EDITORIAL

Dhuna publike e Edi Ramės ndaj jetės private

Mero Baze

Fillimisht, njė e pėrjavshme prestigjioze e Sarajevės, pastaj gazeta mė e madhe, kroate dhe njė e pėrditshme nė Tiranė, e afėrt me njė ish-ministėr socialist, publikuan para dy ditėsh foto tė zhveshura tė Edi Ramės nė njė plazh ende tė paidentifikuar. Nė foto shihet qartė se Edi Rama ka pozuar me shumė dėshirė sė bashku me njė femėr para njė tė treti dhe para fėmijėve e grave qė janė nė sfond, tė cilėt, pėr ironi, janė tė veshur. Pozimi me dėshirė nė njė plazh publik dhe pastaj pėrpjekja e tij, banale pėr tė fshehur kohėn, vendin dhe pasojat e kėtij gjesti, po hapin njė debat tė madh nė Shqipėri mbi jetėn private dhe dhunėn seksuale, publike qė ky njeri ka ushtruar me kėto foto.

Pika e parė, e qartė ėshtė se kėtu nuk bėhet fjalė pėr jetė private. Foto tė jetės private tė Edi Ramės ekzistojnė me shumicė dhe kanė ekzistuar prej kohėsh. Unė kam nė kasafortėn time foto orgjish tė tij, apo foto qė vėnė nė dyshim integritetin e tij, njerėzor, por ato janė pjesė e jetės sė tij, private, e cila, kur bėhet fjalė pėr njė njeri qė pretendon tė udhėheqė Shqipėrinė, duhet tė njihet mirė nė ēdo skutė. Megjithatė, askush nuk i ka botuar kėto foto. Jo se ėshtė e panevojshme tė botohen, por, se me gjestet e tij, publike duket se ky njeri nuk ka mė tė ardhme nė politikėn shqiptare. Jeta private e kandidatit pėr kryeministėr tė Shqipėrisė dhe e kandidatit pėr kryetar Bashkie tė Tiranės duhet tė njihet nė ēdo skutė, pasi ne do t’i besojmė atij fatin e fėmijėve tanė dhe edukimin e tyre. Sidoqoftė, ēėshtja s’ka mbėrritur ende deri kėtu. Edi Rama e ka bėrė tė thjeshtė fare skandalin e tij. Ai ka pozuar nudo dhe shumė i gėzuar para kamerės dhe para syve tė fėmijėve qė ka rrotull. Ai ka ushtruar dhunė seksuale mbi ta. Kjo nuk ėshtė jetė private. Ky ėshtė perversitet publik dhe askush nuk mund t’i besojė mė fjalėt e tij pėr shkolla dhe edukim fėmijėsh nė kėtė vend. Mė tej, jeta e tij, private duhet doemos tė kalojė nė njė shoshė dhe, nėse ka ndonjė person, ndaj tė cilit duhet tė kryhen zyrtarisht hetime pėr jetėn private, ėshtė pikėrisht ky, pasi ėshtė njė qenie shoqėrisht e rrezikshme.

Sė dyti, pasi pranon fotot, ai pėrpiqet tė gėnjejė publikisht. Gėnjen pėr kohėn, kur janė bėrė fotot. Pamjet e Edi Ramės nė vitin 1995-sė, 1996-tė, kur ai pretendon se i ka bėrė ato, janė krejt tė ndryshme nga pamjet e sotme. Ēdokush qė iu hedh njė sy, e shikon se Edi Rama maksimumi ka dalė nė foto njė vit mė parė, ose verėn e shkuar. Problemi i tij ėshtė se ka njė femėr tė pėrhershme, me tė cilėn ka pas bėrė orgji dhe e cila ėshtė bėrė shkak pėr njė dhunė fizike ndaj tij nė vitin 1996-tė, dhunė qė iu faturua qeverisė sė atėhershme tė zotit Meksi dhe Shėrbimit Informativ. Nė tė vėrtetė, ėshtė e njėjta femėr, me tė cilin ai bėnte orgji nė shtėpinė e tij dhe provokonte fqinjėt. Fakti qė ai pėrpiqet tė fshehė kohėn, kur janė bėrė fotot, ka tė bėjė me faktin se ai do tė thotė se, kur ka bėrė kėto perversitete, nuk ka qenė politikan. Nė tė vėrtetė, ka qenė politikan, ka pas konkurruar edhe pėr kryetar tė Partisė Socialiste dhe nė foto ka pas dalė, pasi ka bėrė dhe njė operacion pėr heqjen e qeskave poshtė syve, aty nga viti 2005-sė.

Megjithatė, problemi mė i rėndėsishėm qė po mbėrthen debatin ėshtė pėrpjekja e Ramės dhe e militantėve tė tij qė kontrollojnė Helsinkin apo organizata tė tjera tė tė drejtave tė njeriut pėr ta paraqitur kėtė si shkelje tė privatėsisė. Unė, sinqerisht, jam i frikėsuar nga ideja se nė Shqipėri, njė personaliteti politik, qė pėrfaqėson gjysmėn e vendit, mund t’i tolerohet tė dalė me dėshirė nė publik me organe seksuale pozuar para kamerės. Nėse do tė kishim rastin e kundėrt, nėse, fjala vjen, Erjon Braēe do tė kishte njė foto tė Sali Berishės edhe me pantallona tė shkurtra, do tė ēirrej se ka kapur njė skandal. Edi Rama ėshtė treguar njeriu mė i zi pėr tė pėrdorur thashethemet pėr jetėn private tė kundėrshtarėve dhe jo mė faktet. Ai ka akuzuar Besnik Mustafajin nė fund tė debatit televiziv duke shpifur pėr tė dhe ėshtė mburrur gjatė me kėtė trimėri. Tashmė qė miqtė e orgjive tė tij e kanė tradhtuar dhe i kanė dorėzuar shtypit botėror filmat dhe fotot e orgjive tė tij, ai pėrpiqet tė paraqitet si viktimė. Ka dhjetėra raste nė botė, kur personalitete tė tilla, politike, pasi iu kanė ndodhur skandale tė pėrafėrta si kjo, janė larguar nga politika dhe as iu ka shkuar nė mendje tė paraqiten si viktima. Ky ėshtė padyshim skandali mė i madh nė botė, pasi bota nuk ka asnjė rast qė njė politikan tė vetėfotografohet me gėzim me organe seksuale zbuluar. Ky ėshtė rast unikal dhe mund tė hyjė nė ngjarjet e shekullit. Unė nuk e di sesi mund tė guxojė mė njė njeri pas kėsaj tė mendojė se qytetarėt mund t’i besojnė tė ardhmen e vendit tė tyre, tė fėmijėve dhe familjeve tė tyre. Nuk e di sesi Monika Kryemadhi do t’i besojė edukimin e tre fėmijėve Edi Ramės si kryeministėr, nuk di sesi gratė socialiste, sė paku tė moshės 25 deri 55 vjeē, do ta bėnin me tė njėjtėn qetėsi kėtė gjest me burrat e tyre nė plazhe publike, nuk di sesi tė moshuarve socialistė iu duket normale qė kryetari i tyre t’iu tregojė organet seksuale fėmijėve nė njė plazh, por di tė them se shqiptarėt nuk ka rėnė ende aq poshtė sa t`i bėjnė pėr budallenj disa njerėz tė papėrgjegjshėm qė duan tė shpallin si vlerė ēdo perversitet. Kjo ėshtė njė ngjarje e rėndė qė nuk mbaron as mė 18 shkurt tė kėtij viti, as pas 50 vjetėsh. Ēdo qytetari tė kėtij vendi dhe tė botės, sa herė tė dėgjojė emrin e Edi Ramės dhe tė ketė diēka qė s’i pėlqen, i lind e drejta t’i thotė pervers dhe i papėrgjegjshėm dhe t’i botojė kėto foto. Ēdo kryeministėr i botės qė do tentojė ta takojė atė, mund tė ndeshet me njė grup njerėzish qė mund t’i mbajnė kėto pankarta nė duar. Ky ėshtė njė krim publik qė ai ka bėrė ndaj qytetarisė sonė dhe dinjitetit tė vendit tonė dhe kjo nuk ėshtė njė lakuriqėsi qė mbulohet jo mė nga fjalėt, por as nga trupi i tyre qė duan t’i dalin zot nė kėto ditė tė kėqija Edi Ramės.

Pėr ta pėrfunduar, duhet tė pėrsėris se jemi nė njė rast historik dhe tė papėrsėritshėm. Jeta publike e kryetarit tė Partisė Socialiste tė Shqipėrisė ka dhunuar jetėn private tė qytetarėve dhe fėmijėve tanė. Do tė vijė koha ndoshta tė hetojmė mirė edhe jetėn e tij, private, por kjo qė ka ndodhur, ėshtė pėrtej saj. Kjo ėshtė dhunė publike e Edi Ramės ndaj jetės private tė qytetarėve. Dhe pėr kėtė duhet tė paguajė dhe jo tė akuzojė.

Unė e kam parė shqetėsues Ramėn si politikan

Fatos Lubonja

Komenti im i parė lidhet me fushatėn negativiste tė forcave politike, qė unė nuk e konsideroj pozitive, pasi i ka tejkaluar tė gjitha format. Ėshtė njė fushatė qė zhvendos problematikat e mėdha qė ka vendi te personat. Vendi nuk ėshtė se vuan pėr shkak tė personave, por pėr shkak tė njė kulture dhe sistemi korrupsioni qė ėshtė ngritur dhe mendoj se korrigjimet qė mund t’i bėhen vendit janė nė drejtim tė kėtij sistemi dhe jo pjesė tė njė personi. Nė kėtė aspekt, kritika ime ėshtė pėr tė dy palėt dhe nė kėtė kontekst, Edi Rama nuk mund tė konsiderohet si njė viktimė e pafajshme, pėrkundrazi ėshtė njė nga strategėt e luftės politike nėpėrmjet denigrimit tė personave, kemi njė vit e gjysmė qė PS-ja e ka pėrqendruar fushatėn e saj mbi njė person, Sali Berishėn, dhe nė pėrgjithėsi, ky denigrim i tij dhe konfliktualiteti i madh qė ka krijuar gjithė kjo, ku padyshim, edhe Edi Rama bie viktimė e strategjive tė tij. Por, nga ana tjetėr, kjo duhet frenuar, se krijon pasiguri dhe negativitet nė jetėn politike. Mė kujtohet njė thėnie e famshme e Havelit, i cili, kur ka ngritur problemin se, nėse politikanėt pėrfaqėsojnė popullin e tyre, apo e kundėrta; ai ka njė rrugė tė mesme, kur thotė se, “Varet ēfarė stimulon politikani te populli”. Nė rast se njė politikan stimulon pjesėt pozitive te populli, atėherė ai ėshtė pasqyrė e pjesėve mė pozitive dhe kjo ndihmon. Por, nė qoftė se politikani tenton tė pasqyrojė pjesėt mė negative te populli, atėherė rezultati ėshtė ai qė dihet, del vetė e keqja mė e madhe. Nė kėtė aspekt, unė mendoj qė politika jonė nė gjithė kėtė fushatė po stimulon pjesėt mė negative tė shoqėrisė shqiptare.

A ju duket normale qė njė person nė kėto pozita politike dhe publike tė pozojė me dashje nudo?

Ky problemi i normales ėshtė pak i koklavitur, varet se ēfarė kuptojmė me normale. Pėrgjithėsisht normalja nėnkupton atė qė i pėshtatet shumicės nė ambient dhe anormal quhet njė individ qė nuk i pėrshtatet kėtij ambienti. Pra, ēėshtja e normales ėshtė shumė relative do tė thoja. Pėrgjithėsisht, me sa di unė, nga eksperienca, nuk e di a mund tė konsiderohet, por nė atė kohė kur janė bėrė kėto fotografi, unė iu besoj tė dhėnave tė Ramės, qė nuk ka qenė politikan, por ka qenė artist, intelektual. Por sėrish nė kėtė pikė shtrohet ēėshtja e normales apo anormales. Nė kuptimin se artistėt e kanė provokuar shoqėrinė. Pėrdorimi i trupit nudo nė art ėshtė i njohur, ka artistė qė lyejnė trupin e tyre nudo me bojė dhe e lėnė gjurmė atje dhe kjo konsiderohet si njė vepėr arti. Dhe problemi i asaj qė quhet lakuriqėsi, ėshtė sesa kjo shoqėri ėshtė e adaptuar me problemin e lakuriqėsisė. Pra, ēėshtja e asaj qė ėshtė apo jo normale kjo punė, ka shumė aspekte. Ka edhe nė perėndim, nė rast se do shohim aty, se ka dhe vende si Gjermania apo bota skandinave, apo nė ndonjė vend jugor tė Italisė, qė mund tė jetė mė anormale po tė zhvishesh, po gjithsesi, bota pėr tė respektuar tė tjerėt, ka zgjedhur plazhet nudo dhe plazhet publike. Unė nuk i kam parė mirė ato fotografi, por thuhet se janė nė njė plazh publik dhe nė kėtė kuptim, mund ta shikosh si artist, si provokim, por kėto janė gjėra private dhe ėshtė shumė komplekse do thoja unė qė tė pėrcaktoja normalitetin apo anormalitetin, se varet nga fakti se ku janė bėrė dhe ėshtė pak anormale qė tė jenė bėrė nė njė plazh publik. Por, megjithatė, unė mund tė thoja se janė normale dhe ka dashur ta provokojė, ose dhe si individ qė do tė provokojė atė shoqėri. Sigurisht, kur vjen problemi te shoqėria shqiptare, ėshtė problem i madh, se kėtu kemi tė bėjmė me njė lider politik dhe politika nė pėrgjithėsi ėshtė mė konservatore.

 Pėr tė mbetur pėrpikmėrisht kėtu, a ka problem qė ky njeri tė ketė pėrgjegjėsi politike?

Unė, personalisht, nuk kam probleme tė mėdha me lakuriqėsinė. Mua mė shqetėson mė shumė ajo ēka tha Pango, ekzibicionizmi qė ai pėrmendi. Padyshim, kėto foto tregojnė njė sindromė ekzibicionizmi, pra ėshtė prirja pėr tė tėrhequr vėmendjen, ose pėr t’u dukur me ēdo kusht. Prirja pėr t’u dukur me ēdo kusht ka shkallėt e veta, ēdo kush e ka, artistėt e kanė mė tė theksuar. Arrin pika mė ekstreme, kur njerėzit zhvishen lakuriq pėr tė tėrhequr vėmendjen. Por unė problemin e kam te Tirana, te qyteti. Pra, kur njė njeri i tillė merr pėrsipėr tė drejtojė qytetin, mundet qė prirja e ekzibicionizmit tė mė dėmtojė qytetin. Pėr shembull, ngjyrat e pallateve, qė unė i kam kundėrshtuar, janė sindromė ekzibicioniste. Por edhe plani francez me tetė kullat me nga 25 kate, tėrėsisht tė panevojshme me kėtė popullsi qė ka, ėshtė frymė ekzibicioniste dhe njėkohėsisht, kjo prirje ėshtė dhe diktatoriale, kur pėr tė tėrhequr vėmendjen eliminon tė gjithė tė tjerėt. Unė e kam parė shqetėsues Ramėn si politikan dhe mund ta konsideroja pozitiv si intelektual qė provokon shoqėrinė, tė dyja bashkė nuk bėhen dot dhe ky ėshtė problemi nė thelb, sipas meje.

*Marrė nga “TV Klan”

POLITIKA

Pas publikimit tė fotove kėrcėnohet gazeta boshnjake

Njerėzit e Ramės, mesazhe kėrcėnuese redaksisė sė “FOKUS” Gazeta javore, prestigjioze, boshnjake “FOKUS” ka marrė ditėn e djeshme telefonata kėrcėnuese, pėr shkak tė fotove tė publikuara, ku kryetari aktual i Bashkisė, Edi Rama, paraqitej i zhveshur diku nė plazhet e Francės jugore. Burimet u shprehėn se mesazhi kėrcėnues, ka ardhur nga njerėzit e kryetarit tė PS-sė, Edi Rama, ku i bėhej shantazh drejtuesve tė gazetės pėr imazhet e shfaqura dhe tekstin e publikuar qė shoqėronte fotot. Vetėm dy ditė mė parė, gazeta e Bosnjės “FOKUS”, botoi imazhe tė Edi Ramės, nudo, ndėrkohė qė titulli kryesor i saj ishte “Kryebashkiaku Maniak”. Autori i shkrimit shprehej se gazeta nė fjalė posedon foto, ku Rama, heq “brekushet” pėr tė shėtitur i “papenguar nė plazh”, ndėrkohė qė njerėzit largohen tė lebetitur nga vendi i ngjarjes, duke dyshuar se bėhej fjalė pėr njė maniak seksual “dhe jo pėr kryebashkiakun mė tė mirė tė botės”, - citon gazeta. Gjithsesi, materialet e publikuara duket se nuk kanė kaluar jashtė vėmendjes sė kryetarit tė Bashkisė sė Tiranės, i cili me sa shihet merr guximin tė kėrcėnojė dhe lirinė e mediave jashtė vendit. Pango: Siptomat ekzibicioniste tė Ramės, mund tė trajtohen klinikisht “Kėto janė shenja tė tipit ekzibicionizėm, mund tė korrektohet. Problemi ėshtė se pėr tipa tė kėtij lloji ekzistojnė plazhet nudo, plazhet normale dhe nė rast tė kundėrt janė vepra qė dėnohen. Personi nė fjalė ērregullime tė kėtoj lloji i ka pasur tė pėrsėritura, nė vijimėsi, madje ėshtė shfaqur i tillė dhe nė tarracat e shtėpive, ku ai ka banuar, njihet dhe nga komshinjtė e tij qė ka shfaqur ekzibicionizėm. Janė ērregullime tė rendit psikologjik, tė trajtueshėm, por kjo nė vendin tonė ėshtė pak e vėshtirė, pasi nė vendin tonė niveli i kulturės psikologjike ėshtė i tillė qė kėto ērregullime, nė qoftė se pėrmenden, i quajnė fyerje. Nė fakt, nuk janė probleme pėr t`u shqetėsuar pėr klientin, se nuk quhen pacientė quhen klientė dhe mund tė trajtohen dhe nė ato pak klinika psikoterapie qė ekzistojnė nė vendin tonė”.

Kandidati i PD, mitin nė Pallatin e Sporteve, “Asllan Rusi”

Olldashi: Ftoj Ramwn nw debat

“Do tė doja tė ftoja nga ky takim ish-kryetarin e Bashkisė sė Tiranės qė tė vijė pėrballė qytetarėve dhe tė pėrballet me pėrgjegjėsinė e tij pėr 6 vjet, e ftoj tė debatojė para qytetarėve, dhe nėse ka frikė nga ata, tė debatojė nė media, dhe nėse ka frikė edhe nga kjo, jam i gatshėm tė shkoj tė debatoj me tė edhe nė kryesinė e PS”

Kandidati i mazhorancės pėr Bashkinė e Tiranės, Sokol Olldashi deklaroi gjatw njė mitingu nė Pallatin e Sporteve “Asllan Rusi” me banorėt e njėsive bashkiake nr.7, 9 dhe 11 se e fton kundėrshtarin e tij tė pėrballet me tė nė media pėr tė dhėnė pėrgjegjėsi para qytetarėve tė Tiranės. “Do tė doja tė ftoja nga ky takim ish-kryetarin e Bashkisė sė Tiranės qė tė vijė pėrballė qytetarėve dhe tė pėrballet me pėrgjegjėsinė e tij pėr 6 vjet, e ftoj tė debatojė para qytetarėve, dhe nėse ka frikė nga ata, tė debatojė nė media, dhe nėse ka frikė edhe nga kjo, jam i gatshėm tė shkoj tė debatoj me tė edhe nė kryesinė e PS,” tha Olldashi qė shtoi se Edi Rama do tė japė llogari pėrpara qytetarėve pėr tė gjithė qeverisej e mbrapshtė qė i ka bėrė Tiranės nė kėto 6 vjet.

“Nė 18 Shkurt do ta detyrojmė tė japi pėrgjigje pėrpara qytetarėve tė Tiranės pse i gėnjeu pėr planin urbanistik, tė japė pėrgjigje pse ju ka shkaktuar kėtė kaos tė tmerrshėm tė trafikut, duhet tė na thojė pse qytetarėve ju duhet 45 minuta pėr tė bėrė 1 km rrugė? Z. Rama duhet tė tregoj pse Tirana ėshtė kryeqyteti europian i ndotjes, qė sipas statistikave kosto e Edi Ramės nė kėtė qytet ėshtė 3 vjet jetė mė pak pėr secilin prej nesh. Do t’i kėrkojmė llogari pėr mashtrimin e tij pėr ujin e pijshėm, ka 6 vjet qė gėnjen dhe mendon se mund tė gėnjej pėrsėri,” theksoi Olldashi nė fjalėn e tij, duke pėrmendur me dhjetėra premtime tė pambajtura nga Rama. Sipas Olldashit, nė Tiranė ka ende geto dhe qytetarėt kanė halle dhe probleme pa fund.

“Nė Tiranė nė kėtė kryeqytet, ka akoma geto, ka geto te ish Shkolla e Partisė, ka geto nė Kombinat, te uzina e Auto-Traktorėve, ka kudo dhe ata janė banorė tė Tiranės, siē janė banorė tė Tiranės atė qė banojnė nė sheshin “Skėnderbej”, u shpreh z. Olldashi, duke shtuar se z. Rama duhet tė japi llogari dhe pėr mungesėn e transparencės dhe pėrfitimet nga taksat e qytetarėve.

Kryeministri Berisha i pranishėm nė miting, theksoi se fitorja e z. Olldashi nė Tiranė ėshtė fitore e tė gjithė banorėve tė Tiranės, sepse ai do t’ju gjendet pranė qytetėve nė ēdo hall dhe problem tė tyre.

“Vota juaj nė 18 shkurt ėshtė votė pėr legalizmin, pronėsimin, urbanizim, dhe zhvillimin”, nėnvizoi Berisha nė fjalėn e tij.

Kryeministri Berisha premton nė Berat mė shumė asfaltime rrugėsh, ndėrtim urash dhe financimin nga qeveria tė tė gjitha projekteve tė kandidatit demokrat

Berisha nė Berat premton hapjen e universitetit

“Pėrgjatė kėsaj kohe tė qeverisjes sė pas tre korrikut, ne kontraktuam rrugė, ura, porte, ujėsjellėsa mė shumė se 50 vitet e fundit tė marra sė bashku”

Kryeministri Berisha premton nė Berat asfaltimin e tė gjitha rrugėve, ngritjen e urave dhe hapjen e universitetit nė qytetin e Beratit. “Do asfaltojmė tė gjitha rrugėt e kėtij qyteti, pėr shėrbime cilėsore ndaj jush, pėr unazėn e qytetit dhe Urėn e Goricės, pėr shkollat moderne.Unė ju jap fjalėn ju se me adashin tim, tė dashur nė kėtė qytet do tė hapim degė pėr universitetin e Beratit”, - tha dje, Berisha nė mitingun pėrmbyllės tė fushatės elektorale tė mazhorancės nė qytetin e Beratit. Kreu i qeverisė ka kėrkuar votėn e qytetarėve tė Beratit pėr kandidatin e mazhorancės nė kėtė bashki, Sali Hoxhėn, duke premtuar se qeveria do tė financojė tė gjitha projektet qė Hoxha do ketė pėr Bashkinė e Beratit. Kreu i qeverisė dhe mazhorancės ka theksuar arritjet e qeverisė qė prej vitit 2005-sė dhe premtimet pėr njė rritje tjetėr tė rrogave tė arsimtarėve, si dhe theksoi se, pėrgjatė qeverisjes demokrate prej 3 korrikut 2005-sė e deri tani janė kontraktuar rrugė, ura, porte, ujėsjellsa mė shumė se 50 vitet e fundit tė marra sė bashku. “Me votėn tuaj ne zbatuam politikėn e duarve tė pastra dhe shpėtuam nga shpėrdorimi i administratės, babėzia nga kontrabandistėt dhe evazioni fiskal, jo 100 apo 200, por 600 milionė euro. Me votėn tuaj ne i kthyem kėto euro nė njė mirėsi pėr ēdo shqiptar. Me kėtė votė ne rritėm pensionet, vendosėm pensionin minimal nė fshat 50 mijė lekė dhe nė qytet 100 mijė lekė. Me kėtė votė ne rritėm rrogat e arsimtarėve 23% dhe i garantoj mėsuesit e Beratit se edhe pėr kėtė vit rrogat e tyre do tė rriten 20% dhe se gjatė mandatit do tė dyfishohen. Me votėn tuaj ne hapėm dyert e universiteteve tė vendit pėr tė rinjtė shqiptarė. Me paratė qė mblodhėm me politikėn e duarve tė pastra ne rritėm rrogat e punonjėsve buxhetorė mesatarisht 20%. Ne kompensuam rritjen e ēmimit tė energjisė me 36 milionė euro. Ne kontraktuam rrugė, ura, porte, ujėsjellėsa mė shumė se 50 vitet e fundit tė marra sė bashku. Jam sot, kėtu pėr t`ju ftuar tė votoni Sali Hoxhėn dhe ju jap fjalėn ju qytetarėve tė Beratit se ēdo votė pėr Sali Hoxhėn do tė shndėrrohet nė mirėsi pėr secilin prej jush, sepsė unė dhe qeveria do tė financojmė ēdo projekt tė Z.Sali Hoxha, pėr tė asfaltuar tė gjitha rrugėt e kėtij qyteti, pėr shėrbime cilėsore ndaj jush, pėr unazėn e qytetit dhe Urėn e Goricės, pėr shkollat moderne. Unė ju jap fjalėn ju se me adashin tim tė dashur nė kėtė qytet do tė hapim degė pėr universitetin e Beratit. Berati do tė ketė degėn e tij tė universitetit.Vėllezėr dhe motra, ju e dini qė unė nuk mund tė mos jem i sinqertė. Nė shpirt jam kundėr ēdo diskriminimi, po a mund tė adresohen fondet te Fadili, i cili ndėrton vilėn, pa ndėrtuar asnjė banesė sociale nė qytetin e tij? I cili asfalton rrugėn deri te dera e oborrit tė tij pa e shtyrė mė tutje asnjė metėr? I cili, tė mė falė znj.Nasufi, por Fadili e punėson familjen e tij nė bashki dhe i jep si pėrgjegjėsi ndarjen e ndihmave sociale pėr qytetarėt e Beratit? I lutem secilit nga ju, vėreni veten pėr njė moment nė vend tė kryeministrit. A do tė mund t’i adresoni taksat te ky shok? Jo! Nuk bėhet, sepse ai ka dhėnė prova. Ai punon dhe vjedh. Ku i gjeti Nasufi tė gjitha ato parį pėr shtėpinė nė Berat, pėr shtėpi nė Tiranė, shtėpi nė Golem?”, - tha dje, Berisha. Ai ka sulmuar edhe kryetarin e PS-sė, Edi Rama, duke theksuar se, “Edvini nė Tiranė ndėrton pallatin nė qendėr tė qytetit, 12 kate, me Dashin e tij, kurse Gonxhen e nis nė kryeqytetet e tjera. Kėta zotėrinj nuk mendojnė pėr qytetarin, nuk mendojnė pėr qytetin, pėr rrugėt dhe rrugicat e tij, pėr shkollat dhe shėrbimet ndaj qytetarėve. Kėta kanė vetėm njė mendje, tė pasurohen pėr veten e tyre”, - tha Berisha. Bashkė me Berishėn nė Berat ishin tė pranishėm edhe nėnkryetari i PD-sė, Bamir Topi, kryetari i PR-sė, Fatmir Mediu, kryetari i PD-sė, Berat, Shkėlqim Hysaj, kandidatit pėr kryetar bashkie, Sali Hoxha, deputeti Mehmet Xheka, prefekti i qarkut, Roland Bejko etj.

ABEDIN KAJA

Kandidati i mazhorancės pėr postin e kryetarit tė Bashkisė sė Tiranės, takim me biznesmenė nė hotel “Mondial”

Olldashi prezanton projektin pėr programin ekonomik para biznesmenėve

Kandidati i mazhorancės pėr Bashkinė e Tiranės prezantoi dje, nė hotel “Mondial”, nė prezencė tė biznesmenėve dhe tė ftuarve tė tjerė pjesėn ekonomike tė programit tė tij; "Zhvillimin Ekonomik tė Tiranės, ndarjen e buxhetit dhe politikėn e taksave" . Qarkullimit ekonomik ka qenė pika e parė, ku kandidati demokrat ėshtė pėrqendruar pėr tė sqaruar para biznesmenėve projektin e tij. Sipas Olldashit, qarkullimi ekonomik nė Tiranė pėr frymė, ėshtė 40 herė mė i lartė se i Shkodrės, 16 herė mė i lartė se Elbasani, 9 herė mė i lartė se ai i Vlorės dhe 7 herė mė i lartė se ai i Durrėsit. "Nė sferėn e biznesit tė vogėl vetėqarkullimi ekonomik pėr frymė nė Tiranė ėshtė 2-3 herė mė i lartė krahasuar me qytetet mė tė mėdha dhe mė tė zhvilluara tė vendit. Diferenca tė tilla vihen re te tė ardhurat pėr frymė tė popullsisė, ku nė Tiranė kėto tė ardhura janė 5 herė mė tė larta se nė Durrės, 8 herė mė tė larta se nė Vlorė, 12 herė mė tė larta se nė Elbasan dhe nė Korēė dhe mbi 15 herė mė tė larta se nė Shkodėr", - tha Olldashi. Kėto shifra, sipas tij, tregojnė se ky qytet ka vėrtet potenciale tė mėdha, ekonomike qė duhen shfrytėzuar dhe duhen stimuluar, jo vetėm pėr banorėt, por pėr tė zhvilluar mė tej qytetin nė tėrėsinė e tij. Mė pas, kandidati demokrat u ndal te tė ardhurat e Bashkisė sė Tiranės pėr periudhėn 2000-2006-tė. Sipas tij, tė ardhurat janė rreth 7 herė mė tė larta, ndėrkohė qė popullsia ėshtė rritur vetėm 1.7 herė. "Nėqoftėse do tė ishte zbatuar politika e decentralizimit, rezultatet financiare tė bashkisė do tė ishin disa herė mė tė larta sesa janė realisht sot", - tha Olldashi. Duke iu referuar pamjes grafike, Olldashi nėnvizoi se tė ardhurat e bashkisė nė vitin 2006-tė, rezultojnė me njė mosrealizim me 30%. "Ajo qė vihet re dhe qė ėshtė interesante, ėshtė se rėnia e tė ardhurave fiskale nuk shfaqet nė % mė tė lartė te biznesi i vogėl, por tek ato taksa qė janė atribut i administrimit bashkiak", - tha Olldashi, duke pėrsėritur se bashkia ėshtė ende mjaft larg potencialeve reale qė qyteti ofron. Nė vazhdim tė prezantimit tė programit tė tij Olldashi u shpreh se, synon shndėrrimin e Tiranės nė njė qytet tė rritjes sė vrullshme ekonomike dhe iniciativės sė lirė tė ēdo qytetari, njė qytet i punės dhe karrierės, njė qytet i konsumit, por edhe i ēmimeve tė arsyeshme".

Projekti,

Njė pikė e rėndėsishme e programit tė paraqitur prej Olldashit ishte edhe mėnyra sesi do tė ndėrhyjė bashkia pėr tė investuar nė kapitalin njerėzor dhe social. "Vėmendja do tė pėrqendrohet nė investimin dhe reformat qė do tė ndėrmerren nė arsimim, ku njė vėmendje e veēantė do t'i kushtohet zgjerimit dhe nxitjes sė shkollave profesionale nė pėrshtatje kjo dhe me kėrkesat qė ka tregu. Ndėrsa lidhur me mjedisin urban si zgjidhje mė e efektshme shihet ndėrhyrja nė uljen e ndotjes sė ajrit, krijimin e sipėrfaqeve tė gjelbėruara, largimi dhe trajtimi i mbetjeve urbane", - tha Olldashi

Lidhur me strategjinė e zhvillimit tė Tiranės, Olldashi tha se kjo strategji pėrbėhet nga 12 ndarje sektoriale, ku janė pėrcaktuar 6 prej drejtimeve strategjike, ku prioritet i parė ėshtė njė ekonomi e fuqishme dhe me njė forcė konkurruese. Synimet strategjike pėr zhvillimin ekonomik janė qė Tirana tė shndėrrohet nė njė qytet tė respektueshėm nga biznesi, njė qytet-treg evropian, qė di tė pėrdorė me eficiencė burimet qė ka, qė stimulon investimet, tregun e lirė, qė promovon informacion dhe dije, ku aktiviteti ekonomik zhvillohet nė harmoni me mjedisin dhe njerėzit. "Ajo qė ne kemi marrė pėrsipėr nė mėnyrė konkrete e qė i pėrket vitit tė parė tė mandatit, ėshtė pėrshtatja e buxhetit tė 2007-tės dhe forcimi i disiplinės fiskale, pėrgatitja e reformimit tė buxhetit dhe adoptimi i rregullave qė sigurojnė njė manaxhim efektiv, eficient, transparent dhe pėrfshirės tė buxhetit. Ajo qė ne planifikojmė nė 3 vitet e tjera tė mandatit ėshtė njė politikė e detajuar, e thelluar e decentralizimit fiskal, qė do tė shkojė nė dobi jo vetėm tė bashkisė, por edhe tė biznesit, zbatimi i njė politike tė qartė, fiskale dhe financiare, si dhe dyfishim i taksave tė bashkisė", - tha zoti Olldashi. Ai u shpreh se taksa e pasurisė do tė shndėrrohet nga njė taksė fikse pėr metėr katror, nė pėrqindje mbi vlerėn e tregut. Sipas tij, nga 400 milionė qė siguron sot, buxheti i bashkisė, ne presim qė tė marrim 2 miliardė lekė nė vit.

Premtimi

Ndėrsa shpjegonte mėnyrėn sesi do tė sigurohet zhvillimi ekonomik, i shpejtė dhe i qėndrueshėm i kryeqytetit e parė kjo nė tėrėsi dhe nė harmoni me tė gjitha zonat e saj, zoti Olldashi premtoi se do tė krijojė njė mjedis tė pėrshtatshėm pro biznesit, si dhe do tė stimulojė investimin nė kapital njerėzor, social, ruajtjen, si dhe pėrmirėsimin e mjedisit urban, ku vepron. Duke iu referuar krijimit tė njė klime pėr biznesin, kandidati Olldashi tha se, sė pari, kjo konsiston nė krijimin e njė infrastrukture dhe sistemi modern tė transportit, komunikimit dhe informimit. Pika e dytė konsiston nė vendosje tė rregullave tė qarta tė respektimit tė tregut tė lirė dhe tė tė drejtave tė pronėsisė, evitimi i favoreve dhe monopoleve, sigurimi i njė konkurrence tė drejtė nė treg, thjeshtėzimi i procedurave administrative, reduktim i informalitetit dhe legalizim (ku pėr fat tė mirė sot, u shpėrndanė edhe tapitė e para nė Kashar). "Ne do tė ndjekim njė politikė fiskale, liberale dhe do tė komercializojmė shėrbimet e bashkisė pėr biznesin mes njė partneriteti tė qėndrueshėm publik- privat", - tha Olldashi.

Kandidati i mazhorancės pėr Bashkinė e Tiranės takon pėrfaqėsuesit e “Confindustrias”

Olldashi: Do tė lehtėsojmė procedurat administrative tė biznesit

"Ne mund tė kreditohemi tek ju pėr tė bėrė investime publike, duke ju vlerėsuar si partnerė seriozė, tė cilėt kanė mundėsi reale pėr tė kontribuar pėr zhvillimin e qytetit. Bashkia do tė aplikojė edhe parimin e "taks-sharing"

Kandidati i mazhorancės pėr Bashkinė e Tiranės, z.Sokol Olldashi, zhvilloi dje, njė takim me pėrfaqėsuesit e “Confindustrias” nė ambientet e "Birra Tirana", tė cilėt i ftoi tė bėhen pjesė e ndryshimit tė Tiranės, zhvillimit ekonomik tė saj. Z.Olldashi tha se gjithė kėto vite, bashkia nuk ka bėrė asgjė pėr tė shfrytėzuar rezervėn potenciale tė sipėrmarrjeve mė tė mėdha tė Tiranės, nė dobi tė komunitetit dhe shėrbimeve publike, realitet ky qė sipas tij, do tė ndryshojė shumė shpejt. "Nė gjithė platformėn tonė, unė shoh njė zhvillim tė ri, ekonomik tė qytetit tė Tiranės nė katėr vitet e ardhshme dhe besoj qė roli juaj ėshtė vendimtar, parėsor, sepse sipėrmarrjet qė ju pėrfaqėsoni, janė mjaft potente nė treg. Jam shumė i sigurt se respekti reciprok mes Bashkisė sė Tiranės dhe biznesit do tė ndihmojė nė arritjen e njė bashkėpunimi permanent mes prodhuesve dhe pushtetit vendor", - tha z.Olldashi, qė shtoi se pėr tė vjelė frytet e njė bashkėpunimi, nuk mjafton vetėm dėshira e mirė mes palėve, por edhe ofertat. Nė kuadėr tė kėsaj, z.Olldashi tha se Bashkia e Tiranės do tė krijojė klimėn e pėrshtatshme pėr biznesin, duke i krijuar atij tė gjitha mundėsitė pėr tė investuar nė fusha prioritare tė shėrbimit publik.

Platforma

"Ne do tė lehtėsojmė procedurat administrative tė biznesit, ēka do tė jetė nė dobi tė tė dyja palėve, pasi nga njėra anė, bashkia do tė ofrojė tė gjitha mundėsitė qė ju tė investoni nė shėrbime publike dhe nga ana tjetėr, lehtėsimi i procedurave do tė rrisė eficiencėn dhe produktivitetin e bizneseve tuaja", - iu drejtua z.Olldashi tė pranishmėve, duke shtuar se bashkia do tė funksionojė edhe me ligjin e huamarrjes vendore. "Ne mund tė kreditohemi tek ju pėr tė bėrė investime publike, duke ju vlerėsuar si partnerė seriozė, tė cilėt kanė mundėsi reale pėr tė kontribuar pėr zhvillimin e qytetit", - tha mė tej z.Olldashi qė deklaroi se nėn drejtimin e tij, bashkia do tė aplikojė edhe parimin e "taks-sharing". Kjo taksė konsiston nė atė, qė njė pjesė e kontributit qė derdhet nė buxhetin e shtetit, do tė kalojė nė buxhetin e bashkisė, pėr t'i shėrbyer zhvillimit mė tė mirė tė qytetit.

"Ju jeni tė gjithė taksapagues tė mėdhenj dhe tė gjitha taksat qė paguani kalojnė drejtpėrdrejt nė buxhetin e shtetit. Por, pėr sa kohė qė aktivitetet tuaja zhvillohen nė territorin e Bashkisė sė Tiranės, njė pjesė e kėtij kontributi, pa rritur barrėn tuaj, fiskale, do tė kalojė nė buxhetin e Bashkisė sė Tiranės dhe do t'i shėrbejė zhvillimit mė tė mirė tė qytetit", - sqaroi z.Olldashi.

Biznesmenėt

Nė emėr tė rreth 200 bizneseve prodhuese, pjesė e "Confindustria", z.Gjergj Buxhuku

shprehu vullnetin pėr tė bashkėpunuar me vendimmarrjen politike nė nivel qendror dhe vendor, nė emėr tė interesave madhore tė zhvillimit tė vendit. "Nuk mund tė arrihet rritja e cilėsisė sė shėrbimeve publike, ujit, kanalizimeve, rrugėve, parqeve, argėtimit, spitaleve, pa zgjidhur mė parė punėsimin dhe rritjen e tė ardhurave tė qytetarėve.

Dhe kėto tė fundit janė tė lidhura me mbrojtjen e interesave tė bizneseve prodhuese.

Pa prodhim, nuk ka punėsim, pa punėsim, nuk ka as shpresė pėr mirėqenie", - tha z.Buxhuku qė shprehu bindjen pėr njė vendimmarrje tė pėrgjegjshme, politike tė Bashkisė sė Tiranės. Z.Buxhuku kėrkoi qė tė merren parasysh interesat e industrialistėve nė miratimin e projekteve tė financuara nga buxheti bashkiak, bashkėpunim me bashkinė pėr realizimin e projekteve, nė fusha tė tilla si ambienti, uji i pijshėm, ndėrtimi i veprave infrastrukturore, pėr transport udhėtarėsh apo parkingje. Gjithashtu, ai kėrkoi thjeshtėzim tė kohės tė procedurave dhe lejeve bashkiake, liberalizim tė tregut tė reklamave nė kryeqytet sipas standardeve tė vendeve tė BE-sė, angazhim tė pėrbashkėt, financiar dhe institucional nė pushtetin vendor tė Tiranės. Disa nga bizneset prodhuese tė "Confindustrias" janė "Birra Tirana", "Hako", "EHW", "Coca-Cola", "Prima" "Jona Projekt", "Fleg" etj.

Kandidati i mazhorancės nė Bashkinė e Vlorės vazhdon takimet elektorale

Alimerko: Premtoj luftė kundėr korrupsionit dhe abuzimeve

Kandidati i mazhorancės pėr kryetar i Bashkisė sė Vlorės, Kreshnik Alimerko, zhvilloi dje, njė takim me banorė tė lagjeve "1 Maji" dhe "Partizani" rreth problemeve qė shqetėsojnė kėto zona nė periferi tė qytetit. Nė kėtė takim Alimerko premtoi se bashkia e ardhshme nėn drejtimin e tij do tė jetė e hapur pėr tė gjithė qytetarėt dhe nė programin e investimeve nuk do tė bėjė diferencime, sipas zonave dhe bindjeve politike tė banorėve qė jetojnė nė to. Kandidati demokrat pėr kryetar bashkie u shpreh se, "Plazhi i Vjetėr, qė ndodhet nė territorin e lagjes "1 Maji", ėshtė lėnė nė gjendje tė mjerueshme, pėr shkak tė paaftėsisė sė drejtuesve aktualė tė Bashkisė sė Vlorės dhe titullarit tė saj, Shpėtim Gjika". Ai garantoi banorėt se, "mes prioriteteve tė bashkisė sė drejtuar prej tij, do tė jenė investimet nė infrastrukturė dhe kanalizime, ndėrkohė qė u shpreh se bashkia do tė jetė institucioni i tė gjithė qytetarėve. Do ta shndėrroj atė nė pėrkushtim ndaj tyre dhe sė ardhmes sė qytetit", - tha Alimerko.Ai mori pjesė gjithashtu nė njė miting tė zhvilluar nė pallatin e sportit tė qytetit nga Partia pėr Drejtėsi dhe Integrim. Nė prani tė mijėra simpatizantėve, ai evidentoi disa nga problemet, me tė cilat ėshtė pėrballur komuniteti ēam nė qytetin e Vlorės. Sipas Alimerkos, ky komunitet ka qenė mė i diskriminuari, pas tė persekutuarve politikė. Ai e cilėsoi komunitetin ēam pjesė organike tė PD-sė, qė pėrfaqėsohet nė tė gjitha nivelet e qeverisjes sė drejtuar prej kėsaj force politike. Kandidati Alimerko tha se, "bashkia e ardhshme, e drejtuar prej tij, do tė ketė nė vėmendjen e saj luftėn kundėr korrupsionit dhe abuzimeve, duke u shndėrruar nė njė model tė qeverisjes vendore", - tha Alimerko.

Kandidati demokrat pėr Bashkinė e Shkodrės premton realizimin e projekteve tė artistėve shkodranė

Lorenc Luka merr mbėshtetjen e artistėve tė qytetit tė tij

Kandidati i koalicionit tė djathtė pėr Bashkinė e Shkodrės, Lorenc Luka, nė vijim tė fushatės sė tij elektorale, u takua dje, nė mjediset e teatrit "Migjeni" me artistė tė kėtij qyteti. Gjatė takimit, aktorėt e mirėnjohur Zyliha Miloti, Zef Deda, Rajmonda Marku, Mirjam Bruēeti, kompozitori dhe pianisti Zef Ēoba, trompisti Qamil Gjyrezi, por dhe tė pranishmit e tjerė, shprehėn konsideratėn e lartė pėr figurėn e zotit Luka. Krahas pėrvojės sė tij nė fushėn e politikės dhe tė drejtimit tė kėshillit tė qarkut, artistėt vlerėsuan dhe shpirtin e tij prej artdashėsi. Nė takim u evidentua si pjesė e vėmendjes sė tij ndaj fushės sė artit kontributi i zotit Luka nė nxitjen e organizmave tė huaj, nė veēanti tė qeverisė italiane nė rikonstruktimin e mjediseve tė teatrit "Migjeni". "Vota jonė mė 18 shkurt do tė jetė nė favor tė kandidatit Luka, sepse, nė kėtė mėnyrė, ne mendojmė se kemi votuar pėr veten tonė, duke qenė tė bindur se ai ėshtė personi i duhur qė, krahas zhvillimit tė qytetit nė fusha tė ndryshme, do tė jetė nė gjendje tė luajė njė rol tė dorės sė parė edhe nė fushėn e artit", - u shprehėn artistėt. Nė takim u prezantua dhe njė projekt i ideuar nga artistėt shkodranė nė lidhje me evidentimin e figurave tė mėdha tė fushės sė artit nė Shkodėr, projekt qė ka gjetur mbėshtetjen e kandidatit Luka. Ndėrsa, vetė kandidati Luka, i shoqėruar nga entuziazmi i tė pranishmėve, shpalosi pėrpara artistėve shkodranė strategjinė pėr zhvillimin e artit dhe tė kulturės, duke investuar nė shtėpitė muzeale, duke ngritur dhe pėrkrahur nė projekte dhe investime pėr muzikantėt, por dhe pėr artistėt dhe institucionet e artit nė qytetin e Shkodrės. Ndėr projektet e planifikuara, kandidati demokrat pėrmendi pėrkujdesjen pėr bandėn e qytetit, e cila ėshtė ndėr krenaritė e tij, monumentet e kulturės, tė cilat janė lėnė pas dore, qendra kulturore "Pjetėr Gaci", me konkurset e shumta, lokale dhe kombėtare nė promovimin dhe nxitjen e talenteve tė reja, si dhe tė tjera projekte, tė cilat do tė vihen nė jetė gjatė mandatit tė tij, nėse do tė jetė nė krye tė Bashkisė sė Shkodrės

SOCIALE

Kryeministri Berisha shpėrndan tapitė pėr personat e parė qė pėrfitojnė nga procesi

Berisha: Do ēlirojmė nga informaliteti rreth 5 miliardė dollarė

Pėr realizimin e procesit tė legalizimit ėshtė provuar disa herė nė kėto 15 vite, por qeverisė sė re iu deshėn vetėm dy vjet pėr tė bėrė hapin e parė dhe mė tė rėndėsishėm, atė tė dhėnies sė tapive tė para

Rildo Ngjela

Kryeministri Sali Berisha i dorėzoi ditėn e djeshme lejen e parė tė legalizimit pronares sė re, Vilma Ēela, moment i cili, tashmė ėshtė murosur nė historinė e vendit tonė si hapi i parė drejt hyrjes nė tregun e lirė. Kryeministri Berisha e quajti ditėn e ndarjes sė tapisė sė parė si ditė shumė tė veēantė, pasi bėhet hapi i parė madhor drejt vendosjes sė shtetit ligjor. “Procesi i legalizimeve, i cili arrin nė vlerėn e rreth 6 miliardė eurove, rrinte i strukur, i ngrirė. Ekonomia e tregut nė Shqipėri merr dimension krejt tjetėr me kėtė proces”, - tha kryeministri. Procesi i legalizimit ėshtė provuar disa herė tė realizohet ndėr kėto 15 vite, por qeverisė sė re iu deshėn vetėm dy vite pėr tė bėrė hapin e parė dhe mė tė rėndėsishėm, atė tė dhėnies sė tapive tė para. Sipas Kryeministrit, Shqipėria e re ėshtė ndėrtuar kėto 15 vite, falė sagės, legjendės sė sakrificės mbinjerėzore tė mijėra e mijėra shqiptarėve, tė cilėt sapo u gjetėn tė lirė, sapo konstatuan se mund tė lėviznin lirisht dhe se janė tė lirė tė ndėrtojnė tė ardhmen e tyre, iu drejtuan mė tė parės qė u mungonte, shtėpisė. “Ata ndėrtuan realisht nė kėto 15 vjet njė Shqipėri tė dytė, por kėsaj here, njė Shqipėri bashkėkohore”, - tha Berisha.

Pėrfitimet

Janė rreth 752 familje, tė cilat do tė marrin tapitė e para nė ditėn nė vijim, ndėr to dhe shtėpia e ish-Kryeministrit tė Shqipėrisė, Ilir Meta. Kjo ėshtė njė zonė pilot, e cila i pėrket komunės sė Kasharit dhe kufizohet nga Unaza e Re. Berisha e quajti kėtė si ditė tė shėnuar pėr mbarė shoqėrinė shqiptare, pasi procesi i legalizimit bazohet nė tė drejtėn, e bėn shoqėrinė shqiptare mė tė drejtė dhe rrit kohezionin e saj. Kryeministri Berisha i quajti “vepra familjare” ndėrtimin e vilave, godinave moderne, duke iu dhėnė gjallėri dhe energji tė domosdoshme pėr tė ecur me ritmet e tė ardhmes. “Ky proces, ēoi gradualisht drejt zhvillimit tė shoqėrisė shqiptare, nga njė shoqėri ruralo-urbane, nė njė shoqėri urbano-rurale”, - tha Berisha.

Privatizimet

Kryeministri u shpreh se Shqipėria nėn ligj ishte dhe mbetet motoja e qeverisė aktuale. “Ju kujtoj se nė vitin ’93 kemi privatizuar totalisht apartamentet dhe nė mbarė Shqipėrinė ishin gjithėsej 220 mijė apartamente. Po tė keni parasysh shėpitė private tė fshatrave tona nė krahasim me kėto ndėrtime i ndajnė dy kohėra. Nė kėtė drejtim, kjo ditė ėshtė njė homazh i madh pėr ata qindra shqiptarė, tė cilėt me djersėn, pėrkushtimin, angazhimin e tyre ndėrtuan njė Shqipėri tė dytė, ndėrtuan Shqipėrinė e re”, - tha Berisha. Kreu i qeverisė i shprehu mė pas, “mirėnjohjen shumė tė thellė, njė burri tė shquar, njėrit nga personalitet mė tė shquara tė ekonomisė dhe sociologjisė botėrore, Hernando De Soto, i cili ofroi nė doktrinėn e tij parimet mė tė shkėlqyera tė trajtimit tė kėtij procesi.”

Procesi

Kryeministri Berisha u shpreh se, ky proces u tentua shumė e shumė herė, por dėshtoi pėr faktin se u vendos mbi baza tė gabuara. “Dua tė falenderoj shumė pėrzemėrsisht UNDP-nė, mikun tim Kemal Dervish. Nė takimin e tij tė parė, pasi mori detyrėn dhe unė u bėra Kryeministėr, unė i kėrkova atij tė mė lidhė me Institutin e Lirisė dhe tė Demokracisė dhe tė mė ndihmojė qė Hernando de Soto ta asistojė Shqipėrinė nė kėtė proces kaq jetik dhe unė jam dėshmitar se me njė pėrkushtim tė madh, UNDP-ja, shefja e misionit dhe ekipi i saj u angazhua pėr tė ndihmuar nė kėtė reformė, pa tė cilėn nuk ka kapitalizėm tė vėrtetė”, - tha Berisha. Kryeministri u shpreh se janė 80 mijė apartamente, nga tė cilat mbi 20 mijė nė Tiranė, tė cilat duhet tė ishin tė gjitha tė hipotekuara, por korrupsioni pengoi dhėnien e lejeve tė shfrytėzimit, kurse tė tjerėt mbaheshin peng pėr racizma primitive, duke marrė etiketa nga mė tė padenjat. Sė fundmi, Berisha ka garantuar se porositė qė kanė marrė ministrat, porositė qė kanė marrė agjencitė e tjera, do t’i pėrbushin me pėrgjegjėsi tė plotė dhe se Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit tė Pronave do tė pėrmbushė me dinjitet, me pėrgjejgjėsi tė plotė kėto 2 krahė tė reformės, me tė cilat Shqipėria plotėson refomėn e vendit tė saj shoqėror, vendos kapitalizmin mbi pronėn, i jep atij tė gjithė fuqinė qė ky vend ka dėshmuar ndėr shekuj.

Berisha-pronarėve: Ne jemi dhe do tė mbetemi partia juaj

Kryeministri Berisha u shpreh ditėn e djeshme, gjatė ceremonisė sė ndarjes sė tapive tė para tė legalizimit, se kapitulli i dytė i madh i kėsaj reforme ėshtė kapitulli i kthimit dhe kompensimit tė pronave. “Nuk mund tė ketė reformė pronėsie pa kompletimin e kėtij procesi”, - tha Berisha. “Vetėm pak muaj mė parė, - tha kryeministri, - kryesori i sė majtės shqiptare do t’iu deklaronte pronarėve, se ne nuk jemi partia juaj, ndėrsa unė iu them pronarėve se ne jemi dhe do tė mbetemi partia juaj, sepse ne jemi parti e shtetit ligjor, sepse jemi parti e reformave, sepse pa rikthyer dhe kompensuar tėrėsisht pronėn, reforma e pronėsisė do tė jetė e dėshtuar.” Kryeministri Berisha u shpreh se, Agjencia Kombėtare e Kthimit dhe Kompensimit tė pronave duhet tė shpejtojė ritmet dhe qeveria do tė angazhojė tė gjithė potencialin e saj pėr suksesin e punės sė saj. “Sepse e kthyem nga njė komision qė nuk varej nga askush nė njė degė tė ekzekutivit, vetėm e vetėm pėr tė marrė tė gjitha pėrgjegjėsitė si ekzekutiv ndaj pronarėve, pėr t’i dhėnė kėsaj agjencie tė gjitha fuqitė pėr tė pėrmbushur misionin e saj”, - tha Berisha. Sipas kryeministrit, Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit tė pronave do tė pėrmbushė me dinjitet, me pėrgjegjsi tė plotė kėto 2 krahė tė reformės. “Shqipėria plotėson refomėn e vendit tė saj shoqėror, vendos kapitalizmin mbi pronėn, i jep atij tė gjithė fuqinė qė ky vend ka dėshmuar nė shekuj”, - tha kryeministri Berisha.

Legalizimi, pėrfitimet dhe pėrparėsitė e procesit mė tė madh tė pronėsisė

Fillon ndarja e tapive pėr 350 mijė familje tė zonave informale

Duke llogaritur se nė kėto ndėrtime jetojnė afėrsisht 1/3 e popullsisė sė vendit, dilet nė pėrfundimin se, buxhetit dhe si rrjedhim qytetarėve iu mungon njė shumė e konsiderueshme tė hollash qė nė rast se do tė ishin investuar vit pas viti do tė ishin shndėrruar nė investime dhe gjendja nė kėto zona nuk do tė ishte ajo qė paraqitet sot

Rildo Ngjela

Ka filluar dje shpėrndarja e tapive tė para tė legalizimit, proces nga i cili pritet tė bėhen pronarė rreth 350 mijė familje shqiptare. Njė proces i cili nė tė vėrtetė ėshtė premtuar shumė nga qeveritė e mėparshme, pėr pėrfitime elektorale, por qė u bė i mundur tė realiziohet vetėm nga qeveria e  demokratėve, qeveri e dalė nga zgjedhjet e 3 korrikut 2005. Drejtuesit e lartė tė shtetit, Kryeministri Berisha, kandidati pėr Bashkinė e Tiranės, Sokol Olldashi, ministri i Punėve Publike, Lulzim Basha, apo drejtori i ALUIZNI-t, Shaban Memia, e konsideruan kėtė si hapin mė tė madh tė parė dhe konkret nė fushėn e pronėsisė nė 6 dekadat e fundit.

Procesi

Procesi i legalizimit, mbyll pėrfundimisht njė plagė tė rėndė sociale, por jo vetėm kaq. Si pasojė e informalitetit, nė tė gjithė vendin janė bllokuar mė shumė se 5 miliardė dollarė kolateral, tė cilat, po tė investohen do tė pėrmirėsojnė akoma mė shumė, jo  vetėm jetėn e atyre banorėve qė jetojnė nė kėto zona, por tė tė gjithėve ne. Nga ana tjetėr, duke qenė tė palegalizuar alias tė paligjshėm, tė gjitha kėto zona nuk futeshin nė sistemin e taksave. Duke llogaritur se nė kėto ndėrtime jetojnė afėrsisht 1/3 e popullsisė sė vendit, dilet nė pėrfundimin se, buxhetit dhe si rrjedhim qytetarėve iu mungon njė shumė e konsiderueshme tė hollash qė nė rast se do tė ishin investuar vit pas viti do ishin shndėrruar nė investime dhe gjendja nė kėto zona nuk do tė ishte ajo qė paraqitet sot. Tashmė, numėrohen mbi 270.000 objekte te vetėdeklaruara, nga tė cilat vetėm pallatet me leje me shtesa tė ndėrtuara pas vitit 1993, pėrbėjnė njė sipėrfaqe ndėrtimore rreth 7 milionė metėr katror, qė do tė thotė se realisht janė mė shumė se 80.000 apartamente dhe mjedise me funksion social-ekonomik, tė cilat janė informale. Kėtu nuk pėrfshihen shtesat nė pallatet e ndėrtuara pėrpara vitit 1993. Pėr tė thjeshtuar procedurat, pėr qytetarėt ėshtė aplikuar pėr legalizim nga ndėrtuesi ose nga njė banor nė emer tė tė gjithė banorėve tė pallatit. Pra, kanė hyrė nė proces mbi 350.000 pasuri familjare tė shtrira nė tė gjithė territorin e vendit.

Informatizimi

Njė aspekt tjetėr shumė pozitiv i kėtij procesi ėshtė dhe informatizimi i sistemit dhe hapja e tregut tė pronave, qė futet si njė risi nė sistemin hipotekor shqiptar. Janė 350 mijė familje, tė cilat do tė regjistrohen tė parat nė sistemin e informatizimit tė hipotekave, gjė e cila do t’i hapė rrugėn zhvillimit tė tregut tė pronave, i cili pėr hir tė sė vėrtetės duhet thėnė qė ende nuk ka filluar tė adaptohet nė ngjashmėri me vendet perėndimore, por pronat shiten e blihen nga individė dhe sekserė tė ndryshėm, gjė e cila, jo pak herė ka ēuar nė konflikte mes personave pėr shkaqe pronėsie, apo pėr parregullsi nė dokumentacione. Paketa financiare, e cila ėshtė shumė e favorshme pėr qytetarin dhe vetė procesin, realizimi i regjistrimit fillestar nga agjencia e legalizimeve, pėrdorimi i teknologjisė dixhitale pėr realizimin e kėsaj reforme tė madhe dhe shumė delikate krijon mundėsi pėr tė prodhuar tė gjithė dokumentacionin teknik, si harta, gen-plane, planimetri nė rrugė dixhitale dhe njėkohėsisht dixhitalizimin e tė gjithė dokumentacionit procedurial  tė procesit tė legalizimit si dhe krijimin e data base-s me tė dhėnat dhe dokumentacionin e legalizimit, data base me tė dhėnat dhe dokumentacionin zyrtar e tė certifikuar tė pronėsisė.

270 mijė objekte tė vetėdeklaruara janė vetėm nga pallatet me leje, me shtesa tė ndėrtuara pas vitit 1993

1/3 e popullsisė sė vendit jeton nė informalitet

80 mijė apartamente dhe mjedise me funksion social-ekonomike janė informale

350 mijė pasuri familjare janė tė shtrira nė tė gjithė territorin e vendit

5 miliardė dollarė kolateral parashikohet tė investohen, tė cilat do tė pėrmirėsojnė akoma mė shumė jetesėn nė kėto zona

RAJONI

Dy ditė pas demonstratės nė Prishtinė

Arben Xheladini varroset si hero

Xheladini ėshtė varrosur nė varrezat e qytetit, ndėrsa nė varrimin e tij kanė marrė pjesė mijėra njerėz. Ai ėshtė vlerėsuar si njė dėshmor i popullit, ndėrkohė qė veprimtarėt dhe aktivistėt e “Vetėvendosjes” kanė fajėsuar policinė pėr dhunėn nė demonstrata

Idriz Seferi

Arlinda po mbante nė dorė njė buqetė lulesh duke e shtrėnguar fort dhe me dorėn tjetėr po hidhte njė grusht dhé mbi varr. Ajo po i jepte lamtumirėn e fundit bashkėshortit tė saj, Arben Xheladinit, ndėrsa lotėt nuk i ndaleshin. Ajo fliste pėr tė me njerėzit dhe afėr i qėndronte babai. Olti, tre vjeē, ka pyetur pėr babain, por ai nuk e di qė mė nuk do tė jetė nė prehėrin e tij. Arbeni (1972), ka ndėrruar jetė nė spital, pas plagėve tė marra nė demonstratėn e sė shtunės, sė lėvizjes “Vetėvendosje”. Nė kėtė demonstratė ka vdekur edhe njė person tjetėr, ndėrkohė qė hetimet janė duke vazhduar lidhur me rastet.

Djali i vetėm i familjes

Familja Xheladini kishte hapur dyert e shtėpisė qysh nė mėngjes. Ajo kishte mort tė madh, ka humbur djalin e vetėm, vėllanė e katėr motrave. Shabani, babai i viktimės, mbahej i fortė ditėn e varrimit tė djalit tė tij, tė vetėm. Ai e kishte martuar djalin vite mė parė, ndėrkohė qė kishte lindur edhe nipi i tij. “Paska qenė djali i tė gjithėve…”, - thotė ai, ndėrkohė qė nė radhė pret ngushėllime nga miqtė. “Shkoi keq…”, - thonė ata, ndėrkohė qė ngushėllojnė. Shtėpia e gjelbėr, trikatėshe nė njė trekėndėsh rrugėsh nė lagjen “Arbėria” tė Prishtinės, ishte rrethuar nga njerėzit, ndėrkohė qė brenda qėndronin gratė. Ishte ora 15:00, kur arkivoli ėshtė kthyer nga morgu. Familja nuk ka marrė rezultatet e obduksionit, ndėrkohė qė ende nuk flasin pėr fajėsinė e mundshme pėr vdekjen e djalit tė tyre. Nė njė rrugė mė lart shtėpisė qėndrojnė burrat, pėrpara shtėpive, karriget me peshqirė sipas traditės shqiptare. Aktivistėt e lėvizjes “Vetėvendosje” kanė ardhur nga selia e tyre nė kėmbė, veshur nė tė bardha. Ata kanė shoqėruar automjetin qė mbarte kufomėn, ndėrkohė qė kortezhi ishte do tė nisej drejt varrezave tė qytetit, jo fort larg shtėpisė sė tė ndjerit. Ai ka pasur njė lokal ushqimi afėr zyrės gjermane, por ditėn e shtunė nuk ka punuar.

Nazmi Haliti, ėshtė djali i hallės sė Arbenit. Ai thotė se tė dy kanė qenė shumė tė lidhur mes tyre. “Kemi qenė nė vend tė vėllezėrve”, - thotė ai, ndėrsa rri vetėm, ulur nė njė qysh afėr shtėpisė. Ai ėshtė i fundit qė i ka dėgjuar zėrin Arbenit nė telefon. “Kemi folur atė ditė, mė tha se po shkon pėr 20 minuta, e ai shkoi vėrtet…”, - thotė Nazmiu, duke mos mundur tė pėrmbahet. Ai ėshtė nga Kumanova, por ka ardhur shpesh nė Prishtinė pėr tė takuar shokun e tij. Thotė se Arbeni ka dalė nė tė gjitha protestat, madje edhe nė vitin 1981, kur ka qenė shumė i vogėl. “Ka qenė atdhetar. Atė ditė nuk ka punuar, ēdo herė kemi bėrė humor nė telefon, por atė ditė ka qenė disi serioz”, - thekson Nazmiu. Ai thotė se Arbeni ka qenė djalė i urtė dhe tė gjithė e kanė dashur. “Ka lėnė njė djalė, por e ka kėqyrė si me qenė nėnė”, - shprehet ai. Familja Xheladini ėshtė me prejardhje nga Tėrrnovci i Bujanovcit. Miqtė nga Lugina kanė ardhur me radhė, ndėrsa nė varrim kanė qenė mijėra vetė. Aty ka qenė edhe prefekti i komunės sė Preshevės. Daja i tė ndjerit ėshtė munduar tė pėrkujdeset qė gjithēka tė shkoj mirė, por nuk ka mundur tė flasė shumė. “Ėshtė ditė e keqe, janė thėnė mjaft fjalė”, - thotė ai.

E vlerėsojnė si dėshmor tė kombit

Varrimi i tė ndjerit ėshtė bėrė pas orės 16:00 nė lagjen “Arbėria”. Aty kanė marrė pjesė mijėra njerėz, ndėrkaq, nga qeveria e Kosovės ka marrė pjesė edhe ministri i Drejtėsisė, Jonuz Salihaj, zyrtarėt e kabinetit tė kryeministrit dhe deputetė tė Kuvendit tė Kosovės. Arben Xheladini ėshtė vlerėsuar si dėshmor kombit dhe si njė njeri qė ka dhėnė gjithēka pėr Kosovėn. Njė binė e vogėl ėshtė rregulluar mbi njė traktor pėr tė thėnė disa fjalė. Aktivisti i “Vetėvendosjes”, Glauk Konjufca, i ėshtė drejtuar i pari masės dhe me ironi ka pėrshėndetur politikanėt. “Tė nderuar familjarė dhe politikanė tė pandershėm”, - e ka nisur fjalimin Konjufca. “Arben Xheladini ėshtė dėshmor i vullnetit tė popullit, i pėrpjekjes sė tij pėr liri e ēlirim”, - ka thėnė ai. “Kosovės gjatė shekujve i janė ndėrruar pushtuesit, por ajo qė s’ka reshtur kurrė, ka qenė pėrpjekja e vazhdueshme e popullit pėr t’u ēliruar dhe pėr ta fituar lirinė qė i takon”, - ka thėnė Konjufca. Ai nė varreza ka thėnė se e tillė ishte edhe rėnia e dėshmorit Xheladini nė demonstratėn e 10 shkurtit. Konjufca edhe aty ka akuzuar SHPK-nė dhe policinė ndėrkombėtare. “Kėsaj revoleje kėmbėzėn ia tėrhoqi UNMIK-u. Arbeni ra ashtu siē kanė rėnė qindra e mijėra dėshmorė tė luftės ēlirimtare. Ne, shokėt e tij, nuk do tė mund tė jemi tė qetė pa ia ēuar amanetin nė vend, e amaneti i tij ishte Kosova jashtė Serbisė, pa negociata dhe decentralizim, me lirinė e plotė tė saj”, - ka shtuar Konjufca. Ndėrkaq, njė mbėshtetje tė fortė tė “Vetėvendosjes” e ka dhėnė edhe veprimtari Adem Demaēi. “Arbeni na e la shpirtin e tij dhe me tė ne do tė udhėhiqemi. Kėta kurbanė, tė cilėt po shkojnė nė interes tė lirisė, demokracisė barazisė, nė interes tė Evropės dhe gjithė botės, po e bėjnė kėtė rrugė mė tė gjerė dhe mė tė madhe”, - ėshtė shprehur Demaēi. Ai ka uruar qė, ata qė e kanė “humbur” rrugėn, t’i bashkohen popullit tė vet, nėse duan qė edhe pėr ta tė mbetet diēka. “Po i lusim dhe porosisim, i kemi vėllezėr dhe duam t`i kemi prapė vėllezėr. Atyre tė Evropės iu themi qė ta dėgjojnė zėrin e popullit”, - ka thėnė ai. Demaēi ka thėnė se shqiptarėt kanė qenė dhe janė me Evropėn ēdo herė. “Por, dėgjojeni zėrin tonė, zėrin e sė vėrtetės, lerini hajnat dhe mafiozėt, sepse ata u bėjnė tė vrisni njerėzit e pafajshėm si pardje”, - ka theksuar Demaēi. Ai ka thėnė se kėsaj politike nuk mund t’i jepet fund vetėm me dorėheqjen e Fatmir Rexhepit, por, sipas tij, duhet tė ndėrrohet politika dhe disa njerėz qė kanė bėrė kėtė politikė. “Na duhen politikanė qė mbrojnė interesat e popullit tė vet e kėshtu nuk u bėjnė dėme as popujve tė tjerė”, - tha ai. Adem Demaēi ka thėnė se politikanėt po sulmojnė liderin, Albin Kurtin, i cili sipas tij, ėshtė shpirti dhe zemra e popullit. “Vdekja e Arbenit nuk ėshtė vdekje, por lindje e heroit”, - ka shtuar Demaēi. Shabani, babai i tė ndjerit, ka folur nė emėr tė familjes dhe i ka falėnderuar tė pranishmit pėr pjesėmarrje. “Ardhja juaj nė kėtė numėr neve na jep zemėr. Kjo qė ndodhi, nuk ėshtė dashur tė ndodhė, por familja ime dėshiron qė kėta dy tė jenė dėshmorėt e fundit”, - ka thėnė ai. “Vetėvendosja” ka thėnė dje, se ka pasur pėr qėllim qė tė sulmojė veturat e qeverisė e jo ndėrtesat e institucioneve. Ndėrkaq, ata kanė paralajmėruar edhe demonstrata tė reja.

Ministri i Brendshėm, Fatmir Rexhepi, jep dorėheqjen

Ministri i Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Kosovės (MPB), Famtir Rexhepi, ka dhėnė dje, dorėheqjen nga posti i tij, pėr shkak, siē ka thėnė ai, tė situatės sė krijuar dhe ngjarjes tragjike qė ndodhi. “Personalisht, e ndjej se ėshtė akt moral ndaj qytetarėve tė Kosovės, familjeve Balaj e Xheladini, ndaj prindėrve dhe familjes sime, projektit tė pėrbashkėt pėr ndėrtimin e shtetit tė Kosovės dhe stabilitetit nė vend, qė tė ofroj dorėheqjen time nga detyra”, - ka thėnė Rexhepi nė deklaratė. “Vlerėsoj se situata e sigurisė nė Kosovė nga 10 shkurti 2007-tė ėshtė mė e rėnduar si rezultat i protestave tė organizuara nė Prishtinė nga lėvizja “Vetėvendosje”, e cila nga njė protestė e proklamuar si paqėsore pėrshkallėzoi nė veprime tė dhunshme dhe me pasoja pėr qytetarėt, rendin dhe sigurinė”, - ka theksuar Rexhepi nė njė konferencė tė jashtėzakonshme. “Nė ēdo kohė dhe nė ēdo rrethanė, jeta e qytetarėve tė Kosovės pėr mua ėshtė mbi tė gjitha”, - ka thėnė ministri i LDK-sė. Ndėrkaq, nė mbrėmje, kryeministri i Kosovės, Agim Ēeku, e ka pranuar kėtė dorėheqje dhe ka thėnė se e vlerėson punėn e Rexhepit nė kabinetin e tij. Nė Kosovė ka pasur edhe shumė reagime tė tjera, qė kanė dėnuar dhe kanė kundėrshtuar demonstratat dhe dhunėn e sė shtunės.

 KOMENTE

Kush fiton dhe kush humb prej zgjedhjeve?

Alban Bala

Pranimi i Shqipėrisė nė NATO ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr vendin, jo aq pėr pėrfitimet direkte qė prodhon kjo anėtarėsi, sesa pėr besueshmėrinė qė fiton Shqipėria nga marrja e kėtij statusi tė ri dhe jetik nė rrugėn e gjatė dhe tė vėshtirė tė riintegrimit tė plotė nė familjen evropiane.

Megjithatė, duke dhėnė kėtė javė lajmin e mirė tė mbėshtetjes sė vendit nė kėtė pėrpjekje, Rozmari Di Carlo, zv/ndihmėssekretarja e Shtetit (SHBA) vuri nė pah veēmas se, “…stabiliteti politik nė Shqipėri ėshtė i rėndėsishėm pėr Shqipėrinė. Ėshtė i rėndėsishėm pėr zhvillimin ekonomik tė Shqipėrisė dhe pėr mirėqenien e tė gjithė qytetarėve. Ėshtė gjithashtu i rėndėsishėm pėr integrimin e Shqipėrisė nė institucionet euro-atlantike. Ėshtė e qartė qė stabiliteti politik nė tė gjithė rajonin, si i tėrė, ėshtė i rėndėsishėm pėr Kosovėn”.

Nė tri fjali, znj.Di Carlo pėrmblodhi tė gjithė filozofinė e asaj qė pritet tė bėjė Shqipėria pėr tė mos ta humbur kėtė shans. Por, si zbėrthehet nė hapa konkretė ajo qė duhet tė bėjė Shqipėria?

Ka njerėz qė thonė se, “mjafton qė Shqipėria tė mos bėjė mė pjesė nė hartėn e problemeve rajonale dhe tė mos shpėrqendrojė vėmendjen e bashkėsisė ndėrkombėtare, qė tani nė Ballkan ka parėsore krizėn e Kosovės. Ky ėshtė maksimumi qė mund tė bėjmė nė favor tė vetes dhe partnerėve”.

Ka tė tjerė qė thonė se, “Shqipėria nuk destabilizon askėnd, mjaft qė tė mos rindezė motorėt e emigracionit masiv tė popullatės drejt Italisė apo Greqisė. Shqiptarėt brenda Shqipėrisė janė njė entitet pėrgjithėsisht jodomethėnės pėr botėn, i cili nuk pėrfaqėson as treg dhe as faktor rajonal nė ndonjė aspekt tė veēantė”.

Tė tjerė ende shtojnė se, “Shqipėria ėshtė shumė e rėndėsishme dhe si e tillė ēdo gjė qė ajo bėn, prodhon efekte shumė mė tė mėdha sesa pėrmasat tona shtetėrore”.

Nė fakt, tė gjithė thonė pak nga e vėrteta, pa e thėnė atė gjithsesi, sepse shumica e shqiptarėve kanė pėr referencė nė kėtė rast palė tė treta, tė largėta, edhe pse tė interesuara direkt pėr vendin. Atėherė, ēfarė nėnkupton stabiliteti qė na sugjerohet? Pėr hir tė sė vėrtetės, duhet tė them se kjo analizė ngrihet mbi premisėn se shumica do t'i fitojė zgjedhjet vendore tė 18 shkurtit.

Stabiliteti Politik

Nė njė moment kyē zgjedhjesh, Shqipėria ėshtė tėrėsisht nėn vėzhgim pėr mėnyrėn sesi do tė administrojė pasionet e saj, politike dhe forcat e shprehjes mes palėve. Si gjithnjė, njė grup politik do t’i humbė kėto zgjedhje dhe njė tjetėr do t’i fitojė. E rėndėsishme ėshtė qė nga kėto zgjedhje tė mos humbė vendi.

Nė kėtė optikė, ēdo kontestim rezultati me mjetet e rrugės do tė ishte njė humbje e madhe pėr Shqipėrinė. Ēdo deformim rezultati, sado rajonal e periferik, qė prin te mjetet e rrugės, do tė ishte njė humbje pėr vendin.

Ēdo braktisje e zgjedhjeve njė ditė pėrpara, lėnia e tyre nė mes, bojkoti i tyre apo dalja me pretendime surprizė nė ēastin e fundit do tė ishin shkatėrrim i shanseve tė vendit pėr tė prodhuar stabilitet politik.

Kjo betejė vendore, e cila pėr arsye tė njohura ka marrė pėrmasa kombėtare, i ka tė gjitha shanset tė bėhet mollė sherri pėr fatet e tė gjithė kombit.

Ky moment duhet pasur fuqimisht parasysh nga qeveria, e cila duhet nė ēdo rast- pėr ēdo hap tė saj, administrativ - tė garantojė paraprakisht konsensusin e bashkėsisė ndėrkombėtare.

Nė kėto zgjedhje, pėrveē garantimit tė plotė tė sė drejtės sė votės, qeveria duhet tė tregojė se interesi i saj, parėsor ėshtė mishėrimi mė i mirė i interesave publike nė politikėbėrje dhe nė qeverisjen e vendit. Vetėm nė rastin e programit tė Olldashit, kjo prirje ka dalė qartazi, kryesisht falė kandidatit.

Situata e sotme ėshtė e tillė qė e bėn tė vėshtirė aplikimin nga ana e qeverisė, tė politikės sė mirėkuptimit tė nesėrmen e zgjedhjeve, kur legjitimiteti i procesit apo kapėrcimi i ngėrēeve postelektorale do tė jetė mė i rėndėsishėm sesa vetė rezultati.

Nga pozitat qė ka marrė deri tani, qeveria do ta ketė tė vėshtirė tė investojė besueshėm pas 18 shkurtit pėr kapėrcimin e hendekut politik, postzgjedhor, i cili kėrkon bashkimin e forcave pėr maksimalizimin e efekteve tė qeverisjes nė tė dy nivelet, pas zgjedhjeve.

Pėrveē kėsaj, stabiliteti politik qė duhet tė prodhojnė kėto zgjedhje kėrkon thellimin e politikės sė duarve tė pastra, si dhe ndėrmarrjen e njė procesi serioz pėr sqarimin e tė gjitha aludimeve tė deritashme, publike pėr afera korruptive.

Njė analizė e qartė, e besueshme, mbi arritjet dhe dėshtimet e deritashme, duhet tė orientojė drejt njė rivlerėsimi publik tė qeverisė dhe ndoshta edhe drejt riformulimit tė disa portofoleve ministrore, sigurisht nė pėrputhje me rezultatin zgjedhor dhe arsyet e kėtij rezultati.

Stabiliteti politik, nė fund tė fundit, ėshtė vetėm njė instrument qė i shėrben zhvillimit tė vendit dhe ky zhvillim, edhe pse mbruhet nė tryeza elegante vendimmarrėsish, realizohet brenda mureve tė plasaritura tė ndėrmarrjeve ekonomike dhe atje, asgjė nuk shkon aq qumėsht, sa ē’duket nė fushatėn e zgjedhjeve.

Stabiliteti Ekonomik, Zhvillimor

Stabiliteti ekonomik ėshtė njė tregues i luhatshėm. Situata politike ėshtė pėr tė kėrcėnimi kryesor. Asnjė politikė, sado mbėshtetėse qoftė, nuk ėshtė dot e efektshme nė kushtet e destabilitetit ekonomik.

Pėr tė ndėrtuar njė marrėdhėnie qė gjeneron stabilitet ekonomik, qeveria duhet tė realizojė menjėherė pas zgjedhjeve njė analizė tė hollėsishme dhe tė sinqertė tė ēdo pėrparimi apo prapambetjeje tė bėrė, nė pėrputhje me strategjitė e miratuara, sektoriale.

Pohimi hapur dhe pa mėdyshje i ēdo dėshtimi, me synim pėrmirėsimin e punės, ėshtė ēelėsi qė e bėn publikun tė qetėsohet pas fushatės zgjedhore, tė besojė dhe t’i kthehet modelit normal tė jetės.

Ėshtė emergjente qė pas zgjedhjeve qeveria tė realizojė njė transparencė mė tė madhe pėr vendimmarrjen ekonomike, duke synuar pikė sė pari pėrfshirjen e grupeve tė interesit nė tė.

Nėse ka njė element qė duhet shqyrtuar nė kėtė rrafsh, ėshtė fleksibiliteti i administratės shtetėrore nė marrėdhėniet e saj me biznesin. Deri mė tani, hapa pozitivė janė hedhur vetėm nė letėr. Ky fleksibilitet ėshtė rruga e vetme qė qeveria shqiptare ka pėr tė pėrmirėsuar nivelin e pėrthithjes sė investimeve tė brendshme dhe veēanėrisht atyre tė huaja, gjaku i ri dhe i domosdoshėm i ekonomisė shqiptare. Emergjente ėshtė nevoja e ndarjes sė qartė mes rolit tė niveleve politike dhe atyre teknike nė sjelljen e administratės. Ndėrhyrja e politikės nė proceset e vlerėsimit teknik nė fakt, cenon shumė mė tepėr se aftėsinė e administratės pėr tė vepruar nė pėrputhje me ligjin. Ajo krijon terren pėr lulėzimin e korrupsionit, nė pėrgjigje tė hapėsirės sė humbur tė dinjitetit profesional tė teknicienėve.

Njė prej problemeve qė vėrehet si mė akuti, ėshtė neglizhenca nė mbikėqyrjen e administratės pėr shėrbimet qė ajo realizon. Afatet ligjore tė pėrgjigjeve ende nuk respektohen nga shumė dikastere. Burokracia – deri vjet e justifikuar me frikėn nga ndryshimi i pushtetit, tani e pėrdor ngathtėsinė si formė tė presionit korruptiv.

Njė pėrmirėsim i thellė duhet tė ndodhė nė aftėsinė e administratės pėr tė pėrgatitur projekte dhe pėr tė pėrthithur fonde nga donatorėt dhe programet ndėrkombėtare.

Shumė ėshtė folur dhe pak ėshtė bėrė pėr tė nismuar pėrfshirjen e biznesit nė investime strategjike me interes publik, parėsor. Ligji i ri i koncesioneve u miratua vetėm nė dhjetor 2006-tė, njė vit e gjysmė nga dueli i Bankės Botėrore me qeverinė “Nano” kundėr ofertave tė pakėrkuara, koncesionare. Vonesat nė reformėn ligjore rrezikojnė kėshtu tė prodhojnė njė kosto tė lartė pėr performancėn e qeverisė, duke vėnė nė pikėpyetje pikėrisht shanset e mbajtjes nė kėmbė tė stabilitetit ekonomik.

Hyrja nė fuqi e Marrėveshjes sė Ndėrmjetme me BE-nė mė 1 dhjetor 2006-tė pritet tė reduktojė ndjeshėm hyrjet doganore nė buxhetin e shtetit. Nėse e gjithė kjo peshė financiare lihet mbi shpatullat edhe kėshtu tė lodhura tė administratės sė z.Bode, ka rrezik qė ajo tė rrėzohet, diku prej presionit korruptiv e diku prej dobėsive tė natyrshme tė ekonomisė vendase.

Lufta ndaj informalitetit dhe ekonomisė sė zezė bėhet kėshtu edhe mė jetike, sepse nuk i vlen shtetit vetėm pėr spaleta ndėrkombėtare, por pėr bukėn e pėrditshme tė buxhetorėve.

Modelet zhvillimore mė tė suksesshme tė stabilitetit ekonomik e venė theksin te zbutja e varfėrisė.

Qeveria duhet menjėherė pas zgjedhjeve tė pėrmirėsojė incentivat pėr investime tė brendshme, prodhuese, duke favorizuar ēdo nismė qė zbut papunėsinė dhe rrit pėrfitimet kolektive tė bashkėsive, sidomos nė zona tė izoluara nga tregjet.

Lufta ndaj korrupsionit, nėse nuk shoqėrohet me alternativa zhvillimore tė njėhershme, nuk bėn tjetėr veē mbjell pa kthim farėn e krizės.

Ndėrsa tregu bankar ėshtė ngushtuar nė njė cikėl shėrbimesh gjysmė parazitare qė tani bėhen edhe online nga qytetarėt, ėshtė shansi qė bankat tė ftohen pėr tė mbėshtetur kėtė proces investimesh tė brendshme pėrmes partnerizimit me biznesin, pėrmes zgjerimit tė tė drejtave tė tyre pėr tė hyrė si operatorė nė tregun e pasurive tė paluajtshme, duke i dhėnė njė kuptim mė tė plotė aplikimit tė ligjit pėr faktoringun.