EDITORIAL

Letėr drejtuar Presidentit tė Republikės, Alfred Moisiu

Vonė pėr tė mbrojtur lirinė time!

Mero Baze

Nė pamundėsi pėr tė  krijuar njė kontakt zyrtar me ju, pėr shkak tė njė armiqėsie tė pafrenuar qė demonstron ndaj gjithkujt qė nuk i pėrshtatet politikisht zyrės suaj, mė duhet t`i shtoj disa rreshta shqetėsimit pėr lirinė e medias qė keni shprehur, siē citohet nga shtypi, nė njė takim me disa veprimtarė politikė tė sė majtės, tė paraqitur gabimisht dhe si pėrfaqėsues tė medias.

Sė pari, dua t`ju informoj zyrtarisht se familja e kryeprokurorit tė Shqipėrisė, pėr tė cilin keni vėnė veton dhe jeni bėrė garant, ka ngritur njė padi ndaj meje nė gjykatė dhe kėrkon njė dėmshpėrblim prej rreth 360 mijė dollarėsh, ēka pėrbėn pagėn time tė 30 viteve, nėse i referohemi pagės qė marr sot, e cila ėshtė relativisht shumė e lartė. Ky shantazh i drejtpėrdrejtė mbi njė gazetar, i cili ka sė paku 17 vite qė jeton vetėm me punėn e tij si gazetar dhe jo me detyra shtetėrore ose politike, bėhet nga njė kryeprokuror, i cili ka kohė qė ka humbur qetėsinė dhe etikėn pėr tė qenė njė pėrfaqėsues i shtetit nė organin e akuzės dhe ėshtė bėrė palė me ēdo institucion, person fizik ose juridik, qytetar tė lirė ose vrasės qė ėshtė kundėr Sali Berishės. Si pasojė, ai bėn kujdes tė shfaqė tė njėjtėn urrejtje dhe pėr atė pjesė tė medias apo politikės qė nuk i pėrgjigjet kushtrimit tė tij pėr luftė kundėr Sali Berishės. Kjo padi e ngritur nga njė gjyqtare, e cila ėshtė akuzuar publikisht dhe nga komisioni parlamentar pėr korrupsion, tregon shkallėn e lartė tė inkriminimit tė kėsaj familjeje nė Shqipėri dhe banalitetin e retorikės suaj pėr lirinė e shtypit dhe luftės kundėr korrupsionit nė sistemin e drejtėsisė. Si kryetar i Kėshillit tė Drejtėsisė ju jeni tashmė palė nė pėrgjegjėsinė e kėsaj familjeje me logjikė kriminale, e cila kėrkon t`i mbyllė gojėn njė gazete, e cila vetėm ka pyetur, duke i kėrkuar rrogėn e gjithė jetės njė gazetari. Kjo familje, e cila me sa duket, milionat i quan qindarka, ėshtė e bekuar nga ju, e mbrojtur nga ju, dhe e pėrdorur politikisht nga ju. Unė prisja tė shihja ndonjė fjalė mes rreshtave nga zyra juaj pėr shqetėsimin qė mund t`ju kishte lindur vėrtet pėr lirinė e shtypit, por nė tė vėrtetė, pashė se ishit tė shqetėsuar pėr njė pronar qė ka shtatė biznese, mes tyre dhe njė biznes nė shtyp dhe as keni denjuar tė merreni me tė vetmin rast tė freskėt, kur shteti ka ngritur akuzė kundėr njė gazetari, siē ėshtė rasti im. Kjo dėshmon se ju jeni verbuar politikisht, jeni kthyer nė njė fanatik politik, antiqeveritar. Si i moshuar qė je, unė do tė ta falja qė pėrpara lirisė sė shtypit qė po mė cenohet mua, tė mbroje lirinė e  “Lori Caffe”-sė, ngaqė ke shtuar pėrdorimin e kafes, por nuk mund ta toleroj faktin qė ti ndjehesh i gėzuar qė po dėnohet njė gazetar dhe ndjehesh i alarmuar, pse shteti po kėrkon tė mbledhė taksat nga bizneset e njė njeriu qė ka investime edhe nė media. Akuza ndaj meje, zoti president, ėshtė njė akuzė qė rrėzohet dhe nė gjykatat e Koresė sė Veriut, pasi jam akuzuar se kam pyetur Prokurorin e Pėrgjithshėm, nėse gruaja ia ka treguar tė vėrtetėn mbi vrasjen e shoferit. Kėtė pyetje jam gati ta ripėrsėris ēdo ditė me postera dhe pankarta, derisa tė marr pėrgjigje. E drejta ime pėr tė pyetur, ėshtė e drejtė qė e kam fituar nė vitin 1990-tė, kur ti dhe Dhori Sollaku strukeshit pas kurrizit tė Ramiz Alisė. E drejta e shtypit pėr tė pyetur ėshtė aq e pakufi, sa unė mund tė tė pyes ty njė mijė herė pėr ēdo dyshim qė mund tė kem pėr biografinė tėnde, pėr firmėn qė ke hedhur nė Bashkimin Sovjetik pėr t`i shėrbyer atij vendi,  pėr lidhjet e tua, personale, pėr aferat e tua nė biznese, pėr lidhjet e tua, ilegale, pėr djalin tėnd dhe historinė tragjike tė vdekjes sė tij dhe pėr ēdo gjė tjetėr. Unė kam tė drejtė tė pyes, se ti dhe Dhori Sollaku pėrfaqėsoni shtetin, tė cilit unė ia paguaj taksat dhe dua tė mė japė llogari. Ata qė nuk i paguajnė taksat, bilé as llogari nuk kanė tė drejė tė kėrkojnė nė kėtė vend. Pėr kėtė arsye, zoti president, ju pėr hipokrizi duhet ta kishit thėnė dhe njė fjalė publikisht pėr kėtė gjest tė paprecedent tė kryeprokurorit qė ju mbroni. Duhet ta kishit bėrė jo pėr mua, se nuk kam nevojė pėr mbrojtjen tuaj, por institucionin qė pėrfaqėsoni, i cili e ka nė detyrim tė jetė mbi palėt. Ju dėshmuat dje, se keni mbetur njė kapter qė stėrvit militantė pėr llogore lufte kundėr qeverisė. Dje, prite njė togė militantėsh qė do tė dalin sot, nė sheshin “Skėnderbej” dhe do ulėrijnė kundėr shtetit qė kėrkon tė mbledhė taksa, ndėrkohė qė askush prej tyre nuk ka asnjė padi nga qeveria dhe zyrtarėt e saj. Unė jam i vemti qė kam patur dje dhe vazhdoj tė kem sot tė njėjtat probleme me kėtė sistem tė inkriminuar drejtėsie, i cili u bė dhe mė i keq me ndihmėn tėnde.

Sė dyti, dua tė tė drejtohem dhe nė emėr tė organizatės sė gazetarėve qė unė pėrfaqėsoj. Pėr nga natyra ime, e urrej gazetarinė antiopozitare dhe nuk do tė pėrdorem kurrė si i tillė. Pėr kėtė arsye mė janė dhimbsur mijėra socialistė, tė cilėt ndiqnin me zemėr tė ngrirė kongresin e tyre dhe lideri qė uzurpoi partinė, mbylli dyert dhe nxori median jashtė. Njė lider opozite, i cili ka mbyllur dyert e kongresit pėr median dhe ka hapur kujėn pėr lirinė e shtypit, tashmė kontrollon 90 pėr qind tė medias, pėr shkak tė fatkeqėsisė qė ajo ka, tė ketė pronarėt ndėrtues. Ata qė kishe dje, nė tavolinė nuk kanė punė me median. Ata janė veprimtarė tė sinqertė, politikė qė mbėshtesin Edi Ramėn. Nuk ėshtė ndonjė ēudi qė i mbėshtet dhe ti, se nuk arrite tė bėhesh dot kurrė president mbi palėt, por mbete skllav i njėrės palė. Problemi ėshtė se liria e shtypit nuk ėshtė e rrezikuar nga taksat e papaguara tė kompanive tė njė biznesmeni. Liria e shtypit ėshtė e rrezikuar nga kontrolli mbi median i njė superbiznesmeni qė quhet Edi Rama dhe ka vėnė nė rresht gjithė botuesit tė dalin si socialistė nė sheshin “Skėnderbej”. Nėse ju doni vėrtet tė bashkėpunoni dhe ndihmoni pėr lirinė e medias, jeni i ftuar tė luftoni pėr konkurrencė tė ndershme, jeni i ftuar tė ndihmoni nė miratimin sa mė shpejt tė ligjit pėr transmetimet dixhitale, pėr t`i dhėnė fund piraterisė, jeni i lutur tė kontribuoni nė njė legjislacion qė mbron gazetarėt dhe nuk i trajton ata si njerėz ordinerė qė mund t`i akuzojė kushdo qė shikon ėndrra me 300 milionė lekė, pėr shkak  tė profesionit tė saj si gjyqtare hajdute. Ka dhjetėra organizata ndėrkombėtare pėr lirinė e medias qė i kanė kėrkuar kėto ndryshime nė legjislacionin shqiptar, pėrfshi dhe OSBE-nė dhe BE-nė dhe ju po hezitoni. Po hezitoni, se jeni marrė peng nga kjo media qė ju ka shėrbyer pėr tė mbrojtur nipat dhe mbesat, pėr tė mbuluar tė vėrtetat e hidhura tė familjes tėnde dhe korrupsionit tė saj. Duke qenė njė “gjeneral i marrė peng”, ėshtė mirė tė mos flasėsh sė paku pėr lirinė e medias. Shtyji kėto ditė qė tė kanė mbetur duke pirė “Lori Caffe” dhe na lėr rehat tė bėjmė aq sa mundemi ne pėr lirinė tonė. Liria jote ka marrė fund vite mė parė, qė kur je betuar si ushtarak qė do t`i shėrbesh BRSS-sė. Tani ėshtė vonė pėr tė mbrojtur liritė tona. Hesht sė paku pėr veten dhe familjen tėnde. Hesht, se ndoshta harrohesh shpejt!

Askush nuk e ka monopolin e tė qenit i pagabueshėm

Taulant Dedja*

Pas njė periudhe relativisht tė gjatė, po marr fjalėn nė Kuvend, tė nderuar kolegė. Mė shumė sesa mungesa fizike pėr shkaqe objektive nė disa periudha tė alternuara, njė nga shkaqet qė mė kanė detyruar tė mos marr fjalėn, ėshtė se edhe heshtja ėshtė njė mėnyrė pėr t’u shprehur brenda njė mjedisi tė caktuar.

Jam pjesė e kėtij mjedisi prej gjashtė vjetėsh dhe sot kam dalė para jush nė respekt tė socialistėve, atyre qė kanė investuar politikisht emrin tim nė publik qysh nga viti 1997-tė, nė respekt tė gjithė atyre qytetarėve tė Elbasanit qė mė kanė votuar dy herė radhazi pėr t’i pėrfaqėsuar kėtu, nė emėr tė moralit tim, personal dhe familjar. Nė kėtė sallė, i vetmi mjet qė kam pėrdorur ka qenė kurdoherė fjala. Asgjė tjetėr veē fjala; herė-herė, pa leje ose me zė tė lartė, nė ndonjė rast edhe nė shkelje tė etikės sė komunikimit. Gjithsesi, nėse kam lėnduar drejpėrdrejt ndokėnd, tė jeni tė sigurt se e ka patur nė ēdo rast ndjesėn time, sikurse dhe kam marrė nė ēdo rast ndjesa reciprokisht.

Motivimi pėr tė folur, mė tepėr sesa njė artikull gazete i para dy ditėve, ėshtė mėnyra sesi po e perceptoj dhe kėndvėshtrimi qė kam pėr klimėn e pėrgjithshme politiko-mediatike, e projektuar kjo nė raportet media- pushtet dhe respektimin e lirisė sė fjalės, nė krizėn e thellė brenda Partisė Socialiste dhe nė tė ashtuquajturėn fushatė presidenciale qė ka filluar nė mėnyrėn mė transparente tė mundshme, nė raport me precedentėt e mėparshėm.

Para dy ditėsh, njė shkrues servil me emrin Fatos Ēoēoli, qė nė zhargonin e sotėm cilėsohet analist, etiketonte nė gazetėn “SHQIP”, si deputetė tė tredhur nga Fatos Nano, kryetari i tyre pėr 15 vjet, njė grup prej 16 deputetėsh socialistė, tė cilėt i kėrkuan kongresit tė partisė sė tyre tė mbrojė statutin me votė tė fshehtė. Madje, fjalėn e sipėrpėrmendur nuk e kishte futur as nė thonjėza, tė paktėn pėr t’u justifikuar qė e kish pėrdorur nė mėnyrė figurative. Kėtij njeriu, pėr tė cilin ndjej mėshirė (faji ėshtė i atyre qė urdhėrojnė dhe e paguajnė) i kam dhėnė tė drejtėn (me votim tė fshehtė ose tė hapur nė redaksinė e gazetės sė tij) tė publikojė pėrmbajtjen e bisedės telefonike qė kam zhvilluar me tė dhe rrugėn qė i kam treguar sesi tė verifikojė atė qė ka shkruar.

Dikush mund tė nxitojė tė thotė nesėr, qė i «shituri» te Berisha, Taulant Dedja, filloi tė sulmojė edhe ai fjalėn e lirė. Tė jeni tė sigurt qė nuk kam ndėrmend tė shqetėsohem. Nuk jam shqetėsuar, as kur kam patur nė shpinė njė pjesė tė shtypit tė varur qė mė akuzonte pa asnjė lloj tė drejte si bashkėpunėtor nė vrasje dhe gazeta e partisė time nuk shkroi qoftė edhe njė fjalė pėr tė mė mbrojtur. Sikurse kam vlerėsuar ndjesėn e Nikollė Lesit, kur nė gazetėn e tij u botua njė lajm i pavėrtetė, si presion i disa individėve, tė cilėve iu kisha refuzuar zhbllokimin e njė tentative pėr ndėrtim tė paligjshėm. Sikurse me bindje tė plotė kam shkelur disiplinėn e grupit dhe urdhrin pėr tė anuluar pjesėmarrjen nė njė konferencė ndėrkombėtare, pėr tė qenė prezent nė votimin pėr heqjen e imunitetit tė deputetit Lesi, sepse kisha bindje tė plotė se nuk duhej t’i hiqej imuniteti parlamentar. Sikurse nė asnjė rast nuk i jam lutur askujt tė shkruajė pėr mua dhe nuk kam investuar asnjė qindarkė pėr tė ndėrtuar imazh mediatik, sikurse nė tė gjitha rastet, fjalimet i kam shkruar vetė.

Pėr dijeni tė njė pjese tė gazetarėve tė rinj nė moshė dhe profesion, unė kam patur fatin tė hyj nė politikė pas njė eksperience nė fushėn e gazetarisė nė kohėn mė tė vėshtirė pėr mediat e krijuara nė vitet e para tė pluralizmit, nė kohėn kur burgoseshin gazetarė apo rriheshin deri nė dėmtim tė organeve gjenitale nga strukturat e dhunshme tė shtetit, kur bastiseshin apo digjeshin redaksi gazetash.

Kam qenė kryeredaktor i «Populli PO», kur burgosej Ylli Polovina, pas shpėrthimit tė njė autobombe nė Tiranė, pėr faktin se kishte botuar nė gazetėn tonė njė artikull 3 muaj mė parė. Ndėrsa 3 muaj mė pas, gazeta falimentoi dhe u mbyll pėr shkak tė represionit shtetėror.

Profesionin e gazetarit e quaj tė shenjtė, ai ėshtė profesion i misionarit tė fjalės sė lirė dhe me shumė dėshirė dhe pėrkushtim do ta ushtroj pėrsėri, ditėn kur nuk do tė jem mė nė kėtė sallė si deputet.

Sa pėr tredhjen e tė mjerit Ēoēoli, i cili ka pėr koincidencė tė pėrbashkėt me Nanon vetėm emrin dhe tė qenit qytetar i sė njėjtės republikė, dua tė sjell nė vėmendje tė publikut se «Ēoēoli» tashmė ėshtė njė fenomen. Shėrbėtorėshkruesit klientelistė «Ēoēolė» qė ndėrrojnė padron sipas interesave tė xhepit tė tyre janė shtuar pa hesap kohėt e fundit.

Kėta lloj tipash, me shokun tim tė mirė gazetar, Zamir Dule, viktimė e dhunės sė shtetit tė krizės sė vitit 1997-tė, i cili me njė pension modest invaliditeti, jeton nė vetminė e tij, fatkeqe nė Devollin e largėt, dikur i quanim gazetarė tavolinash. Sot, ata quhen analistė apo opinionistė, shėtitės, tė marrė sipas rastit me qira apo tė vetėshpallur tė pavarur nė varėsi tė konjukturės sė tregut politik, nė varėsi tė raportit qė ka paguesi (pronari) i tyre me X apo Y politikan a kryetar partie.

Tė kollarisur qė thuajse ēdo ditė kapardisen nėpėr ekrane apo editoriale gazetash, ata marrin pėrsipėr tė flasin pėr ēdo gjė. Njė pjesė e mirė e tyre vuajnė dilemėn e madhe, tė futen apo tė mos futen nė politikė, kjo ėshtė ēėshtja. “Do i lėnė apo nuk do i lėnė mandatet deputetėt?”, - thotė njė takėm. “Jo, se nuk i lėnė gratė”, - thotė takėmi tjetėr dhe lutet qė sistemi tė bėhet proporcional, se pėr ta do mendojė ndonjė kryetar partie, tė cilit i krehin bishtin nga mėngjesi nė darkė.

Kėrkoj e kėrkoj tė gjej njė tė pavarur dhe mezi e gjej njė (natyrisht ka dhe tė tjerė). Tė mė falin qė do tė citoj vetėm njė. Ky qė gjej, e ka pėrsėri emrin Fatos, po kėsaj radhe me mbiemrin Lubonja. Kėsisoj i them Fatosit tė dytė, Ēoēolit, e kundėrta e Fatosit tė tretė, Lubonjės, se ka njė fakt shumė kuptimplotė qė provon se Fatosi i parė, Nano, as nuk tredh dhe as nuk klonon deputetė. Fakti ėshtė ky: asnjė, ose pothuaj asnjė nga ata qė Nano projektoi nė politikė pa karrierė partie, duke filluar nga Rama, sot nuk janė mė nė krahun e tij. Kjo qė them ka lidhje vetėm me Nanon, jo me kolegėt e mi, tė majtė.

Pikėrisht ky ėshtė koncepti i partisė sė hapur, standard tė cilin e ka patur me kohė Partia Socialiste, megjithėse kėtė nuk do ta besojė Nazarko i dytė, i cili fliste mbrėmė nė “Top Show” pėr Partinė Socialiste qė ėshtė e mbyllur (meqė ka struktura) dhe qė si Jovan Bregu, «vdes» tė punojė njė ēikė edhe njėherė nė Presidencė. Nazarko 1 dhe 2, janė ish- punėdhėnėsit e mij pėr pak kohė nė vitin 1996-tė, punėdhėnės qė nuk mė derdhėn asnjė qindarkė nė shtet pėr sigurimet shoqėrore. Nazarkon 1, ma zuri syri mes delegatėve tė kongresit tė partisė time, nė kohėn qė zhvillohej seanca me dyer tė mbyllura. Thashė me vete, derisa ka ardhur te ne, tani me sa duket mendon me zemėr pėr punėtorėt me mėditje tė fjalės sė lirė, gazetarėt e thjeshtė. Shumėkush mund tė pyesė, ku ėshtė morali i fabulės? Do ta them.

Unė, ish-gazetari modest, sot deputet opozitar, jam kundėr ēdo lloj presioni shtetėror mbi mediat. Madje, i bėj thirrje kryeministrit, tė heqė sa mė shpejt dhe nga fjalori i tij, fjalėt me pėrmbajtje tė dhunshme, si hanxhar apo mafie dhe tė ndalojė fushatat «preferenciale» tė tatimorėve qė mund tė organizojnė vartėsit e tij. Thėnė shkurt, siē ka premtuar, tė aplikojė ligjin me njė standard. Sikurse kam bindjen se cilido nė kėtė vend duhet tė zbatojė ligjin, qoftė kryeministėr, deputet, biznesmen-botues apo analist.

Por mė vjen keq tė pohoj qė po kaq i rrezikshėm sa presioni shtetėror ėshtė dhe presioni vizual apo verbal, qė me ose pa dashje, disa media ushtrojnė mbi opinionin publik, sidomos nė momente pėrplasjesh alla shqiptarēe, duke u bėrė shėrbėtore tė politikės qoftė kjo majtas, qoftė djathtas, duke humbur krejtėsisht paanėsinė nė rolin pėr tė komunikuar tė vėrtetėn me objektivitet. Dhe kėtė nuk e them pėr shkak interesash politike, por e them nė radhė tė parė pėr tė mbrojtur tė drejtat e fėmijėve, asfare jo tė drejtat e deputetėve.

“Pėrse?”, - do tė pyesė miku im Filip Ēakuli. Dikur, emisionin “Fiks Fare” e kam quajtur opozita e vėrtetė nė Shqipėri. Madje, prej panelit tė tyre kam marrė cilėsimin i sinqertė, kur kam deklaruar se tė gjithėve si politikanė duhet tė na vijė turp qė qytetarėt tanė bredhin dhe rropaten dyerve tė ambasadave pėr njė vizė. Por, duke dėnuar imoralitetin e cilitdo qė shfrytėzon detyrėn pėr tė kėnaqur epshet, nuk mund tė pranoj qė fėmijėt e mi, qė fėmijėt tanė, qė fėmijėt e botuesve dhe analistėve, qė ēdo fėmijė i kėtij vendi, tė shohė nė njė televizion qė mbahet me paratė tona, nė njė orar brenda kohės sė audiencės edhe tė minorenėve dhe pa asnjė paralajmėrim, skena erotike tė filmuara me metoda policeske. A kanė menduar inskenuesit e filmimit dhe tė transmetimit tė pamjeve se cili mund tė jetė rezultati i traumės qė pėsojnė familjarėt apo fėmijėt e personave tė filmuar? I ftoj tė interesohen dhe tė pyesin nė ēdo vend tė BE-sė pėr tė marrė vesh sesi vepron ligji nė raste tė tilla.

Unė shpresoj qė edhe pėr kėtė ēėshtje shumė shpejt do tė kemi njė protestė nga lėvizja “Mjaft”, sepse siē ėshtė detyrė tė protestohet ndaj ēdo shkeljeje tė qeverisė, duhet protestuar edhe ndaj shkeljeve tė pushtetit tė katėrt. Askush nė Shqipėri nuk e ka monopolin e tė qenit i pagabueshėm!

Madje, unė shpresoj dhe pėr kėtė kam bėrė ftesė publike, qė pėrpara se drejtuesit e “Mjaft”-it tė projektohen pėrfundimisht pėrmes konkurrimit, besoj tė ndershėm nė politikė, nėse vėrtet i besojnė ato qė thonė dhe bėjnė, tė organizojnė edhe njė protestė pėr respektimin e votės sė fshehtė dhe mendimit ndryshe nė Partinė Socialiste. Unė do tė jem nė krah tė tyre, nėse vėrtet e bėjnė. A mund tė pretendosh nga njė parti qė nuk zbaton ligjin e vet brenda saj, qė nesėr, kur tė vijė nė pushtet, do tė punojė pėr shtetin e sundimit tė ligjit, jo tė individit?

Me tė drejtė, sot vazhdon tė flitet shumė pėr respektimin dhe mbrojtjen e fjalės sė lirė. Edhe nė demokracitė mė tė konsoliduara vazhdojnė tė shfaqen pėrplasjet media-pushtet. Por tė them tė drejtėn, konstatoj me keqardhje se qysh nga viti 1997-tė, ende nuk kam parė tė protestohet pėr tė drejtat e gazetarėve nė raport me botuesit dhe pronarėt. Ky, sipas meje, ėshtė njė nga motivet qė pjellin dhe “Ēoēolėt” shkrues-shėrbėtorė klientelistė.

Ndaj dhe pėrsėris atė qė kam thėnė nė kėtė sallė fiks tre vjet mė parė gjatė njė debati pėr mediat, se problemi nė Shqipėri mė shumė sesa te garancitė e lirisė sė shprehjes, qėndron te raportet morale tė botuesve me politikėn, qė nuk janė as normale dhe as transparente. Pėr mua shkalla e korrupsionit nė politikė ėshtė e njėjtė me atė nė media. Pėrndryshe nuk ka sesi njė drejtor gazete tė na thotė mbrėmė ne socialisteve nga njė studio e respektuar, televizive, qė tė mbyllim derėn e kongresit nga brenda dhe tė mbyllim gojėn.

Ky drejtor e hapi gazetėn nė vitin e piramidave financiare, nė qeveritė socialiste privatizon njė godinė shtetėrore, e cila mė pas shembet dhe mbi tė ndėrtohet njė pallat shumėkatėsh me leje nga bashkia socialiste dhe pastaj mėson socialistėt sesi tė bėjnė kongresin. I dashur drejtor, a ish-pronar gazete, nė cilin vend tė BE-sė ke parė ndonjė kongres partie me dyer tė mbyllura?

Me sa duket, ky takėm janė njerėzit qė kėshillojnė nė PS qė tė mos pėrsėriten tė ashtuquajturat telenovela, nė njė kohė qė gjithė spiralja e jetės sė atij qė urdhėroi mbylljen e derės sė kongresit socialist pėr mediat ėshtė fund e krye telenovelė e njė telenovelisti, i cili telenovelat politike i zėvendėson me telenovela analistėsh shėrbėtorė.

Pėr t`u kthyer te Ēoēoli, i cili do tė kujtohet si personazhi qė pasuroi fjalorin parlamentar me fjalėn tredhje, dua tė sjell nė vėmendje dhe njė fakt. Faktin qė mė shumė se gjysma e shqiptarėve nuk votojnė dhe janė tė zhgėnjyer nga politika.

Kjo pjesė megjithatė, ėshtė nė kontakt tė pėrditshėm me mediat. Pra ajo dėgjon ose lexon edhe moralin qė bėjmė ne, edhe moralin qė bėjnė analistėt dhe opinionistėt. Qė raportet tė jenė tė drejta dhe tė paktėn tė ekulibruara (se qė tė quhen tė ndershme do duhen dekada), do tė ishte nė nderin e botuesve dhe opinionistėve tė na sugjerojnė ne, ligjvėnėsve, njė amendim tė ligjit pėr deklarimin e pasurive, ku tė parashikohet detyrimi pėr deklarimin e pasurive edhe pėr pėrfaqėsuesit e pushtetit tė katėrt, botuesit dhe analistėt. Kėsisoj, nesėr, kur tė kėmbejmė vendet, tė gjithė do vazhdojmė tė deklarojmė pasuritė.

* Fjala e mbajtur nė Kuvendin e Shqipėrisė

POLITIKA

Presidenti Moisiu jep mbėshtetje pėr protestėn e PS-sė, e mbėshtetur nga lėvizja “Mjaft”

Moisiu, palė me PS-nė dhe tė “pavarurit” nė shkelje tė ligjit

Presidenti, Alfred Moisiu, ka inkurajuar dje protestėn qė ka vendosur tė bėjė Partia Socialiste, e mbėshtetur nga lėvizja “Mjaft”, nė mbrojtje tė njė kanali televiziv, i cili refuzon tė paguajė taksat e shtetit. Presidenti Mosiu ka pritur dje njė grup tė lėvizjes “Mjaft” dhe disa analistė tė “pavarur” me nė krye Andrea Stefanin, i njohur nė qarqet gazetareske pėr qėndrimet e tij pro qeverisjes sė djeshme dhe opozitės sė sotme, si dhe kryetarin e lėvizjes “Mjaft”, Erion Velia, pėr tė diskutuar rreth “rrezikut qė i kanoset medias sė lirė nė Shqipėri”. Kreu i shtetit, sipas njė njoftimi tė lėvizjes, del se inkurajon protestėn e iniciuar nga PS-ja dhe e mbėshtetur nga “Mjaft”, duke u bėrė kėshtu haptazi palė nė njė protestė, e cila nė thelb ka mbrojtjen e njė biznesi, i cili pėr arsye nga mė tė ndryshmet nuk lejon tatimet tė shohė bilancin e tij. Ndoshta, ky ėshtė njė rast unik, kur njė president i njė vendi inkurajon shkeljen e ligjit dhe bėhet palė me njė forcė politike dhe me njė lėvizje tė dyshimtė pėr mėnyrėn e financimit dhe lidhjet e saj, tė hershme me Edi Ramėn. Sipas njoftimit tė lėvizjes “Mjaft”, presidenti Moisiu del se ka deklaruar gjatė takimit se ėshtė mjaft i shqetėsuar pėr kontrollet qė i bėhen bizneseve tė ndershme nga qeveria, duke tė lėnė pėrshtypjen e njė vartėsi tė opozitės, sesa tė njė presidenti tė tė gjithė shqiptarėve. Ėshtė i habitshėm fakti se ky president, pėr 5 vjet me radhė nuk u shpreh asnjė moment pėr gjyqet qė iu bėnė gazetarėve nga ish-funksionarė tė PS-sė, asokohe nė opozitė, por ngre shqetėsimin dhe mbėshtet mospagimin e taksave nga biznese, tė cilat nėn koperturėn mediatike arrijnė tė fitojnė miliona dollarė nė vit. Sipas njoftimit tė “Mjaft”-it, del se presidenti na paska inkurajuar tė rinjtė e lėvizjes dhe analistėt e “pavarur” nė protestėn e tyre, madje i ka cilėsuar ata si promotorė tė frymėzimit tė tė rinjve shqiptarė. Nuk dihet ende se ēfarė pjese ka Presidenti i Republikės nė kėtė histori, por ajo ēka duket qartė ėshtė se Presidenti i Republikės ka dalė hapur jashtė kornizės dhe staturės qė ka si garant i ligjit dhe president i gjithė shqiptarėve.

Gjinushi: Rrymat janė brenda partive, ato tė merrem me to

Kryetari i Partisė Socialdemokrate, Skėnder Gjinushi, u shpreh, se "rrymat janė brenda partive dhe partitė merren vetė me rrymat e tyre, ne kemi marrėdhėnie zyrtare dhe mbi tė tėra e shohim nė tėrėsi opozitėn".

Duke komentuar zhvillimet brenda PS-sė, zoti Gjinushi  tha se "qė njė vit mė parė nė strategjinė e tė majtės bėn pjesė dhe kėrkesa pėr zgjedhje tė parakohshme, kjo nuk mund tė them se bėhet qėllim nė vetvete, por nė varėsi dhe nė funksion tė zhvillimeve nė vend, dhe zhvillimet e vitit tė fundit tregojnė domosdoshmėrinė e zgjedhjeve pėr tė ndryshuar realisht gjėrat".

"Rasti i zgjedhjes sė Presidentit ėshtė njė rast pėr zgjedhje dhe nuk ėshtė rasti pėr tė zgjedhur formalisht njė president tjetėr apo atė qė ėshtė", u shpreh Gjinushi, duke shtuar se "PSD e ka pėrshėndetur  faktin qė edhe aleatė tė tjerė janė bashkuar me qėndrimin tonė, madje dhe zoti Rama qė ka patur variantin e njė pakti".

Ndėrsa duke komentuar daljen e djeshme tė krerėve tė opozitės tė bashkuar, e cila hedh poshtė deklaratėn e Nanos se 'Rama ndodhet nė njė pikė tė dobėt politike', zoti Gjinushi u shpreh, se "mendoj se ėshtė njė moment pėr tė thėnė mė shumė se kaq dhe se opozita ėshtė e bashkuar dhe duhet tė jetė e bashkuar pėr gjėra madhore".

Kalendari i punimeve tė Kuvendit, i miratuar dhe me votat e socialistėve, rrėzon pretendimet e Leskajt

Diskutimi pėr ligjin e transmetimeve dixhitale u aprovua nga socialistėt

Deputetėt socialistė duket se nuk e kanė lexuar kalendarin e punimeve tė Kuvendit, i cili ėshtė miratuar mė shumė prej votave tė tyre, parashikonte dhe shqyrtimin e projektligjit “Pėr transmetimet numerike, eksperimentale nė Republikėn e Shqipėrisė”. Kryetarja e komisionit pėr Mjetet e Informimit Publik ka shprehur habinė e saj ditėn e djeshme nė Kuvend, nė lidhje me kėtė ligj, edhe pse deputetėt e saj e kanė kaluar kalendarin. “Ky projektligj ėshtė iniciativė kushtetuese e njė grupi deputetėsh, ashtu si projektligji pėr sistemin e pagave apo iniciativa tė tjera, tė cilat janė duke u shqyrtuar me njė procedurė normale, ashtu si ky projektligj, nė pėrputhje me ligjin dhe rregulloren. Kalendari i punimeve tė Kuvendit, ku pėrfshihet edhe projektligji nė fjalė, ėshtė miratuar nė seancėn e datės 10 prill 2007-tė me vota nga tė gjitha palėt nė parlament. Nė kėtė kalendar parashikohet qė ky projektligj tė shqyrtohet nė komisionin pėr Mjetet e Informimit Publik dhe tė votohet mė 19 prill 2007-tė”, - thuhet nė njė njoftim tė Kuvendit. “Deklarata e zonjės Leskaj mund tė jetė pasojė e mungesės sė vėmendjes apo mungesės sė saj nė kėtė seancė, gjė qė fatkeqėsisht ka sjellė edhe keqinterpretim nga ana e kryetares sė komisionit pėr Mjetet e Informimit Publik, tė procedurės pėr shqyrtimin dhe miratimin e kėtij projekligji. Kalendari i punimeve tė Kuvendit dhe informacione tė tjera lidhur me miratimin e tij, pėr tė cilat zonja Leskaj tha se nuk ishte nė dijeni, gjenden nė tavolinėn e zyrės sė zonjės Leskaj, si dhe tė publikuara edhe nė faqen zyrtare tė Kuvendit tė Shqipėrisė, qė prej ditės sė miratimit tė kėtij kalendari nė seance plenare”, - vijon mė tej deklarata.

Pjesė nga kalendari i miratuar nė seancė

Seancė Plenare

E Enjte, datė 19.04.2007, ora 10.00

1. Diskutime pėr ēėshtje jashtė rendit tė ditės (deri 60’).

2. Miratimi i procesverbalit tė seancės plenare, datė 16.04.2007.

3. Projektligji “Pėr ratifikimin e marrėveshjes nė kuadėr tė huasė ndėrmjet Republikės sė Shqipėrisė, pėrfaqėsuar nga Kėshilli i Ministrave dhe Bankės sė Kėshillit tė Evropės pėr Zhvillim”.

4. Projektligji “Pėr transmetimet numerike, eksperimentale nė Republikėn e Shqipėrisė”.

5. Projektligji “Pėr disa shtesa dhe ndryshime nė ligjin nr. 9232, datė 13.5.2004 “Pėr programet sociale tė strehimit tė banorėve tė zonave urbane”.

6. Projektligji “Pėr disa shtesa dhe ndryshime nė ligjin nr. 7895, datė 27.01.1995, “Kodi Penal i Republikės sė Shqipėrisė”, i ndryshuar”.

Sekretari i Pėrgjithshėm i OSBE-sė, de Brichambaut, takon kryetarin e Bashkisė sė Shkodrės.

OSBE premton mbėshtetje pėr projektet e zhvillimit tė Shkodrės.

Sekretari i Pėrgjithshėm i OSBE-sė, Marc Perrin de Brichambaut, ka zhvilluar dje, njė takim pune me kryebashkiakun e Shkodrės, Lorenc Luka, ku ka siguruar mbėshtetjen e mėtejshme, financiare qė OSBE-ja do tė japė pėr projektet e zhvillimit nė kėtė rreth. I shoqėruar edhe nga ambsasadori i Prezencės sė OSBE-sė nė Tiranė, Pavel Vacek, Marc Perrin de Brichambaut e ka zhvilluar ndalesėn e tij, tė parė nė zyrėn rajonale tė saj nė Shkodėr dhe mė pas ka zhvilluar njė takim me kreun e bashkisė sė kėtij qyteti. Menjėherė pas kėtij takimi, kryebashkiaku, Lorenc Luka, u shpreh ndėrmjet tė tjerash pėr gazetarėt se vizita ishte shumė premtuese, sepse projektet e paraqitura nga pushteti lokal i Shkodrės do tė gjejnė mbėshtetjen financiare tė OSBE-sė. “Bashkėpunimet janė nė fusha tė ndryshme, por ato qė janė mė tė rėndėsishme, janė ata tė asistencės teknike pranė njėsive tė pushtetit lokal me ekspertė tė ndryshėm, si dhe mbėshtetja e strukturave tė Drejtorisė sė Policisė tė qarkut tė Shkodrės”.

Vlen tė theksohet se duke nisur qė nga viti 2005-sė Prezenca e OSBE-sė nė Shqipėri i ka financuar disa projekte mjaft tė vlefshme pėr Drejtorinė e Policisė sė qarkut tė Shkodrės nėpėrmjet bashkėpunimit tė frytshėm qė zyra rajonale e saj ka realizuar dhe vijon tė zhvillojė me efektivat e policisė sė kėtij rajoni. Pikėrisht nė nėntor tė vitit 2005-sė, gjatė njė takimi pune tė zhvilluar nė pikėn e kalimit kufitar tė Hanit tė Hotit me zėvendėsministrin shqiptar tė Punėve tė Brendshme, Gjergj Lezhja, si dhe me kryetarin e Kėshillit tė qarkut tė Shkodrės, Lorenc Luka, aktualisht kryetar bashkie i qytetit mė tė madh, verior, ambasadorėt e OSBE-sė, Francės si dhe tė Ēekisė nė Tiranė dhuruan njė sėrė mjetesh tė kushtueshme logjistike pėr policinė kufitare tė kėtij qarku, tė financuara pėrkatėsisht nga OSBE-ja, si dhe qeveritė e Francės dhe tė Ēekisė. Ky donacion u dha nė kuadėr tė intensifikimit tė luftės kundėr trafiqeve tė paligjshme dhe pėr vetė faktin se qarku i Shkodrės mbulon vijėn mė tė komplikuar kufitare ndėrmjet Shqipėrisė dhe Malit tė Zi, e cila ėshtė 4-fishe, pasi kalon nėpėr tokė, detin Adriatik, Liqenin e Shkodrės dhe lumin Buna, duke pėrbėrė kėshtu njė rast unik nė Evropė”, - tha Luka

ARBEN LAGRETA

Sekretari organizativ socialist deklaron njė ditė pas takimit me Nanon: PS-ja tė pozicionohet qartė pėr presidentin.

Fino: Kryesia tė mblidhet me urgjencė pėr ēėshtjen e presidentit

Sekretari organizativ i PS-sė, Bashkim Fino, kėrkon mbledhjen me urgjencė tė kryesisė sė PS-sė pėr tė vendosur pėr qėndrimin e kėsaj partie pėr ēėshtjen e presidentit. Njė ditė pas takimit me ish-kryetarin socialist, Fatos Nano, sekretari organizativ, Fino, deklaron se PS-ja tashmė ėshtė pozicionuar pėr ēėshtjen e zgjedhjeve tė parakohshme, por duhet njė tjetėr qėndrim konkret edhe pėr presidentin. “PS-ja ka marrė vendimin politik pėr tė bėrė zgjedhje dhe ka ardhur koha qė PS-ja tė shprehet me njė strategji tė saktė dhe tė drejtė edhe pėr ēėshtjen e presidentit dhe kjo ėshtė detyrė kryesore, politike e kryesisė sė PS-sė, e cila mendoj se duhet tė mblidhet shumė shpejt pėr tė diskutuar kėtė ēėshtje, e cila do tė futet pėr diskutim nė parlament nė muajin qershor", - u shpreh sekretari organizativ i PS-sė, Fino. Ish-kreu socialist, me tė cilin Fino u takua dy ditė mė parė, ėshtė shprehur publikisht pėr ambiciet e tij pėr tė qenė president konsensual.

Tėrheqja

Sekretari organizativ i PS-sė, i cili ishte njė prej njerėzve qė mbėshteti mė fort strategjinė e Ramės pėr ndryshimet thelbėsore nė PS, ka shfaqur shenjat e tėrheqjes nga ky pozicion. Kjo duket nė qėndrimin e tij lidhur me kėrkesėn pėr mbledhjen e kryesisė pėr ēėshtjen e presidentit, por edhe nė reagimin e tij pėr dorėheqjen e sekretarit tė pėrgjithshėm socialist, Pandeli Majko. Duke komentuar dorėheqjen e sekretarit tė pėrgjithshėm, Pandeli Majko, zoti Fino tha se, "tėrheqja e sekretarit tė pėrgjithshėm ėshtė njė keqardhje, pasi Majko ka qenė i pėrkushtuar", - tha Fino. I pyetur pėr zhvillimet nė PS pas kongresit tė 9 prillit, ku dhe u zyrtarizuan dy grupet kundėrshtare brenda kėsaj partie, Fino tha se zgjedhjet po vazhdojnė normalisht. "Si sekretar organizativ mė duhet tė informoj qė pas kongresit ka patur njė ritėm mė tė pėrshpejtuar tė punės nė tė gjitha rrethet. Po vazhdojnė zgjedhjet e kryetarėve tė organizatave, nė ēdo fshat dhe lagje dhe po jepen propozime konkrete pėr kandidatė pėr kryetarė partie nė rang komune dhe bashkie, si dhe po jepen propozime pėr delegatėt nė kongresin e ardhshėm, i cili do tė ketė njė numėr mė tė gjerė delegatėsh", - tha zoti Fino.

Luljeta Progni

Milo: Nano duhet tė jetė pjesė aktive e opozitės

Krerėt e partive tė opozitės refuzojnė kėrkesėn e Ramės pėr tė sulmuar nė media ish-kreun socialist, Fatos Nano. Krerėt e dy partive aleate me PS-sė, Paskal Milo i PDS-sė dhe Skėnder Gjinushi i PSD-sė janė shprehur dje, nė lidhje me problemet qė ka sot nė PS. Ata thanė se ndarja e PS-sė nė dy grupime ėshtė ēėshtje e brendshme e kėsaj partie. Ndėrsa pėr figurėn e Nanos, dy krerėt opozitarė janė shprehur normalisht pa armiqėsi dhe aq mė pak me akuza. Ndėrsa Gjinushi i PSD-sė u shpreh dje, se do tė bashkėpunonte me njė parti, nė krye tė sė cilės mund tė ishte sėrish Fatos Nano. Paskal Milo tha se Nano ėshtė i nevojshėm tė jetė pjesė aktive e opozitės. “Do tė ishte mirė qė, edhe nė qoftė se ka njė konkluzion tė tillė prej zotit Nano, ai duhet tė vinte dhe tė bėhej pjesė aktive e opozitės nė Kuvendin e Shqipėrisė, me qėllim qė, edhe nė qoftė se opozita, sipas tij, ka mendime dhe veprime qė duhen korrigjuar, ai tė bėhet kontributor pėr pėrmirėsimin e veprimtarisė politike tė opozitės, jo vetėm ndaj kritikave dhe qėndrimeve konstruktive pėr tė pėrmirėsuar qeverisjen, por edhe pėr tė pėrmirėsuar veprimtarinė parlamentare nė radhė tė parė tė PS-sė, si partia me e madhe e opozitės", - tha Milo. Pėrsa i pėrket zgjedhjes qė do tė bėntė ndėrmjet PS-sė me kryetar Ramėn apo me kryetar Nanon, Milo u shpreh se ėshtė e nevojshme tė pritet ēdo tė ndodhė brenda PS-sė pėr tė gjykuar mė tej. “Le tė presim, tė shikojmė zhvillimet brenda PS-sė, ne kemi marrėdhėnie institucionale me PS-nė, me udhėheqėsin e saj, me institucionet qė drejtojnė aktualisht PS-nė, por kjo nuk na ka penguar dhe nuk do tė na pengojė as tani, as nė tė ardhmen qė tė mbajmė marrėdhėnie normale dhe korrekte me kolegė tė PS-sė qė nuk kanė tė njėjtat mendime pėr gjendjen brenda PS-sė, por qė ndajnė opinione tė ndryshme, siē dhe janė ndarė aktualisht", - tha Milo.

“Presim riformatimin e drejtimit tė grupit parlamentar tė PS-sė pėr tė nisur punėn”

Topi: Tė gatshėm pėr reformėn zgjedhore

“Unė draftin pėr reformėn zgjedhore e kam nė dorė dhe jam konseguent pėr atė propozim dhe pėr atė nevojė dhe domosdoshmėri qė ka vendi, mbi bazėn edhe tė atyre vullneteve politike, respektive tė gjithė partive qė tė futemi nė njė proces pėr reformimin e Kodit Zgjedhor”

Kryetari i grupit parlamentar tė Partisė Demokratike, Bamir Topi, u shpreh ditėn e djeshme se mazhoranca ėshtė e gatshme pėr tė nisur punėn pėr reformėn zgjedhore, por mbetet nė pritje dhe tė reagimit tė grupeve parlamentare tė opozitės.

“Mazhoranca ėshtė nė pritje tė riformatimit tė drejtimit tė grupit parlamentar tė PS-sė, pėr tė zyrtarizuar draftin pėr reformėn zgjedhore, i cili do tė marrė karakterin zyrtar pas miratimit nė Kuvend. Unė draftin pėr reformėn zgjedhore e kam nė dorė dhe jam konseguent pėr atė propozim dhe pėr atė nevojė dhe domosdoshmėri qė ka vendi, mbi bazėn edhe tė atyre vullneteve politike, respektive tė gjithė partive qė tė futemi nė njė proces pėr reformimin e Kodit Zgjedhor”, - deklaroi Bamir Topi, duke shprehur gatishmėrinė e grupit qė ai drejton nė lidhje me kėtė reformė tė rėndėsishme. Nga ana tjetėr, Topi theksoi sesi do ta bėnte publik kėtė draft, nė momentin kur lėvizjet dhe zhvillimet brenda grupit parlamentar tė PS-sė tė merrnin fund.

“Pėr shkak tė disa zhvillimeve te Partia Socialiste, sepse ėshtė e natyrshme qė janė zhvillime qė do tė nxjerrin njė interlokutor tė ri, zyrtar, si dhe pėr tė respektuar edhe kolegėt parlamentarė, jemi nė pritje tė riformatimit tė drejtimit tė grupit, nė mėnyrė qė interlokutori kryesor qė do tė jetė kryetari i grupit parlamentar tė PS-sė tė jetė bashkėpunues sė bashku me tė tjerėt, natyrisht pėr tė zyrtarizuar pikėrisht atė draft qė do tė marrė karakterin zyrtar pas miratimit nė Kuvend”, - theksoi kryetari i grupit tė PD-sė, Bamir Topi. Por sipas tij, ēdo gjė ka njė limit tė caktuar, kohor dhe politika duhet tė largohet nga modeli i zgjatjes sė gjėrave nė pafundėsi.

“Pėrfundimisht, politika shqiptare dhe parlamenti shqiptar duhet t'i largohen atij fundi kronik qė i shtyn gjėrat pafundėsisht dhe i realizon, atėherė kur ēėshtjet janė nė fazėn e fundit”, - theksoi Bamir Topi. Nga ana tjetėr, kreu i grupit parlamentar tė PD-sė theksoi se nė kėto momente ai nuk mund tė bėnte asnjė koment nė lidhje me kandidaturėn e tij si president.

“Nuk jemi nė momentet e njė fushate, pasi ju e keni parė se unė nuk jam prononcuar asnjėherė pėr asnjė ēėshtje, sepse ėshtė vetėm njė kandidim dhe njė lanēim zyrtar i mazhorancės”, - deklaroi Topi, duke mos bėrė as komente nė lidhje me kandidimin e Fatos Nanos si president.

Fatjona Mejdini

Moisiu: Sa mė shpejt reforma zgjedhore

Presidenti i Republikės, Alfred Moisiu, iu bėri thirrje partive politike tė zhvillonin nė kohė reformėn zgjedhore. “Realizimi nė kohė i reformės zgjedhore do tė ishte njė hap konkret e pozitiv pėrpara nė pėrmbushjen e standardeve dhe kėrkesave qė burojnė dhe nga nėnshkrimi i MSA-sė me Bashkimin Evropian, si dhe njė kontribut me vlerė pėr imazhin e vendit”, - theksoi presidenti Moisiu. Sipas zyrės sė shtypit pranė Presidencės, presidenti Moisiu priti sot, me kėrkesėn e tyre pėrfaqėsues tė shoqėrisė civile. Biseda u pėrqendrua nė procesin e reformės zgjedhore, si dhe nė disa prej ēėshtjeve mė aktuale nė vend. Nė kėtė drejtim, kryetari i shtetit vuri nė dukje se ėshtė duke ndjekur me shqetėsim dhe vėmendje tė veēantė zhvillimet aktuale nė vend. Ndėrsa, tė pranishmit nė kėtė takim i shprehėn presidentit Moisiu shqetėsimin pėr vonesat qė po evidentohen nė procesin e reformės zgjedhore, si dhe e informuan kryetarin e shtetit me disa prej nismave tė ndėrmarra prej tyre nė kėtė drejtim

Bufi: Nė kongresin e ardhshėm do zgjidhen organet e reja

Nėnkryetari i Kuvendit, njėkohėsisht dhe deputet i Partisė Socialiste, Ylli Bufi, u shpreh se, "nė kongresin e ardhshėm do tė zgjidhen forumet e reja tė partisė".

Duke komentuar zhvillimet e fundit nė Partinė Socialiste, sidomos ato tė kongresit tė fundit tė saj, zoti Bufi tha se, "sipas procedurės sė parashikuar, nė kongresin e ardhshėm do tė jetė zgjedhja e organeve tė reja tė partisė dhe ne do tė njihemi me to".

Ndėrkohė qė zoti Bufi nuk e komentoi iniciativėn e njė grupi deputetėsh tė PS-sė, tė cilėt kanė deklaruar se do t'i drejtohen bazės nė lidhje me disa ndryshime qė i janė bėrė statutit tė partisė pėr zgjedhjen e forumeve partiake dhe qė u miratuan nė kongresin e zhvilluar disa ditė me parė, ku pati dhe debate tė ashpra brenda grupit parlamentar tė PS-sė.

Emėrohet ambasadori i ri nė Strasburg

Presidenti, Alfred Moisiu, dekreton lirimin nga detyra e Ambasadorit tė Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė tė Republikės sė Shqipėrisė nė Misionin e Pėrhershėm tė Republikės sė Shqipėrisė nė Strasburg, zotit Shpėtim Ēaushi. Zyra e Shtypit pranė presidentit bėri tė ditur se nė kėtė detyrė, me dekret tė kreut tė shtetit, ėshtė emėruar znj. Margarita Gega. Dekreti ėshtė nė mbėshtetje tė nenit 92, pika dh, dhe 93 tė Kushtetutės.

Ndėrkohė, zyra e shtypit pranė presidentit bėri tė ditur se zoti Moisiu ka dekretuar emėrimin nė detyrėn e Ambasadorit tė Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė tė Republikės sė Shqipėrisė nė Mbretėrinė e Suedisė, rezident, si dhe Ambasador i Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė i Republikės sė Shqipėrisė nė Republikėn e Finlandės, nė Republikėn e Islandės dhe nė Mbretėrinė e Norvegjisė, jorezident, tė zotit Ruhi Hado.

Gjithashtu, presidenti dekretoi emėrimin e zotit Tonin Gjuraj nė detyrėn e Ambasadorit tė Jashtėzakonshėm dhe Fuqiplotė tė Republikės sė Shqipėrisė nė shtetin e Izraelit. Dekretet janė nė mbėshtetje tė nenit 92, pika dh, dhe 93 tė Kushtetutės.

Shtyhet votimi i ndryshimeve fiskale

Kuvendi miratoi nė seancė plenare ratifikimin e marrėveshjes ndėrmjet Kėshillit tė Ministrave tė Republikės sė Shqipėrisė dhe qeverisė sė Republikės sė Bullgarisė, pėr bashkėpunimin nė fushėn e luftės kundėr terrorizmit, krimit tė organizuar, trafikimit tė paligjshėm dhe akteve tė tjera, kriminale”.

Kjo marrėveshje, e nėnshkruar nė Tiranė mė 29 janar 2007-tė, gjatė vizitės sė kryeministrit tė Bullgarisė, Sergej Stanishev, synon forcimin e bashkėpunimit dypalėsh kundėr krimit tė organizuar dhe veprave tė ndryshme kriminale, qė cenojnė jo vetėm rendin dhe sigurinė publike tė tė dyja vendeve, por dhe tė rajonit tė Ballkanit nė tėrėsi e mė gjerė.

Gjithashtu, nė seancėn e sotme Kuvendi miratoi me shumicė votash kandidaturėn e Saimir Sallakut, si anėtar i Bordit tė Autoritetit tė Mbikėqyrjes Financiare. 

Ndėrkohė qė shqyrtimi i paketės sė projektligjeve fiskale u vendos tė shtyhet pėr nė seancėn e ardhshme, qė do tė zhvillojė punimet tė hėnėn, (16 prill).

Rumania: Mbėshtesim integrimin e Shqipėrisė

Kryeministri, Sali Berisha, priti nė njė takim ambasadorin e Rumanisė, Constantin Eremia, nė pėrfundim tė misionit tė tij nė Shqipėri.

Zyra e shtypit pranė kryeministrit bėri tė ditur se gjatė takimit, ambasadori Eremia shprehu vlerėsimin pėr nivelin shumė tė mirė tė marrėdhėnieve mes dy vendeve, si dhe falėnderimin pėr mbėshtetjen e qeverisė shqiptare nė pėrmbushjen e misionit tė tij nė Shqipėri. Ambasadori Eremia siguroi se Rumania do tė mbėshtesė proceset e integrimit tė Shqipėrisė nė NATO dhe nė BE.

Kryeministri Berisha, duke vlerėsuar punėn e ambasadorit Eremia, shprehu kėnaqėsinė pėr nivelin e marrėdhėnieve mes dy vendeve dhe siguroi pėr intensifikimin e tyre nė tė ardhmen.

Shehu nė Itali pėr kongresin e UDC

Nėnkryetari i Partisė Demokrate tė Re, Tritan Shehu, u nis drejt Romės (Itali), ku do tė marrė pjesė nė kongresin e UDC-sė. Zyra e shtypit pranė PDR-sė bėri tė ditur se nė ditėn e hapjes sė kongresit, zoti Shehu do tė pėrshėndesė kongresin nė emėr tė PDR-sė. Ky ėshtė njė kongres i rėndėsishėm i kėsaj force politike tė qendrės sė djathtė italiane, qė drejtohet nga presidenti Kazini dhe ku bėn pjesė dhe senatori Roko Butilioni.

EKONOMIA

Ministria e Ekonomisė diskuton strategjinė ndėrsektoriale me donatorėt dhe grupet e interesit

Strategjia e qeverisė pėr zhvillimin rajonal ėshtė hartuar nė funksion tė biznesit

Me kėtė nismė tė ndėrmarrė nga qeveria shqiptare synohet harmonizimi i plotė i tė gjitha projekteve tė zhvillimit, qė janė hartuar dhe po zbatohen nga ministritė. Kjo do tė sjellė qė politikat ekonomike tė mos jenė tė shkėputura nga njėra-tjetra, por tė jenė tė integruara nė njė sistem tė pėrbashkėt, duke bėrė qė ato t’i shėrbejnė njėra-tjetrės

Qeveria shqiptare ka paraqitur dje projektin e saj pėr Strategjinė Ndėrsektoriale pėr Zhvillim Rajonal. Ministria e Ekonomisė ka zhvilluar dje njė takim me donatoret, grupet e interesit si dhe pėrfaqėsues tė Kėshillit tė Ministrave, i cili ka pasur si synim kryerjen e njė procesi konsultimi dhe diskutimi tė pėrbashkėt me komunitetin e donatorėve pėr draftstrategjinė ndėrsektoriale pėr zhvillimin rajonal dhe ēėshtjet e shtruara pėr zgjidhje nė kėtė fazė tė procesit. I pranishėm nė kėtė takim, ministri Ruli, mes tė tjerave theksoi nevojėn qė ka vendi pėr hartimin e njė strategjie tė plotė, hartimin e strategjisė ndėrsektoriale pėr zhvillim rajonal. Sipas ministrisė, ky dokument qė iu paraqit pjesėmarrėsve, pėrbėn dhe njė bazė tė mirė diskutimi pėr pėrpunimin dhe plotėsimin e tij nė njė dokument strategjik tė plotė pėr zhvillimin rajonal, i cili do tė realizohet nėpėrmjet njė procesi tė gjerė dhe tė plotė konsultimesh me partneret nga qeveria qendrore, qeverisja vendore, sektori privat dhe shoqėria civile. Strategjia kombėtare pėr zhvillimin dhe integrimin pėrfshin njė afat kohor deri nė vitin 2013, mbi tė cilin do tė hartohen politikat ekonomike dhe tregtare qeveritare tė mėtejshme. Me kėtė nismė tė ndėrmarrė nga qeveria shqiptare synohet harmonizimi i plotė i tė gjitha projekteve tė zhvillimit, qė janė hartuar dhe po zbatohen nga ministritė. Kjo do tė sjellė qė politikat ekonomike tė mos jenė tė shkėputura nga njėra-tjetra, por tė jenė tė integruara nė njė sistem tė pėrbashkėt, duke bėrė qė ato t’i shėrbejnė njėra-tjetrės. Unifikimi i tė gjitha strategjive parashikon njė program ambicioz pėr arritjen e objektivave tė zhvillimit dhe integrimit tė Shqipėrisė sipas standardeve qė pėrcakton dhe Marrėveshja e Stabilizim-Asocimit, ku ēdo sektor ka tė pėrcaktuara qartė objektivat me afate kohore dhe mėnyrėn e realizim tė tij, nė mėnyrė qė tė jenė sa mė tė suksesshme. Po kėshtu, ka hartuar planveprimin e saj dyvjeēar deri nė vitin 2008 pėr veprimtarinė ekonomike tė kėsaj periudhe, i cili ėshtė pjesė e kėsaj strategjie. Ky plan pėrmban nė mėnyrė tė detajuar tė tėrė veprimtarinė ekonomike qė qeveria do tė ndėrmarrė pėrgjatė tė gjithė kėsaj periudhe, nė mbėshtetje tė biznesit dhe ekonomisė shqiptare. Plani do tė jetė i dokumentuar plotėsisht, duke paraqitur njė kuadėr tė plotė veprimtarish nė muajin tetor. Tė gjitha kėto u diskutuan me donatorėt si dhe me grupet e interesit, duke synuar qė si strategjia ndėrsektoriale, ashtu edhe planveprimi tė jenė nė funksion tė biznesit dhe hartimi i tyre tė marrė nė konsideratė interesat e tij.

E. M.

Qeveria 3.7 miliardė lekė pėr ujėsjellėsat gjatė vitit 2007

Qeveria shqiptare ka parashikuar qė gjatė vitit 2007 tė shpenzojė rreth 3.7 miliardė lekė pėr sektorin e ujėsjellės-kanalizimeve. Sipas specialistėve tė kėtij sektori, gjatė kėtij viti synohet pėrmirėsimi rrėnjėsor i furnizimit me ujė nė zonat turistike e rurale tė vendit. Kėto investime do tė ndihmojnė zhvillimin e biznesit nė vend, duke bėrė qė uji tė mos mungojė pėrgjatė sezonit veror nė zonat turistike, si dhe do tė sjellin njė ndihmė mė tė mirė pėr zhvillimin e bujqėsisė nė vend. Kėta dy sektorė janė prej sektorėve me peshė tė ndieshme nė ekonominė shqiptare dhe furnizimi me ujė ėshtė prej kushteve kryesore tė zhvillimit tė tyre. Specialistėt shpjegojnė se parashikohet furnizimi 24 orė me ujė pėr gjithė popullatėn e vendit me cilėsi dhe me sasi, sipas standardeve tė pėrparuara, si dhe ndėrtimi i rrjetit tė kanalizimeve tė ujėrave tė zeza pėr qendrat rurale.

Eksportet e bimėve medicinale pėr tremujorin shkojnė nė 2.1 milionė dollarė

Eksporti i bimėve medicinale gjatė tremujorit tė parė tė kėtij viti shėnoi rritje tė dukshme, krahasuar me njė vit mė parė. Sipas Ministrisė sė Bujqėsisė, Ushqimit dhe Mbrojtjes sė Konsumatorit gjatė kėtij viti u eksportuan rreth 658 tonė bimė medicinale, tė cilat kanė sjellė tė ardhura qė shkojnė nė njė vlerė prej 2.1 milionė dollarėsh. Kjo sasi pėrbėn njė rritje prej njė pėr qind nė krahasim me tremujorin e parė tė vitit tė kaluar. Krahasuar me eksportet e produkteve tė tjera bujqėsore, gjatė 10 viteve tė fundit rezulton se eksporti i bimėve mjekėsore ėshtė 30-fishuar. Ky biznes pėrbėn njė prej bizneseve mė me interes nė tregjet e huaja dhe mundėsitė e eksportimit nga prodhuesit shqiptarė nė kėtė fushė kanė qenė mjaft tė mėdha. Eksportet e bimėve medicinale janė drejtuar kryesisht drejt Gjermanisė, Japonisė, Amerikės etj. Vetėm gjatė vitit tė fundit janė eksportuar mbi 200 lloje bimėsh aromatike dhe mjekėsore gjysmė tė pėrpunuara, nga 700 lloje qė rriten nė vendin tonė.

Shqipėria do tė rrisė pjesėmarrjen nė tregun rajonal tė energjisė

Sipas strategjisė kombėtare tė energjisė pritet qė Shqipėria tė ketė njė rritje tė pjesėmarrjes nė tregun rajonal tė energjisė. Njė sėrė investimesh pėr shtimin e mundėsive tė transmetimit tė energjisė, ku janė parashikuar tė pėrfundojnė sė shpejti dy linja kryesore tė transmetimit tė energjisė, do tė bėjnė tė mundur qė tė rriten kapacitetet importuese tė energjisė, gjė qė do tė sjellė shtimin e pjesėmarrjes sė Shqipėrisė nė kėtė treg. Deri tani, mundėsitė teknike qė lejon rrjeti pėr importim tė energjisė shkojnė nė rreth 12 milion kW/h nė ditė. Duke pėrmirėsuar dhe shtuar linjat e transmetimit do tė ketė mė tepėr mundėsi pėr tė importuar energji elektrike nė vend dhe pėrmirėsimi i kuadrit ligjor bėhet pėr tė mbėshtetur kėtė proces. Kėto ndryshime ligjore bėhen nė kuadėr tė pėrafrimit tė legjislacionit shqiptar me atė "acquis communitare", nė fushėn e energjisė. Tė gjitha kėto bėjnė qė pėrfundimi i Strategjisė Kombėtare tė Energjisė tė pėrcaktojė prioritetet afatshkura drejt pėrmirėsimit tė situatės energjitike nė vend si dhe drejt vijimit tė zhvillimit tė sektorit energjitik.

Nė njė takim me specialistė dhe investitorė, kryeministri tha se biznesi do tė jetė partneri absolut dhe jo borxhliu

Berisha: Brenda pak ditėve, nė treg do tė hidhen 50 HEC-e tė vogla

Kryeministri bėri me dije se, qeveria dhe KESH-i nisin tashmė njė fazė tė re tė dialogut me specialistėt dhe biznesin e kėsaj fushe, nė mėnyrė qė kjo pasuri e madhe, e fjetur, qė shkon nė det, tė shndėrrohet nė vlerė dhe kapitalin mė tė ēmuar pėr kėtė vend. Berisha tha se, deri mė tani ėshtė pėrgatitur njė kuadėr ligjor, i cili ėshtė jo i plotė, por megjithatė i pėrshtatshėm

Kryeministri, Sali Berisha, njoftoi dje se, 50 hidrocentrale tė vogla do tė jepen me koncesion brenda disa ditėve. Nė njė takim me specialistė tė energjitikės, kryeministri i vendit kėrkoi ndihmėn e studiuesve dhe specialistėve tė energjitikės pėr tė  bėrė tė mundur shfrytėzimin nė tė gjitha kapacitetet ujore tė vendit. Berisha deklaroi se, “tashmė ekziston njė fillim dhe kėto ditė hidhen nė treg rreth 50 hidrocentrale tė vogla, tė tjerė projektues po punojnė pėr hidrocentrale tė kalibreve tė tjerė nga tė vegjėl deri tė mėdhenj”. “Ėshtė ende fillimi, sepse nuk mund tė fshehim stadin fillestar nė tė cilėn ne ndodhemi dhe kur them kėtė, dua tė theksoj se duhet tė jemi shumė aktivė, tė guximshėm, nė mėnyrė qė kėtė pėrparėsi ta konkretizojmė dhe kėtė pasuri tė madhe kombėtare qė ushqen tenderat e kripura, ta shndėrrojnė nė energji, nė drita dhe nė pėrdorim tė qytetarėve shqiptarė”, - theksoi ai. Kryeministri Berisha garantoi se, adaptimi i njė qėndrimi tė ri, aktiv, ndaj shfrytėzimit dhe pėrdorimit tė ujėrave do tė pėrbėjė njė nga pėrparėsitė mė madhore tė qeverisė. Duke vlerėsuar veēanėrisht ekspertizėn e grupeve tė specialistėve vendas, kryeministri u shpreh se qeveria ėshtė e vendosur tė mbėshtesė dhe tė financojė pėr kompletimin e mėtejshėm tė studimeve tė bėra nė kėtė drejtim. “Njė nga porositė mė tė prera qė i kam pėrcjellė drejtorit tė ri tė KESH-it, - tha kryeministri, duke iu drejtuar specialistėve dhe investirotėrve, - ėshtė ndershmėria ndaj jush, kontrata tė rregullta me ju, jo injorim. Pėrkundrazi, i kam kėrkuar drejtorit tė KESH-it qė nė kėtė nismė tė madhe qė ne ndėrmarrim duhet tė jemi shembull. Ata qė kanė ndėrtuar, ata qė manaxhojnė duhet tė shohin tek ne jo borxhlinjtė, por partnerin, i cili i paguan me ēmimin e tregut dhe me korrektesėn mė tė madhe.” Berisha saktėsoi se ata do tė jenė zėri qė do tė shprehin se si tė shfrytėzohen mė mirė edhe HEC-et ekzistuese, tė cilat edhe ato nė njė mėnyrė janė braktisur, janė bėrė disa ndėrhyrje nė turbina dhe nuk dihet nėse kanė pasur manaxhim modern. Kryeministri bėri me dije se, qeveria dhe KESH-i nisin tashmė njė fazė tė re tė dialogut me specialistėt dhe biznesin e kėsaj fushe, nė mėnyrė qė kjo pasuri e madhe, e fjetur, qė shkon nė det, tė shndėrrohet nė vlerė dhe kapitalin mė tė ēmuar pėr kėtė vend. Berisha tha se, deri mė tani, ėshtė pėrgatitur njė kuadėr ligjor, i cili ėshtė jo i plotė, por megjithatė i pėrshtatshėm, pėr tė ndėrmarrė projekte tė tė gjitha kalibreve nga mė tė vegjlit deri tek mė tė mėdhenjtė. Kryeministri tha se nė kėtė kontekst, ligji i partneritetit publik privat ėshtė njė mundėsi e madhe. Ky ligj ka korrigjuar defektet e ligjit tė vjetėr, posaēėrisht pėr fushėn e ujėrave dhe tė energjisė. “Ne do tė bėjmė ēdo pėrpjekje qė kapitali vendas dhe ai ndėrkombėtar tė angazhohet nė ndėrtimin e kėtyre veprave hidrike tė njė rėndėsie jetike pėr Shqipėrinė”, - tha kryeministri Berisha.

Kryeministri tha se, nėse ka njė vend qė ka nevojė ta ketė tė lirė energjinė pėr t'u zhvilluar, ai vend ėshtė Shqipėria

Ēmimi i energjisė nuk do tė rritet, pa u barazuar pagat dhe pensionet me vendet pėrreth

Kryeministri, Sali Berisha, i kėrkoi dje ERE-s (gjatė punimeve tė konferencės pėr zhvillimin e sektorit hidroenergjetik), qė "tė jetė mbrojtėse e konsumatorėve dhe tė qėndrojė fort ndaj ēdo kėrkese pėr rritjen e ēmimit tė energjisė elektrike". Kryeministri Berisha tha se, “ēdo lėvizje ēmimi do tė bėhet vetėm pasi tė modulohen pagat, pensionet me ato tė vendeve pėrreth nesh”. “Me kėto ēmime qė kemi, mund tė garantoj se jemi mbi mesataren rajonale. Nė qoftė se ka njė vend qė ka nevojė ta ketė tė lirė energjinė pėr t'u zhvilluar, ai ėshtė Shqipėria", - tha kryeministri Berisha. Ai u ndal nė dy parimet kryesore, mbi tė cilat duhet tė vlerėsohet edhe ēėshtja e ēmimeve tė energjisė. "Parimi i parė ėshtė ai i mesatares sė tė ardhurave qė ne kemi. Parimi i dytė ėshtė ai qė ne tė mos japim vlera tė tilla qė frenojnė zhvillimin e ekonomisė", - tha kryeministri Berisha.

Po tė ishin shfrytėzuar tė gjitha, shqiptarėt do tė ishin 2-3 herė mė tė pasur

Rezervat ujore mund tė prodhojnė deri mė 10 herė mė shumė energji

Ministria e Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės zhvilloi dje nė Pallatin e Kongreseve, konferencėn me synim, shkėmbimin e mendimeve dhe opinioneve tė ekspertėve tė fushės, tė grupeve tė ndryshme tė interesit, tė sektorit privat, tė akademikėve, etj., rreth rritjes sė efektivitetit tė shfrytėzimit tė tė gjitha burimeve hidroenergjitike nė Shqipėri, duke vlerėsuar se energjia ėshtė pjesė mjaft e rėndėsishme dhe me ndikim tė jashtėzakonshėm nė zhvillimin ekonomik tė vendit. Nė konferencė mbizotėroi qėndrimi se sektori energjitik nė vend favorizohet nga prania e njė pasurie tė jashtėzakonshme qė ka vendi, atė tė burimeve tė shumta ujore, si njė pasuri kryesore kombėtare. Kryeministri Berisha tha se, "Shqipėria ėshtė vendi i pasurive tė mėdha tė "fjetura", i pasurive qė nuk ēlirojnė kapitale, prandaj dhe ne jemi vend i varfėr, duke pasur pasuri tė jashtėzakonshme tė mėdha, si mineralet, qė kanė kuotat mė tė larta nė bursat botėrore, brigjet, alpet, me pasuri tė mėdha natyrore. Por, pasuria mė e madhe janė ujėrat, qė mund tė ndikojnė nė tė ardhmen e vendit, mė shumė se tė tjerat."

Duke u ndalur nė faktin se kjo pasuri e madhe ujore ėshtė injoruar qė prej 25 vitesh nė mėnyrė tė pafalshme nė prodhimin e energjisė elektrike, Berisha shprehu vendosmėrinė e qeverisė pėr t'i aktivizuar dhe shfrytėzuar pėrmes rritjes sė investimeve, financimeve dhe mbėshtetjes sė kėtij sektori. "Nėse fokusi i pasurisė sė ujėrave do tė ishte shfrytėzuar siē duhej, Shqipėria do tė ishte mėkėmbur 2-3 herė mė shumė, ndaj jemi shumė tė vendosur qė ta vėmė nė punė kėtė pasuri", - theksoi kryeministri Berisha.

Duke u ndalur nė kuadrin ligjor, tė hartuar nė mbėshtetje tė sektorit tė ndėrtimit tė veprave tė reja hidrike, sikurse janė HEC-et e mėdha dhe ato lokale, nė nevojėn e partneritetit tė biznesit publik me atė privat, nė ligjin pėr koncesionet, etj., kryeministri Berisha theksoi se, "qeveria do tė bėjė ēdo pėrpjekje qė potenciali hidroenergjitik prej 18-20 miliardė kilovat-orė energji tė shndėrrohet nė energji, qė ēdo metėr kub ujė tė shfrytėzohet me optimizim maksimal, qė kapitali vendas apo dhe i huaj tė angazhohet nė veprat hidrike."   

KULTURA

Ali Podrimja “GJUMI I TOKĖS”, botim i Akademisė sė Shkencave dhe tė Arteve tė Kosovės, Prishtinė, 2006

Plotnia e gjuhės pėrmes reduktimit sė fjalės

Dr. Basri Ēapriqi

Krijimi dhe shmangia e heraldikės

Gjumi i tokės, titull i njė poezie tė vonė tė poetit e qė tani bėhet titull i kėtij libri me poezi tė zgjedhura ėshtė njė akt riaktivizimi i njė sistemi figurativ tė hershėm (hija e tokės) tė cilin poeti e sjell nė njė kontekst tė ri. Poeti Ali Podrimja ka ndėrtuar njė figurė nė njė varg monumental kėtu e 40 vjet mė parė, Kosova ėshtė gjaku im qė nuk falet! Ėshtė simbol i emblematizuar i fazės sė parė tė shkrimit e qė do tė ketė mė vonė rol tė rėndėsishėm nė interpretimin e tėrė opusit letrar tė kėtij poeti, i cili insiston prej fillimit qė kjo tė jetė njė heraldikė kryesore e kėtij vendi. Kjo figurė e ndėrtuar si pėrgjakim i hapur mbi njė strukturė arketipore qė ka parasysh njė trashėgimi dhe njė besim tė njohur dhe tė ēmuar, ėshtė njė pozicionim apodiktik me insistim tė ndėrthurjes sė ligjėratės me argumentim bindės e qė nuk lė hapėsirė pėr luhatje. Kosova e vėnė pranė njė pėrngjasimi tė hapur me gjakun qė s’falet, ėshtė njė ngritje retorike qė tė kujton ndėrtime tė hershme zmadhuese me insistim bindės.

Ky varg mė vonė do tė bėhet njė topos shumė i fuqishėm nė jetėn kulturore dhe shoqėrore tė Kosovės. Figura do tė gjejė edhe lidhje tė shumta shtesė, me referenca tė qarta nė jetėn shoqėrore tė Kosovės qė do tė shkojnė deri nė denotime precize tė identifikimit tė masave nė kohė dridhjesh tė ashpra pėr tėrė popullin. Unė nuk di ndonjė varg tjetėr kaq monumental tė ndonjė shkrimtari shqiptar qė ka arritur tė bėjė identifikim aq tė fuqishėm tė strukturės figurative tė folėsit me pritjen spektakulare tė marrėsve dhe pėr njė kohė aq tė gjatė. Aq mė tepėr, mund tė thuhet se ky ėshtė nga vargjet qė ėshtė ridimensionuar e risemantizuar me qindra herė pėr kėto 40 vjet e qė shpreh fuqinė e artit pėr tė marrė dimensione shtesė nė kontekste tė ndryshme.     

Vargu Kosova ėshtė gjaku im qė nuk falet do tė jetė ēelės pėr interpretimin e zhvillimit tė mėvonshėm tė kėtij autori dhe pranimi me tė njėjtin intensitet nga lexuesi pėr njė kohė kaq tė gjatė.

Me kėtė varg poeti ka lidhur qė nė fillim njė kontratė tė besueshme me lexuesin e qė do tė funksionojė si marrėveshje e fshehtė edhe atėherė kur autori do tė ekonomizojė tej mase gjuhėn, edhe atėherė kur do tė vėshtirėsojė tepėr natyrėn komunikuese tė gjuhės dhe do ta reduktojė deri nė ekstrem ngarkesėn informative tė mesazhit nė favor tė nėntekstit.

Ky ėshtė vargu emblemė, tė cilin e njohin fėmijėt nė shkolla dhe tė cilin e kanė bėrė ēelės mėsuesit pėr tė depėrtuar nė poezinė e tij tė mėvonshme, e cila shumė herėt ka lėnė kėtė retorikė dhe ka marrė rrugė qė ka qenė e vėshtirė tė ndiqet, mos e pamundur nga lexuesit e tij tė fillimit.

Nė vitet ‘70 Ali Podrimja ndėrton njė tip tjetėr gjuhe dhe kėshtu njė fazė tjetėr nė krijimtarinė e tij qė mund tė quhet fazė e ekonomizimit maksimal tė shprehjes dhe e komunikativitetit tė vėshtirėsuar. Tė kėsaj faze janė vargjet:

ē’guron guri nė gurinė

gur guri ndėr gurė mė i gurti

gur i gurėzuar pranė gurit

gurth i nguruar rreth gurit

gurron guri nė gurė gurėsh

guro guroje gurin nė gurinė

ē’guri pranė gurit gur guri

birė e parė e fyellit tim

Kjo ėshtė fazė e ngritjes cilėsore tė Ali Podrimjes. Autori lė njė traditė shkrimi, bėn shmangie tė madhe stilistike dhe me shmangien e vet bėn qė tė krijohet njė shmangie e madhe nė poezinė shqipe nė pėrgjithėsi. Ėshtė ndoshta kryesori qė i ka dhėnė guxim kėtij tipi tė gjuhės, qė i ka dhėnė frymė dhe qė ėshtė shumė e ēuditshme, i ka dhėnė njė fuqi jo tė zakonshme identifikuese dhe receptuese nė njė mjedis jo shumė tė pėrgatitur pėr tė komunikuar me njė strukturė tė tillė gjuhe.

Nė kėtė fazė Ali Podrimja lė pozicionimin ndėrtues autorial tė folėsit dhe kalon nė pozicionim joautorial ērėndom-tėsues e dekompozues. Lė transparencėn e figurės dhe mesazhin re