EDITORIAL

Lufta kundėr krimit, si provė besimi pėr BE

Nga Armand Shkullaku

Presidenti i Komisionit Europian, Hose Manuel Barroso, ka inkurajuar pak ditė mė parė, luftėn e qeverisė shqiptare kundėr krimit tė organizuar, pėrpjekjet pėr tė shkatėrruar lidhjet e tij me politikanėt dhe ka deklaruar se njė gjė e tillė e ka afruar Shqipėrinė me Bashkimin Europian. Deklarata e Barrosos tingėllon e pazakontė pėr veshėt e qytetarėve shqiptarė, tė mėsuar deri tani me frazat standard tė zyrtarėve tė BE-sė: “Shqipėria duhet tė bėjė mė shumė nė luftėn kundėr krimit tė organizuar dhe korrupsionit”. Ky ndryshim kursi i menjėhershėm pėr vendin tonė, pėrveēse vlerėsim pėr punėn e qeverisė, ka rėndėsi pėr tė kuptuar se qėndrimet e BE-sė ndaj Shqipėrisė nuk janė formulime tė ngurta apo kallėpe tė gatshme qė aplikohen, thuajse njėlloj, pėr tė gjitha vendet e Ballkanit Perėndimor, por edhe vėmendje ndaj progresit qė bėn secili vend.

Gjatė periudhės sė qeverisė socialiste tė kryesuar nga Fatos Nano, refreni i luftės kundėr krimit tė organizuar dhe korrupsionit do tė pėrbėnte lajm, nėse nuk do tė figuronte nė ndonjė prej raporteve tė BE-sė pėr Shqipėrinė. I pėrsėritur me qindra herė dhe i rėnė po aq herė nė vesh tė shurdhėt, ai nisi tė humbasė efektin e parė dhe tė shndėrrohej, pak nga pak, nė rutinė qė pėrcillte ēdo delegacion i BE-sė nė Tiranė. Nga ana tjetėr, metoda tipike socialiste e pranimit tė vėrejtjeve me fjalė, por tė mos bėrjes asgjė me vepra, bėri qė ēėshtja e luftės kundėr krimit tė organizuar mos shihej si njė problem real pėr vetė shqiptarėt, por si njė ēėshtje negociatash me Bashkimin Europian. Pėrsėritja e vazhdueshme, pra nga njėra anė dhe indiferenca nė veprim e qeverisė, nga ana tjetėr, krijuan terrenin e favorshėm pėr kultivimin e njė teorie qė socialistėt e kishin fort pėr zemėr. Sipas saj, nuk ishte se Shqipėria kishte probleme me kriminalitetin apo korrupsionin, por Bashkimi Europian nuk kishte nė planet e tij ndonjė afrim tė mundshėm me Shqipėrinė veēmas, por vetėm nė kuadėr tė Ballkanit Perėndimor dhe pėr tė justifikuar afatet e largėta, shpikte vazhdimisht vėrejtje dhe kushte pėr tė pėrmbushur. Madje gjerėsisht nisi tė pėrhapej teza se qeveria ishte e pastėr dhe se korruspioni ishte fenomen shoqėror, se nuk ishte vendi ynė qė kishte probleme me kriminalitetin, por vendet e BE-sė, se prostitutat shqiptare, droga e armėt qė dilnin nga Shqipėria nuk do tė ekzistonin po tė mos kishte treg nė perėndim. Tė tillė shembuj i visheshin pėr ta bėrė mė tė besueshme tezėn, se kritikat e BE-sė pėr luftėn kundėr krimit tė organizuar dhe korrupsionit, mė shumė sesa problem konkret pėr Shqipėrinė ishin paragrafė tė gatshėm qė aplikoheshin pėr tė gjitha vendet e Ballkanit.

Por pas njė vale arrestimesh tė bujshme, po rezulton se krimi i organizuar nuk paska qenė thjesht njė sllogan i BE-sė. Se deklaratat pėr baronėt e krimit, zyrtarėt e inkriminuar, trafikun e drogės dhe organizatat kriminale, paskan qenė tė bazuara nė fakte konkrete. Se kriminelėt nė Shqipėri, jo vetėm nuk janė vėnė para drejtėsisė, por kanė bėrė privatizime tė rėndėsishme dhe kanė ngritur biznese me para tė pista, kanė marrė pjesė nė fushata elektorale, kanė fshehur krime dhe janė liruar nga gjykatat, kanė qenė tė dėnuar nė vendet fqinje, ndėrsa nė Shqipėri ftonin ministrat nė inagurimet e bizneseve tė tyre. Deklaratat e Bashkimit Europian, ambasadorėve tė SHBA-ve e OSBE-sė, pėr luftė kundėr krimit tė organizuar u shndėrruan nė refren tė pėrditshėm, sepse krimi i organizuar ishte bėrė pjesė e pėrditshmėrisė sonė. Ato nuk ishin justifikim pėr politikat e ngurta tė zgjerimit tė BE-sė, por shqetėsim real pėr shkallėn e lartė tė kriminalitetit pėr njė vend qė kėrkon tė afrohet me BE-nė. Deklarata e fundit e Barrosos ėshtė dėshmia me e qartė se, marrėdhėniet e Bashkimit Europian me Shqipėrinė kushtėzohen vetėm nga provat e besimit qė kjo e fundit ka marrė pėrsipėr tė japė.

POLITIKA

Bashkitė dhe komunat do tė mbledhin taksėn e biznesit tė vogėl dhe pronės

Berisha: Arsimi dhe shėndetėsia nėn varėsinė e pushtetit vendor

Kryeministri Sali Berisha tha dje se, reforma e decentralizimit nuk po ecėn me ritmet e parashikuara. Duke folur nė konferencėn “Pėr koordinimin e donatorėve nė fushėn e decentralizimit”, shefi i qeverisė shqiptare tha se ėshtė e domosdoshme qė reforma nė kėtė fushė tė thellohet sa mė shpejt. Sipas tij, ėshtė e papranueshme qė pushtetarėt vendorė tė mos kenė nėn juridiksionin e tyre furnizimin me ujė tė qytetarėve, apo kompetencat pėr shkollat dhe kujdesin shėndetėsor.

“Duhet tė deklaroj se pėrsėri nė drejtim tė decentralizimit, ne vazhdojmė tė jemi shumė mbrapa. Ėshtė e papranueshme qė ata, tė cilėt qeverisin dhe qė janė qeveria e drejtpėrdrejtė e qytetarėve, tė mos menaxhojnė furnizimin me ujė tė qytetarėve; tė mos kenė nė kompetencėn e tyre shkollimin e fėmijėve nė qytetet e fshatrat e tyre apo kujdesin shėndetėsor pėr qytetarėt; tė mos kenė mjetet dhe mundėsinė pėr tė administruar siē duhet territorin dhe planifikimin hapėsinor apo tė mos disponojnė pronat tė cilat u pėrkasin atyre”,- tha Kryeministri, dje gjatė kėsaj konference.

Duke pėrmendur drejtimet kryesore tė programit tė qeverisė pėr decentralizimin, kryeministri Berisha tha se, brenda vitit 2006 do tė bėhet decentralizimi i sektorit tė ujit tė pijshėm, kanalizimeve dhe sektorit hapėsinor. Gjithashtu do tė ketė edhe njė rritje tė autonomisė fiskale. Sipas kryeministrit, taksa e biznesit tė vogėl dhe taksa e pronės do tė jenė nė dorėn e qeverisjes vendore. Buxheti i ardhshėm pėr qeverisjen vendore do tė jetė mė i madh, ndėrkohė qė arsimi dhe shėndetėsia shumė shpejt do tė kalojnė nė varėsi tė qeverisjes vendore.

Nga ana tjetėr Ministri i Brendshėm, Sokol Olldashi, duke folur nė konferencė tha se: “Zbatimi i mėtejshėm i reformės sė decentralizimit ėshtė njė nga prioritetet kyēe tė programit tė qeveriseė demokratike. Ne e konsiderojmė decentralizimin si njė reformė, e cila jo vetem do tė ketė impakt direkt nė autonominė dhe autoritetin e qeverisjes vendore, por gjithashtu do tė ketė impakt nė reformėn dhe pėrmirėsimin e shėrbimeve publike, nė sektorė tė ndryshėm. Decentralizimi ėshtė harmonizuar dhe integruar me strategjitė dhe aktivitetet e tjera tė Qeverisė si psh, Programi Afatmesėm i Shpenzimeve Publike (PBA), Strategjinė Kombėtare tė Zhvillimit Ekonomik dhe Social si dhe Strategjitė e tjera sektoriale. Qeveria eshte duke bėrė pėrpjekje tė medha, duke vėnė nė dispozicion burime tė konsiderueshme nė implementimin e reformės sė decentralizimit. Po kaq tė rėndėsishėm e konsiderojmė edhe rolin e partnerėve tė huaj dhe tė komunitetit ndėrkombėtar nė mbarėvajtjen e Strategjiseė sė Decentralizimit”.

Adi Shkėmbi

Berisha: Duhet tė deklaroj se pėrsėri nė drejtim tė decentralizimit ne vazhdojmė tė jemi shumė mbrapa. Ėshtė e papranueshme qė ata, tė cilėt qeverisin dhe qė janė qeveria e drejtpėrdrejtė e qytetarėve, tė mos menaxhojnė furnizimin me ujė tė qytetarėve; tė mos kenė nė kompetencėn e tyre shkollimin e fėmijėve nė qytetet e fshatrat e tyre apo kujdesin shėndetėsor pėr qytetarėt, tė mos kenė mjetet dhe mundėsinė pėr tė administruar siē duhet territorin dhe planifikimin hapėsinor, apo tė mos disponojnė pronat tė cilat u pėrkasin atyre.

Olldashi: Zbatimi i mėtejshėm i reformės sė decentralizimit ėshtė njė nga prioritetet kyēe tė programit tė qeverisė demokratike. Ne e konsiderojmė decentralizimin si njė reformė, e cila jo vetėm do tė ketė impakt direkt nė autonominė dhe autoritetin e qeverisjes vendore, por gjithashtu do tė ketė impakt nė reformėn dhe pėrmirėsimin e shėrbimeve publike, nė sektorė tė ndryshėm. Decentralizimi ėshte harmonizuar dhe integruar me strategjitė dhe aktivitetet e tjera tė Qeverisė si psh, Programi Afatmesėm i Shpenzimeve Publike (PBA), Strategjinė Kombėtare tė Zhvillimit Ekonomik dhe Social si dhe Strategjitė e tjera sektoriale.

Drejtimet kryesore tė programit tonė tė decentralizimit:

Decentralizim i sektorit tė ujit tė pijshėm, kanalizimeve dhe planifikimit hapėsinor vendor, brenda vitit 2006.

Taksa e biznesit tė vogėl dhe ajo e pronės do tė mblidhen nga pushteti vendor

Do tė rritet granti pėr qeverisjen vendore

Do tė nisė transferimi i pronave drejt qeverisjes vendore

Arsimi dhe shėndetėsia do tė kalojnė nė varėsi tė pushtetit vendor

Kėrkimi shkencor, takim mes Rusmalit dhe akademikėve

Nė kuadėr tė reformės sė sistemit tė kėrkimit shkencor u zhvillua dje, nėn drejtimin e zėvendėskryeministrit, Ilir Rusmali, diskutimi publik mbi reformėn e kėrkimit shkencor nė shkencat humane dhe sociale. Nė kėtė diskutim morėn pjesė akademikė, punonjės shkencorė dhe pedagogė tė Akademisė sė Shkencave dhe universiteteve. Nė kėtė diskutim u shprehėn qėndrimet e Akademisė sė Shkencave dhe institutive kėrkimore tė saj, ndaj rekomandimeve tė raportit tė Grupit tė Ekspertėve, tė ngritur me urdhėr tė Kryeministrit. Gjithashtu, nė takim u zhvilluan diskutime dhe u shkėmbyen mendime mbi reformėn nė shkencat humane dhe sociale. Ky ishte diskutimi i dytė, pas atij tė zhvilluar 3 muaj mė parė, kur u shpall Raporti i Grupit tė Ekspertėve. Nė pėrfundim tė takimit, Zėvendėskryeministri, Ilir Rusmali, theksoi se diskutimet e zhvilluara nė kėtė takim do t’i shėrbejnė Grupit tė Ekspertėve, pėr tė pėrgatitur rekomandimet pėrfundimtare pėr Kėshillin e Ministrave, lidhur me reformėn e kėrkimit shkencor nė shkencat humanitare dhe sociale.

Mblidhet nė Romė Komisioni Ndėrkombėtar i Ballkanit

Amato: BE t’u pėrmbahet angazhimeve pėr Ballkanin

Dy vjet pas fillimit tė punės dhe njė vit pas publikimit tė raportit “Ballkani nė tė Ardhmen e Evropės”, Komisioni Ndėrkombėtar mbi Ballkanin mbajti takimin e tij pėrfundimtar nė datat 8-9 maj 2006 nė Romė. Nė deklaratėn e lėshuar, anėtarėt e Komisionit paralajmėruan Bashkimin Evropian rreth rreziqeve qė mund tė sjellė mosdhėnia e njė perspektive tė qartė pėr vendet e Ballkanit Perėndimor. Bashkimi Europian duhet t’u pėrmbahet angazhimeve tė Selanikut pėr Ballkanin Perėndimor. Kėshtu apeloi Komisioni Ndėrkombėtar i Ballkanit nė njė deklaratė pėr shtyp. Pėr herė tė parė reagohet publikisht ndaj zbehjes sė vullnetit tė BE-sė, pėr zgjerimin me vendet e rajonit. Kryetari i Komisionit Ndėrkombėtar pėr Ballkanin, z.Xhuliano Amato u shpreh se mbledhja e Salzburgut e Ministrave tė Jashtėm tė BE-sė, tregoi se procesi i anėtarėsimit nuk do tė varet, vetėm nga plotėsimi i standardeve nga vendet e rajonit, por edhe nga kapacitetet absorbuese tė BE-sė. Bashkimi Europian nuk duhet tė shtojė pengesat pėr Ballkanin Perėndimor, por t’u pėrmbahet premtimeve tė Samitit tė Selanikut tė vitit 2003.

Kreu i LSI-sė, Meta pas mbledhjes sė Komisionit tė Ballkanit u shpreh se, pavarėsisht problemeve nė rritje tė vetė BE-sė, nuk duhet harruar se vetėm anėtarėsimi nė BE i vendeve tė rajonit ėshtė garancia pėr paqen e sigurtė tė Ballkanit dhe Europės. Ne raportin qė ne leshuam njė vit mė parė, ne arritėm nė pėrfundimin se situata e Status-Quos nė Ballkanin Perėndimor ėshtė e rrezikshme dhe e paqendrueshme dhe se Integrimi Evropian ėshtė e vetmja rrugė, pėr tė sjellė zhvillim dhe prosperitet nė rajon. Sot, pikėpamjet tona qėndrojnė tė pandryshueshme. Ne jemi tė shqetėsuar, si pasojė, qė drejtuesit evropianė kanė humbur kurajon e tyre pėr tė zbatuar pėrkushtimet qė ata morėn nė 2003, pėr ta sjelle kėtė rajon nė Bashkimin Evropian. Tė alarmuar nga rezultatet e referendumeve nė Francė dhe nė Holandė mbi ratifikimin e Kushtetutės sė Bashkimit Evropian, drejtuesit e BE-sė janė tėrhequr nė politika, tė cilat nė vend ta transformojnė Ballkanin, propozojnė vetėm menaxhimin e status-quos. Dy muaj mė parė nė Salzburg, BE-ja dėshtoi pėr t’i siguruar popujt e Ballkanit Perėndimor se ėshtė e pėrkushtuar nė mėnyrė tė pakthyeshme, pėr t’i integruar kėta sa mė shpejt tė jetė e mundur. Takimi i Salzburgut pėrēoi mesazhin se BE-ja nuk ėshtė gati, por dhe as e gatshme pėr tė ofruar perspektiva tė besueshme pėr anėtarsim. Ne ndiejmė keqardhje pėr kėtė zhvillim tė pavend. Ballkani ėshtė aty ku BE-ja duhet tė tregojė qė ka fuqinė pėr tė transformuar shtetet e dobėta dhe shoqėrite e ndara. Kjo ėshtė e domosdoshme pėr Ballkanin, por as mė pak pėr BE-nė”,- thuhet nė deklaratėn e komisionit. 

Rama: Tė gatshėm tė bashkėpunojmė pėr reforma reale

Kryetari i partisė socialiste, Edi Rama iu pėrgjigj dje Kryeministrit Berisha, duke i thėnė se PS-ja ėshtė e gatshme tė bashkėpunojė pėr reformat, por sipas tij bashkėpunim do tė ketė vetėm pėr ato reforma qė i sjellin progres vendit dhe jo pėr ato qė devijojnė nga kushtetuta. “Tė bashkėpunojmė dhe tė japim konsensus pėr tė gjitha ato reforma qė kanė tė bėjnė me modernizimin e shtetit, qė kanė tė bėjnė me reformimin e sistemit, qė kanė tė bėjnė me njė zhvillim ekonomik real. Por ne nuk mund tė japim bashkėpunim, kur nuk kemi,  nga ana tjetėr, pėrpjekje pėr reformim, por vetėm pėr deformim, kur nuk kemi vullnet pėr modernizim, por pėrkundrazi pėr brutalizimim dhe kur nuk kemi hapa konkretė pėr tė refomuar sistemin, por pėrkundrazi kemi hapa mbrapa nė kundėrshtim me frymėn e sistemit”,- tha dje Rama.

Sipas shefit tė opozitės, reformat e integrimit europian duhet tė bėhen sipas kornizave kushtetuese tė vendit tonė, duke shtuar se opozita ėshtė e gatshme tė bashkėpunojė pėr reforma reale. “Duke theksuar qė e gjithė fryma e reformave pėr ne, duhet tė jetė fryma e axhendės sė integrimit europian dhe tė gjitha pėrpjekjet reformuese duhet tė behėn brenda kornizės sė Kushtetutės sė Shqipėrisė dhe tė axhendės sė integrimit europian, ne rishprehim edhe njė herė, qėndrimin tonė, se jemi tė gatshėm tė bashkėpunojmė dhe jemi tė gatshėm tė japim bashkėpunim pėr reforma reale. Duke refuzuar kategorikisht pėrcaktime tė opozitės nga ana e liderit tė mazhorancės, tė cilat janė sa jodinjitoze pėr njė kryeministėr aq edhe kundėr frymės sė ēdo bashkėpunimi”,- tha mė tej Rama.

Marrėveshje bashkėpunimi nė fushėn e turizmit mes Shqipėrisė dhe Kosovės 

Ministri i Tregtisė dhe Industrisė sė Kosovės, Bujar Dugolli dhe ministri shqiptar i Kulturės Turizmi tdhe Rinisė, Bujar Leskaj, marrėveshjen e nėnshkruar nė Prishtinė  pėr fushėn e turizmit e cilėsuan tė njė rėndėsie tė veēantė, pėr faktin qė kjo marrėveshje sipas tyre po merr formė institucionale. Tė pranishėm nė ceremoninė e nėnshkrimit tė marrėveshjes nė mes Kosovės dhe Shqipėrisė ishin edhe krerėt e administratės ndėrkombėtare.

Nga ana e tij ministri shqiptar i Turizmit, Kuturės dhe Rinisė, Bujar Leskaj, thotė se  sektori i turizmit ėshtė prioritet i qeverisė shqiptare,  ndėrsa,  turistėt nga Kosova sipas tij  pėrbėjnė njė treg tė mirė pėr turizmin shqiptar. Autoritetet e Shqipėrisė dhe Kosovės por edhe ato ndėrkombėtare qė formalizuan marrėveshjen pėr turizėm nė mes Kosovės dhe Shqipėrisė thanė se, kėto dy vende nuk duhet tė humbin kohė asnjė ditė, por tė institucionalizojnė edhe marrėveshje tė  tjera bilaterale qė shkojnė nė interes tė zhvillimit ekonomik tė dy vendeve.

Statusi  final i Kosovės akoma i pazgjidhur mund tė jetė njė pengesė pėr shumė marrėveshje ndėrkombėtare, mirėpo, pėr marrėveshje tė vendeve tė rajonit sidomos kur bėhet fjalė pėr zhvillimin ekonomik nuk ėshtė pengesė. Kėtė e lejon edhe rezolua 1244 e KS-it me tė cilėn akoma administrohet Kosova. Sidoqoftė, marrėveshja e turizmit e  nėnshkruar  nė Prishtinė nė mes Kosovės dhe  Shqipėrisė,  ndodhė vetėm njė muaj para hapjes sė sezonit turistik veror pėr nė bregdetin shqiptar.

Turistėt nga Kosova gjatė 7 vjetėve tė pasluftės mė sė shumti kanė preferuar bregdetin shqiptar dhe pėr tė lehtėsuar qarkullimin nga data 15 qeshor, turistėt nga Kosova mund tė kalojnė kufirin pėr nė Shqipėri vetėm me letėrnjoftime.          

Shefi i Shtyllės sė katėrt tė UNMIK-ut, Joakim Rucker, i cili ka ndihmuar pėr nėnshkrimin e kėsaj marrėveshjeje, tha se me tė po vendosen bazat pėr njė zhvillim ekonomik nė kėtė fushė.

Ministri i Industrisė dhe Tregtisė tė Kosovės, Bujar Dugolli, tha se me kėtė marrėveshje institucionalizohet bashkėpunimi mes dy vendeve tona: "Normalisht shkėmbejmė pėrvoja progresive sa i pėrket zhvillimit tė kėsaj dege tė ekonomisė, punojmė nė tė mirė tė krijimit tė kushteve dhe lehtėsirave nė komunikim pėr qytetarėt e Kosovės dhe Shqipėrisė dhe normalisht bėjmė aktivitete dhe organizime tė pėrbashkėta pėr ta stimuluar kėtė degė tė ekonomisė", theksoi ministri Dugolli. Pėr qeverinė shqiptare kjo marrėveshje ka njė rėndėsi tė veēantė pasi zhvillimi i turizmit ėshtė njė nga prioritetet e saj, tha ministri i Turizmit Kulturės, Rinisė dhe Sporteve tė Shqipėrisė, Bujar Leskaj.

Jep dorėheqjen nga kryetari i Komisionit tė Veprimtarive Prodhuese deputeti i PS-sė

Hushi: “Shkak i dorėheqjes time, kriza qė ka pėrfshirė lidershipin e PS”

Kriza brenda mazhorancės ka kulmuar dje me dorėheqjen  nga posti i Kryetarit tė Komisionit tė Veprimtarive Prodhuese Durim Hushi nga ky pozicion. Vetė Hushi ka pohuar pėr gazetėn “Tema” se dorėheqja ka ardhur si pasojė e konflikteve mes anėtarėve tė opozitės nė kėtė komision. “Dorėheqja ime ka ardhur si pasojė e mosmarrėveshjeve tė brendshme  tė anėtarėve tė opozitės nė Komisionin e Veprimtarive Prodhuese. Nuk kam shumė pėr tė shtuar rreth kėsaj ēėshtjeje, por dua tė them se ajo ēka ndodhi ėshtė pasqyra e asaj ēka po ndodh brenda gjithė opozitės”,  tha Hushi. Dorėheqja e Hushit vjen nė njė moment kur, PS, duket se ėshtė pėrfshirė nė njė konflikt tė brendshėm nė lidershipin e saj. Duket se ndėrhyrjet, apo udhėzimet e ardhura direkt nga krerėt e PS-sė kanė bėrė qė Hushi tė japė dorėheqjen nga posti i tij. “Gjithsesi dorėheqja mbetet njė akt qytetar; unė do tė vazhdoj tė mbaj pozicionin tim dhe do i pėrmbahem qėndrimeve tė mia”, pėrfundon Hushi. Nga ana tjetėr, duhet theksuar se Durim Hushi ėshtė nga ata eksponentė tė PS-sė, qė e kanė kundėrshtuar strategjinė e ndjekur nga PS-ja, qė nė kohėn kur kjo e fundit kėrkonte votimin e fshehtė nė Kuvend pėr Kryetaren e Kuvendit Jozefina Topalli, sė bashku me njė grup tjetėr deputetėsh si Taulant Balla etj, tė cilėt e konsiderojnė parlamentin si arenė tė fjalės dhe jo tė fėrshėllimave. Burime brenda PS-sė shprehen se jo nė pak raste kėta tė fundit, sė bashku me sekretarin politik tė PS-sė, kanė kundėrshtuar formėn e tė bėrit opozitė nga kryetari Rama dhe format autokratike qė ai pėrdor ndaj eksponentėve tė cilėt militojnė prej kohėsh nė kėtė parti dhe i kanė dhėnė kontributin e tyre tė padiskutueshėm. Nga ana tjetėr, kjo frymė kundėrshtimi e shfaqur nė forume brenda partisė si nė kryesi, apo dhe nė degėt e saj, pritet tė shfaqet dhe nė KPD-nė socialiste, ku nė lidhje me mėnyrėn e drejtimit tė partisė pritet tė ketė debate tė ashpra mes anėtarėve. Gjithsesi dorėheqja e Hushit nga njė komision i rėndėsishėm siē ėshtė ai i Veprimtarive Prodhuese, ku ndėrthuren dhe interesa tė ndryshme biznesi  tė eksponentėve tė caktuar, shfaqi dhe njė herė krizėn qė ka  pėrfshirė partinė mė tė madhe tė opozitės, e cila po eksportohet ngadalė dhe nė Kuvendin e Shqipėrisė.

Anėtarėt e opozitės nė komisionin e veprimtarive prodhuese

Durim Hushi (Kryetar i dorėhqeur)

Pilo Keri PSD

Flamur Hoxha PS

Ndricim Hysa PS

Sadri ABazi PS

Fatmir Xhindi

 anėtar

 (Qendra Liberal Demokrate)

Zyrtarėt mė tė lartė tė vendit dhe diplomatėt festojnė nė Rogner

Pritja pėr Javėn Europiane, Rama-Berisha s’takohen

Liderėt kryesorė tė politikės nė vend janė bashkuar dje nė darkėn zyrtare tė organizuar nga Ministria e Integrimit dhe Komisioni Evropian pėr mbylljen e Ditėve tė Evropės 2006-tė dhe mbarimin e mandatit tė Ambasadorit tė KE-sė nė vendin tonė, Lutz Salzman. Por edhe nė kėtė darkė, kryeministri Berisha nuk ėshtė takuar me shefin e opozitės, Rama.

Nė ceremoninė e organizuar nė Hotel Rogner kanė qenė tė pranishėm, kreu i shtetit, Alfred Moisiu, kryetari i mazhorancės dhe kryeministri i vendit Sali Berisha, kryetari i opozitės, Edi Rama, kryetari i Partisė republikane dhe Ministri i Mbrojtjes Fatmir Mediu, kreu i PDR-sė, Genc Pollo si dhe krerėt e partive tė vogla tė opozitės, Ilir Meta, Skėnder Gjinushi, Neritan Ceka dhe Paskal Milo.

Megjithėse kanė qėndruar pėr disa minuta pranė njėri- tjetrit, shefi i qeverisė dhe ai i opozitės nuk ia kanė dhėnė dorėn njėri-tjetrit, duke lėnė tė nėnkuptohet se, megjithėse kanė bėrė apel pėr bashkėpunim, ky i fundit duket se ėshtė ende larg.

Nga ana tjetėr presidenti i vendit, Alfred Moisiu, duke vėnė nė dukje pėrpjekjet serioze tė vendit tonė pėr arritjen e parametrave dhe standarteve evropiane, nėnvizoi se anėtarėsimi nė BE i Shqipėrisė dhe i vendeve tė Ballkanit Perėndimor, pėrfshirė Kosovėn, nuk duhet tė shihet me skepticizėm, pasi integrimi europian i rajonit ėshtė rruga e vetme e sigurimit tė paqes dhe stabilitetit dhe se njė rajon i stabilizuar dhe i zhvilluar, nė tė njėjtėn kohė ėshtė edhe njė garanci mė shumė pėr Evropėn.

Presidenti Moisiu shprehu mbėshtetjen e tij pa ekuivok nė luftėn kundėr krimit, korrupsionit dhe trafikut ilegal, si pjesė e luftės pėr forcimin e shtetit ligjor, demokracisė, zhvillimit ekonomik dhe integrimit euro-atlantik tė vendit dhe theksoi se ēdo nismė e veprim nė shėrbim tė kėtij qėllimi, duhet tė mbajė vulėn e ligjit dhe tė kushtetueshmėrisė. “Qytetarėt shqiptarė kanė nevojė tė shohin njė sistem politik qė konsolidohet e funksionon, qė nuk bėhet viktimė e konfliktualitetit kronik, i cili e detyron mekanizmin e politikės tė xhirojė nė boshllėk, nė vend qė tė kryejė punė qė prodhojnė zhvillim ekonomik, stabilitet dhe siguri”, tha Moisiu.

Nga ana e tij, ambasadori Salzman vlerėsoi zhvillimet e rėndėsishme tė marrėdhėnieve mes Shqipėrisė dhe Bashkimit Evropian dhe punėn intensive nė shėrbim tė forcimit dhe thellimit tė kėtyre marrėdhėnieve, tė cilat pritet qė sė shpejti tė kurorėzohen me nėnshkrimin e MSA-sė. Nė pėrfundim tė mandatit tė tij nė vendin tonė, Salzman ka shprehur mirėnjohjen e tij tė thellė pėr bashkėpunimin e frytshėm me autorietet e larta shqiptare, si dhe pėr mikpritjen dhe bujarinė e popullit shqiptar.

Adi Shkėmbi

Ministria e Jashtme e Pekinit kėrkon ekstradimin e 5 ujgurėve. Kundėrshtime ndaj Shqipėrisė e Amerikės

Tirana, “shah diplomatik” mes SHBA e Kinės

Departamenti i Shtetit: Ata kanė dalė tė pafajshėm pas hetimit nga njė komision i posaēėm. Komisioni i Jashtėm kėrkon vendim sa mė tė shpejtė

Shqipėria kthehet nė njė gur shahu nė lojėn diplomatike mes Kinės e SHBA-sė. Vetėm njė ditė pasi ambasadori kinez nė Tiranė kėrkoi ekstradimin e pesė kinezėve, tė cilėt kėrkuan azil politik mė 5 maj nė Rinas, ka ngritur tonet edhe diplomacia kineze. Pėrmes zėdhėnėsit tė Ministrisė sė Jashtme kineze, Liu Xhianchao, Pekini reagoi duke i konsideruar “pesė individėt tė pranuar nga Shqipėria, si larg tė qenurit refugjatė”.  Ata janė tė dyshuar si anėtarė tė lėvizjes sė Turkistanit Lindor Islamik, njė lėvizje qė edhe pėr OKB -nė konsiderohet si e zezė”, ka deklaruar Xhianchao, duke konfirmuar se Kina e kundėrshton me forcė qėndrimin e SHBA dhe Shqipėrisė pėr kėtė ēėshtje. Por, pretendimet e Pekinit zyrtar janė kundėrshtuar nga SHBA. Zyrtari i lartė i Departamentit Amerikan, Sem Uiten, ka hedhur poshtė pretendimet e Pekinit, duke deklaruar dje se: “Akuzat ndaj pesė shtetasve kinezė, tė arrestuar nė kufirin mes Afganistanit dhe Pakistanit kanė rėnė”. Sipas Uiten, ka qenė njė komision i posaēėm hetimor qė doli nė pėrfundimin se pesė shtetasit kinezė, pjesė e komunitet ujgore, nuk kanė lidhje me terrorizmin dhe se janė tė parrezikshėm.

“Hezitimet” e Tiranės

Menjėherė pas “shfaqjes” sė Pekinit lidhur me pesė ujgorėt, ka reaguar edhe Komisioni i Jashtėm Parlamentar. Ka qenė ish-ministri i Jashtėm, Kastriot Islami, ai qė u ka kujtuar deputetėve “fuqinė e Kinės”, ndėrkohė qė kreu i kėtij komisioni, Preē Zogaj, ka thėnė se do tė zbatohen tė drejtat ndėrkombėtare pėr azil, por duke shtuar  se “strehimi do t’u jepet nėse do tė jetė dakort edhe qeveria kineze”.

Nga ana e tij, kreu i PAD, Neritan Ceka, ka kėrkuar qė Tirana Zyrtare tė marrė vendim nė favor tė ekstradimit tė pesė kinezėve, duke kujtuar marrėveshjet antiterrorizėm qė ka firmosur Shqipėria. Ndėrsa ish-ministri i Jashtėm Paskal Milo, ka kėrkuar qė, pėrveē informacionit tė hollėsishėm qė duhet t’u dorėzohet deputetėve, duhet tė merret edhe njė vendim sa mė i shpejtė i qeverisė pėr tė ardhmen e pesė kinezėve, pėr tė shmangur gjendjen pezull.

Avokati dhe “terroristėt”

Avokati amerikan i pesė kinezėve, Saibin Uillet, ėshtė shprehur optimist pėr njė zgjidhje nė favor tė qėndrimit tė pesė kinezėve nė Tiranė. Ai ka kujtuar se nė gjithė kėto vite, edhe pse Kina e ka ditur se ata janė nė Guantanamo, nuk i ka kėrkuar kurrė. Ai ka theksuar edhe njė herė se, pafajėsia ka ardhur pas njė procesi tė gjatė, ndėrkohė qė ka kujtuar se “mė sė shumti ka qenė njė pazar i pistė i Pakistanit”. Uillet, i cili pre dy ditėsh shoqėron nė Babrru tė Tiranės pesė kinezėt qė ka mbrojtur, shpreh shqetėsimin pėr integrimin e tyre, pasi komuniteti i tyre ujgor nuk ėshtė i njohur mes myslimanėve shqiptarė.

a.b

Departamenti i Shtetit tha se Shqipėria vendosi t'i pranojė 5 shtetasit kinezė pėr arsye humanitare

SHBA vlerėson pranimin e shtetasve kinezė nga Shqipėria

Pesė shtetasit kinezė tė liruar nga burgu amerikan nė Guantanamo tė Kubės, u pranuan nga Shqipėria me kėrkesė tė qeverisė amerikane. Departamenti i Shtetit tha se Shqipėria vendosi t'i pranojė 5 shtetasit kinezė pėr arsye humanitare nė njė gjest qė flet edhe pėr marrėdhėniet e ngushta midis dy vendeve. 

Shtetet e Bashkuara e vlerėsojnė pranimin nga ana e Shqipėrisė tė pesė shtetasve kinezė si njė gjest humanitar. Sam Witten, Zėvendės-kėshilltar ligjor nė Zyrėn pėr Krimet e Luftės nė Departamentin e Shtetit, e cila merret me ēėshtjen e tė liruarve nga Burgu Guantanamo, shpjegon se pas lirimit tė pesė qytetarėve kinezė, Shtetet e Bashkuara i paraqitėn kėrkesė disa shteteve pėr t’i pranuar ata. Vetė shtetasit kinezė tė etnisė ujgure kishin shprehur dėshirėn qė tė dėrgoheshin nė njė vend evropian.

Departamenti i Shtetit shpreh kėnaqėsinė qė Shqipėria e pranoi kėrkesėn, pasi duke qenė njė vend qė e respekton lirinė fetare, do t’u krijojė mundėsinė tė praktikojnė lirisht besimin e tyre. Zyrtari amerikan e cilėson Shqipėrinė si njė partnere strategjike nė rajon, dhe vė nė dukje bashkėpunimin pozitiv ndėrmjet dy vendeve, por thekson se ky ishte mbi tė gjitha njė akt humanitar i Shqipėrisė.

Kina u ka kėrkuar autoriteteve shqiptare ekstradimin nė Kinė tė pesė shtetasve tė saj. Ajo i konsideron ata si terroristė, anėtarė tė organizatave separatiste. Por zyrtari i Departamentit Amerikan tė Shtetit, Witten, shpjegoi se ata u liruan nga Burgu Guantanamo, pasi njė Komision i Posaēėm qė po shqyrton akuzat e ngritura ndaj tė burgosurve arriti nė pėrfundimin se ata nuk pėrbėjnė aktualisht rrezik.

Pesė shtetasit kinezė u kapėn nė Afganistan, vend qė konsiderohet zonė luftimesh dhe pėr kėtė arsye u dėrguan nė Kampin Guantanamo, ku u mbajtėn gjatė katėr viteve tė fundit. Shtetet e Bashkuara i riatdhesojnė qytetarėt e huaj qė lirohen nga Guantanamo. Pesė shtetasit kinezė tė etnisė ujgure, tė cilėt Pekini i konsideron si terroristė, ishin nė rrezik pėrndjekjeje, dhe si rrjedhojė, Uashingtoni vendosi tė kėrkonte dėrgimin e tyre nė njė vend tė tretė.

Aktualisht fati i tyre ėshtė nė duart e autoriteteve shqiptare, tė cilat janė shprehur se po e shqyrtojnė kėrkesėn e tyre pėr strehim politik nė bazė tė ligjeve tė Shqipėrisė dhe konventave ndėrkombėtare qė ka ratifikuar vendi.

Pėrurohet qendra qė do shpėrndajė informacione mbi politikat e Bashkimit Evropian

Berisha: Qytetarėt tė informohen pėr pėrgjegjėsitė e integrimit

Nė kuadėr tė ditės sė Evropės, Ministria e Integrimit inauguroi dje Qendrėn e Informacionit dhe Dokumentacionit Evropian qė ka pėr qėllim tė shpėrndajė dhe tė nxisė kėrkimet brenda fushės sė integrimit evropian dhe tė bėjė qė informacioni mbi BE-nė dhe politikat e tij tė jenė tė prekshme nga qytetarėt. Kjo qendėr e informacionit dhe dokumentacionit evropian do tė ketė pėr qėllim informimin e publikut me tė gjitha atributet pozitive tė tij, transparencėn, shpejtėsinė, thellėsinė, ndershmėrinė, e plotė dhe pėr tė gjithė. Biblioteka e ngritur nė kėtė qendėr do tė ketė pjesėn mė tė madhe tė dokumentacionit tė BE-sė, tė dokumentacionit ligjor, raporte, dhe informacion tė pėrgjithshėm.

Nė fjalėn e mbajtur gjatė pėrurimit tė kėsaj qendre, kryeministri Sali Berisha, lėshoi edhe njėherė apel pėr bashkėpunim tė tė gjitha partive politike nė interes tė njė ēėshtjeje madhore pėr vendin siē ėshtė integrimi i Shqipėrisė nė Bashkimin Evropain. “Proēesi i integrimit, natyrisht, ėshtė pėrgjegjėsi direkte e qeverisė, ėshtė ajo qė duhet tė ndėrmarrė tė gjitha reformat e nevojshme; por projekti i integrimit, ėshtė shumė mė i gjerė se axhenda e qeverisė, ai ėshtė axhendė e shoqėrisė shqiptare nė tėrėsi dhe duhet tė jetė axhendė e tė gjitha forcave politike dhe e tillė ėshtė, po tė lexohen programet e tyre. Ndaj, nė kėtė kontekst, ėshtė jetike qė tė mund tė bashkėpunojmė me tė gjithė ata qė integrimin evropian e kanė projekt tė tyre. Jam i sigurtė se ne, Marrėveshjen e Stabilizim - Asociimit qė pritet tė nėnshkruhet sė afėrmi, do tė mund ta afrojmė me sukses nė Hartėn e Rrugės drejt kėtij integrimi”, tha dje kryeministri Berisha. Lidhur me pėrurimin e kėsaj qendre, ai vlerėsoi se detyrė e saj do tė jetė informimi i qytetarėve pėr tė gjitha pėrgjegjėsitė e tyre nė proēesin e integrimit.

Ndėrsa ambasadori i Komisionit Evropian, Lutz Salzman tha se: “Me zhvillimin e marrėdhėnieve BE-Shqipėri, janė rritur edhe kėrkesat e publikut shqiptar pėr lajme, iniciativa, projekte dhe programe qė kanė tė bėjnė me Bashkimin Evropian. Megjithėse kėto kėrkesa janė pėrmbushur nė pėrgjithėsi nė kryeqytet, ishte e nevojshme qė nė nivel rrethesh tė ngriheshin disa qendra informacioni, tė cilat do tė shėrbejnė si pika qendrore pėr pėrhapjen e vazhdueshme tė informacionit pėr BE-nė. Ne jemi tė gatshėm qė ta bėjmė tė mundur kėtė, meqėnėse publiku nė pėrgjithėsi, por edhe grupe tė caktuara nė veēanti, si psh studentėt, OJQ-tė dhe mediat lokale, janė gjithnjė e mė shumė tė interesuara qė tė marrin informacion pėr ēėshtje qė kanė lidhje me BE-nė”. Kurse pėr ministren e Integrimit, Arenca Trashani, “Pėrurimi i Qendrės sė Informacionit dhe Dokumentacionit Europian, i arritur me mbėshtetjen e plotė teknike dhe financiare tė vetė BE-sė dhe me vullnetin e qeverisė shqiptare, ėshtė jo vetėm njė moment vlerėsimi, por ngre nė njė nivel cilėsisht tė ri marrėdhėniet e qeverisė dhe institucioneve shqiptare me institucionet ndėrkombėtare evropiane por dhe me vetė shtetasit, dhe ėshtė njė prej hapave tė domosdoshėm qė i duhej ta bėnte dhe e ka bėrė Shqipėria nė drejtim tė integrimit evropian”.

Salzman: Me zhvillimin e marredhenieve BE-Shqiperi, jane rritur edhe kerkesat e publikut shqiptar per lajme, inisiativa, projekte dhe programe qe kane te bejne me Bashkimin Evropian. Megjithese keto kerkesa jane permbushur ne pergjithesi ne kryeqytet, ishte e nevojshme qe ne nivel rrethesh te ngriheshin disa qendra informacioni, te cilt do te sherbejne si pika qendrore per perhapjen e vazhdueshme te informacionit per BE-ne.  Ne jemi te gatshem qe ta bejme te mundur kete, meqenese publiku ne pergjithesi, por edhe grupe te caktuara ne vecanti, si psh studentet, OJQ-te dhe mediat lokale jane gjithnje e me shume te interesuara qe te marrin informacion per ēėshtje qe kane lidhje me BE-ne.

Berisha: Procesi i integrimit, natyrisht, ėshtė pėrgjegjėsi direkte e qeverisė, ėshtė ajo qė duhet tė ndėrmarrė tė gjitha reformat e nevojshme, por projekti i integrimit, ėshtė shumė mė i gjerė se axhenda e qeverisė, ai ėshtė axhendė e shoqėrisė shqiptare nė tėrėsi dhe duhet tė jetė axhendė e tė gjitha forcave politike dhe e tillė ėshtė, po tė lexohen programet e tyre. Ndaj, nė kėtė kontekst, ėshtė jetike qė tė mund tė bashkėpunojmė me tė gjithė ata qė integrimin europian e kanė projekt tė tyre. Jam i sigurtė se ne, Marrėveshjen e Stabilizim - Asociimit qė pritet tė nėnshkruhet sė afėrmi, do tė mund ta afrojmė me sukses nė Hartėn e Rrugės drejt kėtij integrimi.

Trashani: Pėrurimi i Qendres sė Informacionit dhe Dokumentacionit Evropian i arritur me mbėshtetjen e plotė teknike dhe financiare tė vetė BE-sė dhe me vullnetin e qeverisė shqiptare, ėshtė jo vetėm njė moment vlerėsimi por ngre nė njė nivel cilėsisht tė ri marrėdhėniet e qeverisė dhe institucioneve shqiptare me institucionet nderkombėtare evropiane por dhe me vetė shtetasit dhe ėshtė njė prej hapave tė domosdoshėm qė i duhej ta bėnte dhe e ka bėrė Shqipėria nė drejtim tė integrimit evropian.

Berisha: Salzman dėshmitar i rrotacionit paqėsor tė pushtetit

Kryeministri Sali Berisha shfrytėzoi ceremoninė e pėrpurimit tė Qendrės sė Informacionit dhe Dokumentacionit Europian pėr tė falenderuar ambasadorin e KE-sė Lutz Salzman, i cili ėshtė nė pėrfundim tė manditit. Ai tha se ambasadori Salzman ishte dėshmitar i rrotacionit paqėsor tė pushtetit qė u bė nė vendin tonė pas zgjedhjeve tė tre korrikut. “Falėnderoj shumė pėrzemėrsisht ambasadorin Salzman, i cili po arrin nė fund tė misionit tė tij, por, nė fund tė njė misioni tė suksesshėm. Ambasadori Salzman ka dhėnė njė kontribut tė madh sė bashku me kolegėt e tij tė KE-sė, me ekipin e negociatorėve tė KE-sė tė kryesouar nga z. Priebe, me komisionerė dhe drejtues nė pėrpjekjen tonė nė procesin e Integrimit. Ambasadori Salzman mbyll misionin nė Shqipėri me sukses tė plotė. Vendi bėri rotacionin paqėsor tė pushtetit, dėshmi e njė maturiteti real tė shqėrisė shqiptare nė rrugėn e demokracisė. Procesi i reformave ėshtė nė zhvillim e sipėr, ndaj dhe duke iu shprehur tė gjithė mirėnjohjen pėr kontributin qė keni dhėnė, ju siguroj se mbetemi jashtėzakonisht tė vendosur qė integrimin, si ėndrrėn mė tė bukur pėr tė ardhmen e shqiptarėve, tė pėrpiqemi ta shndėrrojmė sa mė shpejt nė njė realitet”, u shpreh kryeministri Berisha.

Socialistėt paraqesin projektrezolutėn pėr naftėsjellėsin nė parlament

Komisioni i Jashtėm pro nė parim pėr AMBO

Dje u vendos qė tė ngrihen grupe pune dhe  p/rezoluta e PS-sė tė diskutohet nga komisioni i Ekonomisė dhe ai i Energjitikės. Po kėshtu, pėr  p/rezolutėn do tė thirren pėr sqarime pėrfaqėsues tė Ministrisė sė Jashme dhe Energjitikės.

Projektrezoluta e socialistėve pėr mbėshtetjen ndaj projektit naftėsjellės “AMBO” gjeti ditėn e djeshme, konsensusin e anėtarėve tė komisionit tė Jashtėm. Por komisioni e miratoi dje projektrezolutėn, vetėm nė parim, duke siguruar mbėshtetjen e strukturave pėrkatėse pėr finalizimin e kėtij projekti. Kėshtu u vendos qė tė ngrihen grupe pune dhe projektrezoluta e PS-sė tė diskutohet edhe nga komisioni i Ekonomisė dhe ai i Energjitikės. Po kėshtu deputeti i PD-sė nė komision, Genc Juka theksoi se pėrpara se projektrezoluta e Partisė Socialiste tė miratohet nė mėnyrė pėrfundimtare nė komisionin e Jashtėm, duhet qė nė komision tė thirren pėr tė dhėnė sqarime, nė lidhje me projektin pėrfaqėsues tė Ministrisė sė Ekonomisė dhe asaj tė Jashtme. Pėrfaqėsuesi i projketrezolutės nė komision, Kastriot Islami theksoi se qeveria shqiptare duhet tė pėrshkallėzojė hapat diplomatikė nė raport me vendet e tjera qė preken nga projketi, me qėllim pėrshpejtimin e procedurave ndėrshtetėrore tė kėtij projekti. Deputeti i PS-sė nė komisionin e Jashtėm, Namik Dokle theksoi se qeveria duhet tė mbėshtesė kompanitė private qė investojnė nė vendin tonė.

“Zhvillimi vjen mes kėtyre kompanive private” -, deklaroi dje nė komision Dokle. Nė projektrezolutėn e socialistėve pėr projketin AMBO kėrkohet qė qėveria tė angazhohet seriozisht nė respektimin e veprimeve tė marra pėrsipėr mbi bazėn e marrėveshjes sė nėnshkruar pėr ndėrtimin e naftėsjellėsit. Njė tjetėr kėrkesė e socialistėve pėr qeverinė ėshtė edhe puna shpjeguese, pėr tė informuar opinionin publik mbi rėndėsinė e projektit dhe pėrfitimet qė do tė kenė kominitetet qė preken direkt nga projketi. Gjithashtu nė projketrezolutė kėrkohet qė Ministria e Mjedisit tė pėrcaktojė dhe tė kontrollojė normativat qė duhet tė pėrmbushen pėr ta mbajtur projektin brenda kualiteteve kombėtare dhe ndėrkombėtare tė mbrojtjes sė mjedisit. Javėn tjetėr nė Bullgari pritet tė nėnshkruhet marrėveshja e bashkėpunimit mes Bullgarisė, Maqedonisė dhe Shqipėrisė pėr naftėsjellsin AMBO.

Fatjona Mejdini

Tė dhėna pėr projektin AMBO

Projekti i naftėsjellėsit AMBO pėrfshin 3 shtete ballkanike, Bullgarinė, Maqedoninė dhe Shqipėrinė. Sipas projektit, naftėsjellėsi do tė nisė nė Burgas tė Bullgarisė dhe do tė pėrfundojė nė Vlorė. Projketi do tė shėrbejė pėr transportin e naftės nga zonat e nxjerrjes sė saj nė pellgun e Kaspikut drejt vendeve tė Europės Perėndimore. Nga pėrllogaritjet mendohet se naftėsjellėsi do tė arrijė tė nxjerrė 750 mijė fuēi naftė nė ditė dhe parashikohet t’i sjellė Shqipėrisė rreth 50 milion dollarė tė ardhura nė vit. Projekti mendohet se do t’i sjellė pėrfitime tė mėdha ekonomike Shqipėrisė, pėr shkak se nafta e papėrpunuar qė do tė vijė nga vendet e Kaspikut, do tė mbėrrijė nė vend me njė kosto shumė mė tė ulėt, gjė qė do tė ndikojė ndjeshėm nė ekonominė shqiptare. Nga ana tjetėr, Shqipėria do tė shpėrblehet me koston pėrkatėse qė i takon nga lejimi i kalimit tė naftėsjellėsit nė territorin e saj, si dhe do tė rritet mundėsia pėr mė shumė vende pune, sidomos nė portin e Vlorės. Por projekti i naftėsjellėsit AMBO ka hasur nė kundėrshimin e fortė tė ambientalistėve. Sipas tyre, naftėsjellėsi do tė ndotė gjirin e Vlorės, duke bėrė qė kėsaj zone t’i humbasė rėndėsia e madhe turistike.

Majko i shkruan sėrish Jozefina Topallit

PS propozon formulė tė re pėr komisionin zgjedhor

Kryetari i grupit parlamentar socialist, Pandeli Majko ka paraqitur dje, pranė Kryetares sė Kuvendit, Jozefina Topalli njė propozim tė ri tė PS-sė, pėr hartimin e komisionit parlamentar pėr reformėn zgjedhore, ku parashikohet ulja e numrit tė anėtarėve tė PS-sė dhe PD-sė nė kėtė komision. Sipas PS-sė parashikohet qė komisionin parlamentar pėr reformėn zgjedhore, tė pėrbėhet nga 18 anėtarė, 6 (3+3) anėtarė nga dy partitė e mėdha, 4 (2+2) nga dy partitė PSD dhe LSI, dhe nga njė anėtar nga secila parti tjetėr parlamentare. Nė propozimin e socialistėve parashikohet qė nė komisionin parlamentar pėr reformėn zgjedhore tė pėrfaqėsohen me nga dy anėtarė PSD-ja e LSI-ja. “Partia Socialiste mbetet seriozisht e angazhuar pėr pėrgatitjen nė kohė tė reformės zgjedhore, tė akteve ne funksion te saj si dhe tė riformatimit tė mundshėm tė Komisionit tė Posaēėm Parlamentar pėr Reformėn Zgjedhore. Me qėllim krijimin e hapėsirave mė tė gjera pėr partitė e tjera parlamentare, propozojmė uljen e numrit tė anėtarėve tė dy partive tė mėdha, nė ēdo rast, duke ruajtur balancėn e pėrfaqėsimit aktual pozitė/opozitė. Nė kėtė funksion pika III e vendimit nr.17, dt.19.01.2006 tė Kuvendit, mund tė riformulohet: “III. Komisioni pėrbėhet nga 18 anėtarė, 6 (3+3) anėtarė nga dy partitė e mėdha, 4 (2+2) nga dy partitė PSD dhe LSI dhe nga njė anėtar nga secila parti tjetėr parlamentare”,- thuhet nė letrėn e Majkos dėrguar Kryetares sė Kuvendit dhe Presidentit tė Republikės. Sipas propozimit tė PS-sė, ndryshimi i pikės pėr pėrfaqėsimin e partive nė komisionin zgjedhor, sjell edhe riformatimin e pikės ku parashikohet vendimmrrja nė kėtė komision. Sipas PS-sė,  vendimet nė Komision merren me shumicėn e votave (10 vota), kur pro tyre kanė votuar nė unanimitet pėrfaqėsuesit e dy partive tė mėdha (3+3)”. Majko shkruan nė letrėn drejtuar Topallit se PS-ja ka hartuar propozimim e mėsipėrm, me qėllim qė kjo t’i shėrbejė pėrshpejtimit tė mbledhjes sė komisionit dhe avancimit tė punės sė tij, me qėllim pėrfundimin nė afat optimal tė Reformės Zgjedhore.

INTERVISTA

Intervistė e shefit e Zyrės sė SHBA nė Prishtinė, Philip Goldberg

Ēeshtja mw emergjente, statusi final

Z. Goldberg, a ėshtė ende Kosova prioritet pėr SHBA-tė dhe pėr politikėn tuaj tė jashtme, sepse aktualisht nė botė ėshtė ēėshtja e Irakut, Iranit, etj,  prandaj ju me gjasė jeni tė pėrqendruar nė zona tė tjera tė botės?

Ne mund tė bėjmė shumė gjėra nė tė njėjtėn kohė, dhe Kosova, sidomos tash me ēėshtjen e statusit final, pėr ne ėshtė njė ēėshtje shumė e rėndėsishme, sidomos nė marrėdhėniet tona me miqtė dhe aleatėt evropianė, pastaj pėr marrėdhėniet transatlantike dhe pėr idenė e Evropės sė tėrėsishme, tė lirė dhe tė bashkuar. Pėr ndihmėn amerikane, trupat amerikane, kėtė mision (Zyra e SHBA-ve) dhe gjitha pėrpjekjet tona nė Kosovė, tatimpaguesit amerikanė shpenzojnė diku rreth 400-500 miliona dollarė nė vit. Nėse kjo nuk pėrfaqėson prioritet dhe pėrkushtim atėherė unė nuk e di se ēka tjetėr pėrfaqėson kjo. Pastaj kemi emėrimin e njė tė dėrguari tė posaēėm tė kalibrit dhe shquarsisė sė ambasadorit Wisner.  

Cili ėshtė qėndrimi i SHBA-ve pėr vazhdimin e pėrkrahjes pėr Kosovėn nė fushat politike, ushtarake dhe ekonomike dhe aktualisht nė cilat probleme nė Kosovė jeni tė pėrqendruar?

Ėshtė e qartė se tani ēėshtja jonė mė urgjente ėshtė gjithēka qė ka tė bėjė me statusin final. Kjo merr pjesėn mė tė madhe tė kohės tonė, por kjo ėshtė njė pėrpjekje e shumanshme dhe shumėdrejtimėshe. Kjo pėrfshin ēdo degė tė qeverisė. Pėr ekzekutivin: qė tė bėjė mė shumė pėr tė kryer standardet dhe qė tė punojė mė shumė pėr pakicat dhe bashkėsinė serbe. Pra kjo ka tė bėjė edhe me kryetarin edhe me kryeministrin. Kjo pastaj pėrfshinė edhe Kuvendin, qė Kuvendi tė bėjė pėrpjekje pėr tė aprovuar ligjet e nevojshme pėr tė ecur pėrpara, ligjet pėr trashėgiminė kulturore, pėr religjionin, pėr gjuhėn. Tė gjitha kėto janė jashtėzakonisht tė rėndėsishme pėr tė lėvizur pėrpara drejt statusit final. Njėkohėsisht, ne jemi nė diskutime edhe me Ekipin Negociator lidhur me idetė qė do t’i paraqesin nė Vjenė. Pėr shembull, unė dhe kolegėt e mi nga Grupi i Kontaktit jemi informuar nga ish-kryeministri Rexhepi lidhur me planin pėr Mitrovicėn nė pėrpilimin e tė cilit ai ndihmoi. E njėjta ka ndodhur me ministrin Lutfi Haziri, i cili na informoi lidhur me planin pėr decentralizim. Ne jemi nė kontakt me njerėzit tanė nė Vjenė lidhur me negociatat. Nė tė njėjtėn kohė, ne jemi mjaft tė angazhuar nė ēėshtjet ditore kėtu nė Kosovė, si p.sh. ēėshtjet ekonomike. Tash qė kryeministri Ēeku ka thėnė se do tė ketė njė tender tė ri pėr shėrbimin e telefonisė mobile, ne jemi duke bėrė shtytje dhe shtytje qė kjo tė lėvizė ashtu qė njerėzit e Kosovės tė kenė njė shėrbim tė ri dhe mė cilėsor tė telefonisė mobile. Jam takuar shumė herė me Ministrin e Energjisė dhe Minierave, me z. Ruecker nga shtylla e katėrt, dhe me PSSP-nė lidhur me ēėshtjet qė kanė tė bėjnė me sektorin e energjisė, me idenė qė edhe kėtu tė lėvizim po me atė shpejtėsi. Pra jemi tė fokusuar edhe nė kėtė. Dhe unė besoj se kėto interesa dhe aktivitete politike dhe ekonomike do tė vazhdojnė mjaft gjatė edhe nė tė ardhmen. Tani lidhur me pėrkushtimin tonė ushtarak: ju e dini se ne kemi rreth 1700 ushtarė kėtu, ata janė pjesė e pėrpjekjes sė NATO-s, dhe ne kemi thėnė se kėtu do tė ketė prani amerikane pėr aq gjatė sa ka prani tė NATO-s.    

Ēėshtja e Mitrovicės, cili ėshtė opinioni juaj pėr situatėn atje dhe pėr tė ardhmen e qytetit dhe a mund tė promovohet pajtimi atje?

Mendoj se Mitrovica me gjasė ėshtė ēėshtja mė e vėshtirė nga tė gjitha ēėshtjet qė i kemi para nesh, dhe kjo nga aspekti i bashkimit tė komuniteteve. E dimė se ka pasur njė realitet tjetėr nė veri nė 7 vitet e fundit, dhe kjo nuk do tė ndryshojė brenda natės. Nė anėn tjetėr, ne, Grupi i Kontaktit, kemi thėnė se ne besojmė nė njė Kosovė unitare qė nuk ka zona tė ndara. Prandaj, pyetja ėshtė se cila ėshtė ajo zgjidhja praktike qė i sjellė njerėzit sė bashku dhe e cila u jep siguri dhe besim nė komunitetet e tyre, dhe kėtu mendoj nė komunitetin serb, e qė nė tė njėjtėn kohė tė ruhet lidhja me Kosovėn si tėrėsi. Mendoj se njė pėrpjekje qė tė arrihet kjo ėshtė plani i paraqitur nga Grupi Politik Strategjik nė tė cilin punoi kryeministri Rexhepi, dhe i cili besoj se ėshtė bazė pėr diskutimet nė Vjenė. Kjo nuk do tė thotė se kjo ėshtė fjala e fundit e palės nė kėtė anė tė tryezės, ndoshta ka fusha ku ky plan mund tė pėrmirėsohet, ndoshta ka fusha ku plani i palės tjetėr mund tė inkuadrohet, por kjo ėshtė ajo pėr tė cilėn edhe bėhet ky diskutim.        

Cila ėshtė porosia juaj pėr popullin e Kosovės?

Pse, a nuk e dhashė deri tani? Porosia ime pėr popullin e Kosovės ėshtė se kjo ėshtė njė kohė shumė historike dhe duhet tė jetė shumė emocionuese. Zgjidhja e statusit dhe ajo qė njerėzit kėtu dėshirojnė – dhe ne e dimė dhe respektojmė vullnetin e popullit – nuk ėshtė njė pėrfundim vetvetiu. Pyetja ėshtė se ēfarė shoqėrie do tė jetė kjo? A do tė ketė mundėsi pėr arsimim pėr fėmijėt tuaj? A do tė ketė sundim tė ligjit dhe sistem tė mirė gjyqėsor? A do tė krijojė ekonomia vende pune pėr njerėzit? Mendoj se tė gjitha problemet ndėretnike do tė bėhen shumė mė pak relevante nėse kėto gjėrat tjera shndėrrohen nė ēėshtje nė tė cilat do tė fokusohen njerėzit. Pra, porosia ime do tė ishte se populli i Kosovės do tė ketė miq tė mėdhenj nė SHBA-tė, dhe duhet tė shikojnė brenda vetes qė tė shohin se ēka donė pėr tė ardhmen e tyre, njė tė ardhme pėr tė cilėn ne shpresojmė se ofron mundėsi pėr integrime nė Evropė, nė institucionet Evroatlantike si NATO. Por kjo e ardhme ėshtė nė duart e njerėzve kėtu dhe jo nė duart e SHBA-ve dhe aleatėve tanė Evropianė. Ne vetėm mund tė ndihmojmė. Dhe siē e dini, ne ju kemi ndihmuar, ju ndihmojmė dhe do tė vazhdojmė t’ju ndihmojmė, por njerėzit duhet tė kuptojnė atė qė ėshtė e drejtė pėr veten e tyre dhe tė ardhmen a tyre.

Intervistoi: Gani TĖRSHNJAKU

EKONOMIA

Ministri i Ekonomisė Genc Ruli thotė se, sė pari do tė privatizohet divizioni i shpėrndarjes

Privatizimi i KESH nis fillimvitin e ardhshėm

Koorporata elektroenergjitike KESH ėshtė ndėr pasuritė strategjike mė tė rėndėsishme tė vendit dhe vlera e saj nė treg do tė jetė disa qindra milion dollarė, megjithė gjendjen e saj aktuale.

Koorporata elektroenergjitike shqiptare KESH do tė hyjė nė procesin e privatizimit tė saj qė nė fillim tė vitit tė ardhshėm. Fillimisht do tė privatizohet    divizioni i shpėrndarjes. Ministri i Ekonomisė dhe i Energjitikės, Genc Ruli e bėri tė njohur kėtė fakt,   duke theksuar pos tė tjerash se ky ėshtė njė proces  thelbėsor nė zgjidhjen e problemit tė energjisė nė vend. Koorporata elektroenergjitike, KESH, ėshtė e ndarė siē dihet nė tre njėsi. Njėsia apo divizioni i prodhimit, divizioni i shėpėrndarjes dhe i transmetimit. Qeveria shqiptare nė njė marrėveshje tė nėnshkruar me donatorėt dhe kryesisht me qeverinė italiane ka rėnė dakord qė nė fillim tė kėtij viti tė nisė punėn pėr privatizimin e divizionit tė shpėrndarjes. Me kėtė rast ėshtė caktuar edhe njė sasi parash nė trajtė kredie tė butė nga qeveria e Italisė, pėr ta pėrmirėsuar kėtė njėsi tė kompanisė shqiptare tė energjisė dhe pėr ta bėrė atė pjesė tė rrjetit ballkanik tė energjisė. Ministri i Financave, Genc Ruli edhe mė herėt ka folur pėr nevojėn e privatizimit tė KESH-it, por ai ka nėnvizuar nevojėn e investimeve nė koorporatė, pasi siē dihet investime tė rėndėsishme   nė KESH ka kohė qė nuk bėhen ose bėhen pa ndonjė strategji tė qartė. Koorporata elektroenergjitike KESH ėshtė ndėr pasuritė strategjike mė tė rėndėsishme tė vendit dhe vlera e saj nė treg do tė jetė disa qindra milion dollarė, megjithė gjendjen e saj aktuale. Nė tėrėsi, koorporata zotėron njė sėrė hidrocentralesh tė mėdhėnj, sidomos mbi lumin Drin tė cilėt nė vit arrijnė tė prodhojnė nė mbi dy milioard kilovat/orė energji elektrike. Veē kėtyre KESH zotėron edhe mjaft hidrocentrale tė tjerė mė tė vegjėl e tė mesėm pėr nga fuqia tė cilėt prodhojnė deri nė shtatėqind milion kilovat/orė energji nė vit, kur sasia e reshjeve ėshtė mesatare. I tėrė rrjeti i shpėrndarjes sė energjisė ėshtė nė pronėsi tė KESH-it, gjė qė bėn qė kjo ndėrmarrje tė vlejė qindra milion dollarė, duke qenė se ajo zotėron edhe njė aset tė rėndėsishėm siē ėshtė pozicioni lider nė treg dhe astetet e tjera tė kėsaj kompanie. Privatizimi i kėsaj kompanie shihet me tė drejtė si mundėsia e vetme, pėr ta nxjerrė kėtė kompani nga vėshtirėsitė e mėdha financiare dhe nga vėshtirėsitė nė administrimin e saj. KESH-i ka vite   qė ka njė arkė financiare gjithnjė tė dobėt dhe ofron njė shėrbim mjaft tė keq. Kompania ka borxhe dhe tė tjerė janė borxhlinj ndaj saj. Tė gjitha kėto e bėjnė tė vėshtirė procesin e privatizmit, prandaj do tė niset me divizionin e shpėrndarjes. Aktualisht KESH-i i ka forcuar mjaft masat e menaxhimit tė vetes dhe ėshtė duke rritur ndjeshėm sasinė e arkėtimeve nga energjia e fatuaruar. Nga muaji janar deri nė mars kemi njė lėvizje tė arkėtimeve nga gjashtėdhjetė e pesė pėr qind, nė rreth tetėdhjetė e pesė pėrqind. KESH-i dhe fillimisht divizioni i shpėrndarjes do t’i nėnshtrohen njė tenderi ndėrkombėtar nė tė cilin mund tė marrin pjesė edhe kompani shqiptare, por mundėsia e blerjes nga kompanitė vendase ėshtė e vogėl, pėr shkak tė pėrvojės sė munguar tė tyre nė kėtė fushė dhe pėr shkak tė kėrkesave tė larta financiare qė mund tė ketė ky tender.

Bankat, asnjė rrezik nga rritja e kredive

Niveli i kredidhėnies nė Shqipėri nuk ėshtė nė ato nivele sa tė mund tė pėrbėjė ndonjė shqetėsim mjaft tė madh. Tė dhėna nga thuajse tė gjitha bankat e nivelit tė dytė bėjnė tė ditur se, pavarėsisht faktit se kemi njė dyfishim tė sasisė sė kredive pėr biznesin nuk mund tė flitet se, kėto kredi tė rritura me kaq ngut janė nga ato lloje kredish, tė cilat mund tė rrezikojnė moskthimin. Nė tė vėrtetė, biznesi shqiptar qė prej muajve tė fundit tė vitit qė shkoi ka marrė gjithnjė nga bankat e nivelit tė dytė dy herė mė shumė kredi sesa nė tė njėjtėn kohėt tė njė viti mė parė. Banka e Shqipėrisė e ngriti kėtė shqetėsim, duke thėnė se nevojitej krijimi i njė zyre tė informacionit bankar, nė tė cilėn gjendeshin tė gjitha tė dhėnat mbi bizneset apo individėt qė merrnin nė banka. Nė kėtė zyrė duhet tė kishin akses tė gjitha bankat e nivelit tė dytė. Pėr kėtė Banka e Shqipėrisė ka marrė edhe pėlqimin e Ministrisė sė Financave dhe tė mjaft institucioneve tė huaja financiare. Nė fakt edhe bankat e kanė quajtur tė domosdoshme kėtė zyrė, por kurrė nuk kanė shprehur shqetėsimn se kanė dhėnė kredi, tė cilat mund tė rrezikojnė ekonominė e vendit. Ato janė shprehur tė sigurta se kreditė e dhėna do tė kthehen. Ne kemi njė eksperiencė tė rėndėsishme nė ofromin e kėtij produkti nė Shqipėri, thotė njė ekspert bankar i njė banke nė Tiranė dhe kėsisoj nuk ndihemi tė rrezikuar. Tė njėjtėn pikėpamje kanė edhe mjaft tė tjerė bankierė tė bankave tė kryqeqytetit. Nė Shqipėri veprojnė rreth tetėmbėdhjetė banka tė nivelit tė dytė dhe konkurenca tashmė ėshtė bėrė mjaft e ndjeshme, gjė qė i volit tregut vendas.

Biznesi agropėrpunues, naftė pa akcizė

  I gjithė biznesi agropėrpunues nė Shqipėri pritet qė pas pak kohėsh tė mund tė marrė naftė pa akcizė pėr nevoja tė biznesit tė tij. Tė  dhėna nga Ministria e Financave bėjnė tė ditur se, njė projekt parasheh qė  biznesi qė merret me  agropėrpunim apo agroindustri nuk do tė marrė naftė mė nė tregun e zakonshėm me ēmimin qė ajo ka aty, por do tė marrė naftė pa akcizė njėlloj si edhe prodhuesit e lėndės sė parė pėr kėtė industri. Kjo bėhet me qėllim qė ky biznes tė mund tė forcohet dhe tė pėrballojė edhe fuqinė e tregut tė huaj qė konkuron nė vendin tonė. Kjo fuqi do tė bėhet gjikthnjė edhe mė e madhe me nėnshkrimin e marrėveshjes sė Stabilizim-Asociimit, ku tetėdhjetė e tre pėr qind e importeve nga BE-ja nga tetėdhjetė e pesė pėr qind qė janė gjithsej, me kėtė bashkim vendesh do tė jetė me taksė doganore zero. Pėrpos kėsaj forcimi i biznesit vendas i agropėrpunimit ėshtė mjaft i rėndėsishėm, pasi do tė pėrdorte pėr lėndė tė parė artikujt bujqėsorė dhe blegtoralė tė vendit tonė.

KOMENTE

Pėrballje me tė papriturat e jetės

Daily Telegraph

Australi 

May 06, 2006

Jeta ėshtė njė betejė e natyrshme – mos e vini nė dyshim – sikur tė ishim mikrobe nė kozmos, ose atome nė hapėsirėn e pafundme, qė vijnė e largohen nga jeta pa ndonjė qėllim apo kuptim.

Si mund tė interpretohen ndryshe ngjarjet e kėsaj bote?

Dje, ndėrsa prisnim me padurim tė festonim shpėtimin e minatorėve Brant Webb dhe Todd Russell, tė cilėt janė bllokuar nėn tokė qysh prej 11 ditėsh, morėm lajmin se Sophie Delezio – kurajoja e sė cilės nė dy vitet e fundit i ka dhėnė kuptim tė ri guximit – ishte dėmtuar rėndė nė njė aksident rrugor.

Kjo e kalon masėn. Ēfarė fati i keq apo rrethanė mund tė lejojė tė ndodhė njė gjė e tillė? Si mund tė vazhdojnė ende tė besojnė, pas kėsaj, ata qė besojnė nė supermacinė e sė mirės ndaj sė keqes? Si mund tė ndodhė njė fatkeqėsi e tillė, nė qoftė se ekziston ndopak fuqi e sė mirės? O zot – kristian, mysliman apo hindu – cili ėshtė ēmimi i sundimit tėnd?

Natyrisht ėshtė jashtė ēdo logjike tė mendosh se kėsi gjėrash lejohen tė ndodhin prej ndonjė hyjnie tė pėrsosmėrisė. Duke u pėrpjekur tė pajtojnė idenė e njė zoti tė plotfuqishėm dhe mėshirėmadh me idenė e pakuptueshme tė vuajtjes sė tė pafajshmėve, kjo ėshtė njė betejė nė territoret e ēmendurisė dhe kush pėrpiqet tė marrė pjesė do tė ēmendet.

Ēfarė mund tė thuhet pėr botėn ku ndodhin gjėra tė tilla? Sophie Delezio ėshtė thjesht njė grimcė e njerėzimit – njė fėmijė, mesa duket, lindur pėr tė vuajtur. Nė vitin 2003, ajo dhe shoqja e saj Molly Wood u dėmtuan rėndė, kur njė makinė doli nga rruga dhe hyri nė kopshtin e fėmijėve “Roundhouse” dhe pėr njė vit ne pritėm, duke iu lutur zotit.

Ditė pas dite, dukej se vogėlushet po pėrmirėsoheshin. Fillimisht Molly-n, e pastaj edhe Sophie-n, doktorėt i lejuan tė ktheheshin nė shtėpi, ta rinisnin jetėn edhe njė herė. Dhe sa na gėzuan – ashtu siē na gėzojnė vetėm fėmijėt, me fuqinė e tyre!

Ndėrsa dje, lajmi mė i keq i imagjinueshėm. Diku, gjatė rrugės pėr nė shtėpi, Sophie-a ishte goditur nga njė makinė. Gjatė pėrplasjes ishte flakur nė ajėr dhe pėsoi dėmtime tė rėnda nė gjoks dhe nė kokė.

Mbrėmė vonė lajmet ishin pėr njė gjendje tė vėshtirė tė saj. Madje, le ta pranojmė hapur; dėmtimet e vogėlushes janė serioze dhe jeta e saj ėshtė pėrsėri nė presėn e briskut.

Mesa duket, ndėrsa makina e kishte flakur tutje, njė tjetėr shofer nuk e pa dhe e kishte goditur anash karrocėn e saj.

Njerėzit klithėn pėr ndihmė.

Dhe njeriu pyet – si do tė mundet Sophie-a t’ia dalė mbanė kėtė herė, madje edhe me lutjet e kujtdo qė lexon pėr fatkeqėsinė sot? E si do ta pėrballojnė prindėrit e saj, tė cilėt ia kishin kushtuar tashmė shėrimit tė saj, jetėt e tyre? Si dreqin mund tė vazhdojnė jetėn ata? E kush do t’i bėnte fajtorė nėse sot, ata hiqnin dorė nga shpresa, nėse hiqnin dorė nga gjithēka, nėse ēmendeshin nga pikėllimi, nga gjithė kjo padrejtėsi? Pa kurrfarė arsyeje, ata dhe vajza e tyre janė ngarkuar me njė barrė dhimbjeje qė ėshtė pėrtej fuqive njerėzore dhe sot nuk do tė ketė zemėr njeriu qė nuk do tė pikėllohet prej padrejtėsisė dhe egėrsisė sė gjithė kėsaj tragjedie.

Mirėpo shpirti njerėzor nuk jepet. Mbrėmė, Ron Delezio, babai i Sopphie-s, deklaroi se familja nuk do ta humbasė shpresėn, ata nuk do tė heqin dorė nga Sophie-a e tyre e dashur.

Pėr njė ēast tė vetėm, ai na kėrkoi tė gjithėve, vetėm njė gjė fare tė thjeshtė – qė tė lutemi pėr vogėlushen. Kjo ėshtė mė e pakta qė mund tė bėjmė, le tė shpresojmė se Zoti ėshtė duke na dėgjuar.

Pak mė tepėr dashuri pėr jetėn

Ēelo Hoxha

Kohėt e fundit, opinioni shqiptar reagoi mė shumė pėr shkeljen e privatėsisė sė njė qytetareje, e cila ishte filmuar nga i dashuri i saj nė situata intime, ndėrsa pėr tre qytetare tė tjera, qė iu mohua e drejta pėr tė jetuar nga vetė instucionet ku ato kishin shkuar pėr tė kėrkuar ndihmė, nuk u shkrua asnjė rresht.

Muajin e kaluar, njė grua 24 vjeē shkoi nė spitalin e Korēės tė lindte fėmijėn e saj tė parė, por, pas lindjes me operacion, fėmija erdhi nė jetė shėndoshė e mirė, ndėrsa nėna vdiq. Po nė spitalin e Korēės, ditė mė vonė, njė fėmijė qė sipas mjekes e cila e mori nė dorėzim, “gjendja shėndetėsore e saj nuk ishte shqetėsuese”, vdiq. Ndėrsa javėn e kaluar, nė qytetin e Sarandės, po pas lindjes, vdiq njė nėnė tjetėr. Kronikat i pasqyruan, por reagime shtesė nuk pati nė faqet e komenteve.

Me sa duket shoqėria jonė e ka humbur ndjeshmėrinė. 

Nuk ėshtė sekret qė mjekėt marrin lekė pėr operacione, nuk do shumė mend qė mjekėt janė tė interesuar tė kenė sa mė shumė operacione, dhe ėshtė fakt qė lindjet me operacione janė shtuar. 

Por, mjekėt nuk duan lekė vetėm pėr operacione, ata presin qė pacienti apo tė afėrmit e tij tė futin dorėn nė xhep pas ēdo shėrbimi. Personalisht nuk habitem kur tė afėrmit e viktimave fajėsojnė mjekėt dhe as qė kam shpresė se prokuroria do tė vėrtetojė gjė kundėr mjekėve. E kam tė qartė fare mirė se kush ka influencė nė rrethe, edhe pse ka ndryshuar qeveria ende vazhdon tė funksionojė i njėjti mentalitet komunikmi, sidomos nė nivelet e ulėta tė administratės, e sidomos, nė provinca. Prandaj shqetėsues mė duket mosreagimi publik, pandjeshmėria jonė ndaj jetės sė njeriut. Pa reagim asgjė s’ndryshon.

“Pėrballje me tė papriturat e jetės” –botuar pak mė sipėr, ėshtė editorial i njė gazete tė rėndėsishme australiane dhe tregon fare qartė se sa i kushtohet vėmendje jetės sė njeriut nė atė vend ku qytetėrimi ka nisur nga kriminelė ordinerė. Tre-katėr shekuj mė parė, kriminelėt anglezė kishin dy zgjedhje: ose tė pranonin dėnimin e gjykatės dhe ta vuanin atė nė Angli ose tė syrgjynoseshin nė Australi dhe tė ishin tė lirė. Pas tre katėr brezash, ata janė kthyer nė ajkė tė qytetėrimit. Dhe kjo duket jo nga filozofėt apo shkencėtarėt qė prodhojnė, por nga prioriteti i shqetėsimeve.

Zgjedhja mė e mirė pėr CIA-n

Washington Times

Editorial

Kalimi i gjeneralit Michael Hayden nė postin e drejtorit tė CIA-s do tė thotė vendosja e njė profesionisti tė kompletuar, me pėrvojė mė shumė se 20 vjet, nė krye tė njė agjencie spiunazhi. I mirėnjohur pėr mbrotjen e fuqishme qė i bėri, janarin e shkuar, programit tė NSA-s pėr survejimin e terroristėve, gjenerali Hayden ka lidhje pune me Shtėpinė e Bardhė, ku punoi pėr gjashtė vjet si shef i NSA-s dhe zėvendės i John Negroponte-s, drejtor i shėrbimeve kombėtare inteligjente. Ai njihet si njeri i sinqertė dhe nuk ka lidhje me karrieristėt e CIA-s. Republikani Peter Hoekstra e kundėrshtoi me forcė dje kėtė zgjedhje, mirėpo gjenerali Hayden ėshtė njeriu i duhur, nė vendin e duhur, nė kohėn e duhur.

Mendimet kundra burojnė nga fakti se duke vendosur CIA-n nėn drejtimin e gjeneralit Hayden – oficer karriere nė forcat ajrore – vendos shumė nga agjencitė e spiunazhit tė vendit nė duart e ushtarakėve dhe pėrcjell mesazh tė dėmshėm tek veprimtarėt nė terren. Por “linja ushtarake” ėshtė e shkatėrrueshme nga faktet. Nė krye tė CIA-s ka patur prej kohėsh njė numėr tė madh oficerėsh ushtarakė – 13 nga 19 qysh prej krijimit tė agjencisė – tė cilėt janė zgjedhur pa shumė revoltė prej Kongresit. As kur ndonjė ushatarak ka marrė kreun e Departamentit tė Shėrbimeve, qė ėshtė po aq i rėndėsishėm sa kreu i vetė CIA-s, nuk ėshtė bėrė ndonjė zhurmė e madhe.

Ndoshta mund tė thuhet qė njė ushtarak i cili vendoset nė krye tė CIA-as duhet tė jetė pensionist, ndėrsa gjenerali Hayden ėshtė ende ushtarak aktiv. Por komisioni pėr shėrbimet inteligjente i kongresit nuk e trajtoi njė problem tė tillė. Pat Roberts, republikan, tha se qenia ushtarak aktiv mund ta ndihmonte ēėshtjen, ndėrsa zoti Hoekstra tha se kjo nuk kishte rėndėsi fare.
Teza e “shumė ushtarakėve” ėshtė e mbushur me ironi, sidomos nė lidhje me centralizimin e pamjaftueshėm. Pas 11 shtatorit, Kongresi insistoi nė krijim e njė zyre tė pėrgjithshme e cila do tė funskiononte si njė agjenci inteligjente e centralizuar. 

Largimi i drejtorit tė CIA-s, Porter Gross, ėshtė njė histori me sfond tė dyfishtė, por ėshtė ende herėt pėr ta zbuluar historinė e vėrtetė.

Vitin e kaluar, nuk kishte ndonjė shqetėsim nė lidhje me dominimin e ushatarkėve nė agjencitė e shėrbimeve sekrete, kur Senati e miratoi gjeneralin Hayden si zėvendės tė zotit Negroponte. Njė pjesė e zhurmės qė bėhet rreth gjeneralit Hayden ka tė bėjė me afėrsinė e tij me Shtėpinė e Bardhė, shifrat e sė cilės janė nė rėnie.  

Mirėpo, kėto gjėra duhet tė lihen jashtė debatit nė lidhje me aftėsitė e gjeneralit Hayden. Kaosi nė agjencitė e shėrbimeve inteligjente ka shumė shkaqe, por vendosja e njė drejtori tė CIA-s qė kombinon ekspertizėn inteligjente me pavarėsinė nga burokracia na duket si ilaēi mė i mirė pėr situatėn.

Ekonomia, alfa e integrimit

Robert HUQI

Siglimi i Marrėveshjes sė Stabilizim-Acociimit ishte njė sukses i konsiderueshėm pėr Shqipėrinė, njė hap drejt firmės pėrfundimtare. Por, pėrpos kėtij suksesi, ajo qė duhet tė presim ėshtė njė sfidė mė tepėr, pėr vendin tonė qė kjo marrėveshje tė shkojė mirė nė veshėt e shqiptarėve dhe ne veshėt e 25 vendeve anėtare tė BE-sė, tė cilat duhet tė binden se ne, edhe pse njė vend me problematikat e tij, po bėjmė tė pamundurėn qė Shqipėria tė njohė prosperim ekonomik, politik e social.

Njė e treta e MSA-sė ėshtė marrėveshje me karakter ekonomik, qė pėrgatit Shqipėrinė tė jetė konkuruese nė tregun evropian, tė pėrshpejtojė rritjen e standardeve dhe tė krijojė njė stabilitet tė besueshėm pėr njė tregėti tė hapur me BE-nė. Kjo nuk ėshtė e thjeshtė. Ndonėse, nė nivele politike, qeveria shqiptare i ka pėrmirėsuar marrėdhėniet e saj me BE-nė, nė nivelet njerėzore mbetemi shumė mbrapa.

Kjo ndodh, sepse rreth 80 % e shqiptarėve, akoma nuk e dinė se ēfarė do tė thotė tė integrohesh nė BE, pėr shkak se qeveritė qė vijnė dhe ikin nuk kanė bёrё sa duhet pėr tė shpjeguar procesin. Nuk ėshtė e rastit qė ndeshemi me protesta qytetare qė kundėrshtojnė reformat e qeverisė, siē janė ato pėr energjitikėn, ekonominė, sistemin arsimor, shėndetėsor etj. Nё thelb, kёto protesta sociale tё grupeve tё ndryshme tё interesit ekspozojnё njё mosnjohje tё kritereve qё Shqipёria duhet tё pёrmbushё, pёr t’u integruar nё Bashkimin Evropian. Ndodhemi kёshtu pёrballё njё paradoksi qё kёrkon zgjidhje: nga njёra anё ёshtё vullneti politik masiv pёr t’u interguar nё BE, nga ana tjetёr kemi kundёrvёnie praktike ndaj kёrkesave qё BE-ja kёrkon pёr t’u realizuar kjo aspiratё. Thelbi i kёtij paradoksi ёshtё mosnjohja e procesit tё integrimit, niveli i ulёt informues, formues dhe edukativ me njerёzit. Mё sё shumti, nga njё pёrqindje shumё e lartё, integrimi konsiderohet si “marrje”, si “pёrfitim ekonomik”, si “lёvizje e lirё” nga Bashkimi Evropian. Pak kush e kupton integrimin si “marrje-dhёnie”, si “ekonomi funksionale e integruar nё tregun e BE-sё”, si “lёvizje mallrash, kapitalesh, shёrbimesh, pёrpara lёvizjes sё lirё tё njerёzve”. 

E tėrė kjo situatё, nė fund tė fundit ka vetėm njė emėrues tė pėrbashkėt- integrimin, qё ёshtё njё proces gjithёpёrfshirёs, ēka do tё thotё se kёrkon maturitetin dhe kontributin e tё gjithёve nga politika zyrtare deri te qytetarёt e thjeshtё. Kёtu brenda janё edhe vlerat edhe interesat edhe pёrfitimet edhe sakrificat.

Edhe MSA-ja, njė pjesė e sė cilės ėshtė edhe marrėveshja e zhvillimit ekonomik e tregtar tė vendit, duket se nuk ėshtė kuptuar siē duhet, jo vetėm nga shqiptarėt e thjeshtė, por edhe nga ata qė duhet tė jenė pjesė e procesit ekonomiko-tregtar, qė janė industrialistėt apo biznesmenėt, prodhuesit e agrokulturės apo shėrbimeve tė ndryshme etj.

Pėrmend kėta komunitete njerėzish, sepse janė njė pjesė e marrėdhėnies sė drejtpėrdrėjtė me investimet qė do tė bėjnė jashtė Shqipėrisė, ku dhe  pėrballja do tė jetė fatale. Njė ekonomi e dobėt dhe mungesa e standardeve nuk i nevojitet njё BE-je qė ėshtė e fokusuar tek cilėsia dhe jo tek sasia. Nė momentin qė firmosim MSA-nė me Bashkimin Evropian, menjėherė njė e treta e kėsaj marrėveshjeje hyn nė fuqi dhe ėshtė pikėrisht ajo pėr tė cilėm folėm mė parė, marrėveshja me karakter ekonomiko-tregtar. Puna ėshtė mė e madhe dhe ritmet janė mė tė shpejta, por sa do tė bėjmė ne pėr t’i bėrė qytetarėt dhe grupet e biznesit tė ndėrgjegjshėm qė tė kuptojnė kėto ritme? Akoma fare pak.

 Nėse nuk mund tė prosperohemi ekonomikisht, ndoshta asnjėherė nuk do tė mund tė arrijmė tė pėrafrohemi politikisht me kėtė organizėm kaq kompleks. Ekonomistėt shqiptarė hedhin tezat e tyre se pėrballja me konkurencėn evropiane do tė dėmtojė jashtė mase bujqėsinė dhe fusha tė tjera tė ekonomisė, kjo pėr shkak tė nivelit tė ulėt tė infrastrukturės dhe mungesės sė kompeticionit nė nivel evropian. Treg i hapur do tė thotė mė shumė konkurencė dhe mė shumė fuqi blerėse dhe shitėse. Pra, do tё thotё konkurencё vlerash. Nėse mbetemi vetėm importues potencialė dhe eksportues tė dobėt, kjo do tė thotė njė pėrballje me zhvillime fatale nė ekonominė tonė dhe ndёrvarёsi tё plotё tё ekonomisё dhe tё qytetarёve nga konjukturat e tregut dhe ekonomisё ndёrkombёtare. 

Alternativat janė tė limituara: ose qeveria dhe mbarё shoqёria tė pėrpiqen tė shtyjnė firmosjen e MSA-sё me Bashkimin Evropian, me qёllim qё tё fitojmё kohё, ose pėrndryshe, tė pёrqёndrohemi tё gjithё mё shumё te ekonomia dhe mё pak te politika, pёr tё arritur objektivat kombёtare pёr ekonominė shqiptare. Kёtu kemi parasysh ngritjen e konsolidimin e sektorit privat, por edhe tё atij publik. Pa kёtё nuk kemi kapacitete konkurruese, pa aftёsi konkurruese nuk arrijmё dot sigurimin e vitalitetit ekonomik nё pёrballje me tregun dhe ekonominё evropiane.

Nё fazėn qё kemi hyrё do tё duhet tё rikujtojmė gjithё atё qё thoshte Washingtoni, “Na duhet mё shumё ekonomi dhe mё pak politikё”. Dhe akoma mё precise, na duhen mё pak spekulime e retorikё politike dhe mё shumё statistikё, raportim dhe analizё ekonomike gjithёpёrfshirёse dhe nё dinamikё. Nёse nuk kemi akoma statistika pёr popullsinё, pёr treguesit ekonomikё nё dinamikё, pёr pronat; nёse nuk kemi akoma bursё dhe komponentёt qё rrjedhin prej saj, atёherё ne ecim pa ditur se ku shkojmё, ecim pa projekte, pa vizione dhe pa perspektiva. Statistika, raportimi, analiza krijojnё qartёsi, vizion perspektivё pёr tё gjithё, pёr qeverinё, pёr grupet e interesit, pёr mbarё qytetarёt. Mungesa e tyre krijon konfuzion, depresion dhe anarki.

SOCIALE

Besnik Aliaj, po punojmė pėr tė reduktuar sa mė shumė proēedurat

Legalizimet, tė ardhurit nuk paguajnė pėr dokumentacionin

Personat qė kėrkojnė tė legalizohen bėjnė vetėm njė pjesė tė vogėl tė dokumentave ku pėrfshihet dhe planimetria e ndėrtesės pėr tė cilėn paguhet njė shumė simbolike, pjesėn tjetėr e merr tė gjithėn pėrsipėr shteti. Pra, qytetari nė momentin qė do t`i dorėzojė pranė pushtetit lokal, nė bashki apo komunė, nuk merret mė me dokumenta tė tjera, sepse pėr tė gjitha pėrgjigjet shteti.

Tė ardhurit nė zonat informale nuk do t`i duhet tė paguajė pėr plotėsimin e dokumentacionit pėr legalizimet, por tė gjitha shpenzimet e proēedurave do tė pėrballohen nga shteti. Kėshilltari i Kryeministrit pėr Legalizimin, Besnik Aliaj, thotė pėr gazetėn “Tema”, se nga ana e qeverisė po punohet qė proēedurat qė duhet tė plotėsojė njė subjekt pėr t’u legalizuar tė merren pėrsipėr nga shteti. Aliaj thotė se banorėve, pas kėsaj, do tu duhet tė plotėsojnė vetėm dy apo tre dokumenta, tė cilat janė tė domosodoshme pėr t`u plotėsuar nga vetė subjekti.

Dokumentat

Aliaj shprehet se personat qė kėrkojnė tė legalizojnė ndėrtimet e tyre do tė dorėzojnė pranė pushtetit lokal, bashki apo komunė vetėm formularin e legalizimit ku do tė pėrfshihet dhe deklarimi i metrave katrorė qė kanė zėnė, planimetrinė e vendosjes sė objektit, si dhe fotografitė e ndėrtesės  “Personat qė kėrkojnė tė legalizohen bėjnė vetėm njė pjesė tė vogėl tė dokumentave ku pėrfshihet dhe planimetria e ndėrtesės pėr tė cilėn paguhet njė shumė simbolike, pjesėn tjetėr e merr tė gjithėn pėrsipėr shteti. Pra, qytetari nė momentin qė do t`i dorėzojė pranė pushtetit lokal bashki apo komunė, nuk merret mė me dokumenta tė tjera, pėr tė gjitha pėrgjigjet shteti”, thotė Aliaj. Sipas tij  ėshtė pushteti lokal sė bashku me ALUIZIN, Agjencinė e Legalizimeve, tė cilėt mė pas, merren me pėrfundimin e dokumentacionit qė ka tė bėjė me regjistrimin nė hipotekė apo nė zyrat e ZRPP, pasi tė jenė evidentuar mė parė pronarėt e tokės. Kjo agjenci do tė ketė degėt e saj jo vetėm nė Tiranė, por dhe nė qytete tė tjera, ku pėrqėndrimi i ndėrtimeve pa leje ka qenė tepėr i madh. Ndėrkohė, do jenė mė pas hipotekat dhe ZRPP tė cilat do tė vlerėsojnė dhe ēmimin e tokės, e cila do tė shpronėsohet pėr efekt legalizimi. Pasi tė jetė plotėsuar i gjithė  dokumentacioni i nevojshėm nga ana e strukturave tė pushtetit lokal, pasi tė jetė bėrė pagesa nga ana e personit qė pret tė legalizohet, si dhe tė jetė  kompensuar pronari i tokės, vetėm atėherė, banorėve do i jepet ēertifikata e pronėsisė, dhe ndėrtimi nuk do tė quhet mė i paligjshėm. Ndėrkohė e njėjta proēedurė si mė sipėr ėshtė e vlefshme dhe pėr shtesat e pallatave nė zonat brenda vijės sė verdhė.

Kontrolli

Ndėrkohė Aliaj shprehet se i gjithė ky proēes, do jetė nėn njė regjim tė rreptė kontrolli i cili do tė kryhet nga njė sektor qė do tė ngrihet pranė Agjencisė sė Legalizimeve. Sipas Kėshilltarit tė Kryeministrit, nė asnjė moment nuk do tė lejohet qė struktura tė ndryshme, sidomos ato qė kanė tė bėjnė me grupet e verifikimit tė bėhen pre e korrupsionit nga ana e qytetarėve tė ndryshėm “ I gjithė proēesi  do tė monitorohet nga njė grup specialistėsh, tė cilėt do tė kenė njė sektor mė vete brenda Agjencisė sė Legalizimeve.  Nė rast se do tė vihen re shkelje sidomos te grupet e verifikimit, atėherė dhe masat administrative do tė jenė shumė tė rėnda” shprehet Aliaj.

Rastet kur pėrjashtohesh nga proēesi

Nė rast se deklarimi i metrave katrorė tė deklaruara nga personat bie ndesh me verifkimet e bėra, atėherė personi qė ka bėrė kėrkesėn e legalizimit  duhet tė paguajė tepricėn nė bazė tė ēmimeve tė tregut, ose nė rast tė kundėrt, pėrjashtohet nga legalizimi. Kėshilltari i Kryeministrit pėr Legalizimet shprehet se kjo ėshtė dhe faza mė delikate e proēesit  ku dhe sanksionet do tė jenė mė tė rrepta, si pėr ata qė deklarojnė, por dhe pėr grupet e numėrimit tė cilat  pėrfshihen nė ēėshtje tė tilla, dhe bėhen bashkėpunėtorė. Kjo ėshtė dhe faza mė delikate ku duhet patur shumė kujdes. “Nė rast se vihet re se personi ka diferenca nė deklarim, atėherė ai do tė thirret dhe do i kėrkohet tė bėjė pagesėn nė bazė tė ēmimit tė tregut. Nė rast se sėrish nuk pranon, atėherė do tė pėrjashtohet nga faza e legalizimit dhe nė njė kohė tė caktuar do i prishet objekti”, thotė Aliaj. Nga ana tjetėr, pėrjashtohen nga legalizimet dhe ata qė kalojnė afatin e dorėzimit tė dokumentave. Njė gjė e tillė ėshtė parashikuar dhe nė ligjin pėr legalizimet, i cili pritet tė hyjė nė fuqi nė javėn e dytė tė muajit maj.

Zonat nė tė cilat nuk  legalizohen ndėrtimet

Megjithatė, jo tė gjithė ata qė kanė ndėrtuar nė zonat informale duket se do tė pėrfitojnė nga ligji pėr legalizimet.  Ligji parashikon se tė gjitha ndėrtimet e ndėrtuara mbi kolektorė, zona muzeale, parqe natyrore, apo  zona nė tė cilat ka njė studim urbanistik nuk do tė legalizohen. Kėtyre  personave, tė cilėt kanė ndėrtuar nė kėto vende,  do u  prishen ndėrtesat nė  njė kohė  e cila do tė shihet si mė e pėrshtatshme pėr kėtė qėllim. Nga ana tjetėr, policia ndėrtimore ka deklaruar kohėt e fundit se prishja  do tė fillojė nė ato objekte tė ndėrtuara mbi kolektor. Sipas kėtij institucioni janė evidentuar se 130 ndėrtime janė ndėrtuar mbi kolektorėt e ujrave kulluese, dhe qė nė jo pak raste janė bėrė shkak pėr pėrmbytje nė zona tė ndryshme tė vendit. Zonat e dyta ku do tė fillojė prishja e ndėrtimeve pa leje do jenė ato muzeale ku shteti do tė ndėrhyjė nė mėnyrė tė menjėherėshme. Pėr sa i pėrket ndėrtimeve nė zona turistike, apo atje ku ka plane urabane, ndėrtimet do tė prishen nė kohėn kur tė fillojė tė zbatohet proēesi i urabanizimit apo zhvillimi turistik sipas zonave.

Dokumentat qė merren pėrsipėr nga banorėt

Formulari i legalizimit qė pėrmban, gjeneralitetet, adresėn etj

Deklaratėn pėr sipėrfaqen e zėnė nė bazė tė metrave katrorė

Planimetrinė e kateve

Fotografinė e objektit

Dokumentacioni teknik dhe juridik qė merret pėrsipėr nga  shteti

1. Vėrtetimi i pronėsisė sė truallit nga hipoteka dhe harta treguese provizore.Ky vėrtetim tė jetė i tre muajve tė fundit dhe origjinal.

2. Origjina e pronės si mė poshtė: - Vendimi i komisionit tė kthimit tė pronave.

- Dhurim

- Akt trashgimie

- Kontratė shit –blerje.

Kjo tė jetė e fotokopjuar dhe e noterizuar.

3. Gen- plan i azhornuar me gjėndjen faktike, i konfirmuar nga Sektori i Kadastrės Urbane.Ky genplan del me vulė tė Bashkisė, kundrejt tarifės 40 lek/m2.

4. Formulari Nr.3/1 i cili bashkė me njė fotokopje tė genplanit (pika 3 ) do tė pasqyrojė lidhjen e objektit me infrastrukturėn egzistuese si: Rrugė, kanalizime, rrjet elektrik, telefon, ujėsjells, higjenė, mbrojtja kundra zjarrit dhe mjedisi.

5. Projekti i ndėrtesės egzistuese Arkitektonik dhe Konstruktiv i firmosur nga projektuesit (arkitekt, konstruktor) nė tre kopje i cili tė pėrmbajė:

- Plan-vendosjen e objektit tė ndėrtuar ku tė evidentohen konturi i ndėrtimit, distancat nga kufiri i pronės dhe nga pronat e kufitarėve.

- Planimetritė e tė gjitha kateve.

- Dy prerje tė ndėrtesės.

- Katėr pamje.

- Plani i themeleve

- Prerjet e themeleve.

- Plani i strukturave horizontale.

- Armimi trarė, kollona, soleta me gjithė prerjet e nevojshme.

 Liēensat e arkitektit dhe konstruktorit , tė fotokopjuara dhe noterizuara.

Relacion teknik i konstruksionit, origjinal dhe nė tre kopje, ku tė pėrfshihet: skema, tipi i themelit, tipi i konstruksionit mbajtės si dhe tipi i strukturave horizontale.

Dokumentat fotografikė (297x210 mm) tė ndėrtimit ku tė pėrfshihen tė gjitha fasadat. Fotografia tė bėhet nė ditėt qė futet dosja.

Fotomontazh pėr objektet mbi 3 kate.

Tė dhėnat e studimeve gjeologo-inxhinjerike nga persona tė liēensuar.

Pėr objekte mbi 8 kate edhe studimi sizmiologjik.

Deklaratė noteriale nga kufitarėt pėr rastet kur kufiri i pronės ėshtė kallkan ose kur distancat urbane janė shkelur.

 Pasi ėshtė bėrė dorėzimi i dosjes dhe kontrolli i saj nga specialisti pėrkatės pranė kėsaj Drejtorie, do tė bėhet kontrolli nė terren i projektit .Nė kėtė moment do tė bėhet pagesa pėr kontrollin e objektit nė Bashki .

Pėr objekte nėn tre kate kjo pagesė ėshtė 8 000 lekė. Ndėrsa pėr objekte mbi 3 kate ėshtė 8 000 lek plus 1 000 lekė pėr ēdo kat shtesė.

Pas miratimit tė Legalizimit nga KRRT dosja plotėsohet:

1 Preventivi nė tre kopje nga inxhinjeri zbatues.

2 Vlerėsimi tekniko –ekonomik nga njė inxhinjer i liēensuar nė kėtė fushė duke respektuar koston dysheme (aktualisht 30, 84 lek/m2) pėrcaktuar nga Enti Kombėtar i Banesave, nė tre kopje origjinale.

3 Liēensa e fotokopjuar dhe e noterizuar e vlerėsuesit.

Pėrcaktohen standartet vlerėsuese pėrshėrbimet mjekėsore,  financimi me bonuse nė bazė tė nivelit qė do tė arrijnė

Spitalet si hotelet, ēmimet  do tė vendosen sipas pikėve

Ēmimet nė spitale do tė vendosen nė bazė tė  pikėve qė ato do tė marrin  nė bazė tė njė sistemi vlerėsues tė pėrcaktuar nga Ministria e Shėndetėsisė. Janė rreth 252 standarte, tė cilat janė pėrmbledhur nė botimin “Cilėsia e shėrbimeve spitalore nė Shqipėri”, realizuar nga specialistė tė Ministrisė, ato qė do tė pėrcaktojnė se kush nga spitalet ka shėrbimin mė tė mirė, dhe natyrisht nė varėsi tė pikėve tė mbledhura  do tė pėrcaktohet dhe ēmimi qė do tė paguajnė pacientėt. Kėto standarte “pėrkthehen” nė pikė pėr spitalet qė do t’i aplikojnė, qė do tė thotė se do tė shndėrrohen nė tregues tė cilėsisė sė shėrbimeve tė tyre. Vlerėsimi do tė bėhet duke u nisur nga vėzhgimi i kartelave klinike tė pacientėve. Nėse nė 90-100 % tė kartelave tė kontrolluara tė dhėnat identifikuese tė pacientit janė tė plota, nė kėtė tregues spitali merr pikėt maksimale 5 pikė; nėse 60-90 % e kartelave janė tė plota vlerėsohet me 3 pikė dhe me 1 pikė nėse rezultojnė mė pak se 60 % e kartelave. Nė kėtė mėnyrė procedohet pėr tė gjitha shėrbimet. “Diagnoza e cilėsisė sė dobėt tė kujdesit shėndetėsor pėr ne ėshtė e qartė, ne duhet tė punojmė pėr tė vendosur dhe zbatuar trajtimin e pėrshtatshėm pėr pėrmirėsimin e cilėsisė pėr kushtet tona”, tha ministri i Shėndetėsisė, Maksim Cikuli gjatė prezantimit tė botimit. Drejtori i Qendrės sė Akreditimit dhe Sigurisė sė Institucioneve Shėndetėsore, ish-ekspert i Organizatės Botėrore tė Shėndetėsisė, Isuf Kalo, tha se “qė ky set indikatorėsh, kjo mėnyrė matėse e cilėsisė sė shėrbimeve tė jetė e aplikueshme, duhet njė sistem i ndryshėm financimi nga ai aktual”. Kalo ngul kėmbė se spitalet duhet tė financohen nga ISKSH, qė mė pas tė bėhet diferencimi me bonuse pėr spitalet qė arrijnė dhe nivelin mė tė mirė nė pėrmbushjen e standarteve. E dyta, sipas tij, duhet edhe njė detyrim legjislativ, “do t’i detyrojmė kėto spitale t’i arrijnė kėto standarte apo do t’i lėmė t’i bėjnė vullnetarisht dhe nėse do tė bėhen vullnetarisht duhet krijuar njė lėvizje kulturore qė ata tė dinė si t’i pėrdorin kėto metoda, tė dinė si tė masin veten”. Sipas drejtorit tė Qendrės sė Akreditimit, kjo nuk do tė thotė tė “ndėshkohen” spitalet qė nuk arrijnė nivelin “kalues” tė vlerėsimit, thėnė ndryshe qė nuk arrijnė tė akreditohen. “Ne pėr secilin standard kemi vėnė njė sistem pikėzimi dhe kuptojmė qė spitalet s’mund t’i kenė ato 100 %, por prandaj ėshtė menduar njė limit ta zėmė 70 % apo 75 %, nuk ėshtė vendosur ėshtė obsionale, prandaj kėtu duhet kuadri ligjor, tė bėhet nė mėnyrė rregullatore si nė shkollė, kush kalon dhe kush mbetet. Pėr shembull spitali qė e merr kėtė 75 %, nėse e merr do t’i afishohet tek porta qė ky e ka marrė si hotelet qė kanė njė yll. Kjo tentativė ėshtė provuar nė 6 spitale, nė Tiranė dhe rrethe. Profesori shpjegon se ēėshtja nuk shtrohet “kopjo ca indikatorė dhe aplikoji kėtu, por ėshtė puna si tė krijosh edhe nė shėndetėsinė shqiptare, si tė futėsh nocionin e matjes qė edhe njerėzit tė dinė tė vlerėsojnė dhe tė kuptojnė, tė dinė t’i pėrdorin pėr pėrmirėsimin e gjendjes”, tha ai.

Manjola Zaēellari

Kompania ajrore "Lufthansa" sė shpejti rifillon fluturimet nė Tiranė

Kompania ajrore gjermane "Lufthansa" sė shpejti do tė rifillojė fluturimet me Tiranėn. Zv/ministri i Punėve Publike, Transportit dhe Telekomunikacionit, Armand Teliti, theksoi dje se mbas kompanisė ajrore britanike British Airėays si dhe kompanisė sllovene Adria Airėays, qė filluan fluturimet direkte me Tiranėn, interes ka shprehur pėr tė rifilluar transportin ajror edhe kompania gjermane "Lufthansa". Aktualisht kompania gjermane ėshtė duke pėrgatitur axhendėn e fluturimeve. Numri i kompanive ajrore qė operojnė nė Tirana International Airport ėshtė 16. Ndėrkohė, ditėn e djeshme ėshtė nėnshkruar nė Salzburg tė Austrise marreveshja ndermjet Keshillit te Ministrave te Republikes se Shqiperise dhe Komunitetit Europian, per disa aspekte te caktuara te sherbimeve ajrore. Marreveshja u nenshkrua nga Armand Teliti, zevendesministri i Puneve Publike, ndersa per Komunitetin Europian nga Hubert Gorbach, zevendes kancelar i Republikes se Austrise dhe President i Keshillit te Bashkimit Europian dhe nga z. Jacques Barrot, zevendes president i Komisionit Europian. Kjo marrėveshje, e quajtur ndryshe edhe "marreveshja horizontale", u nenshkrua nga tete vende te Europes Jug-Lindore : Shqiperia, Bosnia dhe Herzegovina, Bullgaria, Kroacia, ish Republika Jugosllave e Maqedonise, Rumania, Serbia dhe Mali i Zi, si edhe Misioni i Kombeve te Bashkuara ne Kosove. Me nenshkrimin e saj, eshte hedhur nje hap i rendesishem perpara drejt nje tregu te vetem europian ne fushen e transportit ajror. Marreveshja e transportit ajror do te lejoje operimin ajror ndermjet vendeve te Bashkimit Europian dhe tete vendeve te Ballkanin Jug-Lindor, nenshkrues te marreveshjes. Zv/ presidenti i Komisionit Europian z. Barrot dhe perfaqesuesit e tete vendeve te Europes Jug-Lindore nenshkruan edhe nje deklarate politike ne mbeshtetje te marreveshjes per “Zonen e Perbashket Europiane te Aviacionit (ECAA). Kjo marreveshje do te nenshkruhet ne takimin e ministrave te Transportit te Luksemburgut, qe do te mbahet ne Qershor te vitit 2006

Manjola Zaēellari

USAID, jep  320 mijė dollarė pėr gripin e shpendėve

Pas dy rasteve tė shfaqura me grip shpendėsh nė Shqipėri, mbėrrijnė fondet e para ndihmė pėr strukturat e veterinarisė dhe mjekėsisė humane. USAID ka nėnshkruar dje marrėveshjen pėr grantin 320 mijė dollarė pėr fushatė ndėrgjegjėsimi nė tė gjithė vendin. Organizata Botėrore e Shėndetėsisė do tė ndihmojė Ministrinė e Shėndetėsisė dhe atė tė Bujqėsisė pėr tė marrė masa parandaluese ndaj gripit tė shpendėve qė nė vendet e Azisė numėrohen 200 tė vdekur. Pėr ministrin e Bujqėsisė dhe Ushqimit pėrballja me virusin nė dy zonat Ēukė dhe Pezė-Helmės, tregoi se Shqipėria ka mundėsi angazhimi dhe struktura tė specializuara. “Shqipėria nė kėtė vit u pėball me dy raste me gripin e shmendėve dhe natyrisht qė shfaqja e gripit nuk ishte njė gjė e mirė. Ishte njė situatė me problem, por dua tė teksoj se shfaqjet vertetojnė se vendi ynė i ka mundėsitė dhe kapacitetet njerėzore, i ka institucionet, qė nėse punojnė sėriozisht dhe angazhohen i pėrballojnė konform gjithė standarteve situatat qė krijohen”, tha Gjana. Ndėrsa ministri i Shėndetėsisė, Cikuli u shpreh se situata e gripit tė shpendėve do tė vazhdojė tė monitorohet. “Do  ta  ndjekim me seriozitetin mė tė madh, nuk do tė ulim pėr asnjė ēast survejancėn tonė, flas tė paktėn pėr nivelin njerėzor, duke iu referuar ISHP-sė dhe tė gjitha hallkave tona tė shėndetit publik dhe jam i bindur po kėshtu edhe pėr shėndetin  veterinar”, tha ai. Pėrfaqėsuesi i USAID-it, Harry Birnholz, vlerėsoi punėn e deritanishme tė qeverisė shqiptare nė monitorimin e situatės sė gripit tė shpendėve. Nga ana tjetėr ai u shpreh se “fondi i dhėnė pėr gripin e shpendėve ėshtė njė tregus qė jep se me sa  seriozitet e shohin Shtetet e Bashkuara  kėtė ēėshtje”. Sipas Birnholz, plani pėr ndihmė nė raste emergjente, gjithashtu pasqyron rendėsinė jetike per nje pėrgjigje boteroretė tė gripit tė shpendėve dhe thekson se SHBA-tė do tė vazhdojnė tė  zhvillojnė partneritetin e tyre tė rėndėsishėm me shtete te tjera tė organizatave tė tjera kombėtare. Rasti i parė i gripit tė shpendėve u shfaq nė fund tė muajit shkurt nė njė fshat tė Sarandės dhe u pasua me vėnien nė karantinė tė fshatit Pezė-Helmės. Virusi i gripit H5N1 duket se nuk ka mė gjurmė nė Shqipėri.

Manjola Zaēellari

Karburantet e importit, grup pune pėr cilėsinė

Tiranė, ajri, 8 % mė i pastėr se vjet

Brenda kėtij viti do tė ngrihet njė grup pune, qė do tė kontrollojė cilėsinė e karburanteve, qė do tė importohen nė tė gjithė vendin. Zėvėndėsministri i Mjedisit, Aleksandėr Garruli deklaroi se po punohet pėr vendosjen e rregullave mė tė forta pėr cilėsinė e naftės. “Standardet janė shumė larg standardeve tė BE-sė, standardet tona lejojnė karburante, qė kanė nė pėrbėrjen e grimcave deri nė 2 mijė tė tilla, ndėrkohė qė norma e lejuar ėshtė nėn 300”, tha ai. Nga ana tjetėr si pasojė e disa masave tė marra mė parė ajri nė Tiranė rezultoi mė i pastėr se vitin e kaluar. Kėshtu, cilėsia e ajrit nė kryeqytet krahasuar me njė vit mė parė ėshtė 8 % mė i pastėr. Pėrmirėsimi i cilėsisė sė ajrit ka ardhur pas masave qė janė marrė pėr lagien e rrugėve si dhe respektimi i rregullave nga firmat e ndėrtimit.

Ministria e Punws pėrcakton objektivat pėr 2006-s

Nė kuadėr tė nxitjes sė punėsimit dhe uljes sė papunėsisė, Ministria e Punės ka pėrcaktuar objektivat e matshėm nė kėtė fushė pėr vitin 2006. Nė njė takim tė organizuar dje nė Durrės, ministri Barka tha se fondet e akorduara pėr kėtė qėllim pėr kėtė vit janė 120 milionė lekė, ndėrkohė qė nė programet e punėsimit do tė pėrfshihen kryesisht tė papunė nga grupet, qė kanė vėshtirėsi pėr t’u futur nė tregun e punės, nė mėnyrė tė veēantė tė papunėt afatgjatė, ata qė mbėshteten me tė ardhura ekonomike, gratė, romėt, etj. Nė kėtė drejtim tha Barka, e rėndėsishme ėshtė bashkėpunimi i ngushtė me biznesin, kufizimi i informalitetit, zhvillimi profesional i fuqisė punėtore dhe pėrmirėsimi i cilėsisė sė jetės sė njerėzve.

KRONIKA

Procesi i “Kompas”, akokatėt mbrojtės kėrkonjė ndryshimin e prokurorėve dhe trupit gjykues

Video e artistes “bllokon” gjyqin

Avokatėt: Publikimi i videos sė njėrit prej tė pandehurve me tė dashurėn e tij ka qenė shkelje e tė drejtave tė njeriut dhe tė jetės private tė tij

Mbrojtėsit e tė pandehurve tė “Kompas”, kanė lėnė sallėn e gjyqit nė mėnyrė demostrative, pas rrėzimit tė kėrkesės sė tyre pėr ndryshimin e trrupit gjykues dhe tė prokurorėve tė ēėshtjes. Arjan Ndoja dhe Ardian Leka, nė fillim tė seancės sė djeshme gjyqėsore kanė kėrkuar ndryshimin e prokurorėve tė ēėshtjes nėn garkim tė tė pandehurve Arjan Selimi, Petraq Avrami, Blenard Fejzullaj, Mehmet Fejzullaj, Kujtim Beqiri dhe Fatmir Kuēi, me prentendimin e nxjerrjes sė provave tė cilat janė seakuetruar dhe administruar si tė tilla dy vjet mė parė pas arrestimit tė pjestarėve tė grupit. Sipas dy avokatėve mbrojtės, kjo ėshtė shkelje e ligjit dhe shkelje e privatėsisė. Publikimi i videos sė njėrit prej tė pandehurve me tė dashurėn e tij ka qenė shkelje e tė drejtave tė njeriut dhe tė jetės private tė tij, pėr tė mos folur pėr prezumimin e pafajėsisė. Me kėto fjalė tė ashpra, mbrojtėsit e tė pandehurve tė “Kompas”, pas rrėzimit tė kėrkesės, kanė lėnė sallėn.

Procesi

Qė prej njė viti e gjysėm, nė gjykatėn e Shkallės sė Parė pėr Krime tė Rėnda, ėshtė nė gjykim ēėshtja nė ngarkim tė tė pandehurve Arjan Selimi, Petraq Avrami, Blenard Fejzullaj, Mehmet Fejzullaj, Kujtim Beqiri dhe Fatmir Kuēi,tė cilėt janė vėnė nė pranga gjatė operacionit policor ”Kompas”. Kėta tė fundit akuzohen pėr pjesmarrje nė  organizatė kriminale tė financuar nga trafiku i drogės. Prokuroria shqiptare, ka nisur hetimet pėr kėtė grup, pas marrjes sė dosjes hetimore nga autoritetet italiane, tė cilat kishin nisur kohė mė parė pėrgjimet telefonike. Gjatė operacionit policor ėshtė sekuestruar njė sasi e madhe lėndėsh narkotike. Nė dosjen e prokurorisė, pėrveē provave tė tjera, ndodhen edhe disa pėrgjime qė vėrtetojnė implikimin e tė pandehurve nė njė organizatė gjigante tė trafikut tė heroinės, qė e kishte qendrėn nė Milano tė Italisė. Madje njė ekip special i prokurorisė italiane i kishte dorėzuar homologėve shqiptarė prova tė tjera pėr tė pandehurit. Sipas materialeve qė ndodhen nė dosjen hetimore, tė arrestuarit e kanė shtrirė aktivitetin e tyre kriminal nė rrethet Tiranė, Durrės, Lezhė, Fier dhe Berat. Si pikė kalimi e drogės nga Shqipėria nė Itali pėrdorej porti i Shėngjinit, ku policia nuk kishte ndaluar asnjėherė lėndė narkotike.

Video qė u shpranda nė kryeqytet

Njė video e xhiruar me telefon celular me protagoniste njė person tė njohur, e cila tėrhiqte kokainė krejt e zhveshur, ka bėrė xhiron e kryeqytetit nė kohė rekord. Po dalja e kėsaj videoje nga dosja hetimore, ka bėrė qė prokurorėt tė fillojnė tė hetojnė mbi personin qė e ka dėrguar kėtė video jashtė godinės sė prokurorisė. Ndėrsa hetuesit e kėsaj ēėshtjeje kanė deklaruar se kjo provė, ėshtė dėrguar edhe nė Gjykatėn e Krimeve tė Rėnda. Nė momentin e arrestimit tė tė akuzuarit pėr trafik droge, policia ka sekuestruar disa prova nė banesėn e tij. Njė nga provat e sekuestruara ishte edhe telefoni celular i tij, ku pėrveē numrave tė shumtė tė telefonit ishte edhe njė filmim. Nė kėtė filmim shfaqej i arrestuari dhe e dashura e tij nė njė moment shumė intim, ku kjo e fundit ėshtė filmuar duke pėrdorur kokainė. Pėrdorimi i kokainės ėshtė konsideruar si provė nga hetuesit dhe pikėrisht pėr kėtė ēėshtje, e kanė klasifikuar si provė filmimin e xhiruar me celularin e tė pandehurit. Sipas hetuesve, nė mes tė muajit shkurt tė kėtij viti tė gjitha provat dhe materialet mbi organizatėn e arrestuar gjatė operacionit janė dorėzuar nga ana e prokurorisė nė Gjykatėn pėr Krimet e Rėnda. Vetėm pak ditė mė pas, nė kryeqytet ka filluar qė tė qarkullojė videoja nė fjalė duke kaluar nga njė telefon celular nė tjetrin, ndėrkohė qė kėto ditė, pjesė nga kjo video janė gjendur edhe nė internet. Burimet e prokurorisė kanė shpjeguar shpjeguan dje se, dalja e njė prove tė tillė nga dosja hetimore ėshtė njė skandal qė duhet hetuar.

Vranė Arrėn, tė dėnuarit nga Shkodra,

strehim nė Burgun 313 nė kryeqytet

Tė dėnuarit Kujtim Mali e Azem Bregu janė kthyer kthyer nė qelitė e Burgut 313 nė kryeqytet, pas qėndrimit nė banesat e tyre. Tė dy kėta shtetas, pasi janė ruajtur prej shumė kohėsh nga forcat Policore tė Shkodrės, janė sjellė nė kryeqytet pėr tė vuajtur dėnimin prej 25 vjetėsh tė dhėnė nga gjykata e Krimeve tė Rėnda. Tė dy kėta shtetas janė arrestuar disa kohė pas vrasjes ndėrsa janė identifikuar nga gjurmėt e gishtave tė lėna nėvendin e ngjarjes. Nė fillim tė hetimit dy tė dėnuarit kanė qenė tė dyshuarit kryesorė, por krahasimi i gjurmėve ėshtė ai qė ka bėrė tė mundur identifikimin e autorėve. Personat janė hetuar e ndjekur pa e ditur dhe u janė marrė shenjat e gishtėrinjve qė mė pas janė krahasuar me ato tė vendit tė ngjarjes. Viktima Fran Arra, lindur nė Dukagjin dhe banues prej 5 vitesh nė fshatin Golem, u gjet i vrarė nė orėt e para tė mėngjesit tė 2 majit  200 metra larg shtėpisė sė Xhemal Zenelajt. Pjesėtarėt e familjes Zenelaj kishin shkuar nė njė festė nė Malėsi tė Madhe dhe kishin lėnė Fran Arrėn pėr tė ruajtur shtėpinė. 49- vjeēari, babai i 6 fėmijėve, 4 vajza dhe dy djem, ka qėndruar brenda banesės sė fqinjit dhe nuk dihet se si ai ka pėrfunduar 200 metėr larg shtėpisė. Trupi i Fran Arrės ėshtė gjetur me rreth 10 plumba nė gjoks e kokė. Policia mėnjėherė pati ngritur pistėn e grabitjes, pasi konstatoi thyerje me forcė nė shtėpinė e ruajtur nga Arra si dhe disa sende tė vjedhura, ku njė magnetofon u gjend pranė vendit ku u gjend dhe viktima. Pėr policinė kjo ngjarje ishte e pazbuluar. Hetimet kanė vazhduar nė fshehtėsi dhe sipas policisė janė grumbulluar provat e nevojshme qė vėrtetojnė fajėsinė e tė ndaluarve.

Shoferi i Kuvendit dhe i ... kokainės

Avdi Leka nga Dibra, shofer i deputetėve pre dy vjetėsh ėshtė prangosur teksa nė makinėn e tij janė gjetur 887 gramė kokainė e pastėr. Me tė edhe Ermir Pashaj, 25 vjeē nga Kuēova

Ka pretenduar se do tė shpėtojė nga “imuniteti i shefave”, por ka rėnė nė pranga me 887 gramė kokainė. Avdi Leka nga Dibra, shofer i deputetėve pre dy vjetėsh ėshtė prangosur teksa nė makinėn e tij janė gjetur 887 gramė kokainė e pastėr. Sinjalizimi tek blutė ka qenė i menjėhershėm, pasi dyshimet mbi punonjėsin e parlamentit ishin tė kahershme. Biseda pėr vendmbėrritjen ka dekonspiruar sipėrmarrjen e 44-vjeēarit, i cili ka pretenduar me siguri kalimin e sasisė sė drogės sė shtrenjtė nė njė nga rrugėt mė tė vėshtira dhe mė tė kontrollueshme tė Tiranės. Por mesa duket, kėsaj radhe nuk ka bėrė punėn e saj si duhet as karta e punėsimit nė instancėn ligjvėnėse dhe as pompoziteti i tė qėnurit pranė personave me imunitet. Policia nė njė superaksion ka vėnė nė pranga dy personat, bashkė me disa prova materiale pėrfshi edhe dy automjete. Hollėsitė janė tė pakta, nė lidhje me konkretizimin e punės sė Lekės nė parlament, por nga burimet e rezervuara bėhet e ditur se kokaina kishte destinacion njė vend me shumė reputacion. Vazhdojnė hetimet nė linja tė tjera, ndėrkohė tė ndaluarit kanė mohuar tė kenė dijeni mbi mallin.

“Hija e bardhė...”

Startimi i operacionit orėve tė vona tė natės ka bėrė qė policia ta kodojė me “Hija e Bardhė” sipėrmarrjen pėr tė vėnė nė pranga dy persona, tė cilėt dyshoheshin se po transportonin drogė. Ndėrhyrja e bluve ėshtė kryer nė njė rrugicė nė afrėsi tė hotel “Diplomat”, pranė shkollės “Vasil Shanto”. Nė kushtet e flagrancės janė kapur Avdi Leka, 44 vjeē, nga Dibra dhe Ermir Pashaj, 25 vjeē, nga Kuēova. Nga verifikimet e para u mėsua se dy personat ishin pa precedentė tė mėparshėm penalė, ndėrsa sasia e bllokuar e kokainės, ka qenė e ndarė nė dy pako. Policia ka mundur tė bllokojė edhe tė gjitha mjetet qė kanė patur nė ato momente me vete Leka dhe Pashaj. Dy makinat, tre celularė, 2 milion lekė tė vjetra dhe njė pistoletė model 54 qė sipas burimeve ishte nė pronėsinė e shoferit tė Parlamentit.  

Precedentė ...

Avdi Leka dhe Ermir Pashaj, janė dy emrat mė tė rinj qė i shtohen listės sė “bosėve” tė drogės nė kryeqytet. Policia e Tiarnės qė nė aksionin e kryer nė afėrsi tė “Ujvarės” nė zonėn e Stadiumit Dinamo, shėnon tė katėrtin operacion antidrogė, duke sjellė nė pranga persona qė dyshohen si trafikantė tė mirėfilltė nė kėtė fushė. Ndėrsa janė arrestuar plot 15 persona dhe njė tjetėr ėshtė i shpallur nė kėrkim nga operacioni “Ledy V” ndėrkohė qė nė tė gjitha rastet, ekspertėt antidrogė konfirmuan faktin se destinacioni mė i mundshėm ishin shkollat, pavarėsisht ēmimit tė heroinės dhe kokainės, i cili duket paksa i pamundur pėr klientelė tė tillė.

Nikoleta Kovaēi

box

Operacioni “Ujavara”,

3 nė pranga me 2.1 kg heroinė

Operacioni “Era e Jugut”

5 nė pranga me 100 kg mariuhanė

Operacioni “Ledy V”

5 nė pranga me 18.5 kg heroinė

Operacioni Hija e Bardhė

2 nė pranga me 887 gr kokainė

0900

Prokuroria akuza policisė pėr “linjėn e nxehtė”

Prokuroria fajėson policinė pėr mosekzekutimin e fletėarresteve, pėr tė sjellė nė pranga tė tjerė persona tė kompanisė “Call Center”. Akzua pėrveē adminsitratorit tė arrestuar, Roalnd Makashi, ka bėrė tė ditur se ka edhe rreth 5 fletėarresti tė prera, por policia nuk ka mundur ende tė kryejė identifikimin e vendndodhjeve tė tė kėrkuarve tė hetimit. Zyrtarisht nga tė dy organet kompetente tė ndėrhyrjeve nė njė prej ēėshtjeve tė paraqitura si skandal, nuk publikohen tė dhėna zyrtare, pavarėsisht se prangosja e Makashit, bėri tė mundur daljen e tė tjera hollėsive nga hetimi. Ishin burimet tė ndryshme, sipas tė cilave u mėsua se sė shpejti do tė ketė edhe persona tė tjerė nė pranga pėr tė njėjtin skandal. Madje u pėrcaktuan pėrafėrsisht edhe ish-pozicionet e tė ndjekurve dhe tė hetuarve. Kėshtu, policia e Tiranės mėsohet se ka ditė qė i ka marrė fletėarrestet e lėshuara nga prokuroria. Ka vėnė nė lėvizje strukturat, por pa mundur tė realizojė asnjė arrestim tjetėr, pėrveē atij tė kryer orėve tė pasditės sė 5 majit.   

40-vjeēari Makashi u arrestua si administratori i kompanisė sė kallzuar prej Albtelekomit, ndėrsa prokuroria e kishte hetuar prej ditėsh pėr bashkėpunėtor nė vjedhjen prej 600 milion lekėsh, vjedhje pėr tė cilėn akuzohen edhe persona tė tjerė. Ndėrsa Makashi u mbajt nė burg pa afat, pavarėsisht shumės prej 7 mijė eruosh garanci. Nė dyshimin e vjedhjes sė bujshme janė pėrfshirė edhe ish-punonjės tė Albtelekomit. Kanė qenė audituesit e kėtij institucioni tė cilėt kanė rėnė nė gjurmėt e vjedhjes sė kryer nė bashkėpunim mes linjės sė pėrfolur 0900 dhe institucionit nėpėr tė cilin kalonte kjo linjė.  Mirėpo diēka e tillė mund tė vėrtetohet, vetėm pasi tė vijnė nė pranga dhe tė vihen para drejtėsisė edhe tė dyshuarit e tjerė tė hetimit. Dėshmitė e tyre do tė hedhin dritė mbi implikimet dhe pozicionet qė mund tė kenė ato, nė vjedhjen e kushtueshme tė impulseve. Kėshtu punonjėsit e Albtelekom-it, u tha se transferonin impulse telefonike nga llogaria e kompanisė shtetėrore tek ajo e 0900. Kėto impulse, rezultuan tė kenė qenė shpenzuar nga klientė tė Albtelekomit, por tė cilat kalonin pėr llogari tė Call Center, ndonėse ata qytetarė nuk rezultonin tė kishin folur me linjėn 0900.

Pranga “kryedoganierit”, vuloste pėr hyrje-daljet nė portin e Durrėsit

Njė 32-vjeēar bėhet modeli mė i ēudishėm i falsifikimit tė dokumentacioneve. Nga rėndėsia e materialeve shkresore qė kishte aftėsi tė falsifikonte, i arrestuari i djeshėm, ende nuk dihet sesa ka arritur tė fitojė, ose t’i kryejė dėm shtetit, ndėrsa pėrqėndrimi i punės sė tij ishte nė doganėn e Durrėsit. Inspektorėt qė e kanė prangosur dhe qė janė pėrballur me materialet Elidon Ymerit, tė cilat i mbante nė banesė, janė shtangur teksa kanė identifikuar edhe llojet e tyre. I pa dėnuar mė parė, Ymeri, i lindur dhe banues i Tiranės, nuk dihet nė kishte punuar ndonjėherė nė doganė, ndėrsa policia e ka prangosur dhe i ka bllokuar tė gjitha dokumentet falso. Ekspertė hetimi dhe tė antikrimit ekonomik, mėsohet se janė vėnė nė “kėrkim” tė zbardhjes sė tė gjithė aktivitetit tė mėparshėm tė 32-vjeēarit nė doganė, duke filluar me kryerjen e tė gjitha verifikimeve tė dokumentacioneve nė disa sektorė tė pikės doganore portuale tė Durrėsit.

Zbulimi i falsifikatorit

Policia portuale mėsohet se ka hasur nė gjurmėt e njė dokumenti falso, teksa kryhej kalimi i njė automejti. Befasimi i poseduesit ka qenė i menjėhershėm, ndėrsa mėsohet se ka nxjerrė edhe mėnyrėn e se si ėshtė pajisur me tė. Hetimi pėr tė ardhur deri nė Tiranė, ka kushutar sipas burimeve disa ditė kohė, ndėrsa ditėn e djeshme ėshtė “izoluar” nė banesėn e tij Eldion Ymeri. Nė njė dhomė mė vete bėhet e ditur se ka patur tė gjithė arkivėn e falsifikimeve tė veta, ndėrkohė qė policia ka kryer njė kontroll tė imtėsishėm nė tė gjithė banesėn. Sipas burimeve zyrtare bėhet e ditur se Ymeraj posedonte aftėsi pėr tė falsifikuar materiale shkresore si vėrtetim i hyrjeve doganore, deklaratė doganore, tė cilat mėsohet se ishin tė gatshme. Gjithashtu nė kėtė bazė u sekuestruan edhe libreza pronėsie tė cilat dyshohen tė jenė tė falsifikuara, libreza qarkullimi tė automjeteve tė huaja, pėr tė cilat ekspertėt kanė dyshime se janė falso. Po ashtu u bė e mundur edhe gjetja e vėrtetimeve tė hyrjeve tė Policisė tė pikave tė vendkalimit kufitar tė Durrėsit. Policia nuk bėn tė ditur se ēfarė baze materiale e cila ėshtė pėrdorur pėr tė realizuar falsifikimin e dokumanteve. Po hetohet intensivisht nė tė gjithė sektorėt ku dyshohen se mund tė jenė pėrdorur materialet falso tė 32-vjeēarit tė prangosur nė Tiranė.

RRETHE

Ėshtė gjetur nga shokėt e tij nė dhomėn e gjumit

Vdes prifti italian i Kuvendit tė Fretėrve

Prifti Italian, Giuseppe Dangelico, 57 vjeē, kishte ardhur nė fshatin Hajmel i rrethit tė Shkodrės, pėr tė ndihmuar nė rikonstruksionin e spitalit...

SHKODER- Vjen nė Shqipėri pėr tė kontribuar nė riparimin e njė spitali dhe vdes vetėm 3 ditė pas mbėrritjes. Fati i keq i mėsipėrm ka ndjekur njė prift tė Kuvendit tė Fretėrve nga Italia tė ardhur nė njė fshat tė Shkodrės. Ngjarja ka ndodhur pasditen e sė hėnės nė fshatin Ksjor Hajmel, nė lindje tė Shkodrės, i cili ndodhet vetėm pak kilometra pa hyrė nė territorin e rrethit tė Lezhės. Sipas burimeve tė sigurta, policia e komisariatit tė Shkodrės ėshtė njoftuar se nė fshatin Nėnshat tė komunės sė Hajmelit tė kėtij rrethi, e pikėrisht nė Kuvendin e Fretėrve ėshtė gjetur i vdekur nė dhomėn e tij tė gjumit, shtetasi Italian Giuseppe Dangelico, 57 vjeē, lindur dhe banues nė Giovinazzo tė Barit. Gjithnjė sipas burimit tė mėsipėrm, shtatasi nė fjalė ėshtė gjetur i vdekur nga kolegėt e tij nė dhomėn e katit tė dytė tė godinės sė Kuvendit tė Fretėrve Kapuēinė, ku dhe ishte vendosur qė prej 3 ditėsh me qėllim dhėnien e ndihmės pėr riparimin e njė spitali nė fshatin Nenshat. Pas mbėrritjes nė vendngjarje edhe tė grupit hetimor dhe kryerjes po atje tė tė gjitha veprimeve tė duhura hetimore dhe proceduriale rezultoi se vdekja e priftit italian ka qenė natyrale. Faktin e mėsipėrm e pėrforcon edhe mė tepėr mosgjetja e asnjė shenjė dhune apo keqtrajtimi nė trupin e tij tė pa jetė.

ARBEN  LAGRETA

 Nga posta e policisė vjedhin arkėn e komunės 

POGRADEC- Njė vjedhje spektakolare e arkės sė njėrės prej komunave tė rrethit tė Pogradecit, ka ndodhur nė mesnatėn e datės 8 maj. Persona ende tė paidentifikuar, kanė hyrė nė ambientet ku ndodhej arka e kėsaj komune dhe kanė rrėmbyer 200 mijė lekė.Vendi ku ndodhi ngjarja ndodhet nė zyrat e komunės sė Ēėrravės, tė cilat ndodhen nė fshatin me tė njėjtin emėr dhe qė ndodhet rreth 5 km larg qytetit tė Pogradecit, buzė aksit nacional Korēė-Pogradec. Zyrat e kėsaj komune janė nė tė njėjtėn ndėrtesė me njė postė policie, ku natėn rrinė pak policė. Nuk dihet ende numuri i personave qė kanė marrė pjesė nė vjedhje, por dihet itinerari qė ka ndjekur autori i vjedhjes. Ai ka hyrė nga dritarja e banjės sė postės tė policisė brenda ambienteve tė ndėrtesės. Mė pas, hajduti ėshtė ngjitur nė tavanin e ndėrtesės dhe duke ecur nėpėr tavan, ka arritur mbi dhomėn ku ndodhej kasaforta. Aty ai ka zbritur dhe ka shkallmuar kasafortėn, duke marrė tė gjitha lekėt qė ndodheshin nė tė, e qė ishin plot 200 mijė lekė. Ende nuk dihet nėse hajduti ishte nė dijeni tė shumės sė ndodhur nė kasafortė, por dihet se kjo vjedhje ka qenė si rezultat i njė plani tė shestuar mirė prej autorit apo autorėve. I paqartė mbetet fakti qė nė gjithė kėto lėvizje, ai nuk ėshtė diktuar nga uniformat blu qė qėndronin nė ambientet e postės sė policisė. Posi ka marrė shumėn e sipėrpėrmendur, vjedhėsi ėshtė larguar nga e njėjta rrugė qė pėrshkoi deri tek kasaforta.Vetėm nė mėngjesin e datės 9, kur punonjėsit kanė ardhur nė komunė ėshtė diktuar vjedhja. Organet e policisė kanė bėrė kėqyrjen e vendit tė ngjarjes, kanė mbledhur provat e vjedhjes dhe i kanė mbajtur shėnim ato.

ERGET CENOLLI

Vdes pas abortit 35-vjeēarja

SARANDĖ-Kėrkon tė abortojė, por humbet jetėn. Kėshtu i ka ndodhur njė gruaje 35-vjeēare nga Saranda nėna e njė fėmije, e cila ka humbur jetėn pas njė komplikacioni tė ndodhur nė maternitetin e kėtij spitali. Sipas Shefit tė Shėrbimit tė Spitalit Civil, Vitori Abazi, 35 vjeēe, banuese nė fshatin Stjar tė Delvinės, ka humbur jetėn pėr shkak tė njė hemoragjie. Sipas tij, Abazi ėshtė paraqitur nė orėt e vona tė natės sė tė hėnės, nė gjendje tė rėndė shėndetėsore dhe ka humbur jetėn nė orėt e para tė ditės sė djeshme. Shaqiri tha gjithashtu se, 35-vjeēares Abazi, i ishte ndaluar mbetja shtatzanė pėr herė tė dytė nga mjekėt grekė dhe se shkaku i vdekjes nuk ka ardhur nga pakujdesia e mjekėve tė martenitetit tė Sarandės, por nga hemorgjia e vazhdueshme. Ky ėshtė rasti i dytė brenda dhjetė ditėve qė njė nėnė humbet jetėn nė mjediset e martenitetit tė qytetit tė Sarandės.

BESMIR  BABAMETO

Vetėvaret babai i dy fėmijėve

LIBRAZHD- Njė tjetėr rast i vetėvarjes ėshtė regjistruar nė Librazhd.Sipas burimeve policore, mėsohet se njė 34-vjeēar i ka dhėnė fund jetės

sė  tij, duke u vetėvarur, nė njė pemė pranė shtėpisė sė tij. Andon Blloshmi, baba i dy fėmijėve, lindur nė fshatin Godovush tė komunės sė Qukėsit nė Librazhd dhe banues nė Tiranė ėshtė gjetur mėngjesin e djeshėm i vetėvarur nė degėt e njė peme pranė shtėpisė sė vėllait tė tij nė fshatin e lindjes. Ngjarja nė fjalė kishte ndodhur njė natė mė parė, por gjithēka ėshtė zbardhur nė mėngjes, teksa tė afėrm tė tij e kanė gjetur atė tė varur nė pemė. 34-vjeēari Blloshmi, mėsohet tė ketė ardhur dy ditė mė parė nga Tirana nė fshatin e tij tė lindjes, tek shtėpia e tė vėllait, por ēuditėrisht ėshtė zhdukur dhe nė darkė nuk ka ardhur nė shtėpi, gjė e cila ka vėnė nė alarm njerėzit e shtėpisė. Mėsohet se gjatė ditės, ai ishte parė tek varri i nėnės sė tij, duke vendosur buqeta me lule, nė pėrkujtim tė pėrvjetorit tė vdekjes sė saj. Rreth kėsaj ngjarjeje ėshtė njoftuar menjėherė policia lokale, e cila ka shkuar menjėherė nė vendngjarje. Mėsohet se nė xhep, viktimės i ėshtė gjetur edhe njė letėr e shkruar me dorėn e tij. Ky ėshtė rasti i dytė brenda dy muajsh qė nė Librazhd regjistrohet njė rast i tillė, pas atij tė Skroskės, ku njė 37-vjeēar, bėn tė njejtėn  gjė, pėr shkak se e kishte tradhėtuar bashkėshortja dhe se kishte lindur njė fėmijė, pas marrėdhėnieve me njė tjetėr. Nėse mė parė, kėto ngjarje kryeheshin nga seksi femėr, tashmė duket se janė burrat ata qė po vetėflijohen nė kėtė mėnyrė.

 HAXHI BALLIU

Gjendet trupi i ushtarakut Gjolena

TEPELENĖ- Mė nė fund, pas shumė ditė kėrkimesh ėshtė arritur tė gjendet trupi i ushtarakut tė hedhur nė erė sė bashku me predhat nė fshatin Dhėmblan, tė Komunės sė Lopėsit. Sipas burimeve tė policisė sė Rendit, trupi i ushtarakut Namik Gjolena, vrarė pas shpėrthimit tė depove tė armatimit, ėshtė gjetur pas tre ditė kėrkimesh intensive nga ana e forcave xheniere tė ushtrisė. Lidhur me vonesėn e kėtij operacioni, forcat e armatosura tė ushtrisė shqiptare kanė shpjeguar se kjo ka ardhur si pasojė e terrenit tė vėshtirė. Vėshtirėsia ka rrjedhur prej rrezikut tė ardhur prej predhave tė paplasura qė ndodhen pėrreth magazinave, ku ėshtė depozituar materiali me eksploziv. I ndjeri Gjolena humbi jetėn ditėn e shtunė, pas shpėrthimit tė predhave tė gjendura brenda magazinave, shpėrthim i ardhur njė gabim njerėzor. Shkak i shpėrthimit u bė plasja e njė predhe e cila ndezi ekzplozivin nė gjashtė nga dymbėdhjetė magazinat e armatimit. Sė bashku me Gjolenėn, kėtė specialist xhenier me pėrvojė 30-vjeēare, u plagosėn edhe katėr kolegė tė tjerė, njėri nga tė cilėt sakaq ėshtė eksportuar nė Itali pėr kurim mė tė specializuar. Ndėrkohė, ditėn e hėnė ekipe tė posaēme tė Ministrisė sė Pushtetit Vendor, Prefekturės dhe Kėshillit tė Qarkut tė Gjirokastrės kanė mbėrritur nė fshatin Dhėmblan dhe nė fshatrat e tjerė tė Komunės sė Lopėsit, tė pėrfshira nė arenėn e shpėrthimeve tė rreth 2 mijė tonė predhave, ose 100 mijė copėve, pėr tė bėrė evidentimin e dėmtimeve tė ndodhura.

RAJMOND BELO

Tėrmeti lėkund Himarėn

Njė tėrmet me intensitet 3.6 ballė sipas shkallės Rihter ėshtė regjistruar dje nė Himarė, rreth orės 18.45 minuta. Sipas Institutit Sizmiologjik, epiqėndra e tij ka qenė nė lindje tė qytetit tė Himarės, ndėrsa lėkundjet janė ndierė edhe nė fshatrat Fterrė, Pilur, Kuē etj. Nuk shėnohen dėme materiale dhe jetėsh njerėzore.

R.BELO

    Banorėt e Morinės nisin protestėn pėr ujin e pijshėm

    Janė zhdukur 116 milion lekėt e investimit

     Pėr ndėrtimin e ujėsjellėsit, dy vjet mė parė, nga buxheti i shtetit u akorduan 116 milion lekė, qė  pėrfunduan tėrėsisht nė ujė, pa mundur ta bėjnė eficient veprėn pėr tė cilėn u lėvruan…

KUKĖS-Banorėt e fshatit Morinė, tė rrethit tė Kukėsit, kanė protestuar nė kėrkim tė ujit tė pijshėm tė munguar pėr mė shumė se 30 vjet. Njė karvan i gjatė banorėsh me gomerė tė ngarkuar me bidonė dhe enė kuzhine, tė kujtojnė njė epokė tjetėr qė tashmė ekziston vetėm nė fshatin Morinė, porta hyrėse e Shqipėrisė me tė cilėn pėrballen menjėherė turistė e qytetarė tė huaj.    Banorėt e Morinės kanė kėrkuar zgjidhje tė menjėhershme tė problemit, duke paralajmėruar pėshkallėzim tė protestave, deri nė bllokimin e rrugės nacionale qė lidh vendin tonė me Kosovėn dhe aktivitetit tė Doganės sė Morinės. Kryeplaku i fshatit Morinė, Fadil Syla, ėshtė shprehur se Morina ka mbetur pa ujė tė pijshėm, vetėm nga indiferenca e shtetit dhe mungesa e kontrollit nga institucionet qeverisėse. “…Ujėsjellėsi ėshtė ndėrtuar dy vjet mė parė dhe ende nuk kemi parė njė pikė nė nė ēezmat tona. Kjo, pėr shkak tė investimit jashtė parametrave teknikė dhe pa e llogaritur kuotėn e liqenit tė Fierzės. Por kjo nuk do tė thotė qė shteti ka dhėnė para e ne tė heshtim. Shteti ashtu siē i ka dhėnė paratė, ashtu tė kėrkojė llogari se si janė shpenzuar. Tė kėrkojė llogari se si ėshtė realizuar investimi dhe tė nxirren pėrgjegjėsitė. Shteti tė bėjė ē’tė dojė me ata qė kanė punuar e ndėrtuar kėtė ujėsjellės, por ne do tė kėrkojmė me ēdo kusht ujin nė ēezmat e familjeve tona. Kemi duruar shumė dhe kemi pritur dekada tė tėra. Si ka mundėsi qė mė shumė se 800 banorė tė lihen pa ujė tė pijshėm, kur uji po e pėrmbyt atė? A ėshtė e drejtė kjo? Ndaj, ne nuk do tė rreshtim sė kėrkuari tė drejtėn tonė themelore. Elementin e parė jetik dhe aspak luks. Po kėrkojmė ujė tė pijshėm, pėr tė mbajtur tė gjallė veten tonė. I bėjmė thirrje shtetit dhe tė gjitha niveleve tė qeverisjes tė verė dorė, sa nuk ėshtė vonė. Ne jemi tė vendosur tė ēojmė deri nė fund nismėn tonė, me tė gjitha metodat demokratike dhe ligjore. Ju lutemi, mos na detyroni tė dalim jashtė kėtyre kontureve, sepse po luani me jetėn e njė komuniteti tė tėrė...”. Megjithėse lekėt e investimit konsiderohen tė lėvruara, asnjė ditė tė vetme nuk ėshtė parė uji i pijshėm nė ēezmat e morinasve edhe pse ujėsjellėsi u ndėrtua tėrėsisht i ri, dy vjet mė parė. Pėr ndėrtimin e kėtij ujėsjellėsi, nga buxheti i shtetit u akorduan 116 milion lekė, tė cilat pėrfunduan tėrėsisht nė ujė dhe pa mundur ta kthejnė nė funksional veprėn pėr tė cilėn u projektua. Sipas banorėve “qė nga mesi i vitit 2004, kur pėrfundoi ujėsjellėsi e deri mė sot nuk kemi parė asnjė pikė ujė. U ndėrtua vepra e marrjes nė breg tė liqenit, ku ndodhej dhe burimi, por nuk u mor parasysh mendimi ynė. Ne e kundėrshtuam qė nė fillim vendin ku po ndėrtohej, por inxhinieri dhe projektesit e tjerė nuk na pyetėn. E dinim se ujėsjellėsi dhe e gjithė vlera e shpenzuar pėr tė do tė pėrfundonte nė ujė. Sot liqeni ėshtė nė kuotėn 295.5 metėr edhe 50 cm e shkon nė kuotėn maksimale dhe siē e shikoni, mė tepėr se 20 % e ndėrtesės ėshtė nėn ujė. Bashkė me tė janė pėrmbytur elektropompat, tė cilat u dogjėn qė nė pranverėn e vitit tė kaluar, po kėshtu edhe pjesėt hidraulike kanė dalė jashtė funksionit. Ne ju thamė qė nė fillim ta ndėrtonin diku 5 metra mė lart, por nuk na e morėn parasysh mendimin. Pėr shkak tė projektimit dhe mungesės sė kontrollit pėr investimet, sot e kėsaj dite jemi pa ujė tė pijshėm”.

ENDRI COKA

Skadon afati i lejeqėndrimeve tė dhėna nga qeveria helene

Rikthehet rradha nė doganėn greke

GJIROKASTĖR- Sot skadon afati i lėnė nga  qeveria greke pėr qėndrimin e emigrantėve pa dokumente tė rregullta nė atdheun amė, ndėrkohė qė lėvizjet nė Pikėn e Kalimit Kufitar tė Kakavijės, nga autoriteti doganor janė pėrcaktuar brenda parametrave normalė. Sipas komandantit tė kėtij vendkalimi kufitar, Eno Gjergjiani, “ Situata  ka qenė e qetė dhe ka patur njė fluks normal lėvizjesh”. Dita me pikun mė tė lartė tė lėvizjeve, duke marrė pėr bazė periudhėn nga fillimi i kėtij muaji, ėshtė njohur gjatė ditės sė djeshme, ku fluksi i lėvizjeve i kapėrcente  2500 vetėt. Mosrritja e numrit tė sporteleve nga ana e doganės greke, e gėrshetuar kjo me momentin e ndėrrimit tė turneve tė policisė doganore, solli gjatė mėngjesit tė djeshėm radhė automjetesh dhe qėndrim pėr rreth dy orė nė radhė tė emigrantėve nė anėn greke tė kufirit. Ndėrkohė qė pala shqiptare kishte marrė masat e nevojshme pėr tė mos krijuar probleme me emigrantėt. Mbi bazėn e njė urdhėri tė lėshuar nė fund tė muajit mars, tė gjithė emigrantėt qė punojnė e jetojnė nė Greqi, qė nuk kishin leje tė rregullt qėndrimi nė vendin helen, por qė kanė filluar tė pėrfshihen nė procesin e legalizimit lejoheshin t’i kalonin pashkėt nė atdheun e tyre nga data 10 prill deri nė 10 maj. Kjo periudhė u shfrytėzua prej emigrantėve edhe pėr marrjen e dokumentit identifikues (pasaportave), ashtu edhe pėr blerjen e viteve tė punės apo siē quhet ndryshe  skemėn e sigurimit vullnetar pranė Institutit tė Sigurimeve Shoqėrore.

BESMIR BABAMETO                                              

 Seminar pėr gratė nė Shkodėr

Aktualisht, Shqipėria shėnon stadin mė tė ulėt tė pėrfaqėsimit tė grave nė jetėn politike dhe shoqėrore, me njė pėrqindje prej vetėm 7.1 pėr qind nė Kuvend. Niveli i pjesėmarrjes sė gruas nė jetėn politike tė vendit mbetet ende njė fushė pėrpjekjesh me qėllim eleminimin e diskriminimeve gjinore. Njė gjė e tillė duket qartė edhe nė rekomandimet qė Komiteti i Kombeve tė Bashkuara pėr Eleminimin e Diskretitimit kunder Grave i ka bėrė shtetit shqiptar, menjėherė pas raportit tė parė tė kėtij shteti, nė lidhje me zbatimin e konventės “Pėr eleminimin e tė gjitha formave tė diskriminimit pėr gratė.” (CEDAW)… Eshte ky njė ndėr pėrfundimet kryesore qė konstatoi dje, nė njė seminar tė zhvilluar nė Shkodėr organizata “Refleksione” me qendėr nė Tiranė. Duke referuar gjithnjė nė tė njėjtin argument, lektoret Alma Tafani dhe Dorina Nika u ndalėn edhe mė konkretisht nė pėrfundimet qė ofron realiteti shqiptar nė kėtė drejtim. Kėshtu, ndėrsa mirėpriti pėrdorimin e kuotave minimale tė kandidateve femra nga disa parti politike shqiptare, Komiteti shprehu shqetėsimin pėr pėrfaqėsimin e ulėt tė grave nė nivelet e larta tė zgjedhura dhe tė emėruara. Rėnia e numrit nė total tė grave nė organet e mėsipėrme gjen shpjegim edhe me ashpėrsinė politike tė viteve tė tranzicionit. Kėsisoj, PS-ja kandidoi me 8 gra ku fituan 4, PD-ja kandidoi me 3 gra ku fituan tė gjitha dhe grupi parlamentar i PSD-sė prej 7 deputetėsh ka 2 gra. Ndėrkohė, 8 parti tė tjera parlamentare nuk kanė nė pėrbėrje tė tyre asnjė deputete.

A. LAGRETA

Firmės “Siemens” i vjedhin kabllot

KORĒĖ-Vjedhjet venė nė rrezik rikonstruksionin e “Siemens”. Investimi ka nisur vitin e kaluar me njė fond prej 5.5 milion eurosh tė dhėnė nga Banka Botėrore, qė do tė bėjnė tė mundur rinovimin e plotė tė kabllove tė rrjetit elektrik tė mbarė qytetit. Pėr invesitimin e kėsaj shume BB u mbėshtet nė nivelin e arkėtimeve qė ky qytet e ka nga mė tė lartat nė vend e qė arrin nė mbi 90% tė energjisė sė harxhuar. Rinovimi u mor pėrsipėr nga firma “Siemens”. Investimi filloi me ndėrrimin e kabllove nėntokėsore, tė cilat kishin mbi 15-tė vjet pa u ndėrruar dhe kishin kaluar ēdo limit tė amortizimit. Mė pas filloi edhe ndėrtimi dhe rikonstruktimi i 130 kabinave elektrike. Nėpėr lagje tė ndryshme tė qytetit u ndėrtuan 40 kabina tė reja me parametra modernė. Ky rikonstruksion, pėrveē tė tjerash do tė bėjė tė mundur rritjen e tensionit tė mesėm nga 6 nė 10 kilovolt. Punimet vazhduan gjatė gjithė vjeshtės sė kaluar dhe me ardhjen e dimrit ato u ndėrprenė, pėr shkak tė temperaturave tė ulta qė mbizotėrojnė nė kėtė qytet. Me ardhjen e pranverės, punimet filluan pėrsėri dhe janė drejt pėrfundimit. Por, me shtrirjen e rrjetit kabllor nga kabinat nė shtyllat e shpėrndarjes sė energjisė ėshtė shfaqur njė dukuri shumė negative, ajo e vjedhjes masive tė kėtyre kabllove. Me mijėra metra linear kabėll ėshtė vjedhur nė tė gjitha lagjet e qytetit. Persona tė paidentifikuar vjedhin natėn ato kabllo qė shtrihen ditėn. Kėshtu investimi ka mbetur nė mes tė rrugės fare afėr fundit. Firma nuk mund tė vazhdojė punimet, kur i ėshtė vjedhur pothuajse i gjithė materiali kabllor i shtrirė prej saj jashtė kabinave tė reja dhe tė rikonstruktuara. Drejtuesit e punimeve kanė denoncuar nė polici kėtė fakt, por ende asnjė vjedhės nuk ka rėnė nė rrjetėn e policisė. Derisa tė gjenden keqbėrėsit e tė kapen, ky investim kaq i rėndėsishėm do tė mbetet nė mes dhe investimi aq i domosdoshėm pėr furnizimin me energji tė qytetit do tė vonojė s’dihet se deri kur.

ERGET CENOLLI

 SPECIALE

Intervistė me drejtoreshėn e shkollės sė mesme "Kristo Isak”

Skėndo: Theva tabunė e meshkujve

“Emėrimin nė detyrėn e drejtoreshės sė shkollės sė mesme pedagogjike “Kristo Isak” e prita me emocionet qė mund tė ketė ēdo femėr, kur merr pėrsipėr njė pėrgjegjėsi tė tillė, por e bindur se do t’ia dilja mbanė…”

Shkolla e mesme pedagogjike “Kristo Isak” ndodhet nė lagjen “Kushtrim” tė qytetit tė Beratit. Ėshtė kombėtare dhe nė tė studiojnė 925 nxėnės, pėrkatėsisht  nė degėt, Pedagogjike 564 nxėnės, Gjuhė tė huaj 233 dhe numri tjetėr u pėrket atyre qė studiojnė nė degėt Mekanik Bujqėsore dhe  Agrobiznes. Nė kėtė shkollė, krahas nxėnėsve tė prefekturės sė Beratit studiojnė edhe nxėnės tė ardhur nga rrethet Fier, Vlorė, Lushnje, Tepelenė etj, gjė qė e bėn shkollėn e mesme pedagogjike “K. Isak”, njė ndėr mė tė mėdhatė e vendit me statusin e shkollės kombėtare.

- Jeni e para femėr qė theu tabunė e drejtimit tė shkollės nga burrat. Si e pritėt detyrėn e drejtoreshės, nga ia filluat punės?                                                                                                                          -Tė them tė drejtėn, emėrimin tim nė detyrėn e drejtoreshės sė shkollės sė mesme pedagogjike “Kristo Isak” e prita me emocionet qė mund tė ketė ēdo femėr, kur merr pėrsipėr njė pėrgjegjėsi tė tillė, por e bindur se do t’ia dilja mbanė. Tani qė jemi nė fund tė vitit mėsimor 2005-2006, shikoj qė nuk kam gabuar nė bindjen time, duke fituar njėkohėsisht edhe njė eksperiencė mė shumė. Qė nė fillim tė punės sime, si drejtoreshė nė kėtė shkollė mendova qė punėn ta vė mbi baza tė drejta, duke marrė nė dorė disiplinėn dhe vijimin. Duke gjykuar kėshtu, unė kam ngarkuar anėtar drejtorie qė merret, vetėm me vijimin, anėtar drejtorie qė merret, vetėm me pėrparimin, anėtar drejtorie qė merret me disiplinėn nė shkollė. Krahas shumė punėve tė tjera, mendoj qė tri shtyllat kryesore tė mbarėvajtjes sė punės nė shkollė do tė ishin kėto: disiplinė, vijim, pėrparim dhe tė trija kėto detyra ua ngarkova tre nėndrejtorėve tė mi, tė cilėt mbulojnė gjuhėn e huaj, pedagogjinė dhe specialitetin e mekanikės bujqėsore, qė mendova  se do ishin tri shtyllat qė do sillnin vijim dhe pėrparim. Nė mbledhjet e drejtorisė, unė kam pėrcaktuar hapat se si do tė shihej dhe do tė ndryshonte gjendja nė tė trija kėto aspekte. Mė konkretisht, morėm disiplinėn, duke parė dhe vėzhguar me plane afatshkurtra dhe afatgjata disiplinėn formale nė shkollė, jo vetėm tė nxėnėsve, por edhe tė mėsuesve. Pėr kėtė pėrcaktuam detyrat se si mund tė realizohej pėrmirėsimi qė nga sondazhet pėr fillimin e mėsimit, hyrjen e nxėnėsve nė shkollė, respektimin e orarit, futjen e mėsuesve nė mėsim, disiplina e punės nė orėn e mėsimit, paraqitjen estetike tė nxėnėsve etj. Me kėtė punė merrej nėndrejtoresha Fitore Sulejmani, e cila krahas punės si mėsuese punon me pėrkushtim edhe pėr kėtė problem. Ndėrkohė, nė lidhje me vijimin kemi diskutuar nė mbledhjet e caktuara nga drejtoria, masat se ēfarė do tė ndryshonim dhe do tė bėnim mė mirė nė kėtė drejtim. Pėr kėtė u punua, jo vetėm qė tė analizoheshin statistikat e mungesave, thjesht duke i mbledhur ato dhe tė verifikonim sesa ishin me arsye dhe sa pa arsye, por edhe tė shihej larmia e ndodhjes sė tyre nė shkollė. Edhe pėr kėtė ndėrmorėm hapa tė caktuara, duke bėrė sondazhe dhe verifikuar orėt e para dhe orėt e katėrta, si dhe orėt e gjashta pėr tė parė larminė e mungesave. Po kėshtu, bėmė koordinimin e punės midis konviktit dhe shkollės, sepse mund tė ndodhte shumė mirė qė nxėnėsi tė thuhej se ėshtė nė konvikt, kurse nė konvikt tė thuhej ėshtė nė shkollė dhe ne tė mos tė dinim se ku ishte nxėnėsi. 

-A keni pasur raste tė tilla?                                                                                                           -Po kemi pasur, por duke i kushtuar njė vėmendje tė madhe arritėm ta izolonim shumė shpejt. Njė nxėnės na mungonte nė orėn e parė tė mėsimit. Pasi u interesuam pėr kėtė nxėnės edhe nė konvikt, mėsuam se nuk ndodhej as aty. Nėpėrmjet shokėve dhe shoqeve tė tij morėm vesh se ku ndodhej ky nxėnės dhe brenda orės sė parė tė mėsimit e sollėm atė nė klasė, duke e kėshilluar. Por ka pasur edhe raste, kur jemi detyruar qė tė pėrjashtojmė nga shkolla katėr nxėnės, pasi edhe pasi i kishim qortuar disa herė, ata nuk kishin reaguar dhe vazhdonin tė bėnin mungesa nė shkollė. Kur plotėsuan numrin 45 tė mungesave ne i pėrjashtuam. 

-Po vijueshmėria dhe disiplina nė punėn e mėsuesve si paraqitet?

-Ky problem ėshtė si nė tė gjitha shkollat e tjera, megjithatė, unė deri tani jam e kėnaqur me punėn e mėsuesve dhe tė gjithė stafit pedagogjik. Ideja ime ėshtė qė tė mobilizojė stafin pa bujė, pa s’forcė, pa tone tė larta dhe pa dalė nga natyra ime. Me edukatėn dhe kulturėn time, unė jam pėrpjekur tė drejtoj, duke mobilizuar, duke frymėzuar, duke motivuar dhe duke krijuar njė klimė pune miqėsore, pasi i kam tė gjithė partnerė dhe bashkėpunėtorė dhe asnjėherė nuk mund tė them se kolegėt e mi nuk janė tė mirė dhe kėtė problem unė e kuptoj se, nė qoftė se ndodh qė mėsuesi mos tė shkojė nė orėn e mėsimit, unė kėtė e quaj si mangėsi tė punės time, pasi duhet kuptuar se ndonjėri prej tyre nuk ndihet i motivuar pėr tė vajtur nė mėsim. Ne kėmi krijuar njė frymė tė tillė tė ndihmės dhe respektit reciprok, duke u udhėhequr gjithmonė nga rregullorja e disiplinės nė shkollė. Unė bėj detyrėn me shkallėn mė tė lartė tė pėrgjegjėsisė dhe asgjė mė tepėr dhe meqėnėse unė bėj me pėrgjegjshmėri tė lartė detyrėn, duke humbur edhe nga koha ime private dhe kjo mua mė fal zgjidhjet mė tė mira dhe mendoj se kjo formė pune asnjėherė nuk me ka zhgėnjyer. 

ABEDIN KAJA

VĖZHGIM

Qentė rrugaēė kėrcėnojnė banorėt

KORĒĖ- Qentė rrugaēė janė bėrė pjesė e qytetit. Nė ēdo orė tė ditės dhe tė natės, nė ēdo bulevard apo rrugicė tė qytetit, ata janė tė pranishėm me kacafytjet dhe lehjet e tyre.Tė grumbulluar nė grupe tė mėdha, ata qėndrojnė apo shėtisin tė pashqetėsuar nga njeri, nė mes tė shesheve kryesore. Kėshtu qentė rrugaēė i ndesh nė ēdo hap. Brenda apo jashtė kazanėve tė plehrave, tė shtrirė duke bėrė shplodhjen e drekės dhe deri duke shfryrė urinė e tyre seksuale, nė mes tė ambienteve mė tė populluara dhe mė tė frekuentuara nga njerėzit. Shpesh mėngjeseve, ata bėhen tė rrezikshėm pėr kėmbėsorėt qė shkojnė tė vetmuar rrugės, duke i sulmuar ata. Por gjithashtu, tė rrezikshėm, qentė rrugaēė janė edhe pėr drejtuesit e automjeteve, sepse duke qėndruar “moskokėēarės” nė mes tė rrugės shpesh janė bėrė burim aksidentesh dhe pėrplasjesh. Me afrimin e ditėve tė ngrohta, qentė rrugaēė bėhen edhe burim sėmundjesh pėr qytetarėt. Duke qėnė se janė tė pavaksinuar, ata mbartin mjaft lloje sėmundjesh, disa nga kėto tė transmetueshme edhe pėr njerėzit, sidomos pėr fėmijėt. Kėshtu njė nga sėmundjet mė tė rrezikshme dhe mė tė lehta, pėr tė kaluar nga qentė rrugaēė tek njeriu ėshtė sėmundja e lėshmanozės. Ardhja e verės, sjell edhe insektet, disa prej tė cilave si mizat dhe mushkonjat, qarkullojnė nga kafshėt tek njerėzit. Duke pickuar njerėzit dhe kafshėt kėto insekte mund tė pėrcjellin fare lehtė edhe sėmundjen e mėsipėrme. Ėshtė Kėshilli Bshkiak i Qytetit, ai qė me propozim tė zyrės sė Veterinarisė, pranė Bashkisė, pritet tė nxjerrė urdhėrin pėr asgjėsimin e qenve rrugaēė. Por, nė asnjė nga mbledhjet e fundit tė Kėshillit Bashkiak, nuk janė marrė nė shqyrtim masat pėr asgjėsimin e kėtyre qenėve, ndėrsa ata shtohen pėrditė.

ERGET CENOLLI

         Bashkia shpall fillimin e betejės

    Shtatė gjuetarė do vrasin 200 qenė

KUKĖS- Qentė rrugaēė dhe kafshėt e tjera endacake tė pakontrolluara janė kthyer nė njė gangrenė e rrezik pėr qytetarėt kuksianė dhe nė kėtė kuadėr, Bashkia ka vendosur t’u shpallė luftė tė hapur deri nė eleminimin e tyre tė plotė. Nė bashkėpunim me shoqatėn e gjuetarėve tė Kukėsit dhe policinė e rendit, Shėrbimi Veterinar i Bashkisė ka nisur njė aksion pėr vrasjen e qenėve, aksion qė realizohet nė orėt e vona tė natės deri nė agim. Bashkia e Kukėsit ka angazhuar 7 gjuetarė pėr tė eleminuar mbi 200 qenė, tė cilėt enden gjatė gjithė ditės nė rrugėt dhe sheshet e qytetit. Sipas Shėrbimit Veterinar tė Bashkisė, janė akorduar rreth 400 mijė lekė pėr tė eliminuar kėto kafshė endacake. Sipas pėrllogaritjeve, pėr tė asgjesuar njė qen nevojiten 400 lekė, vlerė nė tė cilėn futet asgjesimi, transportimi, groposja dhe higjenizimi i ambientit ku kryhet vrasja. Rituali pėr vrasjen e qenve nga Bashkia pėrsėritet ēdo vit, madje, sipas specialistėve, aksioni zhvillohet dy herė nė vit nė dy faza, pėr vetė problematikėn dhe dyndjet nga fshatrat. Mbipopullimi i kafshėve endacake, veēanėrisht qenėve, kryhet pėrmes prurjeve nga fshatrat. Banorė tė zonave malore i sjellin nė qytet pas shumimit tė tyre, ndėrsa ata po pėrbėjnė njė nga rreziqet mė tė shumta pėr shėndetin e banorėve tė qytetit.  Shpeshherė qytetarė tė shumtė janė bėrė pre e kafshimit tė tyre, duke rrezikuar edhe pėrhapje tė infeksioneve qė mbartin me vete kėto kafshė. Specialistė tė shėndetit publik, pohojnė se kėto kafshė janė kėrcėnimi mė i madh qė i bėhet shėndetit publik dhe vlerėsojnė se masat e Bashkisė pėr eleminimin e tyre nuk janė tė mjaftueshme. Ata janė precedentė kryesorė pėr pėrhapjen e sėmundjeve infektive tė transmetueshme nga kafshėt tek njerėzit si leshmanjoa, buceloza, plasja etj. Mė tė rrezikuar janė fėmijėt qė pothuajse kanė kontakt tė vazhdueshėm mė ta, kjo edhe nga kureshtja qė e shtyn kėtė moshė, pėr t’u miqėsuar mė tė tilla kafshė.

ENDRI COKA

RAJONI

Qindra studentė vazhduan protestat dhe gjatė ditės sė djeshme duke paralajmėruar

protesta tė dhunshme

Prishtinė, studentėt  kėrkojnė largimin e ministrit tė arsimit

Studentėt protestues kanė kėrkuar dorėheqjen e ministrit tė Arsimit Agim Veliu, gjatė protestės sė djeshme dhe kanė hedhur gurė e vezė mbi ndėrtesėn e Ministrisė sė Arsimit, derisa kanė paralajmėruar protesta tė dhunshme nėse kėrkesat e tyre nuk realizohen

Besa Bytyēi, Idriz Seferi

Disa qindra studentė, dje kanė protestuar kundėr vendimit tė Ministrisė sė Arsimit, Shkencės dhe Teknologjisė (MASHT) pėr zgjedhje tė reja nė Universitetin e Prishtinės (UP), pėrkatėsisht kanė kėrkuar shfuqizimin e Udhėzimit tė fundit Administrativ tė pėrpiluar nga Ministria dhe tė miratuar nga Qeveria e Kosovės. Ndėrkohė, kėta studentė, tė prirė nga udhėheqėsit e Parlamentit Studentor (PS), qė janė edhe organizatorė tė protestės, kanė kėrkuar dorėheqjen e ministrit tė Arsimit, Agim Veliu. Ndėrsa, ky i fundit, dje ka thėnė se nuk do tė bėj asnjė lloj kompromisi me organizatorėt e protestės dhe i ka ftuar studentėt qė t’i kthehen procesit mėsimor.

Studentėt kėrkuan dorėheqjen e ministrit Veliu

Me pankarta kundėr Ministrisė sė Arsimit, studentėt kanė marshuar nga Fakulteti Filologjik deri tek ndėrtesa e Qeverisė, ku organizatorėt e protestės kanė dorėzuar disa kėrkesa, nė mesin e tė cilave ishte edhe kėrkesa pėr dorėheqjen e ministrit Agim Veliu.

Ata kanė mbajtur nė duar pankarta me mbishkrime me porosi drejtuar ministrit Veliu, tė cilat i kanė brohoritur herė pas here me zmadhues zėri si: “O Agim, nuk di shkrim as kėndim, je ministėr pėr arsim”.

Ndėrkaq, nė kėtė protestė kanė marrė pjesė edhe dy tė moshuar (pjesėmarrės nė ēdo lloj proteste), tė cilėt kanė kėrkuar bashkimin e Mitrovicės dhe kanė brohoritur parulla si: “Poshtė Serbia”, duke shkaktuar kėshtu nervozizėm tek organizatorėt e protestės, tė cilėt kot janė pėrpjekur t’i largojnė nga radhėt e protestuesve studentė.

Nė anėn tjetėr, ministri i Arsimit, Agim Veliu tha menjėherė pas pėrfundimit tė protestės se nuk do tė ketė kurrfarė kompromisi me organizatorėt e protestave. “Kompromisi i Ministrisė ėshtė kėrkesa pėr mbajtėn e zgjedhjeve tė lira nė Universitet. Unė si ministėr, nuk do tė lejoj ndėrhyrje dhe do tė bėj pėrpjekje maksimale qė politika tė nxirret nga Universiteti”, tha ministri Veliu. Sa i pėrket paralajmėrimeve pėr protesta tė dhunshme, ministri shprehu bindjen e tij se studentėt nuk do tė bijėn nė gracka tė tilla dhe u bėri thirrje edhe njė herė studentėve qė “tė mos bien pre e asnjė grupacioni politik, pa dallim”. “Kjo ėshtė shumė e dėmshme, edhe pse po e shoh kėtė tė sotmen si njė pėrpjekje”, u shpreh ai.

Mirėpo gjatė ditės sė djeshme nė UP mėsimi sėrish nuk ėshtė zhvilluar nė shumė fakultete. Drejtuesit e PS-sė, kanė bėrė thirrje qė bllokimi i procesit mėsimor tė vazhdojė edhe gjatė ditėve nė vijim. Sejdi Hoxha, nėnkryetar i PS-sė vlerėsoi se dje ka pasur “vdekje klinike tė UP-sė”, ndėrsa tha se pėr protesta tjera do tė konsultohen me UP-nė dhe me Parlamentin Studentor. “Udhėzimi adminitrativ duhet tė shfuqizohet, ndėse jo studentėt nuk do t’i ndalin protestat e tyre dhe bojkotimin, nuk do tė thosha me mėnyra tė dhunshme, por me forma tjera tė shprehjes sė pakėnaqėsisė”, tha Hoxha. Mirėpo, kryetari i tij, Elbasan Hoti, mendon ndryshe. “Dėshiroj ta njoftoj Qeverinė e Kosovės, qė nėse nuk i merr parasysh kėrkesat tona, pėrpos bojkotit tonė, do tė ftojmė protestė gjithėpopullore tė dhunshme”, u shpreh ai.

Ndėrkaq, studentėve u ėshtė drejtuar edhe njė tjetėr pėrfaqėsues i PS-sė. Ali Sefaj, u ka thėnė se janė mbledhur pėr t’i dhėnė kuptim fjalės akademik, qė Universiteti tė jetė i studentėve, “qė kushdo qoftė nė qeveri t’i ketė duart larg nga universiteti”.

 BOTA

Estonia ratifikoi kushtetutwn e BE-sw

Parlameti estonez ratifikoi dje kushtetutėn e Bashkimit Europian, njė lėvizje qė analistėt theksojnė qė vėshtirė se mund t'i japė njė shtytje pozitive marrėveshjes sė bllokuar.

Tė gjitha partitė politike kryesore estoneze ishin nė favor tė kushtetutės. Duke votuar pėr miratim, parlamenti me 101 vende u bė anėtari i 15 i shteteve anėtare tė BE-sė qė miratojnė kėtė kartė, e hartuar pėr tė thjeshtuar institucionet e BE-sė dhe pėr tė pėrmirėsuar vendimmarrjen nė bllokun me 25 vende. Parlamenti i Finlandės pritet tw kryejw votimin pėrpara pėrfundimit tė javės.

Kryeministri i Finlandės deklaroi javėn e kaluar se vendi i tij mund tė ratifikonte kushtetutėn nė maj. Megjithatė, Franca dhe Holanda e kundėrshtuan kushtetutėn gjatė referendumit tė vitit tė kaluar, duke shkaktuar dyshime pėr fatin e saj, meqėnėse i duhet unanimiteti pėr tė hyrė nė fuqi.

Parlamenti nė Itali dėshton edhe nė raundit tė dytė pėr zgjedhjen e Presidentit

Berluskoni bllokon zgjedhjen e Giorgo Napolitanos

Parlamenti italian dėshtoi tė martėn nė zgjedhjen e presidentit tė ri tė vendit gjatė raundit tė dytė tė votimit duke vonuar kėshtu marrjen e mandatit nga lideri i qendrės sė majtė Prodi pėr tė formuar qeverinė. Koalicioni i Prodit mbėshtet kandidaturėn e komunistit Giorgo Napolitano, njė senator i pėrjetshėm, pėr tė marrė postin e presidentit por antarėt e koalicionit konservativ tė Berluskonit, duket se nuk po lėshojnė pe duke i dorėzuar fletė votimi tė zbrazta. Sipas procedurės zgjedhore nė tre votimet e para nevojitet njė shumicė prej dy tė tretave, mė pas mjafton shumica absolute.

Bushi kėrkon zgjidhje diplomatike pėr Iranin

Presidenti Bush thotė se diplomacia mbetet rruga mė e mirė pėr tė zgjidhur mosmarrėveshjet me Iranin lidhur me programin e tij bėrthamor.

Ai tha se diplomacia ishte alternativa 'numėr njė'. Ndėrkohė, zyrtarė tė Shtėpisė sė Bardhė citohen tė kenė thėnė se Shtetet e Bashkuara nuk do t'i pėrgjigjen me shkrim letrės qė presidenti i Iranit, Mahmud Ahmadinexhad, i dėrgoi tė hėnėn presidentit Bush.

Nė kėtė letėr zoti Ahmadinexhad shkruante se demokracia dhe fryma liberale perėndimore kishin dėshtuar dhe kishin filluar tė shembeshin. Ai shkruante gjithashtu se veprimet e Amerikės nė disa vende tė tjera kishin shkaktuar gjakderdhje ndėr njerėzit e pafajshėm. Nė reagimin e saj, sekretarja amerikane e shtetit, Condoleeza Rice, tha se letra nuk e trajtonte ēėshtjen e programit bėrthamor nė njė mėnyrė konkrete. Ajo tha se Irani duhet t'i bindet bashkėsisė ndėrkombėtare.

SPORTI

Pas ofertės sė miratuar nga Komiteti Ekzekutiv, traineri gjerman nuk pranon rinovimin e kontraės

Herr Brigel: “Auffiderzein” Shqipėri!

Shkak i largimit, njė kush nė kontratė: Nėse kombėtarja shqiptare humbet 3 ndeshje rradhazi, atėherė trajneri gjerman Brigel do tė shkarkohet dhe nuk do tė pėrfitojė asgjė nga pjesa e mbetur e kontratės

Brigel refuzoi nė mėnyrėn mė tė pabesueshem ofertėn e paraqitur nga Federata Shqiptare e Futbollit dhe tė miratuar para pak ditėsh ga Komiteti Ekzekutiv i FSHF-sė. Nuk dihet ende me saktėsi arsyet e mospranimit,por besohet se janė kushtet teknike tė vendosura pėr herė tė parė nė kontratėn e trajnerit gjerman qė udhėhoqi pėr dy fushata kualifikuese kombėtaren shqiptare duke vendosur edhe disa rekorde absolute. Kusht pėr trainerin e ekipit kombėtare ishte qė nėse kombėtarja shqiptare humbet 3 ndeshje rradhazi, atėherė trajneri gjerman Brigel do tė shkarkohet dhe nuk do tė pėrfitojė asgjė nga pjesa e mbetur e kontratės. Pas dėshtimit me Brigelin, pritet qė Sulejman Mema tė jetė trajneri i ri i kuqezinjve. Ndėrsa menjėherė pas largimit dhe refuzimit tė kontratės sė Brigelit, presidenti Duka ka reaguar. E menjėhershme, e bujshme dhe ndosha deri diku e pritur, por ka qenė "JO" me gėrma tė mėdha pėrgjigja e trajnerit gjerman tė kombėtares shqiptare, Hans Peter Brigel. Pėr ofertėn mė tė fundit tė bėrė nga FSHF-ja, qė ai ishte trajner i pėrfaqėsueses sonė deri nė fund tė 2007-ės. "Nuk pranoi kushtet e vėna nga Komiteti Ekzekutiv, tė cilėt kėrkonin garanci nė "luftėn" pėr kualifikimin tė Shqipėrisė pėr nė EURO 2008", ka thėnė sot zėdhėnėsi i shtypi nė FSHF, Lysien Nurishmi. Ndėrkohė ky ėshtė edhe versioni zyrtar i faktit, pasi ai i vėrteti nuk ėshtė bėrė ende publik nga Federata.  "Tani s'na mbetet tjetėr gjė veēse tė kėrkojmė njė trajner tjetėr", ka thėnė shkurt presidenti i FSHF-sė, Armando Duka. Pak ditė mė parė Komiteti Ekzekutiv i FSHF-se ka diskutuar dhe ka marre ne shqyrtim kontraten e re me trajnerin gjerman Hans Peter Briegel per drejtimin e ekipit kombetar per dy vitet e ardheshme.Ne kete mbledhje eshte rene dakort per kushtet financiare dhe juridike ndermjet FSHF-se dhe Briegel.Presidenti i FSHF-se Armand Duka pas kesaj mbledhje eshte shprehur se takimi zyrtar dhe firmosja e kontrates se re do te zhvillohet ne Tirane ne fund te muajit maj.Pas shume thashemesh ne media Komiteti Ekzekutiv ka vendosur qe edhe per 2 vite e ardheshme te jete gjermani Briegel tekniku i perfaqsueses. Por, tashmė gjithcka ėshtė pėrmbysur nga traineri gjerman qė nuk rinovon.

Brigel: “Nuk firmos kontrata absurde”

“Unė desha tė vij, ramė dakord tė premten me Presidentin Duka nė telefon, por para tre ditėsh erdhi njė faks nga Komiteti Ekzekutiv qė kishte disa opsione tė tjera pėr tė cilat unė duhet tė firmosja. Por unė nuk mund tė firmos njė kontratė tė tillė e cila nuk ekziston as nė Gjermani as nė ndonjė shtet tjetėr. Me vjen keq pasi unė desha tė vij nė Shqipėri pėr tė vazhduar punėn me kombėtaren shqipėtare, por njė kontratė tė tillė unė nuk mund ta firmos. Unė nuk mund tė them se cilat janė opsionet e ofruara nga komiteti ekzekutiv pasi unė jam njė njeri serioz. Po largohem dhe dua tė largohem pa polemika. Unė i dua shqiptarėt pasi ata janė treguar tė ndershėm me mua, i dua tė gjithė edhe tifozėt. Do tė kthehem nė Shqipėri kur tė kem mundėsi, por nuk mund tė vij si trajner i kombėtares. Nė kėto tre vjet kemi punuar mirė, kemi zbuluar disa futbollistė tė mirė. Unė shpresoj dhe uroj qė pėrfaqėsuesja shqiptare tė kualifikohet pėr eliminatoret e europianit. Dua t'i falenderoj tė gjithė pasi janė treguar tė sjellshėm me mua.

Kampionėt e padiskutueshėm tė njė sezoni

Besnik Dizdari

Nuk ka mėdyshje. Madje ka 9 pikė epėrsi pėr skuadrėn e fortė tė Elbasanit 90 minuta para mbarimit, ēka do tė thotė se mbas plot 22 vjetėve, KS Elbasani, kėsaj rradhe me trajner Ilir Dajėn, fiton titullin e dytė tė Kampionit tė Shqipėrisė. Eshtė njė Kampione qė ka qėndruar nė krye 27 javė rradhazi, qysh nga e 9-ta, 29 tetor 2005, duke hyrė nė histori si njė nga Kampionet mė tė sigurta, mė tė fuqishme, mė tė palėkundshme nė rrugėn e 67 Kampionateve tė Shqipėrisė. Fitorja 3-2 ndaj SK Tiranės mbrenda nė “Selman Stėrmasin” e kėsaj tė fundit, ėshtė nėnshkrimi emblematik i djemve elbasanas, njė nėnshkrim qė pret vulėn e Federatės Shqiptare tė Futbollit mbas njė jave nė Stadiumin qė mban emrin e pedagogut Ruzhdi Bizhuta, pėrveē tė tjerave, i pari futbollist i Shoqėrisė sė Elbasanit i cili ka veshur fanelėn e Kombėtares sė Shqipėrisė mu nė ditėn e ndeshjes sė saj tė parė, 60 vjet mė parė, mė 1946. Fitorja 3-2 ndaj SK Tiranės ėshtė e bujėshme pėr kah historia, ashtu si dhe 22 vjet mė parė mė 13 maj 1984, kur mbas fitores 2-1 me Partizanin nė “Qemal Stafa”, skuadra nobėl e Elbasanit, ndėr mė tė vjetrat nė Shqipėri, siguronte 90 minuta para kohe titullin. Fitorja ėshtė e bujshme edhe pėr kah sundimi i drejtpėrdrejt i elbasanasve ndaj kampionėve: 3 fitore dhe vetėm 1 barazim nė katėr ndeshje, ēka nuk lė vend pėr asnjė mėdyshje. Kjo qe ngjarje madhore e Javės 35 tė Kampionatit tė 67-tė. E prishur prej dramaticitetit tė kthesave tė saj, prej njė “dueli” tė pakėndshėm nė largėsi midis dy kampeve tė tifozėve, prej njė lloj egėrsie tė papranueshme tė tribunės anėsore tė njė grupi tifozėsh elbasanas, prej njė rreptėsie jo aq tė justifikueshme edhe nė fushėn e blertė, prej njė goditjeje nė krye tė Bakallit tė SK Tiranės mu para tribunės qendrore, prej dy ndėrprerjeve tė detyruara tė lojės pėr shkak sendeve tė hedhura nė fushė, po nga tifozė elbasanas, megjithate, ngjarja e “Selman Stėmasit” nuk ka tė bėjė me suksesin e pastėr tė Kampionėve tė rinj, dhe as me traditėn e hershme plot kulturė tė sportdasėve qytetarė tė Elbasanit. Janė episode tė njė tjetėr konfirmimi tė tronditjes sė etikės sė Kampionatit Kombėtar tė Futbollit, i rrėshqitjes sė mjedisit tė tij aty ku me sa duket nuk mban mė. Njė temė e shumanshme qė nuk ėshtė qėllim dhe as mundėsi e kėsaj kronike tonėn tė shpejtė.

Kėshtu gara po i afrohet fundit, duke mos prekur asesi vlerėn e madhe tė KS Elbasanit, por duke lėnė krejt tė hapur njė problematikė tejet delikate e tė dyshimtė.

Tash, duke iu kthyer anės sportive, nėnvizojmė se Java 35 ngjiti Dinamon nė vendin e tretė, bėri tė mundur largimin mbas 8 javėsh tė Teutės sė Durrėsit nga vendi i 9-tė pėrjashtues, tronditi papritmas fatin e njė Skenderbeu tė Korēės, tejet ambicioz pėr javė tė tana, dhe me gjithė dyshimet e tij tė tipit tė fitores “sensacionale” 4-1 tė Teutės nė Kavajė, la tė pėr tė marrė nė 90 minutat e fundit dy vendime tejet tė rėndėsishme: pėrcaktimin e Nėnkampiones dhe skuadrėn e dytė qė sė bashku me KS Lushnjėn do tė lėjė Kampionatin Kombėtar. Kėsisoji, gjithēka ėshtė dramatike in extremis: SK Tirana 61 pikė, Dinamo 61, Partizani 59 dhe dy ndeshja infarkti nė javėn e fundit: Partizani – SK Tirana dhe Teuta – Dinamo. Qė do tė pėrcaktojnė Nėnkampionen dhe njė vend nė Evropė si dhe skuadrėn qė ikėn. Ky ėshtė futbolli:: papritmas, nė njė fund qė tė duket se ka rrėzuar gjithēka pėr tokė, ai tė dhuron mundėsinė pėr dy shfaqje tė mėdha. Ndonėse ėshtė pak, shumė pak. Java 35 dhuroi shpėtimin e Shkumbinit, 6 javė pa humbur (4 fitore 2 barazime), krijoi duelin dramatik Durrės – Korēė, mu nė 90 minutat e fundit po as kėto nuk “tė ngrohin”. Dhe pėr ēka mbetet ēuditėrisht tė fton tė thėrrasėsh nė kupė tė qiellit: “Ju lutem, lojė tė ndershme!” Edhe pėr kėte ėshtė vonė, tepėr vonė.

Kjo ėshtė thirrja qė duhej tė sundonte Kampionatin Kombėtar tė Shqipėrisė. Dhe jo vetėm kėte tė 67-tė, por disa tė tillė tė viteve tė fundit…

Klasifikimi

1. KS ELBASANI 70 20 10 5 48-22

2. SK TIRANA 61 17 10 8 52-31

5. DINAMO 61 17 10 8 53-34

4. PARTIZANI 59 18 5 12 49-33

5. BESA 46 13 7 15 49-41

6. VLLAZNIA 45 13 6 16 38-43

7. SHKUMBINI 43 12 7 16 31-47

9. SKENDERBEU 39 11 6 18 31-49

9. TEUTA 39 10 9 16 31-45

10.KS LUSHNJA 22 4 10 21 21-58

Golshėnuesit

29 SALIHI / SK Tirana

14 GOUDJABY / Dinamo

13 SINANI / Vllaznia

12 ABAZAJ / Shkumbini

13 BEJZADE / KS Elbasani

11 FORTUNAT / Besa

Java 36 mė 13.05.2006

Partizani – SK Tirana

KS Elbasani – Shkumbini

KS Lushnja – Besa

Teuta – Dinamo

Skenderbeu – Vllaznia

Hitaj: “Ēdo gjė gati pėr finalen e Kupės”

Vetėm pas dy ditėsh do tė vendoset se ku do tė shkojė trofeu i dytė i sezonit pėr nga rėndėsia, Kupa e Shqipėrisė. Tirana dhe Vllaznia do ta diskutojnė me njėra tjetrėn kėtė trofe pėr t’iu afruar objektivave tė sezonit, daljen nė kupat e Europės.

Federata ėshtė duke pėrgatitur ndėrkaq zhvillimin e kėtij takimi sa mė qetėsisht. Organizmi shqiptar i futbollit ka vendosur qė finalja tė luhet nė fushė asnjanėse duke pėrzgjedhur kėshtu Stadiumin “Roza Haxhiu” tė Lushnjės. Shefi i sektorit tė garave,Hito Hitaj ka qėnė te henen nė kėtė qytet pėr tė parė nga afėr dhe pėr tu siguruar pėr kushtet qe ofron “Roza Haxhiu”. Hitaj ka pohuar me telefon pėr Futbolli.com. se ka parė nga afėr kėtė stadium dhe kushtet qė ofron ai pėr zhvillimin e kėtij takimi. “Janė kretėsisht normale pėr finalen e kupės, kam parė nga afėr cdo cep tė stadiumit, duke filluar nga mė kryesoret, siguria, dhomat e zhveshjes sė ekipeve, dhomat e arbitrave si dhe shkallėt e tifozėve”, ka thanė Hito Hitaj i cili ka dashur tė sigurojė se edhe drejtuesit e klubit lushnjar janė tė prirur tė organizojnė cdo gjė mirė pėr kėtė ndeshje. “Shefi i Klubit Llazar Dushi mė ka siguruar se do tė merren tė gjitha masat nė mėnyrė qė tė dy ekipet tė ndihen si nė shtėpitė e tyre, po ashtu do tė merren masat edhe pėr tifozėt e tė dyja palėve qė mund tė jenė tė pranishėm nė kėtė stadium pėr tė mbėshtetur ekipet e tyre. Tirana u kualifikua pėr nė finalen e Kupės sė Shqipėrisė duke mundur nė tė dy takimet Dinamon, ndėrsa Vllaznia duke skualifikuar Elbasanin. Ndėrkaq, deri dje nė zyrat e federatės sė futbollit nuk ka shkuar asnjė dokument zyrtar qė tė dėshmojė c’ka ka ndodhur. Kjo do tė thotė qė nė FSHF nuk kanė mbėrritur ende relacionet e gjyqtarit tė takimit, vėzhguesit tė takimit se dhe tė tė deleguarit tė federatės. Nė kėto kushte mund tė thuhet se FSHF nuk ka asnjė dėshmimtar zyrtar pėr kėtė ndeshje. Kėtė e ka pohuar pėr Futbolli.com, shefi i sektorit tė Kategorisė sė Parė nė FSHF, Vasillaq Zėri.“Deri sot nuk ka mbėrritur asnjė dokumentacion, presim qė vijnė pėrpara ditės sė mėrkurė, dita kur do tė zhvillohet edhe mbledhja e rradhės e komisionit tė Disiplinės. Do tė shqyrtojmė ngjarjet dhe do tė vendosim”, ka pėrfunduar Zėri. Thashethemeve tė fundit mbi njė fitore tė takimit nė tavolinė nga Tirana, Zėri i ėshtė pėrgjigjur duke thėnė se zyrtarėt e FSHF presin fakte dhe se vendimet do tė merret vetėm nė bazė tė tyre.

Ronald Kuman, trainer i ri i PSV     

Ronald Kuman ka pėrfunduar njė ditė tė zėnė me negociata, duke dhėnė dorėheqje nga posti i njerės nga ēerekfinalistet e edicionit tė sivjemė tė Ligės sė Kampionėve tė Evropės, Benfika, pėr tė marrė detyrėn e trajnerit tė njė garuesi tjetėr evropian, PSV Eindhoven. Holandezi 43-vjeēar ka njoftuar se ka nēnshkruar njē kontratē dyvjeēare pėr tė zėvendėsuar Gus Hidinkun nė krye tė kampionėve tė Holandės dhe do tė braktis Benfikėn pas njė fushate zhgėnjyese nė ligėn e Portugalisė. “Ėshtė njė marrėveshje dyvjeēare me PSV-nė”, tha Kumani, ish-lojtar i PSV-sė nga 1986-89. “Shansi i kthimit nė vendlindje ka ndikuar nė vendimin tim dhe unė gjithashtu kam luajtur pėr PSV-nė dhe kam fituar njė Kupė tė Evropės atje, kėshtu qė me plot dėshire po e pres kėtė sfidė. Do tė jetė njė nder i veēantė tė jem pasardhės i Gus Hidinkut”. Trajneri, i cili zėvendėsoi Xhovani Trapatonin verėn e kaluar mbi njė marrėveshje dyvjeēare, kur Benfika ishte kurorėzuar me titullin e kampionit tė Portugalisė, shtoi: “Benfika ishte njė eksperiencė e hatashme. Kam parė madhėshtinė e kėsaj skuadre dhe ishte kėnaqėsi e vėrtetė tė punoja kėtu”. Skuadra nga Lisbona, aventura e Ligės sė Kampionėve e sė cilės pėrfundoi nė duart e Barcelonės nė tė tetėn e finales, nė kampionatin e Portugalisė e zuri pozitėn e tretė. Kryetari i Benfikės, Luis Filipe Vieira tha: “Dėshiroj t’i uroj Ronaldit tė gjitha tė mirat – ai ėshtė njėri nga trajnerėt mė tė mirė nė botė”. Kuman mė parė ka drejtuar Vitesen dhe Ajaksin nė Holandė.

Muca: Shqiptari qė mposhti Bayern München

Ish- futbollisti i U 19 tė SK Tirana dhe u 19 tė shpresave- Gentian Muca, ka gjysėmviti qė gjindet nė Bonn. Ai ka ardhur me qellim pėr tė studiuar. Mirpo, nė njė trening provues ėshtė pėlqyer nga zbuluesi i Altin Lales, Reinold Fanz ( Bonner SC ) .Ish- tranjer i Hannover 96, VfB Stuttgart, Eintracht Braunschveig dhe Frankfurt dhe se fundi ishte tranjer i Edmond Kapllanint nė Karlsrue SC. Ai ka zbuluar talentet si Gerald Asamoah, Sebastian Kehl, Kevin Kuranyi, Altin Lala, Timo Hildebrand etj. Muqa deri me tani ka marrė pjesė nė stervitje me ekipin e parė paradite, kurse pasdite me ekipin e U 19 qė garon nė Bundesliga pėr Junior. Mirpo, ai nuk ka mundur tė luaj sepse e ka marrė kartonin nga Tirana,pas skadimit tė afatit kalimtar. Sot, ai zhvilloi ndeshjen e parė pėr ekipin e ish- kryeqytetit, Bonner SC- qė garon nė Oberliga Mittelrhein ( liga e IV-rt ) . Atė kundėr Kampiones rekorde tė Gjermanisė, FC Bayern München, e cila dje e mori titullin Nr.20 dhe pėr tė dyten herė radhazi e fitoj kampionatin dhe kupen e Gjermanisė. Ndeshja u organizua nga sponzori i FC Bayern, T-Com si dhe si njė pjesė ishte demshperblim. Sepse U 23 e Bayern ka marrė nė dimer njė lojtar nga Bonner SC. FC Bayern kishte udhėtuar pas ndeshjes me K’ Lautern tė Skeles me ekipin komplet dhe nė ndeshjen kundėr Bonner SC-nuk u inkuadruan vetem tre lojtar: Oliver Kahn, Michael Ballack dhe Lucio. Bonner SC e fitoi ndeshjen me rezultatin 1: 0 dhe ekipi amatore e mbizoteroj kampionen pėrgjatė tėrė ndeshjes. Ngase mund te verehej qė lojtaret e FC Bayern kishin festuar titullin deri nė orėt e vona tė nates.Muca inkuadrua nė minuten e 82-tė, nė vend te ish-lojtarit tė Rumanis Cosmin Uilancan, qė njeherit ishte

edhe shėnuesi i golit tė vetem nė kėtė ndeshje.Muca pėr 9 minuta sa luajti, pati 9 kontakte me topin dhe nė minuten e 92-tė e nxorri vetem me portjer, ish-kolegun e Lales, brazilianin Borba. Mirpo, ai deshtoj nga njė pozitė qe me e vėshtire ishte tė dėshtoje se sa tė shėnoje. Tranjeri i Bonner SC, Fanz u nda i kėnaqur nga Muca dhe u shpreh: „ Ne do i jepim atij njė kontratė njevjeēare dhe besoj se Genti do arrije me lart. Kam pasur rastin te punoj me shumė futbollist shqiptar. Gjendja e Gentit me duket e njejtė si me atė

tė Ervin Fakaj dhe Ardian Aliaj. Kur ata ishin lojtarė tė mi nė Hannover. Por, fatkeqesisht kėta dy futbolliste. Nuk ia dolen tė dėshmohen nė Hannover sikurse Altin Lala. Futbollistė tė cilin e ēmoj shumė. Besoj qė Genti do jetė njė perforcim i yni pėr tė kaluar nė Regionalliga. „ Ndersa Genti shkėlqente nga gėzimi. Ndeshja e parė nė Gjermani dhe atė jo me pak se FC Bayern München dhe ai kishte pasur rastin qė tė fitonte njė dyluftime me Claudio Pizarro. Tė shpresojmė se nė tė ardhmen do tė dėgjojmė me shumė nga tiranasi gentian Muca.

Burreli, Gramshi, Bilisht Sport e Sopoti ngjiten nė tė parėn

Edhe pse nuk ėshtė zgjidhur pėrfundimisht se cili ekiop do tė shoqėrojė Butrintin drejt kategorisė sė Dytė tė futbollit shqiptar, nga kjo kategori janė caktuar tashmė ekipet qė do tė ngjiten nė kategorinė e Parė. Grupi I: Burreli e Gramshi. Kėshtu, nga Grupi I i Kategorisė sė Dytė, e merituan Burreli, prej shumė javsh dhe Gramshi. Nė 19 takimet e zhvilluara si ekipi nė Grupin me 11 skuadra, Burreli ka fituar 18 ndeshje duke patur vetėm njė barazim, ndėrsa ka edhe njė ndeshje pėr tė zhvilluar, pasi Pėrparimi-Burreli nuk u zhvillua, ndėrsa pritet tė merret njė vendim nga Komisoni i Disiplinės. Gramshi, skuadra e dytė qė u ngjit nė Kategorinė e Parė, edhe pse ka njė diferencė tė ndjeshme me Burrelin e vendit tė parė, 17 pikė (55-38), do tė luajė pėr herė tė parė nė tė Parėn. Gramshi humbi tė dielėn nė transfertė me Korabin e Peshkopisė 2-1. Grupi II: Bilisht Sport e Sopoti Bilisht Sport dhe Sopoti i Librazhdit do te jėnė tė ardhurit e rinj nė Kategorinė e Parė nga Grupi i Dytė i kategorisė sė Dytė. Bilishti e kishte pronotuar “ashensorin” katėr javė mė parė, ndėrsa Sopoti pas fitores me Memaliaj- (1-0) dhe humbjes sė Pėrmetit me Bylisin nė Ballsh (3-2), u bė skuadra e dytė e kėtij grupi. Pėr tė pėrcaktuar kampionin e kėsaj kategorie do tė zhvillohet njė ndeshje finale midis Burrelit, kryesuesit tė grupit I dhe Bilisht Sport tė Grupit II.

KULTURA

Intervista/ Miranda Haxhia rrėfen pėr “TemA” rrugėn e saj drejt krijimtarisė dhe problemet e letėrsisė

Haxhia: Letėrsia brengė dhe dashuri

Pėrse shkruan Miranda Haxhia?

Jean-Paul Sartre, ndėrsa shkruante, i pėlqente tė mbante pėrpara nė tavolinėn e punės, fruta tė kalbura. “Aroma” qė i sillte kalbėzimi i tyre e ngacmonte gjer

nė frymėzim, pėr tė shkruar, ndėrsa unė, dua tė pi nė kupė gjithė urrejtjen qė s’e ushqeva kurrė pėr asnjė njeri nė botė, por kur ma dhuruan kėtė urrejtje fshehur me “shllak” hipokrizie, mė provokuan njė frymėzim tė llahtarshėm pėr tė shkruar.... Unė shkruaj nga palumturia, duke kujtuar tė njėjtėn arsye qė kishte Sartri pėr procesin e tė shkruarit. Dhe lexoj nga dėshira pėr tė krijuar lumturinė, sidomos nė vetėdijen time.

Nėse ju pyesin pėrse lexoni shumė, cila do tė ishte pėrgjigjia juaj, dhe si i pėrjetoni gjėrat e shkruara prej tė tjerėve?

Pėrse lexoj kaq shumė? Mendoj se nuk lexoj aq sa dua tė lexoj. Nuk ngopem, ėshtė njė marramendje sė cilės nuk i shpėtoj dot. Ritmi i leximit ėshtė domosdoshmėri qė mė shpėton nga trishtimi, nga zhgėnjimet, nga hipokrizitė, nga ato qė i do dhe nuk i ke nė dorė pėr t’i realizuar. Libri ėshtė droga mė e mirė tė cilėn nuk do ta lė kurrė. Ndėrkohė si njė hije tė ndjek mendimi pėr vendndodhjen e asaj qė shkruhet e lexohet sot. Kurrė nuk ėshtė tepėr tė flasėsh pėr problemin e tė shkruarit, i cili pasi zgjidh problemin e krijuesit (Pse shkruaj?) shkon nė dorė tė lexuesit (Pse lexoj?) dhe tė kritikės (Ēfarė lexoj?) e mė tej perceptohet sipas shijes, dėshirės dhe kulturės sė gjithsecilit. E ardhur prej njė shkolle estetike, e cila me gjithė problemet e krijuara nga i famshmi realizėm socialist, letėrsia shqipe arriti tė krijojė vlera tė mirėfillta letrare tė cilat po tė lexohen vėmendshėm, janė vėrtetė njė shkollė pėr krijuesit e rinj. Me fat ėshtė ai qė ndėrton pa shkatėrruar, por edhe tė ndėrtosh pa menduar dhe pa studiuar, pa zhvilluar aftėsinė pėr tė shfrytėzuar shtratin ekzistues tė letėrsisė sė traditės, kjo ėshtė njė fėmijėri letrare. Ka shumė krijues sot, kam dėgjuar edhe dėshmi tė njė autoreje libri me poezi e cila thotė: nuk kam lexuar asnjė libėr tė Kadaresė, Agollit?! Ku i ka vlerat njė shkarra-poete e tillė? Unė nuk i shkoj dot deri nė fund leximit tė librit tė saj, jo s’e paragjykoj talentin, por paragjykoj mosnjohjen dhe injorimin e vlerave tė letėrsisė shqipe. Ashtu si pasionet qė, kur nuk gjejnė shteg tė lirė, zvogėlohen duke zmadhuar gjėrat e vogla, e qė bėhen shkak thashethemesh duke molepsur jetėn provinciale, po kėshtu brenda njė kohe tė shkurtėr mendimet e ngushta rrėnjosen tek njerėz tė menēur, tė ditur e tė talentuar. Kėshtu humbasin njerėz jo tė rėndomtė prej natyre, qė po tė zgjeronin horizontin e tyre mendor, letrar, duke rėnė nė kontakt me njerėz tė ditur do tė krahasonin veten dhe njohuritė e tyre. Kėshtu gjithė poezitė dhe krijimet tė duken tė bukura, kur nuk i krahason dhe nuk i vė nė provė me njerėz tė cilėt kanė njohuri dhe pėrvojė pėr to.

Si dhe sa e vėshtirė ėshtė pėr ju prova e krijimit? Si e masni artin tė cilin pretendoni?

Prova mė e vėshtirė, ėshtė prova e krijimit, provė mbijetese dhe vazhdueshmėrie. Ėshtė njė mendim qė sot, pak njerėz lexojnė poezi dhe mė shumė prozė, tė cilin e diskutojmė shpesh nė ambiente tė ndryshme letrare. Kjo ka njė arsye pėr tė mos u mbėshtetur, sepse, po sot, botimet me tė shumta janė tė poetėve tė cilėt janė shtuar shumė nė numėr dhe natyrisht qė ėshtė njė numėr lexuesish qė i ndjek. Mjafton tė hedhėsh njė vėshtrim tė pėrgjithshėm nė letėrsinė e shkruar vitet e fundit, lexohen, dhe po kaq shpejt harrohen emrat e krijuesve tė rinj, tė cilėt janė pothuaj tė panjohur. Rruga e njė libri pėrfundon ditėn e promovimit tė tij. Nė momentin qė ai duhet tė ballafaqohet me lexuesin nuk ka mė asnjė lloj pigmenti joshės. Libra tė botuar, libra tė harruar. Ėshtė njė problem i vėrtetė dhe i madh pėr autorėt, tė cilėve nuk u shiten poezitė. Kjo nuk ka rėndėsi fare, shitet apo nuk shitet njė libėr me poezi, sepse masa me tė cilėn maten artet nuk ėshtė sa fiton me atė qė krijon. Poezia nuk i ka sjellė kurrė vetvetes njė pėrfitim ekonomik. Marrim njė shembull mitik, Omeri ishte i varfėr, i verbėr, rronte me lėmoshėn e tė tjerėve, por poemat e tij mbetėn, lexohen, mėsohen dhe po kėshtu mund tė thuash pėr tė tjerė shembuj sa tė duash. Dante u hyjnizua pas vdekjes, pas viteve dhe shekujve. Alberto Moravia nė fillimet e tij vuante pėr tė gjetur botues qė t’i botonte librat, megjithatė u bė shkrimtar e emri tij ka vendin e vet nė yllėsinė e artit tė tė shkruarit. Kurse kėtu, nxitojnė 17 –vjeēarėt drejt shtėpive botues me 500 mijė lekė nė xhep pėr tė provuar magjinė e librit, sikur tė ishte njė shije e habi seksuale e paprovuar. Poezia, proza, letėrsia nė pėrgjithėsi ėshtė moment i ndėrgjegjes morale, njė tendencė mistike, njė dėshirė e pafund drejt njė prezence tė brendshme. Tė shkruash do tė thotė tė ndihesh gjallė, tė gėrmosh nė thellėsi ku ėshtė sedimentuar jeta jonė, tė nxjerrėsh nė sipėrfaqe koncentratin e emocioneve, tė lodhesh e tė stėrlodhesh duke lexuar e rilexuar shumė herė atė qė ke shkruar, tė rendėsh pėr tė gjetur fjalėn e dėshiruar, asgjė nuk lind rastėsisht nė letėrsi, pasi ēdo vepėr ėshtė rrjedhojė e njė impulsi jetėsor.

Do tė paguanit pėr tė botuar njė libėr?

Jo. Ne duhet t’i mėsojmė botuesit tė respektojnė dhe blejnė artin tonė, nėse ai peshon. Do tė falėnderoja kėdo botues, nėse mė refuzonte librin pėr shkak tė cilėsisė sė dobėt tė letėrsisė qė i ēoj. Po kėtu nuk ndodh. Kėtu gjuhen njerėzit qė shkruajnė. Nuk botoj libėr t’ua fal tė tjerėve.

Kaloi mė shumė se njė vit nga botimi i librit me tregime “E verdha e korrikut”. Nguroni tė botoni sėrish?

Shumė. Nuk e di se kur do botoj njė libėr tė ri. E kam tė ndėrtuar, e kam tė shkruar nė kompjuter. I kam gjetur dhe titullin, “Gjumi i banditit”, gjė e rrallė kjo, sepse i vuaj shumė gjetjet e titujve. Por po punoj me tekstin sa po mė tmerron ideja se nuk do ta botoj, pėr shkak tė indiferencės dhe mos vėmendjes. Ndoshta dhe e botoj papritur, por mė parė do shijoj botimin nė Itali tė librit “ E verdha e korrikut”, i cili ėshtė trajtuar dhe ėshtė prezantuar mirė nė vėmendjen e njė shtėpie botuese. I ka tėrhequr struktura dhe fabula e tregimeve tė mia. Tė shikojmė si do shkojė mė tej. Duhet tė pranoj se ėshtė e vėshtirė tė rindėrtosh nė italisht po atė tregim qė ke sjellė nė shqip. Nuk e di mė tej sa do mundė ky libėr tė ecė.

Dyshohet nė faktin nėse ka apo jo shkrimtarė tė mirė sot. Si mendoni?

Ka apo nuk ka sot shkrimtarė tė mirė, kjo varet nga pėrkushtimi i tyre pėr tė shkruar, lodhja dhe puna e vazhdueshme. Nuk mjafton tė kesh shkruar disa vargje apo ndonjė libėr, ashtu si shumė besojnė, sidomos tė rinjtė. Konfirmimi i njė poeti, i njė emri vjen vetėm pas njė pune tė gjatė tė lodhshme e tė pandėrprerė. Njeriut i duhen vite tė vendosė ekuilibrin mbi veten, kush ka mėsuar qysh herėt tė pasurojė shpirtin sa mė shumė me hov intelektual e fuqi tė brendshme asimiluese, mund tė pėrfshijė nė tė mė pas tėrė botėn. Ndoshta duket si njė batutė banale, por unė mendoj se vetmja gjė qė duhet tė bėjė njė poet, njė njeri i cili inspiron pėr t’u bėrė poet i mirėfilltė ėshtė qė para se tė shkruajė, duhet tė lexojė, tė rilexojė dhe tė mos lodhet kurrė duke shpjeguar vetveten dhe krijimet e sė kaluarės. Problemi kryesor nuk ėshtė afirmimi nė rrethet dhe ambjentet letrare, por tė jesh krijues i zoti. Letėrsia ėshtė njė veprimtari e vėshtirė, e rrallė, jo tė gjithė mund t’ia dalin. Kjo ka lidhje me investimin kulturor qė ti mendon dhe bėn nė vetvete, ka tė bėjė me raportet qė do tė vendosėsh me lexuesin, tė cilat domosdoshmėrisht, duhet tė jenė raporte tė pėlqyeshme, mbi bazėn e njė kulture tė lartė gjuhėsore e letrare. Letėrsia, kėtu flasim pėr poezinė, pėr prozėn dhe kritikėn nuk ėshtė gjithēka, por ėshtė e rėndėsishme. Njė gjė ėshtė e saktė, sot, mė shumė se kurrė librit i mungon kritika e thellė, shkencore, e civilizuar, e profesionalizuar. Kjo ka qenė njė dobėsi e cila ėshtė e ardhur nga njė traditė e hershme; kujtojmė kritikat qė bėheshin nė varėsi tė buzėqeshjes, apo nxirrosjes sė “atij tė madhit”. Shumė gjera kanė ndryshuar duke krijuar njė shtrat tė ri, tė shėndetshėm, prodhimtar dhe cilėsor, por kritika akoma nuk po bindet tė jetė kritikė. Kėshtu qė duke munguar mendimi profesional, i pavarur, atėherė lind fenomeni i shitjes sė fjalės nėpėr kioska tė fabrikuara pėr interesa ēfarėdo.

A vuani edhe ju nga leximi i letėrsisė sė huaj, vetėm asaj tė huaj?

Natyrisht, po. E kam patur gjithmonė kėtė lloj dėshire. Kam lexuar fshehurazi shumė libra tė huaj tė ndaluar vite mė parė. Dhe tani vazhdoj sėrish po aq intensivisht lexoj. E mė tej akoma, harrojmė letėrsinė tonė duke preferuar tė huajt…

Ėshtė njė fenomen i ri i kohėve tė fundit qė nuk lexohet shumė letėrsi shqipe, aq mė tepėr poezi shqipe. Preferohen shumė tė huajt. Absolutisht dakort jam me kėtė, sepse nuk mund tė rrish pa lexuar poetė tė tillė si Eliot, Pound, Stevens, Garsia Lorka, Rilke, Antonio Machado, Valčry, Yats, Benn, Celan, Kavafis, Dickinson, Auden, Attila, Holan etj. etj., Por njeherėsh mirė ėshtė tė lexohen edhe vargjet e shkruara shqip, sepse kėshtu do t’i shpėtojmė fenomenit tė fosilizimit tė letėrsisė dhe poezisė shqipe.

Cili ėshtė mendimi juaj pėr Antologjitė?

I pashpjegueshėm ėshtė fenomeni i krijimit dhe botimit tė antologjive tė ndryshme poetike. Cili ėshtė kriteri pėrzgjedhės, ku bazohet autori qė e pėrpunon, nė cilat vlera? Nga shembujt e vendeve tė tjera, shohim qė antologjitė shkruhen pas njė selektimi, pas njė konkursi, pas njė jurie e cila ka pėrvojė nė kritikė dhe histori letėrsie. Kurse kėtu, ndodh fenomeni i asaj tė cilės nuk i shpėtojmė dot nė ēdo fushė tė jetės, njohja, dėshirat personale, apo njė borxh tė cilin ia ka dikujt autori qė krijon antologjinė. Letėrsia ėshtė kjo qė ėshtė, askush nuk mund ta korrigjojė dhe ta modifikojė. Forma e letėrsisė ka njė zhvillim, i cili mund tė gjykohet vetėm pasi shkrimtari e ka shkruar. Mė tej shikohet nė ėshtė njė imitues i autorėve pararendės, apo njė krijues novator qė sjell diēka tė re me krijimtarinė e tij.

Ku ndjehet e rrezikuar letėrsia?

Poezia dhe letėrsia duhet tė qėndrojė larg politikave tė tavolinave dhe tipit tė bamirėsive me publikime emrash sipas njė rrethi tė mbyllur aq sa janė gjithmonė tė njėjtėt. Duke pėrfituar nga gjurulldia e botimeve vitet e fundit, shumė autorė janė shndėrruar nė vetėkritikė e shitės tė librave tė tyre, duke i thurur lavde punės sė vet, pa menduar se vlera e njė libri, e njė pune do njė distancė si fizike, psikologjike dhe kulture nga ai qė e shkruan atė. Nėse shkrimtari, apo pretendenti pėr t’u bėrė shkrimtar, e ka pėrfunduar librin, ka paguar botuesin – tregtar, ai le tė ēlodhet mė pas, tė lėrė lexuesin, kritikėn, qė tė pėrjetojė e shijojė vlerėn qė ai ka pjellė. Mirėpo, vendi ynė, i ndodhur nė njė nivel ekonomik tė diskutueshėm, nuk ka predispozitėn tė rrezikojė duke blerė gjithēka shitet nė treg. Ky bum botimesh, kėrkon njė fazė rehabilitimi ekonomik, njė infrastrukturė tė re botimesh e shpėrndarjesh, njė kriter pėrzgjedhės, i cili vjen qė nga momenti kur vendoset libri pėr t’u botuar. Megjithatė talenti i shkruesve shkon pėrtej gjithė parashikimeve, sepse kėrkohen tavolinat, tė njohurit, shokėt, miqtė (unė tė kam bėrė njė nder dikur, ma bėj edhe ti, pse nuk shkruan pėr librin tim? etj.etj) duke krijuar njė mosdėshirė rrėqethėse pėr tė lexuar nga letėrsia bashkėkohore shqipe.

Megjithatė besoni tek shkrimtarėt e mirė...

Mrekullia e njė poeti, apo edhe e prozatorit tė mirė, rishfaqet nėpėr kohėra dhe se ngushėllimi emocionues i Gėtes tek “Elegji pėr lord Bajronin” mbetet si njė e vėrtetė e pėrjetshme: “Se kjo tokė i lind prapė, /siē i ka lindur pėrherė”, kėshtu do thosha pėr Lasgushin, pėr Migjenin, pėr Fishtėn e Naimin, P.Markon, V.Koreshin, Frederik Reshpjen, A.Tufen, B.Mustafajn, E.Hatibin, etj. Ėshtė mision i lartė i letėrsisė, ndaj duhet zgjedhur forma e pėrmbajtja mė e arrirė e saj. Vlera e prania e njerėzve tė talentuar, shenjtėrisht tė pėrkushtuar ndaj kultit tė pėrsosmėrisė mes tė kėsaj zallamahie letrare, ėshtė njė mėsim nėse i ndjek dhe i ēmon, dhe fat i madh nėse arrin t’i pėrzgjedhėsh nga gjithēka e botuar.

Intervistoi: Xhuli Moran

BOX. Orgesa Zaimi nga Skrapari dhe Klodiana Ibrahimi nga Shkodra, kanė sfiduar nė kėngė dhe nė kėrcim, duke e ndezur sallėn me performancat e tyre mjaft interesante. Por nė fund, pas konkurimit me dy kėngė; Orgesa me “I’m vvith you” dhe “I feel good” ndėrsa Klodiana me kėngėn e njohur tė Genta Ismajlin “Nuk dua tjetėr”, publiku ka zgjedhur me votėn e tij pėr ta vijuar mė tej garėn Orgesėn

Gara nė “Star Academy”, tashmė kanė mbetur mė tė mirėt

Gara nė “Star Academy” vazhdon. Njė javė mė parė, me sifantėt e fundit qė u prezantuan u mbyll dhe faza e parė e konkurimit. Mbrėmė nė darkė nisi episodi i dytė i kėtij konkurimi tė gjatė mes talenteve nė tri disiplina: nė kėngė, balet dhe instrument. E kjo pjesė e dytė ka nisur me njė tjetėr ritėm, me njė tjetėr formė, qė synon t’i prezantojė sfidantėt qė kanė hyrė nė ēerekfinale nė gjithēka qė ata mund tė trasmetojnė nė skenė. Kėshtu dy kėngėtaret Orgesa Zaimi nga Skrapari dhe Klodinana Ibrahimi nga Shkodra, kanė sfiduar jo vetėm nė kėngė, por edhe nė kėrcim duke e ndezur sallėn me performancat e tyre mjat interesante. Por nė fund, pas konkurimit me dy kėngė, Orgesa me “I’m vvith you” dhe “I feel good”, ndėrsa Klodiana me kėngėn e njohur tė Genta Ismajlin “Nuk dua tjetėr” dhe me “Objection”-in e Shakirės, publiku ka zgjedhur me votėn e tij pėr ta vijuar mė tej garėn Orgesėn. Kėshtu 20 vjeēarja nga Skrapari, studentja nė vitin e tretė nė Faklutetin e Filologjisė, nė degėn gjuhė-letėrsi do tė jetė sėrish nė arenėn e “Star Acdemy”-sė, pėr tė sfiduar njė tjetėr konkurencw. Po kaq e fortė gara ka qenė edhe mes katėr balerinave simpatike dhe energjike qė veē kėcimit kanė sjellė nė skenė dhe njė lojė mjaft interesante, pantonima pėrmes sė cilave, duke “vėnė nė lojė” sfidantet qė kanė pasur nė krahė, kanė treguar se dijnė tė luajnė bukur nė skenė, si balerina profesioniste. Por nė fund fituese kanė dalė vetėm dy. Ndėrsa Jozefina Luci dhe Jonisa Reēi e kanė fituar tė drejtėn pėr tė qenė sėrish nė garė, Egla Hoxha dhe Edisa Erebara e kanė humbur mbrėmė pėrfundimisht kėtė garė. Ashtu siē e ka humbur dhe instrumentisti Hysen Hoti pėrballė Klejdi Bahiti. Gjithēka mund tė ndodhė nė kėtė “Star Academy”. Pak javė mė parė sfidėn e tij tė parė nė piano, Kledi do ta humbiste pėr fare pak pikė, ndaj pedagogėt ia dhanė tė drejtėn tė hyjė sėrish nė sfidė. Dhe ja ku vjen mė i pregatitur se kurrė dhe fiton. Ndoshta pėr t’i shkuar deri nė fund kėsaj gare qė po bėhet gjithnjė e mė e fortė. Sepse tashmė kanė mbetur mė tė mirėt.

Formula e fazės sė dytė tė konkurimit ėshtė konceptuar e tillė qė krahas talentit tė tyre pėr tė kėnduar, kėrcyer apo luajtur nė instrument, secili prej sfidantėve tė mund tė prezantojė dhe njohuritė dhe formimin e tij. E kjo do tė bėhet e mundur pėrmes njė pyetėsori tė pregatitur pėr secilin prej tyre, tė cilin Zana Ēela e prezantoi qė nė natėn e parė tė ēerekfinales. Qėllimi I kėsaj akademie tė ngritur nga Zana Ēela- producente dhe drejtuese; Gjergj Leka- drejtor Musical; Julian Napoloni- regjisor; Albi Nako – koreograf; Andy Dj; Lorenca Radovani e Fatos Qerimi- pedagogė ka qenė pikėrisht fabrikimi I artistėve qė jo vetėm dijnė tė kėndojnė por dhe tė kenė njė formim tė pėrgjithshėm artistik, pėr t’u prezantuar sa mė denjėsisht nė skenė e ekran. Duke u prezantuar si tė tillė nė arenėn e “Star Academy”sė ku ndeshen me njėri- tjetrin, nė ēdo fillim jave, sfidantėt duket se do ta ndezin edhe mė shumė debatin qė nuk I ka munguar kėtij formati qė nė fillimet e tij. Sepse tashmė publiku, paneli i pedagogėve dhe ai i kritikės do tė ketė mė shumė arsye se pėr ēfarė tė diskutojė e tė debatojė nė lidhje me sfidantėt. Shenjat e ndezjes sė njė debati u dukėn qė kėtė javė, kur kjo faze e re konkurimi sapo nisi. 

Dh. H