeministėr tė ri, ne do tė pranonim si PSD tė jepnim votat tona pėr njė president kompromisi. Pėrndryshe, zgjedhje tė parakohshme pėr t'i ofruar vendit sė pari njė Kuvend, qeveri e kryeministėr legjitim e normal dhe mė tej njė president qė mund tė bashkėpunojė me ta nė respektim tė Kushtetutės e ligjit”, - tha Gjinushi.

L. Progni

 

Rama thėrret shoqėrinė civile pėr reformėn nė PS

 

Kryetari i PS-sė, Edi Rama, ka thirrur dje nė njė tryezė te hotel "Tirana International", pėrfaqėsues tė shoqėrisė civile dhe medias nė vend, me temė "E majta pėr sot dhe nesėr". Kreu socialist tha nė nisje tė takimit se PS-ja ėshtė e hapur pėr tė dėgjuar mendimet e pavarura tė pėrfaqėsuesve tė shoqėrisė civile pėr reformimin e PS-sė dhe programin e saj, qeverisės. “Partia Socialiste synon qė nė kėtė tryezė tė mbledhė sugjerime dhe mendime pėr programin e ri, qeverisės dhe secili prej jush tė vijė me pavarėsinė e opinioneve tė tij dhe pa tendencė qė njerėzit nėpėrmjet kėtyre mendimeve tė ngjyrosen politikisht. Nėpėrmjet komunikimit me ju ne synojmė tė bėjmė tė mundur qė tė tėrheqim tė gjitha idetė dhe mendimet qė i vlejnė PS-sė pėr t'u transformuar. Nė kėtė tryezė ne do tė jemi si dėgjues, tė marrim sa mė shumė prej jush, atė qė ju e konsideroni tė rėndėsishme pėr tė majtėn sot, dhe nevojėn e importimit tė debatit nė tė majtėn", - tha Rama. I pranishėm nė kėtė tryezė, konstitucionalisti Genti Ibrahimi tha se vihet re njė tendencė zbehjeje tė profilit tė ideologjisė partiake, duke theksuar rritjen e nevojės sė rolit tė shtetit. Ndėrsa konstitucionalisti Luan Omari, tha se PS-ja ka dy anė tė kundėrta, qė janė: pėrbėrja e saj, qė ėshtė trashėgimia nga Partia e Punės dhe fryma e saj, liberale, qė e kundėrshton tė parėn, duke kėrkuar reformimin e saj. Sipas Omarit, e ardhmja e sė majtės duhet tė jetė ajo e sė majtės evropiane qė po shkon drejt qendrės, si dhe kapėrcimi i copėzimit tė saj, e cila aktualisht ėshtė mė tepėr individuale sesa me programe, pasi ato janė thuajse tė njėjta. Ndėrsa publicisti Ardian Klosi u shpreh se PS-ja duhet qė tė thithė mė tepėr nė strukturat e saj tė rinjtė e shkolluar e sidomos ata qė janė shkolluar jashtė vendit. Nisma e Ramės pėr reformimin e PS-sė me pjesėmarrjen e shoqėrisė civile zhvillohet paralelisht me ndryshimet e paralajmėruara nė strukturat drejtuese tė kėsaj partie, nėpėrmjet analizės sė zgjedhjeve tė 18 shkurtit.

L. Progni

 

 

LSI: Gjashtė emrat pėr Kėshillin Bashkiak

 

Lėvizja Socialiste pėr Integrim paraqiti ditėn e djeshme emrat e saj pėr Kėshillin Bashkiak tė Tiranės. “Lėvizja Socialiste pėr Integrim pėr arsye tė transparencės ndaj publikut tė gjerė, si dhe ndaj strukturave dhe anėtarėsisė sė saj, pas pėrfundimit tė llogaritjes sė rezultateve nė proporcional pėr Kėshillin e Bashkisė sė Tiranės, bazuar edhe nė formulėn e miratuar nga forumet drejtuese tė saj, evidenton sot, 11 emrat qė renditen tė parėt nė listėn pėr anėtarė tė Kėshillit Bashkiak tė Tiranės. Sipas rezultateve tė Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve, bazuar nė votėn e qytetarėve, rezulton se LSI-ja do tė pėrfaqėsohet me 6 anėtarė nė Kėshillin e Bashkisė sė Tiranės”, - thuhet nė njė deklaratė tė kėsaj partie.

 

 

1. Monika Kryemadhi  24.75 pėr qind

2. Viron Bezhani   21.95 pėr qind

3. Sokol Dervishaj  18.50 pėr qind

4. Erisa Xhixho   18.03 pėr qind

5. Petrit Vargu   17.46 pėr qind

6. Eneida Tarifa   14.26 pėr qind

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SPORTI

 

 

 

 

 

Partizani dhe Shkumbini i bashkangjiten Kavajės nė gjysmėfinale

 

Vllaznia largohet nga kupa, nga goli me dorė i Paulin Dhėmbit

 

Partizani-Vllaznia 0-0

Turbina-Shkumbini 1-2

 

Ndeshja e luajtur nė “Selman Stėrmasi” ka pėrfunduar me rrjeta tė paprekura. Ky rezultat ka favorizuar ekipin kryeqytetas. Partizani i ėshtė falur golit tė shėnuar nė fushėn kundėrshtare. Ndeshja ka qenė me dy tablo. Pjesėn e parė e ka dominuar ekipi vendas, i cili iu afrua disa herė rrezikshėm portės sė Grimės. Duke parė qė ekipi i tij s’po funksiononte mirė, Josa ka bėrė ndėrhyrjen e parė nė minutėn e 39’, duke nxjerrė nga loja Ahin pėr Canin. Me kėtė ndryshim, Josa ka ndryshuar dhe skemėn e lojės, duke kaluar nga 4-4-2 nė 3-4-3. Pjesa dytė fillon mė mirė pėr Vllazninė. Ekipi mik zhvilloi mjaft volum loje, por nuk u treguan tė saktė para portės sė mbrojtur nga Shehu. Nė minutėn 54’, trajneri Josa fut nė lojė dhe Klevis Dalipin pėr Gudjabin. Nga ana tjetėr, Lika i kundėrpėrgjigjet Josės me Alikajn dhe Malinsin. Minutat e fundit ishin njė luftė midis sulmit Shkodran dhe mbrojtjes sė Partizanit. Arbitri i katėrt shtoi 5 minuta shtesė, por dhe kėto s’ndryshuan gjė nė rezultat.

Kurse ndeshja Turbina-Shkumbini nisi me 7’minuta vonesė, sepse nė fushė kishte njerėz tė pautorizuar. Ky takim ka qenė si njė ndeshje kontrolli pėr djemtė e Sejdinit, para ndeshjes tė sė shtunės me Vllazninė. Pjesa e parė ka pėrfunduar nė barazim 0-0. Pjesa e dytė ka dhuruar dhe golat e kėtij takimi. Nė minutėn e 72’ ka qenė Rizvanolli, i cili kalon nė avantazh Peqinasit. Mbas 10’ minutash vendasit arrijnė tė barazojnė me anė tė Shtrepit. Goli i tij i entuziazmoi tė pranishmit nė “Nexhip Trungu” dhe i dha aludimin qė dhe mund ta fitonin ndeshjen. Gėzimi i vendasve nuk zgjati mė shumė se 2’ minuta, sepse ishte Nexha qė kaloi pėrsėri nė avantazh miqtė. Ėndrra e cėrrikasve pėr tė kaluar nė gjysmėfinale u shua.

 

Shkurt nga futbolli

Zhduken afrikanėt, Delain dhe Bokatola

Dy nga futbollistėt titullarė tė formacionit tė Flamurtarit, afrikanėt Delain dhe Bokatola, ka tri ditė qė nuk janė dukur nė stėrvitje me ekipin vlonjat. Ata janė zhdukur pa lėnė asnjė gjurmė, pasi drejtuesit e Flamurtarit i kanė provuar tė gjitha mėnyrat pėr tė kontaktuar me ta, por nuk ia kanė arritur qėllimit. Telefonėt celularė tė Bokatolės dhe Delainit rezultojnė tė fikur, ndėrkohė qė pas ndeshjes me Partizanin, ku Flamurtari fitoi me golin e tė dytit nga pika e bardhė e penalltisė, askush nuk i ka parė dy lojtarėt nė fjalė. Nė fakt, ky ėshtė njė rast i pėrsėritur, sepse dhe herė tė tjera lojtarėt e huaj, jo vetėm tė Flamurtarit, bėhen problem, duke munguar me ditė tė tėra nė procesin stėrvitor.

Flamurtari, stėrvitja vijon normalisht

Edhe pse ekipi vlonjat nuk ka ndonjė mision pėr tė pėrmbushur nė fazėn e tretė tė kampionatit, stėrvitja ka vijuar normalisht, tė pėrkushtuar pėr ndeshjen e radhės, duke e vlerėsuar atė si tė gjitha ndeshjet. Takimi i radhės do tė jetė me Besėn nė Kavajė, aty ku, vetėm pak javė mė parė, Flamurtari humbi thellė dhe pėr mė tepėr, duke mos treguar asgjė nga vlerat e veta. Revanshi, ky do tė jetė nė njėfarė mėnyre objektivi i vetėm nė ndeshjen e kthimit, ku fitorja do tė bėnte qė ekipi vlonjat tė barazohej me atė kavajas nė klasifikim. Por nuk do tė jetė shumė e lehtė, pasi Besa ka humbur nė ndeshjen e fundit dhe publiku kavajas kėrkon njė tjetėr fitore nga ta. Flamurtari ka shfrytėzuar edhe kohėn e mirė qė po mban, kur kujtojmė qė terrenet sportive janė me pakicė.

Tre verdheblu, tė diferencuar nė stėrvitje

Elbasani ka zhvilluar tė martėn seancėn e dytė stėrvitore tė javės, nė prag tė javės sė parė tė fazės sė tretė tė kampionatit. Pas seancės sė parė tė zhvilluar tė hėnėn nė “Ruzhdi Bizhuta”, kampionėt kanė preferuar tė martėn, nė orėn 14:30, tė stėrviten nė kompleksin sportiv “Shefqet Lamēe” mes njė temperature tė lartė pėr muajin qė jemi. Stėrvitja e skuadrės kėsaj radhe ėshtė ndjekur nga njė numėr mė i madh tifozėsh, gjė e cila ėshtė ndikuar pak edhe nga fitorja e fundit me Besėn. Gjatė kėsaj seance, trajneri Gėzdari ka punuar mė shumė me anėn fizike, duke kryer disa ushtrime tė rezistencės sė shpejtėsisė, ndėrkohė qė pėr disa minuta janė kryer edhe disa ushtrime qė kanė pasur pėr qėllim goditjet drejt portės. Nė kėtė seancė kanė marrė pjesė tė gjithė futbollistėt pa pėrjashtim. Duhet theksuar se kroati Periē dhe T.Osmani janė stėrvitur me kohė tė plotė me ekipin, ēka do tė thotė qė janė duke kapur formėn e tyre mė tė mirė. Por nga ana tjetėr, tre prej lojtarėve titullarė tė skuadrės, Kaēi, Sina dhe Stojku kanė kryer stėrvitje tė diferencuar. Kėshtu, Sina po kalon njė gjendje gripale, ndėrkohė qė Stojku dhe Kaci kanė dėmtime tė lehta.

 

FSHF cakton ēmimet e biletave pėr ndeshjen Shqipėri-Slloveni

Federata Shqiptare e Futbollit (FSHF) ka caktuar  ēmimet e biletave pėr ndeshjen me Slloveninė, e vlefshme pėr eliminatoret e Kampionatit Europian 2008, qė do tė luhet nė stadiumin “Loro Boriēi” tė Shkodrės, mė datė 24 mars nė orėn 17:00. Zėdhėnesi i shtypit nė FSHF, Lysjen Nurishmi, tha se ēmimi i biletės pėr tribunat kryesore ėshtė 1500 lekė, pėr ato pėrballė 1000 lekė dhe pėr ato harkore 500 lekė.  Ndėrkohė, biletat do tė shėrbejnė edhe pėr hedhjen e njė shorti special pėr fitimin e njė makine tip “Volkswagen”. Shqipėria, nė tri ndeshjet e para zyrtare ka mundur tė grumbullojė vetėm 1 pikė nė transfertėn e Bjellorusisė (2-2) dhe ka humbur me Rumaninė nė Tiranė (0-2) dhe me Holandėn nė Amsterdam (2-1). Sllovenia ka grumbulluar 3 pikė nė tri ndeshje: 1 fitore me Luksemburgun (2-0) dhe dy humbje: me Bullgarinė (3-0) dhe Bjellorusinė (4-2).

 

Hristo Stojēkov projekton "legjionarėt" kundėr Shqipėrisė 

Trajneri i kombėtares bullgare, Hristo Stojēkov, ka shpallur dje listėn e “legjionarėve” bullgarė qė do tė thirren pėr takimin eliminator tė 28 marsit kundėr Shqipėrisė. Ndėrkohė, gjatė kėtyre ditėve, ish-futbollisti i shquar Stojēkov pritet tė shpallė edhe listėn e lojtarėve qė do tė thirren nga kampionati bullgar.

Ja lista e 12 lojtarėve qė luajnė jashtė Bullgarisė: Portierė: Dimitar Ivankov (Kaizerspor). Mbrojtės: Radostin Kishiniev (Lids Junajtid), mesfushorė Blagoi Georgiev (Crvena Zvezda Beograd), Ēavdar Jankov (Hanover), Marian Hristov (Volfsburg), Georgi Peev (Amkar), Zdravko Lazarov (Erdijespor). Sulmuesė: Dimitar Berbatov (Totenhem), Svetoslav Todorov (Portsmuth), Zoran Jankoviē (Dalien), Valeri Bojinov (Juventus), Vladimir Manēev (Valadolid).

 

 

Aperture faqe 22 me foto

 

Navarro ndihet i turpėruar pėr sherrin e shėmtuar nė takimin e kthimit Valencia-Inter

 

CHAMPIONS, Interi pret vendimin e UEFA-s

 

Priten dėnime pėr tė dy skuadrat, por, mesa duket, Interi do ta paguajė shtrenjtė mendjemadhėsinė e lojtarėve tė saj. Sipas videos, ata qė filluan pėrplasjen ishin lojtarėt e Interit. Shamata vazhdoi dhe jashtė stadiumit, me italianet qė thoshin se autobusi i skuadrės italiane ishte sulmuar me gurė nga tifozat e skuadrės spanjolle

 

Pas ndeshjes Valencia - Inter ka ndodhur njė rrahje e paparė ndonjėherė nė ndeshjet e Ligės sė Kampionėve, ndėrmjet futbollistėve tė tė dyja skuadrave. Pas shtyrjeve, situata u keqėsua kur lojtari rezervė i Valencias, David Navarro, vrapoi nė terren dhe goditi futbollistin e Interit, Nikolas Burdiso, tė cilit mė vonė u vėrtetua se i ishtė thyer hunda. Rrahja ndėrmjet futbollistėve tė tė dyja skuadrave ka vazhduar edhe nė dhomat e zhveshjes, kur disa futbollistė tė Interit kanė kėrkuar tė hyjnė nė zhveshtoren e Valencisė, pėr tė "qeruar hesapet" me Navarron. Presidenti i Interit, Masimo Morati, ka thėnė se hapat e mėtejshėm do t'ia lėnė UEFA-s. "Do tė lėmė delegatin e UEFA-s pėr tė bėrė punėn e tij", -ka thėnė Morati. Ndėrkohė, tashmė nga tė gjitha anėt vijnė reagime pėr veprimin e bėrė nga Navarro. "E kam parė xhirimin e gjithė asaj qė ndodhi pas ndeshjes dhe nuk e di se ēfarė tė them pėr njė person, i cili e godet njeriun dhe mė pas ikėn", - ka theksuar trajneri i Interit, Roberto Manēini. Ndėrkohė, vetė Navarro mė vonė ka dalė para mediave spanjolle, duke thėnė se ndihet i turpėruar pėr atė qė ka bėrė. "Asnjėherė nė karrierėn time nuk kam bėrė diēka tė tillė dhe kurrė nuk do ta bėj mė. Mė vjen keq dhe ndihem i turpėruar pėr kėtė veprim", - ka theksuar Navarro dhe ka paralajmėruar se do tė kontaktojė Nikolas Burdison dhe do t'i kėrkojė falje. Skenat e pare dje pas ndeshjes Valencia-Inter ishin skena turpi. Keto skena kane bere xhiron e botes dhe jo per skenat e bukura futbollistike, por per skenat qe ngjajne si ndeshje Wrestling te WWW. Njerezit e UEFA-s jane informuar direkt per keto ndodhi dhe mesa duket do te reagojne ashper kundrejt projektit me te shtrenjte qe kane, siē eshte per UEFA-n Champions League. Gjithēka filloi sapo gjyqtari i kesaj ndeshjeje i ra bilbilit per fundin e kesaj saj, qe iu jepte kualifikimin spanjolleve te Valencias. Eshte Nikola Burdiso, i cili fillon zenken, duke shtyre Martcenen dhe si rezultat futbollisti argjentinas do te hante nje drusht nga David Navarro, i cili vrapoi nga stoli i rezervave per kete knock down. Viktima me pare po mundohej t’i ikte gjahut qe po i pergatisnin Maikon, Kruz dhe Kordoba. Mancini po mundohej te mbante lojtaret e tij, te cilet donin te shkonin ne dhomat e zhveshjeve te "lakuriqeve te nates". Drejtori teknik i skuadres spanjolle, Karboni, kerkonte falje ne emer te vendasve skuadres se Interit. Priten denime per te dy skuadrat, por mesa duket, Interi do ta paguaje shtrenjtė mendjemadhesine e lojtareve te saj. Sipas videos, ata qe filluan perplasjen ishin lojtaret e Interit. Shamata vazhdoi edhe jashte stadiumit, me italianet qe thoshin se autobusi i skuadres italiane ishte sulmuar me gure nga tifozat e skuadres spanjolle.

 

Mesfushori i kombėtares shqiptare flet pėr dy eliminatoret, pas ftesės sė Bariē

 

Hyka: "Ftesa pėr Slloveninė dhe Bullgarinė, e rėndėsishme"

 

Mesfushori i ri i kombetares shqiptare, i cili ka firmosur nje kontrate 5-vjeēare me skuadren e Olimpiakosit Hyka eshte aktivizuar diten e diele ne miqesoren qe skuadra e te rinjeve te Olimpiakosit ka zhvilluar kunder skuadres se, 19-vjeēari Hyka ka qene titullar ne skuadren e tij dhe ka bere nje paraqitje te shkelqyer, duke lene mbresa tek drejtuesit e skuadres se tij. Skuadra kundershtare Efasias ka kaluar ne avantazh ne minuten e 25. Por skuadra e Hykes nuk eshte dorezuar dhe ka kerkuar golin e barazimit me ngulm. Pjesa e pare eshte mbyllur me rezultatin 1:0, ne favor te skuadres kundershtare. Ne pjesen e dyte, te rinjte e Olimpiakosit kane qene me agresive, duke krijuar shume raste per shenim me dirigjent mesfushorin shqiptar Hyka dhe ka qene ai qe ka shenuar dhe golin e barazimit ne minuten e 55’ me nje te majte te sakte. Hyka ka krijuar edhe shume raste te tjera, duke mahnitur te pranishmit me driblimet e tij fantastike. Mesfushori shqiptar u zevendesua ne minuten e 75’ nga trajneri i tij. Ndeshja ka mbaruar ne barazim, me rezultatin 1:1.

Hyka pėr atė ndeshje tha: “Ishte thjesht nje miqesore qe na sherbeu te mbajme veten ne forme dhe te aktivizohem, se, sikur dihet, kontrata ime hyn ne vlere ne qershor dhe nuk mund te aktivizohem ne ndeshjet zyrtare me pare. Besoj se bera nje paraqitje te mire dhe e tregova veten tek drejtuesit e skuadres dhe mezi pres te vije vera qe te aktivizohem me ekipin e pare“. I kerkuam Hykes nje prononcim edhe per ftesen qe mori nga Bariēi per ndeshjet e 24 dhe 28 marsit, por edhe se si e sheh ecurine e kombetares sone ne keto eliminatore. "Te dyja keto ndeshje qe kemi me 24 dhe 28 mars jane shume te rendesishme per ecurine e kombetares sone ne eliminatoret e Kampionatit Europian dhe sidomos ndeshja me Sllovenine. Besoj se i kemi gjithe mundesite per te fituar, te pakten me Sllovenine. Besoj se te gjithe ēunat do te japin maksimumin e tyre. Persa i perket fteses sime, dua te them se eshte diēka shume e rendesishme per mua dhe sidomos per faktin se nuk eshte fare e lehte qe ne nje moshe kaq te re si une, te jesh pjese e kombetares.” Albania-sport.com

 

Shkurt nga Bota

Real Madrid, dėmtohet mbrojtėsi Cannavaro

Mbrojtesi qendror italian i Real Madridit, Fabio Cannavaro, vuan nga nje terheqje muskulare dhe nuk eshte stervitur te marten ne pergatitje per 8-at e finaleve kthim te Liges se Kampioneve ne futboll, te merkuren perballe Bayern Mynih. Trajneri i Realit, Fabio Capello, tashme eshte i privuar nga mesfushoret David Beckham e Jose Antonio Reyes, te demtuar ne gju, te cilet do te jene te padisponueshem per nje muaj. Ndeshjen e vajtjes, Reali e ka fituar 3-2 ne stadiumin Santiago-Bernabeu.

Braziliani Liedson pezullohet dy ndeshje

Sulmuesi brazilian Liedson i Sporting Portugal eshte pezulluar dy ndeshje dhe do te mungoje ne takimin e ardhshem perballe FC Porto, sipas vendimit te Liges Profesioniste te Futbollit. Komisioni i disiplines i liges vendosi te pezulloje lojtarin pas nderhyrjes se ashper ndaj bashkatdhetarit te tij, mbrojtesit Rossato te Uniao Leiria, te dielen.

Te dy klubet barazuan ne ndeshjen per javen e 20-te te kampionatit portugez te futbollit.

 

 

 

 

 

 

RAJONI

 

 

Ndihmėssekretari amerikan i Shtetit, Daniel Fried, takohet mė zyrtarė tė Kosovės

 

Fried: SHBA-tė mbėshtesin pa rezervė Ahtisarin

 

Shtetet e Bashkuara tė Amerikės mbėshtesin pa rezervė procesin pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės qė po udhėhiqet nga Marti Ahtisari. Kėshtu ka thėnė dje nė Prishtinė, ndihmėssekretari amerikan i Shtetit pėr Europėn dhe Euroazinė, Daniel Fried.

Fried, i cili ėshtė takuar nė Prishtinė me Ekipin e Unitetit, ka thėnė se, nė pakon e Ahtisarit janė pėrfshirė interesat e tė dyja palėve, tė shqiptarėve dhe serbėve dhe se kundėrshtarėt e kėsaj pakoje nuk janė miq tė Kosovės.

“Ky rajon ka vuajtur nga luftėrat e stimuluara nga nacionalistėt qė i ēuan njerėzit e tyre kah shkatėrrimi. Tashmė, me pakon e Ahtisarit e kemi shansin qė tė vėmė diēka nė rrugėn e duhur. Ėshtė e qartė se pakoja ėshtė e balancuar, nuk i jep gjithēka njėrės palė, por u jep diēka tė dyja palėve”, - ka thėnė Fried. Sipas tij, qeveria amerikane ka punuar me Grupin e Kontaktit dhe atė qė ka filluar nuk do ta lėrė nė gjysmė.

Ndėrkaq, lidhur me qėndrimin e SHBA-ve pėr statusin final tė Kosovės, Daniel Fried ka thėnė se, ende nuk ka ardhur koha qė vendi i tij tė japė qėndrimin e saktė rreth kėsaj ēėshtjeje dhe nuk komentoi nėse pakoja finale e Ahtisarit do tė thotė pavarėsi pėr Kosovėn.

Duke folur pėr kundėrshtimin rus pėr statusin e Kosovės, diplomati amerikan tha se ėshtė qėllim i qeverisė sė tij qė tė punojė ngushtė edhe me Rusinė. “Rusėt kanė qenė shumė tė kujdesshėm nė gjuhėn e tyre. Ėshtė qėllim i qeverisė sime qė tė punojmė ngushtė me Rusinė dhe nė frymė tė kėsaj shpresojmė se do tė lėvizim pėrpara sė bashku”, - tha Fried.

Ndėrkaq, presidenti i Kosovės, Fatmir Sejdiu, u shpreh se, Shtetet e Bashkuara do tė vazhdojnė tė mbėshtesin vizionin e palės kosovare qė ėshtė pavarėsia e Kosovės.

“Presim qė SHBA-tė, bashkė me aleatėt europianė tė jenė nė mbėshtetje tė fuqishme tė kėtij procesi edhe nė ecjen e mėtejshme deri nė proceset vendimmarrėse nė Kėshillin e Sigurimit. Pėr ne ėshtė me rėndėsi qė tė mbajmė stabilitetin e vendit”, - ka thėnė Presidenti i Kosovės, Fatmir Sejdiu.

 

 

 

Pakoja Ahtisari mbėrrin nė Prishtinė

 

Kreu i opozitės nė Kosovė, Hashim Thaēi, ka deklaruar se, pakoja e Ahtisarit pėrmban substancėn e shtetit tė ardhshėm tė Kosovės

 

Paketa me propozimet e tė dėrguarit tė OKB-sė pėr statusin e Kosovės, Marti Ahtisari, me gjithė ndryshimet e bėra, i ėshtė dorėzuar Ekipit Negociator tė Kosovės, i cili do ta shpėrndajė atė porsa tė jetė pėrkthyer. Anėtari i Ekipit, Veton Surroi, ka konfirmuar se, pakoja me ndryshime ka ardhur duke mos e komentuar atė. Pritet deklarimi i pėrbashkėt i Ekipit tė Unitetit. Anėtari i Ekipit tė Unitetit, Veton Surroi, pas takimit me zv.shefin e UNMIK-ut, Stiven Shuk, konfirmoi se pakoja me ndryshime i ka ardhur, por nuk e komentoi, pasi siē tha ai, ende nuk e ka lexuar atė. Ai njoftoi se do tė ketė njė deklarim tė pėrbashkėt tė Ekipit tė Unitetit. Zoti Surroi, nė takimimin me zv.shefin e UNMIK-ut, e ka njoftuar atė pėr njė vizitė nė Nju Jork, qė do ta ketė pas takimit tė Vjenės, ku do tė takohet me pėrfaqėsues tė vendeve tė botės sė tretė qė janė anėtare tė OKB-sė, pėr tė cilat ai tha se ka marrė obligim qė t’i njoftojė pėr qėndrimin e palės kosovare pas takimit tė Vjenės.

“Njėkohėsisht, do tė kėrkojmė pėrkrahje eksplicite nga kėto vende pėr qėndrimin e Kosovės ndaj pakos”, - tha Surroi. Shuk i ka pėrgėzuar tė dy anėtarėt e Ekipit tė Unitetit, pėr punėn e mirė qė kanė bėrė nė javėt qė lamė pas dhe ka shprehur bindjen se ata janė pėrgatititur mirė edhe pėr takimin e sė shtunės.

Shuk takoi edhe anėtarin tjetėr tė Ekipit tė Unitetit, Hashim Thaēi. Pas takimit me zv.shefin Shuk, ku ėshtė biseduar pėr pėrgatitjet e palės kosovare pėr takimin e sė shtunės nė Vjenė, Thaēi tha se Kosova ėshtė e pėrgatitur ta kalojė edhe kėtė sfidė. Ai shprehu besimin se Prishtina dhe komuniteti ndėrkombėtar do tė kenė tė njėjtin qėndrim pėr tė ardhmen e Kosovės dhe do tė respektohet edhe agjenda e tranzicionit qė ėshtė me rėndėsi jetike. Ndėrsa, nė pyetjen se, nėse pakoja e Ahtisarit vazhdon tė jetė e favorshme pėr Kosovėn, Thaēi tha se pakoja e Ahtisarit pėrmban substancėn e shtetit tė ardhshėm tė Kosovės.

 

Serbi, ndryshimet edhe mė tė kėqija

 

Versioni me ndryshimet e reja, i pakos sė tė dėrguarit tė OKB-sė pėr statusin e Kosovės, Marti Ahtisari, pas mbėrritjes dje nė Serbi ėshtė vlerėsuar edhe “mė i keq” sesa versioni i parė, njofton “Beta”.

Kėshtu, zėdhėnėsi i Partisė Demokratike tė Serbisė, Andreja Mladenoviē, ka thėnė, pėr mediat se, propozimi mė i ri i Ahtisarit “ėshtė edhe mė i keq sesa i pari”.

Mladenoviē ka vlerėsuar se, propozimi i ri, i paraqitur dje nė Beograd dhe Prishtinė, “tėrėsisht pėrshtatet me qėndrimet e separatistėve shqiptarė.”

 

 

Publikohet raporti i inspektoriatit lidhur me protestėn e “Vetėvendosjes”

 

“SHPK, mė 10 shkurt ishte pasive dhe nė konfuzion”

 

Inspektorati Policor i Kosovės thotė se, njėsitet e Shėrbimit Policor tė Kosovės, gjatė protestės sė 10 shkurtit kanė qenė shumė pasive dhe nė asnjė moment nuk iu kanė rezistuar protestuesve, si dhe ka pasur konfuzion dhe mungesė tė dhėnies sė udhėzimeve tė qarta nga mbikėqyrėsit e tyre.

Sipas kėtij raporti, duke parė se kordoni i policisė sė Kosovės u thye, policia e UNMIK-ut filloi tė gjuajė me gaz lotėsjellės dhe mė pas, pasi turma iku nga vendi, pėr shkak tė sasisė sė madhe tė gazit, policėt e UNMIK-ut filluan tė gjuajnė me plumba gome nė drejtim tė turmės.

Ndryshe, nė raport IPK-ja thotė se ėshtė nė dijeni qė zinxhiri komandues, nuk ka pasur tė bėjė fare nga zyrtarėt e SHPK-sė, por me zyrtarėt policorė tė UNMIK-ut. IPK-ja nė kėtė raport pranon se, SHPK-ja duhet tė marrė pėrgjegjėsi mė tė mėdha nė kontrollimin e tubimeve tė mėdha publike dhe demonstratave nė Kosovė. Nė raport, megjithatė vlerėsohet se kontributi i SHPK-sė ishte i konsiderueshėm.

 

 

 

Kryeministri i Kosovės fillon njė vizitė treditore nė Turqi

 

Kryeministri i Kosovės, Agim Ēeku, u nis dje pėr njė vizitė treditore zyrtare nė Turqi, bėri tė ditur vetė Kryeministri nė mbledhjen e qeverisė. Kryeministri i Kosovės konfirmoi pjesėmarrjen e tij nė delegacionin e nivelit tė lartė tė Prishtinės, qė mė 10 mars do zhvillojė me Beogradin takimin e fundit tė bisedimeve tė Vjenės. Kryeministri Ēeku do takohet me homologun e tij turk, Rexhep Taip Erdogan. Delegacioni i lartė nga Kosova, nesėr do takohet me zyrtarė tė parlamentit si dhe me pėrfaqėsues tė biznesit turk. Ditėn e tretė, Kryeministri Ēeku do takohet me zv.kryeministrin dhe ministrin e Punėve tė Jashtme tė Turqisė, Abdullah Gul.

 

 

BDI pėrshėndet takimin Gruevski-Ahmeti

 

BDI ka pėrshėndetur vendimin e kryeministrit Nikolla Gruevskit pėr takim me liderin e BDI-sė, Ali Ahmetin, nė prani tė pėrfaqėsuesve ndėrkombėtarė nė Shkup. Siē bėn tė ditur “Kosova Press”, BDI-ja, ende nuk e ka bėrė tė ditur se ku dhe kur do tė mbahet takimi i parashikuar pėr kėtė javė nga dy figurat.

 

 

 

 

 

 

EKONOMIA

 

Tė dhėnat bėjnė tė ditur se do tė kalojnė nė skaner tė gjitha prokurimet e deritanishme

 

 

Katėr grupe kontrolli nė KESH, nis rinovimi i administratės

 

Drejtori i ri, Bojaxhiu, e ka bėrė tė qartė se, sfida nė drejtimin e korporatės nuk mund tė pėrballohet pa aplikuar njė skemė tė re administrimi dhe investimesh, njėherazi nė burime energjie dhe nė pėrmirėsimin e rrjetit tė transmetimit tė energjisė

 

Njė ekip kontrolli, i ndarė nė katėr grupe, ka nisur  kontrollin e tė gjitha shpenzimeve tė kryera nga Korporata Elektroenergjitike Shqiptare nė vitin 2005 dhe 2006. Tė dhėna zyrtare bėjnė tė ditur se, njė ekip i posaēėm ėshtė duke kontrolluar tė gjitha prokurimet publike tė kryera nga drejtoria pėrkatėse nė kompani dhe po ashtu, njė ekip tjetėr kontrolli do tė bėjė auditin e tė gjithė situatės financiare. Korporata Eletroenergjitike Shqiptare, KESH, ėshtė futur tashmė nė njė situatė krejt tė re edhe nė lidhje me rinovimin e administratės dhe mėsohet se, drejtori i prokurimeve ėshtė larguar nga detyra pėr tė marrė njė deyrė mė tė ulėt nė kompani. Gjithashtu, edhe pėr tė paktėn pesėmbėdhjetė tė tjerė mėsohet se ėshtė gati largimi i tyre. Me emėrimin e drejtorit tė ri tė korporatės, Gjergji Bojaxhiu dhe paraqitjen e objektivit tė tij pėr tė furnizuar me energji elektrike konsumatorėt pa ndėrprerje, ky i fundit ėshtė duke pėrpiluar njė strategji tė re tė admistrimit tė korporatės, strategji e cila parasheh edhe rinovimin e njė pjese mjaft tė mirė tė zyrtarėve tė saj tė lartė. Kontrolli qė po kryhet aktualisht pritet tė zbardhė tė gjithė situatėn administrative dhe financiare tė kompanisė, me qėllim qė tė kuptohet roli i zyrtarėve tė saj dhe i shpėrdorimeve tė mundshme, nėse ka patur tė tilla. Korporata Shqiptare e Energjisė, nė tė vėrtetė ėshtė nė njė situatė financiare jo komode edhe pėr shkak tė nivelit tė lartė tė importit tė energjisė, nė njė kohė qė edhe ēmimi i kėsaj tė fundit krahasuar me vitet e shkuara, gati ėshtė dyfishuar pėr shkak tė mbylljes sė burimeve mė tė rėndėsishme tė energjisė nė rajon. Aktualisht, korporata importon njė vlerė rekord prej rreth dhjetė milionė kilovat-orėsh nė ditė, e cila nė vlerė financiare ėshtė rreth njė milionė dollarė. Drejtori i ri, Bojaxhiu, e ka bėrė tė qartė se sfida nė drejtimin e korporatės nuk mund tė pėrballohet, pa aplikuar njė skemė tė re administrimi dhe investimesh njėherazi nė burime energjie dhe nė pėrmirėsimin e rrjetit tė transmetimit tė energjisė. Nė fakt, njė sėrė investimesh tė mėdha janė nė nisje e sipėr, ku pėrmendet ndėrtimi i njė linje tė madhe transmetimi Elbasan-Koman dhe Elbasan-Tiranė dhe ndėrtimi i njė nėnstacioni tė madh nė Tiranė. Nė lidhje me burimet e energjisė, njė grup hidrocentralesh tė vogla janė duke u pėrgatitur pėr t’iu dhėnė investitorėve privatė me koncesion dhe po ashtu, termocentrali i Vlorės pret qė kompania italiane “Maier inginiering” tė nisė ta ndėrtojė atė.  Njė gjė po bėhet e qartė se, ky ritėm i ri pune dhe ky objektiv i ri do tė kėrkojė njė administratė mė fleksibėl, gjė qė mesa duket nuk mund tė bėhet me zyrtarėt aktualė.

 

 

 

Nėnshkruhet marrėveshja e akreditimit me organizmin pėrkatės tė BE-sė

 

Drejtoria e Akreditimit nėnshkroi njė marrėveshje bashkėpunimi me organizmin europian tė akreditimit (EA), bėnė tė ditur dje, burimet zyrtare tė kėsaj drejtorie. Sipas kėtyre burimeve, nėnshkrimi i marrėveshjes do tė ketė impakt pozitiv nė lidhje me pėrmirėsimin e cilėsisė sė punės nė laboratorėt e testimit, tė kalibrimit, si dhe organizmat certifikues dhe inspektues dhe nė veēanti pėr biznesin dhe  konsumatorėt.

Kjo marrėveshje i hap rrugėn nėnshkrimit tė marrėveshjeve tė Njohjes Reciproke, prej nga mundėsohet tė njihen tė gjitha akreditimet e dhėna nė Shqipėri nė nivel rajonal dhe europian. Nga ana tjetėr, me kėtė marrėveshje, krijohen kushtet pėr lėvizjen e lirė tė mallrave dhe shėrbimeve, duke eliminuar barrierat teknike nė tregti.

Gjithēka do tė bazohet nė parimin "njė testim, njė certifikim, njė akreditim", ē'ka siguron qarkullimin e produkteve me minimumin e kostos dhe pėrpjekjeve.

Drejtoria e Akreditimit, pėrmes kėsaj marrėveshjeje detyrohet qė sikurse tė gjithė organizmat e tjera, anėtare tė Organizmit Europian tė Akreditimit (EA), tė operojė nė pėrputhje me serinė e standardeve ISO 17000. EA ėshtė njė network i enteve europiane tė akreditimit, tė cilat kryejnė akreditimin e organizmave tė vlerėsimit tė konformitetit, si  (organizma certifikues/inspektues, laboratorė testues /kalibrues). Qėllimi kryesor i EA-sė (Organizmi Europian i Akreditimit) ėshtė tė kontribojė nė konsolidimin i infrastrukturės sė akreditimit dhe tė shėrbejė si njė mekanizėm eficent nė progresin e ekonomisė dhe shoqėrisė nė vendet anėtare tė BE-sė.

 

 

 

 

BSH merr mė shumė kompetenca nė mbikėqyrjen e bankave tė nivelit tė dytė

 

Ligji i i ri pėr bankat parashikon pėrmirėsimin e rregullimit tė veprimtarisė bankare nė vend, pėr tė siguruar vazhdimėsinė e stabilitetit tė sistemit bankar dhe pėr tė forcuar besimin e publikut nė kėtė sistem.     Burime nga BSH-ja bėnė tė ditur se, ligji zgjeron kuptimin e "veprimtarisė bankare", duke shtuar edhe "emetimin e mjeteve tė pagesės nė formėn e parasė elektronike", duke qenė kėshtu nė pėrputhje me direktivat e BE-sė nė kėtė fushė. Janė shtuar rastet kur Banka e Shqipėrisė ka tė drejtė tė revokojė licencėn e dhėnė, pėr tė forcuar masat mbikėqyrėse, nė rastet tė cilat cenojnė likuiditetin dhe aftėsinė paguese tė bankės, duke rrezikuar integritetin e sistemit bankar.

Sipas specialistėve, projektligji sjell njė rregullim tė ri, duke i njohur kompetencėn Bankės sė Shqipėrisė tė gjykojė, nėse subjektet mund tė licencohen pėr tė ushtruar veprimtari tė caktuara financiare qė nė momentin e licencimit, apo mė vonė, me kėrkesė tė vetė subjektit. Projektligji ėshtė harmonizuar me legjislacionin shqiptar nė fuqi, i cili parashikon licencimin dhe mbikėqyrjen e aktiviteteve financiare nga autoritete tė tjera rregullatore, siē ėshtė edhe Autoriteti i Mbikėqyrjes Financiare apo Agjencia e Sigurimit tė Depozitave. Nė lidhje me kapitalin rregullator dhe raportet e mjaftueshmėrisė sė kapitalit, projektligji parashikon njė rregullim tė ri pėr degėt e bankave tė huaja. Pėr kėto banka, projektligji kėrkon qė nė ēdo kohė tė mbajnė brenda territorit tė Republikės sė Shqipėrisė, njė nivel tė caktuar asetesh likuide, tė cilat do tė shėrbejnė si garanci pėr pėrmbushjen e detyrimeve tė tyre ndaj depozituesve dhe kreditorėve nė Shqipėri.

 

 

 

 

 

Banka gjermane, KfW, ēel projektin nė mbėshtetje tė firmave tė interesuara pėr ndėrtimin e HEC-eve tė vogla

 

Gjermanėt, 9 milionė euro pėr ndėrtimin e HEC-eve lokale

 

Banka do tė ofrojė pėr tė gjitha firmat e interesuara pėr ndėrtimin e kėtyre HEC-eve kredi, mbulimin e riskut tė kolateralit deri nė masėn 50 pėr qind si dhe asistencė teknike nė hartimin e projekteve si dhe nė marrjen e kredive

 

 

Banka Gjermane pėr Zhvillim, KfW, ka nisur njė projekt tė rėndėsishėm pėr ndėrtimin e HEC-eve lokale nė Shqipėri. Projekti ka njė fond prej 9 milionė eurosh, tė cilat, njė pjesė do tė jepen si kredi pėr ndėrtuesit e kėtyre HEC-eve, ndėrsa njė pjesė tjetėr pėr tė mbuluar kolateralin e tyre pėr kredi tė marra nė banka tė tjera private. Nė kėtė rast, kushdo subjekt i cili aplikon pėr kredi nė ndonjė bankė mund tė pėrfitojė 50 pėr qind tė kolateralit, e cila do t’i mbulohet nga KfW-ja. Nė kėtė mėnyrė, nga 9 milionė euro qė banka KfW ka vėnė nė dispozicion tė ndėrtuesve tė HEC-eve tė vogla, rreth 3.5 milionė prej tyre do tė shkojnė pėr kredi direkte, ndėrkohė qė pjesa tjetėr do tė shkojė pėr tė mbuluar kolateralin pėr aplikimin pėr kredi tė kėtyre ndėrtuesve nė banka tė tjera. Gjithashtu, nė funksion tė kėtij projekti banka do tė vėrė tė shėrbim tė ndėrtuesve tė kėtyre HEC-eve edhe asistencė teknike deri nė pėrfundim tė projekteve pėr ndėrtimin e tyre. Kjo asistencė do t’iu ofrohet tė gjithė operatorėve privatė tė kėtyre hidrocentraleve, pėr t’i ndihmuar ata nė zgjedhjen e konceptidesė pėr projektet e tyre, nė pėrgatitjen e dokumentacionit tė nevojshėm pėr tė marrė kredi nė banka, si dhe nė tė gjitha fazat e realizimit tė projekteve. Agjencia Kombėtare e Energjisė ka hartuar qė mė parė njė program, ku ėshtė parashikuar qė ky projekt tė vijojė mė tej edhe me njė fond shtesė prej 30 milionė eurosh, pikėrisht pėr zhvillimin e hidrocentraleve lokale.

Ky fond prej 9 milionė eurosh ėshtė hapur nė kuadėr tė Programit tė Promovimit tė Burimeve tė Rinovueshme dhe Efiēencės sė Energjisė, i cili ėshtė pjesė e bashkėpunimit financiar qė Shqipėria ka me Gjermaninė nė disa sektorė tė rėndėsishėm ekonomikė. Banka Gjermane, KfW, me hapjen e kėtij fondi ka ftuar tė gjitha firmat private tė interesuara qė tė marrin pjesė nė aplikimin pėr marrjen e kėtyre kredive. E gjithė kjo bėhet pėr zhvillimin e potencialeve energjitikė nė vend, duke qenė se HEC-et e vogla shihen si njė prej burimeve mė tė leverdisshme pėr prodhimin e energjisė. Aktualisht, Shqipėria shfrytėzon gati njė tė tretėn e burimeve tė veta hidroenergjitike dhe ndėrtimi i kėtyre hidrocentraleve do tė mund tė sjellė shfrytėzimin e tyre pėr tė prodhuar energji. Miratimi i ligjit tė ri tė koncesioneve i ka hapur tashmė rrugėn ndėrtimit tė shumė HEC-eve tė tillė, tė cilėt kanė qenė tė bllokuar duke pritur ndryshimet ligjore. Janė rreth 40 hidrocentrale tė tilla qė presin tė marrin lejen e ndėrtimit tė tyre, njė pjesė e mirė e tė cilėve ka gati edhe studimet pėrkatėse pėr shfrytėzimin e burimeve hidrike. Sipas burimeve nga Ministria e Ekonomisė, ato janė nė proces shqyrtimi dhe pritet qė brenda disa ditėsh tė fillojė procesi i dhėnies sė lejeve pėr ndėrtim. Pas daljes sė ligjit, iniciativa tė tilla mbėshtetėse, pritet tė rrisin ndjeshėm zhvillimin e kėtyre HEC-eve, tė cilėt shihen edhe si njė prej formave qė do tė ndikojnė ndjeshėm nė zbutjen e problemit tė energjisė nė vend.

Ergys Mėrtiri

 

Kryetari i KLSH-sė, Robert Ēeku, raportoi dje nė Komisionin parlamentar tė Ekonomisė

 

Ēeku: Dėmi ekonomik 2002-2006 shkon nė 7.3 milionė lekė

 

Kryetari i Kontrollit tė Lartė tė Shtetit, Robert Ēeku, raportoi dje nė Komisionin parlamentar tė Ekonomisė pėr kontrollet e ushtruara prej KLSH-sė gjatė vitit 2006. Kontrollet e ushtruara kanė pasur nė fokusin e tyre veprimtarinė ekonomike tė njė sėrė institucioneve shtetėrore, pėrgjatė periudhės 2002-2006. Gjatė seancės, Ēeku raportoi se dėmi ekonomik i konstatuar nga kontrollet e ushtruara shkon nė shumė 7.3 miliardė lekė. Ky dėm ka ardhur si pasojė e parregullsive shkeljeve abuzimeve financiare tė kėtyre institucioneve. Kontrollet janė ushtruar nė ministritė dhe institucionet qendrore, institucionet e administratės sė qeverisjes vendore, njėsi dhe projekte me financim tė huaj, nė degėt e tatim-taksave dhe doganave, si dhe nė institucionet nė shėrbim tė reformės ekonomike si AKP dhe KKKP. Sipas Ēekut, ka pasur njė rritje tė volumit tė punės sė KLSH-sė, duke shtuar numrin e kontrolleve, nga 147 tė planifikuara nė rreth 200 kontrolle.

 

Tatimet

 

Sipas rapotit tė KLSH-sė, dėmi ekonomik i ardhur si pasojė e shkeljeve tė vėrejtura nė sektorin e tatim-taksave llogaritet nė rreth 4.8 miliardė lekė. Ky sektor ka qenė edhe sektori mė i kontrolluar pėrgjatė vitit tė kaluar nga KLSH-ja dhe shkeljet e vėrejtura kanė pasur edhe vlerėn mė tė madhe. Sipas raportit, ka pasur njė sėrė shkeljesh tė vėrejtura, tė cilat kanė sjellė efektin financiar tė mėsipėrm tė tilla si shmangie nė deklarimin dhe pagesėn e TVSH-sė dhe tatimfitimit, paraqitjes nė bilanc tė shpenzimeve tė panjohura pėr efekt tė llogaritjes sė tatimfitimit, mosdeklarim tė tė ardhurave dhe mosderdhje tė detyrimeve tatimore etj. Gjithashtu, ka edhe njė sėrė shkeljesh tė tjera qė kanė sjellė kėtė dėm ekonomik si p.sh. moskryerja e ndalesave tė tatimit mbi tė ardhurat apo llogaritja e gabuar e tatimit mbi tė ardhurat personale, mospagimi i tatimit nė burim, mosaplikimi i gjobave etj. Tė gjitha kėto kanė pasur njė efekt negativ prej rreth 4.6 miliardė lekėsh nė mbedhjen e tė ardhurave pėrgjatė kėsaj periudhe nė sistemin tatimor, tė cilat i kanė munguar buxhetit tė shtetit. Shkeljet qė kanė tė bėjnė me tatimfitimin si dhe gjobat e pallogaritura kanė shkaktuar njė dėm ekonomik prej rreth 1.5 miliardė lekėsh, shkeljet qė kanė tė bėjnė me TVSH-nė kanė sjellė njė dėm prej rreth 1.4 miliard lekėsh, ndėrsa ato qė kanė tė bėjnė me tatimin e thjeshtuar mbi fitimin vlerėsohen nė rreth 420 milionė lekė.

 

 

Doganat

 

Sipas raportimit tė kryetarit tė KLSH-sė, por edhe sipas tė dhėnave nga raporti vjetor i kėtij institucioni, shkeljet e vėrejtura nė sektorin doganor kanė qenė nė vlerėn e pėrgjithshme prej rreth 880 milionė lekėsh. Sipas KLSH-sė, ky dėm financiar ka ardhur si pasojė e njė sėrė abuzimesh dhe shkeljesh nė detyrė si shmangies sė detyrimeve doganore dhe llogaritjes sė gabuar tė tarifave doganore, diferencave tė lindura nė llogaritjen e vlerės sė zhdoganimeve dhe shpenzimeve tė transportit, uljes sė vlerės sė vendimeve tė gjobave pa ndonjė bazė ligjore, mosaplikimit ose aplikimit pėr rastet e kontrabandės sė vėrejtur si dhe detyrimet doganore tė papaguara. Efekti negativ nė buxhetin e shtetit, i ardhur nga dėmi financiar i shkaktuar nga kėto shkelje, llogaritet nė rreth 790 milionė lekė. Detyrimet e papaguara kanė sjellė njė dėm financiar prej rreth 350 milionė lekėsh nė total, kontrabanda llogarit njė dėm financiar prej rreth 290 milionė lekėsh, ndėrsa mosllogaritja e duhur e detyrimeve doganore ka shkaktuar njė dėm prej rreth 120 milionė lekėsh.

 

 

 

 

SOCIALE

 

Tashmė janė evidentuar tė gjitha llojet e viruseve qė aktualisht janė nė qarkullim

 

Ivanaj: Ministria e Shėndetėsisė, e gatshme pėr ēdo situatė

 

Zėvendėsministri i Shėndetėsisė, Arben Ivanaj u shpreh se kjo nuk ėshtė njė situatė pėr t’u alarmuar, pasi nuk ėshtė hera e parė qė pėrballemi me situata tė tilla

 

Zėvendėsministri i Shėndetėsisė, Arben Ivanaj, tha dje se, ashtu siē e kishin parashikuar edhe ekspertėt e Institutit tė Shėndeti Publik, aktualisht, vendi ynė ėshtė nė prag epidemie. Sipas zėvendėsministrit tė Shėndetėsisė Ivanaj: “ekspertėt po punojnė dhe tashmė i kanė evidentuar edhe llojet e viruseve qė janė nė qarkullim.” Ai ka shtuar se, specialistėt kanė bėrė tė mundur zbulimin e shkaktarėve tė kėsaj epidemie dhe falė punės sė tyre janė zbuluar tre lloje virusesh epidemike. Kėto viruse janė nė gjendje tė shndėrrojnė gjatė kohės molekulat antigjene tė sipėrfaqes, Hemaglutin (H), Neurominidase (N) dhe me kėtė, gjatė njė riinfektimi ato depėrtojnė nė sistemin e imunitetit tė njeriut. Ivanaj shtoi se “kjo nuk ėshtė njė situatė pėr t’u alarmuar, pasi nuk ėshtė hera e parė qė ne pėrballemi me situata tė tilla. Nė ēdo sezon gripi, ēdokush ėshtė i predispozuar pėr t’u  prekur nga gripi, por e rėndėsishme ėshtė zbulimi i llojit tė virusit, pasi ai shfaqet nė forma tė ndryshme nė stinė tė ndryshme.” Ndėrkohė, Ministria e Shėndetėsisė ka marrė tė gjitha tė masat qė vaksina e antigripit tė jetė e pranishme nė gjithė popullatėn, me pėrjashtim tė njė kategorie njerėzish.

Masat

Zv.ministri Ivanaj, theksoi se Ministria e Shėndetėsisė ka marrė masa farmaceutike dhe se, ISHP-ja po bėn propagandėn e duhur pėr vaksinėn antigrip. Duke shtuar se vaksinimi nuk ėshtė i detyrueshėm, por i rekomandueshėm qė tė kryhet, ai shton se mund tė gjendet lehtėsisht nė farmaci. Zv/ministri Ivanaj pohon se, tė gjitha rastet janė nėn kontroll dhe se mbetet pėr t’u shqyrtuar, vetėm rasti i Gjirokastrės nė kuptimin diagnostik. “Sistemi imunitar i njeriut nga ky lloj virusi qė ėshtė pėrhapur tani ėshtė i mbrojtur vitin tjetėr. Ndaj, ideja e vaksinės ėshtė qė ta na mbrojė ndaj disa lloje virusesh tė mundshėm. Problemi i ministrisė ėshtė problemi i gjithė popullatės. Ne kemi bėrė tė mundur qė vaksina tė jetė prezente nė gjithė popullatėn dhe kemi vėmendjen e duhut qė tė jetė prezente nė njė numėr tė caktuar tė popullatės”, - theksoi zv.ministri. Pėr tė pėrballuar pėrmasat qė mund tė marrė pėrhapja e kėsaj sėmundjeje spitalet e rretheve kanė marrė tė gjitha masat. Kėshtu, nė Fier, pėr tė pėrballuar gjendjen ėshtė nė efiēiencė tė plotė kati i katėrt i godinės sė spitalit tė fėmijėve. Gjithashtu, bėhet e ditur se janė marrė tė gjitha masat pėr medikamentet e nevojshme. Gjatė ditėve tė fundit, nė kėtė qytet ėshtė rritur numri i fėmijėve qė paraqiteshin pėr vizitė pranė repartit tė pediatrisė dhe njė pjesė e tyre shtroheshin pranė kėtij reparti, pasi ekzamininoheshin me ndėrlikime nga virusi apo me sėmundje bronkopneumonale.

Alketa Alia

 

 

 

 

Intervistė me drejtorine qendrės turke tė kardiologjisė “Balkan Alliance Medical Center”, Idaver Sherifi

 

 

Kardiologji e re pranė spitalit ushtarak

 

Specialistėt marrin pėrsipėr edhe analizat pėr biokimi, hematologji dhe hormone

 

Hapja e spitalit “Balkan Alliance Medical Center” iu ofron pacientėve shqiptarė mundėsinė e kurimit pa qenė nevoja pėr tė dalė jashtė vendit. Kėshtu shprehet nė prezantimin e tij administratori i spitalit, i cili e konsideron hapjen e tij pranė Spitalit Ushatarak, si njė rrugėzgjidhje qė shmang ecejaket e qindra pacientėve shqiptarė, tė cilėt mė parė ishin tė detyruar tė udhėtonin drejt Truqrisė.

 

Sė pari, dėshiroj t’iu uroj njė punė tė mbarė nė kėtė aktivitet tė sapo nisur pranė ambienteve tė Spitalit Ushtarak Qendror Universitar. Mund tė na jepni disa tė dhėna nė lidhje me spitalin tuaj?

 

Spitali ynė quhet “Balkan Alliance Medical Center”. Investimi i kėtij spitali ėshtė kryer nga shoqėria anonime “UNIVERS ALB”, shoqėri kjo qė pėrbėhet nga 3 aksionerė. Kjo ėshtė njė shoqėri aksionere turke, e cila ka njė aktivitet tė gjerė nė fushėn e shėndetėsisė, ndėrtimit dhe energjitikės, nė Turqi dhe jashtė saj dhe ka nė pėrbėrje tė saj edhe njė mjek profesor, shumė i njohur nė Turqi dhe nė botė dhe njė mjek shqiptar. Spitali ynė pėrbėhet nga njė laborator analizash i kompletuar dhe shumė modern, i cili shėrben, jo vetėm pėr pacientet kardiakė, por pėr tė gjitha analizat e nevojshme, biokimi, hematologji, hormone etj. Nė klinikėn e kardiologjisė, nė tė cilėn ka njė poliklinikė tė plotė ardiologjike bėhen tė gjitha diagnostikimet e nevojshme pėr sėmundjet e zemrės dhe vazave. Hemodinamika ėshtė shumė e zhvilluar, bėhen koronarografi dhe PTCA ēdo ditė, gjithashtu kryhen tė gjitha ndėrhyrjet dhe operacionet e zemrės, aortės dhe vazave tė tjera me njė cilėsi tė lartė dhe nga njė staf i pėrgatitur i ardhur nga Turqia. Dhomat e shtrimit janė shumė komforte dhe jemi pėrpjekur qė pacientėt tė ndihen si nė shtėpinė e tyre. Kemi dhoma pėr njė pacient dhe dhoma dyshe. Stafi ynė i lartė dhe i mesėm shėndetėsor dhe organizativ ka qenė pėr njė kohė tė gjatė pėr trajnim nė Turqi. Njė pjesė tė mirė tė infermierėve dhe personelit tė mesėm, gjithashtu i kemi sjellė nga Turqia, pjesa tjetėr janė shqiptarė, por tė dy ekipet punojnė sė bashku me njė shpirt kolektiv.

 

Mund tė na tregoni diēka nė lidhje me stafin tuaj. Cila ėshtė pėrgatitja dhe niveli i tyre akademik?

 

Nė krye tė ekipit tonė mjekėsor ėshtė kardiokirurgu i njohur Prof. Dr. Neyyir Tuncay EREN (pėr mė tepėr mund tė gjeni nė google.com), z. EREN, pasi ka mbaruar fakultetin e Mjekėsisė dhe specializimin e kardiokirurgjisė nė Qendren Spitalore Universitare tė Ankarasė, ėshtė specializuar nė “La Pitie” nė Francė dhe “Harefield” nė Londėr pėr transplantet kardiak. Ai ka punuar nė “Medhodist Hospital”, nė Huston USA, si mjek kardiokirurg dhe ėshtė specializuar veēanėrisht nė kirurgjinė e aortas. Nė karrierėn e tij kirurgjikale numėrohen mbi 10 mijė ndėrhyrje kardiake dhe tė aortės. Ka shumė botime dhe libra nė fushėn e kardiokirurgjisė. Prof. Dr. Ahmet Alpman ėshtė nė krye tė ekipit tonė tė kardiologjisė. Prof. nė Qendrėn Spitalore Universitare tė Ankarasė, me specializime tė shumta dhe njė numėr tė madh botimesh, gjithashtu eksperiencė shumė tė gjerė nė kardiologji dhe veēanėrisht nė Hemodinamikė. Nė krye tė laboratorit ėshtė mjekja biokimiste Prof. Dr. Beyza Arda. Kemi gjithashtu edhe njė kardiokirurg dhe njė kardiolog mjek tė ardhur nga Turqia. Pėrsa i pėrket stafit tė mjekėve shqiptarė, tė gjithė janė me njė pėrvojė nė spitalet shqiptare dhe tė trajnuar nė spitalin tonė nė Turqi dhe nė Europė. Ata janė energjikė dhe shumė punėtorė. Personeli i mesėm ėshtė pėrzgjedhur nga studentet me rezultatet mė tė mira dhe gjithashtu ka kryer njė specializim tė gjatė dhe serioz nė Turqi. Tė gjithė janė duke punuar me pėrkushtim dhe secili ndihmon njėri-tjetrin nė punėn e tij. Qėllimi i tė gjithėve ėshtė kėnaqėsia e pacientit.

 

 

Me tė vėrtetė ėshtė njė nismė shumė serioze dhe e vėshtirė. Njė investim shumė i madh, por edhe njė punė qė kėrkon njė organizim perfekt. Jam kurioz t’iu pyes si arritėt ju qė tė sillni nė Shqipėri njė mjek kaq tė pėrgatitur dhe tė njohur, siē ėshtė z. EREN?

 

Ky spital ėshtė njė vepėr e tij. Ka rreth 3 vjet qė profesori vjen nė Shqipėri. Nė Ankara, ai ka operuar rreth 350 pacientė shqiptarė. Me tė gjithė pacientet ka thurur njė miqėsi familjare dhe kjo e tėrheq dhe i jep njė satisfaksion tė paimagjinueshėm. Populli ynė me popullin turk ndan njė miqėsi shekullore dhe si profesori, ashtu dhe gjithė stafi turk e shohin veten si nė shtėpinė e tyre. Shqipėria dhe gjithė trevat tona kanė nevojė shumė tė madhe pėr zhvillimin e shėndetėsisė. Ēdo vit, me qindra pacientė dalin jashtė vendit dhe kėrkojnė mundėsi pėr kurim. Ata hasin vuajtje dhe probleme nga mė tė ndryshmet gjatė rrugės dhe pėr secilin nga pacientėt ėshtė njė siklet shumė i madh stresi i ndėrhyrjes kirurgjikale larg tė afėrmve tė tij. Njė valutė e madhe dhe e konsiderueshme del ēdo vit jashtė vendit pėr shėrbimet shėndetėsore. Hapja e ketij spitali iu ofron pacienteve shqiptarė mundėsinė e kurimit nė nivele bashkėkohore, pa qenė nevoja pėr tė dalė jashtė vendit. Ky ėshtė njė hap shumė i rėndėsishėm nė zhvillimin e shėndetėsisė private nė Shqipėri.

 

 

 

 

 

 

 KOMENTE

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EFSE dhe produkti financiar i antikorrupsionit

 

Feti ZENELI

 

Pa kaluar mė shumė se 16-17 muaj qeverisje “me duar tė pastra”, Fondi Evropian pėr Evropėn Juglindore (EFSE) vendosi ta pėrfshijė Shqipėrinė nė hartėn e vendeve qė pėrfitojnė kredi financiare pėr zhvillimin e sipėrmarrjes private dhe jetės ekonomike nė pėrgjithėsi. Bėhet fjalė pėr rreth 250 milionė euro qė do tė ofrohen nė formėn e kredive pėr sipėrmarrjet e vogla, private, fermerėt dhe pėrmirėsimin e kushteve tė banimit familjar, tė cilat llogariten tė plotėsojnė kėrkesat e mbi 150 mijė klientėve tė tillė. Kjo ėshtė njė shifėr e konsiderueshme kreditimi, po tė kemi parasysh faktin, qė pėrbėn gati gjysėm e fondit tė kreditimit bankar nė Shqipėri dhe kėrkesat nė rritje tė biznesit dhe qytetarėve pėr mbėshtetje tė tilla, financiare. Nga ana tjetėr, ky fond reflekton edhe qėndrimin e ri tė investitorėve tė huaj, tė krijuar nga pėrmirėsimi qeveritar i klimės sė biznesit nė vendin tonė gjatė dy viteve tė fundit.

Entuziazmi ynė, qeveritar dhe institucional ėshtė mė se i pėrligjur nė kėtė rast, duke e konsideruar njė iniciativė tė tillė, financiare tė disa agjencive evropiane, bankave tė zhvillimit, bankave tregtare, si dhe qeverive tė rajonit tonė si “njė version modern tė planit “Marshal” tė shekullit tė XXI”. Nga ana tjetėr, po tė kemi parasysh kriteret, mbi tė cilat u zbatua “Plani Marshal” nė vitin 1947-tė pėr ekonomitė e rrėnuara tė Gjermanisė, Anglisė, Francės, Italisė, etj., apo qoftė edhe masėn e fondit tė caktuar nga qeveria amerikane pėr kėtė qėllim, qė nuk e kalonte shumėn e 3 miliardė dollarėve, mirėnjohja edhe entuziazmi duhet tė pėrfshijė edhe mijėra sipėrmarrės tė vegjėl nė qytet dhe fshat, si dhe individė tė tjerė, tė cilėt deri mė 3 korrik tė vitit 2005-sė, shpresat e mbėshtetjes sė tyre, financiare i kanė patur vetėm te “tregu i zi” i parasė dhe ekonomia informale. Po kėshtu, efekte ndryshimesh tė rėndėsishme psikologjiko-strategjike duhet tė shkaktojė kjo iniciativė edhe te tė gjithė ata sipėrmarrės apo individė, tė cilėt e pėrcollėn me indinjatė elektorale formalizimin e ekonomisė dhe tregut shqiptar nga qeveria “Berisha”. Natyrisht, njė reflektim i tillė ėshtė pjesė e bindjes dhe analizės gjakftohtė qė duhet tė bėje gjithsecili, nė kuadrin e projektimit ekonomik tė sė ardhmes individuale. Se ē`ndodh?!...

Duke i hedhur njė vėshtrim mjedisit urban apo infrastrukturės sė sipėrmarrjes private shohim plot ndėrtime luksoze, qė nuk mund tė gjenden as nė vendet mė tė zhvilluara tė botės. Shikon hotele, bare, restorante, objekte prodhimi apo vila dhe shtėpi banimi tepėr moderne nė pikėpamjen arkitekturore, por qė zhvlerėsohen pėr shkak tė mungesės sė investimeve publike si rrugė, ujė, energji, etj. Por kėto objekte tė krijojnė ndjesinė e “bukurisė qė vret” apo dhe tė “mollės sė ndalueme”, nė kuptimin e vlerės sė pėrdorimit legal e nė pėrputhje me strategjitė globale tė integrimit gjithėshqiptar nė familjen evropiane. Disproporcioni nė raportin e investimeve private me ato publike, pėr shkak tė burimit ilegal tė financimit tė kėtyre objekteve nė vitet e qeverisjes socialiste e mbushi vendin me paligjshmėri tė sendėrzuara dhe e pompoi jashtė realitetit iniciativėn anarshiste. Njė realitet i tillė financiar-investues nuk ka shumė ndryshim nga modeli “kioskė” apo “piramidė” i viteve tė para tė tranzicionit, duke ngjallur pasiguri, shfrytėzim tė padrejtė tė energjive e potencialeve dhe duke krijuar distanca primitive pėr integrimin e gjithė vendit. Kėto ishin produkte materiale tė sistemit tė korrupsionit dhe keqqeverisjes majtiste pėr 8 vite me radhė.

Nė kėto kushte, iniciativa e Fondit Evropian pėr Evropėn Juglindore (EFSE) mė shumė sesa mbėshtetje financiare ėshtė njė eksperiencė efektive pėr zhvillimin ekonomiko-shoqėror tė vendeve nė tranzicion, sipas pėrvojės fillestare tė vendeve tė zhvilluara, perėndimore. Mjafton tė kujtojmė se, edhe nė vitet e shkuara tė tranzicionit shqiptar, sipėrmarrėsit dhe qytetarėt shqiptarė, mė shumė sesa pėr parį, kanė vuajtur pėr modele tė efektshme investimi nė ekonomi. Ky ka qenė shkaku i investimit tė parave private nė kioska e firmat piramidale nė vitet e para tė tranzicionit apo i parave publike pėr ēimentimin e sistemit tė korrupsionit nė periudhėn ’97-’05-sė. Qeveria “Berisha”, nisur nga “mėsimet” qė ka nxjerrė nga “pėsimet” e ish-qeverisė “Meksi” nė periudhėn ’92-’96-tė, eksperienca postkomuniste e vendeve tė Evropės Lindore, anėtarėsuar kėto vitet e fundit nė BE, si dhe pragmatizimi i treguar nė zbatimin e strategjive tė hartuara nga ekspertėt mė tė mirė vendas nė kėtė drejtim, zhvillimin e ardhshėm, ekonomik tė vendit ia ka besuar vetėm shtetit ligjor.

Nuk ka alternativė tjetėr zhvillimi dhe integrimi pėrveē modeleve perėndimore tė ekonomisė sė tregut, tė cilat, nėse perifrazojmė njė parullė komuniste tė ndėrtimit tė socializmit nė Shqipėri, nė njė “dorė” mbajnė shtetin ligjor, kurse nė tjetrėn ekonominė e formalizuar. Ky lloj pėrkushtimi, me njė fjalė tė vetme quhet: -“qeverisje me duar tė pastra”. Ndoshta pėr mentalitetin e sipėrmarrėsve apo individėve tė pėrkėdhelur nga qeverisjet e mėparshme dhe tė frymėzuar nga informaliteti ekonomik, kjo alternativė pranohet me vėshtirėsi, pėr shkak tė rrugėve ilegale tė sigurimit tė tė ardhurave dhe mbėshtetjes financiare pėr investime. Kjo ėshtė arsyeja e opinioneve pėr “tkurrje tė tregut tė parasė” nė kėto muaj tė qeverisjes sė vendit nga tė djathtėt dhe aleancave tė tyre, politike me segmentet e mbetura tė sistemit tė korrupsionit nė prokurori, gjyqėsor, shoqėrinė civile, media e disa institucione tė tjera, shtetėrore, tė pėrkrahura politikisht prej opozitės. Prej kėtij koalicioni antiqeveritar buron dhe shprehja: “Ē’na duhet ky lloj integrimi qė na lė pa punė dhe parį”, ku me “punė” nėnkuptohen trafiqet, kontrabanda e informaliteti, kurse me “parį” fitimet dhe investimet e siguruara nė rrugė ilegale, nga njė grusht i vogėl njerėzish. Kjo kategori sipėrmarrėsish dhe individėsh, zhvillimin e shohin vetėm nė “kopshtin” e tyre dhe jo nė rritjen e pagave, pensioneve, punėsimit, investimeve publike, etj., apo thėnė ndryshe; jo nė rritjen e mirėqenies sė pėrgjithshme, shoqėrore. Ndonėse ata flasin e pėrgjėrohen pėr interesat e popullit, qėllimi i tyre, i vėrtetė ėshtė pėrfitimi nė kurriz tė qytetarėve dhe biznesit tė ndershėm.

Normalisht, kjo lloj devotshmėrie popullore tregohet vetėm me vepra dhe jo me demagogji politike apo dinakėri mediatike. Janė vetė qytetarėt shqiptarė qė me mbėshtetjen e lartė, elektorale ndaj sė djathtės nė zgjedhjet lokale tė 18 shkurtit vulosėn mirėqeverisjen e qeverisė “Berisha” nė kėto muaj qė kanė kaluar qysh nga shtatori i vitit 2005-sė. Dhe baza e kėtyre arritjeve ėshtė mirėmanaxhimi financiar i krijimit dhe pėrdorimit tė tė ardhurave publike. Nėse edhe dikasteret e tjera, qeveritare do tė kishin qenė nė lartėsinė e detyrave efektive, tė kryera nga Ministria e Financave apo ajo e Brendshme pėr pjesėn qė i takon rendit e qetėsisė, atėherė me siguri tė huajt do kishin ripėrsėritur vlerėsimin e bėrė nė vitin ’95-sė me togfjalėshin: “vendi i suksesit surprizė”. Investimet e deritanishme, publike nė infrastrukturėn rrugore, energjitikė, turizėm, bujqėsi, pėrmirėsimin e klimės sė biznesit, rritjen e pagave dhe pensioneve, etj., tė cilat duhet thėnė se janė mbresėlėnėse, e kanė bazėn te “nikoqirllėku” i financave publike dhe buxheti shtesė prej 500-600 milionė dollarėsh, i krijuar vitin e kaluar.

Produkti financiar i reformave nė sistemin fiskal, formalizimi i ekonomisė, ēlirimi i hallkave qeverisėse nga korrupsioni, etj., ėshtė pėrveē tė tjerash edhe njė element i nxitjes sė iniciativės dhe konkurrencės nga aktorėt e tregut global. Njė prej kėtyre aktorėve ėshtė edhe Fondi Evropian pėr Evropėn Juglindore (EFSE), i cili e pohon situatėn e pėrmirėsuar tė klimės sė biznesit duke guxuar tė investojė miliona euro nė tregun shqiptar, nėpėrmjet kredidhėnies pėr biznesin dhe individėt e tjerė tė vendit tonė. Nė kėtė mėnyrė, njė pjesė e konsiderueshme e sipėrmarrėsve dhe qytetarėve, nėpėrmjet aplikimeve dhe bashkėpunimeve tė rekomanduara nga EFSE, do tė ēlirohen gradualisht nga praktikat dhe mendėsitė ilegale tė investimeve dhe gjetjes antiligjore sė burimeve tė financimit. Gjermanėt, francezėt, anglezėt, italianėt etj., arritėn tė rimėkėmbeshin ekonomikisht e tė qytetėroheshin njerėzisht nė vitet pas Luftės sė Dytė Botėrore, jo duke u marrė mė kontrabandė e trafiqe, as duke investuar e pritur fitime nga tregu informal, por nėpėrmjet kredive me destinacion tė caktuar pėr linja prodhimi nė kuadrin e zbatimit tė “Planit Marshal” pėr Evropėn Perėndimore.

fetizeneli@yahoo.com

 

 

 

 

KRONIKA

 

 

 Gjykatėsi lexon vetėm nenin qė toleron

 

Amnistia, gjykata

lė tė lirė ish-

bosen e piramidave

 

Shemsie Kadria ka lėnė qelinė e saj tė burgut 313 nė kryeqytet, ku ka jetuar pėr 4 vite e gjysmė. Ishte dėnuar 17 vjet dhe kishte edhe 3.5 vjet pėr tė kryer

 

 

Lė qelinė bosja e firmės piramidale “Gjallica”, pas vendimit tė gjykatės pėr ta liruar nė bazė tė amnistisė. Menjėherė pas vendimit tė gjykatės, Shemsie Kadria ka lėnė qelinė e saj tė burgut 313 nė kryeqytet, ku ka jetuar pėr 4 vite e gjysmė. Gjykata e Tiranės pas kėrkesės sė paraqitur nga e dėnuara Kadria ka dhėnė vendimin dje, nė prani tė juristėve tė burgjeve dhe avokatit mbrojtės tė sė pandehurės, Sadri Dida. Juristėt e burgjeve kanė paraqitur nė gjykatė edhe certifikatėn e Kadrisė dhe dje, gjykata ka lexuar vendimin e lirimit nė bazė tė amnistisė. Ish-bosja e firmės piramidale “Gjallica”, 56-vjeēarja Shemsie Kadria kėrkoi dje, nga Gjykata e Shkallės sė Parė nė Tiranė lirimin e saj, duke e bazuar kėrkesėn nė nenin 1, pika 2 tė ligjit “Pėr dhėnie amnistie”, tė miratuar nga Kuvendi. Sipas kėrkesės sė depozituar para togave tė zeza, ish-bosja e firmės “Gjallica” kėrkon tė lirohet nga qelia, pasi nė nenin 1 thuhet se: “Amnistohen tė dėnuarat femra, qė mė datėn 31-dhjetor 2006-tė kanė qenė baras ose mbi moshėn 55 vjeē”. Sipas pretendimeve tė avokatit mbrojtės dhe vetė tė dėnuarės me 17 vjet burg nga drejtėsia shqiptare, lirimi i saj ėshtė i domosdoshėm, pasi mosha e saj ėshtė 56 vjeē dhe akuza, pėr tė cilėn ėshtė dėnuar, pėrfshihet nė ligjin pėr amnisti.

Shqyrtimi

Pas leximit tė kėrkesės pėr lirim, togat e zeza i kėrkuan pėrfaqėsuesit juridik tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Burgjeve qė tė sjellė certifikatėn e lindjes sė ish-boses sė firmės piramidale “Gjallica” pėr tė verifikuar moshėn e saj. Mėsohet se qė nga dita e ekstradimit tė saj, mė 30 tetor tė vitit 2002, Shemsie Kadria ka vuajtur 4 vite e 5 muaj nga dėnimi. Mė 20 janar tė vitit 2001, togat e zeza, tė kryesuara nga gjyqtari Sokol Ēomo, e shpallėn fajtore atė dhe e dėnuan me 17 vjet heqje lirie pėr veprėn penale tė mashtrimit me shuma tė mėdha. Ndėrsa bashkėshortin e saj, Gani Kadria dhe ortakun e tyre, Fitim Kėrxhalliu, i dėnuan me nga 20 vjet burg nė mungesė. Sipas akuzės, “Gjallica” ishte kompania e dytė mė e madhe qė ka filluar huamarrjen mė 1991-shin me presidente Shemsie Kadrinė. Mė pas kanė ardhur nė krye tė firmės edhe Gani Kadria e Fitim Kėrxhalliu. Kjo kompani kishte 69.808 kreditorė me qendėr nė Vlorė dhe borxhi i arritur nga kjo kompani, sipas ekspertėve, ka qenė mbi 200 milionė dollarė.

Precedenti

Vetėm disa ditė mė parė u lirua edhe njė prej pjesėmarrėsve nė firmat piramidale, Asllan Xhaferri, djali i kreut tė firmės piramidale, “Demokracia Popullore”. Ai ka lėnė qelinė, pasi ka pėrfituar nga amnistia e miratuar nė mes tė muajit janar nga parlamenti shqiptar. Pas kėrkesės qė Asllan Xhaferri i ka drejtuar gjykatės, ka pėrfituar njė ulje dėnimi dhe kėshtu ka plotėsuar edhe kushtet e kėrkuara nga nenet e ligjit pėr amnistinė. Gjykata e Apelit kishte vendosur njė vit mė parė qė Asllan Xhaferri tė dėnohej me 8 vjet burg, Ndėrkohė qė dy vėllezėrit e tij, Pėrparimi dhe Pėllumbi, qė janė hetuar dhe gjykuar nė mungesė, nė momentin e parė qė do tė kapen, do tė vuajnė nga 10 vjet burg. Ndėrsa pėr babain e tyre, Rrapush Xhaferri, ēėshtja ėshtė pushuar pas vdekjes sė tij nė spitalin e burgut. Tė pandehurit akuzohen se nė bashkėpunim me njėri - tjetrin nė njė periudhė kohe nga viti 1994-tėr deri 1996-tė, kanė grumbulluar parį nga populli nė formėn e huamarrjes.

 

 

NENI 1, pika 2

Amnistohen tė dėnuarat femra, qė nė datėn 31 dhjetor 2006-tė kanė qenė baras ose mbi moshėn 55 vjeē dhe meshkujt, qė kanė qenė baras ose mbi moshėn 60 vjeē, me pėrjashtim tė parashikimeve tė nenit 3 tė kėtij ligji.

 

Neni 3

 

Nuk pėrfitojnė nga kjo amnisti personat e dėnuar pėr:

 

d) vepra penale, tė parashikuara nė nenet 135, 136, 138, 138/a, 139, 140, 141, 141/a, 143/A (SKEMAT MASHTRUESE DHE PIRAMIDALE), 152 paragrafi i tretė tė Kodit Penal, si dhe pėr (vjedhje tė pronės ushtarake, me pasojė vdekjen), e parashikuar nė nenin 59 pika 2 tė Kodit Penal Ushtarak;

 

 

Juristėt e Kuvendit: Lirimi i Shemsies, nė kundėrshtim me ligjin pėr amnistinė

 

Juristėt e Kuvendit janė shfaqur dje, tė habitur lidhur me interpretimin e gjykatės, lidhur me lirimin e Shemsie Kadrisė. Sipas juristėve, Neni 1, pika 2 e tij bėn fjalė pėr tė dėnuarat femra qė kanė mbushur moshėn 55 nė 31.12.2006-tė. Pra, kėto amnistohen, por kjo pikė nė fund tė saj ka fjalėt: "me pėrjashtim tė parashikimeve tė nenit 3 tė kėtij ligji". “Kjo do tė thotė se amnistohen vetėm femrat mbi 55 vjeē qė nuk kanė kryer asnjė nga veprat penale, tė pėrmendura nė nenin 3. Neni 3 ėshtė pėrjashtues nė kėtė rast pėr tė gjithė ligjin. Nė asnjė lloj rrethane lehtėsuese qė pėrmendet nė nenet e tjera tė ligjit, ato vepra penale qė parashikon neni 3 nuk pėrfitojnė nga amnistia. Rasti nė fjalė ėshtė pėr nenin 143/a (skemat mashtruese dhe piramidale). “Tė dėnuarit pėr kėtė vepėr penale, qofshin burra apo gra, nuk pėrfitojnė”, - kanė shpjeguar jursitėt e Kuvendit pėr gazetėn “TemA”.

Nuk dihet ende se e kujt ėshtė kompetenca pėr tė kėrkuar shfuqizimin e vendimit tė djeshėm, por mėsohet se ka nisur shqyrtimi pėr tė apeluar kėtė vendim, i cili nė mėnyrė flagrante bie ndesh me nenin 3, pika d, ku theksohet se nga amnistia janė tė pėrjashtuar pjesėmarrėsit nė skema mashtruese. Ndėrkaq, juristėt kanė shfaqur habinė e tyre lidhur me “hezitimin” e prokurorit tė ēėshtjes, i cili ka lejuar qė njė vendim i tillė tė kalojė pa u shqyrtuar neni 3, i cili nuk krijon lehtėsira. 

 

 

 

 

 

Avokati i Gazmend Dibrės kėrkon ndryshimin e trupit gjykues

 

“Albatros”, kėrkohet

largimi i trupit gjykues

 

Avokati, Genc Gjokutaj, e ka argumentuar kėtė kėrkesė si tė domosdoshme, pasi gjyqtari Tona nuk ka marrė parasysh gjatė kėsaj kohe shqyrtimin e disa prej kėrkesave tė mbrojtjes

 

Mbrojtėsi ligjor i ish-drejtorit tė Aviacionit Civil, Gazmend Dibra, nė seancėn e djeshme ka kėrkuar pėrjashtimin e trupit gjykues, i cili ėshtė duke shqyrtar ēėshtjen e skandalit tė “Albatros”-it. Avokati, Genc Gjokutaj, e ka argumentuar kėtė kėrkesė si tė domosdoshme, pasi gjyqtari Tona nuk ka marrė parasysh gjatė kėsaj kohe shqyrtimin e disa prej kėrkesave tė mbrojtjes. Ndėrsa, njė kėrkesė e tillė pritet tė hidhet nė short nga njė tjetėr gjyqtar, i cili do tė mund tė vendosė nėse Sokol Tona do tė vazhdojė tė shqyrtojė kėtė ēėshtje ose jo. Gazmend Dibra akuzohet pėr shfrytėzim detyre. Ndėrsa e gjithė ēėshtja ndaj tij ka nisur nė bazė tė njė pėrgjimi, i cili javėn e kaluar ėshtė marrė nė cilėsinė e provės nga gjyqtari Tona. Sipas mbrojtėsit, Gjokutaj, njė gjė e tillė ėshtė e jashtėligjshme, pasi pėrgjimi ėshtė kryer nė kundėrshtim me Kodin e Procedurės Penale dhe nuk mund tė shėrbejė si provė pėr akuzėn. Pikėrisht kjo ka qenė edhe arsyeja e kėrkesės sė djeshme. Si provė kryesore pėr organin e akuzės, ndėr tė tjera, ishte edhe kaseta e inēizuar e bisedės sė kryer mes pėrfaqėsuesve tė kompanisė sė fluturimeve dhe ish-drejtorit tė Aviacionit, Dibra. Ndėrkohė, avokati mbrojtės, Genci Gjokutaj, kėrkoi qė kjo provė tė deklarohet e pavlefshme, pasi ėshtė marrė nė kundėrshtim me ligjin. Tona bėri tė ditur vendimin e treshes gjykuese, me anėn e sė cilės pranohet si provė nė shqyrtim kaseta e pėrgjimeve. Kjo provė, ku dėgjohet qartė zėri i regjistruar i ish-drejtorit tė Aviacionit Civil, Gazmend Dibra, pritet tė pėrdoret nga prokuroria pėr tė vėrtetuar se ėshtė bėrė presion ndaj drejtuesve tė kompanisė sė fluturimeve, pėr tė ndikuar tek Presidenti i Republikės pėr dekretimin e shkarkimit tė kryeprokurorit Theodhori Sollaku. Gjithashtu, gjykata ka pranuar si prova edhe deklarimet e shtetasve Aleksandėr dhe Valeri Hoxha, Albens Vokopola, Ernest Vrioni, Luan Jaupaj dhe Rudina Fortuzi, njė numėr tė konsiderueshėm autorizimesh pėr operimet ajrore, shkresa dhe dokumente tė ndryshme tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Aviacionit Civil si dhe tabulatet telefonike tė dy numrave qė dispononte ish-drejtori Dibra, tė cilat janė pėrgjuar pėr disa kohė.

 

 

Reagimi

“Jam i befasuar nga kjo shkelje e ligjit nė mėnyrė flagrante nga gjykata”, - tha menjėherė pas procesit, njė javė mė parė, Gazmend Dibra. Sipas tij ėshtė absurde tė konsiderohet si provė njė kasetė anonime, e cila edhe pas mbi gjashtė muajsh hetimesh nuk ka autor. “Gjykata bazohet nė shkresė legale me emėr, dhe jo nė anonimat”, - tha avokati i Dibrės, i cili ka kundėrshtuar vendimin e djeshėm tė gjykatėsit Tonaj pėr marrjen, qoftė edhe si provė tė ndėrmjetme, tė kasetės sė transmetuar nė mesin e shtatorit, nė “Fiks Fare”. Ndėrkaq, vetė Dibra e ka konsideruar vendimin e djeshėė tė gjykatės si nisje tė njė procesi tė paligjshėm qė mund tė nxjerrė pėrfundime vetėm tė paligjshme. “Ky vendim na bėn tė mendojmė se, duke qenė se nė kėtė proces janė palė edhe Presidenti dhe Kryeprokurori, atėherė edhe vendimi i sotėm ka qenė i kondicionuar nga kėto palė. Ky proces ka nisur pėrmes njė vule tė paligjshme dhe si i tillė do tė pjellė vetėm paligjshmėri”, - u shpreh Dibra.

 

 

 

Malaj refuzon tė dėgjojė dėshminė e gjykatėses qė tentoi ta vriste

 

Autori i tentativės sė vrasjes sė gjyqtares sė Fierit, 57-vjeēari Hajdar Malaj ka deklaruar se nuk mund tė paraqitej dje nė sallėn e gjyqit, pasi ishte i sėmurė. Seanca e radhės ėshtė shtyrė pėr njė tjetėr herė, pėr shkak tė tė pandehurit qė tentoi tė vriste gjyqaren, Irena Maneku. Kjo e fundit ka udhėtuar nga Fieri pėr nė Tiranė ditėn e djeshme pėr tė qenė e pranishme nė kėtė seancė. Maneku dje ėshtė pritur qė tė tregonte ngjarjen para kolegėve tė saj tė Gjykatės pėr Krime tė Rėnda, por i pandehuri nuk e ka lejuar njė gjė tė tillė. Gjyqi nė ngarkim tė 57-vjeēarit nga Mallakastra ėshtė shtyrė pėr ditėn e sotme, ku pritet tė dėgjohet edhe dėshmia e gjyqtares qė iu ka shpėtuar mrekullisht plumbave tė Nalajt. Avokati i tė pandehurit Malaj ka kėrkuar njė ekspertim tė shėndetit mendor, pasi ai ka shfaqur shenja tė rėnda tė depresionit gjatė tentativės sė vrasjes dhe gjatė arrestimit tė tij. Por i pandehuri ka deklaruar se nuk ishte i sėmurė mendor, por  thjesht ishte i nxehur me drejtėsinė nė Shqipėri qė e sorollaste prej kohėsh. Edhe pas kundėrshtimit tė tė pandehurit pėr kėrkesėn e avokatit tė tij, togat e zeza vendosėn qė 57-vjeēarit t’i bėhet ekspertimi psikik, pėr tė parė gjendjen e tij tė pėrgjegjshmėrisė mendore. Sipas akuzės, 57-vjeēari Malaj ėshtė arrestuar, pasi nė ambientet e Gjykatės sė Rrethit Gjyqėsor Fier, mė datė 18 janar, rreth orės 15, ka nxjerrė nga ēanta pistoletėn e tipit “TT”, duke e drejtuar nga gjyqtarja. Nė momentin qė 57-vjeēari Malaj ka tėrhequr kėmbzėn e pistoletės, pėr fat tė mirė nuk ėshtė realizuar gjuajtja. Mė pas, gjyqtarja Irena Maneku ėshtė larguar me shpejtėsi nga salla dhe ka hyrė nė zyrėn e kolegut tė saj. Duke parė kėtė situatė tė vėshtirė ka ndėrhyrė roja i gjykatės, Agim Gjoka. Ai ka tentuar tė neutralizojė veprimet e 57-vjeēarit, por ėshtė plagosur nė krahun e majtė. Rasti i Fierit u bė shkak qė vetėm dy ditė mė vonė, KLD-ja, pėrmes njė mbledhjeje urgjente tė kėrkonte ndryshimin e masave tė kontrollit nė ēdo gjykatė, me qėllim mbrojtjen e gjyqtarėve.

 

 

Vjedhin njė shtėpi, katėr kavajas nė pranga

 

Vjedhėsit vijojnė tė jenė pjesė e pėrditshme e prangosjes sė policisė. Blutė e kryeqytetit njoftuan dje se, katėr persona, tė akuzuar pėr vjedhjen e njė banese nė Kavajė u arrestuan dje nga policia, ndėrkohė qė njė tjetėr u shpall nė kėrkim pėr tė njėjtėn vepėr penale. Policia e Tiranės bėri tė ditur se shtetasit e arrestuar janė: Alfred Daha, 26 vjeē, Dajan Levoja, 21 vjeē, Emilano Hekurani, 26 vjeē si dhe  Ilir Ramiēi, 28 vjeē, qė tė gjithė banues nė Kavajė. Arrestimi i tyre, sipas policisė, u bė pasi kėta shtetas, nė bashkėpunim me njėri-tjetrin kanė vjedhur banesėn e shtetasit me inicialet Q. Ē, nė lagjen 4, Kavajė. Ndėrkohė qė, nė kėrkim ėshtė shpallur shtetasi me inicialet  F. L, 27 vjeē, po nga Kavaja.

Sipas policisė, nisja e hetimeve pėr kėtė ēėshtje nisi pas kallėzimit tė bėrė dje nga bashkėshortja e shtetasit Q. Ē, e cila nė deponimin e saj ka deklaruar se i kanė vjedhur banesėn nė qytetin e Kavajės, gjatė kohes sė qėndrimit tė saj nė Itali. Nga kėqyrja e vendit tė ngjarjes dhe nga hetimet e ndėrmarra nga policia ka rezultuar se autorėt kanė hyrė nė banesė, duke thyer derėn kryesore tė saj. Nė cilėsinė e provės materiale, katėr personave tashmė tė arrestuar, iu sekuestruan disa nga materialet dhe sendet e vjedhura, thuhet nė njoftimin e policisė.

 

 

“Marlboro” kontrabandė, “Rruga e natės” prangos Veriun

 

Sekuestrohen cigare kontrabandė. 5480 paketa tė markave "Marlboro" dhe "Slims", pa pullė fiskale, iu sekuestruan tė mėrkurėn vonė shtetasit Esat Veriu, 41 vjeē, nga Tirana, nga policia e kryeqytetit, gjatė operacionit tė koduar "Rruga e natės", pasi njė hetimi disajavor. Sipas njoftimit pėr shtyp tė bėrė dje nga policia e Tiranės, 41-vjeēari Veriu u arrestua pėr veprėn penale tė "tregtimit, transportimit tė mallrave qė janė kontrabandė". Policia tha se, pėr tė sipėrpėrmendurin ishin marrė mė parė informacione pėr transportimin dhe tregtimin e mallrave kontrabandė, ku u organizua edhe puna pėr identifikimin e autorėve tė pėrfshirė nė kėtė aktivitet, rrugėt e transportimit dhe vendet e tregtimit. Nė cilėsinė e provės materiale, policia sekuestroi sasinė prej 5480 paketa, njė automjet tip “Mercedes Benz”, TR 5134 M dhe dy aparate telefoni celular.  "Materialet hetimore i kaluan Prokurorisė se Rrethit Gjyqėsor Tiranė, pėr veprėn penale tė "tregtimit, transportimit tė mallrave qė janė kontrabandė", thuhet nė njoftimin e policisė. Ndėrkaq, policia tha se, po hetohet lidhur me intenerarin qė ndjekin paketat kontrabandė deri nė treg.

 

 

 

 

 

 

 

 

SPECIALE

 

 

Rrogat e punonjėsve tė arsimit do tė rriten ēdo vit, siē u bė vitin e kaluar

 

Berisha: Pagat e arsimtarėve do tė dyfishohen

deri nė 2009-ėn

 

Kreu i qeverisė u shpreh se, hapat e ndėrmarrė, siē janė rritja e ndjeshme e rrogave tė arsimtarėve me 23 pėr qind nė vitin e parė tė qeverisjes, do tė vazhdojnė vit pėr vit

 

Kryeministri, Sali Berisha, tha dje nė mbledhjen e qeverisė se, zhvillimi i fushės sė arsimit mbetet ndėr prioritetet kryesore tė qeverisė. Nė kėtė drejtim, Berisha u shpreh se, qeveria do tė vazhdojė hapat e ndėrmarrė nė plotėsimin e objektivit pėr dyfishimin e rrogave tė mėsuesve brenda kėtij mandati, pėr modernizimin e infrastrukturės shkollore, tė mėsimdhėnies, kurrikulave dhe shtrirjen e internetit nė ēdo shkollė. “Tė gjitha kėto do tė mund tė realizohen pėrmes rritjes sė madhe progresive tė buxhetit pėr arsimin”, - tha kryeministri. Gjithashtu, Berisha tha se, hartimi i projektligjit tė arsimit universitar ėshtė realizuar me sukses dhe do tė shqyrtohet dhe miratohet nė mbledhjen e qeverisė. “Ky projektligj pasqyron standardet europiane tė arsimit tė lartė, ku ndėr mė kryesoret ėshtė thellimi dhe konsolidimi i autonomisė universitare”, - tha kryeministri.

Rrogat e arsimtarėve

Kreu i qeverisė u shpreh se hapat e ndėrmarrė, siē janė rritja e ndjeshme e rrogave tė arsimtarėve me 23 pėr qind nė vitin e parė tė qeverisjes, do tė vazhdojnė vit pėr vit, deri nė realizimin e objektivit tė qeverisė brenda kėtij mandati, dyfishimin e rrogave tė tyre. “Do tė vazhdojnė hapat e ndėrmarrė nė modernizimin e shkollave, ndėrtimin e shkollave tė reja dhe arritjen e standardeve tė klasave pėr nxėnėsit, nė mėnyrė qė tė mos ketė klasa me mė shumė se 30 nxėnės, do tė vazhdojmė me modernizimin e mėsimdhėnies, kurrikulave dhe shtrirjen e internetit gjatė kėtij viti nė tė gjitha shkollat e mesme dhe nė 2 vitet nė vazhdim nė tė gjitha shkollat e Shqipėrisė tė tė gjitha niveleve”, - tha Berisha. Kryeministri theksoi se reforma nė arsim, si njė reformė jetike pėr vendin, do tė ketė nė vėmendje universitetet e vendit. “Ne i liberalizuam plotėsisht universitetet, hapėm universitetin “Aleksandėr Moisiu” nė Durrės, hapėm degėn e Ekonomikut nė Sarandė. Gjatė kėtij viti do tė bėhen pėrpjekje serioze pėr Universitetin ‘Myzeqeja’, njė premtim elektoral ky, por qė do tė mbahet, sepse mendoj se ėshtė i domosdoshėm njė universitet, i cili u mundėson tė rinjve tė Fierit, Lushnjės dhe Beratit, tė ndjekin studimet e tyre”, - tha kreu i qeverisė. Berisha u shpreh se, hapja e kėtij universiteti ėshtė plotėsisht e justifikuar me numrin e madh tė tė rinjve nė kėtė territor, me shkallėn e zhvillimit tė tyre, kapacitetet reale, tė ēmuara qė ekzistojnė nė kėto qytete. Kryeministri Berisha garantoi se, Ministria e Arsimit dhe qeveria do t’i japin ndihmė Universitetit ‘Myzeqeja’, nė mėnyrė qė edhe ai tė ketė njė fillim tė mbarė, ashtu siē pati Universiteti i Durrėsit.

 

 

 

 

 

Fėmijėt nė tė gjithė vendin urojnė mėsuesit pėr 7 Marsin

 

Nxėnėsit organizojnė aktivitete pėr festėn e Mėsuesit

 

Shitėsit e luleve shprehen se, qė nė orėt e para tė mėngjesit kishin shitur njė sasi tė madhe lulesh, kryesisht trėndafila dhe karafila, njė shitje, e cila ishte vėnė re edhe nė 14 shkurt

 

Tė gjithė nxėnėsit nė mbarė vendin kanė uruar mėsuesit e tyre nė ditėn e shpallur me njė vendim tė qeverisė shqiptare nė vitin 1960 si “Dita Kombėtare e Mėsuesve”, nė kujtim tė 7 Marsit tė vitit 1878, kur u ēel Mėsonjtorja e parė Shqipe nė qytetin e Korēės. 7 Marsi ėshtė kremtuar dje masivisht nga nxėnėsit nė tė gjithė Shqipėrinė, nė shenjė vlerėsimi tė traditave mė tė mira tė shkollės kombėtare shqipe dhe tė figurės sė nderuar tė mėsuesit. Ndėrkohė, njė rekord nė shitjen e luleve ėshtė shėnuar nė shumė pika tė tregtimit tė luleve nė kryeqytet, ku nxėnėsit i kanė uruar mėsuesit nė ditėn e tyre. Shitėsit e luleve shprehen se, qė nė orėt e para tė mėngjesit kishin shitur njė sasi tė madhe lulesh, kryesisht trėndafila dhe karafila, njė shitje, e cila mė parė ishte vėnė re nė 14 shkurt, nė Ditėn e tė Dashuruarve. Sipas shitėsve, tregtimi i luleve nė kishte filluar qė nė orėt e pasdites sė njė ditė mė parė kur nxėnės tė tė gjitha moshave, tė shoqėruar me ose pa prindėr, kishin blerė lule tė tė gjitha llojeve.

Aktivitetet 

Lule natyrale dhe artificiale janė tregtuar edhe nė rrugėt e metropolit shqiptar, nga shitės ambulantė, sikundėr shumė tregtarė u shprehėn se kishin shitur dhe dhurata nga mė tė ndryshmet, kryesisht parfume dhe bizhuteri. Ministria e Arsimit, me rastin e 7 Marsit, qė kėtė vit pėrkoi me 120-vjetorin e ēeljes sė shkollės sė parė shqipe nė Korēė, shpalli disa javė mė parė “Javėn e Arsimit” (1-7 mars). Pėrmes udhėzimeve tė kėtij dikasteri, drejtoritė dhe zyrat arsimore nė vend, gjatė kėsaj jave organizuan aktivitete tė shumta, nė tė cilat u pėrfshinė tė gjitha shkollat e vendit. Gjatė kėtyre ditėve u promovuan njė sėrė takimesh jubilare, biseda me mėsues dhe veteranė tė arsimit, vizita nė muze, vizita nė familjet e mėsuesve nė pension, veprimtari kulturore, artistike, sportive, ēelje ekspozitash pikture dhe fotografike, panaire libri, etj. Qendra Kombėtare Kulturore e Fėmijėvė nė Tiranė, nė kuadėr tė kėsaj dite, organizoi konkursin e fotografisė mė tė mirė, nė bashkėpunim me Kėshillin e Europės, promovimin e krijimtarisė sė shkrimtareve-mėsuese, me rastin e festave tė 7-8 Marsit, spektaklin festiv “Gėzuar 7 Marsin!”, i organizuar me pjesėmarrjen e fėmijėve tė shkollave 9-vjeēare tė Tiranės. Punimet e fėmijėve tė konkursit tė fotografisė u shoqėruan edhe me ēeljen e ekspozitės “Dialog simbolik me kozmosin” pranė Qendrės Kulturore Ndėrkombėtare “Arbnori”, fotografi qė janė njėherazi pjesė e njė gare ndėrkombėtare nė Rusi. Por edhe shoqėria civile, gjatė kėsaj dite ka shprehur opinionin e saj nė lidhje me parandalimin e fenomenit tė pėrhapjes dhe pėrdorimit tė drogės, dhunės, prostitucionit nė shkolla, sikundėr kanė njoftuar edhe pėr njė sėrė projektesh tė ndėrmarra nė shkolla nė dobi tė pėrmirėsimit tė nivelit arsimor.

 

 

 

 

INSTAT-i: 1.6% e popullsisė, analfabete

 

Duke iu referuar statistikave tė INSTAT-it, vetėm 1.6 pėr qind e popullsisė nė vend rezulton tė jetė analfabete. Sipas kėtyre tė dhėnave, gjatė vitit arsimor 2005-2006, nė 1725 shkolla publike tė arsimit 9-vjeēar janė regjistruar 50.702 nxėnės dhe nė 92 shkolla jopublike janė regjistruar 16.108 nxėnės. Pėr arsimin e mesėm, nė 376 shkolla tė arsimit publik janė regjistruar 138.788 nxėnės dhe nė 77 shkolla tė arsimit jopublik janė regjistruar 11.316 nxėnės. Pėr arsimin e lartė, nė 10  shkolla tė larta publike janė regjistruar 72.465 studentė dhe nė 4 shkolla tė larta jopublike janė regjistruar 1.692 studentė. Mėsonjtorja e parė Shqipe, e ēelur nė 7 Mars nė 1887, nė kushtet e pushtimit otoman, u mundėsua nga njė grup rilindasish, ndėrsa ishte e para shkollė fillore me njė fizionomi tė theksuar kombėtare dhe laike, ku tė gjitha mėsimet jepeshin nė gjuhėn shqipe. Drejtuesit e parė tė shkollės qenė patriotėt e Rilindjes sonė Kombėtare, Pandeli Sotiri, Petro Nini Luarasi, Nuēi Naēi, etj., ndėrsa drejtor i parė i saj u zgjodh Petro Nini Luarasi, njė nga figurat kryesore tė kohės, veprimtar i Rilindjes Kombėtare Shqiptare, publicist dhe pedagog. Mėsonjtorja e parė Shqipe pati njė jetė 15-vjeēare, ku pėrballoi pengesat dhe vėshtirėsitė e nxjerra nga pushtuesit otomanė dhe sidomos kleri, qė kėrkonte ndalimin e pėrhapjes dhe mėsimit tė gjuhės shqipe. Rėndėsia e krijimit tė kėsaj shkolle qėndron nė faktin se ajo institucionalizoi mėsimin e gjuhės shqipe nė Shqipėri dhe krijoi njė plejadė njerėzish, tė cilėt u bėnė mė vonė veprimtarė tė lėvizjes pėr ēlirim kombėtar dhe shoqėror tė vendit.

 

 

 

Topalli iu dhuron botimet e Kuvendit mėsuesve dhe nxėnėsve

 

Me rastin e 7 Marsit, kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, zhvilloi njė takim me mėsues dhe nxėnės tė shkollės 9-vjeēare “Edit’h Durham” dhe tė shkollės sė mesme tė pėrgjithshme “Petro Nini Luarasi”, nė Tiranė. Si kryetare e Kuvendit dhe si prind, Jozefina Topalli iu dhuroi nxėnėsve dhe mėsuesve disa nga botimet e Kuvendit dhe disa libra me njohuri pėr Konventat Europiane pėr tė drejtat e njeriut dhe tė fėmijėve. Duke shprehur mirėnjohjen mė tė thellė pėr mėsuesit ajo pohoi: “Nuk ka nė botė personalitet mė tė dashur nė jetėn e ēdokujt sesa mėsuesi, qė na bėjnė tė besojmė nė njė tė ardhme mė tė mirė e qė ndihmojnė fėmijėt tanė tė bėhen tė aftė pėr tė nesėrmen”. Me rastin e vizitės sė kryetares sė Kuvendit, nxėnėsit e shkollės kishin pėrgatitur njė program artistik me pjesė tė recituara dhe tė kėnduara nga ata vetė, ndėrkohė qė ajo ka asistuar edhe nė njė lojė volejbolli mes dy skuadrave tė shkollės. Mė rastin e vizitės, ajo iu ka uruar festėn tė gjithė mėsuesve tė Shqipėrisė, duke shtuar: “Vij kėtu pėr t’iu uruar festėn juve dhe pėrmes jush, tė gjithė mėsuesve nė ēdo shkollė, nė ēdo qytet, jo vetėm nė emėr tė Kuvendit, por edhe si prind”. Topalli shtoi se, “gjithmonė kam menduar se askush mė shumė se mėsuesit nuk bėn tė mundur qė fėmijėt tė prekin tė ardhmen qė nė bankat e shkollės, askush mė shumė se ata nuk mund tė bėjė qė fėmijėt tanė tė besojnė se e ardhmja ėshtė mė e bukur, tė besojnė se ky vend, pavarėsisht vėshtirėsive, do tė bėhet mė i mirė. Nė shenjė mirėnjohje iu bėj tė gjithė mėsuesve urimet mė tė ngrohta pėr personalitetin mė inspirues, mė tė respektueshėm, mė tė admirueshėm nė ēdo shkollė, nė ēdo qytet.”

Alketa Alia

 

 

 

Parlamenti Rinor: Shkollat zėvendėsohen me pallatet e bashkisė

 

Parlamenti Rinor ka reaguar dje, me rastin e festės sė 7-Marsit kundra vendimit tė bashkisė pėr prishjen e shkollės “Kosova” dhe zėvendėsimin saj me njė pallat tė ri. Pėr tė kundėrshtuar njė vendim tė tillė, tė rinjtė, me tablo nė duar, kanė pikturuar shkollėn e ėndrrave tė tyre, si e vetmja mėnyrė qė ata mund tė bėjnė pėr ta kundėrshtuar vendimin e bashkisė. “Ndėrkohė qė, 120 vjet mė parė rilindasit tanė hapnin shkollėn e parė shqipe, ne sot prishim njė shkollė dhe bėjmė njė pallat”, - janė shprehur ata. Shkatėrrimi i shkollave qė janė “porta”, e dijes pėr tė rinjtė dhe zėvendėsimi me objekte nė interes tė individėve tė caktuar tregon qartė edhe dėshirėn e kėtyre personave pėr tė shkatėrruar ēdo gjė, me qėllim arritjen e objektivave tė tyre. Studentėt kanė shtuar se, “Si mund tė jemi tė edukuar dhe si mund tė komunikojmė nė harmoni tė plotė me njėri-tjetrin, kur mė tė rriturit mendojnė vetėm se si tė mbushin xhepat e tyre nė kurriz tė vendit tė dijes. Ėshtė me tė vėrtetė e padurueshme qė tė shohėsh se si vihet dorė e rėndė mbi shkollat. Prandaj ne, tė rinjtė, denoncojmė me forcė kėtė vepėr tė rėndė, duke treguar me pikturat tona sado pak shpresė qė tė ndalohet kjo dorė shkatėrrimtare dhe nė vend tė rrėnojave apo gradaēelave tė ndėrtohet njė shkollė e bukur. Njė shkollė qė t’i ngjasojė pikturave tona.” Parlamenti Rinor ėshtė themeluar nė vitin 2000 nga UNICEF-i dhe shtrihet nė 12 prefekurat e vendit.

A. Alia

 

 

 

Reformat nė arsim do tė mbulojnė edhe trajnimin e mėsuesve

 

Pollo: Do tė ndėrtohen mė shumė shkolla tė reja

 

Ministri i Arsimit dhe Shkencės, Genc Pollo, deklaroi dje nė qytetin e Korēės se, arsimi ėshtė njė ndėr prioritetet bazė tė qeverisė. Ai pohoi se, “reformat e thella tė investimeve nė shifra mė tė mėdha se kurrė mė parė janė njė dėshmi e saj. Kėto reforma prekin ēdo hallkė tė arsimit, duke pėrmendur tri linjat kryesore: reforma kurrikulore, qė kėtė vit ėshtė nė zhvillim dinamik, reforma e trajnimit tė mėsuesve, e cila gjithashtu po merr konture tė reja, si dhe nė vlerėsimin e nxėnėsve qė me Maturėn Shtetėrore dhe me masa tė tjera shėnoi njė ecuri tė veēantė”. Mė tej, ai iu komunikoi banorėve tė Korēės pėrpjekjet e tij pėr hapjen e shkollave tė reja, atje ku ėshtė e pėrqėndruar popullsia mė e madhe. Pėr arritjen e kėtyre objektivave Pollo shtoi se, “qeveria synon njė bashkėpunim shumė tė mirė me pushtetin lokal, me bashkitė dhe komunat, qė janė, pėrmes granteve tė dhėna tė buxhetit tė shtetit, investitorė nė njė sipėrmarrje tė madhe pėr tė ndėrtuar shkolla tė reja dhe pėr tė reduktuar numrin e nxėnėsve nė klasė. Pajisje dhe laboratorė shkencorė, qė do tė arrihet, me projektin e madh, projektin ‘TIK’, me anė tė tė cilit, shkollat do tė pajisen me laboratorė kompjuterikė tė lidhur me internetin dhe qė do tė realizohet sė shpejti nga njė buxhet me vlerė miliona eurosh. Me kėtė rast, iu uroj festėn e 7 Marsit tė gjithė mėsueve, duke theksuar se mėsuesi duhet tė vendoset nė piedestalin social qė ai meriton dhe e para mėnyrė ėshtė shpėrblimi adekuat.” Pollo tha se ky shpėrblim ka nisur me rritjen e rrogave prej mbi 20% vitin e kaluar, gjė qė kjo qeveri ėshtė e vendosur ta vazhdojė mė tej ēdo vit, pėr tė realizimin e premtimit tė saj pėr dyfishimin e pagave tė mėsuesve brenda mandatit. Pėr tė kujtuar tė gjithė mėsuesit data 1-7 Mars ėshtė shpallur dhe si “Java e Arsimit”. MASH, gjithashtu udhėzoi tė gjitha drejtoritė arsimore nė vend pėr organizimin e aktiviteteve kulturore dhe artistike nė shkolla nė pėrkujtim tė 7 Marsit 1887. Qė nga dita qė nė Mėsonjtoren e Korēės u dha mėsim pėr herė tė parė shqip, nė Shqipėri festohet ēdo vit dita e 7 Marsit si festa e Mėsuesit. Aktualisht, nė sistemin e arsimit shqiptar japin mėsim rreth 36.000 mėsues tė arsimit parauniversitar.

A. Alia

 

 

 

 

 

 

KULTURA

 

QNK/ Homazh pėr gratė e persekutuara nga regjimi komunist me rastin e 8 Marsit

 

 

 

Drita Ēomo- Anna Franku e letėrsisė shqipe!

 

Miranda Haxhia

 

(25 vjet pas vdekjes sė  Drita Ēomos dhe ditarit tė saj “Drita qė vjen nga humnera)

 

Fundi

 

…Te dera e dhomės sė vajzės qė po jepte shpirt, nėnėn e mjeruar e prisnin nė kėmbė dy njerėz tė policisė sė fshehtė shqiptare. Ata nuk e fshihnin padurimin, madje, njeri prej tyre i tha gruas tė shpejtonte. … Gruaja kėrkoi tė rrinte edhe pak, por shoqėruesit, fare shpėrfillės, e urdhėruan haptas tė ngrihej. Te dera ajo bėri pėrpjekjen e fundit: “Unė njoh Nexhmije Hoxhėn. Mė lejoni t’i telefonoj. Ajo ėshtė nėnė dhe do mė kuptojė. Rojet qeshėn me zė tė lartė:- Si shumė lart e vrake. Dashke tė shqetėsosh edhe shoqen Nexhmije. Nuk thua faleminderit qė tė lamė edhe kaq.” Gruaja uli kryet dhe doli. Vajza qė jepte shpirt nė Spitalin Onklogjik ishte Drita Ēomo, njė nga letraret mė interesante tė brezit tė vet, por nė atė kohė e panjohur, pėr arsyen se tė atin e kishte nė burg dhe nėnėn nė internim. Pėr ata qė e njihnin ishte njė vajzė e bukur dhe pakėz e trishtuar. Nė udhėn e jėtės sė saj i kishin dalė herėt dy nga pėrbindėshat mė tė zes tė kohės, diktatura dhe kanceri….- shkruan Ismail Kadare nė parathėnien e librit tė botuar 16 vjet pas fikjes sė saj, nė vitin 1997.

Pertej fundit

Janė ndezur 25 qirinj, nga njė pėr ēdo vit. Askush nuk e beson se vdekja e mori tė tėrėn. Ajo nuk qe e zakonshme, natyrisht dhe pėrkėdhelia e sėmundjes qe e destinuar pėr tė plotėsuar gjithė curriculėn e vuajtjes sė saj qė kishte filluar kur doli prej barkut tė nėnės e u fundos me rėndesėn e dheut sipėr, pikėrisht nė 19 shkurt 1981, duke duruar dhe mė tė pashembulltėn vuajtje, mungesėn e nėnės mbi krye, sa pėr t’i lagur buzėt, kur lėshonte frymėn e fundit nė kėtė botė mizore. 

“E megjithatė e dua kaq shumė jetėn. Dhe do tė jetoj, sado tė rėnda tė jenė provat qė do tė vėrė para meje jeta, unė do tė jetoj” – shkruan Drita Ēomo nė 25 korrik 1976, kur ishte vetėm 17 vjeē, nė librin “Drita qė vjen nga humnera” i botuar vetėm nė vitin 1997, pas shembjes sė diktaturės komuniste, duke u kujtuar tė gjithėve, se nė rrethana po aq tė ngjashme, nė Shqipėri jetoi dhe vdiq njė Anna Frank. I pashembullt rasti i kėsaj Ana Franku nė historinė shqiptare. Ajo ėshtė simbol i vuajtjes dhe rezistencės kundėr diktaturės komuniste. I rrallė ditari i shkruar nė errėsirėn e mosarsyes kolektive qė e mbajti kėtė vend gati gjysmė shekulli. Njė libėr qė flet  ēdo ditė po t’i rikthehesh. Njė libėr qė tė sjell para syve atė, sė cilės nuk duhet t’i shmanget njeriu:- kujtesės. Kur njė komb humbet kujtesėn, humbet arsyen, ai nuk ėshtė mė si i tillė. Dhe Shqipėria ka shumė nevojė pėr arsye, pėr kujtesė, pėr alarmin e madh:- mos harroni! Sepse diktaturat lindin kur harresa ėshtė nė lulėzimin e saj. Anna Franku u bė e njohur pėr ditarin e saj, u shndrrua nė frymėzim pėr mijėra e mijėra tė rinj nė tė gjithė botėn. Ndėrkohė, jo shumė vite mė pas, kėtu, nė vendin e vogėl, brenda eksperimentit mė tė madh  qė komunizmi kreu me jėtė njerėzish, mosha e Drita Ēomos, ndalur nė 23 vjeē, gjithēka e kėsaj vajze mbėrthyer nė shpėrgenjtė e njė diktature monstruoze, u bė simbol i njė qendrese duke mos e besuar fundin.

 

 Kush ėshtė Drita Ēomo?

 

Personazh i Solzhenicinit apo vet Solzhenicin-e e letėrsisė shqipe? Po ai spital si nė Rusinė e largėt, po ajo frikė dhe hije e vdekjes, po ai mjerim dhe mangėsi nė barna, kushte, ushqim, po ajo pėrpėlitje e pashpresė pėr jetėn. Metastaza tė gjata tė  regjimit. Ankthe dhe deshpėrime njerėzore. Njė paralele qė vinte prej sė njėjtės ideologji dhe tė njėjtit sistem diktatorial. Ndryshimi qe se nė kohėn kur kaceri zaptoi trupin e njė vajze tė internuar, Drita Ēomos, diktatura qe nė kulmin e saj, ndėrsa Solzhenicini shkruan pėr njė spital dhe gjendra kaceroze tė njė post-diktature. Ndaj thėllimi e vuajtja e Dritės e kalon fuqinė Solzhenici-ane nė pėrshkrimin  dhe mesazhin qė pėrcjell tek lexuesi. Ėshtė vuajtja, apo virtyti i fituar mbi vuajtjen? Ėshtė frymėzimi, apo fati qė e shpie drejt sė pashmangshmes, letėrsisė, si njė formė shpėtimtare pėr paqen e brendshme gati hyjnore qė ajo i jep jetės. Pėr tė njohur Drita Ēomon duhet tė ndjekėsh pas drithėrimėn e njė flake tė zbehtė. Tė ecėsh mbrapsht nė kohė, tė njohėsh kalvarin e familjes Belishova,  ta dallosh si bebe tė burgosur dhe tė dėnuar pėr tėrė jetėn.

 

Jo tė gjitha vdekjet marrin.

 

Ajo la pas njė ditar.  Njė ditar i shkruar nėn lėkurėn pėrvėluese tė diktaturės komuniste nė Shqipėri, shquar si njė nga modelet mė ekstreme pėr krimet kundrejt njeriut. E dėnuar tė mbajė nė kurriz pėr tėrė jetėn e saj tė shkurtėr kufomėn e « mėkatit » tė nėnės sė saj, znj. Liri Belishova, njėrės prej intelektualeve dhe luftėtareve tė dala nga idealet e njė lufte qė do t’i shuante njė nga njė bijtė mė tė mirė; duke e filluar jetėn duke iu bashkangjitur burgut tė atit tė saj, burgut tė dajove, kalvarit tė pafund tė internimeve, denimeve, persekutimeve, pėrēmimeve qė krijonte vet diktatura ; - Drita Ēomo krijon njė biografi tė sajėn, e cila erdhi e u mbush  nė njė nga ngrehinat e Cėrrikut, ku i ra shorti i keq tė jetonte dhe tė shlyente dėnimin pėr fajin e madh se ishte bijė e dy prindėrve, se ishte e lindur prej dashurisė. Ky « mėkat » u bė edhe bodrumi i madh i vujtjes dhe persekutimit tė Drita Ēomos. Kėtu filloi tė shkruhet ditari i saj, i cili u botua me parathėnien e shkrimtarit Ismail Kadare.

Edhe pa e njohur Drita Ēomon, duke shfletuar ditarin, futen rrezet e holla tė diellit nė errėsirėn e jetės sė saj, ndriēohesh pak nga pak nga forma dhe thellėsia me tė cilėn shfaqet vet ajo nė plotėsinė e karakterit dhe formimit si njeri. I kishte tė gjitha gjasat pėr tė provuar dėshpėrimin, pėr tė mallkuar ditėn kur erdhi nė jetė, pėr tė protestuar fuqishėm me zėrat e urrejtjes, tė linte amanet shpagimin pėr vjedhjen monstruoze qė diktatura i bėri jetės sė saj, por nuk bėri asgjė nga kėto. Ajo shkroi, shkroi vuajtjen nė ditarin e saj, duke e shndrruar nė dritė poezie  gjithė pikėllimin e vetminė e madhe qė, duke patur parasysh atė jetė, ėshtė  nė kufijtė ekstremė tė kuptimit universal tė fjalės vetmi!

Po ē’janė 20 vjet?/ as pėr t’i thėnė “po” dashurisė nuk mjaftuan/ dhe ai kėrkon, dhe ai pret…/si ta quash jetė kėtė, si ta quash?/  E di. Granulomė malinjė/qėndron e zezė mbi 20 vjetėt e mi…/e di doktor, e di…/ po unė duroj/ se dhembjen e kam njohur qysh fėmijė/ dhe prapė dua tė jetoj/ dhe do ta mund atė tė tmerrshmen malinjė/ Qė tė jetoj. Edhe pse e njohu ashpėrsinė e jetės qė fėmijė, ajo e donte shumė jetėn. Pėr 20 vjet me rradhė mori kartolinė apo njė copė letėr nga ati i saj prej burgut ku ai ndodhej. Ditėlindjet fikeshin njė nga njė mes izolimit dhe kushtit ēnjerėzor pėr tė vdekur e vetme. Ky ėshtė fati dhe kjo ėshtė e pashkruara nė jetėn e njėrės prej dhjetra dhe qindrave vajza, djem tė cilėt qė kur lindėn njohėn pagėzimin  e diktaturės.

 “Ėshtė e tmerrshme po ta mendosh, po ne nuk dimė pėrse jetojmė. Jeta ėshtė e ashpėr, dhe po nuk dite tė qėndrosh, rrėzohesh. Nuk di, po nganjėhere mė duket se kam shumė frikė nga jeta. Megjithatė unė do tė qėndroj. Sido qė tė bėhet, nuk kam pėr t’u rrėzuar. Ndoshta do tė jetė vėshtirė, po unė kam besim…”- shkruan Drita nė ditar. Do tė vuante, do tė duronte, pa u penduar kurrė, pa shikuar tė tjerėt nė qėndronin apo jo, nė  pėrkulej dikush qė e pandehnin mė burrė. Njė mijė po tė mbeteshin, do mbetej dhe ajo, edhe njėqind tė beheshin, ajo do ish aty, e dhjeta do tė ishte, po qe se mbeteshin dhjetė, e nė mbetė veē njė- do ishte Drita ajo!

 

E nė mbetė veē njė- do ishte Drita ajo!

 

Thelbin e kėsaj filozofie vet Drita e pėrsėriste shpesh duke u mbėshtetur tek autorė tė mėdhenj, letėrsinė e tė cilėve e studionte me vullnet tė jashtėzakonshėm, edhe pse e destinuar pėr tė mos marrė kurrė diplomė. 

Ėshtė ky besim pėr jetėn, dashuria e madhe pėr tė, qė e bėn librin e Drita Ēomos tė jetė njė mesazh i rrallė pėr brezin e ri, pėr gjithė ata qė kanė humbur shpresat, pėr gjithė ata qė ndodhen pėrballė rrezikut me gjunjė e zemėr tė dobėt, pėr gjithė ata qė shikojnė konfuzion rreth jetės sė tyre. Ėshtė ky mesazh optimist i shkruar nė rrethana tė jashtėzakonshme qė e bėjnė ditarin e saj mė shumė se njė dokument njerėzor, por njė zė tė fuqishėm  nga i cili konservojmė nė kujtesė drithėrimat  e njė qetėsie tė besueshme, mirėsinė kurajoze qė ka pėrballur me vdekjen. Nuk arrij tė kuptoj si i duroi 23 vjet buzė hekurash, takimesh tė shkurtėra, si e duroi ndarjen, mallin dhe dhimbjen qė i rėndoi deri nė fund mbi shpinė. Pėr njė peshė tė tillė vetėm letėrsia ėshtė e denjė. Poezitė e Drita Ēomos premtojnė njė talent, qė iu kėput koka pa u zhvilluar mirė. Nė botėn e saj, nė gjithėsinė e saj, ajo krijoi njė stil mendimi, njė poezi me varg tė sistemuar, tė dallueshėm, tė thjeshtė, njerėzor. Kuptohet lehtė pasuria e madhe qė ajo akumulonte prej letėrsisė klasike. Njeriu mund tė shkruajė gjithė jetėn e tė mos mbahet mend, Drita shkroi vetėm njė ditar, disa poezi si pėr tė rrėfyer se magjia e letėrsisė dhe poezisė ėshtė:- t’i japė kurajo njeriut! Tė mos e lėrė tė vdesė! Ndaj ajo ende flet, ende vuan, ende psherėtin, ende do, por kurrė nuk urren!

 

 

 II.

 

Homazhi

 

Me rastin e festės sė  gruas, Qendra Ndėrkombėtare e Kulturės “Arbnori”,

ka organizuar ditėn e martė njė mbrėmje pėr Drita Ēomon”( vajzėn e Liri Belishovės,  e cila u nda nga jeta nga njė sėmundje e pashėrueshme nė moshėn 23 vjeēare)

Nė kėtė aktivitet ishin tė pranishėm artistė, historianė, pedagogė, si edhe mjaft  gra tė persekutuara nga diktatura komuniste. Gjatė kėtij aktiviteti kanė thėnė fjalėn e tyre kritikja e artit Suzana Varvarica, shkrimtarja Shpresa Vreto, Klara Kodra, Tinka Kurti, Margarita Xhepa, etj. Drita Como ka lėnė tė shkruar njė ditar  e nė  tė  pėrshkruhen me hollėsi dhe nė mėnyrė  artistike skutat mė tė errėta, ku e ka pėrplasur fati pėr tė jetuar, vendi i internimit , spitali ku mjekohej, udhėtimet e pakta me tren nėpėr mesin e Shqipėrisė, Elbasan, Tiranė , Cėrrik. E teksa e lexojmė romanin e saj” Dritė qė vjen nga humnera’ cilido mund tė gjejė copėza nga jeta e vet, nėn vuajtjen e pėrgjithshme, tė asaj kohe pa kohė ,qė e mbajti kėtė vend  gati gjysmė shekulli. Drita Ēomo librin e shkroi pėr vete si pėr njė mik tek i cili kishte nevojė tė rrėfehej, e shkroi duke e ditur se edhe mund t’ia zhduknin, sic i pati ndodhur edhe me dy ditarė tė tjerė. Fati i Dritės ka qenė shumė tronditės, ajo thuajse foshnje u pėrball me diktaturėn e egėr e tė pėrbindshme  komuniste, ndėrsa kur ishte nė moshėn 18-vjeēare  pėrballet me njė pėrbindėsh tjetėr tė tmerrshėm kancerin, qė i merr jetėn nė njė moshė fare tė re.

 

Dh.H.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

-Nė intervistėn me studiuesin e historisė prof. dr. Xheladin Shalėn, kėshilltar shkencor, profesor ordinar dhe kryeredaktor i revistės “Gjurmime albanologjike” (Seria e shkencave historike) bisedojmė pėr nxitjen e motivin e tij pėr t’i hyrė studimit tė historisė, pėr librin e tij mė tė ri “Ēėshtja shqiptare dhe diplomacia serbe 1912-1913 dhe  rolin e revistės “Gjurmime albanologjike”

 

 

Intervistė me studiuesin e historisė prof.dr.Xheladin Shala

 

 

Cili ėshtė qėllimi i Serbisė nė kėtė histori

 

 

Ragip SYLAJ

 

Prof.dr.Xheladin Shala (Mushtisht, 1949) u shkollua nė vendlindje, nė Prizren e nė Prishtinė. Nga shtatori i vitit 1977 punon nė Institutin Albanologjik tė Prishtinės nė Degėn e Historisė. Temėn e magjistraturės me titullin “Marrėdhėniet shqiptaro – jugosllave 1918 – 1924” e mbrojti mė 1979. Nė vitin 1986 e mbrojti tezėn e doktoratės. Shtatė vjet (1978-1985) ishte sekretar i Redaksisė sė revistės “Gjurmime albanologjike” – Seria e shkencave historike, ndėrsa nga viti 1986 e deri tani ėshtė kryeredaktor i revistės “Gjurmime albanologjike” – Seria e shkencave historike, duke pėrgatitur 21 numra tė saj. Mė 1988 – 1989 ishte kryetar i OTH tė partisė. Nuk pranoi kurrfarė diferencimi pėr asnjė koleg asokohe, pėr ēka u pėrjashtua nga OTH sė bashku me ish-kryetarin e Kosovės dr. Ibrahim Rugova, dr. Rexhep Qosja, dr. Rrustem Berisha dhe dr. Shkėlzen Raēa. Dr. Xheladin Shala ishte ndėr nėnshkruesit e parė tė Apelit tė 215 intelektualėve. Nė vitin 1989 ka botuar veprėn “Marrėdhėniet shqiptaro – serbe 1912 – 1918”, e cila u prit mirė dhe me interesim tė madh nga lexuesi shqiptar (vetėm pėr 20 ditė u shitėn 3000 ekzemplarė tė kėsaj vepre). Nga viti 1990 deri mė 1994 ishte kryetar i Shoqatės sė Profesorėve dhe tė Punėtorėve Shkencorė, kur u bė shkėputja definitive me Rregullore e Statute tė Universitetit tė Prishtinės nga Serbia. Mė 2006 ka botuar veprėn “Ēėshtja shqiptare dhe diplomacia serbe 1912 – 1913”. Ka botuar rreth 1500 faqe tekst nė revistat mė tė njohura shkencore historike. Ka marrė pjesė nė dhjetėra tribuna, sesione, simpoziume, konferenca dhe kongrese shkencore tė organizuara nė Kosovė dhe jashtė saj.

 

Intervista

 

A mund tė thoni pėr lexuesit e gazetės sonė se cila ka qenė nxitja e motivi juaj pėr t’i hyrė studimit tė historisė?

 

 

Shala: Ishte viti 1968. Atėherė isha nė vitin e dytė tė gjimnazit tė Prizrenit, kur filluan tė frynin disa erėra tė lehta pėr popullin tonė tė shumė vuajtur. Nė klasė i kishim 17 pėrsėritės qė e kishin humbur vitin vetėm nga lėnda e gjuhės serbe. Kjo mė linte pėrshtypje shumė tė keqe, ankimet pėr padrejtėsi ishin tė pranishme kudo. Po atė vit festohej edhe 500-vjetori i vdekjes sė heroit tonė kombėtar – Skėnderbeut dhe kjo ngjarje domosdo la mbresa tė jashtėzakonshme nė ne, sidomos pėr faktin se deri asokohe e mėsonim kryesisht vetėm historinė e pushtuesit tonė. Flitej me respekt pėr fjalimet dhe diskutimet e grupit tė profesorėve tė nderuar nga Tirana, nė krye me Aleks Budėn dhe profesorėve tė respektuar, si Ali Hadri, Skėnder Rizaj etj. Atėbotė, mė lindi edhe dashuria pėr ta studiuar historinė tonė kombėtare, megjithėse si lėndė e kam njohur mė sė shumti qė nga shkolla fillore nė Mushtisht, falė edhe arsimtarit tė palodhshėm, Sali Kolgecit, tė cilit i jam mirėnjohės. Pastaj, si nxitje ishin bisedat e burrave nė ndeja tė ndryshme, ku flitej pėr trimėritė dhe viktimizimin e popullit tonė pėr liri. Ndėrkaq, motivi ishte se shqiptarėt e kėsaj gjysmė Shqipėrie tė ripushtuar ishin gjithnjė tė ndjekur, burgosur, torturuar, plagosur, vrarė, masakruar dhe tė djegur pėr sė gjalli nga pushtuesit sllavo – ortodoksė. Pra, kishim tė bėnim me njė armik mizor e barbar nė historinė mijėvjeēare tė Kosovės – pėrkatėsisht Dardanisė. Ndriēimi i kėsaj tė vėrtete dhe realizimi i tė drejtave njerėzore e kombėtare ishin motivi im kryesor.

 

Cila ėshtė pėrmbajtja e shkurtėr e librit tuaj mė tė ri “Ēėshtja shqiptare dhe diplomacia serbe 1912 – 1913”? Cili ėshtė objekti kryesor i trajtimit, pėrkatėsisht ku pėrqendrohet ai mė shumė?

 

Shala: Obligimi ynė si historian ėshtė qė tė hedhim dritė mbi ngjarjet dhe figurat madhore tė kombit tonė. Ēėshtja jonė kombėtare ishte temė nė diskutimet brenda vendit dhe nė arenėn ndėrkombėtare, me qėllim tė zgjidhjes sė nyjės gordiane – pra tė ēėshtjes sė Kosovės, e cila ishte mbėrthyer nė kthetrat e politikės serbomadhe pėr mė shumė se njė shekull e gjysmė. Nė prill tė vitit tė shkuar e botova kėtė monografi qė pėrfshin vitet 1912 – 1913, pasi kjo ishte koha kur u vendos fati ynė tragjik, i ndarjes dhe pėrgjysmimit tė popullit tonė, pasojat e sė cilės ndihen edhe sot e kėsaj dite. Nė monografi ėshtė synuar tė vihet nė pah qėndrimi i diplomacisė mashtruese serbe ndaj ēėshtjes shqiptare nė njė periudhė dramatike e vendimtare pėr popullin tonė. Janė bėrė analiza kritike pėr zhvillimet e kohės, por edhe definimi i synimeve ekspansioniste tė Serbisė ndaj tokave shqiptare si dhe pasqyrimi i qėndrimit shovinist ndaj shqiptarėve nė pėrgjithėsi. Derisa shqiptarėt e Kosovės bėnė pėrpjekje titanike qė ta krijonin njė Shqipėri me kufijtė e saj, vėrtet kombėtarė, qėllimi i Serbisė ishte ērrėnjosja e idesė sė ēlirimit dhe bashkimit kombėtar tė shqiptarėve. Ato vite ishin fatale pėr ne si komb, pasi qė Kosova dhe tokat e tjera historike dhe etnike shqiptare pėrreth saj, pa tė drejtė, mbetėn jashtė shtetit tė pranuar shqiptar. Mirėpo, shqiptarėt kurrė nuk u pajtuan me humbjen e gjysmės sė Shqipėrisė, tė cilėn fatkeqėsisht Serbia e kishte shndėrruar nė njė koloni qė nga fundi i vitit 1912 e deri nė gjysmėn e vitit 1999. Nė kėtė monografi gjykohen ambiciet e shfrenuara tė politikės dhe tė diplomacisė serbe. Ka edhe dokumente serbe, tė pėrfshira nė libėr, qė vetė e pranojnė faktin se Serbia mė 1912 e kishte okupuar Kosovėn.

 

Sipas jush, nė ēfarė gjendjeje ėshtė sot historiografia shqiptare?

 

Shala: Me lėvizjet demokratike dhe rėnien e sistemit monist, u hoqėn kufizimet rreth shkrimit tė historisė sė vėrtetė kombėtare, por mungonin mjetet materiale dhe kėtu filloi te disa “biznesi” i (ē)rregullimit, nė disa aspekte, tė shkrimit tė historisė sonė kombėtare. Ka vlera reale dhe antivlera tė botimeve pėr personalitetet dhe ngjarjet e rėndėsishme kombėtare. Historiografia shqiptare deri vonė nuk u ka kushtuar rėndėsi tė duhur sakrifikuesve dhe rezistuesve shqiptarė kundėr pushtuesve, sidomos kundėr pushtuesve fqinjė. Rrjedhimisht, ende nuk janė ndriēuar sa e si duhet ngjarjet dhe figurat qendrore tė kėtyre luftėrave, tė cilat nuk lejuan qė tė venitet dhe tė shuhet kombi shqiptar. Them se tė shkruash pėr ēlirimtarėt shqiptarė, nuk ėshtė vetėm njė nder, por ėshtė edhe obligim dhe krenari kombėtare. Si e kemi gjendjen politike dhe ekonomike, pėr fat tė keq, ashtu e kemi edhe historiografinė shqiptare.

 

Pse, sipas disave, mė tepėr i besohet historisė sė shkruar nga tė huajt se sa asaj tė shkruar nga autorėt shqiptarė?

 

Shala: Mendojmė qė historianėt e mirėfilltė kurrė nuk besojnė qė historinė tonė kombėtare mund ta njohin dhe ta shkruajnė mė mirė tė huajt. Puna pse citohen autorėt e huaj ndėrlidhet me faktin se ata pėrkthehen nė gjuhė tė rėndėsishme botėrore dhe se distribuomi i veprave tė tyre ėshtė mė i mirė. Ndėrkaq, monografitė tona shkruhen nė gjuhėn amtare dhe asnjė individ apo institucion nuk merret me pėrkthimin dhe shpėrndarjen e librave tė historianėve shqiptarė. P.sh. librat qė botohen nė Institutin tonė shiten pothuajse vetėm nė njė librari qė ndodhet nė objektin tonė. Pastaj, ka fare pak historianė botėrorė qė e konsultojnė literaturėn nė gjuhėn shqipe etj.

 

Kur jemi te kjo ēėshtje, a mendoni se do tė duhej tė rishkruhej historia jonė, me qėllim qė tė deideologjizohet dhe t’i pėrkushtohet tė vėrtetės shkencore ?

 

Shala: Nuk mendoj se sė shpejti do tė rishkruhet historia jonė kombėtare, meqė nuk janė krijuar kushtet pėr hulumtime nė arkivat e njohura tė Vjenės, Romės, Stambollit, Londrės, Berlinit, Parisit etj., ku ka fonde shumė tė pasura pėr historinė tonė mijėvjeēare. Pastaj, ka shumė historianė qė janė shkolluar nė kohėn e monizmit, duke magjistruar dhe doktoruar nė tema tė ideologjizuara, me njė fjalė ekziston njė “gardė e vjetėr” qė nuk lirohet lehtė nga klishetė dhe metodat moniste tė shkrimit. Ka disa pėrmirėsime pėr njė histori tė mirėfilltė kombėtare viteve tė fundit, por ende jemi larg historisė meritore mbarėkombėtare. Gjatė Luftės sė Dytė Botėrore u bė luftė antifashiste, ndėrsa forcat qė luftonin pėr njė Shqipėri etnike ndiqeshin dhe e kishin tė sigurt pushkatimin nga sllavo – komunistėt, sado qė atdhetarėt e mirėfilltė pėr bashkim kombėtar e pėrbėnin brumin e historisė sonė kombėtare dhe ishin pjesė e njė tė vėrtete historike, e cila fatkeqėsisht qe fshehur e njollosur mė se gjysmė shekulli.

 

Nė Kosovė sikur jemi vonuar nė histori. A mund tė thoni pse?

 

Shala: Ky popull kaloi momente tepėr delikate gjatė historisė mijėvjeēare dhe shpesh ėshtė pėrballur me vėshtirėsi tė papara. Toka e Kosovės, pėrkatėsisht e Dardanisė, disa herė ėshtė pėrgjysmuar dhe copėtuar. Ishte njė fatkeqėsi e madhe pėr shqiptarėt e Kosovės qė e kishim nė kufi Serbinė, e cila zgjerimin dhe ekspansionin fill e mbarim e ka shtrirė nė tokat iliro – shqiptare. Serbia pėr mė tepėr se njė shekull me demagogji, falsifikime dhe gėnjeshtra gjysmėn e kombit tonė e trajtonte si pakicė. Kėshtu, nė Beograd shumė herė diskutoheshin dhe miratoheshin platforma me ide vdekjeprurėse dhe me programe (elaborate) shfarosėse ndaj popullit shqiptar. Gjithashtu, edhe Fuqitė e Mėdha sė bashku me shtetet fqinje, ndaj Kosovės silleshin me hile nė dekadat e fundit tė shekullit XIX- dhe nė fillim tė shekullit XX, duke bluar vazhdimisht nė kokat e tyre plane tė llahtarshme. Duhet thėnė njė tė vėrtetė historike; politika dhe diplomacia gėnjeshtare e Serbisė ishin dhe do tė jenė edhe shumė kohė njė sherr i madh pėr ēėshtjen tonė tė pazgjidhur kombėtare.

 

Cili ėshtė roli i sotėm i revistės shkencore “Gjurmime albanologjike” (Seria e shkencave historike), tė cilėn e udhėhiqni si kryeredaktor ?

 

Shala: Po, ėshtė e vėrtetė se qė nga viti 1986 pandėrprerė jam nė krye tė kėsaj reviste historike me renome dhe qė ka dalė rregullisht nga viti 1970, me gjithė pengesat e shumta. Roli i revistės ishte dhe do tė jetė gjithmonė shkrimi i historisė nė frymėn shkencore e duke e trajtuar si njė tėrėsi mbarėkombėtare qė nga antika deri nė ditėt e sotme.

 

Dhe pėr fund, nė ēfarė gjendjeje ėshtė pėrgjithėsisht kritika historiografike nė botėn shqiptare ?

 

Shala: Duhet kuptuar njė aksiomė tė saktė nė histori. Njė popull qė nuk vepron nė pajtim me kėrkesat historike tė kombit nė momentet vendimtare, zakonisht pastaj pėrballet me grindjen dhe pėrēarjen e brendshme. Nė kėtė pikėpamje, kam pėrshtypjen se nuk kemi kritikė tė mirėfilltė e tė shėndetshme tė historiografisė sonė shqiptare, edhe si pasojė e ēėshtjes sonė tė pazgjidhur kombėtare. Megjithatė, historiani e ka pėr obligim qė detyrėn ndaj atdheut dhe kombit tė vet ta bėjė me dinjitet.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

RRETHE

 

 

Ēmimi i transplantimit tė mėlēisė, 90 mijė euro

Nxėnėsit, komitet pėr shpėtimin e jetės sė Ēepeles

 

 FIER- Jeta nė rrezik e njė tė riu nga Rroskoveci, i cili vuan nga njė sėmundje e rėndė nė mėlēi ka angazhuar Bashkinė e Fierit nė njė fushatė sensibilizuese pėr mbledhjen e fondeve, tė cilat do tė mundėsojnė operacionin e tij nė njė nga klinikat e Italisė. 22 vjeēari, Florian Ēepele, sipas diagnozės sė mjekėve, vuan nga njė sėmundje e rėndė nė mėlēi dhe e vetmja shpresė pėr ta mbajtur atė nė jetė ėshtė transplantimi pėr tė cilin kėrkohet njė shumė prej 90.000 eurosh, nga njė klinikė mjekėsore nė shtetin fqinj. Nisur nga kjo, kryetari i Bashkisė sė Fierit, Baftjar Zeqo, nė bashkėpunim edhe me Komitetin e Shpėtimit, tė krijuar nga nxėnėsit e shkollės sė mesme tė Roskovecit, enkas pėr shpėtimin e jetės sė 22 vjeēarit Ēepele, organizoi dje nė mesditė, nė mjediset e bashkisė, njė konferencė pėr shtyp, ku dhe u sensibilizua pėr kontributin e komunitetit. "Pėrgjatė kėtyre dy ditėve, nė mjediset e Bashkisė sė Fierit do tė qėndrojė njė kuti pėr mbledhjen e fondeve financiare nė shpėtim tė jetės sė 22-vjeēarit Ēepele", -tha kryebashkiaku Zeqo. Sipas tij, gjithė personeli i bashkisė do tė japė ndihmesėn e vet nė kėtė drejtim. Kryebashkiaku Zeqo i bėri thirrje nė mėnyrė tė veēantė edhe biznesit, qė tė japė kontributin nė ndihmė tė tė riut nga Roskoveci.

 

Farmacistėt nuk dinė tė shpjegojnė mungesėn e medikamentit

Mungojnė vaksinat antigrip

 

Ajo qė e bėn mė shqetėsuese kėtė mungesė ėshtė vala gripale, e cila ka bėrė qė ditėt e fundit tė rritet nė mėnyrė tė ndjeshme kėrkesa e qytetarėve pėr medikamentin kundėr gripit…

 

 SHKODĖR-Ende nuk kanė mbėrritur vaksinat kundėr gripit nė farmacitė e qytetit tė Shkodrės. Informacioni i mėsipėrm bėhet i ditur nga shumė farmacistė tė qytetit verior, tė cilėt kanė lėshuar alarmin pėr mundėsinė e pėrhapjes sė njė epidemie gripale, si pasojė e mungesės sė kurimit tė kėtij virusi qė nė lindje. Fenomeni i konstatuar nga bluzat e bardha bazohet mė sė miri nė fillimin e pėrhapjes sė njė vale gripale nė kėtė qytet ditėt e fundit.

Gjithnjė sipas farmacistėve, nė fillim tė stinės sė dimrit, Ministria e Shėndetėsisė ka sjellė pranė farmacive tė Shkodrės, vetėm njė sasi tė kufizuar vaksinash tė tilla, tė cilat, gjithsesi, duhen marrė nė kohė pėr tė dhėnė efektin e duhur. Por ajo qė e bėn mė shqetėsuese kėtė mungesė ėshtė vala gripale, e cila ėshtė prezente nė Shkodėr nė kėtė periudhė tė ndėrrimit tė stinėve. Sidomos gjatė ditėve tė fundit, nė Shkodėr ėshtė rritur nė mėnyrė tė ndjeshme kėrkesa qė qytetarėt kanė pėr medikamente kundėr gripit. Duke iu drejtuar farmacive pėr marrjen e kėtyre ilaēeve, ata janė ndeshur vetėm me ngritjen e supeve tė farmacistėve kur i kanė kėrkuar ilaēet antigrip dhe i kanė gjetur ata si peshku pa ujė. Ndėrkohė qė, tek ne, ashtu si zakonisht nė tė gjitha fushat, institucionet shtetėrore janė tė mefshta dhe veprojnė ngadalė. Por kėsaj radhe mosfutja nė lojė shumė shpejt e Ministrisė sė Shėndetėsisė pėr furnizimin e farmacive tė Shkodrės me vaksina dhe medikamente tė tjerė kundėr gripit do tė rezultonte mjaft problematike. Kjo, pėr vetė faktin e thjeshtė se, vala gripale qė tashmė ėshtė evidente do tė pėrparonte me shpejtėsi edhe tek personat e paprekur nga ky virus nė kushtet e mungesės sė medikamenteve ndaj saj dhe pėr pasojė edhe sasia e ilaēeve qė do tė duhej pėr ta frenuar atė do tė ishte shumė mė e madhe sesa kėrkohet nė kėtė moment kur gjithsesi, parandalimi i gripit ėshtė i mundur si pasojė e mospėrhapjes ende tė tij nė masė.

ARBEN LAGRETA  

 

 Prangoset hajduti i dėnuar

 

FIER- Policia arrestoi mbrėmjen e djeshme njė shtetas, tė dėnuar nė mungesė me tre vjet burg, pėr vjedhje nė bashkėpunim. Gazmend Baho, banues nė fshatin Zharrėz u arrestua rreth orės 19:30 tė ditės sė djeshme, nė bazė tė urdhėrndalimit tė nxjerrė nga Prokuroria e Fierit, mė 27 shkurt tė kėtij viti, thanė burime tė policisė lokale, sipas tė cilave, Baho ishte dėnuar nė mungesė nga gjykata e rrethit tė Fierit, nė 15 janar tė kėtij viti.

 

Gripi bėn kėrdinė

 

GJIROKASTĖR- Numri i pacientėve qė paraqiten pranė qendrave shėndetėsore me simptoma tė gripit vazhdon tė jetė i lartė. Mjeku pediatėr i spitalit civil rajonal "Omer Nishani", Llambi Dilo, tha se, gjatė kėsaj jave janė paraqitur pranė pavijonit tė pediatrisė rreth 150 pacientė, kryesisht fėmijė tė moshave tė vogla, njė pjesė e mirė e tė cilėve janė shtruar pėr njė mjekim mė tė specializuar. "Numri i shtretėrve ėshtė dyfishuar dhe gjatė kėsaj jave, 10 pacientė tė vegjėl kanė pasur komplikacione,si rezultat i pakujdesisė. Aktualisht, situata ėshtė nėn kontroll dhe personeli i shėrbimit mjekėsor po punon me orė tė zgjatura", - tha pediatri Dilo. Sipas tij, tashmė ka nisur njė fushatė sensibilizimi pėr marrjen e masave antigrip. "Shpresojmė qė situata tė normalizohet", - tha Dilo.

 

Fėmijėt dhe pleqtė, viktima tė virozave 

 

HAS-Viroza gripale ka trefishuar kėrkesat pėr shėrbim mjekėsor nė spitalin e qytetit tė Krumės, ndėrkohė qė, mė tė prekur nga kjo janė fėmijėt dhe mosha e tretė. "Ditėt e fundit janė rritur kėrkesat pėr ndihmė mjekėsore, pasi nė kėtė periudhe evidentohet njė virozė gripale, qė ka prekur njė numėr tė konsiderueshėm banorėsh", - ka thėnė drejtori i spitalit civil nė Krumė, Zamir Peka. Ndihmė mjekėsore nė spitalin civil tė Krumės kanė kėrkuar edhe banorė tė zonave rurale, megjithėse shėrbimi shėndetėsor ėshtė i shtrirė nė ēdo fshat tė kėtij rrethi. Por nė zonat rurale tė rrethit mungojnė mjekėt specialistė dhe kėsisoj, banorėt i janė drejtuar kryesisht spitalit tė Krumės, madje nė jo pak raste edhe atij tė Kukėsit apo Gjakovės. "Njė situatė e tillė ėshtė mė e ndjeshme nė stinėn e dimrit ku, si pasojė e luhatjeve tė temperaturave trefishohet numri i personave me probleme shėndetesore", - shton Peka. Nė rrethin e Hasit, me 20 mijė banorė, funksionon njė spital nė qytetin e Krumes, ku punojnė 5 mjekė specialistė, ndėrsa nė qendrat e 3 komunave punojnė edhe 8 mjekė tė pėrgjithshėm, qė kryesisht japin ndihmėn e parė mjekėsore ndaj tė sėmurėve. Nė kėtė rreth punojnė gjithashtu, 92 punonjės tė mesėm tė shėndetėsisė nė 32 fshatrat e rrethit tė Hasit.

 

Arrestohet nė flagrancė 27-vjeēari

 

ELBASAN- Forcat e policisė, prej ditėsh kanė nisur aksione blic, gjatė orėve tė vona tė natės, me destinacion lokale tė piketuara si ēerdhe pėr armėmbajtje pa leje si dhe pėr lėndė narkotike. Pikėrisht mėngjesin e djeshėm, pas njė kontrolli tė ushtruar nė bar-restornat “Klajdi”, i cili ndodhet nė autostradėn Elbasan-Metalurgji, forcat speciale tė policisė kanė kapur nė flagrancė, rreth orės 02:00, shtetasin Lorenc Ēela, 27 vjeē, lindur dhe banues nė komunėn Bradashesh tė rrethit tė Elbasanit. Ēela posedonte brenda veshjeve tė tij njė pistoletė model ‘54’, tė kalibrit 7.62, me njė krėhėr me dy fishekė. Nga ana e komisariatit tė policisė u bė arrestimi nė flagrancė i kėtij shtetasi, ndėrkohė qė materialet nė ngarkim tė 27-vjeēarit i kanė kaluar Prokurorisė sė rrethit Gjyqėsor Elbasan.

 S.AZEMI

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kanė kryer mė shumė se 20 vjedhje

Lirohen “ēerrat”, arrestohet “profesori”

 

KURBIN-Policia ka lėnė tė lirė tre adoleshentėt e shoqėruar nė komisariat dje nė mbrėmje, pasi u kapėn nė flagrancė duke vjedhur, ndėrkohė qė ėshtė marrė masa e ndalimit pėr Sh. Tafėn, “profesorin“ nga Miloti, qė kishte rekrutuar tre adoleshentėt, tė cilėt i orientonte pėr tė kryer vjedhjet. Sipas burimeve zyratre tė policisė, tre adoleshentėt janė lėnė tė lirė pėr arsye moshe, pavarėsisht nga vjedhjet qė kanė kryer. Lidhur me zbulimin e kėsaj bande, policia shpjegoi se, pas disa denoncimesh, tė kryera nė postėn e policisė sė Milotit si dhe komisariatin e Kurbinit, rreth hajdutėve kishte nisur tė merreshin tė dhėnave operative dhe doli se ata ishin persona problematikė. Edhe pse policia kishte mundur t’i skedonte ata si autorė tė mbi 20 vjedhjeve, ajo nuk kishte mundur t’i kapte hajdutėt nė flagrancė, ndėrkohė qė kishte rreth tre muaj qė i mbante vazhdimisht nėn vėzhgim. Por tė martėn, rreth orės 18:30 minuta, tre adoleshntėt, J. K, 15 vjeē, G. K, 13 vjeē dhe E. H, 13 vjeē, janė kapur nė flagrancė, me disa sende tė vjedhura nė njė lokal. Pas arrestimit tė tre adoleshentėve dhe marrjes nė pyetje nga ana e policisė sė Kurbinit, ata kanė treguar edhe “profesorin” e organizimit tė vjedhjeve dhe mėnyrėn se si ai ka mundur t’i pėrgatisė tre tė miturit pėr tė vjedhur. Sipas burimeve zyrtare tė policisė sė Kurbinit, ishte Sh. Tafa, 25 vjeē, personi i cili i kishte nxitur fėmijėt pėr tė vjedhur dhe iu kishte bėrė edhe trajnimin e nevojshėm. Pasi ai arrinte tė kryente ekspertimin e loklave dhe banesave qė do vidheshin, u tregonte me skicė tre adoleshentėve, tė cilėt kryenin edhe vjedhjen, ndėrsa ai i priste nė njė distancė jo tė largėt nga lokalet qė vidhnin. Mallrat qė vidheshin ishin kryesisht gjeneratorė, ushqime, cigare apo sende tė tjera, qė tre adoleshentėt ia dorėzonin Sh. T, i cili mė pas merrej me transportin e tyre si dhe me tregtimin e mallrave qė vidhnin. Burime tė policisė sė Kurbinit bėjnė tė ditur se janė zbuluar mbi 20 raste tė vjedhjeve nė Milot, ndėrsa mendohet qė ky numėr tė rritet, pasi hetimet vazhdojnė. Ndėrkohė, vetėm 30 minuta pas arrestimit tė tre adoleshentėve, policia e Kurbinit ka mundur tė arrestojė edhe “profesor” Tafėn, 25-vjeēarin qė akuzohet pėr “shfrytėzim tė tė miturve pėr qėllime pėrfitimi, si dhe vjedhje nė bashkėpunim.”

GJON MARKU

 

 

 

Ditė aksidentesh automobilistike, policia arreston dy persona

Njė grua e vdekur, katėr tė plagosur 

 

E ndjera L.Plepi, 50 vjeē, ka gjetur vdekjen si pasojė e pėrplasjes qė i ka bėrė njė motoēikletė e tipit “Vespa”, pronė e shtetasit 22-vjeēar Ardian Muhja…

 

SHKODĖR -Tre aksidente automobilistike tė ndodhura nė 24 orėt e fundit nė rrethet Shkodėr dhe Malėsi e Madhe kanė pėrfunduar me vdekjen e njė personi si dhe plagosjen e katėr tė tjerėve, duke pėrfshirė kėtu edhe disa nga drejtuesit e motoēikletave qė edhe u dėmtuan vetė, pasi aksidentuan tė tjerėt. Ndėrkohė, policia ka bėrė edhe ndalimin e aksidentuesve menjėherė pas ngjarjes, njėri prej tė cilėve rezultoi tė ishte i dehur nė momentin qė drejtonte automjetin. Sipas burimeve nga komisariati i policisė sė Shkodrės, rreth orės 17.00 u bė arrestimi nė flagrancė i shtetasit Ardian Muhja, 22 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Grudė e Re tė komunės Rrethina, tė rrethit tė Shkodrės. Arrestimi tij u krye, pasi ky shtetas, duke lėvizur me motoēikletėn e tij tip “Vespa” pa targa, nė vendin e quajtur “Fermentimi” qė ndodhet nė mbyllje tė zonės

industriale tė kėtij qyteti ka aksidentuar rėndė shtetasen 50-vjeēare L. Plepi, e cila, ndonėse ndonėse ėshtė dėrguar urgjentisht nė spitalin rajonal tė Shkodrės nuk ka mundur t’i shpėtojė vdekjes, si pasojė e plagėve tė rėnda tė marra nga aksidenti. U kryen veprimet e para hetimore dhe proceduriale dhe materialet nė ngarkim tė shtetasit Ardian Muhja i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės, pėr veprėn penale tė shkeljes sė rregullave tė qarkullimit rrugor. Ndėrkohė, edhe vetė i ndaluari ndodhet i shtruar nė spitalin rajonal tė Shkodrės pas plagėve tė marra si pasojė e rrėzimit tė motorit, por jashtė rrezikut pėr jetėn. Vetėm pak orė pas kėtij aksidenti, e pikėrisht rreth orės 20.00, nė aksin rrugor qė pėrshkon fshatin Spathar, si pasojė e pakujdesisė ka dalė nga rruga mjeti tip motor “Honda” nė pronėsi tė shtetasit Broz Nike Franja, 45 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Sheldi tė Komunės Guri i Zi tė Shkodrės. Si pasojė e kėtij devijimi janė aksidentuar shtetasit Broz Franja dhe njė shtetase 31 vjeēe, e cila ka qenė duke udhėtuar me tė. Aktualisht, qė tė dy kėta persona ndodhen tė shtruar nė spitalin rajonal tė Shkodrės, jashtė rrezikut pėr jetėn. Edhe nė kėtė rast do tė ndiqet drejtuesi i motorit, Broz Franja, pėr shkelje tė rregullave tė qarkullimit rrugor, por nė gjendje tė lirė, ngaqė dėmtoi veten dhe personin tjetėr me tė cilėn po udhėtonte nė motorin e tij. Ndėrkohė, aksidenti i fundit ka ndodhur dje nė orėt e para pas mesit tė natės. Kėshtu, rreth orės 02.30 u bė arrestimi nė flagrancė i shtetasit Sabah Hasaj, vjeē 24, lindur dhe banues nė Koplik tė Sipėrm tė Malėsisė sė Madhe, me arsim 8 klasė si dhe i padėnuar mė parė. Arrestimi i tij u bė, pasi ky shtetas, rreth 2 orė mė parė e pikėrisht rreth orės 00.30, nė vendin pranė restorant “Mirsadi” tė Koplikut tė Sipėrm, duke drejtuar nė gjendje tė dehur automjetin veturė, tė markės “Volkswagen” ngjyrė tė zezė me targa CE 755665, ka aksidentuar njė kėmbėsor tė rastėsishėm tė quajtur S. Hoti. Menjėherė pas aksidentit, ky i fundit ėshtė transportuar urgjentisht nė spitalin rajonal tė Shkodrės, ku edhe ndodhet i shtruar ende. Materialet proceduriale nė ngarkim tė shtetasit Sabah Hasaj i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės.

ARBEN LAGRETA

 

Arrestohet hajduti i kėrkuar

 

ELBASAN-Policia ka arrestuar nė flagrancė shtetasin Hysen Kazia, 19 vjeē, lindur e banues nė e Elbasan, i cili qė prej dhjetė ditėsh ishte shpallur person nė kėrkim pėr akuzėn e “Vjedhjes sė pasurisė”. Shkak ėshtė bėrė kallėzimi pranė kėtij komisariati i shtetasit Ilmi Avdiu, 50 vjeē, banor i qyteti tė Elbasanit, i cili ėshtė edhe pronar i njė dyqani (pikė shumicė). Avdiu ka kallėzuar nė polici se njė person ka hyrė nė dyqanin e tij mesditėn e datės 26.02.2007, duke i marrė njė shumė prej 27.000 lekėsh tė reja dhe mė pas ėshtė larguar me vrap. Megjithėse pronari i lokalit e ka ndjekur personin nga pas, nuk ka mundur ta kapė dot atė. Menjėherė mbas marrjes sė kallėzimit pėr vjedhjen e kėtij dyqani, forcat e komisariatit tė policisė sė Elbasanit kanė dėrguar nė vendin e ngjarjes grupin hetimor, i cili nė njė kohė rekord arriti tė zbulojė autorin e vjedhjes sė dyqanit, qė i pėrkiste shtetasit Hysen Kazia lindur e banues nė Elbasan. Nė banesėn e tij, mbas njė kontrolli tė ushtruar iu sekuestruan nė provėn materiale njė shumė prej 7000 lekėsh tė reja.

Nga ana e komisariatit tė policisė u hetuan tė gjitha pistat e vendndodhjes sė Kazias dhe mėngjesin e djeshėm u bė i mundur arrestimi i tij nė flagrancė. Ēėshtja e Kazias i ka kaluar Prokurorisė sė rrethit Gjyqėsor Elbasan dhe Kazia, aktualisht ndodhet nė qelitė e paraburgimit tė komisariatit tė policisė, nė pritje tė marrjes sė vendimit.

SUELA AZEMI

 

Ndalohet falsifikatori 52-vjeēar

 

LUSHNJĖ- Njė shtetas 52-vjeēar, i cili akuzohet pėr falsifikim tė vulave dhe formularėve ėshtė arrestuar dje nga forcat e policisė lokale.  Burime zyrtare tė policisė konfirmuan se 52-vjeēari Luan Braho, u ndalua nė bazė tė njė urdhėrndalimi tė prokurorisė, e cila e akuzon atė pėr "falsifikim tė vulave, stampave dhe formularėve. Tė njėjtat burime saktėsuan se nėn kėtė akuzė, Braho kishte marrė masėn e sigurisė "arrest shtėpie", nga Gjykata e Shkallės sė Parė, por ky vendim ėshtė ndryshuar nė "arrest me burg", nga gjykata e Apelit nė Vlorė.

 

 

 

 

 

 

 

Shkolla tė pėrqėndruara dhe konvikte nė zonat fshatare

Drejtori Mano: 2007-ta, viti i mbarė pėr arsimin

 

Do tė investohet nė 4 shkolla tė qytetit, si “Sevasti Qiriazi”, “Sotir Gura”, “Stavri Themeli, “Mėsonjtorja e parė Shqipe” etj., dhe do tė realizohet projekti i pėrqėndrimit tė shkollave rurale…

 

KORĒĖ- Pėr drejtorinė arsimore rajonale tė qarkut, viti 2007 do tė jetė viti i pėrqėndrimit tė shkollave nė zonat rurale dhe i ndėrtimit tė konvikteve pėr nxėnėsit. Pėr realizimin e kėtij synimi, tashmė ekzistojnė tė gjitha projektet, ndėrsa eksperimentimi i njė viti mė parė, ku u realizua bashkimi i shkollės sė fshatit Pendavinjė me atė tė fshatit Pojan, solli rezultate tė larta nė pėrmirėsimin e cilėsisė sė mėsimdhėnies. Krahas investimeve tė fuqishme nė zonat rurale do tė vijohet edhe me rikonstruktimin e shkollave nė qytetin e Korēės, ku gjatė vitit 2007 do tė investohet sė paku nė 4 shkolla tė mesme dhe tetėvjeēare, si nė shkollėn “Sevasti Qiriazi”, “Sotir Gura”, “Stavri Themeli”, “Mėsonjtorja e parė Shqipe”, por edhe nė shkolla tė tjera. Pėrveē fondeve tė akordura nga buxheti i shtetit, Drejtoria Arsimore Rajonale e Korēės, po synon sigurimin e fondeve edhe nga donatorė tė tjerė, ndėrsa konfirmohet se do tė bashkėpunohet edhe me Bashkinė e qytetit tė Korēės.

 

Projekti

 

Pėrgatitja e projekteve dhe realizimi i tyre gjatė vitit 2007 u bė i ditur pėr gazetėn “TemA”, nga Drejtori i Drejtorisė Arsimore Rajonale nė Qarkun e Korēės, Andrea Mano, i cili sqaroi se gjatė kėtij viti do tė bėhet i mundur realizimi i projekteve tė tilla, pasi ekzistojnė tė gjitha fondet dhe mundėsitė pėr njė ndėrmarrje tė tillė, nė funksion tė reformimit tė arsimit. “Tashmė ėshtė e pamundur tė mbahen shkolla tė hapura, nė fshatra ku nuk ka mė shumė se 5-10 apo 15 familje dhe ku numri i nxėnėsve ėshtė mjaft i kufizuar. Nė kėto zona, gjatė viteve tė fundit, kanė munguar mėsuesit me arsim tė lartė, por edhe ata tė profilit, ēka do tė thotė se mėsimdhėnia nuk ka qenė nė parametrat bashkėkohore. Pėr shkak tė largėsisė dhe bllokimit tė rrugėve nė stinėn e dimrit, mėsuesit e kishin tė vėshtirė tė pranojnė njė emėrim tė tyre nė kėto zona tė vėshtira, ku gjithnjė ka munguar infrastruktura”, - tha Mano.

 

Bashkėpunimi me komunitetin

 

“Me synimin qė projektet tona tė realizohen, tashmė jemi duke bashkėpunuar me kryetarėt e komunave dhe kryepleqtė e fshtrave, por edhe me vetė banorėt e kėtyre zonave, me qėllim qė kėta tė fundit tė pranojnė pėrqėndrimin e shkollave. Pėr banorėt e zonave nė fjalė, tashmė ekziston si model bashkimi i shkollės sė Pendavinjės me atė tė Pojanit, e cila u pajis me infrastrukturėn bashkėkohore tė mėsimdhėnies, pėrfshi kėtu edhe laboratorėt, por ndėrkohė, stafi i mėsuesve u kompletua me njė personel qė kishte pėrfunduar studimet e larta, pa pėrjashtur edhe mėsuesėt e gjuhėve tė huaja, tė cilėt nė zonat e largėta pothuajse kanė munguar”, - vazhdoi tė shpjegojė mė tej Mano. Ndėrkohė, sipas tij, krahas pėrqėndrimit tė shkollave do tė ngrihen edhe konvikte pėr nxėnėsit, ku fėmijėt do tė gjejnė tė gjitha kushtet e duhura, sepse nuk mund tė tolerohet mė qė fėmijėt e zonave rurale tė mbeten jashtė njė mėsimdhėnieje tė parametrave bashkėkohore.

 

Investimet e djegura

 

Sipas tė dhėnave zyrtare tė drejtorisė arsimore, duke filluar nga dy vjet mė parė, por edhe mė tej, janė kryer investime pėr ngritjen e shkollave nė fshatra tė vogla, ku ka patur njė numėr tė kufizuar nxėnėsish, por tashmė shkolla tė tilla kanė dalė jashtė funksionit, pasi fshati ėshtė braktisur dhe shkollat janė mbyllur. “Politika tė tilla, - vijoi Mano, - nuk bėnė gjė tjetėr veēse konsumuan fonde tė konsiderueshme, madje nė shifra mjaft tė mėdha, por qė nė fund tė fundit nuk dhanė asnjė rezultat. Edhe atje ku ende funksionojnė shkolla tė tilla ėshtė e pamundur tė investohet pėr laboratorė dhe pajisje, pasi numri i nxėnėsve ėshtė mjaft i vogėl. Pėr tė gjitha kėto arsye ne do tė bėjmė tė mundur qė fėmijėve tė zonave rurale t’iu ofrojmė shkolla model, ku nuk do tė mungojė asgjė, mėsuesit e kualifikuar, laboratorėt dhe palestrat. Nuk do tė mungojnė as konviktet, tė cilėt do tė kenė tė gjitha kushtet, me qėllim qė edhe nxėnėsit e kėtyre zonave tė marrin dije dhe kulturė, ashtu siē e meritojnė tė gjithė fėmijėt tanė, pavarėsisht se ku jetojnė.”

SELDI HASANASI

 

Mėsuesit e komunės, dy muaj pa paga

 

KUKĖS-Tridhjetė mėsues tė komunės Gryka e Ēajės, tė rrethit tė Kukėsit nuk iu gėzuan pagės sė tyre as ditėn e 7 Marsit, festės sė mėsuesit. Ata kanė dy muaj pa marrė pagat, pasi komuna nė zgjedhje e sipėr nuk ka mundur tė miratojė fondin e duhur pėr pagat e mėsuesve. Kjo neglizhencė ka sjellė irritimin e mėsuesve, tė cilėt kanė si burim jetese, pėr vete dhe familjet, vėtėm kėto rroga. Megjithatė, mėsuesit nuk e kanė ndėrprerė punėn. Nė pritje tė rrogave ata kanė vijuar rregullisht mėsimin. Edhe drejtoria arsimore ka ndėrhyrė qė komuna tė pėrshpejtojė punėn dhe mėsuesit tė marrin pagat e tyre nė kohė, por, gjithsesi, konstituimi i kėshillit dhe komunės sė re, duket se do t’i lerė dhe pėr shumė ditė mėsuesit pa para. Ndėrkohė, pėr festėn e 7 Marsit ishin projektuar njė sėrė aktivitetesh nė gjithė qarkun e Kukėsit. Nė kėtė ditė festive, familja e Kujdesi Shehut, ish-mėsues nė fshatin e thellė Borje, i ka dhuruar shkollės njė komplet kompjuterash, njė gjest qė ėshtė mirėpritur dhe vlerėsuar, jo vetėm nga mbarė komuniteti i fshatit tė largėt, por nga shumė arsmidashės.

BUJAR MUĒMATA

 

 

Nxėnėsit e “Hasan Tahsinit” me uniformė

 

SARANDĖ -Nė shkollėn e mesme tė pėrgjithshme "Hasan Tahsini" tė qytetit tė Sarandės ėshtė aplikuar uniforma shkollore. Prej dy muajsh, nxėnėsit e shkollės kanė miratuar dhe paraqiten me kėmishė tė bardhė e kravatė e kuqe pėr vajzat dhe kėmishė bojėqielli me gravatė blu, pėr djemtė. Apostol Nika, drejtor i kėsaj shkolle, tha se, "uniforma e pėrcaktuar shkollore, e cila ka mė shumė se dy muaj qė pėrdoret, ėshtė mirėpritur nga masa e nxėnėsve dhe nga prindėrit dhe se kjo paraqitje e re i bėn nxėnėsit mė dinjitozė edhe nė sy tė bashkėqytetarėve tė tyre." Sipas tij, nismėtarė tė vendosjes sė uniformės janė bėrė maturantėt e tė katėr paraleleve tė kėsaj shkolle. Nė shkollėn e mesme tė pėrgjithshme "Hasan Tahsini" ndjekin mėsimet 750 nxėnės.

 

Banorėt furnizohen vetėm katėr orė nė ditė

Uji i pijshėm firon rrugės

 

TROPOJĖ- Furnizimi me ujė tė pijshėm i konsumatorėve tė qytetit tė Bajram Currit vazhdon tė jetė nė nivel tė ulėt, pėr shkak tė humbjeve nė rrjet. Drejtori i Ujėsjellėsit, Abedin Jahelezaj, tha se, situata nė tė cilėn ndodhen banorėt vjen si pasojė, kryesisht e mungesės sė rezervave ujore nė burim, por dhe si pasojė e mungesės sė mjeteve pėr riparimin e pajisjeve tė domosdoshme pėr funksionimin e pompave nė burimin e ujėsjellėsit. Jahelezaj sqaroi se, "aktualisht, prurjet e ujit janė 70 litra nė sekondė, ndėrsa nga dy rezervuarėt e ujėsjellėsit dėrgohen pėr tė konsumatori rreth 2500 litra ujė, por 60 pėr qind e kėsaj sasie humbet". Ndėrkohė, nė kėtė periudhė ėshtė punuar kryesisht pėr tė eliminuar rastet e ndotjes sė ujit tė pijshėm, siē ishte rasti i lagjes ‘Dardania’. “Kemi bashkėpunuar dhe me Drejtorinė e Shendetit Publik dhe bashkinė pėr kontrollin e vazhdueshėm tė cilėsisė sė ujit qė shkon te konsumatori", - thotė Jahelezaj.

Aktualisht, nė burimin kryesor tė ujėsjellėsit janė nė gjendje pune tri pompa, pėrmes tė cilave mundėsohet furnizimi me ujė tė pijshėm i mbi 12 mijė banorėve tė qytetit tė Bajram Currit e tė fshatrave pėrreth tij pėr rreth 4 orė. Ndėrsa, paguajnė pėr ujin e shpenzuar vetėm 32 pėr qind e konsumatorėve familjare dhe 67 pėr qind e konsumatorėve privatė.