EDITORIAL

Letėr drejtuar Presidentit tė Republikės, Alfred Moisiu

Vonė pėr tė mbrojtur lirinė time!

Mero Baze

Nė pamundėsi pėr tė  krijuar njė kontakt zyrtar me ju, pėr shkak tė njė armiqėsie tė pafrenuar qė demonstron ndaj gjithkujt qė nuk i pėrshtatet politikisht zyrės suaj, mė duhet t`i shtoj disa rreshta shqetėsimit pėr lirinė e medias qė keni shprehur, siē citohet nga shtypi, nė njė takim me disa veprimtarė politikė tė sė majtės, tė paraqitur gabimisht dhe si pėrfaqėsues tė medias.

Sė pari, dua t`ju informoj zyrtarisht se familja e kryeprokurorit tė Shqipėrisė, pėr tė cilin keni vėnė veton dhe jeni bėrė garant, ka ngritur njė padi ndaj meje nė gjykatė dhe kėrkon njė dėmshpėrblim prej rreth 360 mijė dollarėsh, ēka pėrbėn pagėn time tė 30 viteve, nėse i referohemi pagės qė marr sot, e cila ėshtė relativisht shumė e lartė. Ky shantazh i drejtpėrdrejtė mbi njė gazetar, i cili ka sė paku 17 vite qė jeton vetėm me punėn e tij si gazetar dhe jo me detyra shtetėrore ose politike, bėhet nga njė kryeprokuror, i cili ka kohė qė ka humbur qetėsinė dhe etikėn pėr tė qenė njė pėrfaqėsues i shtetit nė organin e akuzės dhe ėshtė bėrė palė me ēdo institucion, person fizik ose juridik, qytetar tė lirė ose vrasės qė ėshtė kundėr Sali Berishės. Si pasojė, ai bėn kujdes tė shfaqė tė njėjtėn urrejtje dhe pėr atė pjesė tė medias apo politikės qė nuk i pėrgjigjet kushtrimit tė tij pėr luftė kundėr Sali Berishės. Kjo padi e ngritur nga njė gjyqtare, e cila ėshtė akuzuar publikisht dhe nga komisioni parlamentar pėr korrupsion, tregon shkallėn e lartė tė inkriminimit tė kėsaj familjeje nė Shqipėri dhe banalitetin e retorikės suaj pėr lirinė e shtypit dhe luftės kundėr korrupsionit nė sistemin e drejtėsisė. Si kryetar i Kėshillit tė Drejtėsisė ju jeni tashmė palė nė pėrgjegjėsinė e kėsaj familjeje me logjikė kriminale, e cila kėrkon t`i mbyllė gojėn njė gazete, e cila vetėm ka pyetur, duke i kėrkuar rrogėn e gjithė jetės njė gazetari. Kjo familje, e cila me sa duket, milionat i quan qindarka, ėshtė e bekuar nga ju, e mbrojtur nga ju, dhe e pėrdorur politikisht nga ju. Unė prisja tė shihja ndonjė fjalė mes rreshtave nga zyra juaj pėr shqetėsimin qė mund t`ju kishte lindur vėrtet pėr lirinė e shtypit, por nė tė vėrtetė, pashė se ishit tė shqetėsuar pėr njė pronar qė ka shtatė biznese, mes tyre dhe njė biznes nė shtyp dhe as keni denjuar tė merreni me tė vetmin rast tė freskėt, kur shteti ka ngritur akuzė kundėr njė gazetari, siē ėshtė rasti im. Kjo dėshmon se ju jeni verbuar politikisht, jeni kthyer nė njė fanatik politik, antiqeveritar. Si i moshuar qė je, unė do tė ta falja qė pėrpara lirisė sė shtypit qė po mė cenohet mua, tė mbroje lirinė e  “Lori Caffe”-sė, ngaqė ke shtuar pėrdorimin e kafes, por nuk mund ta toleroj faktin qė ti ndjehesh i gėzuar qė po dėnohet njė gazetar dhe ndjehesh i alarmuar, pse shteti po kėrkon tė mbledhė taksat nga bizneset e njė njeriu qė ka investime edhe nė media. Akuza ndaj meje, zoti president, ėshtė njė akuzė qė rrėzohet dhe nė gjykatat e Koresė sė Veriut, pasi jam akuzuar se kam pyetur Prokurorin e Pėrgjithshėm, nėse gruaja ia ka treguar tė vėrtetėn mbi vrasjen e shoferit. Kėtė pyetje jam gati ta ripėrsėris ēdo ditė me postera dhe pankarta, derisa tė marr pėrgjigje. E drejta ime pėr tė pyetur, ėshtė e drejtė qė e kam fituar nė vitin 1990-tė, kur ti dhe Dhori Sollaku strukeshit pas kurrizit tė Ramiz Alisė. E drejta e shtypit pėr tė pyetur ėshtė aq e pakufi, sa unė mund tė tė pyes ty njė mijė herė pėr ēdo dyshim qė mund tė kem pėr biografinė tėnde, pėr firmėn qė ke hedhur nė Bashkimin Sovjetik pėr t`i shėrbyer atij vendi,  pėr lidhjet e tua, personale, pėr aferat e tua nė biznese, pėr lidhjet e tua, ilegale, pėr djalin tėnd dhe historinė tragjike tė vdekjes sė tij dhe pėr ēdo gjė tjetėr. Unė kam tė drejtė tė pyes, se ti dhe Dhori Sollaku pėrfaqėsoni shtetin, tė cilit unė ia paguaj taksat dhe dua tė mė japė llogari. Ata qė nuk i paguajnė taksat, bilé as llogari nuk kanė tė drejė tė kėrkojnė nė kėtė vend. Pėr kėtė arsye, zoti president, ju pėr hipokrizi duhet ta kishit thėnė dhe njė fjalė publikisht pėr kėtė gjest tė paprecedent tė kryeprokurorit qė ju mbroni. Duhet ta kishit bėrė jo pėr mua, se nuk kam nevojė pėr mbrojtjen tuaj, por institucionin qė pėrfaqėsoni, i cili e ka nė detyrim tė jetė mbi palėt. Ju dėshmuat dje, se keni mbetur njė kapter qė stėrvit militantė pėr llogore lufte kundėr qeverisė. Dje, prite njė togė militantėsh qė do tė dalin sot, nė sheshin “Skėnderbej” dhe do ulėrijnė kundėr shtetit qė kėrkon tė mbledhė taksa, ndėrkohė qė askush prej tyre nuk ka asnjė padi nga qeveria dhe zyrtarėt e saj. Unė jam i vemti qė kam patur dje dhe vazhdoj tė kem sot tė njėjtat probleme me kėtė sistem tė inkriminuar drejtėsie, i cili u bė dhe mė i keq me ndihmėn tėnde.

Sė dyti, dua tė tė drejtohem dhe nė emėr tė organizatės sė gazetarėve qė unė pėrfaqėsoj. Pėr nga natyra ime, e urrej gazetarinė antiopozitare dhe nuk do tė pėrdorem kurrė si i tillė. Pėr kėtė arsye mė janė dhimbsur mijėra socialistė, tė cilėt ndiqnin me zemėr tė ngrirė kongresin e tyre dhe lideri qė uzurpoi partinė, mbylli dyert dhe nxori median jashtė. Njė lider opozite, i cili ka mbyllur dyert e kongresit pėr median dhe ka hapur kujėn pėr lirinė e shtypit, tashmė kontrollon 90 pėr qind tė medias, pėr shkak tė fatkeqėsisė qė ajo ka, tė ketė pronarėt ndėrtues. Ata qė kishe dje, nė tavolinė nuk kanė punė me median. Ata janė veprimtarė tė sinqertė, politikė qė mbėshtesin Edi Ramėn. Nuk ėshtė ndonjė ēudi qė i mbėshtet dhe ti, se nuk arrite tė bėhesh dot kurrė president mbi palėt, por mbete skllav i njėrės palė. Problemi ėshtė se liria e shtypit nuk ėshtė e rrezikuar nga taksat e papaguara tė kompanive tė njė biznesmeni. Liria e shtypit ėshtė e rrezikuar nga kontrolli mbi median i njė superbiznesmeni qė quhet Edi Rama dhe ka vėnė nė rresht gjithė botuesit tė dalin si socialistė nė sheshin “Skėnderbej”. Nėse ju doni vėrtet tė bashkėpunoni dhe ndihmoni pėr lirinė e medias, jeni i ftuar tė luftoni pėr konkurrencė tė ndershme, jeni i ftuar tė ndihmoni nė miratimin sa mė shpejt tė ligjit pėr transmetimet dixhitale, pėr t`i dhėnė fund piraterisė, jeni i lutur tė kontribuoni nė njė legjislacion qė mbron gazetarėt dhe nuk i trajton ata si njerėz ordinerė qė mund t`i akuzojė kushdo qė shikon ėndrra me 300 milionė lekė, pėr shkak  tė profesionit tė saj si gjyqtare hajdute. Ka dhjetėra organizata ndėrkombėtare pėr lirinė e medias qė i kanė kėrkuar kėto ndryshime nė legjislacionin shqiptar, pėrfshi dhe OSBE-nė dhe BE-nė dhe ju po hezitoni. Po hezitoni, se jeni marrė peng nga kjo media qė ju ka shėrbyer pėr tė mbrojtur nipat dhe mbesat, pėr tė mbuluar tė vėrtetat e hidhura tė familjes tėnde dhe korrupsionit tė saj. Duke qenė njė “gjeneral i marrė peng”, ėshtė mirė tė mos flasėsh sė paku pėr lirinė e medias. Shtyji kėto ditė qė tė kanė mbetur duke pirė “Lori Caffe” dhe na lėr rehat tė bėjmė aq sa mundemi ne pėr lirinė tonė. Liria jote ka marrė fund vite mė parė, qė kur je betuar si ushtarak qė do t`i shėrbesh BRSS-sė. Tani ėshtė vonė pėr tė mbrojtur liritė tona. Hesht sė paku pėr veten dhe familjen tėnde. Hesht, se ndoshta harrohesh shpejt!

Askush nuk e ka monopolin e tė qenit i pagabueshėm

Taulant Dedja*

Pas njė periudhe relativisht tė gjatė, po marr fjalėn nė Kuvend, tė nderuar kolegė. Mė shumė sesa mungesa fizike pėr shkaqe objektive nė disa periudha tė alternuara, njė nga shkaqet qė mė kanė detyruar tė mos marr fjalėn, ėshtė se edhe heshtja ėshtė njė mėnyrė pėr t’u shprehur brenda njė mjedisi tė caktuar.

Jam pjesė e kėtij mjedisi prej gjashtė vjetėsh dhe sot kam dalė para jush nė respekt tė socialistėve, atyre qė kanė investuar politikisht emrin tim nė publik qysh nga viti 1997-tė, nė respekt tė gjithė atyre qytetarėve tė Elbasanit qė mė kanė votuar dy herė radhazi pėr t’i pėrfaqėsuar kėtu, nė emėr tė moralit tim, personal dhe familjar. Nė kėtė sallė, i vetmi mjet qė kam pėrdorur ka qenė kurdoherė fjala. Asgjė tjetėr veē fjala; herė-herė, pa leje ose me zė tė lartė, nė ndonjė rast edhe nė shkelje tė etikės sė komunikimit. Gjithsesi, nėse kam lėnduar drejpėrdrejt ndokėnd, tė jeni tė sigurt se e ka patur nė ēdo rast ndjesėn time, sikurse dhe kam marrė nė ēdo rast ndjesa reciprokisht.

Motivimi pėr tė folur, mė tepėr sesa njė artikull gazete i para dy ditėve, ėshtė mėnyra sesi po e perceptoj dhe kėndvėshtrimi qė kam pėr klimėn e pėrgjithshme politiko-mediatike, e projektuar kjo nė raportet media- pushtet dhe respektimin e lirisė sė fjalės, nė krizėn e thellė brenda Partisė Socialiste dhe nė tė ashtuquajturėn fushatė presidenciale qė ka filluar nė mėnyrėn mė transparente tė mundshme, nė raport me precedentėt e mėparshėm.

Para dy ditėsh, njė shkrues servil me emrin Fatos Ēoēoli, qė nė zhargonin e sotėm cilėsohet analist, etiketonte nė gazetėn “SHQIP”, si deputetė tė tredhur nga Fatos Nano, kryetari i tyre pėr 15 vjet, njė grup prej 16 deputetėsh socialistė, tė cilėt i kėrkuan kongresit tė partisė sė tyre tė mbrojė statutin me votė tė fshehtė. Madje, fjalėn e sipėrpėrmendur nuk e kishte futur as nė thonjėza, tė paktėn pėr t’u justifikuar qė e kish pėrdorur nė mėnyrė figurative. Kėtij njeriu, pėr tė cilin ndjej mėshirė (faji ėshtė i atyre qė urdhėrojnė dhe e paguajnė) i kam dhėnė tė drejtėn (me votim tė fshehtė ose tė hapur nė redaksinė e gazetės sė tij) tė publikojė pėrmbajtjen e bisedės telefonike qė kam zhvilluar me tė dhe rrugėn qė i kam treguar sesi tė verifikojė atė qė ka shkruar.

Dikush mund tė nxitojė tė thotė nesėr, qė i «shituri» te Berisha, Taulant Dedja, filloi tė sulmojė edhe ai fjalėn e lirė. Tė jeni tė sigurt qė nuk kam ndėrmend tė shqetėsohem. Nuk jam shqetėsuar, as kur kam patur nė shpinė njė pjesė tė shtypit tė varur qė mė akuzonte pa asnjė lloj tė drejte si bashkėpunėtor nė vrasje dhe gazeta e partisė time nuk shkroi qoftė edhe njė fjalė pėr tė mė mbrojtur. Sikurse kam vlerėsuar ndjesėn e Nikollė Lesit, kur nė gazetėn e tij u botua njė lajm i pavėrtetė, si presion i disa individėve, tė cilėve iu kisha refuzuar zhbllokimin e njė tentative pėr ndėrtim tė paligjshėm. Sikurse me bindje tė plotė kam shkelur disiplinėn e grupit dhe urdhrin pėr tė anuluar pjesėmarrjen nė njė konferencė ndėrkombėtare, pėr tė qenė prezent nė votimin pėr heqjen e imunitetit tė deputetit Lesi, sepse kisha bindje tė plotė se nuk duhej t’i hiqej imuniteti parlamentar. Sikurse nė asnjė rast nuk i jam lutur askujt tė shkruajė pėr mua dhe nuk kam investuar asnjė qindarkė pėr tė ndėrtuar imazh mediatik, sikurse nė tė gjitha rastet, fjalimet i kam shkruar vetė.

Pėr dijeni tė njė pjese tė gazetarėve tė rinj nė moshė dhe profesion, unė kam patur fatin tė hyj nė politikė pas njė eksperience nė fushėn e gazetarisė nė kohėn mė tė vėshtirė pėr mediat e krijuara nė vitet e para tė pluralizmit, nė kohėn kur burgoseshin gazetarė apo rriheshin deri nė dėmtim tė organeve gjenitale nga strukturat e dhunshme tė shtetit, kur bastiseshin apo digjeshin redaksi gazetash.

Kam qenė kryeredaktor i «Populli PO», kur burgosej Ylli Polovina, pas shpėrthimit tė njė autobombe nė Tiranė, pėr faktin se kishte botuar nė gazetėn tonė njė artikull 3 muaj mė parė. Ndėrsa 3 muaj mė pas, gazeta falimentoi dhe u mbyll pėr shkak tė represionit shtetėror.

Profesionin e gazetarit e quaj tė shenjtė, ai ėshtė profesion i misionarit tė fjalės sė lirė dhe me shumė dėshirė dhe pėrkushtim do ta ushtroj pėrsėri, ditėn kur nuk do tė jem mė nė kėtė sallė si deputet.

Sa pėr tredhjen e tė mjerit Ēoēoli, i cili ka pėr koincidencė tė pėrbashkėt me Nanon vetėm emrin dhe tė qenit qytetar i sė njėjtės republikė, dua tė sjell nė vėmendje tė publikut se «Ēoēoli» tashmė ėshtė njė fenomen. Shėrbėtorėshkruesit klientelistė «Ēoēolė» qė ndėrrojnė padron sipas interesave tė xhepit tė tyre janė shtuar pa hesap kohėt e fundit.

Kėta lloj tipash, me shokun tim tė mirė gazetar, Zamir Dule, viktimė e dhunės sė shtetit tė krizės sė vitit 1997-tė, i cili me njė pension modest invaliditeti, jeton nė vetminė e tij, fatkeqe nė Devollin e largėt, dikur i quanim gazetarė tavolinash. Sot, ata quhen analistė apo opinionistė, shėtitės, tė marrė sipas rastit me qira apo tė vetėshpallur tė pavarur nė varėsi tė konjukturės sė tregut politik, nė varėsi tė raportit qė ka paguesi (pronari) i tyre me X apo Y politikan a kryetar partie.

Tė kollarisur qė thuajse ēdo ditė kapardisen nėpėr ekrane apo editoriale gazetash, ata marrin pėrsipėr tė flasin pėr ēdo gjė. Njė pjesė e mirė e tyre vuajnė dilemėn e madhe, tė futen apo tė mos futen nė politikė, kjo ėshtė ēėshtja. “Do i lėnė apo nuk do i lėnė mandatet deputetėt?”, - thotė njė takėm. “Jo, se nuk i lėnė gratė”, - thotė takėmi tjetėr dhe lutet qė sistemi tė bėhet proporcional, se pėr ta do mendojė ndonjė kryetar partie, tė cilit i krehin bishtin nga mėngjesi nė darkė.

Kėrkoj e kėrkoj tė gjej njė tė pavarur dhe mezi e gjej njė (natyrisht ka dhe tė tjerė). Tė mė falin qė do tė citoj vetėm njė. Ky qė gjej, e ka pėrsėri emrin Fatos, po kėsaj radhe me mbiemrin Lubonja. Kėsisoj i them Fatosit tė dytė, Ēoēolit, e kundėrta e Fatosit tė tretė, Lubonjės, se ka njė fakt shumė kuptimplotė qė provon se Fatosi i parė, Nano, as nuk tredh dhe as nuk klonon deputetė. Fakti ėshtė ky: asnjė, ose pothuaj asnjė nga ata qė Nano projektoi nė politikė pa karrierė partie, duke filluar nga Rama, sot nuk janė mė nė krahun e tij. Kjo qė them ka lidhje vetėm me Nanon, jo me kolegėt e mi, tė majtė.

Pikėrisht ky ėshtė koncepti i partisė sė hapur, standard tė cilin e ka patur me kohė Partia Socialiste, megjithėse kėtė nuk do ta besojė Nazarko i dytė, i cili fliste mbrėmė nė “Top Show” pėr Partinė Socialiste qė ėshtė e mbyllur (meqė ka struktura) dhe qė si Jovan Bregu, «vdes» tė punojė njė ēikė edhe njėherė nė Presidencė. Nazarko 1 dhe 2, janė ish- punėdhėnėsit e mij pėr pak kohė nė vitin 1996-tė, punėdhėnės qė nuk mė derdhėn asnjė qindarkė nė shtet pėr sigurimet shoqėrore. Nazarkon 1, ma zuri syri mes delegatėve tė kongresit tė partisė time, nė kohėn qė zhvillohej seanca me dyer tė mbyllura. Thashė me vete, derisa ka ardhur te ne, tani me sa duket mendon me zemėr pėr punėtorėt me mėditje tė fjalės sė lirė, gazetarėt e thjeshtė. Shumėkush mund tė pyesė, ku ėshtė morali i fabulės? Do ta them.

Unė, ish-gazetari modest, sot deputet opozitar, jam kundėr ēdo lloj presioni shtetėror mbi mediat. Madje, i bėj thirrje kryeministrit, tė heqė sa mė shpejt dhe nga fjalori i tij, fjalėt me pėrmbajtje tė dhunshme, si hanxhar apo mafie dhe tė ndalojė fushatat «preferenciale» tė tatimorėve qė mund tė organizojnė vartėsit e tij. Thėnė shkurt, siē ka premtuar, tė aplikojė ligjin me njė standard. Sikurse kam bindjen se cilido nė kėtė vend duhet tė zbatojė ligjin, qoftė kryeministėr, deputet, biznesmen-botues apo analist.

Por mė vjen keq tė pohoj qė po kaq i rrezikshėm sa presioni shtetėror ėshtė dhe presioni vizual apo verbal, qė me ose pa dashje, disa media ushtrojnė mbi opinionin publik, sidomos nė momente pėrplasjesh alla shqiptarēe, duke u bėrė shėrbėtore tė politikės qoftė kjo majtas, qoftė djathtas, duke humbur krejtėsisht paanėsinė nė rolin pėr tė komunikuar tė vėrtetėn me objektivitet. Dhe kėtė nuk e them pėr shkak interesash politike, por e them nė radhė tė parė pėr tė mbrojtur tė drejtat e fėmijėve, asfare jo tė drejtat e deputetėve.

“Pėrse?”, - do tė pyesė miku im Filip Ēakuli. Dikur, emisionin “Fiks Fare” e kam quajtur opozita e vėrtetė nė Shqipėri. Madje, prej panelit tė tyre kam marrė cilėsimin i sinqertė, kur kam deklaruar se tė gjithėve si politikanė duhet tė na vijė turp qė qytetarėt tanė bredhin dhe rropaten dyerve tė ambasadave pėr njė vizė. Por, duke dėnuar imoralitetin e cilitdo qė shfrytėzon detyrėn pėr tė kėnaqur epshet, nuk mund tė pranoj qė fėmijėt e mi, qė fėmijėt tanė, qė fėmijėt e botuesve dhe analistėve, qė ēdo fėmijė i kėtij vendi, tė shohė nė njė televizion qė mbahet me paratė tona, nė njė orar brenda kohės sė audiencės edhe tė minorenėve dhe pa asnjė paralajmėrim, skena erotike tė filmuara me metoda policeske. A kanė menduar inskenuesit e filmimit dhe tė transmetimit tė pamjeve se cili mund tė jetė rezultati i traumės qė pėsojnė familjarėt apo fėmijėt e personave tė filmuar? I ftoj tė interesohen dhe tė pyesin nė ēdo vend tė BE-sė pėr tė marrė vesh sesi vepron ligji nė raste tė tilla.

Unė shpresoj qė edhe pėr kėtė ēėshtje shumė shpejt do tė kemi njė protestė nga lėvizja “Mjaft”, sepse siē ėshtė detyrė tė protestohet ndaj ēdo shkeljeje tė qeverisė, duhet protestuar edhe ndaj shkeljeve tė pushtetit tė katėrt. Askush nė Shqipėri nuk e ka monopolin e tė qenit i pagabueshėm!

Madje, unė shpresoj dhe pėr kėtė kam bėrė ftesė publike, qė pėrpara se drejtuesit e “Mjaft”-it tė projektohen pėrfundimisht pėrmes konkurrimit, besoj tė ndershėm nė politikė, nėse vėrtet i besojnė ato qė thonė dhe bėjnė, tė organizojnė edhe njė protestė pėr respektimin e votės sė fshehtė dhe mendimit ndryshe nė Partinė Socialiste. Unė do tė jem nė krah tė tyre, nėse vėrtet e bėjnė. A mund tė pretendosh nga njė parti qė nuk zbaton ligjin e vet brenda saj, qė nesėr, kur tė vijė nė pushtet, do tė punojė pėr shtetin e sundimit tė ligjit, jo tė individit?

Me tė drejtė, sot vazhdon tė flitet shumė pėr respektimin dhe mbrojtjen e fjalės sė lirė. Edhe nė demokracitė mė tė konsoliduara vazhdojnė tė shfaqen pėrplasjet media-pushtet. Por tė them tė drejtėn, konstatoj me keqardhje se qysh nga viti 1997-tė, ende nuk kam parė tė protestohet pėr tė drejtat e gazetarėve nė raport me botuesit dhe pronarėt. Ky, sipas meje, ėshtė njė nga motivet qė pjellin dhe “Ēoēolėt” shkrues-shėrbėtorė klientelistė.

Ndaj dhe pėrsėris atė qė kam thėnė nė kėtė sallė fiks tre vjet mė parė gjatė njė debati pėr mediat, se problemi nė Shqipėri mė shumė sesa te garancitė e lirisė sė shprehjes, qėndron te raportet morale tė botuesve me politikėn, qė nuk janė as normale dhe as transparente. Pėr mua shkalla e korrupsionit nė politikė ėshtė e njėjtė me atė nė media. Pėrndryshe nuk ka sesi njė drejtor gazete tė na thotė mbrėmė ne socialisteve nga njė studio e respektuar, televizive, qė tė mbyllim derėn e kongresit nga brenda dhe tė mbyllim gojėn.

Ky drejtor e hapi gazetėn nė vitin e piramidave financiare, nė qeveritė socialiste privatizon njė godinė shtetėrore, e cila mė pas shembet dhe mbi tė ndėrtohet njė pallat shumėkatėsh me leje nga bashkia socialiste dhe pastaj mėson socialistėt sesi tė bėjnė kongresin. I dashur drejtor, a ish-pronar gazete, nė cilin vend tė BE-sė ke parė ndonjė kongres partie me dyer tė mbyllura?

Me sa duket, ky takėm janė njerėzit qė kėshillojnė nė PS qė tė mos pėrsėriten tė ashtuquajturat telenovela, nė njė kohė qė gjithė spiralja e jetės sė atij qė urdhėroi mbylljen e derės sė kongresit socialist pėr mediat ėshtė fund e krye telenovelė e njė telenovelisti, i cili telenovelat politike i zėvendėson me telenovela analistėsh shėrbėtorė.

Pėr t`u kthyer te Ēoēoli, i cili do tė kujtohet si personazhi qė pasuroi fjalorin parlamentar me fjalėn tredhje, dua tė sjell nė vėmendje dhe njė fakt. Faktin qė mė shumė se gjysma e shqiptarėve nuk votojnė dhe janė tė zhgėnjyer nga politika.

Kjo pjesė megjithatė, ėshtė nė kontakt tė pėrditshėm me mediat. Pra ajo dėgjon ose lexon edhe moralin qė bėjmė ne, edhe moralin qė bėjnė analistėt dhe opinionistėt. Qė raportet tė jenė tė drejta dhe tė paktėn tė ekulibruara (se qė tė quhen tė ndershme do duhen dekada), do tė ishte nė nderin e botuesve dhe opinionistėve tė na sugjerojnė ne, ligjvėnėsve, njė amendim tė ligjit pėr deklarimin e pasurive, ku tė parashikohet detyrimi pėr deklarimin e pasurive edhe pėr pėrfaqėsuesit e pushtetit tė katėrt, botuesit dhe analistėt. Kėsisoj, nesėr, kur tė kėmbejmė vendet, tė gjithė do vazhdojmė tė deklarojmė pasuritė.

* Fjala e mbajtur nė Kuvendin e Shqipėrisė

POLITIKA

Presidenti Moisiu jep mbėshtetje pėr protestėn e PS-sė, e mbėshtetur nga lėvizja “Mjaft”

Moisiu, palė me PS-nė dhe tė “pavarurit” nė shkelje tė ligjit

Presidenti, Alfred Moisiu, ka inkurajuar dje protestėn qė ka vendosur tė bėjė Partia Socialiste, e mbėshtetur nga lėvizja “Mjaft”, nė mbrojtje tė njė kanali televiziv, i cili refuzon tė paguajė taksat e shtetit. Presidenti Mosiu ka pritur dje njė grup tė lėvizjes “Mjaft” dhe disa analistė tė “pavarur” me nė krye Andrea Stefanin, i njohur nė qarqet gazetareske pėr qėndrimet e tij pro qeverisjes sė djeshme dhe opozitės sė sotme, si dhe kryetarin e lėvizjes “Mjaft”, Erion Velia, pėr tė diskutuar rreth “rrezikut qė i kanoset medias sė lirė nė Shqipėri”. Kreu i shtetit, sipas njė njoftimi tė lėvizjes, del se inkurajon protestėn e iniciuar nga PS-ja dhe e mbėshtetur nga “Mjaft”, duke u bėrė kėshtu haptazi palė nė njė protestė, e cila nė thelb ka mbrojtjen e njė biznesi, i cili pėr arsye nga mė tė ndryshmet nuk lejon tatimet tė shohė bilancin e tij. Ndoshta, ky ėshtė njė rast unik, kur njė president i njė vendi inkurajon shkeljen e ligjit dhe bėhet palė me njė forcė politike dhe me njė lėvizje tė dyshimtė pėr mėnyrėn e financimit dhe lidhjet e saj, tė hershme me Edi Ramėn. Sipas njoftimit tė lėvizjes “Mjaft”, presidenti Moisiu del se ka deklaruar gjatė takimit se ėshtė mjaft i shqetėsuar pėr kontrollet qė i bėhen bizneseve tė ndershme nga qeveria, duke tė lėnė pėrshtypjen e njė vartėsi tė opozitės, sesa tė njė presidenti tė tė gjithė shqiptarėve. Ėshtė i habitshėm fakti se ky president, pėr 5 vjet me radhė nuk u shpreh asnjė moment pėr gjyqet qė iu bėnė gazetarėve nga ish-funksionarė tė PS-sė, asokohe nė opozitė, por ngre shqetėsimin dhe mbėshtet mospagimin e taksave nga biznese, tė cilat nėn koperturėn mediatike arrijnė tė fitojnė miliona dollarė nė vit. Sipas njoftimit tė “Mjaft”-it, del se presidenti na paska inkurajuar tė rinjtė e lėvizjes dhe analistėt e “pavarur” nė protestėn e tyre, madje i ka cilėsuar ata si promotorė tė frymėzimit tė tė rinjve shqiptarė. Nuk dihet ende se ēfarė pjese ka Presidenti i Republikės nė kėtė histori, por ajo ēka duket qartė ėshtė se Presidenti i Republikės ka dalė hapur jashtė kornizės dhe staturės qė ka si garant i ligjit dhe president i gjithė shqiptarėve.

Gjinushi: Rrymat janė brenda partive, ato tė merrem me to

Kryetari i Partisė Socialdemokrate, Skėnder Gjinushi, u shpreh, se "rrymat janė brenda partive dhe partitė merren vetė me rrymat e tyre, ne kemi marrėdhėnie zyrtare dhe mbi tė tėra e shohim nė tėrėsi opozitėn".

Duke komentuar zhvillimet brenda PS-sė, zoti Gjinushi  tha se "qė njė vit mė parė nė strategjinė e tė majtės bėn pjesė dhe kėrkesa pėr zgjedhje tė parakohshme, kjo nuk mund tė them se bėhet qėllim nė vetvete, por nė varėsi dhe nė funksion tė zhvillimeve nė vend, dhe zhvillimet e vitit tė fundit tregojnė domosdoshmėrinė e zgjedhjeve pėr tė ndryshuar realisht gjėrat".

"Rasti i zgjedhjes sė Presidentit ėshtė njė rast pėr zgjedhje dhe nuk ėshtė rasti pėr tė zgjedhur formalisht njė president tjetėr apo atė qė ėshtė", u shpreh Gjinushi, duke shtuar se "PSD e ka pėrshėndetur  faktin qė edhe aleatė tė tjerė janė bashkuar me qėndrimin tonė, madje dhe zoti Rama qė ka patur variantin e njė pakti".

Ndėrsa duke komentuar daljen e djeshme tė krerėve tė opozitės tė bashkuar, e cila hedh poshtė deklaratėn e Nanos se 'Rama ndodhet nė njė pikė tė dobėt politike', zoti Gjinushi u shpreh, se "mendoj se ėshtė njė moment pėr tė thėnė mė shumė se kaq dhe se opozita ėshtė e bashkuar dhe duhet tė jetė e bashkuar pėr gjėra madhore".

Kalendari i punimeve tė Kuvendit, i miratuar dhe me votat e socialistėve, rrėzon pretendimet e Leskajt

Diskutimi pėr ligjin e transmetimeve dixhitale u aprovua nga socialistėt

Deputetėt socialistė duket se nuk e kanė lexuar kalendarin e punimeve tė Kuvendit, i cili ėshtė miratuar mė shumė prej votave tė tyre, parashikonte dhe shqyrtimin e projektligjit “Pėr transmetimet numerike, eksperimentale nė Republikėn e Shqipėrisė”. Kryetarja e komisionit pėr Mjetet e Informimit Publik ka shprehur habinė e saj ditėn e djeshme nė Kuvend, nė lidhje me kėtė ligj, edhe pse deputetėt e saj e kanė kaluar kalendarin. “Ky projektligj ėshtė iniciativė kushtetuese e njė grupi deputetėsh, ashtu si projektligji pėr sistemin e pagave apo iniciativa tė tjera, tė cilat janė duke u shqyrtuar me njė procedurė normale, ashtu si ky projektligj, nė pėrputhje me ligjin dhe rregulloren. Kalendari i punimeve tė Kuvendit, ku pėrfshihet edhe projektligji nė fjalė, ėshtė miratuar nė seancėn e datės 10 prill 2007-tė me vota nga tė gjitha palėt nė parlament. Nė kėtė kalendar parashikohet qė ky projektligj tė shqyrtohet nė komisionin pėr Mjetet e Informimit Publik dhe tė votohet mė 19 prill 2007-tė”, - thuhet nė njė njoftim tė Kuvendit. “Deklarata e zonjės Leskaj mund tė jetė pasojė e mungesės sė vėmendjes apo mungesės sė saj nė kėtė seancė, gjė qė fatkeqėsisht ka sjellė edhe keqinterpretim nga ana e kryetares sė komisionit pėr Mjetet e Informimit Publik, tė procedurės pėr shqyrtimin dhe miratimin e kėtij projekligji. Kalendari i punimeve tė Kuvendit dhe informacione tė tjera lidhur me miratimin e tij, pėr tė cilat zonja Leskaj tha se nuk ishte nė dijeni, gjenden nė tavolinėn e zyrės sė zonjės Leskaj, si dhe tė publikuara edhe nė faqen zyrtare tė Kuvendit tė Shqipėrisė, qė prej ditės sė miratimit tė kėtij kalendari nė seance plenare”, - vijon mė tej deklarata.

Pjesė nga kalendari i miratuar nė seancė

Seancė Plenare

E Enjte, datė 19.04.2007, ora 10.00

1. Diskutime pėr ēėshtje jashtė rendit tė ditės (deri 60’).

2. Miratimi i procesverbalit tė seancės plenare, datė 16.04.2007.

3. Projektligji “Pėr ratifikimin e marrėveshjes nė kuadėr tė huasė ndėrmjet Republikės sė Shqipėrisė, pėrfaqėsuar nga Kėshilli i Ministrave dhe Bankės sė Kėshillit tė Evropės pėr Zhvillim”.

4. Projektligji “Pėr transmetimet numerike, eksperimentale nė Republikėn e Shqipėrisė”.

5. Projektligji “Pėr disa shtesa dhe ndryshime nė ligjin nr. 9232, datė 13.5.2004 “Pėr programet sociale tė strehimit tė banorėve tė zonave urbane”.

6. Projektligji “Pėr disa shtesa dhe ndryshime nė ligjin nr. 7895, datė 27.01.1995, “Kodi Penal i Republikės sė Shqipėrisė”, i ndryshuar”.

Sekretari i Pėrgjithshėm i OSBE-sė, de Brichambaut, takon kryetarin e Bashkisė sė Shkodrės.

OSBE premton mbėshtetje pėr projektet e zhvillimit tė Shkodrės.

Sekretari i Pėrgjithshėm i OSBE-sė, Marc Perrin de Brichambaut, ka zhvilluar dje, njė takim pune me kryebashkiakun e Shkodrės, Lorenc Luka, ku ka siguruar mbėshtetjen e mėtejshme, financiare qė OSBE-ja do tė japė pėr projektet e zhvillimit nė kėtė rreth. I shoqėruar edhe nga ambsasadori i Prezencės sė OSBE-sė nė Tiranė, Pavel Vacek, Marc Perrin de Brichambaut e ka zhvilluar ndalesėn e tij, tė parė nė zyrėn rajonale tė saj nė Shkodėr dhe mė pas ka zhvilluar njė takim me kreun e bashkisė sė kėtij qyteti. Menjėherė pas kėtij takimi, kryebashkiaku, Lorenc Luka, u shpreh ndėrmjet tė tjerash pėr gazetarėt se vizita ishte shumė premtuese, sepse projektet e paraqitura nga pushteti lokal i Shkodrės do tė gjejnė mbėshtetjen financiare tė OSBE-sė. “Bashkėpunimet janė nė fusha tė ndryshme, por ato qė janė mė tė rėndėsishme, janė ata tė asistencės teknike pranė njėsive tė pushtetit lokal me ekspertė tė ndryshėm, si dhe mbėshtetja e strukturave tė Drejtorisė sė Policisė tė qarkut tė Shkodrės”.

Vlen tė theksohet se duke nisur qė nga viti 2005-sė Prezenca e OSBE-sė nė Shqipėri i ka financuar disa projekte mjaft tė vlefshme pėr Drejtorinė e Policisė sė qarkut tė Shkodrės nėpėrmjet bashkėpunimit tė frytshėm qė zyra rajonale e saj ka realizuar dhe vijon tė zhvillojė me efektivat e policisė sė kėtij rajoni. Pikėrisht nė nėntor tė vitit 2005-sė, gjatė njė takimi pune tė zhvilluar nė pikėn e kalimit kufitar tė Hanit tė Hotit me zėvendėsministrin shqiptar tė Punėve tė Brendshme, Gjergj Lezhja, si dhe me kryetarin e Kėshillit tė qarkut tė Shkodrės, Lorenc Luka, aktualisht kryetar bashkie i qytetit mė tė madh, verior, ambasadorėt e OSBE-sė, Francės si dhe tė Ēekisė nė Tiranė dhuruan njė sėrė mjetesh tė kushtueshme logjistike pėr policinė kufitare tė kėtij qarku, tė financuara pėrkatėsisht nga OSBE-ja, si dhe qeveritė e Francės dhe tė Ēekisė. Ky donacion u dha nė kuadėr tė intensifikimit tė luftės kundėr trafiqeve tė paligjshme dhe pėr vetė faktin se qarku i Shkodrės mbulon vijėn mė tė komplikuar kufitare ndėrmjet Shqipėrisė dhe Malit tė Zi, e cila ėshtė 4-fishe, pasi kalon nėpėr tokė, detin Adriatik, Liqenin e Shkodrės dhe lumin Buna, duke pėrbėrė kėshtu njė rast unik nė Evropė”, - tha Luka

ARBEN LAGRETA

Sekretari organizativ socialist deklaron njė ditė pas takimit me Nanon: PS-ja tė pozicionohet qartė pėr presidentin.

Fino: Kryesia tė mblidhet me urgjencė pėr ēėshtjen e presidentit

Sekretari organizativ i PS-sė, Bashkim Fino, kėrkon mbledhjen me urgjencė tė kryesisė sė PS-sė pėr tė vendosur pėr qėndrimin e kėsaj partie pėr ēėshtjen e presidentit. Njė ditė pas takimit me ish-kryetarin socialist, Fatos Nano, sekretari organizativ, Fino, deklaron se PS-ja tashmė ėshtė pozicionuar pėr ēėshtjen e zgjedhjeve tė parakohshme, por duhet njė tjetėr qėndrim konkret edhe pėr presidentin. “PS-ja ka marrė vendimin politik pėr tė bėrė zgjedhje dhe ka ardhur koha qė PS-ja tė shprehet me njė strategji tė saktė dhe tė drejtė edhe pėr ēėshtjen e presidentit dhe kjo ėshtė detyrė kryesore, politike e kryesisė sė PS-sė, e cila mendoj se duhet tė mblidhet shumė shpejt pėr tė diskutuar kėtė ēėshtje, e cila do tė futet pėr diskutim nė parlament nė muajin qershor", - u shpreh sekretari organizativ i PS-sė, Fino. Ish-kreu socialist, me tė cilin Fino u takua dy ditė mė parė, ėshtė shprehur publikisht pėr ambiciet e tij pėr tė qenė president konsensual.

Tėrheqja

Sekretari organizativ i PS-sė, i cili ishte njė prej njerėzve qė mbėshteti mė fort strategjinė e Ramės pėr ndryshimet thelbėsore nė PS, ka shfaqur shenjat e tėrheqjes nga ky pozicion. Kjo duket nė qėndrimin e tij lidhur me kėrkesėn pėr mbledhjen e kryesisė pėr ēėshtjen e presidentit, por edhe nė reagimin e tij pėr dorėheqjen e sekretarit tė pėrgjithshėm socialist, Pandeli Majko. Duke komentuar dorėheqjen e sekretarit tė pėrgjithshėm, Pandeli Majko, zoti Fino tha se, "tėrheqja e sekretarit tė pėrgjithshėm ėshtė njė keqardhje, pasi Majko ka qenė i pėrkushtuar", - tha Fino. I pyetur pėr zhvillimet nė PS pas kongresit tė 9 prillit, ku dhe u zyrtarizuan dy grupet kundėrshtare brenda kėsaj partie, Fino tha se zgjedhjet po vazhdojnė normalisht. "Si sekretar organizativ mė duhet tė informoj qė pas kongresit ka patur njė ritėm mė tė pėrshpejtuar tė punės nė tė gjitha rrethet. Po vazhdojnė zgjedhjet e kryetarėve tė organizatave, nė ēdo fshat dhe lagje dhe po jepen propozime konkrete pėr kandidatė pėr kryetarė partie nė rang komune dhe bashkie, si dhe po jepen propozime pėr delegatėt nė kongresin e ardhshėm, i cili do tė ketė njė numėr mė tė gjerė delegatėsh", - tha zoti Fino.

Luljeta Progni

Milo: Nano duhet tė jetė pjesė aktive e opozitės

Krerėt e partive tė opozitės refuzojnė kėrkesėn e Ramės pėr tė sulmuar nė media ish-kreun socialist, Fatos Nano. Krerėt e dy partive aleate me PS-sė, Paskal Milo i PDS-sė dhe Skėnder Gjinushi i PSD-sė janė shprehur dje, nė lidhje me problemet qė ka sot nė PS. Ata thanė se ndarja e PS-sė nė dy grupime ėshtė ēėshtje e brendshme e kėsaj partie. Ndėrsa pėr figurėn e Nanos, dy krerėt opozitarė janė shprehur normalisht pa armiqėsi dhe aq mė pak me akuza. Ndėrsa Gjinushi i PSD-sė u shpreh dje, se do tė bashkėpunonte me njė parti, nė krye tė sė cilės mund tė ishte sėrish Fatos Nano. Paskal Milo tha se Nano ėshtė i nevojshėm tė jetė pjesė aktive e opozitės. “Do tė ishte mirė qė, edhe nė qoftė se ka njė konkluzion tė tillė prej zotit Nano, ai duhet tė vinte dhe tė bėhej pjesė aktive e opozitės nė Kuvendin e Shqipėrisė, me qėllim qė, edhe nė qoftė se opozita, sipas tij, ka mendime dhe veprime qė duhen korrigjuar, ai tė bėhet kontributor pėr pėrmirėsimin e veprimtarisė politike tė opozitės, jo vetėm ndaj kritikave dhe qėndrimeve konstruktive pėr tė pėrmirėsuar qeverisjen, por edhe pėr tė pėrmirėsuar veprimtarinė parlamentare nė radhė tė parė tė PS-sė, si partia me e madhe e opozitės", - tha Milo. Pėrsa i pėrket zgjedhjes qė do tė bėntė ndėrmjet PS-sė me kryetar Ramėn apo me kryetar Nanon, Milo u shpreh se ėshtė e nevojshme tė pritet ēdo tė ndodhė brenda PS-sė pėr tė gjykuar mė tej. “Le tė presim, tė shikojmė zhvillimet brenda PS-sė, ne kemi marrėdhėnie institucionale me PS-nė, me udhėheqėsin e saj, me institucionet qė drejtojnė aktualisht PS-nė, por kjo nuk na ka penguar dhe nuk do tė na pengojė as tani, as nė tė ardhmen qė tė mbajmė marrėdhėnie normale dhe korrekte me kolegė tė PS-sė qė nuk kanė tė njėjtat mendime pėr gjendjen brenda PS-sė, por qė ndajnė opinione tė ndryshme, siē dhe janė ndarė aktualisht", - tha Milo.

“Presim riformatimin e drejtimit tė grupit parlamentar tė PS-sė pėr tė nisur punėn”

Topi: Tė gatshėm pėr reformėn zgjedhore

“Unė draftin pėr reformėn zgjedhore e kam nė dorė dhe jam konseguent pėr atė propozim dhe pėr atė nevojė dhe domosdoshmėri qė ka vendi, mbi bazėn edhe tė atyre vullneteve politike, respektive tė gjithė partive qė tė futemi nė njė proces pėr reformimin e Kodit Zgjedhor”

Kryetari i grupit parlamentar tė Partisė Demokratike, Bamir Topi, u shpreh ditėn e djeshme se mazhoranca ėshtė e gatshme pėr tė nisur punėn pėr reformėn zgjedhore, por mbetet nė pritje dhe tė reagimit tė grupeve parlamentare tė opozitės.

“Mazhoranca ėshtė nė pritje tė riformatimit tė drejtimit tė grupit parlamentar tė PS-sė, pėr tė zyrtarizuar draftin pėr reformėn zgjedhore, i cili do tė marrė karakterin zyrtar pas miratimit nė Kuvend. Unė draftin pėr reformėn zgjedhore e kam nė dorė dhe jam konseguent pėr atė propozim dhe pėr atė nevojė dhe domosdoshmėri qė ka vendi, mbi bazėn edhe tė atyre vullneteve politike, respektive tė gjithė partive qė tė futemi nė njė proces pėr reformimin e Kodit Zgjedhor”, - deklaroi Bamir Topi, duke shprehur gatishmėrinė e grupit qė ai drejton nė lidhje me kėtė reformė tė rėndėsishme. Nga ana tjetėr, Topi theksoi sesi do ta bėnte publik kėtė draft, nė momentin kur lėvizjet dhe zhvillimet brenda grupit parlamentar tė PS-sė tė merrnin fund.

“Pėr shkak tė disa zhvillimeve te Partia Socialiste, sepse ėshtė e natyrshme qė janė zhvillime qė do tė nxjerrin njė interlokutor tė ri, zyrtar, si dhe pėr tė respektuar edhe kolegėt parlamentarė, jemi nė pritje tė riformatimit tė drejtimit tė grupit, nė mėnyrė qė interlokutori kryesor qė do tė jetė kryetari i grupit parlamentar tė PS-sė tė jetė bashkėpunues sė bashku me tė tjerėt, natyrisht pėr tė zyrtarizuar pikėrisht atė draft qė do tė marrė karakterin zyrtar pas miratimit nė Kuvend”, - theksoi kryetari i grupit tė PD-sė, Bamir Topi. Por sipas tij, ēdo gjė ka njė limit tė caktuar, kohor dhe politika duhet tė largohet nga modeli i zgjatjes sė gjėrave nė pafundėsi.

“Pėrfundimisht, politika shqiptare dhe parlamenti shqiptar duhet t'i largohen atij fundi kronik qė i shtyn gjėrat pafundėsisht dhe i realizon, atėherė kur ēėshtjet janė nė fazėn e fundit”, - theksoi Bamir Topi. Nga ana tjetėr, kreu i grupit parlamentar tė PD-sė theksoi se nė kėto momente ai nuk mund tė bėnte asnjė koment nė lidhje me kandidaturėn e tij si president.

“Nuk jemi nė momentet e njė fushate, pasi ju e keni parė se unė nuk jam prononcuar asnjėherė pėr asnjė ēėshtje, sepse ėshtė vetėm njė kandidim dhe njė lanēim zyrtar i mazhorancės”, - deklaroi Topi, duke mos bėrė as komente nė lidhje me kandidimin e Fatos Nanos si president.

Fatjona Mejdini

Moisiu: Sa mė shpejt reforma zgjedhore

Presidenti i Republikės, Alfred Moisiu, iu bėri thirrje partive politike tė zhvillonin nė kohė reformėn zgjedhore. “Realizimi nė kohė i reformės zgjedhore do tė ishte njė hap konkret e pozitiv pėrpara nė pėrmbushjen e standardeve dhe kėrkesave qė burojnė dhe nga nėnshkrimi i MSA-sė me Bashkimin Evropian, si dhe njė kontribut me vlerė pėr imazhin e vendit”, - theksoi presidenti Moisiu. Sipas zyrės sė shtypit pranė Presidencės, presidenti Moisiu priti sot, me kėrkesėn e tyre pėrfaqėsues tė shoqėrisė civile. Biseda u pėrqendrua nė procesin e reformės zgjedhore, si dhe nė disa prej ēėshtjeve mė aktuale nė vend. Nė kėtė drejtim, kryetari i shtetit vuri nė dukje se ėshtė duke ndjekur me shqetėsim dhe vėmendje tė veēantė zhvillimet aktuale nė vend. Ndėrsa, tė pranishmit nė kėtė takim i shprehėn presidentit Moisiu shqetėsimin pėr vonesat qė po evidentohen nė procesin e reformės zgjedhore, si dhe e informuan kryetarin e shtetit me disa prej nismave tė ndėrmarra prej tyre nė kėtė drejtim

Bufi: Nė kongresin e ardhshėm do zgjidhen organet e reja

Nėnkryetari i Kuvendit, njėkohėsisht dhe deputet i Partisė Socialiste, Ylli Bufi, u shpreh se, "nė kongresin e ardhshėm do tė zgjidhen forumet e reja tė partisė".

Duke komentuar zhvillimet e fundit nė Partinė Socialiste, sidomos ato tė kongresit tė fundit tė saj, zoti Bufi tha se, "sipas procedurės sė parashikuar, nė kongresin e ardhshėm do tė jetė zgjedhja e organeve tė reja tė partisė dhe ne do tė njihemi me to".

Ndėrkohė qė zoti Bufi nuk e komentoi iniciativėn e njė grupi deputetėsh tė PS-sė, tė cilėt kanė deklaruar se do t'i drejtohen bazės nė lidhje me disa ndryshime qė i janė bėrė statutit tė partisė pėr zgjedhjen e forumeve partiake dhe qė u miratuan nė kongresin e zhvilluar disa ditė me parė, ku pati dhe debate tė ashpra brenda grupit parlamentar tė PS-sė.

Emėrohet ambasadori i ri nė Strasburg

Presidenti, Alfred Moisiu, dekreton lirimin nga detyra e Ambasadorit tė Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė tė Republikės sė Shqipėrisė nė Misionin e Pėrhershėm tė Republikės sė Shqipėrisė nė Strasburg, zotit Shpėtim Ēaushi. Zyra e Shtypit pranė presidentit bėri tė ditur se nė kėtė detyrė, me dekret tė kreut tė shtetit, ėshtė emėruar znj. Margarita Gega. Dekreti ėshtė nė mbėshtetje tė nenit 92, pika dh, dhe 93 tė Kushtetutės.

Ndėrkohė, zyra e shtypit pranė presidentit bėri tė ditur se zoti Moisiu ka dekretuar emėrimin nė detyrėn e Ambasadorit tė Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė tė Republikės sė Shqipėrisė nė Mbretėrinė e Suedisė, rezident, si dhe Ambasador i Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė i Republikės sė Shqipėrisė nė Republikėn e Finlandės, nė Republikėn e Islandės dhe nė Mbretėrinė e Norvegjisė, jorezident, tė zotit Ruhi Hado.

Gjithashtu, presidenti dekretoi emėrimin e zotit Tonin Gjuraj nė detyrėn e Ambasadorit tė Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė tė Republikės sė Shqipėrisė nė shtetin e Izraelit. Dekretet janė nė mbėshtetje tė nenit 92, pika dh, dhe 93 tė Kushtetutės.

Shtyhet votimi i ndryshimeve fiskale

Kuvendi miratoi nė seancė plenare ratifikimin e marrėveshjes ndėrmjet Kėshillit tė Ministrave tė Republikės sė Shqipėrisė dhe qeverisė sė Republikės sė Bullgarisė, pėr bashkėpunimin nė fushėn e luftės kundėr terrorizmit, krimit tė organizuar, trafikimit tė paligjshėm dhe akteve tė tjera, kriminale”.

Kjo marrėveshje, e nėnshkruar nė Tiranė mė 29 janar 2007-tė, gjatė vizitės sė kryeministrit tė Bullgarisė, Sergej Stanishev, synon forcimin e bashkėpunimit dypalėsh kundėr krimit tė organizuar dhe veprave tė ndryshme kriminale, qė cenojnė jo vetėm rendin dhe sigurinė publike tė tė dyja vendeve, por dhe tė rajonit tė Ballkanit nė tėrėsi e mė gjerė.

Gjithashtu, nė seancėn e sotme Kuvendi miratoi me shumicė votash kandidaturėn e Saimir Sallakut, si anėtar i Bordit tė Autoritetit tė Mbikėqyrjes Financiare. 

Ndėrkohė qė shqyrtimi i paketės sė projektligjeve fiskale u vendos tė shtyhet pėr nė seancėn e ardhshme, qė do tė zhvillojė punimet tė hėnėn, (16 prill).

Rumania: Mbėshtesim integrimin e Shqipėrisė

Kryeministri, Sali Berisha, priti nė njė takim ambasadorin e Rumanisė, Constantin Eremia, nė pėrfundim tė misionit tė tij nė Shqipėri.

Zyra e shtypit pranė kryeministrit bėri tė ditur se gjatė takimit, ambasadori Eremia shprehu vlerėsimin pėr nivelin shumė tė mirė tė marrėdhėnieve mes dy vendeve, si dhe falėnderimin pėr mbėshtetjen e qeverisė shqiptare nė pėrmbushjen e misionit tė tij nė Shqipėri. Ambasadori Eremia siguroi se Rumania do tė mbėshtesė proceset e integrimit tė Shqipėrisė nė NATO dhe nė BE.

Kryeministri Berisha, duke vlerėsuar punėn e ambasadorit Eremia, shprehu kėnaqėsinė pėr nivelin e marrėdhėnieve mes dy vendeve dhe siguroi pėr intensifikimin e tyre nė tė ardhmen.

Shehu nė Itali pėr kongresin e UDC

Nėnkryetari i Partisė Demokrate tė Re, Tritan Shehu, u nis drejt Romės (Itali), ku do tė marrė pjesė nė kongresin e UDC-sė. Zyra e shtypit pranė PDR-sė bėri tė ditur se nė ditėn e hapjes sė kongresit, zoti Shehu do tė pėrshėndesė kongresin nė emėr tė PDR-sė. Ky ėshtė njė kongres i rėndėsishėm i kėsaj force politike tė qendrės sė djathtė italiane, qė drejtohet nga presidenti Kazini dhe ku bėn pjesė dhe senatori Roko Butilioni.

EKONOMIA

Ministria e Ekonomisė diskuton strategjinė ndėrsektoriale me donatorėt dhe grupet e interesit

Strategjia e qeverisė pėr zhvillimin rajonal ėshtė hartuar nė funksion tė biznesit

Me kėtė nismė tė ndėrmarrė nga qeveria shqiptare synohet harmonizimi i plotė i tė gjitha projekteve tė zhvillimit, qė janė hartuar dhe po zbatohen nga ministritė. Kjo do tė sjellė qė politikat ekonomike tė mos jenė tė shkėputura nga njėra-tjetra, por tė jenė tė integruara nė njė sistem tė pėrbashkėt, duke bėrė qė ato t’i shėrbejnė njėra-tjetrės

Qeveria shqiptare ka paraqitur dje projektin e saj pėr Strategjinė Ndėrsektoriale pėr Zhvillim Rajonal. Ministria e Ekonomisė ka zhvilluar dje njė takim me donatoret, grupet e interesit si dhe pėrfaqėsues tė Kėshillit tė Ministrave, i cili ka pasur si synim kryerjen e njė procesi konsultimi dhe diskutimi tė pėrbashkėt me komunitetin e donatorėve pėr draftstrategjinė ndėrsektoriale pėr zhvillimin rajonal dhe ēėshtjet e shtruara pėr zgjidhje nė kėtė fazė tė procesit. I pranishėm nė kėtė takim, ministri Ruli, mes tė tjerave theksoi nevojėn qė ka vendi pėr hartimin e njė strategjie tė plotė, hartimin e strategjisė ndėrsektoriale pėr zhvillim rajonal. Sipas ministrisė, ky dokument qė iu paraqit pjesėmarrėsve, pėrbėn dhe njė bazė tė mirė diskutimi pėr pėrpunimin dhe plotėsimin e tij nė njė dokument strategjik tė plotė pėr zhvillimin rajonal, i cili do tė realizohet nėpėrmjet njė procesi tė gjerė dhe tė plotė konsultimesh me partneret nga qeveria qendrore, qeverisja vendore, sektori privat dhe shoqėria civile. Strategjia kombėtare pėr zhvillimin dhe integrimin pėrfshin njė afat kohor deri nė vitin 2013, mbi tė cilin do tė hartohen politikat ekonomike dhe tregtare qeveritare tė mėtejshme. Me kėtė nismė tė ndėrmarrė nga qeveria shqiptare synohet harmonizimi i plotė i tė gjitha projekteve tė zhvillimit, qė janė hartuar dhe po zbatohen nga ministritė. Kjo do tė sjellė qė politikat ekonomike tė mos jenė tė shkėputura nga njėra-tjetra, por tė jenė tė integruara nė njė sistem tė pėrbashkėt, duke bėrė qė ato t’i shėrbejnė njėra-tjetrės. Unifikimi i tė gjitha strategjive parashikon njė program ambicioz pėr arritjen e objektivave tė zhvillimit dhe integrimit tė Shqipėrisė sipas standardeve qė pėrcakton dhe Marrėveshja e Stabilizim-Asocimit, ku ēdo sektor ka tė pėrcaktuara qartė objektivat me afate kohore dhe mėnyrėn e realizim tė tij, nė mėnyrė qė tė jenė sa mė tė suksesshme. Po kėshtu, ka hartuar planveprimin e saj dyvjeēar deri nė vitin 2008 pėr veprimtarinė ekonomike tė kėsaj periudhe, i cili ėshtė pjesė e kėsaj strategjie. Ky plan pėrmban nė mėnyrė tė detajuar tė tėrė veprimtarinė ekonomike qė qeveria do tė ndėrmarrė pėrgjatė tė gjithė kėsaj periudhe, nė mbėshtetje tė biznesit dhe ekonomisė shqiptare. Plani do tė jetė i dokumentuar plotėsisht, duke paraqitur njė kuadėr tė plotė veprimtarish nė muajin tetor. Tė gjitha kėto u diskutuan me donatorėt si dhe me grupet e interesit, duke synuar qė si strategjia ndėrsektoriale, ashtu edhe planveprimi tė jenė nė funksion tė biznesit dhe hartimi i tyre tė marrė nė konsideratė interesat e tij.

E. M.

Qeveria 3.7 miliardė lekė pėr ujėsjellėsat gjatė vitit 2007

Qeveria shqiptare ka parashikuar qė gjatė vitit 2007 tė shpenzojė rreth 3.7 miliardė lekė pėr sektorin e ujėsjellės-kanalizimeve. Sipas specialistėve tė kėtij sektori, gjatė kėtij viti synohet pėrmirėsimi rrėnjėsor i furnizimit me ujė nė zonat turistike e rurale tė vendit. Kėto investime do tė ndihmojnė zhvillimin e biznesit nė vend, duke bėrė qė uji tė mos mungojė pėrgjatė sezonit veror nė zonat turistike, si dhe do tė sjellin njė ndihmė mė tė mirė pėr zhvillimin e bujqėsisė nė vend. Kėta dy sektorė janė prej sektorėve me peshė tė ndieshme nė ekonominė shqiptare dhe furnizimi me ujė ėshtė prej kushteve kryesore tė zhvillimit tė tyre. Specialistėt shpjegojnė se parashikohet furnizimi 24 orė me ujė pėr gjithė popullatėn e vendit me cilėsi dhe me sasi, sipas standardeve tė pėrparuara, si dhe ndėrtimi i rrjetit tė kanalizimeve tė ujėrave tė zeza pėr qendrat rurale.

Eksportet e bimėve medicinale pėr tremujorin shkojnė nė 2.1 milionė dollarė

Eksporti i bimėve medicinale gjatė tremujorit tė parė tė kėtij viti shėnoi rritje tė dukshme, krahasuar me njė vit mė parė. Sipas Ministrisė sė Bujqėsisė, Ushqimit dhe Mbrojtjes sė Konsumatorit gjatė kėtij viti u eksportuan rreth 658 tonė bimė medicinale, tė cilat kanė sjellė tė ardhura qė shkojnė nė njė vlerė prej 2.1 milionė dollarėsh. Kjo sasi pėrbėn njė rritje prej njė pėr qind nė krahasim me tremujorin e parė tė vitit tė kaluar. Krahasuar me eksportet e produkteve tė tjera bujqėsore, gjatė 10 viteve tė fundit rezulton se eksporti i bimėve mjekėsore ėshtė 30-fishuar. Ky biznes pėrbėn njė prej bizneseve mė me interes nė tregjet e huaja dhe mundėsitė e eksportimit nga prodhuesit shqiptarė nė kėtė fushė kanė qenė mjaft tė mėdha. Eksportet e bimėve medicinale janė drejtuar kryesisht drejt Gjermanisė, Japonisė, Amerikės etj. Vetėm gjatė vitit tė fundit janė eksportuar mbi 200 lloje bimėsh aromatike dhe mjekėsore gjysmė tė pėrpunuara, nga 700 lloje qė rriten nė vendin tonė.

Shqipėria do tė rrisė pjesėmarrjen nė tregun rajonal tė energjisė

Sipas strategjisė kombėtare tė energjisė pritet qė Shqipėria tė ketė njė rritje tė pjesėmarrjes nė tregun rajonal tė energjisė. Njė sėrė investimesh pėr shtimin e mundėsive tė transmetimit tė energjisė, ku janė parashikuar tė pėrfundojnė sė shpejti dy linja kryesore tė transmetimit tė energjisė, do tė bėjnė tė mundur qė tė rriten kapacitetet importuese tė energjisė, gjė qė do tė sjellė shtimin e pjesėmarrjes sė Shqipėrisė nė kėtė treg. Deri tani, mundėsitė teknike qė lejon rrjeti pėr importim tė energjisė shkojnė nė rreth 12 milion kW/h nė ditė. Duke pėrmirėsuar dhe shtuar linjat e transmetimit do tė ketė mė tepėr mundėsi pėr tė importuar energji elektrike nė vend dhe pėrmirėsimi i kuadrit ligjor bėhet pėr tė mbėshtetur kėtė proces. Kėto ndryshime ligjore bėhen nė kuadėr tė pėrafrimit tė legjislacionit shqiptar me atė "acquis communitare", nė fushėn e energjisė. Tė gjitha kėto bėjnė qė pėrfundimi i Strategjisė Kombėtare tė Energjisė tė pėrcaktojė prioritetet afatshkura drejt pėrmirėsimit tė situatės energjitike nė vend si dhe drejt vijimit tė zhvillimit tė sektorit energjitik.

Nė njė takim me specialistė dhe investitorė, kryeministri tha se biznesi do tė jetė partneri absolut dhe jo borxhliu

Berisha: Brenda pak ditėve, nė treg do tė hidhen 50 HEC-e tė vogla

Kryeministri bėri me dije se, qeveria dhe KESH-i nisin tashmė njė fazė tė re tė dialogut me specialistėt dhe biznesin e kėsaj fushe, nė mėnyrė qė kjo pasuri e madhe, e fjetur, qė shkon nė det, tė shndėrrohet nė vlerė dhe kapitalin mė tė ēmuar pėr kėtė vend. Berisha tha se, deri mė tani ėshtė pėrgatitur njė kuadėr ligjor, i cili ėshtė jo i plotė, por megjithatė i pėrshtatshėm

Kryeministri, Sali Berisha, njoftoi dje se, 50 hidrocentrale tė vogla do tė jepen me koncesion brenda disa ditėve. Nė njė takim me specialistė tė energjitikės, kryeministri i vendit kėrkoi ndihmėn e studiuesve dhe specialistėve tė energjitikės pėr tė  bėrė tė mundur shfrytėzimin nė tė gjitha kapacitetet ujore tė vendit. Berisha deklaroi se, “tashmė ekziston njė fillim dhe kėto ditė hidhen nė treg rreth 50 hidrocentrale tė vogla, tė tjerė projektues po punojnė pėr hidrocentrale tė kalibreve tė tjerė nga tė vegjėl deri tė mėdhenj”. “Ėshtė ende fillimi, sepse nuk mund tė fshehim stadin fillestar nė tė cilėn ne ndodhemi dhe kur them kėtė, dua tė theksoj se duhet tė jemi shumė aktivė, tė guximshėm, nė mėnyrė qė kėtė pėrparėsi ta konkretizojmė dhe kėtė pasuri tė madhe kombėtare qė ushqen tenderat e kripura, ta shndėrrojnė nė energji, nė drita dhe nė pėrdorim tė qytetarėve shqiptarė”, - theksoi ai. Kryeministri Berisha garantoi se, adaptimi i njė qėndrimi tė ri, aktiv, ndaj shfrytėzimit dhe pėrdorimit tė ujėrave do tė pėrbėjė njė nga pėrparėsitė mė madhore tė qeverisė. Duke vlerėsuar veēanėrisht ekspertizėn e grupeve tė specialistėve vendas, kryeministri u shpreh se qeveria ėshtė e vendosur tė mbėshtesė dhe tė financojė pėr kompletimin e mėtejshėm tė studimeve tė bėra nė kėtė drejtim. “Njė nga porositė mė tė prera qė i kam pėrcjellė drejtorit tė ri tė KESH-it, - tha kryeministri, duke iu drejtuar specialistėve dhe investirotėrve, - ėshtė ndershmėria ndaj jush, kontrata tė rregullta me ju, jo injorim. Pėrkundrazi, i kam kėrkuar drejtorit tė KESH-it qė nė kėtė nismė tė madhe qė ne ndėrmarrim duhet tė jemi shembull. Ata qė kanė ndėrtuar, ata qė manaxhojnė duhet tė shohin tek ne jo borxhlinjtė, por partnerin, i cili i paguan me ēmimin e tregut dhe me korrektesėn mė tė madhe.” Berisha saktėsoi se ata do tė jenė zėri qė do tė shprehin se si tė shfrytėzohen mė mirė edhe HEC-et ekzistuese, tė cilat edhe ato nė njė mėnyrė janė braktisur, janė bėrė disa ndėrhyrje nė turbina dhe nuk dihet nėse kanė pasur manaxhim modern. Kryeministri bėri me dije se, qeveria dhe KESH-i nisin tashmė njė fazė tė re tė dialogut me specialistėt dhe biznesin e kėsaj fushe, nė mėnyrė qė kjo pasuri e madhe, e fjetur, qė shkon nė det, tė shndėrrohet nė vlerė dhe kapitalin mė tė ēmuar pėr kėtė vend. Berisha tha se, deri mė tani, ėshtė pėrgatitur njė kuadėr ligjor, i cili ėshtė jo i plotė, por megjithatė i pėrshtatshėm, pėr tė ndėrmarrė projekte tė tė gjitha kalibreve nga mė tė vegjlit deri tek mė tė mėdhenjtė. Kryeministri tha se nė kėtė kontekst, ligji i partneritetit publik privat ėshtė njė mundėsi e madhe. Ky ligj ka korrigjuar defektet e ligjit tė vjetėr, posaēėrisht pėr fushėn e ujėrave dhe tė energjisė. “Ne do tė bėjmė ēdo pėrpjekje qė kapitali vendas dhe ai ndėrkombėtar tė angazhohet nė ndėrtimin e kėtyre veprave hidrike tė njė rėndėsie jetike pėr Shqipėrinė”, - tha kryeministri Berisha.

Kryeministri tha se, nėse ka njė vend qė ka nevojė ta ketė tė lirė energjinė pėr t'u zhvilluar, ai vend ėshtė Shqipėria

Ēmimi i energjisė nuk do tė rritet, pa u barazuar pagat dhe pensionet me vendet pėrreth

Kryeministri, Sali Berisha, i kėrkoi dje ERE-s (gjatė punimeve tė konferencės pėr zhvillimin e sektorit hidroenergjetik), qė "tė jetė mbrojtėse e konsumatorėve dhe tė qėndrojė fort ndaj ēdo kėrkese pėr rritjen e ēmimit tė energjisė elektrike". Kryeministri Berisha tha se, “ēdo lėvizje ēmimi do tė bėhet vetėm pasi tė modulohen pagat, pensionet me ato tė vendeve pėrreth nesh”. “Me kėto ēmime qė kemi, mund tė garantoj se jemi mbi mesataren rajonale. Nė qoftė se ka njė vend qė ka nevojė ta ketė tė lirė energjinė pėr t'u zhvilluar, ai ėshtė Shqipėria", - tha kryeministri Berisha. Ai u ndal nė dy parimet kryesore, mbi tė cilat duhet tė vlerėsohet edhe ēėshtja e ēmimeve tė energjisė. "Parimi i parė ėshtė ai i mesatares sė tė ardhurave qė ne kemi. Parimi i dytė ėshtė ai qė ne tė mos japim vlera tė tilla qė frenojnė zhvillimin e ekonomisė", - tha kryeministri Berisha.

Po tė ishin shfrytėzuar tė gjitha, shqiptarėt do tė ishin 2-3 herė mė tė pasur

Rezervat ujore mund tė prodhojnė deri mė 10 herė mė shumė energji

Ministria e Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės zhvilloi dje nė Pallatin e Kongreseve, konferencėn me synim, shkėmbimin e mendimeve dhe opinioneve tė ekspertėve tė fushės, tė grupeve tė ndryshme tė interesit, tė sektorit privat, tė akademikėve, etj., rreth rritjes sė efektivitetit tė shfrytėzimit tė tė gjitha burimeve hidroenergjitike nė Shqipėri, duke vlerėsuar se energjia ėshtė pjesė mjaft e rėndėsishme dhe me ndikim tė jashtėzakonshėm nė zhvillimin ekonomik tė vendit. Nė konferencė mbizotėroi qėndrimi se sektori energjitik nė vend favorizohet nga prania e njė pasurie tė jashtėzakonshme qė ka vendi, atė tė burimeve tė shumta ujore, si njė pasuri kryesore kombėtare. Kryeministri Berisha tha se, "Shqipėria ėshtė vendi i pasurive tė mėdha tė "fjetura", i pasurive qė nuk ēlirojnė kapitale, prandaj dhe ne jemi vend i varfėr, duke pasur pasuri tė jashtėzakonshme tė mėdha, si mineralet, qė kanė kuotat mė tė larta nė bursat botėrore, brigjet, alpet, me pasuri tė mėdha natyrore. Por, pasuria mė e madhe janė ujėrat, qė mund tė ndikojnė nė tė ardhmen e vendit, mė shumė se tė tjerat."

Duke u ndalur nė faktin se kjo pasuri e madhe ujore ėshtė injoruar qė prej 25 vitesh nė mėnyrė tė pafalshme nė prodhimin e energjisė elektrike, Berisha shprehu vendosmėrinė e qeverisė pėr t'i aktivizuar dhe shfrytėzuar pėrmes rritjes sė investimeve, financimeve dhe mbėshtetjes sė kėtij sektori. "Nėse fokusi i pasurisė sė ujėrave do tė ishte shfrytėzuar siē duhej, Shqipėria do tė ishte mėkėmbur 2-3 herė mė shumė, ndaj jemi shumė tė vendosur qė ta vėmė nė punė kėtė pasuri", - theksoi kryeministri Berisha.

Duke u ndalur nė kuadrin ligjor, tė hartuar nė mbėshtetje tė sektorit tė ndėrtimit tė veprave tė reja hidrike, sikurse janė HEC-et e mėdha dhe ato lokale, nė nevojėn e partneritetit tė biznesit publik me atė privat, nė ligjin pėr koncesionet, etj., kryeministri Berisha theksoi se, "qeveria do tė bėjė ēdo pėrpjekje qė potenciali hidroenergjitik prej 18-20 miliardė kilovat-orė energji tė shndėrrohet nė energji, qė ēdo metėr kub ujė tė shfrytėzohet me optimizim maksimal, qė kapitali vendas apo dhe i huaj tė angazhohet nė veprat hidrike."   

KULTURA

Ali Podrimja “GJUMI I TOKĖS”, botim i Akademisė sė Shkencave dhe tė Arteve tė Kosovės, Prishtinė, 2006

Plotnia e gjuhės pėrmes reduktimit sė fjalės

Dr. Basri Ēapriqi

Krijimi dhe shmangia e heraldikės

Gjumi i tokės, titull i njė poezie tė vonė tė poetit e qė tani bėhet titull i kėtij libri me poezi tė zgjedhura ėshtė njė akt riaktivizimi i njė sistemi figurativ tė hershėm (hija e tokės) tė cilin poeti e sjell nė njė kontekst tė ri. Poeti Ali Podrimja ka ndėrtuar njė figurė nė njė varg monumental kėtu e 40 vjet mė parė, Kosova ėshtė gjaku im qė nuk falet! Ėshtė simbol i emblematizuar i fazės sė parė tė shkrimit e qė do tė ketė mė vonė rol tė rėndėsishėm nė interpretimin e tėrė opusit letrar tė kėtij poeti, i cili insiston prej fillimit qė kjo tė jetė njė heraldikė kryesore e kėtij vendi. Kjo figurė e ndėrtuar si pėrgjakim i hapur mbi njė strukturė arketipore qė ka parasysh njė trashėgimi dhe njė besim tė njohur dhe tė ēmuar, ėshtė njė pozicionim apodiktik me insistim tė ndėrthurjes sė ligjėratės me argumentim bindės e qė nuk lė hapėsirė pėr luhatje. Kosova e vėnė pranė njė pėrngjasimi tė hapur me gjakun qė s’falet, ėshtė njė ngritje retorike qė tė kujton ndėrtime tė hershme zmadhuese me insistim bindės.

Ky varg mė vonė do tė bėhet njė topos shumė i fuqishėm nė jetėn kulturore dhe shoqėrore tė Kosovės. Figura do tė gjejė edhe lidhje tė shumta shtesė, me referenca tė qarta nė jetėn shoqėrore tė Kosovės qė do tė shkojnė deri nė denotime precize tė identifikimit tė masave nė kohė dridhjesh tė ashpra pėr tėrė popullin. Unė nuk di ndonjė varg tjetėr kaq monumental tė ndonjė shkrimtari shqiptar qė ka arritur tė bėjė identifikim aq tė fuqishėm tė strukturės figurative tė folėsit me pritjen spektakulare tė marrėsve dhe pėr njė kohė aq tė gjatė. Aq mė tepėr, mund tė thuhet se ky ėshtė nga vargjet qė ėshtė ridimensionuar e risemantizuar me qindra herė pėr kėto 40 vjet e qė shpreh fuqinė e artit pėr tė marrė dimensione shtesė nė kontekste tė ndryshme.     

Vargu Kosova ėshtė gjaku im qė nuk falet do tė jetė ēelės pėr interpretimin e zhvillimit tė mėvonshėm tė kėtij autori dhe pranimi me tė njėjtin intensitet nga lexuesi pėr njė kohė kaq tė gjatė.

Me kėtė varg poeti ka lidhur qė nė fillim njė kontratė tė besueshme me lexuesin e qė do tė funksionojė si marrėveshje e fshehtė edhe atėherė kur autori do tė ekonomizojė tej mase gjuhėn, edhe atėherė kur do tė vėshtirėsojė tepėr natyrėn komunikuese tė gjuhės dhe do ta reduktojė deri nė ekstrem ngarkesėn informative tė mesazhit nė favor tė nėntekstit.

Ky ėshtė vargu emblemė, tė cilin e njohin fėmijėt nė shkolla dhe tė cilin e kanė bėrė ēelės mėsuesit pėr tė depėrtuar nė poezinė e tij tė mėvonshme, e cila shumė herėt ka lėnė kėtė retorikė dhe ka marrė rrugė qė ka qenė e vėshtirė tė ndiqet, mos e pamundur nga lexuesit e tij tė fillimit.

Nė vitet ‘70 Ali Podrimja ndėrton njė tip tjetėr gjuhe dhe kėshtu njė fazė tjetėr nė krijimtarinė e tij qė mund tė quhet fazė e ekonomizimit maksimal tė shprehjes dhe e komunikativitetit tė vėshtirėsuar. Tė kėsaj faze janė vargjet:

ē’guron guri nė gurinė

gur guri ndėr gurė mė i gurti

gur i gurėzuar pranė gurit

gurth i nguruar rreth gurit

gurron guri nė gurė gurėsh

guro guroje gurin nė gurinė

ē’guri pranė gurit gur guri

birė e parė e fyellit tim

Kjo ėshtė fazė e ngritjes cilėsore tė Ali Podrimjes. Autori lė njė traditė shkrimi, bėn shmangie tė madhe stilistike dhe me shmangien e vet bėn qė tė krijohet njė shmangie e madhe nė poezinė shqipe nė pėrgjithėsi. Ėshtė ndoshta kryesori qė i ka dhėnė guxim kėtij tipi tė gjuhės, qė i ka dhėnė frymė dhe qė ėshtė shumė e ēuditshme, i ka dhėnė njė fuqi jo tė zakonshme identifikuese dhe receptuese nė njė mjedis jo shumė tė pėrgatitur pėr tė komunikuar me njė strukturė tė tillė gjuhe.

Nė kėtė fazė Ali Podrimja lė pozicionimin ndėrtues autorial tė folėsit dhe kalon nė pozicionim joautorial ērėndom-tėsues e dekompozues. Lė transparencėn e figurės dhe mesazhin referencial e lehtė tė identifikueshėm, lė ngarkesėn informative tė mesazhit dhe pėrbėrėsit lokalė shėnjues. Podrimja, zgjeron dhe pasuron pėrbėrėsit figurativė tė gjuhės, ikėn nga domosdoja e relievit nacional tė shenjave dhe shtrihet nė pakufi, duke gjetur nė njė gjeografi tė largėt simbole si torzo qė nuk funksionojnė mė me sistemin e pėrngjasimit tė thjeshtė me ekuivalentet referenciale. Nuk pėrputhen njėdimensiona-lisht si alegori pėr ēdo gjė qė na ndodh e na rrethon, por funksionojnė si mesazhe dykuptimėshe me fushė tė lėnė hapur pėr interpretim.

Mesazhi i kėtillė qė lė njė fushė kaq tė hapur interpretimi e lidhjeje tė pakufishme referenciale, nuk komunikon lehtė dhe as qė lė tė pėrmbyllet ndonjėherė me tėrė kuptimin. Vėshtirėsia nė komunikim nuk del nga pakuptueshmėria as leksikore, as e frazės. Komunikativiteti i ulėt ėshtė qėndrim i vetėdijshėm, koncept krijues dhe rrjedh nga largimi i madh qė vėshtirėson identifikimin referencial.

Nuk mund tė shpjegohet lehtė si ka gjetur marrėsin nė hapėsirėn kulturore tė Kosovės, tė para 30 vjetėsh kjo strukturė gjuhe dhe kėto simbole kaq tė largėta. Vetėm kontrata e lidhur nė mes tė autorit dhe lexuesit qė nė fillim tė fillimit dhe e mbajtur fshehur pėr kėto 40 vjet ka mundur ta shpėtojė situatėn. Do thėnė se poezia e Ali Podrimjes ka funksionuar gjatė tėrė kohės, madje edhe atėherė kur ka qenė skajshmėrish e qethur nga shenjat lokale. Mund tė jetė qė nuk ka komunikuar me tėrė pėrbėrėsit e vet dhe mund tė jetė qė ėshtė kanalizuar ndonjėherė jofatlumnisht nė mesazhe dhe lidhje referenciale tė varfėruara e stereotipe, po pėr tė komunikuar nuk ka pushuar asnjėherė. Fundja, ky tip poezie krijohet pikėrisht me synime tė kėtilla, tė mos shteret asnjėherė nga rrezatimi shumėkuptimėsh, tė mos mbyllet kurrė rrethi inerpretativ si dhe tė mund t’u japėsh atė kuptim qė do figurave qė lėnė pėrherė pezull rrezikun pėr tė mos u kuptuar kurrė. Humbollti thotė se “Ideja brenda simbolit mbetet pėrherė e pakuptueshme nė vetvete” .

Lexuesi, pėr ēudi ka mbetur i pamashtruar. Ali Podrimja ka zgjeruar gjeografinė e shenjave tė veta tė sistemit figurativ dhe ėshtė treguar i emancipuar. I ka mbetur besnik kontratės sė fillimit, ka kėrkuar me ngulm shėnjues tė largėt e edhe mė tė pasur, pėr tė rritur shprehėsinė e gjuhės, por ka qenė i kufizuar nė selektimin e kėtyre shėnjuesve duke mbetur pėrherė peng i pėrngjasimeve me atė idenė e fillimit nga e cila s’ka hequr dorė kurrė. Ai ka sjellė torzon nė mozaikun figurativ tė shqipes pėr tė mbuluar edhe mė fuqishėm njė dhembje tė tij tė pafalshme, njė gjymtim fatal tė qenies e tė hapėsirės njerėzore. Dhe kjo ėshtė identifikuar pa vėshtirėsi.

Poezia e kėsaj faze lė pozicionimin bindės, ku renditen argumentet pėr patundshmėrinė e mesazhit dhe emancipohet nė njė mesazh estetik dykuptimėsh me njė qėndrueshmėri relative apo edhe heqje dorė nga idetė e ngrira, tė paprekshme apo tė pafalshme. Autori, i cili artikulonte nė fillim ide, pėr tė cilat s’tė falė, nė kėtė fazė relativizon fenomene qė mund tė quhen tė padiskutueshme:

A duhet guri gjithmonė tė mbetet gur

apo tė lėshojė pe

nė kokėfortėsinė e vet.

Gjithsesi Njeriu duhet tė ndėrrojė diēka (Ēėshtje)

Libri Lum Lumi (1982) dhe poezia qė ky autor krijon gjatė viteve ‘80 ėshtė edhe njė shmangie stilistike, si rezultat i kredos sė tij krijuese pėr tė sjellė vazhdimisht diēka tė re nė skenėn letrare. Siē ėshtė e njohur, qė shmangiet e suksesshme zakonisht shfaqen njėherė nė nivel tė gjuhės, Ali Podrimja lė strukturėn e gjuhės sė ekonomizimit tė skajshėm tė viteve 70 dhe imponon me drejtpėrdrejtshmėrinė e gjuhės kolokuiale qė i afrohet mė shumė gjuhės sė komunikimit tė automatizuar, por qė nuk preket asnjėherė nga ajo dukuri e rrezikshme.

Me librin Lum Lumi Ali Podrimja do tė heqė dorė nga simbolet e kėrkuara qė rrezatojnė konotacione tė largėta, si dhe nga fshehtėsitė shumėshtresore tė miteve dhe aktualizimi me sens i tyre. Kėtu shfaqet njė kthim introvert kah njė dhimbje personale qė godet unin e tij, djalin e familjen. Kjo ka larguar Podrimjen pėr njė ēast nga preokupimi i tij i njohur dhe nga shikimi i gjerė, tė cilin e trazon vetėm njė fat i madh i etnisė. Po edhe nė kėtė rast poeti ėshtė pritur fuqishėm nga marrėsit pavarėsisht se nė kohėn, kur shfaqet libri priste mesazhe tė qarta pėr fatin e kombit.

Me librin Lum Lumi, Podrimja ka treguar se ėshtė mjeshtėr i shkėlqyeshėm i zhven¬dosjes dhe alternimit tė konteksteve nėpėrmjet ndėrtimit tė hapėsirave dhe nėnhapėsirave. Lum Lumi ėshtė shembulli mė i mirė se si mbindėrtohet njė dhembje e thellė individuale nė njė brengė tė madhe pėr grupin dhe mė nė fund pėr fatin e racės njerėzore.

Ti heq shpirt me kokė nė jastėk

Turp vogėlushi

Im

Ke mundur tekefundit tė ngjeshėsh armėt e Asimit

E tė shkosh nė Bejrut

Tė vdesėsh pėr Palestinėn 

Fund i gėzuar ėshtė libri, ku Podrimja zhdėrvillon edhe mė tej gjuhėn kolokviale, por qė thellon dukshėm ndėrthurjen e ironisė nė njė pėrmbysje totale tė koncepteve me njė drejtpėrdrejtshmėri mahnitėse tė artikulimit. Shqiptime siē janė: fajtor ėshtė shqiptari, unė jam egėrsirė, unė jam qen,  shėnojnė nivelin mė tė lartė tė ironisė me ē’gjė autori ka arritur tė rrėnojė e tė pėrmbysė atavizma tė ngarkuara gjatė, me dhunė e destruksion njerėzor. Vetėm me kėtė pėrmbysje, me kėtė kthim tejet tė drejtpėrdrejtė nė vetėn e parė, autori ka mundur t’i shpėtojė rrezikut permanent qė tė zhytet nė vorbullėn e helmimit tė gjuhės. Luftimi i dhunės me tė njėjtat mjete e me tė njėjtėn strategji gjuhėsore bart rrezikun e degjenerimit nė fakturė pllakateske ligjėrimore. Ironia ėshtė e vetmja armė efikase, e cila me t’u futur nė mes, tė largon nga ai rrezik dhe bėn edhe mė tė mprehtė mesazhin duke e ēliruar nga pesha e tepėrt emocionale.

Mė vonė, kur realiteti kosovar vjen e ashpėrsohet gjithnjė e mė shumė, kur dhuna mbėrrin kulmin dhe autori ballafaqohet me pamjet gjenocidale ndaj kombit, tė cilit i ka kushtuar njė jetė tė tėrė, nuk mund t’i shpėtojė rrezikut qė tė reagojė atypėraty me pėlcitje tė shpejta, tė drejtpėrdrejta e tė fryra emocionalisht.

Zhvendosjet mitike

Macja e zezė ėshtė simboli, tė cilin Ali Podrimja e ka ngritur mbi rrėnojat e njė miti tė vjetėr pėr macen e zezė. Macja e zezė ėshtė njė predestinim fati qė ndjek folėsin e poemės gjatė gjithė rrugės apo gjatė gjithė jetės:

Nė udhėtimin tim

Njė macė e zezė mė ndjek

E shpirti mė thotė

Nė gjysmė rruge ke pėr tė mbetur

E kėnga mė thotė

I verbėri i verbėr ka mbetur

E ėndrra mė thotė

Mė kėrko nė zhgjėndėrr

Po eja e thuaje atė fjalė

Kur s’di kė dashuron apo urren

Eja e besoji fytyrės nė pasqyrė

Njė macė e zezė mė ndjek

Nė udhėtimin tim

Orėn e fatit ajo dikton  

Poeti e ka zhvendosur figurėn nga heraldika shumė e njohur e maces sė zezė dhe e ka vėnė nė kontekstin e tij poetik. Macja e zezė ka ruajtur disa tipare tė mitit tė vjetėr (ajo dikton fatin), po poeti i ka vėnė disa kufizime pėrmes kontekstit tė tij poetik dhe e ka ngarkuar me disa kuptime qė dalin nga sociumi politik i Kosovės i gjysmės sė dytė tė shekullit XX.

Njė kult i ri tė cilit i falet

Guri ėshtė njėri nga simbolet shumė tė shpeshta tė poetėve tė Kosovės, i cili pėrbėn njė pjesė tė mirė tė heraldikės shqiptare. Bashkė me simbolin e kullės, kanė dominuar nja dy decenie gjuhėn e poetėve shqiptarė duke u lidhur tė shumtėn e rasteve me njė simbolikė tė kanalizuar kombėtare. Ali Podrimja e ka ngritur nė nivel shenjtėrie, nė kult, tė cilit i falet:

Ēdo gjė ėshtė e pėrkryer nė ty

Dhe askujt s’i falem

Sa forcės sate

bie nė gjunj para teje

dhe lutem pėr forcėn tėnde

qė botėn mban nė shuplakė 

Gjakimi pėr njė fuqi qė tė mbron e tė ruan, falja e pėrulja pėrpara asaj fuqie e asaj fortėsie e bėn simbolin e gurit njė figurė ku varen shpresa e synime tė njė sociumi tė rrezikuar.

merreni kėtė guri

pagėzoni ose lėreni pa emėr

ndėrrojani kohėn ndėrrojani klimėn

lėreni pa tokė lerėni pa qiell

merreni kėtė guri e hidheni

        ku tė doni

fortėsia e tij na pėrjetėson  

Guri ka tiparet e njė simboli qė shkon kah alegoria, pėr tė mbuluar njė fatum tė njė populli, tė cilin, e fortėson apo e pėrjetėson dhuna, dėbimi, mungesa e lirisė dhe hapėsira e ngushtuar.

Figura e identitetit

Kulla ėshtė simboli qė kanė krijuar poetėt e Kosovės, pėr t’u mbrojtur, pėr t’u mbyllur, pėr t’u fshehur, pėr tė prerė rrugėt qė sjellin tė panjohurėn e tė papriturėn, e herė herė pėr t’u izoluar. Ėshtė simboli i shtrydhur nga shumica e poetėve dhe i takon kategorisė sė simboleve heraldike, tė shtrydhura deri nė fund. R. Qosja mendon se kulla, nė poezinė e shumė poetėve tė sotėm tė Kosovės, do shikuar si pjesė e simbolizmit tradicional, tė heroizmit kombėtar, izolacionizmit dhe provincializmit kulturor. 

Te njė pjesė e mirė e poetėve, nervin poetik tė tė cilėve e karakterizon retorika ngritėse, patosi dhe artikulimi pėlcitės gjuhėsor, kulla ėshtė bėrė simboli mė i shpeshtė, mė dominanti, mė i njohuri e me kėtė edhe mė i shtrydhuri e mė i zbrazėti. Simboli qė ėshtė modeluar pėr t’u fshehur, ėshtė bėrė kėshtu fusha mė e hapur ku shihet qartė ēdo gjė.

Pėr poetin Ali Podrimja, kulla ėshtė njė cak drejt sė cilės tė ēon njė rrugė e panjohur, njė gjakim pėr tė gjetur identitetin. Njohja e identitetit pėrkon me mbylljen e grilave ngjyrė gri dhe hapja e derės koincidon me mbylljen e peizazhit:

Deri te Kulla ime

Udha e pa-njohur mė ēon

Hap derėn mbyll peisazhin

Lėshoj grilat ngjyrė gri rreth meje

Nėn kokė

Vė Ēelsin dhe Shpatėn

Dikund nė mes meje e botės

Tufa kullot ėndrrat 

Folėsi i poemės vė nėn kokė Ēelėsin dhe Shpatėn. Po vjen njė kohė, kur ēifti Ēelės – Shpatė do humbė kuptimin, kur izolimi do shpėrthejė, kur do hyhet e dilet po, edhe deri nė atė gjendje, tė ēon e njėjta rrugė, e panjohura:

pėrditė e mė shumė

pėrditė e mė pak

nė Kullėn time

hy e dal dal e hy

pa Ēelės pa Shpatė

se ēdo gjė shihet

ēdo gje ndihet

e deri te ajo

udha e pa-njohur mė ēon 

Rrezikut qė simbolet tė zbrazen deri nė fund, me pėrdorimin e shpeshtuar dhe me insistimin qė tė kanalizohet domethėnia e tyre, nuk i ka shpėtuar njė pjesė e madhe e poetėve. Heraldika e ndėrtuar nė veprat e poetėve ėshtė identifikuar lehtė me referentėt realė nga lexuesi i tyre, sa herė qė gjuha e poezisė ėshtė karakterizuar nga komunikativiteti i lartė. Podrimja e ka evituar kėtė rrezik me dy veprime: me gjuhėn e komunikativitetit tė ulėt (lexuesit i ka vėnė terrin nė sfond) si dhe me ikjen e shpeshtė pėr tė zgjeruar gjeografinė e simboleve sa herė qė pavetėdijshėm ka parandjerė se po zbulohet deri nė fund. Simbolet qė zbulohen deri nė fund pushojnė tė jenė simbole.

Ēmimi special "The Best Europian Union" jepet nw nė Festivalin Ndėrkombėtar tė Karikaturės nė Kruishoutem

Piktori shqiptar Agim Sulaj fiton ēmimin special nw Belgjikė

Para pak ditwsh u organizua ne Kruishoutem, qytet piktoresk i Belgjikws, ceremonia e ndarjes sw ēmimeve pwr konkurrimin ndwrkombwtar tw Bienales sw 16-tw qw Organizon Qendra e Karikaturws nw Belgjikw "EURO-KARTOENALE". Tema e kwtij viti ishte "Ēelwsa dhe  brava”. Piktori shqiptar Agim Sulaj, ėshtė nderuar me ēmimin special "The Best European Union", nė kwtw festival. Nga tė paktėn 1000 artistė nga 87 vende tė botės, ku u prezantuan rreth 4 mijė krijime Agim Sulaj, piktor shqiptar me banim nė Itali wshtw shquar me "Puna ēelėsi i ēdo arritje" dhe wshtw nderuar nga njė juri ndėrkombėtare me ēmimin special "The Best European Union". Vepra supozon njw njeri i cili duke punuar, nxjerr ēelesin e tw gjithave problemeve.  Nė ceremoninė e ndarjes sė ēmimeve , tė organizuar nė Kruishoutem, qytet piktoresk i Belgjikės, mes shumė dashamirėsve tė  artit ka qenė i ftuar nderi dhe zoti Herman De Cro, president i parlamentit tė Mbretėrisė se Belgjikės. Organizatorėt  e kėtij festivali kanė vlerėsuar ngritjen e qendrės ndėrkombėtare tė karikaturės, njė godinė ende e pambaruar, por tepėr impresionante pėr nga madhėshtia dhe arkitektura. "Jam shumė i gėzuar qė veprat e mia sė bashku me ato fituese tė Bienales 2005 tė edicionit tė kaluar do tė jenė pjesė e Qendrės sė Karikaturės, "Euro-Kartoenale" – mėsohet tė jetė shprehur piktori Agim Sulaj. Ceremonia e ēeljes sw ekspozitws pwr publikun do tw fillojw nw muajn qershor dhe do tw inagurohet me ekspoziten e artistit tw madh Mordillo. Piktori shqiptar Agim Sulaj ėshtė nderuar me disa ēmime ndėrkombėtare nė fushėn e karikaturės mes cilave dhe me ēmim tė parė nė konkursin ndėrkombėtar tė karikaturės dhe vizatimit tematik tė humorit, organizuar nė qytetin francez Tourcoing mė 25-26 nėntor tė vitit tė kaluar.

KRONIKA

Nė momentin e prangosjes tentuan tė qėllonin policinė. Dyshohet pėr tregun nė shkolla

“Rrjeta 1”, bien nė pranga tre

shpėrndarės droge nė Tiranė

Forcat e policisė iu gjetėn dhe iu sekuestruan kėtyre personave 13.6 gramė lėndė narkotike, qė ishte ndarė nė 31 doza pėr shitje, dy automjete, 5 aparate telefoni celular si dhe njė shumė prej 35 mijė lekėsh

Tre tė dyshuar si shprėndarės droge bien nė “Rrjetė”. Policia e Tiranės deklaroi dje se, pas disa informacioneve tė sigurta kishte mundur tė prangoste Ermal Demushin, 24 vjeē dhe Majdiel Husa, 34 vjeē, tė dy me precedentė penalė si dhe Arvit Seikon, 21 vjeē, nga Tirana. Tė tre tė prangosurit janė arrestuar nė kuadėr tė operacionit tė koduar "Rrjeta 1", pasi akuzohen pėr veprat penale tė "prodhimit dhe shitjes sė lėndėve narkotike" dhe "kundėrshtimit tė punonjėsve tė policisė sė rendit publik". Forcat e policisė iu gjetėn dhe iu sekuestruan kėtyre personave 13.6 gramė lėndė narkotike, qė ishte ndarė nė 31 doza pėr shitje, dy automjete, 5 aparate telefoni celular si dhe njė shumė prej 35 mijė lekėsh. Ndėrkaq, policia tha se, gjatė operacionit policor personat e mėsipėrm kanė tentuar qė t'i shmangen arrestimit. Mėsohet se ata kanė kundėrshtuar dhe goditur punonjėsit e policisė, ndėrsa me mjetin e tyre dėmtuan edhe dy makina tė policisė, duke rrezikuar jetėn e punonjėsve tė policisė. Sipas burimeve tė para mėsohet se droga ishte e destinuar pėr gjimnazet dhe pėr disa lokale qė frekuentohen nga tė rinjtė.

Rastet e mėparshme

Brenda njė harku kohor prej njė muaji, policia e Tiranės ka mundur tė prangosė dy tė rinj qė dyshohet se tregtonin drogė nė shkolla. Nė fillim tė marsit, policia e kryeqytetit arrestoi shtetasin Dashamir Bushpepa, 27 vjeē, nga Tirana, akuzuar pėr veprat penale tė "prodhimit dhe shitjes sė narkotikeve" dhe "kundėrshtim i punonjėsit tė policisė sė rendit", tė cilit i sekuestroi 2.7 gr. lėndė narkotike, heroinė. Policia e Tiranės bėri tė ditur se, nė momentin e ndalimit, 27-vjeēarit Bushpepa, iu gjetėn dhe sekuestruan njė sasi prej 2.7 gr. lėndė narkotike tė llojit heroinė, e destinuar pėr shitje. Sipas policisė, Dashamir Bushpepa, u ndalua nė rrugėn "Myslim Shyri" dhe gjatė kryerjes sė veprimeve policore pėr bllokimin e lėndės narkotike dhe shoqėrimin e tij, ai ka kundėrshtuar forcat e policisė me qėllim shmangien nga kontrolli. Burime policore thanė dje pas arrestimit se, Bushpepa i pėrket kontigjentit qė synon furnizimin e gjimnazeve me lėndė narkotike dhe se ėshtė pjesė e njė furnizimi tė mirorganizuar nė kryeqytet.

Nė fund tė marsit, forcat policore tė seksionit tė luftės kundėr drogės arrestuan 20-vjeēarin Klajdi Allkanjari, banues nė Tiranė, i dėnuar mė parė pėr mbajtje tė lėndėve narkotike. Sipas policisė sė Tiranės, 20-vjeēari Allkanjar  u kap nė rrugėn "Sami Frashėri", me njė sasi prej 9 gramėsh lėndė narkotike tė llojit heroinė, e cila u sekuestrua nė cilėsinė e provės materiale. Pėr 20-vjeēarin Allkanjari rėndon akuza e "prodhimit dhe shitjes sė narkotikėve",  ndėrsa grupi hetimor i ngritur nė lidhje me kėtė ngjarje, po heton pėr identifikimin dhe kapjen e autorėve tė tjerė tė pėrfshirė nė kėtė aktivitet kriminal. Dyshohet se, Allkanjari ėshtė pjesė e njė rrjeti shpėrndarės tek tė rinjtė e kryteqytetit, sidomos nė gjimnaze e universitete.

Rastet e prangosjes nė aksionet e koduara “Larg shkollave”

Rastet e drogės nė shkolla alarmuan policinė qė nė fillim tė janarit. Disa ditė mė vonė, Antidroga e kryeqytetit arrestoi 7 tė mitur, tė cilėt u kapėn duke pėrdorur lėndė narkotike nė afėrsi tė shkollės “Arben Broci”, ku, si rezultat i kėtij shėrbimi u kapėn nė flagrancė, duke pėrdorur lėndė narkotike tė llojit ‘marujuanė’ disa nxėnės tė kėsaj shkolle. Pa kaluar java u arrestuan Elvis Shehaj dhe Hasan Demiri, gjatė operacionit policor i koduar “Larg shkollave”, i cili kishte nisur dy muaj mė parė. Agjentėt kriminalė tė zyrės sė antidrogės kishin survejuar lėvizjet e kėtyre dy shtetasve, ndėrsa mė pas i kanė arrestuar nė kushtet e flagrancės nė banesėn e Demirit, e cila ndodhet nė afėrsi tė shkollės sė mesme “Ismail Qemali” nė kryeqytet. Dy tė prangosurit ishin saktėsuar prej policisė edhe nga marrja nė pyetje e njė grupi prej 7 gjimnazistėsh tė cilėt ishin gjetur pranė shkollės “Ismail Qemali” duke tymosur cigare hashashi. Nė aksionin me tė njėjtin emėr, policia arrestoi ato ditė njė tjetėr shpėrndarės heroine, pranė shkollės “1 Maji” nė lagjen “Ali Demi” tė kryeqytetit. Pėrparim Xhixha, 32 vjeē, banues nė Tiranė ėshtė i dyshuari kryesor pėr shpėrndarjen e drogės nė afėrsi tė shkollės “1 Maji”. Ndėrkaq, ideja e pėrhapjes edhe pėr drogat e forta nė kryeqytet u pėrforcua nga policia pas dy operacioneve tė sukseshme, “Segmenti i ndėrprerė” dhe “Segmenti i ndėrprerė 2”, ku u kapėn 28 kilogramė kokainė e heroinė nė tė parėn dhe 4 kliogramė heroinė nė tė dytėn.

Bruksel/ Skandali me godinėn e BE-sė, tre

italianėt nė burg deri nė fund tė hetimeve

Do tė qėndrojnė nė qeli deri nė fund tė hetimeve tre tė akuzuarit pėr skandalin me fondet e BE-sė nė Shqipėri dhe Indi. Ky ka qenė vendimi i seancės sė tė mėrkurės nė gjykatėn e Brukselit, ndėrkohė qė, dy javė mė parė, gjykata u kishte dhėnė kohė avokatėve tė paraqisnin mbrojtjen e tyre deri mė 11 prill.

Trikariko, Cioti dhe Trojano u prangosėn nė fund tė marsit, ndėrkohė qė hetimi pėr ta kishte tre vjet qė kishte nisur. Sipas njė zėdhėnėsi tė KE-sė, Berta Bernardo Mendez, mbi ta rėndon akuza pėr pastrimin e parave tė pista, bashkėpunim me organizata kriminale dhe falsifikime dokumentash. Sipas hetimeve tė deritanishme janė bėrė abuzime, nė veēanti me tenderat e pėrcaktimit tė godinave tė selisė sė Komisionit Europian nė Tiranė dhe Nju Delhi si dhe pėr instalimin e tyre elektronik. Cioti mėsohet se ka qenė nė Shqipėri, ku ka firmosur pa tender fitimin e tė drejtės pėr tė ndėrtuar godinėn e re tė BE-sė nga “Europa Building”, e cila administrohet nga njė shtetas italian dhe nga njė shqiptar. Ndėrsa, patrioti i tij, Trojano, rezulton titullar i disa shoqėrive, mes tė cilave edhe i shoqėrisė qė furnizon BE-nė nė sektorin e elektronikės dhe materialeve tė sigurisė. Prokurorėt nė Bruksel thanė se, tre personat ishin tė lidhur me ryshfetet e dhėna pėr tenderat nė blerjen e shtėpive dhe sistemeve tė sigurisė tė pėrdorura nga zyrtarė tė Bashkimit Europian qė punonin nė vende jashtė BE-sė. Ndėrkohė, sipas mediave italiane, policia belge ka sekuestruar tė gjitha tė dhėnat nė zyrat e tyre dhe pritet qė hetimi tė pėrfshijė edhe disa bashkėpunėtorė tė tjerė europianė.

Shkurt

Prostitucioni, dėshtojnė pesė ēėshtje pėr tutorėt

Pesė ēėshtje me bazė ligjore trafikimin e femrave pėr prostitiucion kanė dėshtuar dje pėr arye tė ndryshme. Petrit Rizani, Mentor Gurra, Arjan Kane, Fatmir Tahiraj dhe Agim Kabashi janė tė pandehurit qė janė transportuar dje nė Gjykatėn e Krimeve tė Rėnda, ndėrsa pėr shkak tė mungesės sė mbrojtėsve tė tyre dhe tė dėshmitarėve do tė udhėtojnė sėrish pėr nė godinėn e gjykatės. Por, njė tjetėr problem ėshtė edhe paraqitja e dėshmitarėve. Vėshtirėsia e kėtyre ēėshtjeve ėshtė edhe paraqitja e personave tė dėmtuar apo edhe tė tė afėrmve tė tyre. Femrat e trafikuara, nė shumė pak raste kanė dėshmuar kundėr personave tė akuzuar. Shumė prej tyre kanė dėshmuar se e kanė bėrė zanatin e prostitutės me dėshirė dhe se personat e pandehur janė paguar pėr t’i siguruar kėto tė fundit nga keqbėrėsit. Ndėrkohė, shtyrja pafund e proceseve vijon tė mbetet njė nga problemet mė tė mėdha nė gjykatė, kjo edhe pėr shkak tė mungesės sė ndėshkimit nė legjislacion pėr kėtė fenomen. 

Thikė nė bagazh, pranga udhėtarit pėr nė SHBA

Njė 44-vjeēar nga Tirana u arrestua dje nė aeroportin ndėrkombėtar "Nėnė Tereza", Rinas, me akuzėn e "mbajtjes pa leje tė armėve tė ftohta". Policia e Tiranės bėri tė ditur dje se, gjatė kontrollit tė ushtruar nė bagazhin e shtetasit Sokol Backa, 44 vjeē, policia gjeti dhe sekuestroi nė cilėsinė e provės materiale njė armė tė ftohtė me pėrmasa tė mėdha, tė cilėn ai e mbante nė ēantėn e shpinės. Arrestimi i 44-vjeēarit Backa, sipas policisė, u bė nė momentin qė ai po tentonte tė udhėtonte pėr nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės. Ndėrkohė, aktet proceduriale nė ngarkim tė kėtij shtetasi i kaluan pėr hetime tė mėtejshme Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor Tiranė. Policia ka bėrė tė ditur se, nga shtimi i kontrollve nė Rinas si dhe kompjuterizimi i sistemit ėshtė bėrė i mundur identifikimi i shumė rasteve tė shkeljeve, sidomos atyre me dokumente tė falsifikuara.

Nis procesi pėr dy tė rinjtė nga Guri i Zi

Pengmarrja e Kolės e Markut,

si “gjobitėn” bashkėfshatarin

Ludovik Kola, banues nė fshatin Sheldi, nė bashkėpunim me bashkėfshatarin e tij, Marku, akuzohen se i kanė vėnė gjobė bashkėfshatarit Xhelal Dyli

Pasi janė paraqitur provat dhe janė pyetur tė gjithė dėshmitarėt e akuzės, tashmė pritet qė nė sallėn e gjyqit tė japin deklarimet e lira dy tė pandehurit, Ludovik Kola dhe Nesti Marku. Tė dy kėta shtetas akuzohen nga Prokuroria e Krimeve tė Rėnda pėr “Gjobėvėnie”, “Armėmbajtje pa leje” dhe “Vrasje tė policit pėr shkak tė detyrės, tė mbetur nė tentativė”. Tė dy tė rinjtė, Ludovik Kola, 19 vjeē dhe Nesti Marku, 29 vjeē, kanė qėlluar mbi uniformat blu pėr rreth 12 orė, duke mos i lejuar kėta tė fundit t’i arrestonin. Ludovik Kola, banues nė fshatin Sheldi, tė komunės Guri i Zi, Shkodėr, nė bashkėpunim me bashkėfshatarin e tij, Marku, i kanė vėnė gjobė bashkėfshatarit Xhelal Dyli. Ndėrsa pas kėsaj ngjarjeje, i dėmtuari ka lajmėruar menjėherė policinė.

Hetimet

Vepra e rėndė e pengmarrjes dhe mė pas rezistenca me armė ndaj uniformave blu ka bėrė qė ēėshtja nė ngarkim tė dy tė pandehurve tė klasifikohet e rėndė dhe tė gjykohet nga kjo gjykatė. Operacioni pėr kapjen e shtetasit Kola ka angazhuar blutė e Shkodrės sė bashku me efektivat e FNSH-sė. Ndėrsa Kola ka qenė nė afėrsi tė varrezave tė fshatit Gur i Zi, pasi kishte lėnė orarin pėr tė marrė gjobėn qė ia kishte vendosur Xhelal Dylit, edhe ky nga i njėjti fshat. Ndėrsa pas ngjarjes mėsohet se Kola, vetėm 18 vjeē, i kishte propozuar bashkėpunėtorit tė tij vendosjen e gjobės. Nga dėshmitė e dhėna nė Gjykatėn e Krimeve tė Rėnda, Kola ka kėrkuar ndihmė pėr strehim te njė kushėriri i tij. Nė momentin e arrestimit, Kola ishte duke marrė nė fshehtėsi tė plotė disa parį njė mikut tė tij, pasi kėto i duheshin pėr tė kaluar disa ditė nė arrati.

Provat

Nė momentin e arrestimit, Ludovik Kolės i ėshtė gjetur njė sprajt neoparalizues, pėr tė cilin mendohet se kishte qėllim ta pėrdorte nė rast arrestimi. Ndėrkohė, pas marrjes nė pyetje tė tė arrestuarit, efektivat e policisė kanė mundur tė gjejnė dhe armėn, me tė cilėn Ludovik Kola kishte qėlluar forcat e policisė. Gjetja dhe sekuestrimi nė cilėsinė e provės materiale i armės sė zjarrit, tip automatik model 56, u bė nė lagjen “Ferracakėt”, nė fshatin Juban tė rrethit Shkodėr, nė njė shkurre rreth 3 km nga varrezat e fshatit Gur i Zi, nga ku shtetasi Kola kishte qėlluar policinė. Ndėrsa bashkėpunėtori i Kolės pritet tė japė dėshminė e tij nė lidhje me gjobėvėnien.

Tabela

Rastet e gjobėvėnies nė Gjykatėn e Krimeve tė Rėnda

Genci Sanxhaku u dėnua me 16 vjet burg pėr gjobėvėnien e ndodhur nė vitin 2004-tėr, ku i ishte vėnė njė shpėrblim pėr lirimin e shtetases Izabela Ferra.

Riza Malaj akuzohet se i ka vėnė gjobė njės shtetasi nga Tropoja. Kjo i ka kushtuar kėtij tė fundit riarrestimin, pasi ishte lėnė nė arerst shtėpie.

Banda e Nikės akuzohet se iu kanė vėnė gjoba shtetasve tė ndryshėm. Kėta tė fundit janė zgjedhur nė bazė tė pasurive dhe njohjeve tė tyre.

Kreshnik Spahiu ėshtė akuzuar nga prokuroia tri herė pėr gjobėvėnie dhe pjesėmarrje nė organizata kriminale.

Banda e Indrit Dokles ėshtė njė nga organizatat qė ėshtė duke u hetuar pėr gjobėvėnie.

Pėrfaqėsuesja

“Pronat e terrorizmit”, Yasin Kadi

kėrkon shfuqizimin e sekuestrove

Vendimi i Ministrisė sė Financave pėr sekuestrimin e pronave tė shtetasit Yasin Kadi nė Shqipėri, ėshtė kundėrshtuar nga avokatja mbrojtėse. Nė gjykatėn e Tiranės qė prej dy muajsh ėshtė regjistruar edhe padia pėr shfuqizimin e kėtij akti administrativ. Sipas kėrkesės sė pėrfaqėsueses sė Yasin Kadit, ajo kėrkon nga gjykata shfuqizimin si tė pavlefshėm tė urdhrit nr. 36 datė 27.11.2006-tė tė Ministrisė sė Financave, heqjen e masės sė sekuestros dhe pezullimin e zbatimit tė aktit tė mėsipėrm, administrativ. Ndėrsa kjo kėrkesė ėshtė duke u shqyrtuar nga gjyqtarja Rezarta Balliu. Pasi ėshtė kryer seanca pėrgatitore, tani pritet qė tė gjitha faktet dhe provat qė disponojnė tė dyja palėt tė paraqiten para gjyqtares. Yasin Kadi, i cili e la Shqipėrinė vite mė parė, mendohet tė jetė i lidhur me Abdul Latif Saleh, i cili mban shtetėsinė jordaneze dhe shqiptare dhe dyshohet tė ketė lidhje me Xhihadin Islamik Egjiptian, njė grup terrorist i lidhur me Al-Kaedėn. Shtetet e Bashkuara kanė akuzuar se Bin Laden e furnizonte Saleh me fonde pėr tė nxitur formimin e grupeve ekstremiste nė Shqipėri. Saleh ngriti njė organizatė xhihadiste, shqiptare tė financuar nga fondacioni “Al-Haramain”, me qėllim destabilizimin e Shqipėrisė, duke “ndezur konfliktin midis grupeve tė ndryshme, fetare nė vend”, sipas departamentit tė thesarit tė SHBA-ve. Ndėrsa nė fund tė nėntorit, Bode ka urdhėruar bllokimin e pasurive tė kėtij shtetasi Gjithsej, sipas fletores zyrtare, pasuria i kalon 30 mijė metra katrorė nė vende tė ndryshme tė Tiranės. Bode ka ngarkuar autoritetet pėrgjegjėse pėr zbatimin e kėtij urdhri. Me verifikimin e kėtyre pasurive nė kuadėr tė ligjit “Pėr masat kundėr financimit tė terrorizmit” dhe “Pėr parandalimin e pastrimit tė parave”, do merret Agjencia e Administrimit tė Pasurive tė Sekuestruara dhe tė Konfiskuara pranė Ministrisė sė Financave e organet e tjera, pėrgjegjėse.

Mashtrimi me vizat, detyrim paraqitjeje pėr Zeqon

I akuzuari pėr mashtrim me viza, Avni Zeqo, ėshtė lėnė nė detyrim paraqitjeje, dje nga gjykata e Tiranės. Sipas prokurorit, ai ka arritur t’iu pėrvetėsojė njė sasi tė konsiderueshme parash dy shtetasve, duke iu prezantuar si sekser vizash italiane. Avni Zeqo, 49 vjeē, me banim nė Tiranė, ėshtė ndaluar nė orėn 04 tė mėngjesit tri ditė mė parė, pasi nga hetimet e kryera nga ana e seksionit tė krimit ekonomik ishte bėrė i mundur grumbullimi i tė dhėnave dhe provave materiale, tė cilat implikonin kėtė person nė vjedhjen me anė tė mashtrimit tė dy shtetasve. 49-vjeēari iu ka premtuar dy shtetasve me inicialet E.K, 29 vjeē dhe E.J, 26 vjeē se kundrejt pagesės prej 1000 eurosh do t’iu siguronte viza 1-vjeēare italiane. Dy tė rinjtė nga Pogradeci e kanė mirėpritur ofertėn e Zeqos dhe kanė paguar paratė, por nuk kanė mundur tė marrin asgjė nga ky i fundit. Rasti i fundit i mashtrimit me viza ka qenė arrestimi Malo Qokut dhe bashkėpunėtores sė tij, Edlira Spahija.

Trafiku i drogės, Dauti ndėrron

avokat pas dy vitesh nė gjykim

Pas dy vitesh shqyrtim nė Gjykatėn e Krimeve tė Rėnda, i pandehuri Shaban Dauti ka ndėrruar avokatin mbrojtės. Ndėrsa nė seancėn e djeshme mbrojtėsi ligjor ka kėrkuar edhe disa ditė kohė pėr t’u njohur me aktet e dosjes. Gjatė njė viti gjykata ka vazhduar gjyqin nė mungesė tė tė pandehurit. Ky i fundit ėshtė arrestuar njė vit mė parė, ndėrsa atij i ėshtė komunikuar akuza e trafikimit ndėrkombėtar tė lėndėve narkotike. Dauti qė prej disa vitesh akuzohet se ka transportuar pėr nė Turqi 150 kg kanabis sativa. Ndėrsa Dauti nuk ka pranuar asnjėrėn prej akuzave. Sipas tij, ai nuk ka bėrė asgjė dhe se ėshtė duke u mbajtur kot nė paraburgim. Ka mohuar tė gjitha faktet qė mendohet se kanė ardhur nė emėr tė tij nga drejtėsia turke. Bėhet e ditur se emrin e Shaban Dautit e ka nxjerrė njė person turk, i kapur nga policia e kėtij shteti nė vitin 2001- 2002. Prokuroria pretendon se e ka vėnė nė pėrgjim tė pandehurin, duke u shprehur se ka nė dorė tė gjitha provat e mjaftueshme. Por avokati i tij ka kundėrshtuar gjithēka. Sipas tij, tė gjitha provat e sjella nga akuza janė tė pabaza. Policia turke nuk ka asnjė dokument qė tė vėrtetojė se nė mjetet, me tė cilat Shaban Dauti transportonte dyer tė blinduara janė kapur 150 kg kanabis sativa. Ndėrsa pėr kėtė dosje tė gjitha provat kanė mbėritur nga autoritetet turke. Sipas prokurorisė, tė gjitha provat qė janė nė dosje vėrtetojnė fajėsinė e Dautit nė trafikimin e 150 kilogrameve lėndė narkotike nga Turqia. Ndėrsa prova kryesore e kėtij procesi, sipas akuzės, ėshtė ajo e pėrgjimeve telefonike tė tė pandehurit me disa prej korrierėve. Transkriptimet e kėtyre bisedave tashmė janė bėrė pjesė e dosjes.

SPORTI

KAMPIONATI/ Shkodranėt e Josės kėrkojnė ruajtjen e vendit tė dytė, si objektiv nė UEFA

Vllaznia, kampionėt nė Shkodėr nuk tolerojnė

Sukaj: “Fitorja nė kėtė takim ėshtė e detyrueshme pėr ne, prandaj dhe besoj se do t’ia arrijmė. Tashmė qė e morėm sėrish vendin e dytė, besoj se nuk kemi pėr ta lėshuar mė”

Njė nga ndeshjet qė spikasin kėtė javė pėr kategorinė superiore ėshtė edhe ajo mes Vllaznisė dhe Elbasanit. Njė takim, ku kampionėt nė fuqi nuk kanė moral pėr tė luajtur teksa, nga ana tjetėr, Vllaznia kėrkon tė mbajė vendin e dytė nė renditjen e pėrgjithshme. Vllaznia nuk toleron mė ose mė saktė ėshtė e detyruar qė tė mos lėshojė mė, pasi gjendet vetėm njė pikė larg vendit tė tretė qė ėshtė Teuta dhe mė tej akoma, Partizani. Pėr ndeshjen e kėsaj fundjave me Elbasanin, formacionit shkodran do t'i mungojė vetėm Skerdi Bejzade. Ai ėshtė ndėshkuar me karton tė kuq nė Vlorė nė ndeshjen e fundit dhe pėr pasojė do t'i duhet tė pushojė edhe njė javė tjetėr. Parashikohet qė kėtė javė formacioni shkodran tė jetė ai i zakonshmi me skemėn 3 4 1 2. Dalipi do tė jetė, si zakonisht, pas dyshes sulmuese Gudjabi Sukaj, ndėrkohė qė, ende nuk ėshtė shumė e qartė nėse Teli do tė aktivizohet nė kėtė takim nė krahun e djathtė tė mesfushės. Ndėrkohė, pjesa tjetėr e skuadrės do tė jetė e njėjta, si nė tė gjitha takimet e tjera. Pėr kėtė ballafaqim, Sukaj i Vllaznisė thekson: “Mė duhet tė them qė nė Elbasan ia kam kaluar shumė mirė. Kam qenė i respektuar dhe vazhdoj tė jem i mirėpritur, por kėtė ndeshje, sigurisht qė jam kundėrshtar me ta dhe do tė kėrkoj t'i mund. Fitorja nė kėtė takim ėshtė e detyrueshme pėr ne, prandaj dhe besoj se do t’ia arrijmė. Tashmė qė e morėm sėrish vendin e dytė, besoj se nuk kemi pėr ta lėshuar mė. Nga ana tjetėr, nėse ne vazhdojmė tė fitojmė, nuk ka pse tė mos shpresojmė edhe te ndonjė hap i gabuar i Tiranės pėr t'u afruar edhe mė tepėr nė renditje. Megjithatė, siē e thashė, vėmendja jonė ėshtė e pėrqėndruar te vendi i dytė". Nga ana tjetėr, ata qė nuk tolerojnė edhe pse luajnė pėr kampionatizėm, janė elbasanasit. Sipas tyre, nuk do tė ketė asnjė lėshim deri nė fund edhe pse gjithmonė raportet mes kėtyre dy klubeve kanė qenė shumė pozitive. Fakti qė skuadra nuk ka ngarkesa psikologjike ėshtė njė mundėsi e mirė qė Elbasani tė dhurojė njė futboll shumė mė tė bukur dhe mė zbavitės pėr tė gjithė tifozėt elbasanas. Ajo qė kėrkon shumė pikėt e saj ėshtė Vllaznia. Nuk diskutohet pėr futbollistėt kuqeblu njė tolerim nė pikė, pasi nuk ka mė javė kampionat nė dispozicion nė njė kohė qė Teuta pret nė derė, teksa kėtė javė do tė luajė nė fushėn e saj, kundėr Dinamos. Edhe kjo e fundit luan pėr tė respektuar kampionatin, jashtė ēdo lloj objektivi. Ish-futbollisti i Elbasanit, tė shtunėn  kundėr skuadrės sė tij, Klevis Dalipi pėr kėtė 90-minutėsh thotė: “Kete ndeshje e kemi vleresuar maksimalisht, duke u pergatitur ne te gjitha drejtimet me mjaft kujdes, sepse e dime qe Elbasani, perveē forces qe disponon dhe autoritetit te kampionit ne fuqi, pritet te luaje edhe me lirshem ne fushe, kjo per faktin se tashme i jane “shuar” objektivat madhore, ndersa ne kemi presionin e renditjes, kur nuk na falen hapa fals. Ndaj, per mendimin tim, ne kete ndeshje Vllaznia do ta kete me te veshtire se Elbasani.” Ndeshja mes Vllaznisė dhe Elbasanit do tė gjykohet nga Tanush Latifi i Kolegjiumit tė Gjirokastrės.

Aperture faqe 22 me foto

Kapiteni i skuadrės komenton si tė rėndė disfatėn me 7 gola nė “Old Trafford”

Toti: “Humbja, tragjikja e karrierės sime”

Pas humbjes sė thellė (1:7), tė cilėn Roma e pėsoi nė "Old Trafford" nga Mancester Junajtedi nė ēerekfinaletė Ligės sė Kampionėve, kapiteni i skuadrės italiane, Francesko Toti e ka pranuar se kjo ishte disfata mė e rėndė nė karrierėn e tij profesioniste nė garat europiane. "Po, kjo ėshtė humbja ime mė e rėndė, sepse asnjėherė nuk kam pėsuar humbje me shtatė gola nė garat elite europiane. Vendasit kanė shėnuar po aq herė sa kanė gjuajtur nė portėn tonė", - ka thėnė Toti, i zhgėnjyer pas asaj qė pėrjetoi nė "Old Trafford". Ai ka shtuar se, skuadra e tij ka qenė e hendikepuar nė mungesė tė Rodrigo Tadeit, por kjo nuk ėshtė arsye pėr humbjen katastrofale. "Nuk ka justifikim, por ne u shokuam nga tri golat e mikpritėsve pėr vetėm nėntė minuta. Ne vazhdim u munduam tė kthehemi nė lojė, por nė njė situatė tė tillė ishte e pamundur", - ka pohuar kapiteni romak. Toti, pėrsėri ka folur pėr paraqitjen e mrekullueshme tė Kristiano Ronaldos, i cili nė ndeshjen e sė martės ka shėnuar dy gola, ndėrsa sipas ekspertėve tė futbollit anglez, individi mė i dalluar i ndeshjes ka qenė kapiteni i Manēesterit, Rajan Gigs. "Kam thėnė para ndeshjes se detyra jonė kryesore ėshtė ta ndalim Kristiano Ronaldon, i cili me tė vėrtetė ėshtė futbollist i madh. Megjithėse kam shpresuar se ai nuk do ta ketė mbrėmjen e tij, portugezi na ndėshkoi me dy gola", - ka pėrfunduar Toti. Pas fitores sė thellė ndaj Romės (7:1) dhe kualifikimit nė gjysmėfinale, portugezi i ri i "djajve tė kuq", Kristiano Ronaldo ka marrė mė sė shumti lėvdata, madje bashkėlojtari i tij, Patrik Evra ka theksuar se, Kristiano Ronaldo ėshtė i mirė aq sa Pele e Maradona nė kohėn e tyre. "Kristiano mund tė bėjė tė njėjtė gjė sikur Pele, Maradona apo Xhorxh Best. Ai mė tė vėrtetė mund tė jetė njėri prej futbollistėve mė tė mirė nė botė i tė gjitha kohėrave. Ėshtė gjė e shkėlqyeshme pėr kėtė djalosh fakti se, ai, gjėrat e tilla nuk i bėn vetėm nė stėrvitje, por ēdo veprim ėshtė i aftė ta pėrsėrisė kur ėshtė mėse e nevojshme. Gjithashtu mė rėndėsi ėshtė se ai nuk luan nė atė mėnyrė vetėm pėr vetėn e tij, por pėr skuadrėn, tifozėt dhe natyrisht pėr fitore", - ka theksuar Evra. Sipas tij, rruga deri te suksesi pėr Manēester Junajtedin ende ėshtė e gjatė. "Nėse nuk fitojmė asgjė njerėzit do tė thonė se kemi luajtur futboll tė mirė, por pėr mua kjo nuk mjafton. Nėse nuk fitojmė asnjė trofe, atėherė ky do tė jetė njė edicion i dobėt pėr ne, pa marrė parasysh se kemi luajtur mirė. Duhet tė fitojmė sė paku njė ose dy trofe nė kėtė ediicon. Tre trofe janė fantazi, por gjithēka ėshtė e mundshme", - ka vlerėsuar Evra, duke shtuar: "Nėse gjėrat shkojnė sipas planit, atėherė shumė lehtė mund tė ndodh qė gjėrat tė shkojnė nė mėnyrėn mė tė mirė. Fundi i edicionit pėr Manēester Junajtedin mund tė jetė i shkėlqyeshėm ose mund tė jetė i tmerrshėm. Nė futboll llogariten vetėm trofetė e fituara, kurse vendin e dytė nuk e kujton askush. Kam njė pėrvojė tė tillė nė garėn pėr titull kampioni, kur kam luajtur tek Monako nė vitin 2004. Nė janar kishim 10 pikė epėrsi ndaj Lionit dhe u kualifikuam nė finale tė Ligės sė Kampionėve, por nė fund nuk fituam asgjė. E di saktė se nė cilin moment gjėrat filluan tė shkojnė negativisht dhe nuk dua ta pėrjetoj njė gjė tė tillė sėrish", - ka pėrfunduar Evra.

Hoze Murinjo: “Dua tė qėndroj te Ēelsi”

Trajneri i Ēelzit, Hose Murinjo, parashikon tė qėndrojė nė kėtė klub pa marrė parasysh se mediumet angleze kanė bėrė tė ditur se ai ėshtė nė shėnjestėr tė Real Madridit. Murinjo ka kontratė me Ēelzin deri nė vitin 2010 dhe ka thėnė se nuk do tė bėjė asgjė pėr t'i rritur zėrat rreth zėvendėsimit tė Fabio Kapellos nė krye tė skuadrės madrilene. "Nuk dėshiroj qė emri im tė lidhet me Realin apo me cilindo klub tjetėr, sepse dėshiroj tė qėndroj tek Ēelzi. Do tė vazhdojė tė punoj kėtu dhe nuk dua tė dėgjoj pėr ndonjė klub tjetėr", - ka thėnė Murinjo. E ardhmja e Murinjos nė Ēelsi ėshtė vėnė nė dyshim, pėr shkak tė mospajtimeve me pronarin e klubit, Roman Abramoviē. "Nėse largohem pėr ndonjė arsye, sėrish dėshiroj tė jem trajner i ndonjė klubi europian. Mė pėlqen futbolli anglez dhe dėshiroj tė drejtoj njė klub tė Ligės Premiere, por tani pėr tani nuk mendoj pėr njė gjė tė tillė", - ka nėnvizuar Murinjo. Nė bazė tė fjalėve tė tij, pėr momentin nuk mund tė mendohet njė largim i tij nga Ēelzi pėr tė marrė drejtimin e njė skuadre tjetėr angleze. Qė nga viti 2004, kur mori drejtimin e Ēelzit, Murinjo ka arritur qė me kėtė skuadėr tė fitojė dy tituj kampioni nė Ligėn Premiere. Gjatė kėtij edicioni, Ēelzi ka fituar Kupėn e Ligės, ėshtė kualifikuar nė gjysmėfinale tė Ligės sė Kampionėve, kurse nė kampionatin anglez mbetet vetėm 3 pikė ndaj Manēester Junajtedit. Murinjo mendon se Ēelzi nė kėtė edicion ėshtė duke luajtur mjaft mirė, por ėshtė gjendur nė njė "pozitė tė paparashikueshme" pėr shkak tė lėndimeve tė portierit, Peter Ēeh, kapitenit Xhon Terri, Arjen Robenit dhe Mikael Esienit. "Pa marrė parasysh tė gjitha kėto pengesa, shikoni se ēfarė kemi bėrė. Kjo nuk ėshtė puna ime, por e skuadrės. Kemi bėrė punė tė mirė dhe unė dėshiroj tė vazhdoj me kėtė ritėm", - ka pėrfunduar Murinjo.

Bayern Mynih mund ta lėrė Hargreaves qė tė largohet

Bayern Munich mund ta lere qe te largohet mesfushorin anglez Owen Hargreaves per te Manchester United, u shpreh presidenti i keshillit mbikėqyres te klubit gjerman te futbollit, Franz Beckenbauer. "Nese na propozojne 25-30 milionė euro per Hargreaves, them se do te reflektoj e po keshtu edhe klubi", - deklaroi Beckenbauer per nje tv gjerman. Hargreaves, 26 vjeē, lindur ne Kanada dhe i pergatitur te Bayern Munich, eshte nen kontrate me klubin bavarez deri ne 2010-ėn. Ai eshte kerkuar prej muajsh nga Manchester United, qe ka ofruar 30,4 milionė euro per ta marre ate gjate merkatos se dimrit, ēka nuk u pranua nga drejtuesit e klubit gjerman.

Cana: Riberi, “Ferrari” qė ecėn me 300 km/h

Gibril Cisse nuk eshte i vetmi futbollist, i cili eshte vleresuar pas ndeshjes me Lilen nga kapiteni shqiptar i skuadres se Marsejes, Lorik Cana. Keshtu, duket se mesfushori i kombetares shqiptare eshte bere nje keshilltar per mediat franceze, gazetaret e te cilave kane nisur te pyesin ate per formen e shokeve te skuadres. Pra, ka me shume se dy dite, qe vetem trajneri i OM-se dhe Cana japin prononcime dhe intervista ne shtypin vendas per gjendjen e Marsejes. Teksa dy dite me pare, Cana ka dhene mendimin e tij per shokun e skuadres, Cise, kete here ai ka dhene opinionin e tij, i pyetur se sa ndikon rikthimi i Franc Riberise ne skuadren e Marsejes. “Rikthimi i Frankut na ndihmon shume. Po e shikoja ne ndeshjen me Lilen dhe ai me duket si nje “Ferrari” qe ecen me 300 kilometra ne ore, qe kur niset. Eshte me te vertete nje lojtar shume cilesor dhe ai ka per te qene shpetimtari yne, ne “misionin” e veshtire qe i kemi vene per detyre vetes”, - ka thene Cana.

SPECIALE

Ministria e Arsimit nxjerr udhėzim tė ri pėr kualifikimin e arsimtarėve

Pollo: Edhe mėsuesit kualifikohen me provim

Sipas udhėzimit tė ri tė MASH-it, ata mėsues qė do tė kualifikohen fitues, do tė sigurojnė ngritjen nė kategori dhe do tė kenė njė shtesė nė pagė

Rildo Ngjela

Ministri i Arsimit, Genc Pollo, ka nxjerrė ditėn e djeshme njė udhėzim tė ri, sipas tė cilit, ēdo arsimtar duhet t’i nėnshtrohet njė provimi qė do tė tregojė standardet e mėsimdhėnies sė tyre. Udhėzimi thotė se, rregullat e provimit pėr mėsuesit do tė jenė tė ngjashme me testet e Maturės Shtetėrore. Sipas Pollos, ky udhėzim do t’i motivojė mėsuesit qė tė rrisin standardet e tyre tė mėsimdhėnies. Ai u shpreh se, testimi i mėsueve do tė kryhet me shkrim, nėpėrmjet njė provimi unik pėr lėndėn dhe kategorinė, i cili do tė hartohet dhe korrigjohet nga Qendra e Trajnimit Kombėtar tė Kualifikimit (QTKA). “Provimi do tė administrohet me korrektesė maksimale. Ata mėsues qė do tė kualifikohen fitues, do tė sigurojnė ngritjen nė kategori dhe shtesėn nė pagė”, - tha Pollo, duke cilėsuar se kėto provime do tė mundėsojnė pas 16 vitesh, njohjen e nivelit profesional real tė mėsuesve, zotėrimin e programit lėndor dhe anėn shkencore tė lėndės.

Pėrfitimet

Sipas udhėzimit, provimeve tė kualifikimit i nėnshtrohen vetėm punonjėsit, tė cilėt deri mė datėn 31 dhjetor 2006 plotėsojnė vjetėrsinė e punės nė arsim nga 5 deri nė 9 vjet, pėr shkallėn e tretė tė kualifikimit, nga 10 deri nė 19 vjet, pėr shkallėn e dytė tė kualifikimit, 20 e mė shumė vjet, pėr shkallėn e parė tė kualifikimit. Nė bazė tė kėtij kategorizimi, mėsuesi pėrfiton shtesė nė pagė qė pėr kategorinė e tretė ėshtė plus 10 pėr qind, pėr tė dytėn plus 10 pėr qind dhe pėr tė parėn plus 20 pėr qind. Mėsuesi i cili nuk “kalon” kėtė provim, nuk kualifikohet pėr nivelin pėrkatės qė ka kėrkuar, por ka mundėsi tė aplikojė sėrish vitin e ardhshėm.

Kualifikimi

Mbi bazėn e rezultateve tė kualifikimit nė muajin maj dhe analizės sė kėtyre rezultateve, MASH-i do tė zhvillojė mė tej reformėn nė sektorin kryesor tė arsimit tė mesėm dhe bazė, “me synim ngritjen profesionale tė mėsuesve nė shėrbim tė devizės sonė: “Gjithēka pėr nxėnėsin, duke bėrė ēmos pėr mėsuesin”,- u shpreh ministri. “Deri mė sot, kualifikimi i mėsuesve ėshtė bėrė nė bazė tė njė udhėzimi tė lėshuar 16 vjet mė parė dhe kishte degraduar nė njė avancim automatik nė karrierė dhe nė pagė, pa u lidhur me aftėsitė individuale tė secilit mėsues”, - tha Pollo, sipas tė cilit, pėrzgjedhja e mėsuesve ishte shpesh korruptive, njė sistem qė nuk i shėrben cilėsisė dhe etikės nė arsim. Udhėzimi i ri i MASH-it parashikon se, nė datat 26 dhe 27 maj do tė japin provim pėr t'u kualifikuar mėsuesit me diplomė mėsuesie, me emėrim definitiv ose nė pritmėri; pa diplomė mėsuesie, me arsim tė lartė, tė cilėt japin lėndėt profesionale nė shkollat e mesme profesionale ose tė pėrgjithshme dhe kanė kontratė individuale pune; pa diplomė mėsuesie, me arsim tė lartė, tė cilėt japin lėndėt profesionale nė shkollat profesionale me status kombėtar; pa diplomė mėsuesie, me arsim tė lartė, tė cilėt japin lėndėt e edukimit muzikor ose tė edukimit figurativ dhe kanė kontratė individuale pune. Ndėrsa, nė provimin e kualifikimit mėsuesit do tė vlerėsohen pėr zotėrimin e programeve lėndore; zotėrimin e anės shkencore tė lėndės shkollore dhe zotėrimin e anės metodike tė lėndės.

BOX

Datat e provimeve pėr mėsuesit

Nė datat 26 dhe 27 maj 2007, sipas udhėzimit pėr “Organizimin e kualifikimit pėr punonjėsit arsimorė qė plotėsojnė vjetėrsinė nė sistemin arsimor parauniversitar pėr vitin mėsimor 2006-2007” do tė japin provim pėr t’u kualifikuar mėsuesit:

a) Me diplomė mėsuesie, me emėrim definitiv ose nė pritmėri;

b) Pa diplomė mėsuesie, me arsim tė lartė, tė cilėt japin lėndėt profesionale nė shkollat e mesme profesionale ose tė pėrgjithshme dhe kanė kontratė individuale pune;

c) Pa diplomė mėsuesie, me arsim tė lartė, tė cilėt japin lėndėt profesionale nė shkollat profesionale me status kombėtar;

d) Pa diplomė mėsuesie, me arsim tė lartė, tė cilėt japin lėndėt e edukimit muzikor ose tė edukimit figurativ dhe kanė kontratė individuale pune.

BOX

Provimet do jenė vetėm me shkrim ose vetėm me gojė

Nė provimin e kualifikimit mėsuesit do tė vlerėsohen pėr:

a) Zotėrimin e programeve lėndore

b) Zotėrimin e anės shkencore tė lėndės shkollore

c) Zotėrimin e anės metodike tė lėndės

BOX

Provimeve tė kualifikimit i nėnshtrohen vetėm punonjėsit tė cilėt, deri mė datėn 31 dhjetor 2006 plotėsojnė vjetėrsinė e mėposhtme tė punės nė arsim:

a) nga 5 deri nė 9 vjet, pėr shkallėn e tretė tė kualifikimit;

b) nga 10 deri nė 19 vjet, pėr shkallėn e dytė tė kualifikimit;

c) 20 e mė shumė vjet, pėr shkallėn e parė tė kualifikimit.

Nė bazė tė kėtij kategorizimi, mėsuesi pėrfiton shtesė nė pagė, e cila pėr kategorinė e tretė ėshtė plus 10%, pėr tė dytėn plus 10% dhe pėr tė parėn plus 20%.

Mėsuesi i cili nuk “kalon” kėtė provim, nuk kualifikohet pėr nivelin pėrkatės qė ka kėrkuar, por ka mundėsi tė aplikojė sėrish vitin e ardhshėm.

BOX

Kualifikimi pėr vitin 2007

Nė ēdo vit mėsimor, me urdhėr tė posaēėm tė ministrit, zhvillohen veprimtaritė pėr shkallėt e kualifikimit tė punonjėsve qė kanė njė vjetėrsi tė caktuar nė arsim. Kėta kalojnė nė njė provim para komisioneve lokale dhe fitojnė njė nga tri shkallėt e kualifikimit, tė cilat u sigurojnė shtesa pėrkatėse page. Programet e provimeve u kėrkojnė pjesėmarrėsve nė provim tė dėshmojnė kompetenca tė caktuara profesionale. Ky sistem kualifikimi ėshtė ngritur mbi parimin e pagės sipas meritės, por nuk ka funksionuar kurrė si i tillė. Kualifikimi ėshtė rrudhur thjesht nė njė shtesė automatike tė pagės, pėrderisa nuk ka ndodhur qė nė provimet tė mbetet qoftė edhe njė pjesėmarrės. Pėr pasojė, ky kualifikim nuk i jep asnjė nxitje ngritjes profesionale tė mėsuesve. Morali i korrektesės sė kėtyre provimeve ėshtė edhe mė i ulėt se ai i provimeve tė maturės para maturės shtetėrore. Kėshtu shpėrdorohet shumė kohė, para dhe energji pėr njė falsifikim masiv shtetėror.

Me synimin qė:

•  Provimet me mėsuesit tė kenė po atė standard tė moralit si ato me nxėnėsit (matura shtetėrore);

•  Sistemi i kualifikimit tė funksionojė vėrtet sipas parimit tė pagės sė meritės;

•  Sistemi i kualifikimit tė shėrbejė si njė nxitės i fortė pėr ngritjen profesionale tė mėsuesve;

Duke filluar nga sivjet, provimet e kualifikimit do tė zhvillohen me njė nivel tė lartė korrektese dhe objektiviteti.

Cilat do tė jenė ndryshimet kryesore?

•  Shumica e provimeve do tė kryhen vetėm me shkrim. Testet do tė jenė unike pėr tė gjithė mėsuesit e njė lėnde e tė njė kategorie kualifikimi. Ato do tė hartohen nėn pėrgjegjėsinė e Qendrės Kombėtare tė Trajnimit dhe Kualifikimit.

Provimet me shkrim do tė zhvillohen kryesisht nė qendrat e qarqeve ose tė rretheve. Administrimi i tyre do tė sigurojė fshehtėsinė e testit dhe korrektesė nė zhvillimin e provimit.

Pėrgjigjet e mėsuesve do tė vlerėsohen qė tė gjitha nė Tiranė.

•  Njė pjesė e provimeve do tė zhvillohen me gojė, si pėr mėsuesit e edukimit fizik, muzikor ose tė arteve figurative dhe tė lėndėve profesionale.

Ndryshe nga provimet e deritanishme me gojė, ato do tė pėrqėndrohen nė Tiranė ose pak qytete mė tė mėdha, me komisione qendrore.

•  Pėr herė tė parė pėrfshihen nė sistemin e kualifikimit edhe punonjėsit me arsim tė lartė pa diplomė mėsuesie qė japin lėndėt profesionale nė shkollat e mesme profesionale. Pėr njė kohė tė gjatė, shteti u ka borxh kėtyre mėsuesve shtesėn nė pagė pėr avancimin profesional dhe pėrkujdesjen pėr trajnimin e tyre sistematik.

BOX

FOTO E VOGEL E POLLOS

“Gjithēka pėr nxėnėsin, duke bėrė ēmos pėr mėsuesin”

“Mėsuesve-kandidatė pėr kualifikim nuk do t'u duhet tė lexojnė ndonjė literaturė profesionale pėr provimin e pritshėm. Ata thjesht do tė dėshmojnė sa zotėrojnė programin lėndor dhe anėn shkencorė tė lėndės. Vetėm kaq pėr sivjet, kurse duke filluar nga viti i ardshėm, mėsuesve do t'u duhet tė mbledhin pikė (kredite) gjatė trajnimeve tė tyre, por edhe tė sigurojnė pikė (kredite) tė tjera pėr cilėsinė e mėsimdhėnie-mėsimnxėnies brenda nė klasė. Provimet korrekte pėr kualifikim do tė na mundėsojnė, pėr herė tė parė, njohjen e nivelit tė vėrtetė profesional tė mėsuesve nė zotėrimin e programit lėndor dhe anės shkencore tė lėndės. Vetėm tani, duke njohur mirė gjendjen, do tė mundemi tė pėrvijojmė njė program “kirurgjikal” trajnimi pėr mėsuesit. Qėllimi ynė ėshtė pikėrisht ngritja profesionale e mėsuesve, pasi deviza jonė themelore ėshtė “Gjithēka pėr nxėnėsin, duke bėrė ēmos pėr mėsuesin”

RAJONI

Konferencė ndėrkombėtare pėr Kosovėn nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės

Ekipi Negociator udhėton pėr nė Nju-Jork

Anėtarėt e Ekipit tė Unitetit, tė cilėt kanė udhėtuar pėr nė Shtetet e Bashkuara, marrin pjesė nė Konferencėn Ndėrkombėtare, “Kosova nė 120 ditėt e tranzicionit”.

Nė konferencėn e organizuar nga fondacioni Rok Feller do tė marrin pjesė edhe personalitete tė larta amerikane, pėrfshirė ish-presidentin Bill Klinton dhe ndihmėssekretarin amerikan tė Shtetit, Nikollas Bėrns, si dhe autoritete nga shtete me pėrvoja tė ngjashme nė botė.

Presidenti i Kosovės, Sejdiu, qė ėshtė kryesues i delegacionit tė Prishtinės nė kėtė konferencė tha se, delegacioni i Kosovės do tė prezantonte shumė argumenta pėr funksionimin e Kosovės nė tremujorin e parė.

Presidenti Sejdiu ka deklaruar se, Kosova, tashmė ishte e gatshme tė funksiononte si shtet i pavarur dhe kjo sipas tij do tė nėnkuptonte se Kosova ėshtė e gatshme tė marrė edhe pėrgjegjėsitė e saj.

Zyrtarė tė qeverisė sė Kosovės janė shprehur optimistė se, brenda 120 ditėve tė tranzicionit, institucionet e Kosovės do tė pėrgatisin infrastrukturėn e nevojshme pėr bartjen e kompetencave, nė mėnyrė qė Kosova tė hyjė e pėrgatitur nė fazėn tjetėr tė statusit, kurse zyrtarė ndėrkombėtarė thonė se disa kompetenca do t’u mbeten pasuesve tė UNMIK-ut.

Kryeministri Ēeku ka thėnė se pret qė konferenca pėr Kosovėn nė Nju-Jork tė sqarojė sfidat me tė cilat do tė pėrballėt Kosova nė atė qė cilėsohet fazė e tranzicionit.

Veton Surroi ka deklaruar se nuk i ėshtė kushtuar fare rėndėsi ēėshtjes sė funksionimit tė Kosovės nė 120 ditėt e para, pas miratimit tė rezolutės sė rė dhe se konferenca ishte njė rast i mirė qė tė realizohej pikėrisht njė gjė e tillė.

Deklarata e ambasadorit gjerman nė Beograd shkakton reagime tė shumta

"Moszgjidhja e statusit tė Kosovės

mund tė hapė ēėshtjen e Vojvodinės" 

"Kosova duhet tė bėhet sa mė parė shtet i pavarur me mbikėqyrje ndėrkombėtare, siē parashikohet edhe nė planin e Marti Ahtisarit, ndryshe, shumė shpejt mund tė hapen edhe probleme tjera, si Vojvodina dhe Sanxhaku", - ka deklaruar ambasadori gjerman nė Beograd, Andreas Cobel. Kjo deklaratė e ambasadorit gjerman nė Beograd, Andreas Cobel, ka shkaktuar reagime tė shumta nė Beograd dhe Novi Sad tė Vojvodinės. Qeveria serbe kėrkon shpjegim zyrtar prej qeverisė gjermane, ndėrsa hungarezėt rikujtojnė se Hungaria ka humbur pas Luftė sė Parė Botėrore dy tė tretat e territorit.

"Insistimi qė Kosova tė mbetet pjesė e Serbisė, mund tė ēojė deri tek destabilizimi i Serbisė dhe hapja e mundshme e ēėshtjes sė Vojvodinės. Kjo ėshtė vetėm analizė dhe jo kėrcėnim", - theksoi ambasadori gjerman nė Beograd, Andreas Cobel, nė njė forum ndėrkombėtar tė lėvizjes europiane serbe.

“Marrėveshje mes serbėve dhe shqiptarėve nuk do tė ketė kurrė. Prandaj tė gjitha insistimet pėr vazhdimin e bisedimeve janė tė pakumptimta. Misioni i KS tė OKB nė Kosovė mund tė konstatojė vetėm se kėta dy popuj nuk duan tė jetojnė sė bashku. Kjo dihet kaherė", - theksoi Cobel, duke shtuar se misioni i kėrkuar nga Rusia ka shtyrė zgjidhjen e statusit edhe pėr dy muaj tė tjerė.

Ambasadori gjerman rikujtoi se, "Serbia, gjatė 15 muajve tė bisedimeve dhe tetė vjet pas humbjes sė kontrollit atje, nuk ka ofruar ndonjė koncept pėr riintegrimin e Kosovės. Serbia as qė ėshtė nė gjendje t'i integrojė shqiptarėt tė cilėt duan pavarėsi. Shumėkush nė Serbi do tė dėshironte qė nė Kosovė tė shpėrthejnė trazirat e shkaktuara prej shqiptarėve; me synim qė t'i justifikojnė pohimet e tyre pėr kėrcėnime nga terrorizmi para bashkėsisė ndėrkombėtare. Nė vend tė insistimit qė Kosova tė mbetet brenda kufijve tė Serbisė do tė ishte mė mirė qė Beogradi dhe Prishtina tė punojnė sė bashku, nė mėnyrė qė brenda 20 deri 25 viteve tė ardhshme tė anėtarėsohen nė BE”, - theksoi Cobel duke nėnvizuar se, "nuk janė tė vėrteta pohimet qė Kosova gjithmonė ka qenė nė kuadėr tė Serbisė. Kosova ėshtė futur brenda territorit tė Serbisė, nė vitin 1912, ndėrsa Vojvodina ėshtė bėrė pjesė e saj nė vitin 1918."

Ambasadori gjerman tha se, "nė rast destabilizimi tė Serbisė ėshtė e mundur qė Hungaria tė kėrkojė Vojvodinėn." Kjo deklaratė ka shkaktuar reagime tė shumta nė Serbi dhe Vojvodinė. Pėr shkak tė kėtyre deklaratave, qeveria serbe i ka dėrguar notė proteste qeverisė gjermane me shpjegimin se, "deklaratat e ambasadorit paraqesin pėrzierje tė madhe nė punėt e brendshme tė Serbisė." Beogradi kėrkon prej Berlinit zyrtar tė deklarohet nėse kėto janė qėndrime zyrtare tė Gjermanisė.

Radikalėt i quajtėn deklaratat e ambasadorit "skandal tė paparė diplomatik" dhe kėrkuan largimin e tij nga Serbia. Me tone tė njėjta u shprehėn edhe socialistėt. Koalicioni i listės pėr Sanxhak kumtoi se, "boshnjakėt e atjeshėm janė tė interesuar pėr stabilitet nė Serbi dhe nė rajon." Ndėrsa, kryetari i ligės sė socialdemokratėve tė Vojvodinės, Nenad Ēanak u shpreh: "Esenca e kėtij mesazhi ėshtė se pavendosmėria e udhėheqėsisė serbe do tė hapė tė gjitha problemet dhe ēėshtjet e pazgjidhura nė Serbi. Midis Kosovės, Sanxhakut dhe Vojvodinės nuk ka asnjė ngjashmėri. Kosova ėshtė ēėshtje e definitimit tė kombit shqiptar nė Ballkan. Sanxhaku ėshtė ēėshtje e tė drejtave tė njeriut, ndėrsa Vojvodina e demokratizimit tė pėrgjithshėm nė Serbi. Kėto janė ēėshtje plotėsisht tė ndryshme, por ėshtė shumė e vėrtetė se tė gjitha do tė hapen nė qoftė se nuk zgjidhen."

Ndėrsa, kryetari i Lidhjes sė Hungarezėve tė Vojvodinės, Jozhef Kasa, thotė se, mė mirė do tė ishte sikur problemet tė zgjidhen dhe jo tė grumbullohen. Hungarezėt i kuptojnė traumat serbe pėr shkak tė humbjes sė territorit, sepse edhe Hungaria pas Luftės sė Parė Botėrore i ka humbur dy tė tretat e territorit.

"Marrėveshja e atėhershme ishte e pashembullt dhe kundėr tė drejtės ndėrkombėtare. Megjithatė, Hungaria i ka humbur dy tė tretat e territorit tė saj, ndėr to edhe territorin e Vojvodinės. Nė qoftė se insistohet se nuk mund tė ketė ndryshime kufijsh dhe territoresh, atėherė bashkėsia ndėrkombėtare duhet tė ulet dhe ta rishikojė marrėveshjen e vitit 1920. Serbia duhet kuptojė qė zgjatja e problemit dhe konflikti me tėrė bashkėsinė ndėrkombėtare do tė na futė nė probleme edhe mė tė mėdha", - theksoi Jozhef Kasa.

UNDP: Varfėria dhe papunėsia,

shqetėsim kryesor pėr Kosovėn

Shqiptarėt dhe serbėt kanė qėndrime tė ndryshme pėr pakon e Ahtisarit dhe statusin e Kosovės. Megjithatė, ėshtė varfėria dhe papunėsia pika qė i bashkon kėto dy komunitete. Raporti i fundit i paralajmėrimit tė hershėm i Programit pėr Zhvillim tė Kombeve tė Bashkuara, thotė se, nė rast tė pavarėsisė sė Kosovės, njė nė 10 serbė do ta lėshonte Kosovėn. Por, trendi i migrimit nuk mungon as tek shumica shqiptare, tė cilėt do tė migronin pėr shkaqe ekonomike. “Siē ėshtė pritur, shumica e shqiptarėve tė Kosovės kanė qasje pozitive ndaj pėrmbajtjes sė pakos sė Ahtisarit. Nė anėn tjetėr, mė shumė se 80 pėr qind e serbėve tė anketuar kanė qasje negative pėr pakon. Kjo anketė tregon se edhe serbėt edhe shqiptarėt e pėrkrahin, por edhe kanė hezitime pėr planin”, - thotė shefi i UNDP-sė nė Kosovė, Frode Mauring, i cili ėshtė i bindur se kur ky plan tė fillojė sė implementuari, implikimet politike do tė lihen mėnjanė dhe tė gjitha komunitetet do tė punojnė sė bashku, pėr njė perspektivė mė tė mirė ekonomike. Mauring thotė se, nė rast tė pavarėsisė, njė nga 10 serbė tė Kosovės do tė braktisnin Kosovėn, gjė kjo qė hedh poshtė pohimet e mėhershme, se pavarėsia mund tė shkaktojė eksod masiv tė serbėve. “Qe thėnė se minoritetet serbe do tė ikin nga Kosova nėse miratohet plani i Ahtisarit, por anketa tregon se, njė nė dhjetė serbė e shqyrton braktisjen e Kosovės si reagim ndaj implementimit tė planit tė Ahtisarit, por njė nga pesė serbėt e Kosovės e shqyrtojnė emigrimin kryesisht pėr shkaqe ekonomike. Po ashtu, dy nga pesė shqiptarė tė Kosovės shqyrtojnė emigrimin dhe kjo nėnkupton se kundruall njė serbi qė dėshiron tė emigrojė nga Kosova, janė 15 shqiptarė qė e duan tė njėjtėn gjė”, - thekson Mauring. Anketa ka treguar se, shqetėsim kryesor pėr tėrė popullatėn ėshtė varfėria dhe papunėsia. “Siē e kam thėnė edhe mė parė, statusi nuk ėshtė shkopi magjik qė i zgjidh tė gjitha problemet. Sėrish, kur po pyeten tė anketuarit, ndėr problemet mė tė mėdha i radhisin varfėrinė dhe papunėsinė dhe jo ēėshtjet politike. Mė shumė se gjysma e popullatės mendojnė se qeveria dhe jo UNMIK-u ka pėrgjegjėsi pėr ta zgjidhur kėtė ēėshtje”, - thotė Mauring. Ndryshe, anketa tregon se, UNMIK-u u paraprin tė gjitha institucioneve, nė pėrjashtim tė gjykatave, si institucioni me shkallėn mė tė ulėt tė kėnaqshmėrisė. Edhe organet e sigurisė, KFOR-i e SHPK-ja kanė shėnuar rėnie tė nivelit tė kėnaqshmėrisė, ashtu sikurse edhe institucionet qeverisėse. Pesimizmi politik ka arritur nė 50 pėr qind, niveli mė i lartė qė nga korriku i vitit 2002, ndėrsa edhe pesimizmi ekonomik ėshtė nė rritje tė vazhdueshme. Anketa ėshtė bazuar nė intervistat sy mė sy dhe ka pėrfshirė 1250 tė intervistuar, prej tė cilėve 851 shqiptarė, 206 serbė dhe 192 tė komuniteteve tė tjera. 

BOTA

Pas njė serie sulmesh nė disa vende

A po kthehet terrori sėrish?

Pėr sulmet e fundit e ka marrė pėrgjegjėsinė Al Kaida e Magrebit islamik, njė organizatė ndėrkombėtare kjo e pėrbėrė nga grupet terroriste afrikano-veriore

Tė mėrkurėn mė 11 prill dy sulme me makina-bombė tronditėn kryeqytetin e Algjerisė: njė bombė shpėrtheu pėrpara godinės qeveritare nė qendėr tė qytetit dhe tjetra pėrpara njė rajoni policie.

Shumė njerėz gjetėn vdekjen, mbi 200 tė tjerė u plagosėn. Ky ėshtė deri mė sot sulmi mė i rėndė nė Algjeri nė valėn e njė serie aktesh terroriste, qė disave u ka ngjallur frikėn se po kthehet terrori.

Dhjetra tė vdekur dhe mbi 200 tė plagosur. Kufoma tė sakatuara, godina tė shkatėrruara, panik nė popullsi - pamjet e sė mėrkurės mė 11 prill nga Algjeri janė pamje tmerri dhe tė kujtojnė sulmet e shumta tė organizatės terroriste islmaike Al Kaida si nė Madrid, nė Londėr apo nė Nju-Jork. 

Pėr sulmet e fundit e ka marrė pėrgjegjėsinė Al Kaida e Magrebit islamik, njė organizatė ndėrkombėtare kjo e pėrbėrė nga grupet terroriste afrikano-veriore. Edhe pesė vjet pas luftės civile nė Algjeri terrori po vazhdon, thotė Abelha Sherif, gazetare e sė pėrditshmes sė njohur algjeriane "Le Matin": "Ajo qė mė shkon nė mendje ėshtė se ne po sillemi nė njė rreth vicioz. Ne gjatė gjithė kohės sillemi brenda njė rrethi tė mbyllur dhe unė kam frikė pėr vendin tim. Njėkohėsisht, unė kam besim, sepse nė popull ka njė bazė qė ka vullnetin pėr ndryshime."

Qysh nga fundi i luftės civile nė vitin 2002, Algjeria po pėrpiqet tė gjejė rrugėn drejt paqes dhe stabilitetit, por mė kot. Pakti i pajtimit i presidentit algjerian, Abdelaziz Buteflika, qė synonte tė sillte paqen me islamistėt, duket se nuk funksionon. Madje, organizata terroriste islamike ka shpallur shtrirjen e luftės nė tė gjithė Magrebin. Gazetarja algjeriane, Abelha Sherif, ende nuk ka besim se do tė arrihet pajtimi. "Me Buteflikėn erdhi pajtimi i njohur civil, por ne pyesnim veten: pajtim me kė? Me vrasėsit? Me pėrdhunuesit e fėmijėve? Me njerėzit qė u prisnin kokėn tė tjerėve? Nė mbarė botėn s“kishte ndodhur njė gjė e tillė, qė kasapėve si kėtyre t“u shtrihej dora, duke e ditur qė ata janė fajtorė. Nga marrėveshja e pajtimit ne arritėm deri tek amnistia dhe qindra terroristė u amnistuan, duke u fshirė prej regjistrit tė penaliteteve. A luftohet terrorizmi nė kėtė mėnyrė  apo mos vallė ne jemi duke e ankoruar dhunėn nė shoqėri?", - shprehet ajo.

Nė fillim tė javės kamikazėt u hodhėn nė erė nė Kazablakė. Edhe kėtu pamjet ishin tė ngjashme: kufoma tė sakatuara, godina tė shkatėrruara dhe panik nė popull.

Fillimisht, Maroku e mė pas Algjeria: nuk ėshtė rastėsi qė u prekėn pikėrisht kėto dy shtete tė Magrebit, mendojnė ekspertėt. El Kaida, ndėrkohė po pėrpiqet me intensitet qė tė ekspandojė nė rajon. Terrori po rikthehet. Nė fillim tė javės, katėr atentatorė kamikazė vdiqėn gjatė kontrolleve nė Kazablankė. Autoritetet marokene prej javėsh janė vendosur nė gjendje alarmi tė shkallės sė lartė.

Edhe nė Tunizi po shtohet numri i arrestimeve ndaj tė dyshuarve si islamistė, vė nė dukje historiani francez Benjamin Stora: "Ka njė formė tė re tė rezistencės politike dhe sociale brenda klasave dhe brezave tė rinj nė Magreb, nė qytetet e mėdha tė Marokut dhe tė Algjerisė. Por ne nuk duhet tė harrojmė as Tunizinė, ku nė fund tė vitit 2006 pati njė valė sulmesh terroriste fare pranė Tunizit. Si rrjedhojė, ushtria tuniziane nisi luftėn kundėr kėsaj vale nėpėr periferitė e qyteteve tė Tunizisė."

Vala e dhunės nė Magreb, ndoshta sapo ka filluar, vėrejnė vėzhguesit. Si datė tė shėnuar pėr luftėn, Al Kaida ka pėrzgjedhur pėrvjetorin e sulmit nė Xhebra. Nė prill, pėrpara pesė vjetėsh njė atentator kamikaz u hodh nė erė pėrpara sinagogės sė ishullit. Si pasojė gjetėn vdekjen askohe 20 vetė, ndėr ta edhe 14 gjermanė.

Shpėrthen bombė nė godinėn e parlamentit irakian 

Njė shpėrthim ka tronditur godinėn e parlamentit irakian nė zonėn e sigurisė sė lartė nė Bagdat. Sipas tė dhėnave tė zėdhėnėsit parlamentar, shpėrthimi ka ndodhur nė mensėn e godinės. Si rrjedhojė janė plagosur shumė njerėz. Nė mėngjes, njė atentator kamikaz shkatėrroi njė nga nėntė urat e Badatit, duke shkaktuar vdekjen e tetė vetėve. Sipas tė dhėnave tė policisė, atentatori udhėtoi me njė kamion tė mbushur me lėndė shpėrthyese nė urėn mbi lumin Tigėr dhe e hodhi kamionin nė erė. Rreth 20 makina tė tjera ranė nė lumė.

Rreth 20 politikanė kanė shpallur kandidaturat

Kandidatėt pėr zgjedhjet presidenciale 2008

Nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės janė rreth 20 politikanė qė kanė shpallur kandidaturat pėr president ose qė kanė ndermend tė kandidojnė. Disa janė mjaft tė njohur, si senatorėt Hillary Clinton apo John McCain. Tė tjerėt janė mė pak tė ekspozuar.

Nga 10 politikanėt qė kėrkojnė miratimin e Partisė Republikane pėr tė kandiduar pėr postin e presidentit vitin qė vjen, mund tė mos jetė shumė publik njėri nga kandidaturat mė tė fundit pėr t’u futur nė garė. 

Ai ėshtė Tom Tancredo dhe shpalli kandidaturėn pėr president tė Shteteve tė Bashkuara. Tancredo ėshtė kongresmen nga Koloradoja, i cili e mbėshtet suksesin pėr nė Shtėpinė e Bardhė nė njė ēėshtje tė vetme. “Po flas nė radio, sepse ne pėrballemi me njė problem tė pėrmasave tė mėdha... dhe qė quhet imigracioni ilegal”, - thotė kandidati.

Ekspertė tė politikės thonė se, Tancredo apo kandidatė tė tillė kanė shanse tė vogla pėr tė fituar mbėshtetjen republikane. Mes tė tjerėsh janė edhe kongresmeni i Kalifornisė, Duncan Hunter, kongresmeni nga Teksasi dhe ish-guvernatori i Virxhinias, Jim Gilmore.

Por, edhe nga ana e demokratėve ka shumė konkurrues qė po luftojnė pėr tė tėrhequr vėmendjen. Ndėr mė tė njohurit janė senatorėt Hillary Clinton, Barak Obama dhe John Edwards. Ndėrsa, ish-senatori i Alaskės Majk Gravell dhe kongresmeni i Ohajos Denis Kuēiniē rrallė pėrmenden nė mjetet e shtypit rreth fushatės sė tyre.

Guvernatori i Nju-Meksikos, Bill Riēardson, tėrhoqi vėmendjen si ish-pjesėtar i kabinetit tė ish-presidentit Klinton. Por edhe Riēardson nuk po kapėrcen dot hendekun pėr t’u bėrė njė zė nė kampin tepėr tė ngarkuar demokrat. Riēardson po e bazon politikėn e tij rreth shėrbimit si ambasador i administratės sė presidentit Klinton nė OKB dhe shpesh duke sulmuar politikat e presidentit Bush nė arenėn ndėrkombėtare. “I di kritikat e zakonshme ndaj guvernatorėve, kur thonė qė ne nuk kuptojmė nga politika e jashtėme. Ndoshta kjo mund tė thuhet pėr ndonjė guvernator nga Teksasi, por jo pėr mua”, - thotė zoti Riēardson.

Shtohet pyetja se pse kaq shumė kandidatė me shanse mjaft tė vogla pėr tė fituar po qėndrojnė nė garė? Eksperti Ross Baker i Universitetit “Rutgers” thotė se, shumė prej tyre shpresojnė tė kenė shans nėse disa kandidatė mė tė njohur ndeshin pengesa nė fushatat e tyre. “Ata qė janė shumė tė njohur tani dhe qė duket tė jenė fitues tė mundshėm mund tė zbehen dhe njerėzit tė humbasin interesin ndaj tyre. Fushata e tyre mund tė venitet. Sa mė e gjatė tė jetė fushata, aq mė tė mėdha janė shanset qė dikush tė gabojė.” Tė dhėnat e fundit nga grumbullimi i fondeve pėr fushatat tregojnė se kandidatėve mė pak tė njohur do t'u duhet tė kapėrcejnė njė hendek tė gjerė qė tė merren seriozisht nė betejen pėr president.

Demokratėt Klinton dhe Obama grmbulluan mė shumė se 25 milionė dollarė secili, ndėrkohė qė kandidati republikan Mittt Romney siguroi 21 milionė dollarė nė tremujorin e parė tė kėtij viti. Kjo, krahasuar me 500 mijė dollarė secili tė grumbulluara nga kandidatėt republikanė Duncan Hunter dhe Mike Huckabee.

John Fortier ėshtė ekspert i ēėshtjeve politike amerikane me Insitutin Enterprize nė Washington. “Grumbullimi i parave ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr arsye praktike si pėrshembull reklamat, Por, gjithashtu bėhet simbol i fuqisė sė kandidatėve.”

Si rezultat i numrit tė madh tė kandidatėve, tė dy partitė mund tė presin debate publike tė shumta nė muajt para kongresve partiake dhe zgjedhjeve paraprake janarin qė vjen.

Krokodili i “gllabėron” krahun njė veterineri nė kopshtin zoologjik

Veterineri i njė kopshti zoologjik nė Tajvan ka vuajtur njė goditje tė tmerrshme nga njė prej kafshėve qė kishte ai nėn mbrojtje. Njė krokodil i ka ‘gllabėruar’ krahun e tij tė majtė teksa ai po mundohej t'i bėnte njė injeksion qetėsues. Gjithēka ndodhi nė kopshtin zoologjik tė Kaohsiung, qytet nė jug tė kėtij vendi, rreth 350 kilometra nga kryeqyteti, Taipei. Kafsha ėshtė vrarė menjėherė, ndėrsa Chang Po-yu's, i ėshtė nėnshtruar njė ndėrhyrjeje urgjente kirurgjikale pėr t'i shpėtuar ekstremitetin e shkėputur.

KOMENTE

Sinjalet e Moskės pėr rend tė ri

Julian Borger

“The Guardian”

Lajmi qė Washingtoni dhe Moska janė nė rrugė tė rifillimit tė njė gare tė re tė armatimit ka sjellė prapa disa kujtime tė pakėndshme, por ėshtė edhe njė tregues pėr njė tė ardhme tė komplikuar.

Kėrcėnimi i Kremlinit pėr t’iu kundėrvėnė instalimit tė raketave mbrojtėse amerikane nė Evropėn lindore ėshtė njė shenjė se Rusia nuk e ka ndėrmend qė edhe mė tutje t’i nėnshtrohet paqes amerikane.

Atė qė nė fund tė viteve tė `90-tė nė perėndim e konsideronin si njė muaj i mjaltit tė pasluftės sė ftohtė, kurse liderėt e rinj tė Moskės kėtė mė shumė e konsideronin si njė pėrdhunim tė vendit tė tyre. Nė sytė e tyre Washingtoni, Londra dhe disa oligarkė tė paskrupullt i kanė rrėmbyer Rusisė perspektivėn ekonomike nė njė moment dobėsie. Strategjia e politikės sė jashtme ruse, e botuar nga qeveria ditėt e kaluara, e bėn shumė tė qartė qė Moska beson se tashmė ka pėrfunduar epoka e hegjemonisė amerikane.

“Miti pėr njė botė njėpolare ka dėshtuar, posaēėrisht nė Irak”, - thuhet nė elaboratin pėr politikė tė jashtme ruse. “Njė Rusi e fortė dhe plot vetėbesim ėshtė bėrė pjesė integrale e ndryshimeve pozitive nė botė”.

Dokumenti strategjik ėshtė njė elaborat mbi polemikėn antiamerikane qė para dy muajsh nė Mynih e ka mbajtur presidenti Vladimir Putin, ku ai i ka shokuar diplomatėt perėndimorė.

“Fjalimi i Mynihut mund tė jetė njė ngjarje.... ne kthehemi prapa tash dhe themi: tashmė ēdo gjė ka ndryshuar, por ne do tė duhej ta shihnim duke ardhur”, - thotė Cliff Kupchan, ish-zyrtar i lartė i Departamentit tė Shtetit tė SHBA-ve.

Kudo nėpėr botė, Rusia e Putinit ėshtė duke e shpėrndarė lajmin se brenda pak kohėsh kanė ndėrmend ta sfidojnė lidershipin e SHBA-ve nė marrėdhėnie ndėrkombėtare. Kėtė ka filluar tė bėjė, duke e kundėrshtuar fuqishėm ekspansionin nė vendosjen e raketave balistike tė NATO-sė nė lindje tė Evropės. Ka rezistuar pėr t’i vendosur sanksione tė ashpra kundėr Iranit dhe tash sė fundi ka refuzuar qė tė pajtohet me njė plan tė OKB-sė pėr t’i dhėnė Kosovės pavarėsi. Moska gjithashtu po lėshon sinjale qė dėshiron tė trajtohet si partnere serioze nė Lindje tė Mesme, duke u takuar me zyrtarė tė Hamasit, tė cilėt perėndimi po i pėrndjek. Derisa retorika ruse po pasurohen me jehona tingujsh tė Luftės sė Ftohtė, nė botė po ka gjithnjė e mė shumė dallime sesa ngjashmėri, kurse rivaliteti ėshtė i ngjashėm si nė periudhėn sovjetike.

Shumica e kryqėzorėve nuklearė, ndėrkontinentale tė SHBA-ve dhe tė Rusisė janė tė drejtuara kah njėri- tjetri, por ata nuk janė edhe mė tutje nė pozita provokuese. Dy vendet gjithashtu nuk janė tė angazhuar kundėr njėri-tjetrit nė aspektin ideologjik. Washingtoni ndoshta ėshtė nė njė pozitė tė pėrleshjeve intelektuale lidhur me doktrinėn e Bushit, luftimin e ekstremizmit duke shpėrndarė demokraci, ndėrsa nė anėn tjetėr, doktrina e Putinit ėshtė krejt e kundėrt, e shprehur me pragmatizėm. Temė thelbėsore nė Moskė ėshtė kėrkesa qė idetė e saj tė merren parasysh.

Zanafilla e problemit ėshtė ekonomike dhe shpie prapa nė periudhėn e Boris Jelcinit, kur njė Rusi e shkretuar e ofroi vetėn e saj para perėndimit si njė partnere junior. Kjo periudhė shihet nga zaptuesit aktualė tė Kremlinit si njė kohė e poshtėrimit kombėtar.

“Frika e ngulitur nė vitet e `90-tė tash e drejton Rusinė e Putinit qė tė ecė pėrpara”, - tha njė diplomat. “Ata e urrejnė jostabilitetin dhe dobėsinė qė e kishte pėrshkuar Rusinė”.

Ēmimi i gazit dhe i naftės e ka transformuar gjendjen. Rusia nuk ėshtė mė njė debitore e papėrmirėsueshme. Njė vetėsiguri ishte shfaqur nė takimin e G8-tės, tė mbajtur nė vitin 2006-tė nė St. Petersburg.

Pėrkundėr bollėkut perėndimor nė secilėn fushė, tash po mbizotėron njė pėrcaktim i ri se Rusia nuk do tė mund tė absorbohet nga Evropa. Qeveria e Boris Jelcinit ngazėllehej me idenė pėr t’iu bashkuar Bashkimit Evropian, por kjo ide tashmė ėshtė e vdekur. Nė njė prononcim pėr nder tė 50-vjetorit tė lindjes sė Bashkimit Evropian, z. Putin u shpreh hapur qė Rusia “nuk ka kurrfarė qėllimi pėr t’iu bashkuar BE-sė, ose themelimin e ēfarėdo vije institucionale qė do ta asocionte me tė”.

Lidhjet e Moskės me Evropėn tash janė tė definuara nga roli i Rusisė si furnizuesja kryesore e kontinentit me gaz. Taktikat e veprimit tė Rusisė kanė qenė tė gjiganteve tė mėdha qė kėrkojnė tė maksimalizojnė fuqinė nė treg. Para se tė bėjė njė marrėveshje me BE-nė si tėrėsi, Rusia ka negociuar individualisht me shtete tė ndryshme tė BE-sė – duke u marrė vesh me Gjermaninė pėr tė ndėrtuar nė Baltik gazsjellėsin verior dhe zgjatjen e njė gypi tjetėr deri nė Hungari. Moska nė ketė mėnyrė ka shkatėrruar pėrpjekjet e pėrbashkėta tė BE-sė pėr tė kufizuar varėsinė e tyre nga Rusia.

Pasi Moska ndali furnizimin me gaz tė Ukrainės, Bjellorusisė dhe Lituanisė, ėshtė ngjallur frika qė Rusia nė kėtė mėnyrė po dėshiron tė dėrgojė mesazh nė Evropė pėr krijimin e njė hegjemonie tė re, politike. Por Dmitri Trenin, ish-zyrtar i lartė i Rusisė pėr ēėshtje ushtarake, argumenton se kėto paranoja janė duke e keqinterpretuar epokėn e Putinit. “Rusia, - thotė ai, - vetėm po pėrpiqet qė tė nxjerrė maksimumin e profitit nga klientėt qė ka”.

Protesta, drejtuesit e PS-sė dhe relativizimi i moralit

Fitim Zekthi

Njė protestė me zabullimė humoro-muzikale do tė mbahet sot nė njė shesh tė rėndėsishėm tė Tiranės, nga disa gazetarė, shoqata dhe tė tjera grupime nėn shqytin e partive tė opozitės, nėn emrin e stisur tė dhunės ndaj medias. Nga ana tjetėr, dy ditė mė parė, e shoqja e kryeprokurorit tė vendit i ka kėrkuar drejtorit tė gazetės “TemA” dhe kompanisė qė ka gazetėn 300 milionė lekė, pėr njė dėm moral qė ajo mendon se i ėshtė shkaktuar nga gazeta. Protesta e sotme mbahet, pasi administrata e tatimeve ka kėrkuar tė kontrollojė dokumentacionet e disa kompanive, mes tyre edhe tė njė kompanie tė rėndėsishme mediatike, pėr dyshimin e shmangies nga pagimi i taksave. Kontrolli ėshtė paraprirė nga deklarata e kryeministrit se disa mediat janė tė ndikuara nga mafia. Nga 1800 kompani tė biznesit tė madh qė po kontrollohen, vetėm njėra syresh - ajo qė zotėron njė media tė rėndėsishme, nuk ka pranuar tė kontrollohet. Kjo ėshtė njė e dhėnė e administratės sė tatimeve. Opozita dhe disa gazetarė e shoqata protestojnė, se mendojnė qė qeveria po rreket me mjete kundėrligjore tė bėjė tė heshtė fjalėn e lirė. Gazeta “TemA” duhet tė shkojė nė gjyq me njė gjyqtare tė rėndėsishme dhe njėherazi bashkėshorte e kryeprokurorit, pėr shkak se kėta mendojnė se janė dėmtuar moralisht. Ndodhitė duket se nuk kanė asnjė lidhje mes tyre, por nė fakt, njė protestė pėr dhunėn ndaj medias mund edhe t’i lidhte kėto dy ngjarje. Ajo qė do t’i lidhte, do tė ishte morali, meqė gazeta pėr kėtė dėm kėsisoj ėshtė paditur. Nė rastin e tubimit qė do tė mbahet sot, duket qartė se ka estradė edhe pėr arsyet e mbajtjes, edhe pėr pėrmbajtjen e saj. Arsyet janė teatrale, sepse ėshtė kuptuar si dhunė ndaj fjalės njė kontroll tatimor pėr mospagim taksash, i cili edhe po tė ishte me thyerje proceduriale, nuk mund tė tė ēojė nė pėrfundimin se po dhunohet fjala e lirė; duke parė brishtėsinė e argumentit qė kanė nė duar, ata kanė marrė me vete muzikėn mė tė dobėt dhe humorin mė tė zvjerdhur pėr tė gjetur kėsisoj rrjetėn pėr tė mbledhur qytetarėt dhe pėr tė nxjerrė para tyre drejtues tė opozitės dhe ca gazetarė. Nėse vėrtet kishte thyerje procedurash, shkohej nė gjykatė, meqė kėtė tė fundit e quajnė ēati dhe garanci tė tė gjithėve. Po t’i referoheshim moralit, i cili ėshtė tėrėsia e rregullave tė njė shoqėrie qė funksionojnė si normė (Le petit Larousse), do tė thoshim se pėrdorimi i muzikės dhe i ahengut nga parti politike dhe gazetarė pėr tė mbledhur njerėz qė tė dėgjojnė muzikė dhe tė shohin gallatė dhe kėtė ta quash protestė ndaj mohimit tė fjalės sė lirė, kur kjo e fundit ėshtė atjepari si edhe mė parė, veēse tani po kėrkohet kontroll pėr taksat, ėshtė kundėr normės qė pėrbėn moralin. Nė rastin e padisė ndaj gazetės “TemA” dhe drejtorit tė saj nga dy prej zyrtarėve me tė lartė tė vendit, definicioni mbi moralin flet ndryshe. Gazetės i thuhet se ka bėrė dėm moral, sepse ka pyetur nė ballinėn e saj kryeprokurorin, nėse e shoqja i ka treguar atij atė qė dinte pėr njė vrasje tė bujshme, ku ajo qe e pranishme. Qė tė flasėsh, nėse kjo pyetje dėmton kėnd moralisht, nuk ka kuptim. Tė flasėsh pėr moralin duhen mė sė pari dy gjėra thelbėsore: dijenia mbi moralin dhe vullneti pėr moralin. Dijenia pėr moralin ėshtė ajo qė tė tregon se ē’ėshtė e moralshme dhe ē’ėshtė e pamoralshme. Vullneti pėr moralin ėshtė forca qė ke pėr tė qenė i moralshėm, kur mė sė pari ke dijeninė pėr tė. Bashkėshortja e drejtuesit tė prokurorisė, megjithėse gjyqtare, duket se nuk ka dijeni pėr atė se ēka ėshtė morali, pasi ajo mendon se ėshtė fyer pėr njė pyetje. Nė kėtė rast ka nevojė pėr pak mė shumė shtjellim. Qė nė krye po themi se nė vullnetin mbi moralin paditėsit dhe ata qė do dalin nė protestė janė shkretėtirė e madhe. Shembujt janė pambarim, tamam si shkretėtira. Nė shkencat sociale thuhet se morali i pėrgjigjet pyetjes, ē’duhet tė bėj? Dhe pėrgjigjja ėshtė, duhet tė bėj atė qė ėshtė mirė pėr syrin e tė gjithėve, pavarėsisht se nuk ka sanksione, ajo futet te detyrimet. Nė kėtė rast, gjyqtarja qė ka paditur gazetėn “TemA”, para se tė mendonte se ėshtė dėmtuar moralisht, duhet tė pyeste veten se, a e ka thyer moralin, kur diēka qė e ka parė ose qė mendohet se e ka parė, nuk ia ka treguar prokurorit tė vendit, nė kėtė rast i shoqi. Tė gjithė e kemi tė qartė se, kur njė dėshmitar nuk pėrgjigjet ose nuk dėshiron tė pėrgjigjet, ai nuk e ka thyer moralin, pasi nė shoqėri nuk ėshtė normė t’i tregosh me domosdo prokurorit atė qė mund tė kesh parė.

Kaq ėshtė e mjaftueshme tė kuptosh se rasti i padisė ndaj “TemA”-s dhe rasti i burgosjes sė gazetarit Ēelo Hoxha janė pjesė e njė qėllimi pėr tė mundur kėtė gazetė, ndėrsa rasti tjetėr, ai i protesės, do tė jetė performancė argėtimi nė njė pub natyral.

Protestė pėr lirinė e tepruar tė medias

XHOVANI SHYTI

Mbrėmjen e ditės sė sotme njė grup analizėbėrėsish tė varur vetėm nga paraja do t’i pėrgjigjen thirrjes sė kryetarit tė Partisė Socialiste, Edi Rama dhe lėvizjes “Mjaft”, pėr tė dalė nė njė tubim nė sheshin qendror tė kryeqytetit. Qėllimi: Tė protestojnė, sipas tyre, pėr dhunimin e lirisė sė medias nga ana e kryeministrit, Sali Berisha… Po mė tej? Mė tej fillon ana qesharake dhe absurde e kėtij veprimi “civil”.

Natyrisht, ėshtė e drejta e kujtdo tė ndėrmarrė nisma protestuese, kur bėhet fjalė pėr mbrojtjen e lirisė sė fjalės nga sulmi i pushtetit ekzekutiv. Duam tė themi me kėtė se, nėse vėrtet ndodh kjo, kundėr asaj qeverie apo strukture tjetėr, shtetėrore, duhen ndėrmarrė lėvizje edhe mė radikale sesa mund tė jetė njė protestė si kjo e sotmja, ku opozita, shoqėria “civile” dhe analistėt e varur vetėm nga paraja do tė bashkohen nė sheshin qendror tė Tiranės. Mirėpo, a ėshtė real pretendimi i dhunimit tė lirisė mediatike nga ana e qeverisė “Berisha”? Pėr organizatorėt e protestės “po”. Ndėrsa nė realitet ėshtė e kundėrta. Shqipėria ėshtė vendi unikal nė rajon dhe ndoshta nė botė, ku mund tė flasėsh publikisht ēfarė dhe si tė duash, mund tė shash, fyhesh, akuzosh e tė pėrgjosh me kamera tė fshehta qė nga kryeministri e ministrat, bilé mund tė ushtrosh aktivitete tė paligjėruara, mediatike e pėrsėri tė jesh i nderuar e t`i bėsh karshillėk ligjit.

Nėse do t’i referohesh kontigjentit tė mediatikėve tė sotėm protestues, do tė vėresh se, si pėr ironi, dalin tė mbrojnė dhunimin e fjalės ata qė kėtė liri fjale jo vetėm e kanė me tepri, por duke pėrfituar nga kjo arrijnė ta shpėrdorojnė. Kjo “ajkė” analistėsh tė varur vetėm nga paraja, del tė protestojė, edhe pse nga ekranet e TV-ve dhe faqet e gazetave, artikulon ēfarė iu vjen nė mendje, pa respektuar kurrfarė dogane ligjore, apo edukate. E, megjithatė, fatkeqėsisht, askush nuk e cenon, ndėrkohė qė nė njė shtet normal perėndimor do tė ndodhte e kundėrta.

Pėr ta pėrforcuar kėtė arsyetim, le t`i referohemi fakteve:

Sipas burimeve zyrtare del se, momentalisht, nuk ekziston asnjė padi penale apo civile, e depozituar nė gjykata, qė tė ketė pėr protagonist tė paditur analizėbėrės, gazetarė apo drejtues mediash. Dy dosjet e vetme qė janė ende nė proces, njėra mbi tryezėn e prokurorit Bilbil Mete dhe tjetra e sapodepozituar nė Gjykatėn e Faktit tė kryeqytetit, kanė pėr autorė, e para opozitėn socialiste, qė sot udhėheq protestėn “Mjaft” e qė ka paditur redaktorin e komenteve nė “TemA”, kolegun Ēelo Hoxha dhe e dyta, gruan e kryeprokurorit tė vendit, e cila ka penalizuar shoqėrinė dhe botuesin e gazetės “TemA”.

Kėto janė tė vetmet padi, qė kanė si subjekte tė penalizuara pėrfaqėsues tė pushtetit mediatik, e qė, megjithatė, asnjėherė nuk kanė pėrbėrė axhendė proteste pėr mbrojtėsit e “lirisė sė fjalės sė lirė” qė do dalin sot nė shesh. Pėrkundrazi, janė vlerėsuar prej kėtyre tė fundit si “masa tė denja edukative” qė pushteti gjyqėsor e ka pėr detyrė t’iua mėsojė kundėrshtarėve tė tyre.

Po ashtu, sipas tė dhėnave rezulton se, gjatė qeverisjes tetėvjeēare tė sė majtės sė sotme opozitare, nga ana e zyrtarėve dhe politikanėve tė saj, janė depozituar nėpėr gjykata e prokurori jo pak, por mė shumė se 60 dosje qė pėrmbanin padi tė ngritura ndaj gazetarėve, mediave dhe botuesve. E megjithatė, nuk mbahet mend qė kundėr kėsaj batėrdie penalizimesh tė jetė zhvilluar ndonjė protestė fjalėlirimbrojtėse. As nga ish-opozita e asaj kohe, as nga “Mjaft”, as nga ndonjė OJQ tjetėr e profilit tė saj. Bilé as edhe nga analizėbėrėsit e ato shoqata gazetarėsh pa anėtarė, kryetarėt e tė cilave i mbajnė vulat nėpėr ēanta, pėr t`iu zhvatur pushteteve pėrfitime financiare dhe jo pėr tė mbrojtur lirinė e fjalės qė, sipas protestuesve tė sotėm, ėshtė “cenuar nga kryeministri i pandryshueshėm, Sali Berisha”.

RRETHE

Policia analizon punėn e tremujorit

Qarku fshihet nga harta e bimėve narkotike

Kanė ndodhur gjithėsej 67 vepra penale, nga tė cilat 17 janė evidentuar nga sektori i luftės kundėr krimit tė organizuar, kurse pėr 50 ngjarje tė tjera ka filluar procedimi penal…

BERAT-Nė analizėn e punės sė kryer gjatė tremujorit tė parė tė kėtij viti nga uniformat blu tė qarkut tė Beratit ka rezultuar se, midis arritjeve tė tjera tė policisė ėshtė edhe ajo e luftės kundėr kultivuesve tė bimėve narkonike. Nė kėtė drejtim, puna e policisė ka qenė tejet e suksesshme, kjo edhe falė bashkėpunimit me komunitetin, ndėrgjegjėsimin si dhe takimeve tė shpeshta tė drejtuesve tė policisė me banorė e nxėnės shkollash. Tė gjitha kėto kanė dalė gjatė raportimit tė bėrė nė takimin e organizuar, rreth orės 10:30 tė ditės sė djeshme, nė sallėn e mbledhjeve tė drejtorisė sė policisė. Midis tė tjerave, kreu i saj, Bernard Ēaushaj, u shpreh se, “puna e efektivave tė policisė ka pasur si qėllim kryesor sigurimin e prezencės kudo ku ka ndodhur krimi, kudo ku ka pasur kundravajtje, kudo ku qytetari ka shprehur shqetėsimin e tij dhe ka kėrkuar ndihmėn e policisė”. Sipas tė dhėnave tė publikuara del se, nė tremujorin e parė tė kėtij viti, nė qarkun e Beratit kanė ndodhur gjithėsej 67 vepra penale, nga tė cilat 17 janė evidentuar nga sektori i luftės kundėr krimit tė organizuar, kurse pėr 50 ngjarje tė tjera ka filluar procedimi penal. Duke mos e zbehur luftėn ndaj fenomenit “narkotik”, efektivat kanė punuar nė mėnyrė tė vazhdueshme pėr goditjen e veprimtarisė kriminale edhe nė fushėn e krimeve tė trafikut tė drogės sė pėrpunuar, e cila vjen nga rrethet e tjera. Si pasojė kanė rėnė nė prangat e policisė disa prej shpėrndarėsve tė lėndėve narkotike. Po ashtu, e suksesshme ka qenė edhe puna e bėrė nė drejtim tė goditjes sė veprimtarisė kriminale nė sektorin e pastrimit tė parave e tė krimit ekonomiko-financiar, si dhe trafiqeve tė paligjshme. Puna pėr zbulimin e autorėve tė veprave kriminale, tė ashtuquajtura tė vjetra, ka qenė dhe mbetet njė nga shqetėsimet e poicisė. Ndėrsa ka folur pėr autorėt e krimeve, drejtori, B. Ēaushaj, u shpreh se, “askush tė mos mendojė se do t’iu fshihet organeve tė drejtėsisė. Puna e vazhdueshme e policisė do tė bėjė qė herėt apo vonė tė gjithė autorėt e krimeve tė dėrgohen dhe ndėshkohen nga organet e drejtėsisė”. Si rezultat i profesionalizmit dhe punės kėmbėngulėse tė policisė, tashmė ngjarja e ndodhur nė shkurt tė vitit tė kaluar nė fshatin Avaleas, tė komunės Kozare, tė rrethit tė Kuēovės, ku humbėn jetėn tre persona, midis tyre njė fėmijė 2 vjeē dhe nėna e tij shtatzėnė quhet e ezauruar me zbulimin dhe kapjen e autorit kryesor, Luan Mara. Gjithashtu, si rezultat i punės sė mirė tė efektivave tė policisė tė rrethit tė Skraparit ėshtė bėrė e mundur kapja e autorit tė vrasėsit Hajdar Mersinasi, i cili nė shkurt tė kėtij viti vrau pėr motive tė dobėta djalin e vet 30-vjeēar. Si sukses tė punės, nė tremujorin e parė tė kėtij viti, drejtori Ēaushaj pėrmendi edhe sigurimin e mbarėvajtjen e procesit zgjedhor tė zhvilluar mė 18 shkurt 2007, ku nė qarkun e Beratit nuk pati asnjė incident apo mangėsi nė kėtė drejtim. Gjithashtu, punė e mirė ėshtė bėrė edhe nė drejtim tė sigurimit tė rendit dhe tė qetėsisė nė rrjetin e sistemit arsimor tė qarkut, ku nuk ėshtė shėnuar asnjė rast qė tė cenon rendin dhe qetėsinė nėpėr shkolla. Policia ka konstatuar dhe ndėshkuar me masa administrative 5 228 shkelės. Shėrbimi i pajisjes me pasaportė pėr jashtė shtetit ka arritur qė afatin e prodhimit tė pasaportave ta ulė nė 8-10 ditė pas aplikimit. 

Abedin Kaja

Prona, kėrcėnon fqinjin, arrestohet

SHKODĖR-Kėrcėnon bashkėfshatarin pėr motive pronėsie, por pėrfundon nė birucė pas denoncimit qė ky i fundit i ka bėrė nė polici dhe sikur tė mos mjaftonte kjo, agresorit i ėshtė gjetur nė banesė edhe njė automatik si dhe njė sasi fishekėsh qė i mbante pa leje. Sipas policisė, pasditen e djeshme, rreth orės 17.00, uniformat blu arrestuan nė flagrancė shtetasin Muhamet Faik Pervizi, 58 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Trush tė komunės Bėrdicė tė rrethit tė Shkodrės, me arsim 8 klasė, i martuar. Masa e mėsipėrme ndaj tij u bė pėr arsye se, tė mėrkurėn, nė ngarkim tė tij ėshtė bėrė njė kallėzim nga njė bashkėfshatar, sipas tė cilit, shtetasi shtetasi Muhamet Pervizi e ka kanosur atė pėr motive tė pronėsisė. Mesa duket, kanė qenė informacionet e sakta tė paditėsit qė banon pėrbri tė prangosurit, ato qė kanė vėnė nė pranga 58-vjeēarin nga fshati Trush. Gjatė kontrollit tė ushtruar nga forcat e policisė nė banesėn e Muhamet Pervizit, atij iu gjet njė armė zjarri tip automatik si dhe dy karikatore me nga 52 fishekė, tė cilat u sekuestruan nė cilėsinė e provės materiale, ngaqė ai i mbante pa leje. Materialet hetimore nė ngarkim tė shtetasit Muhamet Pervizi do t’i kalojnė pėr ndjekje tė mėtejshme Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės, pasi ai akuzohet pėr konsumimin e veprės penale tė “kanosjes” dhe “armėmbajtjes pa leje”.

Arben Lagreta

Flakėt djegin magazinėn ushqimore

BILISHT- Njė zjarr i shkaktuar nė rrethana ende tė pa qarta ka dėmtuar njė magazinė shumice tė mallrave ushqimore dhe tė pėrziera nė qytetin e Bilishtit (Devoll). Kėtė e bėnė tė ditur burime zyrtare tė drejtorisė sė policisė tė qarkut, tė cilat sqaruan se, sipas  tė dhėnave paraprake, zjarri ėshtė shfaqur rreth orės 15.10 minuta nė magazinėn e mallrave, me pronar shtetasin Ilir Ēakėrri, duke shkaktuar dėme tė konsiderueshme. Ndėrkohė, mjete zjarrfikse janė nisur drejt qytetit tė Bilishtit pėr shuarjen e kėsaj vatre zjarri, ndėrsa policia nuk ka bėrė tė ditur shkaqet e rėnies sė zjarrit.

Policia greke deporton 30 klandestinė

SARANDĖ - Policia e shtetit fqinj deportoi gjatė ditės sė djeshme, nė vendkalimin kufitar tė Qafė-Botės, rrethi Sarandė, 30 tė rinj shqiptarė, tė cilėt kishin hyrė nė shtetin fqinj nė mėnyrė tė paligjshme. Burime zyrtare nga pika e kėtij vend kalimi kufitar thanė se, 30 emigrantėt e paligjshėm janė dorėzuar nga policia greke pranė autoriteteve shqiptare. Ata janė ndaluar nė afėrsi tė qytetit grek tė Igumenicės dhe pas qėndrimit 12-orėsh nė dhomat e paraburgimit janė dorėzuar nė hyrje tė territorit shqiptar. Sipas kėtyre burimeve, asnjė nga tė rinjtė qė kishin udhėtuar mė kėmbė nėpėrmjet malit, nuk ishte keqtrajtuar nga policia greke. Tė kthyerit, pasi janė verifikuar nga policia e shtetit shqiptar janė lėnė tė lirė tė kthehen pranė familjeve tė tyre.

Pranga prostitutave

DURRĖS-Forcat e policisė ndaluan mbrėmjen e kaluar dy shtetase, tė cilat po prostituonin nė njė nga hotelet pranė autostradės Tiranė-Durrės. Ėshtė bėrė arrestimi i shtetases B. R, 21 vjeē, lindur dhe banuese nė lagjen periferike tė qytetit tė Durrėsit, Shkozet, ndėrsa ndaj 20-vjeēares F. M, lindur dhe banuese nė Laprakė (Tiranė) ka nisur procedimi penal nė gjendje tė lirė, pėr shkak tė shtatzanisė. Burimet e policisė shtuan se, tė dyja shtetaset ushtronin prostitucion kundrejt pagesave prej 2 mijė lekėsh, pranė hotel "Delta", disa km larg qytetit bregdetar. Burimet nėnvizuan se, 21-vjeēarja B. R. kishte vetėm dy klasė shkollė, ndėrsa 20-vjeēarja F. M ishte analfabete. Materialet proceduriale i kaluan pėr hetim tė mėtejshėm prokurorisė sė rrethit tė Durrėsit.

Ndodhi e rrallė me njė tė porsadalė nga burgu

Grabiti me dhunė nėnėn e shokut tė qelisė

Pas rrėmbimit tė ēantės, ku gjendeshin paratė, gruaja ka tentuar tė mos lejojė largimin e Laertit, por ky i fundit i ėshtė kundėrpėrgjigjur, duke ushtruar mbi tė njė dhunė tė pamėshirshme…

KORĒĖ- Njė grua e moshuar, 63 vjeē, e quajtur Drita Trėndafili, banore e qytetit tė Korēės ėshtė gjetur nga kalimtarė tė rastit, te vendi i quajtur “Trekėndėshi”, nė njė gjendje tė rėndė shėndetėsore. Kanė qenė po kėta kalimtarė qė e kanė transportur 63-vjeēaren nė spitalin e qytetit dhe njėkohėsisht, kanė vėnė nė dijeni komisariatin e policisė lokale.  Ngjarja e rėndė, por edhe e rrallė pėr sa i pėrket moralit tė besnikėrisė ndaj dy shokėve bashkėvuajtės nė tė njėjtėn qeli burgu ėshtė konfirmuar edhe nga burime pranė drejtorisė sė policisė, tė cilat pohuan se viktima kishte qenė e grabitur me dhunė nga shtetasi  Laert Zaēe, banor i fshatit Miras, tė rrethit Devoll. Tė njėjtat burime bėnė tė ditur se, menjėherė pas ngjarjes ėshtė bėrė i mundur arrestimi i Zaēes. Policia tha se, grabitja e dhunshme e 63-vjeēares kishte ndodhur nė orėn 23:30 minuta tė mbremjes tė sė mėrkurės. Nisur nga njohja qė Laert Zaēe kishte patur me djalin e viktimės, ai ka trokitur nė shtėpinė e Drita Trėndafilit, duke synuar qė ta grabiste atė. Ndėrkohė, tė njėjtat burime konfirmuan se 63-vjeēarja ka hapur derėn e shtėpisė, pasi ka njohur qė ishte shoku i tė birit dhe nuk ka dyshuar pėr ndonjė synim tė keq nga Laerti. Por, ndėrsa ky i fundit ėshtė gjendur nė ambientet e shtėpisė sė Trėndafilit, qė nė ēastin e parė ka kėrkuar tė dinte se ku ishin vendosur lekėt, sepse kishte nevojė pėr to dhe i duheshin patjetėr. Mėsohet se pėrgjigjja e gruas ka qenė negative, duke i bėrė tė qartė shokut tė tė birit se nuk kishte asnjė lekė nė shtėpi. Pas kėsaj pėrgjigjeje, Laert Zaēe, ndėrsa ėshtė vėnė nė kėrkim tė parave ka gjetur ēantėn e 63-vjeēares, tė cilėn e ka marrė dhe ka nxituar tė largohet nga shtėpia e tė moshuarės. Sipas kallėzimit penal tė kryer nga ana e 63-vjeēares, del se, pas rrėmbimit tė ēantės, ku gjendeshin paratė, gruaja ka tentuar tė mos lejojė largimin e Laertit, por ky i fundit i ėshtė kundėrpėrgjigjur, duke ushtruar mbi tė njė dhunė tė pamėshirshme. E traumatizuara, Drita Trėndafili, ka treguar pėrpara grupit hetimor tė policisė ēastet e tmerrit qė kishte provuar. “Ai nisi tė mė qėllonte me se tė mundej dhe si tė mundej”, - ka treguar e moshuara. “Nė kėtė kohė, - ka vazhduar tė pohojė ajo, - tė dy gjendeshim tek dera e shtėpisė. Ai nė pjesėn e jashtme dhe unė nė anėn e brendshme tė derės. Ai mė qėllonte me grushta dhe shkelma. Pas rrahjes sė pamėshirshme, kur isha e tėra e gjakosur mė qėlloi pėrsėri dhe pas kėsaj, humba ndjenjat dhe nuk mbaj mend asgjė. Mė kujtohet vetėm qė mė mori varėsen e floririt qė e mbaja nė qafė. Njollat e gjakut besoj se kanė mbetur edhe tek pragu dhe oborri i shtėpisė.” Lidhur me kėtė ngjarje, burimet spitalore tė Korēės pohuan se, Drita Trėndafili kishte mbėrritur nė gjendje mjaft tė rėnduar shėndetėsore. Ishte e dėmtuar nė shumė pjesė tė trupit, veēanėrisht nė fytyrė dhe nė kokė, ndėrsa kishte pėsuar edhe frakturė. Gjithsesi, pas marrjes sė ndihmės sė parė mjekėsore, gruaja ndodhet jashtė rrezikut pėr jetėn. Ndėrkohė, policia bėri tė ditur gjithashtu se, dhunuesi Laert Zaēe, nga fshati Miras i rrethit Devoll kishte patur njohje tė hershme me djalin e tė moshuarės. Kjo njohje ėshtė pohuar edhe nga vetė viktima, e cila ka treguar se Zaēe kishte qrnė edhe herė tė tjera nė shtėpinė e tyre. Ndėrkohė, nga hetimet paraprake ka rezultuar se Laert Zaēe dhe djali i 63-vjeēares ishin dėnuar kohė mė parė dhe kishin qėndruar nė tė njejtėn qeli burgu, nga ku Zaēe kishte vetėm pak kohė qė kishte dalė. I mbetur pa asnjė lekė nė xhep, ai ka synuar tė grabiste nėnėn e shokut tė qelisė sė burgut. Por, policia pohoi se, Zaēe kishte dashur ta kryente kėtė vjedhje nė shenjė hakmarrjeje pėr mosmarrėveshjet qė ka patur me tė birin e Trėndafiles gjatė qėndrimit nė qeli. Aktualisht, po punohet pėr zbardhjen e plotė tė kėsaj ngjarjeje dhe tė mosmarrėveshjeve qė kanė ekzistuar mes dy palėve. 

Seldi Hasanasi

Policia, pranga tre hajdutė tė banesave

ELBASAN-Uniformat blu tė policisė kanė arrestuar nė flagrancė tre vjedhės banesash dhe lokalesh. Sipas shefit tė rendit, Sejfullah Metko, arrestimi i tyre u bė gjatė njė operacioni tė realizuar nė orėt e para tė mėngjesit tė djeshėm, nė banesat e tyre. Kanė qenė denoncimet e herėpashershme tė qytetarėve nė komisariatin e policisė sė Elbasanit si dhe survejimi nga vetė agjentėt antikrim qė kanė bėrė tė mundur prangosjen e tre shtetasve. Ata janė: Fjodor Berati, 28 vjeē, lindur e banues nė lagjen “Shėnkoll” dhe Mixhovan Bajrami, 18 vjeē, lindur e banues nė lagjen “11 Nėntori”. Kėta janė arrestuar nė flagrancė, pasi kanė vjedhur vlera tė konsiderueshme parash nėpėr lokale dhe banesa. Sipas Metkos, mbas arrestimit tė tyre, aksioni vazhdoi me arrestimin, po nė flagrancė, tė shtetasit Ardian Hajdini, 29 vjeē, lindur e banues nė lagjen “Beqir Dardha”, i cili, nė bashkėpunim edhe me shtetas tė tjerė kanė vedhur njė motoēikletė nė fshatin Gjergjan. Metko deklaron se, asnjė nga tre tė arrestuarit nuk i ka bėrė rezistencė thirrjes sė policisė, duke cilėsuar edhe faktin se aksione tė tilla do tė vazhdojnė edhe nė ditėt nė vijim, me qėllim parandalimin e vjedhjeve si dhe vėnien para drejtėsisė tė gjithė atyre personave tė cilėt kryejnė akte tė tilla.

Suela Azemi

Adoleshentėt vjedhin kabllin elektrik

PUKĖ-Janė arrestuar nga forcat e policisė dy minorenė, tė cilėt kishin vjedhur nė bashkėpunim me njėri-tjetrin, nė banesėn e njė bashkėfshatari, njė sasi tė madhe kablli elektrik. Sipas policisė, tė arrestuarit nė flagrancė janė M.Vocrri, 13 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Orosh tė rrethit tė Pukės si dhe Th. Paloka, 11 vjeē, lindur dhe banues po nė fshatin Orosh, qė tė dy me arsim 4 klasė. Nė bashkėpunim me njėri-tjetrin, rreth orės 17.00, nė fshatin Kryezi tė komunės sė Qafė-Malit, kanė hyrė nė banesėn e shtetasit P. G, lindur nė fshatin Kryezi dhe banues nė Kamėz, Tiranė dhe kanė vjedhur njė sasi prej 52 m kablli elektrik. Nė momentin e kapjes ėshtė gjetur dhe marrė nė cilėsinė e provės materiale edhe kablli i vjedhur.

A.     Lagreta

Gjendet i vetėvarur me litar 64-vjeēari

LUSHNJĖ-Njė shtetas 64-vjeēar, banor i qytetit tė Lushnjės ka gjetur vdekjen diten e djeshme, duke u vetėvarur me litar. Burimet zyrtare tė policisė thanė se, shtetasi Behar Xhindoli ka gjetur vdekjen rreth orės 11.00, duke u mbytur me litar. Sipas hetimeve paraprake tė policisė ka rezultuar se, vdekja e 46-vjeēarit ka ardhur nga asfiksia mekanike, si pasojė e mbytjes me litar. Sipas policisė dhe dėshmitarėve, viktima e kishte vendosur litarin nė njė ganxhe hekuri nė brezin e betonit tė tavanit tė ballkonit dhe kishte realizuar vetėflijimin. Prej kohėsh ai jetonte i vetėm nė shtėpi, pasi tre vajzat ndodhen prej vitesh nė emigracion, sė bashku me familjet e tyre. Sipas komshinjve, i ndjeri Xhindoli kishte ditė qė qėndronte i mbyllur nė shtėpi nga ku dilte rrallė. Policia po punon pėr zbardhjen e rrethanave tė ngjarjes, ndėrkohė qė materialet i kaluan prokurorisė pėr hetime tė mėtejshme. Paraprakisht gjykohet se mund tė ketė qenė gjendja depresive e ardhur pėr shkak tė vetmisė, ajo qė e ka detyruar 64-vjeēarin tė vetėflijohet.

Policia gjen varkėn e vjedhur

FIER- Forcat e policisė kanė gjetur mjetin lundrues, i cili u denoncua i vjedhur dy ditė mė parė. Sipas policisė, kjo u bė e mundur pas njė pune intensive dhe kontrolli tė imtėsishėm. Varka e grabitur ishte nė pronėsi tė shtetasit Blendon Mėrtiri. Ajo u gjet dje rreth orės 11.00, e braktisur nė njė kanal nė fshatin Hoxharė. Ndėrkohė, antikrimi po punon pėr identifikimin e autorėve tė ngjarjes dhe kapjen e tyre. Denoncimi pėr vjedhjen e varkės, me gjatėsi 4.8 metra dhe gjerėsi 1.6 metra, ngjyrė blu dhe me motor 30 kf ėshtė bėrė rreth orės 16.30 tė datės 10 prill.