POLITIKA

Rama, debate me Islamin e Malajn nė Asamblenė Kombėtare

Rama: Agallarėt tė ikin nga PS-ja

Rama paralajmėron pastrimin e PS-sė nga “agallarėt” e “ēifligarėt”. Deputeti socialist, Kastriot Islami, kėrkoi dje, nga kryetari socialist qė tė heqė nga fjalori fjalėt “agallarė apo ēifligarė nė PS”, pasi, sipas tij, nuk ka ta tillė brenda kėsaj partie. Ndėrsa Rama ėshtė shprehur i prerė, duke theksuar se agallarėt e ēifligarėt do tė largohen nga PS-ja, duke lėnė tė kuptohet se Islami dhe tė tjerė deputetė qė vazhdojnė tė jenė kundėr Ramės, do tė jenė tė parėt qė do ikin nga PS-ja, gjithmonė nėse planet e Ramės pėr reformimin e PS-sė do tė ecin pa u ndalur. Qėndrim kundėrshtues ndaj fjalės sė Ramės ka mbajtur edhe deputeti socialist dhe anėtari i kryesisė sė kėsaj partie, Arben Malaj, i cili ka kėrkuar qė qėndrimet e PS-sė tė jenė mė konkrete, pasi nė tė gjithė fjalėn e kryetarit nuk ka asgjė tė qartė, pėrsa i pėrket ēėshtjes sė zgjedhjeve tė parakohshme apo edhe zgjedhjes sė presidentit. Deputetėt socialistė, Islami e Malaj, kanė kėrkuar gjithashtu nga kryetari socialist qė pėrpara se tė nxitohet pėr tė bėrė reformėn nė PS, tė realizohet njė analizė e thellė pėr shkaqet qė ēuan nė humbje dhe fitore tė PS-sė nė kėto zgjedhje. Islami e Malaj janė mbėshtetur nga njė pjesė e konsiderueshme e anėtarėve tė Asamblesė sė pėrgjithshme tė PS-sė. Ndėrsa Rama nuk ka dhėnė asnjė shpjegim, duke e injoruar tėrėsisht kėrkesėn e tyre.

Sulmi i Ramės ndaj “agallarėve” socialistė

“Bastionet nuk janė feude dhe votuesit tanė nė ato zona nuk janė punonjės me mėditje qė duhet tė mbushin hambarin e votave ditėn e zgjedhjeve, gjė qė e tregon qartė shuplaka e merituar qėiu kanė dhėnė agallarėve e uzurpatorėve tė vegjėl tė Partisė Socialiste, duke na ēuar neve kėtu mesazhin e qartė se ka vdekur koha e votimit symbyllur pėr cilindo qė ka trėndafilin e PS-sė nė xhep dhe se duhet tė kujdesemi me pėrkushtimin mė tė madh qė ēdo qytetari, deri edhe nė fshatin mė tė largėt, tė mos i mungojė respekti ynė, nė rast se duam votėn e tij. Edhe sjelljen feudale tė disa strukturave e individėve ndaj koalicionit e kandidatėve tė tij nė disa prej kėtyre bastioneve unė e shoh nė kontekstin e kėsaj mungese respekti ndaj qytetarėve votues, ndaj atyre qė do t’i quaja socialistėt e progresistėt pa teser, tė cilėt s’mund tė tėrhiqen pėr hunde nė emėr tė njė besnikėrie ndaj partisė qė kėta agallarė e uzurpatorė tė vegjėl e kanė keqpėrdorur pėr njė kohė tė gjatė nė funksion tė interesave krejt personale”, - megjithatė Rama shfaqet “zemėrgjerė” me kundėrshtarėt, duke theksuar se nuk ka koka pėr tė prerė nė PS. “Nė Partinė Socialiste nuk ka koka pėr tė prerė, por ka njė reformė qė duhet tė thellohet me pjesėmarrjen e tė gjithėve, njė rrugė qė duhet ta pėrshkojmė sė bashku, duke nxjerrė nė krye mė punėtorėt e mė tė pėrkushtuarit ndaj kauzės sė pėrbashkėt, njė faqe tė re qė duhet ta shkruajmė tė gjithė bashkė nė emėr tė sė ardhmes e jo me sytė nga e shkuara”, - tha dje, Rama.

Tradhtia e pėrsėritur e Blushit

Ndryshe nga sa pritej prej shumė njerėzve nė Asamblenė Kombėtare tė PS-sė, sekretari politik i kėsaj partie, Ben Blushi, ėshtė shfaqur si njė pėrkrahės i flaktė i kryetarit socialist, Edi Rama. Blushi ka mbėshtetur pa rezerva tė gjitha qėndrimet e kryetarit Rama, tė gjitha konstatimet e pasqyruara nė fjalėn e tij, pėrsa i pėrket njerėzve nė forumet e PS-sė, ka mbėshtetur pa rezerva reagimin e ashpėr tė Ramės ndaj kundėrshtarėve tė tij nė kėtė parti, gjė e cila ka lėnė tė ēuditur pikėrisht deputetėt qė u pozicionuan kundėr Ramės gjatė muajve tė fundit. Kishte qenė Ben Blushi qė kishte mbėshtetur, madje edhe organizuar lėvizjet e tyre, politike kundėr kryetarit socialist, ndėrsa nė mbledhjen e djeshme tė Asamblesė Kombėtare, Blushi u shfaq plotėsisht dakord me tė gjitha lėvizjet qė bėri Rama pėrgjatė fushatės elektorale tė 18 shkurtit dhe pas kėtyre zgjedhjeve. Ben Blushi ishte njė ndėr kundėrshtarėt mė tė fortė tė PS-sė ndaj marrėveshjes me LSI-nė. Ndėrsa nė mbledhjen e djeshme ka deklaruar se marrėveshja me LSI-nė ishte ēelėsi i fitores nė zgjedhjet e 18 shkurtit. Edhe pas kėtyre zgjedhjeve, Blushi vazhdoi tė qėndrojė nė krye tė deputetėve tė njohur si kundėrshtarė tė Ramės, ndėrsa nė mbledhjen e djeshme pėr ēudinė e tyre ai ishte pozicionuar tėrėsisht nė mbėshtetje tė kryetarit, duke shkelur tė gjitha qėndrimet e tij, publike, por kryesisht ato jopublike nė marrėdhėnie me deputetėt socialistė si Islami, Bufi apo edhe Malaj.

Luljeta Progni

Kryetari socialist ia atribuon tė gjitha meritat pėr fitoren, reformės qė bėri nė PS para 18 shkurtit

Rama nė Asamblenė Kombėtare,

tė gjitha sulmet kundėr Nanos

Nė emėr tė votės sė 18 shkurtit, Edi Rama ėshtė pozicionuar qartė dhe prerė, madje mjaft kėrcėnues ndaj tė gjithė atyre qė guxojnė tė jenė kundėr tij nė PS. Ndonė se nuk e ka pėrmendur nė asnjė rast emrin e ish-kryetarit socialist, Fatos Nano, thelbi i qėndrimit tė tij nė mbledhjen e Asamblesė Kombėtare tė PS-sė ishte pėrqendruar kundėr ish-kreut socialist. E ka nisur fjalėn e tij pikėrisht me sulmet ndaj Nanos. “18 shkurti ishte fundi i njė segmenti dhe fillimi i njė tjetri nė rrugėn e Partisė Socialiste e tė opozitės drejt nėnshkrimit tė njė kontrate tė re me popullin shqiptar pėr tė qeverisur Shqipėrinė”, - tha ndėr tė tjera Rama. Ai ishte i kujdesshėm nė tė gjithė fjalėn e tij pėr fitoren mė 18 shkurt, qė ēdo sukses t’ia atribuonte pikėrisht punės sė tij nė krye tė PS-sė. Rama rreshtoi si arsye kryesore tė fitores sė PS-sė mė 18 shkurt reformėn qė ai bėri nė kėtė parti nė qytetet kryesore tė vendit, ndėrsa pamundėsia, sipas tij, pėr tė bėrė tė njėjtėn reformė nė fshat, bėri qė humbja tė pėrqendrohej pikėrisht atje. Duke dhėnė kėto argumente, Rama theksoi se paska qenė pikėrisht politika e vjetėr e PS-sė, e drejtuar nga ish-kryetari i kėsaj partie, Fatos Nano, qė solli humbjen mė tre korrik, ndėrsa ndryshimi qė Rama i paska bėrė PS-sė nė qytete solli fitoren, ndėrsa pamundėsia pėr ndryshuar frymėn e Nanos nė komuna solli sėrish humbjen.

“A mund tė kemi sot, dyshime se pėrmbysja spektakolare e tablosė sė 3 korrikut nė qytetet e mėdha ka tė bėjė edhe me reformėn strukturale tė PS-sė nė kėto qytete? A mund tė ringriheshim nė Vlorė nė ato kuota tė larta mbėshtetjeje qytetare, nė rast se nuk do tė kishim gjallėruar e ngrohur tė gjithė qytetin me rindėrtimin kurajoz tė PS-sė sė Vlorės? A mund tė kthenim ne Korēėn nė duart tona, nė rast se PS-ja nuk do tė kishte marrė fytyrėn e atij komuniteti, duke u hapur, ripėrtėrirė e bėrė shėmbėlltyrė e shpresės te njė e ardhme ndryshe pėr Korēėn? A mund tė bėhej prapė i yni Durrėsi, nė rast se pėrveē punės sė respektuar tė kryetarit tė bashkisė qė na e bėri mė tė lehtė tė pėrpjetėn e fitores, ne nuk do tė kishim thuajse dyfishuar PS-nė e Durrėsit me tė rinj e nuk do ta kishim kthyer atė nė njė zėdhėnės tė komunitetit nė betejėn opozitare me njė qeveri qė me Durrėsin shfaqi gjatė 18 muajve tė gjithė mllefin antiopozitė?  A do ta kishim pasur me vete qytetarinė elbasanase, nė rast se nė PS-nė e Elbasanit nuk do tė qe bėrė me urtėsi e durim puna e madhe qė u bė pas zgjedhjes sė kryetarit me parimin “Njė anėtar, njė votė”? Po Gjirokastrėn, Lushnjėn, bilé edhe Beratin e Fierin, a do tė mund t’i kishim ne aq qartėsisht tė fituara, nė rast se degėt tona nė kėto qytete nuk do tė ishin bėrė shprehje e nevojės qytetare pėr tė parė ndryshim, hapje, afrim tė PS-sė me komunitetin e votuesve tė saj? Jo, tabloja sot, do tė ishte krejt ndryshe pa reformėn dhe punėn e jashtėzakonshme qė ėshtė bėrė nė kėto qytete pėr ta nxjerrė Partinė Socialiste nga hija e zymtė e 3 korrikut”, - tha Rama.

L. Progni

“Shmangim zgjedhjet e parakohshme, pasi tė na plotėsohen kushtet”

Fjalimi i Ramės, dy qėndrime

pėr zgjedhjet e parakohshme

Kryetari i PS-sė ėshtė shfaqur dje, me dy qėndrime kundėrshtuese me njėri-tjetrin lidhur me zgjedhjet e parakohshme. Rama u shpreh dje, nė fjalėn e tij nė Asamblenė Kombėtare tė PS-sė se, nevoja pėr zgjedhje tė parakohshme ishte emergjente. Kjo, pasi sipas tij, qeveria e djathtė po shton kostot nė dėm tė zhvillimit tė vendit nė tėrėsi. “Kemi bėrė atė qė duhej dhe nuk do ngurrojmė ta ribėjmė, nė rast se nuk na jepet mundėsia tė bashkėjetojmė me palėn tjetėr brenda njė kornize garancish kushtetuese e demokratike, tė cilėn kryeministri ynė s’mund ta thyejė me dhunėn e kartonave nė parlament apo tė gjithėfarėlloj marionetash si ato qė ka nėpėr ministri, nėpėr bordet e mediave, nė KQZ apo nė Katundin e Ri. Kur ne, nė Partinė Socialiste dhe nė koalicionin opozitar, pėrcaktuam kohė mė parė zgjedhjet e parakohshme si njė objektiv pėr t’u realizuar pas zgjedhjeve vendore, pėrmes mekanizmit tė moszgjedhjes sė njė presidenti nga ky parlament, ku janė ngėrthyer tėrė deformimet e politikės sė vjetėr, u nisėm nga njė sėrė arsyesh qė nuk lidhen me ambicien pėr tė marrė pėrpara kohe nė dorė frenat e pushtetit, por me koston e papėrballueshme tė qeverisė qė po mbajmė nė kurriz prej 500 e kusur ditėsh, e cila, sapo e hoqi nė Shijak edhe maskėn e mbajtur me mundim mė 18 shkurt, duke dhunuar zgjedhjet, pa e fshehur as fytyrėn dhe as dorėn e 26 majit 1996-tė”, - tha Rama. “Kostoja e lartė e keqqeverisjes dhe trajektorja e saj nė rritje, pėr shkak tė njė pozicionimi tejet problematik tė kryeministrit nė raport me standardet demokratike me opozitėn, me institucionet e pavarura, me pushtetin vendor, me sipėrmarrjen e me problemet e sfidat madhore tė vendit, na shtyu tė marrim vendimin aspak tė lehtė pėr t’i prerė rrugėn kėsaj qeverie nė procesin e zgjedhjes sė presidentit e pėr ta mbyllur kapitullin e kėsaj qeverisjeje me zgjedhje tė parakohshme nė vjeshtėn e ardhshme. Dhe pėr sa kohė kostoja e keqqeverisjes vazhdon e rritet pa asnjė reflektim nga pala tjetėr, po pėrkundrazi me njė ekstremizim tė luftės politike si nė Shijak, vendimi ynė pėr zgjedhje tė parakohshme mbetet nė fuqi”, - vijoi mė tej Rama.

Mė vonė, gjatė fjalimit tė tij, Rama ka theksuar se, “nė rast se nga pala tjetėr ka vullnet pėr njė alternativė tjetėr, pėr njė pakt tė tė gjitha forcave politike pėr reformat e mėdha tė shtetit, tė cilat nuk mund tė jenė veēse konsensuale, gjė qė do tė thotė edhe njė klimė e re, politike nė vend, atėherė padyshim, ne socialistėt e shohim kėtė alternativė me prioritet ndaj asaj tė ēuarjes sė vendit nė zgjedhje”.

Rama ka deklaruar se kėrkohen pesė reforma tė mėdha qė vendi tė mos shkojė nė zgjedhje tė parakohshme.

Kushtet e Ramės pėr tė shmangur zgjedhjet e parakohshme

- Reformė Zgjedhore tė plotė qė nėnkupton rishikimin tėrėsor tė sistemit aktual dhe rindėrtimin e njė infrastrukture zgjedhore tė standardeve evropiane qė duhet tė nisė me reformimin e gjendjes civile dhe tė mbarojė me kartat e identitetit pėr t’i dhėnė fund kalvarit tė zgjedhjeve nė Shqipėri.

- Njė Reformė tė Territorit qė tė realizojė krijimin e njė harte tė re, administrative tė Shqipėrisė dhe njė reduktim tė numrit tė njėsive administrative nė bazė tė parametrave tė Bashkimit Evropian, si edhe njė rikonceptim tė administrimit tė territorit pėr t’i dhėnė fund masakrės ekologjike dhe pėr tė krijuar njė kuadėr ligjesh qė mbrojnė natyrėn, ndalin zhvillimin e pakontrolluar jashtė vijave tė verdha tė bashkive e komunave, si edhe i japin fund ndėrtimeve pa leje.

- Njė Reformė tė Sistemit tė Drejtėsisė me synim kthimin e luftės sė politikės kundėr krimit tė organizuar dhe korrupsionit nga njė luftė propagandistike, abuzive dhe primitive, qė kriminalizon vetė sistemin e drejtėsisė, nė njė pėrpjekje tė integruar tė forcave politike, tė strukturave tė drejtėsisė dhe tė misioneve tė asistencės teknike, ndėrkombėtare.

- Njė Reformė tė Decentralizimit qė duhet t’i njohė me ligj pushtetit vendor nė Shqipėri tė gjitha tė drejtat qė burojnė nga Karta Evropiane e Autonomisė Lokale, nga Kushtetuta e Shqipėrisė dhe nga Ligji Organik pėr Pushtetin Vendor, duke garantuar kėshtu ushtrimin e vullnetit tė shprehur nga populli me votėn e 18 shkurtit nė tė gjitha bashkitė e komunat, ku qeveris opozita.

- Njė Reformė tė Administratės Publike qė duhet tė garantojė integrimin nė njė kuadėr tėrėsisht tė rishikuar ligjor tė aspekteve pozitive tė eksperiencės sė deritanishme tė Shėrbimit Civil me nevojėn pėr modernizimin struktural tė shtetit dhe pėrmirėsimin nė vijimėsi tė burimeve njerėzore pėrmes frymės sė konkurrencės.

Rama: Pėr presidentin po luhen skeēe bajate mes personazheve politike

Duke folur pėr presidentin, Rama ka theksuar se shqiptarėt e kanė njė president dhe PS-ja nuk do bėhet pjesė e skeēeve mes personazheve politike. “Mė lejoni tė nėnvizoj se shqiptarėt e kanė njė President tė Republikės dhe besoj se jemi tė gjithė nė njė mendje se kemi njė president qė meriton konsideratėn tonė, mė tė lartė. Nuk ėshtė etike as nė raport me qytetarėt e kėtij vendi e as nė raport me vetė Presidentin e Republikės qė ne, socialistėt shqiptarė, tė biem nė nivelin, ku politika e vjetėr e arratisjes nga problemet e mėdha tė vendit e tė njerėzve, riciklon vetveten, falė teknologjisė sė spostimit tė vėmendjes nga jeta reale e qytetarėve te skena mediatike e telenovelės, ku luhen skeēet bajate mes personazheve politike. Natyrisht, nė axhendėn politike tė vitit ėshtė edhe zgjedhja e Presidentit tė Republikės, por debati aktual, politik lidhet me kėtė moment jo pėr t’u kuturisur pas emrave, por pėr tė konceptuar qartė aksionin politik tė Partisė Socialiste e tė opozitės sė bashkuar, duke vlerėsuar drejt atė ēka i duhet Shqipėrisė e shqiptarėve dhe jo duke e zhvleftėsuar kėtė objektiv madhor me lojėn “E ka kush e ka?” emrin e Presidentit tė Republikės”, - tha Rama.

PD: Kėrkesa e Ramės pėr reformė, joserioze

Partia Demokratike ka reaguar ditėn e djeshme ndaj deklaratės sė kryetarit tė PS-sė, Edi Rama. Deputetja e Partisė Demokratike, Majlinda Bregu, deklaroi se propozimi i Ramės pėr reforma nuk ėshtė serioz. Duke iu referuar fjalės sė kreut tė PS-sė pėr reformėn zgjedhore, Bregu theksoi se, propozimet e Edi Ramės mund tė krahasohen me pamfletin e certifikatave. Sipas saj, Rama e ka treguar nė zgjedhjet parlamentare tė Shijakut se njeh vetėm politikėn e bojkotit.

 “Sesa seriozisht e ka Rama pėr reformat, u pa qartė edhe me bojkotin qė ai iu bėri zgjedhjeve tė sė dielės nė Shijak. Por sot, Rama pėrveē kundėrshtimit qė i bėri deklaratės sė pėrfaqėsuesve ndėrkombėtarė, konfirmoi njė qėndrim tjetėr nga ai qė u paraqit dje, nga pėrfaqėsues tė Partisė Socialiste lidhur me kėtė bojkot”, - theksoi Bregu nė njė konferencė pėr shtyp. Nga ana tjetėr, Bregu theksoi se koalicioni i djathtė ka vetėm njė qėllim, thellimin e mėtejshėm tė reformave dhe pėrshpejtimin e atyre reformave, pėr tė cilat ka nevoje Shqipėria. Reagimi i deputetes sė PD-sė erdhi pas deklaratės sė Ramės nė Asamblenė e PS-sė se partia qė ai drejton do tė heqė dorė nga kėrkesa pėr zgjedhje tė parakohshme nė shkėmbim tė realizimit tė njė pakete tė plotė reformash, si ajo zgjedhore dhe reformė nė sistemin e drejtėsisė.

F.M

Skenari i Ramės: Kongresi i 26 majit rrėzon Majkon, zgjedh Blushin tė dytin e PS-sė

Majko bojkoton mbledhjen

e Asamblesė Kombėtare tė PS-sė

Sekretari i pėrgjithshėm i PS-sė, Pandeli Majko, ka bojkotuar mbledhjen e djeshme tė Asamblesė Kombėtare tė kėsaj partie, pas njė debati tė ashpėr qė ai kishte zhvilluar njė ditė mė parė me kryetarin e PS-sė, Edi Rama. Disa ndryshime nė statutin e PS-sė, tė cilat parashikojnė heqjen e kompetencave tė sekretarit tė pėrgjithshėm tė partisė dhe pėrqendrimin e tė gjitha kompetencave te kryetari, janė bėrė shkak pėr debatin e ashpėr Rama-Majko qė ėshtė pasur me bojkotin qė sekretari i pėrgjithshėm i bėri dje, mbledhjes sė asamblesė si njė prej forumeve mė tė larta, drejtuese tė kėsaj partie. Nė mbledhjen e djeshme mungoi edhe anėtari i kryesisė dhe deputet i kėsaj partie, Ylli Bufi. Ndėrsa fryma e anėtarėsisė sė Asamblesė Kombėtare ishte kundėr draftit tė Ramės pėr reformėn nė PS, megjithėse ajo u miratua. Sherri ndėrmjet Ramės e Majkos, i pėrsėritur nė zhvillimet e kėsaj partie pėrgjatė njė viti e gjysmė, pritet tė finalizohet nė kongresin e 26 majit, kur dhe do tė zgjidhen sekretarėt dhe forumet e reja, drejtuese tė PS-sė. Burime pranė PS-sė thanė dje, se nė kėtė kongres pritet tė zgjidhet sekretar i pėrgjithshėm i kėsaj partie, sekretari aktual politik e PS-sė, Ben Blushi. Skenari i Ramės parashikon qė nė postet e larta, drejtuese nė PS-sė tė angazhohen njerėzit qė i qėndruan pranė, tė cilėve iu shtohet edhe Ben Blushi, i cili vendosi tė qėndrojė pranė kryetarit ditėt e fundit. Nė postet e sekretarėve tė PS-sė, si dhe nė ato tė koordinatorėve qė do tė jenė nė rang sekretari organizativ nė ēdo qark, tė zgjidhen deputetėt socialistė, tė njohur si mbėshtetės tė kryetarit Rama. Deputetėt Blendi Klosi, Paulin Sterkaj, Erjon Braēe, Albert Ēaēi, por edhe Shpėtim Idrizi apo Andis Harasani pritet tė marrin postet e larta drejtuese nė PS sipas strukturės sė parashikuar prej kryetarit Rama pėr reformimin e PS-sė. Nė kėtė mėnyrė, mbeten jashtė angazhimit nė strukturat e larta, drejtuese, njerėzit qė themeluan PS-nė dhe ngritėn strukturat duke demonstruar tolerancė, gjė, e cila solli mė pas pėrfshirjen nė strukturat e larta drejtuese tė kėsaj partie njerėz qė kurrė nuk kishin patur lidhje me kėtė parti. Nė kėto kushte, kur nė krye tė PS-sė tashmė ėshtė Edi Rama dhe pranė tij nė drejtimin e partisė, pritet tė riaktivizohen Bashkim Fino, Blendi Klosi, tė vijnė gjithashtu nė krye tė punėve tė kėsaj partie edhe Andis Harasani, Shpėtim Idrizi, Erjon Braēe apo edhe Paulin Sterkaj, tė tjerė qė drejtuan kėtė parti pėr 16 vjet, duket se kanė shumė pak shanse pėr tė qenė faktorė brenda kėsaj partie. Nuk dihet, nėse do tė ketė “kryengritje” tė tyre ndaj autoritetit absolut tė Ramės nė kėtė parti, por shenjat e bojkotit u dhanė dje, kur nė mbledhjen e forumit mė tė lartė tė partisė pėrveē kongresit, mungoi i dyti i kėsaj partie, Pandeli Majko.

Luljeta Progni

Ēėshtja i kalon Kolegjit Zgjedhor

KQZ vendos tė mos pėrsėriten zgjedhjet nė Ndroq

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve vendosi ta rrėzojė kėrkesėn e Partisė Demokratike pėr pėrsėritjen e zgjedhjeve nė komunėn e Ndroqit. Votimi nė KQZ nė lidhje me kėtė kėrkesė shkoi 5 me 4 nė favor tė kėrkesės sė PD-sė pėr pėrsėritjen e zgjedhjeve. Nga ana tjetėr, pėrsėritja e votmit nė kėtė zonė kėrkonte 6 vota dhe pėr pasojė kjo kėrkesė ra. Kandidati i PD-sė pėr kėtė njėsi vendore kėrkonte qė pėrsėritja e votimit tė bėhej pėr shkak tė parregullsive tė shumta qė kanė shoqėruar procesin e votimit dhe atė tė numėrimit nė kėtė zonė. Nga ana tjetėr, Partia Demokratike do ta depozitojė ankesėn e saj nė Kolegjin Zgjedhor. Sipas Kodit Zgjedhor, brenda 5 diteve nga data qė KQZ-ja merr vendim, palėt kanė tė drejtėn ligjore ta depozitojnė ēėshtjen nė Kolegjin Zgjedhor.

F.M

Pėrkujtohet 10-vjetori i vdekjes sė Bilal Farukut, i vrarė nė rrethana tė dyshimta

Ende pas 10 vjetėsh nuk gjenden vrasėsit e ish-policit tatimor

Ėshtė pėrkujtuar 10-vjetori i vdekjes nė rrethana ende tė panjohura tė Bilal Farukut. Nė pėrkujtimin e vdekjes sė tij morėn pjesė njė sėrė personalitetesh, si zv/ministri i Financave, Florion Mima, zv/ministre e Shėndetėsisė, Zamira Sinoimeri, si dhe prefekti i Tiranės, Ruzhdi Keēi. Bilal Faruku u vra mė 13 mars 1997-tė, nė rrethana ende tė pazbardhura dhe njihej si njė nga pėrkrahėsit e Partisė Demokratike, ku Faruku deri nė vitin 1994-tėr ishte kryetar i PD-sė dega Paskuqan, ndėrkohė qė njė vit mė parė ishte zgjedhur dhe kryetar i Shoqatės sė tė Pėrndjekurve Politikė tė zonės. Pas vitit 1994-tėr dhe deri nė vdekjen e tij, ai ka punuar nė policinė tatimore si drejtues grupi, ku shquhej pėr punėn e tij. Ndėrkohė, nga ana e tyre, familjarėt sot e kėsaj dite vazhdojnė tė kėrkojnė autorėt e vrasjes sė tė afėrmit tė tyre, i cili u nda nga jeta nė moshėn 34-vjeēare. Vdekja e Bilalit pėr familjen Faruku ishte njė tjetėr goditje pas asaj qė kishin marrė vetėm 7 muaj mė parė, ku nė njė aksident kishte humbur jetėn vėllai i tij mė i vogėl, Besim Faruku.

Berisha i uron Erdogan-it shėrim tė shpejtė

Zėdhėnėsi i kryeministrit, zoti Dritan Mishta, bėn tė ditur se dje, nė mesditė, kryeministri Berisha zhvilloi njė bisedė tė pėrzemėrt telefonike me kryeministrin turk, Recep Tayyip Erdogan.

Nė kėtė bisedė, kryeministri Berisha i uroi kryeministrit turk, Erdogan, shėrim tė shpejtė dhe shprehu besimin se vizita e tij nė Tiranė do tė zhvillohet nė njė kohė tė afėrt.

Nga ana e tij, kryeministri Erdogan falėnderoi kryeministrin Berisha pėr interesimin e tij dhe shprehu keqardhjen qė nuk ishte sot, nė Tiranė. Gjithashtu, kryeministri turk u shpreh i sigurt se sė shpejti do tė vizitojė me kėnaqėsi Tiranėn.

SPECIALE INTERVISTA E NUMRIT

“Tė urresh do tė thotė tė jetosh me tė shkuarėn nė mendje”

Jeni prangosur disa ditė, pasi ndaj jush ishte marrė njė vendim nė gjykatė pėr arrest me burg. A mund tė na i kujtoni edhe njėherė rrethanat e asaj tė shtune?

Tė shtunėn pasdite, rreth orės 5, dola nga redaksia pėr tė blerė diēka pėr tė ngrėnė dhe nė mes tė rrugės mė ndaluan dy tė rinj qė nuk i kisha takuar kurrė nė jetėn time. Mė kėrkuan tė shkoja me ta nė Drejtorinė e policisė pėr sqarime. Iu kėrkova arsyen. Kur mė treguan urdhrin e arrestimit nga prokuroria, bėra atė qė bėn ēdo njeri me arsye: respektova institucionet e shtetit. Ai ishte njė urdhėr i padrejtė, pėr shumė arsye, por pėr asnjė ēast nuk mė shkoi nė mendje qė t’i shmangesha.

Nė fakt, ēfarė ka ndodhur nė PBKD me firmėn e Ramės?

Me firmėn e Ramės nuk ka ndodhur asgjė. Ajo ėshtė njė firmė si e tė gjithė kandidatėve tė tjerė, jo vetėm tė partisė sonė, qė morėn pjesė nė zgjedhjet e 18 shkurtit. Zhurma e madhe qė u bė rreth saj tregon se gjėrat banalizohen, duke lėnduar edhe njerėz, kur merren me ndėrtimin e situatave komike institucione apo individė qė taksapaguesi i paguan pėr tė bėrė gjėra serioze.

Ne kandiduam njė qytetar, pastaj ai u tėrhoq, kjo ėshtė e gjitha, pėrsa na pėrket ne, pjesa tjetėr ėshtė rezultat i politikave hakmarrėse me rrėnjėt deri te politika e gjyshėrve tanė. Mė vjen keq qė njė pjesė e politikės shqiptare ende nuk ka nxjerrė mėsime nga pėrvoja jonė, e hidhur; tė urresh do tė thotė tė jetosh me tė shkuarėn nė mendje.

Zyrtarė tė lartė, socialistė i filluan sulmet kundėr Ballit qysh dy muaj para zgjedhjeve. Ata kanė njė urrejtje patologjike ndaj nesh dhe mua mė vjen keq. Njė qėndrim i tillė i tradhton ata keqas, sepse, pavarėsisht asaj qė duan tė transmentojnė nė publik, ėshtė lehtė e lexueshme qė ata e njohin historinė shqiptare tė shekullit 20 nga kėndvėshtrimi i Partisė sė Punės. Kryetari i Ballistėve tė dikurshėm dhe udhėheqėsi shpirtėror i ballistėve tė sotėm i ka dhuruar kėtij vendi, veē tė tjerash, 40 mijė libra qė janė nė Bibliotekėn Kombėtare, ndėrsa kundėrshtarėt e tij, ata qė e urrejnė atė, i kanė dhuruar historisė sonė periudhėn mė mizore dhe njė mal me kufoma.

Gjykata e Apelit la tė martėn nė arrest shtėpie ju dhe kreun e PBDK-sė, ndėrkohė qė Gjykata e Shkallės sė Parė ju kishte lėnė nė burg. Si do t’i pėrshkruanit kėto dy procese?

Tė dyja kėto procese nuk duhet tė kishin ndodhur kurrė. Edhe pse ka njė ēėshtje nėn hetim ndaj Ballit Kombėtar Demokrat, personat e paracaktuar pėr t’u hetuar, midis tyre edhe unė, nuk duhet tė ishin izoluar pėr asnjė minutė nga veprimtaria e tyre, e pėrditshme, le mandej tė izoloheshin me burg.

Ne s’jemi larguar nga Shqipėria as nė situata mė tė dėshpėruara. Ne s’kemi ikur nga Shqipėria as nė vitin 1991, as nė 1997-tėn, kur situata politike nė vend ka qenė e vėshtirė.

Ėshtė e vėrtetė qė unė kam jetuar 5 vjet jashtė, nė Angli, por kam ikur pėr arsye krejt personale, ndėrkohė, nė vitin 1991, qė si shumė studentė tė tjerė, pjesėmarrės nė grevat e studentėve nė Gjirokastėr, ndenja nė Shqipėri, madje nė universitet, edhe pse kishim kėrcėnime nga mė ekstremet, pėrfshi edhe eliminimin fizik nga shoqatat e enveristėve.

Gjyqi i shkallės sė parė ishte njė farsė e kalibrit qė lė nė baltė edhe fantazinė e Franc Kafkės.

Keni shfaqur mosbesimin tuaj ndaj varėsisė politike tė prokurorisė dhe gjykatės. A do ta apeloni vendimin e Apelit dhe a besoni se do t’ju japin tė drejtė pėr kėtė kėrkesė qė sapo keni nisur?

Pėr mendimin tim gjendja nė kėto institucione duhet tė pėrkufizohet e tillė: profesionalizmi nė kėto institucione ėshtė pėrtokė dhe sa mė shpejt tė ndėrhyhet, aq mė mirė do tė jetė pėr shoqėrinė shqiptare. Ėshtė urgjente qė kėto institucione tė ushqehen me elementė tė rinj nė moshė, me njerėz tė shkolluar nė periudhėn postkomuniste.

Varėsia politike ėshtė njė nga problemet kryesore tė kėtyre institucioneve, por ka edhe arsye tė tjera. Aty ka individė, tė cilėt jo vetėm duhen larguar nga detyra, por pas largimit iu duhet dizinfektuar edhe zyra pėr tė ruajtur shėndetin e pasardhėsve.

Sigurisht, ne do ta apelojmė vendimin e Gjykatės sė Apelit. Vetė vendimi qė kjo gjykatė dha, tregon se, sa mė lart tė ngjitesh, aq mė shumė racionalitet vihet re. Zbutja e vendimit nga burg nė arrest shtėpie, ėshtė njė hap drejt lirisė dhe pafajėsisė sonė.

Keni uruar dje, pas vendimit, qė tė ishit ju tė burgosurit e fundit politikė nė Shqipėri. Kujt i jeni drejtuar mė sė shumti pėr realizimin e kėsaj dėshire?

Me atė deklaratė iu jam drejtuar tė gjithė atyre qė do ta dėgjonin. Nuk mund tė ketė audiencė tė pėrcaktuar. Shoqėria shqiptare e di ēfarė do tė thotė qė nė mes tė saj tė ketė tė dėnuar politikė. Njė shoqėri qė i dėnon njerėzit pėr bindjet e tyre, nuk ėshtė asnjėherė e lirė. Njė alternativė politike mė shumė do tė thotė qė mozaiku politik i vendit tė jetė mė i pasur me ngjyra, ndėrsa vlerėn e gurit e gjykon vota e lirė.

Le tė kthehemi sėrish te procesi ndaj jush. Nė momentin qė prokurori pranoi se nuk kishte ndonjė provė qė ju ishit fajtor gjatė seancės nė shkallėn e parė, ē’menduat, kur gjykata megjithatė ju la nė burg?

Tė jem i sinqertė nuk u besoja veshėve, kur dėgjova vendimin e gjykatės. Nė atė fragment kohe lexohej njė histori gjysmėshekullore, kur njeriu qė ishte caktuar tė futej nė burg, do tė futej nė burg patjetėr, pavarėsisht nė cilėn anė ishte e drejta. Ai fragment i shkurtėr kohe fliste pėr tė gjithė ish-tė persekutuarit e ndėrgjegjes qė vazhdojnė ende tė jetojnė tė lėnė mėnjanė. I vetmi ngushėllim nė atė ēast ishin sytė e vėllait tim, tė mbushur me lotė, ai ishte nė sallė dhe, kur tė kthehej nė shtėpi, do t’i sqaronte prindėrit rreth gjithė kėsaj situate absurde qė iu kishte shkatėrruar qetėsinė qysh prej 20 ditėsh.

Ju jeni mė sė pari njė gazetar, ē’ndjesi keni patur, kur disa media tė rėndėsishme dhe kolegėt tuaj e trajtonin kėtė ēėshtje me atė logjikė qė e trajtoi edhe prokuroria?

Jo ndonjė zhgėnjim tė madh. Unė e njoh mercenarizmin e tyre. Njė nga arsyet pėrse kam kėrkuar nė shkrime, qė mediat duhet t’iu nėshtrohen rregullave tė tregut tė lirė, ėshtė ėshtė pikėrisht zhdukja e mercenarizmit. Konkurrenca e lirė ėshtė e prirur tė mbijetojė vetėm nė sajė tė profesionalizmit.

Megjithatė, mėnyra si ėshtė trajtuar ēėshtja ime nga disa media i kalonte kufijtė e njerėzores. Nė njė ēėshtje ku pėrfshihen disa palė nuk mund tė flasėsh, tė paktėn kur raporton, vetėm me informacione nga njėra palė. Ata duhet tė mė kishin kontaktuar edhe mua, apo njerėzit e afėrm me mua qė ishin tė lirė pėr t’u kontaktuar dhe kishin informacion, nuk mund tė kėrkohet dėnimi i njė kolegu, kur ai ėshtė ende i dyshuar se ka pasur dijeni pėr njė shkelje ligjore qė mendohet se ka ndodhur.

Sidoqoftė, uthulla e fortė prish enėn e vet.

A mendoni ju se fakti qė ju keni qenė mjaft kritik nė shkrimet tuaja me Sollakun dhe me sjelljen e opozitės nė mbrojtje tė tij ka ndikuar nė veprimin e prokurorisė?

Vazhdimi i mbajtjes sė postit nga njė prokuror qė u pa qartė nė media se nė sallė tė gjyqit foli politikisht, tregon se eprorėt e tij nuk mendojnė ndryshe.

Prokurori i Pėrgjithshėm tha para dy ditėsh se ai nė asnjė rast nuk do tė arrestojė asnjė gazetar pa prova tė kundėrshtueshme. Si ju duket ju kjo, kur Bilbil Mete vetė tha se nuk ka prova nė gjykimin e shkallės sė parė?

Nuk e kam dėgjuar, por nė qoftė se ėshtė kėshtu, me sa duket se ai ka folur pėr tė ardhmen, ndėrsa arrestimi ėshtė njė ngjarje mė e hershme, kėshtu qė deklarata qėndron.

A keni ndjerė keqardhje pėr prokurorinė e kėtij vendi, kur patė atė mėnyrė tė gjykuari ndaj jush, nė njė kohė qė raportet e BB-sė thanė se nė administratėn e kaluar ishin vjedhur 2 miliardė dollarė?

Padyshim, por nuk kemi ē’bėjmė, veē duke kontribuar me aq sa kemi mundėsi. Nuk ndryshohen gjėrat brenda natės, sidomos kur kemi shumė pak mekanizma nė dorė pėr ta bėrė kėtė. Tė jemi tė sinqertė, parlamenti e ka bėrė punėn e vet nė kėtė drejtim dhe procesi ngeli tek ingranazhi pasardhės. Duhet rregulluar gjithė makineria qė udhėtimi drejt njė demokracie mė tė pėrsosur tė jetė pa pengesa. 

KOMENTE

Kandidati pėr president i republikanėve 

Kristina Bergman

Nė nėntor 2008-tė, nė SHBA do tė zgjidhet presidenti i ri. Mbajtėsi i postit, Xhorxh Bush, nuk mund tė rikandidojė, ndaj kandidatėt janė duke hyrė nė garė jo vetėm prej demokratėve, por edhe nga republikanėt. Tė mėrkurėn (28.02) u konkretizua edhe kandidatura e senatorit republikan, Xhon McKejn. Nė zgjedhjet e vitit 2000, McKejn humbi nė garėn me Bushin qysh nė fushatėn paraprake. Kėsaj here ai ėshtė konkurrenti mė i fortė brenda partiak pėr ish-kryebashkiakun e Nju Jorkut, Rudolf Xhuliani. "Unė deklaroj se do tė kandidoj nė garėn pėr postin presidencial". Deklarata e Xhon McKejnit nė programin e Dejvid Letermanit nė televizionin CBS ishte e papritur, ndonėse senatori qysh nė nėntor ka angazhuar komisionin pėrkatės tė sondazhit. Pėrpara shtatė vjetėsh McKejn u pėrpoq njėherė qė tė emėrohej si kandidat pėr republikanėt. Askohe ai dėshtoi kundrejt Xhoxh Bushit. Kėtė tė fundit qysh prej asaj kohe ai e ka mbėshtetur, kryesisht lidhur me politikėn ndaj Irakut. McKejn ėshtė pėr shtimin e trupave nė Irak dhe herėpashere i ka hedhur poshtė kėrkesat pėr tėrheqjen e shpejtė tė trupave nga Iraku. Nė nėntor 2005-sė ai tha se tėrheqja nuk duhet tė orientohet sipas afateve tė ngurta, tė planifiuara, por nė varėsi tė sukseseve: "Ėshtė e rėndėsishme qė tė kemi parasysh se njė tėrheqje e parakohshme nga Iraku, siē propozon fraksioni i atyre qė kėrkojnė me ēdo kusht tėrheqjen, ēon ujė nė mullirin e terroristėve". Nė debatin aktual pėr buxhetin pėr misionin nė Irak, senatori 70-vjeēar bashkė me tė tjerė senatorė ka paraqitur njė rezolutė, qė garanton financimin, por qė iu parashtron kėrkesa konkrete irakianėve. “Angazhimi i amerikanėve nė Irak, - thuhet nė kėtė rezolutė, - nuk duhet tė jetė i pafund”. Nė rezolutė pėrmendet gjithashtu se amerikanėt kanė bėrė gabime nė tė kaluarėn. Pėr kėtė McKejn akuzon kryesisht ish-ministrin e Mbrojtjes, Donald Ramsfelld. “Ky do tė hyjė nė histori si ministri mė i dobėt i mbrojtjes nė SHBA”, - tha McKejn. Por senatori i thinjur jo gjithmonė e mbėshtet politikėn e Bushit. Nė diskutimin pėr ngjarjet nė burgun e Abu-Graibit nė Irak, McKejn ka pasur njė pozicion tė qartė: Autoritetet e SHBA-ve duhet qė tė ndalojnė torturat dhe trajtimet brutale tė tė burgosurve: "Imazhi ynė ėshtė cenuar. Ne duhet ta korrigjojmė atė duke i thėnė botės se nuk i tolerojmė barbaritė. Tortura nuk funksionon, pėrdorimi i saj ėshtė jo vetėm i dėmshėm, por edhe kundėrproduktiv".  McKejn e di pėrse flet. Nė tetor 1967-tė ai si pilot i marinės ėshtė qėlluar me avionin e tij nė luftėn e Vietnamit. Ai si pasojė theu tė dy krahėt dhe njė kėmbė dhe u mbajt si rob prej vietnamezėve tė veriut, i burgosur nė qeli tė veēantė. Ai ka provuar rrahjen dhe ka mbetur pa trajtim mjekėsor. Pas pesė vjetėsh e gjysmė ai mundi tė kthehet pranė familjes.

Nė vitin 1981, McKejn i dekoruar u shkėput prej shėrbimit nė marinė dhe iu pėrkushtua politikės. Njė vit mė vonė ai u zgjodh deputet i kongresit pėr Arizonėn dhe qysh nga viti 1986-tė ėshtė senator. McKejn ėshtė i martuar dhe ka shtatė fėmijė. Nė garėn pėr kandidaturėn presidenciale ai ofron pėrvojė nė politikėn e jashtme dhe tė mbrojtjes. Ndėr tė tjera ai ėshtė kryetar i komisionit tė republikanėve nė senat pėr forcat e armatosura.

Qėllimi qė i ka vėnė vetes ai, siē pėrshkruhet nė faqen e tij tė internetit, ėshtė qė tė luftojė burokracinė nė Uashington, tė shmangė shpenzimet e kota tė qeverisė dhe tė forcojė ushtrinė. Pas rizgjedhjes si senator nė vitin 2004-tėr ai fitoi me 77% tė votave.  Ai thotė edhe diēka tjetėr: qė shtetet federale duhet tė forcohen nė aspektin legjislativ p.sh., sa i pėrket ēėshtjes sė abortit. Nė kėtė drejtim ai preferon, qė tė tėrhiqet vendimi i gjykatės supreme tė vitit 1973, sipas tė cilit aborti nuk ndiqet penalisht. Amerikanėt gjithsesi duhet tė presin deri nė prill, kur do tė bėhet shpallja zyrtare e kandidaturės sė McKejnit.

Klaus Dahmann

Pas Jo-sė sė dyfishtė pėr kushtetutėn e BE-sė 

 Gjermania, e cila mori presidencėn e Kėshillit tė BE-sė nė janar 2007-tė, do tė ndėrmarrė njė pėrpjekje tė re. Pėrpjekje ringjalljeje - por nė ē'mėnyrė? Ishte ish-presidenti francez, Giscard Valerie d'Estaing, qė realizoi veprėn e artit. Si kryetar i Konventės evropiane pėr Kushtetutėn ai arriti qė tė bashkonte nė njė emėrues pėrfytyrimet nga mė tė ndryshmet tė anėtarėve tė BE-sė. Prej kėtej lindi kushtetuta e parė, evropiane. Por, gėzimi pėr tė nuk e pati jetėn tė gjatė, pasi referendumet nė Francė dhe Holandė e hodhėn atė poshtė. Tani Gjermania, e cila merr presidencėn e Kėshillit tė BE-sė nė janar 2007-tė, do tė ndėrmarrė njė pėrpjekje tė re. Jo-ja e holandezėve nė fillim tė verės 2005-sė ishte njė shok pėr Bashkimin Evropian, nga i cili deri sot, nuk e ka marrė veten. Pak mė parė francezėt me Jo-nė e tyre nė referendum e kishin tronditur kushtetutėn e BE-sė. Referendumi negativ nė Holandė i dha projektit goditjen vdekjeprurėse. Qysh atėherė duket se BE-ja nuk di si tė veprojė. Kryetarėt e shteteve dhe qeverive vendosėn fillimisht njė "pauzė meditimi". Vetėm pas samitit tė mbajtur nė verėn e kėtij viti ka filluar tė flitet sėrish konkretisht sesi do tė veprohet nė tė ardhmen. Ministri i Jashtėm gjerman, Frank Valter Steinmeier, thotė: "Duket se pas kėtij takimi do tė hapet njė fazė qė pason pauzėn medituese. Kjo fazė do ta bėjė temėn "kushtetutė" plan pune tė pėrbashkėt nė kuadėr tė sė ardhmes sė Evropės".

Shpresat janė mbėshtetur nė presidencėn gjermane tė Kėshillit tė Evropės gjatė gjysmės sė parė tė vitit tė ardhshėm: Gjermania konsiderohet mbėshtetėse e fortė e kushtetutės evropiane dhe gėzon edhe peshėn e nevojshme nė BE.

“Fakti qė tė gjithė kthejnė sytė drejt vendeve tė mėdha tė BE-sė pėr zgjidhjen e ēėshtjeve tė vėshtira nuk ėshtė i ri”, - mendon Andreas Marchetti nga Qendra pėr Studime mbi Integrimin Evropian nė Bonn: "Problematike ėshtė qė pritjet janė jashtėzakonisht tė larta. Kjo do tė thotė qė edhe ēmimi qė duhet paguar nė rast dėshtimi ėshtė shumė i lartė".

Mundėsitė pėr veprim pėr tė ardhmen e kushtetutės janė tė kufizuara: 16 vende, ndėr tė cilat edhe Gjermania e kanė ratifikuar tekstin e saj. Por askush nuk dėshiron qė kėto 16 vende tė krijojnė njė lloj klubi pro kushtetutės brenda BE-sė. Nga ana tjetėr, askush nuk dėshiron tė heqė dorė nga projekti. Kėshtu duhet qė nė njė farė mėnyre francezėt dhe holandezėt tė binden pėr ta pranuar atė. Por, nė ē'mėnyrė? E qartė ėshtė vetėm se nė Francė dhe Holandė do tė mbahen referendume tė reja. Tė hidhet nė votim pėrsėri i njėjti tekst i kushtetutės sipas Andreas Marchettit nga Qendra pėr Integrimin Evropian nuk ka kuptim: "Nuk mund tė pėrfytyroj qė referendumi tė ketė tjetėr rezultat; nė rast se dokumenti nuk ndryshon, qytetarėt do tė ndihen tė marrė jo seriozisht". Varianti mė i thjeshtė do tė ishte tė shkėputeshin nga teksti i kushtetutės pjesėt mė tė rėndėsishme dhe vetėm ato t'i nėnshtroheshin njė referendumi. Kėto do tė ishin karta e tė drejtave themelore dhe pjesa e dytė, nė tė cilėn trajtohen ēėshtje shumė themelore tė BE-sė: "Si bėhet politika nė jetėn e pėrditshme? Si merren vendimet? Si sillen institucionet e BE-sė ndaj shteteve kombėtare. E kėshtu me radhė. Ky ėshtė njė lloj rendi pune i Bashkimit Evropian, sigurisht nė nivelin mė tė lartė. Dhe nė kėtė dokument janė pėrcaktuar edhe objektivat themelore, qė do tė thotė se bėhet fjalė pėr njė direktivė pėr tė vepruarin politik pėr vitet e ardhshme". Varianti tjetėr do tė ishte tė diskutohej edhe njėherė mbi disa pika nė kushtetutė dhe pėr t'i ndryshuar ato. Ėshtė fjala pėr shembull pėr raportet e mazhorancės nė votime apo pėr ndarjen e posteve nė komision. Por kjo, mendon Marchetti, ėshtė diēka delikate, pasi kėshtu ndryshimet e mundshme mund tė viheshin vazhdimisht nė diskutim dhe mund tė lindnin polemika mbi ēėshtje, pėr tė cilat ėshtė rėnė njėherė dakord. Kėto ēėshtje duhet pra tė sqarojė qeveria gjermane gjatė gjashtė muajve tė presidencės sė Kėshillit tė BE-sė. Sipas Marchettit, kjo ėshtė e realizueshme por: "Problemi ėshtė qė aktualisht qeveria gjermane nuk mund tė diskutojė mbi to me partnerėt mė tė rėndėsishėm nė BE. Nė Britaninė e Madhe, Tony Blair do tė largohet nga posti nė gjysmėn e parė tė vitit, e po kėshtu edhe Jacque Chirac nė Francė. Kjo do tė thotė se presidenca gjermane mund tė pėrgatisė vetėm terrenin. Problemi i mirėfilltė mund tė zgjidhet vetėm nga tė tjerėt".

Nga Resmi Hibraj

Nė emėr tė politikės

Politika shqiptare ka njė tipar tė vetin majft karakteristik; ajo ėshtė mė e madhe se vetė jeta. Politika nuk ekziston brenda jetės sociale tė vendit, pėrkundrazi, ajo ėshtė aq e fuqishme, sa e ka detyruar jetėn tė ekzistojė brenda saj. Nė emėr tė politikės, partitė politike premtojnė parajsėn e dhurojnė ferrin.  Nė emėr tė politikės, refuzohet tė hartohet njė reformė elektorale, qė do tė shpėtojė jetė njerėzish, sa herė qė bėhen zgjedhjet. Nė emėr tė politikės, presidenti ynė, patetik, i paaftė, refuzon tė shkarkojė njė tjetėr patetik tė paaftė, Prokurorin e Pėrgjithshėm, qė po nė emėr tė politikės refuzon tė bėjė detyren e tij, kushtetuese. Nė emėr tė politikės, Tartufėt e politikės shqiptare mbajnė peng shansin dėshpėrimisht tė nevojshėm pėr anėtarėsim nė BE.

Nuk ėshtė e vėshtire tė hartosh njė listė tė gjatė me krimet qė bėhen nė emėr tė politikės. Dhe sikur tė mos mjaftonte kjo, autorėt e kėtyre krimeve janė ata qė kanė nė dorė fatin e kombit. Dashuria e tyre pėr pushtet pėrligj ēfarėdolloj monstruoziteti, i cili konsiderohet thjesht njė simbolikė makiaveliste, e nevojshme pėr tė mbijetuar dhe shumė e natyrshme pėr situatėn politike nė vend.

Pikėrisht nė emėr tė politikės, u regjistrua edhe krimi i radhės i politikės ndaj jetės, krim, i cili rrezikoi jeten  e njė tė riu, komisioner i PD-sė nė Shijak. Incidenti ėshtė tragjik nė vetvete, sepse cenoi jetėn e njė individi, por ai merr pėrmasa alarmante duke pasur parasysh kohėn dhe vendin nė tė cilin ndodhi dhe motivet pėr tė cilat ndodhi.

Politikanėt shqiptarė e konsideruan tė papėrligjur  retorikėn morbide tė vėzhguesve tė huaj pas zgjedhjeve lokale, mirėpo ngjarjet e Shijakut jo vetėm e pėrligjėn kėtė retorikė, por i hapėn rrugėn legjitimitetit tė skepticizmit tė ardhshėm, me tė cilin Bashkimi Evropian do ta konsiderojė anėtarėsinė e Shqipėrise. Incidenti i Shijakut ishte plotėsisht politik dhe ėshtė atentat i rėndė ndaj demokracisė vendore. Kėmbanat e alarmit po bien papushim pėr veshėt e atyre qė duan tė dėgjojnė. Fatkeqėsisht, veshėt e atyre qė duan tė dėgjojnė nuk janė veshėt e atyre qė duhet tė dėgjojnė.

Incidenti i Shijakut ėshtė kritik dhe meriton njė reflektim imediat nga ana e politikanėve dhe sidomos nga ana e PS-sė. Ndėrsa si PD-ja, edhe PS-ja nxituan ta komentojnė kėtė incident nė linjė tė qartė me qėllimet e tyre, politike, natyra dhe shkaku i incidentit kėrkonte njė reagim mė proaktiv nga ana e PS-sė. Ėshtė e papranueshme dhe e dyshimtė qė Rama dhe PS-ja nuk kanė vullnetin dhe pėrgjegjėsinė  politike pėr ta dėnuar incidentin, dhe pėr ta distancuar tė majtėn nga dhuna elektorale. PS-ja jo vetėm qė nuk e bėri njė gjė tė tillė, por nxitoi tė vėrė sėrish maskėn e viktimės, maskė, tė cilėn e ka patur aleaten e saj, historike dhe armė kryesore pėr tė bllokuar apo pėrshpejtuar proceset politike tė radhės. Kjo ngjarje e rėndė ėshtė njė déją vu e sindromės sė tė pamposhturit, qė i ka infektuar mendjet e politikanėve tė caktuar, tė cilėt duan fitore absolute dhe janė gati ta luftojne humbjen me ēdo mjet, qoftė ky legal apo ilegal. Ėshtė e turpshme qė Rama dhe PS-ja e politizuan dhe shtrembėruan ngjarjen e Shijakut dhe nė mėnyre krejt irracionale kėrkojnė tė bojkotojnė …….sėrish……..zgjedhjet.

Ngėrēi qė e ka mbėrthyer situatėn politike nė vend po precipiton me shpejtėsi kėrcėnuese dhe nuk ka sesi tė mos bėhesh pesimist, kur nė krye tė PD-sė dhe PS-sė janė dy kundėrshtarė tė betuar tė njėri-tjetrit. Ėshtė mė e lehtė tė imagjinosh dhjetėra skenare si ai i Shijakut, sesa njė skenar dialogu rezultativ midis Ramės e Berishės. Ndėrkohė, moskonvergimi i pushtetit qendror me atė lokal,  qė erdhi si pasojė e zgjedhjeve lokale, e ka acaruar edhe me shumė krizėn politike dhe do tė jetė prelud i mosrealizimit tė reformave tė domosdoshme pėr vendin, sepse mungon besimi dhe vullneti pėr bashkėpunim midis administratės qendrore e asaj lokale.

Kėshtu, edhe zgjedhjet lokale erdhėn e shkuan dhe bashkė me tė edhe shpresa se diēka pozitive do tė vinte pėr shoqėrine shqiptare. Politikanėt na dhuruan sėrish zhgėnjime dhe  nuk ka sesi tė ndodhė ndryshe. Nėse e shprehim me njė ekuacion tė thjeshtė efektin qė ka politika mbi shoqėrinė shqiptare, ky ekuacion do tė ishte :

(Fitues (parti) + Humbės(parti))/ Humbės (popull).

Edhe pse herė fiton PD-ja e herė PS-ja, pra, numėruesi ndryshon, ky ekuacion jep gjithmonė tė njėjtėn vlerė, sepse emėruesi ėshtė po i njėjtė, populli ėshtė gjithmonė humbės. Nė emėr tė politikės, shoqėria shqiptare po humbet prej dekadash tė tėra. Diēka duhet tė ndryshojė, nuk mund tė vazhdohet mė kėshtu, nuk mund t`i lejojmė politikanėt e paskrupullt tė abuzojnė hapur me demokracinė.

Ka ardhur koha qė ne si qytetarė t`i japin pėrgjigje pyetjes: “Cili vallė ėshtė ekstremi i ēmendurisė politike, shqiptare dhe kur do tė vijė dita qė partitė politike dhe liderėt e tyre tė dėnohen nga elektorati pėr dhunėn qė po ushtrojnė ndaj shoqėrisė”?????!!!!

Testi rus nė Kosovė

Richard Holbrooke

Argumenti i Moskės rreth mbrojtjes sė ndjenjave “vėllazėrore”, serbosllave nuk ka logjikė; ēdokush qė ėshtė marrė me rusėt nė Ballkan, siē kam bėrė unė, e di se lidershipi i tyre nuk ka kurrfarė ndjenje pėr serbėt. Rusia ėshtė duke pėrdorur Kosovėn pėr leverdinė e saj, taktike, si pjesė e strategjisė pėr tė rikthyer veten nė skenėn ndėrkombėtare.

E obsesionuar me Irakun, administrata e Bushit dhe publiku i kanė kushtuar pak vėmendje shumė sfidave ruse ndaj stabilitetit tė Evropės. Nuk ka dyshim se presidenti Vladimir Putin, i trimėruar nga vėshtirėsitė e Amerikės dhe efektiviteti i diplomacisė sė tij, energjitike (e cila ndonjėherė duket si kėrcėnim), ėshtė duke kėrkuar tė rifitojė pozitėn e humbur nė dekadėn pas kolapsit tė Bashkimit Sovjetik, pėrderisa nė shtėpi, Putin ndjek politika gjithmonė e mė autoritative, ndonjėherė edhe brutale. Vetėm kur Putin rreptėsisht kritikoi SHBA-tė gjatė njė konference nė Mynih muajin e kaluar (me Sekretarin e Mbrojtjes, Robert Gates, Senatorėt John McCain, Joe Liberman dhe Lindsey Graham

ulur pėrballė tij) amerikanėt i kushtuan vėmendje – dhe atėherė shumė shkurtėr. Tani, njė test kyē i marrėdhėnieve  ruse me perėndimin ėshtė afėr dhe veprimet ruse mund tė pėrcaktojnė, nėse do tė ketė njė luftė tjetėr nė Evropė. Ju kujtohet Kosova? Ishte tregimi i madh mė 1999-tėn, kur 78 ditė tė bombardimeve tė NATO-s, tė udhėhequra nga SHBA-tė ēliruan shqiptarėt nga kontrollimi represiv serb. Statusi i saj, pėrfundimtar u la i pazgjidhur nėn njė kompromis pėrmes njė rezolute tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė. Kombet e Bashkuara kanė administruar rajonin dhe NATO e ka mbrojtur atė, qysh atėherė. Por SHBA-tė dhe Bashkimi Evropian kanė injoruar ēėshtjen e statusit final, pėrderisa pozicionet nė Kosovė dhe Beograd vėshtirėsoheshin. Mė 26 mars, i dėrguari i frikshėm i OKB-sė, ish- presidenti finlandez, Martti Ahtisaari, do tė prezantojė planin e tij para Kėshillit tė Sigurimit, i cili do tė ēojė drejt pavarėsisė me faza pėr Kosovėn, me garanci tė fuqishme pėr tė drejtat e minoritetit serb. Beogradi thellėsisht refuzon

planin, ashtu siē ka bėrė pėr ēdo ndryshim nė statusin e Kosovės, njė rajon, pėr tė cilin serbėt ndjehen se ėshtė pjesė e territorit tė tyre, historik, por tani me shumicė shqiptare prej 90 pėr qind. Nė fund, serbėt do tė duhet ta pranojnė tė vėrtetėn: Kosova ėshtė

shkėputur nga Serbia pėrgjithmonė, si rezultat i politikave tė ish-diktatorit Slobodan Milosheviē. E ardhmja e Serbisė – dhe mund tė jetė e ndritshme – qėndron brenda Bashkimit Evropian, nėse mund t’i tejkalojė mitet e saj, paralizuese, historike. Njė shteg

paqėsor drejt pavarėsimit tė Kosovės do tė hapte tė gjithė Ballkanin, duke pėrfshirė Serbinė, drejt njė faze tė re tė bashkėpunimit rajonal. Putin thotė se Rusia nuk do tė pėrkrahė diēka, tė cilėn serbėt e kundėrshtojnė. Nėse kjo domethėnė veto nė Kėshillin e Sigurimit, apo pėrpjekje pėr tė shtyrė planin e Ahtisaarit, paqja e brishtė nė Kosovė do tė evaporojė brenda ditėve dhe njė valė e re e dhunės – ndoshta edhe njė luftė tjetėr – do tė ndizet. Plani i Ahtisaarit, ndoshta mė i miri nė rrethanat e tanishme, nuk kėnaq shqiptarėt mė ekstremė – sepse nuk ofron pavarėsi tė menjėhershme dhe pėr shkak tė theksit nė mbrojtjen e serbėve, tė cilėt zgjedhin tė mbesin nė Kosovė. Dhe nė vend qė tė mundohet tė evitojė dhunėn nė Kosovė, Rusia duket se po kėnaqet me mundėsinė e

shpėrfilljes sė vendeve kyēe, perėndimore, posaēėrisht Gjermaninė dhe SHBA-tė. Sekretarja e Shtetit, Condoleezza Rice dhe i dėrguari i saj, special, Frank Wisner, i kanė thėnė Moskės dhe Beogradit se SHBA-tė pėrkrahin planin e Ahtisaarit, por, pėrderisa presidenti Bush tė matet mirė me Putinin (siē kishte bėrė Bill Clinton me Boris Yeltsin njė dekadė mė herėt), ekziston rreziku se Moska nuk do ta marrė mesazhin. Ai mesazh duhet tė jetė i thjeshtė: Nėse Rusia bllokon planin e Ahtisaarit, kaosi qė vjen mė pas, do tė jetė pėrgjegjėsi e Moskės dhe do tė ndikojė nė aspekte tė tjera tė marrėdhėnieve ruse me Perėndimin. Rusia thotė se Kombet e Bashkuara nuk kanė tė drejtė tė ndryshojnė njė kufi ndėrkombėtar pa pajtimin e vendit tė pėrfshirė. Por Kosova ėshtė rast unik dhe nuk paraqet precedent pėr lėvizje tė tjera, separatiste, sepse mė 1999-tėn, me pėrkrahjen ruse, Kombet e Bashkuara kishin marrė autoritetin tė vendosnin pėr tė ardhmen e Kosovės.

Argumenti i Moskės rreth mbrojtjes sė ndjenjave “vėllazėrore” serbo-sllave nuk ka logjikė; ēdokush qė ėshtė marrė me rusėt nė Ballkan, siē kam bėrė unė, e di se lidershipi i tyre nuk ka kurrfarė ndjenje pėr serbėt. Rusia ėshtė duke pėrdorur Kosovėn pėr leverdi tė saj, taktike, si pjesė e strategjisė pėr tė rikthyer veten nė skenėn ndėrkombėtare. Ky ėshtė njė qėllim legjitim, pėrderisa Rusia luan njė rol konstruktiv – por sjelljet e fundme tė Moskės, nga Gjeorgjia deri nė Iran dhe me disa incidente tė shėmtuara, vendore, nuk janė inkurajuese. Tani Kosova ėshtė duke gdhendur testin mė tė madh, ndėrkombėtar tė Vladimir Putin-it. Nėse Moska pėrdor veton apo shtyn planin e Ahtisaarit, shqiptarėt e Kosovės do tė shpallin pavarėsinė. Disa vende, duke pėrfshirė SHBA-tė dhe shumė vende myslimane, sigurisht do ta njohin, por shumica e Bashkimit Evropian jo. Njė krizė e madhe, evropiane do tė ishte e sigurt. Gjakderdhja do tė kthehej nė Ballkan. NATO, e cila ėshtė e zotuar tė mbajė paqe nė Kosovė, mund ta gjejė veten prapė nė betejė nė Evropė.

A do tė pėrfitonin rusėt nga kjo? Sigurisht qė jo. Stabiliteti dhe siguria evropiane – dhe marrėdhėniet ruse me Perėndimin – janė nė vijė.

Aktualiteti

Drejtori i ri i KESH-it shpjegoi se, Operatori i Shpėrndarjes do tė jetė nė qendrėn e reformave tė tij nė korporatė

Bojaxhiu: Do tė ēojmė nė prokurori tė gjithė vjedhėsit e energjisė

Niveli i arkėtimeve pėrbėn problemin kryesor nė KESH pėr Bojaxhiun dhe puna e tij do tė pėrqėndrohet nė rritjen e tė ardhurave nga faturimi. Gjithashtu, pjesė e reformės sė drejtorit tė ri do tė jetė edhe rivlerėsimi i specialistėve, duke pėrfshirė edhe ata qė janė ulur nė detyrė

Drejtori i ri i KESH-it, Gjergji Bojaxhi, prezantoi dje, nė njė konferencė pėr shtyp, synimet kryesore ku do tė mbėshtetet strategjia e tij pėr tė pėrmirėsuar gjendjen e korporatės. Strategjia e re e korporatės do tė ketė nė qendėr tė vėmendjes sė vet, sistemin e shpėrndarjes, i cili shihet si njė nga sektorėt mė problematikė tė korporatės. Sipas tė dhėnave nga raporti vjetor i korporatės, gjatė vitit 2006 ka pasur njė mosrealizim tė tė ardhurave tė arkėtuara, gjė qė ka ndikuar nė tė ardhurat e saj. Bojaxhiu u shpreh dje gjatė konferencės se, aktualisht, vetėm 45 pėr qind e energjisė sė prodhuar arrin tė faturohet, ndėrkohė qė nga 55 pėr qind qė mbetet pa paguar, pjesa kryesore e saj vidhet nė rrjet si dhe nuk faturohet ose nuk paguhet. E gjithė kjo situatė rėndon nė mėnyrė mjaft tė ndjeshme nė financat e KESH-it, duke sjellė edhe mungesėn e duhur tė investimeve tė nevojshme pėr pėrmirėsimin e gjendjes energjitike nė vend. Pikėrisht ristrukturimi i Operatorit tė Sistemit tė Shpėrndarjes, shihet si mjeti kryesor pėr pėrmbushjen e misionit tė korporatės, furnizimi me energji elektrike pėr konsumatorėt. Strategjia e re do tė jetė e pėrqėndruar te gabimet qė janė bėrė mė parė si dhe te gjėrat e mira qė janė bėrė mė parė. Sipas drejtorit tė ri, kjo strategji ėshtė e pėrqėndruar nė shpėrndarje, sepse defekti i KESH-it ėshtė pikėrisht shpėrndarja dhe lidhur me kėtė do tė ketė njė mėnyrė tė re tė punės aty. Megjithatė, Bojaxhiu bėri tė ditur edhe njė sėrė pikash tė tjera, ku do tė shtrihet reforma nė korporatė, nė mėnyrė qė tė mund tė garantohet furnizimi me energji. Reforma do tė shtrihet nė disa aspekte si: nė drejtim tė shmangies sė abuzimeve nė pagesat e energjisė, nė pėrmirėsimin e stafit punonjės tė korporatės, nė drejtim tė pėrdorimit me efiēencė tė energjisė etj.

KESH kėrkon bashkėpunim me prokuroritė e rretheve

Bojaxhiu ka shprehur nevojėn pėr tė bashkėpunuar me prokuroritė, pėr tė dėnuar tė gjithė abuzuesit, tė cilėt nuk paguajnė ose vjedhin energjinė elektrike. “Do tė kėrkojmė njė bashkėpunim mė tė mirė me prokuroritė e rretheve dhe strukturat e rendit, pėr tė vėnė pėrpara pėrgjegjėsisė ligjore dhe ndėshkuar tė gjithė ata qė pėrvetėsojnė nė mėnyrė tė paligjshme dhe abuzojnė me energjinė elektrike, qofshin kėta punonjės tė shpėrndarjes apo edhe konsumatorė”, - u shpreh drejtori i KESH-it. Lidhur me kėtė, do tė rishikohet gjithashtu edhe marrėdhenia midis policisė elektrike dhe Operatorit tė Sistemit tė Shpėrndarjes, pėr tė bėrė tė mundur detyrimin e qytetarėve qė tė paguajnė energjinė e konsumuar. Sipas tij, energjia pėrbėn vjedhjen mė tė madhe qė bėhet sot nė Shqipėri dhe kjo ėshtė njė vjedhje kolektive. Pikėrisht pėr kėtė, ai ka kėrkuar bashkėpunimin e tė gjitha strukturave tė shtetit, tė cilat mund tė kontribuojnė nė rritjen e faturimit tė energjisė. “Kjo ėshtė njė pikė ku unė nuk kam ndėrmend tė toleroj dhe nuk do tė toleroj nė tė gjitha nivelet e shoqėrisė, krahinat, qytetet dhe nuk kam ndėrmend tė pranoj asnjė lloj ndėrhyrje pėr kėtė pikė”, - shtoi Bojaxhiu.

KESH, rivlerėsim tė stafit tė specialistėve

Drejtori i KESH-it ka bėrė tė ditur se, njė nga elementet kryesore tė reformės qė ai do tė ndėrmarrė nė kėtė institucion do tė jetė pėrdorimi mė i mirė i fuqisė punėtore, tė kualifikuar nė shpėrndarje. Sipas tij, vlera mė e madhe e korporatės qėndron tek aftėsitė dhe kapacitetet njerėzore tė saj, tė cilat deri mė sot janė nėnvlerėsuar. Bojaxhiu pranoi se ka patur edhe raste tė zėvendėsimit tė specialistėve tė KESH-it me pa tė drejtė. Ai u shpreh se ka filluar procesi i rivlerėsimit pėr disa nga kėta specialistė tė mėparshėm, tė cilėt janė ulur nė detyrė. Shumica e tyre i pėrkasin divizionit tė prodhimit dhe njė pjesė prej tyre janė rikthyer nė vendin e punės qė iu takon. Sipas tij, e njėjta gjė do tė ndodhė nė tė gjitha nivelet e korporatės, por nė mėnyrė graduale dhe sistematike. Njė tjetėr element ku korporata do tė pėrqėndrohet do tė jetė inkurajimi i pėrdorimit nė mėnyrė mė efiēente i energjisė elektrike nė Shqipėri. Ekonomia shqiptare ka efiēencė tepėr tė ulėt energjitike dhe pėrmirėsimi i kėsaj efiēence ėshtė me interes si pėr konsumatorėt, ashtu edhe pėr vetė korporatėn.

Ergys Mėrtiri

KESH: Furnizimi pa ndėrprerje ėshtė i arritshėm, nėse nuk do tė kemi njė vit thatėsire

Drejtori i Korporatės Elektroenergjitike Shqiptare, Gjergji Bojaxhi, u shpreh dje se, objektivi i korporatės ėshtė i njėjtė me atė tė qeverisė, duke synuar garantimin e energjisė elektrike pėr 24 orė. Megjithatė, Bojaxhiu u shpreh se, detyra e tij ėshtė tė garantojė sasinė e nevojshme tė importit tė energjisė, si dhe tė manaxhojė siē duhet rezervat hidrike. Nė kėtė mėnyrė, nė rast se do tė kemi njė situatė me njė mungesė reshjesh nėn mundėsitė e manaxhimit tė kėsaj rezerve, pėrgjegjėsia nuk do tė mund tė bjerė mbi KESH-in. “Unė nuk marr pėrsipėr, nėse do tė ketė ujė nė kaskadė apo jo, por ajo qė unė marr pėrsipėr ėshtė qė asetet ekzistuese tė mirėmanaxhohen qė tė mund tė japin maksimumin e tyre”, - u shpreh Bojaxhiu. Sipas tij, ėshtė akoma e mundur qė deri nė fund tė vitit, ekonomia dhe konsumatorėt shqiptarė tė kenė energji pa ndėrprerje, por kjo gjė varet deri nė masėn 60-70 pėr qind nga ritmi i konsumit, si dhe nga prodhimi nė vend, i cili, deri nė njėfarė mase ėshtė i kushtėzuar nga reshjet.

Deri tani, situata hidrike nuk paraqitet fort e mirė pėr dalje nga stina e dimrit, pėr faktin se nuk ka pasur shumė reshje dėbore, tė cilat do tė mund tė garantonin rezerva tė mėtejshme. Megjithatė, gjendja do tė mund tė varet nga sasia e reshjeve qė do tė bien nė vazhdim. Kapaciteti importues nė vend shkon deri nė 24 miliardė kW/h, tė cilat Bojaxhiu ka shprehur se ėshtė pėrgjegjėsia e tij t’i garantojė, ndėrsa pjesa tjetėr do tė varet nga reshjet, deri nė pėrfundimin e linjave tė reja tė transmetimit si linja 400 kW me Malin e Zi, e cila pritet tė rrisė kapacitetet e transmetimit nė Shqipėri. Gjithashtu, nė funksion tė kėsaj janė edhe njė sėrė investimesh tė tjera si: procesi i hidrocentralit tė madh, i cili pritet tė pėrfundojė brenda vitit si dhe hapja brenda muajit e linjės sė transmetimit Elbasan-Tiranė.

Kryeministri shpall strategjinė pėr furnizimin 24 orė nė ditė me energji elektrike

Berisha: Do tė fillojė ndėrtimi i 17 hidrocentraleve nė tė gjithė vendin

Ndėr kėto projekte me shtrirje nė tė katėr anėt e vendit, kryeministri Berisha veēoi atė tė Tervolit, Ēarshovės, Egnatias, Qytezės, Vlushės, Lengaricės 1 dhe 2, Verbės, Mesmal dhe Velēanit, Lura 1, Lura 2, Lura 3, Strelca 1, Strelca 2 dhe Strelca 3.

Kryeministri, Sali Berisha, ka paraqitur dje, strategjinė konkrete pėr furnizimin me energji elektrike tė vendit 24 orė nė ditė. Janė rreth 17 vendime qeverie, tė cilat parashikojnė ndėrtimin me koncesion tė 17 hidrocentraleve nė tė gjithė vendin, me kapacitet 2 deri nė 10 megavat, tė cilat sipas kryeministrit do tė zgjidhin nė njė masė tė konsiderueshme kėrkesat e vendit pėr energji. Ndėr kėto projekte me shtrirje nė tė katėr anėt e vendit, kryeministri Berisha veēoi atė tė Tervolit, Ēarshovės, Egnatias, Qytezės, Vlushės, Lengaricės 1 dhe 2, Verbės, Mesmal dhe Velēanit, Lura 1, Lura 2, Lura 3, Strelca 1, Strelca 2 dhe Strelca 3.

Blerja

Ndėrkohė, ndėrtimi dhe shfrytėzimi i kėtyre hidrocentraleve do tė merret nė dorė nga firmat private, tė cilat energjinė e prodhuar do ia shesin KESH-it, nė bazė tė njė ēmimi tė pėrcaktuar mė parė. “Unė dua tė garantoj investitorėt shqiptarė dhe tė huaj se Korporata Energjitike Shqiptare me ligj do tė blejė energjinė qė ata prodhojnė, me njė ēmim tė shpallur qė sot dhe qė askush nuk do tė mund tė lėvizė me tė. Ky ēmim do tė pėrcaktohet si mesatarja e ēmimit tė importit njė vit mė parė. Ky ėshtė njė ēmim i leverdisshėm, i ndershėm dhe qė do t’iu respektohet ndėrtuesve tė hidrocentraleve”, - tha Berisha.

Financimet

Sipas kryeministrit, rezervet ujore nė vend shkojnė nė rreth 15 miliardė kilovat orė, ndėrkohė qė deri mė sot, ėshtė shfrytėzuar vetėm 1/3 e tyre. “Ekspertėt e ujėrave tė vendit i kanė pėrllogaritur ato nė mbi 15 miliardė kilovat/orė, ndėrkohė qė ėshtė shfrytėzuar relativisht 1/3 e tyre. Rezervat ujore tė vendit dhe shfrytėzimi i tyre do tė jenė njė objektiv madhor i qeverisė. Nė rast se kemi plane shumė ambicioze pėr kompletimin e ndėrtimit tė hidrocentraleve tė vogla, jo mė pak ambicioze janė ato pėr kaskadat e Vjosės, Devollit dhe lumenjve tė tjerė tė vendit. Kėto ditė ėshtė vendosur dhe ėshtė ngritur grupi i punės pėr rishqyrtimin e kontratės pėr hidrocentralin e Kalivaēit”, - tha Berisha. Sipas tij, ndėrtimin e kėsaj vepre e ka marrė pėrsipėr pėr ta financuar njė nga bankat mė tė mėdha nė botė, ajo gjermane. “Dua t’ju informoj se kompania ka rėnė dakord me kėtė shqyrtim dhe se Deutche Bank, nga mė tė mėdhatė nė botė, ka marrė pėrsipėr pjesėmarrjen dhe financimin e kėtij hidrocentrali. Po ashtu, po lėvizet me shpejtėsi me Bushatin”, - tha Berisha

Energjia e prodhuar do blihet nga KESH me ēmim tė ndershėm

Menjėherė pasi qeveria dhe parlamenti miratuan ligjin e ri tė koncesioneve apo partneritetit publik, privat dhe vendimin e qeverisė pėr rregullat e vlerėsimit dhe dhėnies sė koncesioneve, ekipet e Ministrisė sė Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės u vunė nė punė dhe shqyrtuan projektet e paraqitura nga njė seri kompanish shqiptare, qė kanė edhe bashkėpunimin dhe ekspertizėn ndėrkombėtare. Ndėr kėto projekte me shtrirje nė tė katėr anėt e vendit, citoj hidrocentralin e Tervolit, Ēarshovės, Egnatias, Qytezės, Vlushės, Lengaricės 1 dhe 2, Verbės, Mesmal dhe Velēanit, Lura 1, Lura 2, Lura 3, Strelca 1, Strelca 2 dhe Strelca 3. Kėto 17 hidrocentrale janė seria e parė e pasurive tona, ujore qė hidhen nė treg, pas miratimit tė ligjit tė koncesioneve. Nė pėrputhje me kėtė ligj, kėrkuesit e parė, tė tyre kanė meritėn dhe vlerėsimin e 10 pėrqindėshit, por natyrisht, procedura duhet tė jetė transparente. Pas kėtij vendimi, Ministria e Ekonomisė do tė shpallė tenderat nė njė periudhė kohore deri nė 50 ditė. Ėshtė nė autoritetin e ministrisė ta pėrcaktojė kėtė. Grupe tė tjera do tė kenė tė drejtėn tė paraqesin projekte konkurruese pėr kėto burime tė ēmuara, ujore. Komisioni i vlerėsimit tė ofertave do tė bėjė nė krye tė afatit shqyrtimin e tyre, do tė shpallė fituesit dhe kompania fituese fillon ndėrtimin. Sė shpejti ne do tė rishqyrtojmė pėr tė vendosur nė ligj edhe rreth 17 vepra tė tjera, tė tilla tė prodhimit tė energjisė, tė cilat pėr shkak tė defekteve apo arsyeve tė ndryshme nuk u zbatuan. Seria e ndėrtimit tė hidrocentraleve tė vogla deri nė 10 megavat ėshtė e gjatė, e cila nė mbarė vendin pėrfshin disa qindra. Leverdia e tyre, ekonomike ėshtė e jashtėzakonshme. Unė dua tė garantoj investitorėt shqiptarė dhe tė huaj se Korporata Energjitike Shqiptare me ligj do tė blejė energjinė qė ata prodhojnė, me njė ēmim tė shpallur qė sot dhe qė askush nuk do tė mund tė lėvizė me tė. Ky ēmim do tė pėrcaktohet si mesatarja e ēmimit tė importit njė vit mė parė. Ky ėshtė njė ēmim i leverdisshėm, i ndershėm dhe qė do t’iu respektohet ndėrtuesve tė hidrocentraleve. Nga ana tjetėr, qeveria merr pėrsipėr, nė pėrputhje me ligjet e vendit, pagesat pėr shpronėsimin e vendvendosjes sė digave. Natyrisht, kjo ėshtė njė marrėdhėnie kontraktuale midis qeverisė dhe ndėrtuesit, qė do tė thotė se ndėrtuesi dhe pronari i koncesionit do ta shlyejė kėtė me energji, ose me parį pas hyrjes sė veprės sė tij nė pėrdorim.

V e n d i m

Pėr pėrcaktimin e autoritetit kontraktues pėr ndėrtimin me koncesion, tė hidrocentraleve “Strelca 1”, “Strelca 2” dhe “Strelca 3”

Nė mbėshtetje tė nenit 100 tė Kushtetutės dhe tė pikės 3, tė neneve 5 e 27, tė ligjit nr.9663, datė 18.12.2006, “Pėr koncesionet”, me propozimin e ministrit tė Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės, Kėshilli i Ministrave

V E N D O S I :

Fillimin e procedurės pėr ndėrtimin, me koncesion tė formės “BOT” (Ndėrtim, Operim dhe Transferim), tė hidrocentraleve “Strelca 1”, “Strelca 2” dhe “Strelca 3”.

Hidrocentrali i Velēanit

Vendim pėr:

Fillimin e procedurės pėr ndėrtimin, me koncesion, tė formės “BOT” (Ndėrtim, Operim dhe Transferim), tė hidrocentraleve “Verbė”, “Mesmal” dhe “Velēan”.

Hidrocentrali i Qytezės

Vendim pėr

Fillimin e procedurės pėr ndėrtimin, me koncesion tė formės “BOT” (Ndėrtim, Operim dhe Transferim), tė hidrocentralit “Qytezė”.

Hidrocentrali Vlushė

Vendim pėr:

Fillimin e procedurės pėr ndėrtimin me koncesion tė formės “BOT” (Ndėrtim, Operim dhe Transferim), tė hidrocentralit “Vlushė”.

Hidrocentralet e Lurės

Vendim pėr:

Fillimin e procedurės pėr ndėrtimin me koncesion tė formės “BOT” (Ndėrtim, Operim dhe Transferim), tė hidrocentraleve “Lura 1”, “Lura 2” dhe “Lura 3”.

Hidrocentrali Ēarshovė

Vendim pėr:

Fillimin e procedurės pėr ndėrtimin, me koncesion tė formės “BOT” (Ndėrtim, Operim dhe Transferim), tė hidrocentralit “Ēarshovė”.

Hidrocentrali Egnatia

Vendim pėr:

Fillimin e procedurės pėr ndėrtimin me koncesion tė formės “BOT” (Ndėrtim, Operim dhe Transferim), tė hidrocentralit “Egnatia”

Hidrocentrali Tėrnovė

Vendim pėr

Miratimin e marrėveshjes shtesė tė koncesionit “Pėr disa shtesa dhe ndryshime nė marrėveshjen e koncesionit, tė formės “BOO”, ndėrmjet Ministrisė sė Industrisė dhe tė Energjitikės dhe shoqėrisė “Teodori”, shpk, Tiranė, pėr ndėrtimin e hidrocentraleve nė Tėrnovė dhe nė Zall tė Bulqizės”, miratuar me vendimin nr.556, datė 1.8.2003, tė Kėshillit tė Ministrave, sipas tekstit, qė i bashkėlidhet kėtij vendimi.

SOCIALE

Pėrfundon terminali i pasagjerėve nė aeroportin e Tiranės

TIA: Terminali i ri, i standardeve tė BE-sė

Tirana International Airport (TIA) njoftoi se ka pėrfunduar ndėrtimi i terminalit tė ri tė pasagjerėve, bashkė me infrastrukturėn pėrkatėse. Pas njė periudhe dyvjeēare pune, terminali i ri i TIA-s ėshtė tashmė gati pėr t’u pėruruar mė 21 mars, ndėrsa njė ditė mė pas do tė jetė edhe fluturimi i parė. Ndėrtesa ka njė sipėrfaqe prej 8 500 metrash katrorė dhe lartėsia varion nga 8 metra nė brendėsi deri nė 16 metra jashtė ndėrtesės. Terminali i ri ėshtė njė strukturė xhami dhe ēeliku, pėr ndėrtimin e sė cilės u pėrdorėn mė shumė se 1 500 tonė ēelik. Sipas projektit tė zbatuar, kati i parė i ndėrtesės ėshtė 70 metra i gjatė dhe 96 metra i gjerė dhe ėshtė i cilėsisė sė lartė, me ajėr tė kondicionuar, me dyqane dhe me njėsi tė tjera tregtare nė shėrbim tė pasagjerėve. Ndėrtesa ka 200 metra kanale nėntokėsore shėrbimi.

Terminali

Ky terminal i ri do tė ketė rreth njėmbėdhjetė njėsi tregtare, kur pėrfshihen dyqane suveniresh, Duty Free, bare, restorante dhe kafe. Do tė ketė restorante si nė zonėn e nisjes, ashtu dhe nė atė tė mbėrritjes, ndėrsa jashtė terminalit do tė jetė njė bar i mbuluar me ēati dhe i dekoruar me njė fasadė prej guri tradicional shqiptar. Nė veri tė terminalit ekzistues, njė terminal i ri kargo, njė ndėrtesė dykatėshe, me tė gjitha pajisjet doganore pėr importin dhe eksportin, me njė kapacitet prej 4 500 tonėsh ngarkesė nė vit do tė fillojė operimin nė tė njėjtėn kohė, pra mė 22 mars. Krahas terminalit tė ri tė pasagjerėve dhe atij tė kargos, TIA pėrfundoi edhe projekte tė tjera tė rėndėsishme gjatė kėtij muaji. Rruga e re hyrėse prej shtatė kilometrash, e cila shkurton distancėn nga kryeqyteti i Shqipėrisė nė aeroport me 8 kilometra, do tė hapet mė 16 mars, pak para terminalit. “Do tė dėshiroja t’iu shprehja falėnderimet e mia tė gjithė atyre qė kanė kontribuar nė ndėrtimin e kėsaj strukture prej ēeliku, e para e kėtij lloji nė Shqipėri. Dua tė falėnderoj kompaninė e ndėrtimit “Trema Engineering 2”, inxhinierėt, arkitektėt, punėtorėt, stafin administrativ dhe nėnkontraktorėt e saj pėr angazhimin e tyre. Vlen tė pėrmendet se, asnjė aksident i rėndė apo dėmtim fizik nuk ka ndodhur gjatė punės intensive pėr tė ngritur nė kėmbė kėtė terminal”, - tha drejtori i pėrgjithshėm i Ndėrtimeve, Alexander Ising. Puna pėr ndėrtimin e terminalit tė ri modern zgjati gati dy vjet dhe nė planifikimin dhe ndėrtimin e tij u pėrfshinė njerėz nga 41 vende tė botės.

R. N.

Ministria e Punės, prioritet programeve pėr uljen e papunėsisė

Barka: Prioritet pėr tė sapodiplomuarit

Sipas Ministrisė sė Punės, do tė mbėshtetet edhe programi i ri i praktikave profesionale, nga i cili parashikohet tė pėrfitojnė rreth 150-200 punėkėrkues tė rinj, tė sapodiplomuar

Ministria e Punės ka vendosur qė kėtė vit, pėr tė ulur papunėsinė do t’iu jepet prioritet i madh edhe tė rinjve tė sapodiplomuar pėr tė hyrė nė tregun e punės, i cili ėshtė akoma i varfėr nga kjo shtresė. Sipas tė dhėnave nga kjo ministri, nga pėrdorimi i fondeve tė nxitjes sė punėsimit pėr vitin 2007, pėrveē mbėshtetjes financiare tė projekteve qė kanė filluar nga viti 2006 dhe nga tė cilėt pėrfituan rreth 2 300 tė papunė, do tė mbėshtetet edhe programi i ri i praktikave profesionale, nga i cili parashikohet tė pėrfitojnė rreth 150-200 punėkėrkues tė rinj, tė sapodiplomuar. Sipas Ministrisė sė Punės, statistikat pėr tregun e papunėsisė kanė shėnuar ulje. Ministria thotė se rezultatet janė arritur nė sajė tė efiēencės nga ana e zyrave tė punės nė tė gjithė vendin, ku rezulton se fluksi i hyrjeve dhe daljeve tė punėkėrkuesve tė papunė tė regjistruar ka qenė i lartė, nė favor tė tė papunėve qė iu sigurohet punė dhe dalin nga kjo skemė.

Objektivat

Ulja e papunėsisė dhe rritja e punėsimit do tė jenė objektivat kryesore tė Ministrisė sė Punės dhe shėrbimeve kombėtare tė punėsimit. Gjatė vitit nė vazhdim do tė nisin njė sėrė projektesh dhe programesh me mbėshtetje tė donatorėve tė huaj qė synojnė pikėrisht uljen e papunėsisė. Sipas Ministrisė sė Punės, njė nga prioritetet ėshtė bashkėpunimi me AMS (Suedi) pėr projektin “shėrbime punėsimi efiēente nė Shqipėri”. duke pohuar se nė kėtė projekt do t’i kushtohet rėndėsi edhe zbatimit tė afatit tė kėtij projekti tė rėndėsishėm. Sipas urdhrit tė Ministrit tė Punės, Kosta Barka, pėr Shėrbimin Kombėtar tė Punėsimit, programi i bashkėpunimit bilateral me Agjencinė Kombėtare pėr Punėsim tė Francės duhet tė ketė rezultate tė matshme, tė cilat tė ndikojnė nė pėrmirėsimin e cilėsisė sė shėrbimeve nė tė gjitha zyrat e punėsimit, duke synuar afrimin e shėrbimeve tė punėsimit me standardet e Bashkimit Europian. Po ashtu, gjatė vitit nė vazhdim prioritet ėshtė edhe zbatimi i projektit tė Rajonit Marche (Itali) pėr informatizimin e zyrės rajonale tė punėsimit Vlorė. Ministria e Punės ka nxjerrė edhe tė dhėna qė sipas tyre, numri i papunėsisė ėshtė ulur ndjeshėm, duke theksuar se njė rol tė rėndėsishėm kanė luajtur zyrat e punėsimit. Sipas tė dhėnave, zyrat e punės i kanė shtuar kontaktet me punėdhėnėsit nėpėrmjet vizitave periodike nė biznese, si dhe kanė pėrmirėsuar nivelin e shėrbimit tė punėkėrkuesve tė papunė. Gjatė kėsaj periudhe, nė qendėr tė punės sė punonjėsve tė kėtyre zyrave ka qenė evidentimi i ofertave nga ana e punėdhėnėsve dhe gjetja e punėkėrkuesve tė papunė me formim profesional nė pėrshtatje me kėto oferta.

Alketa Alia

SPECIALE PER KOSOVEN

Dr. Islam Lauka*

Rasti i Kosovės universal apo sui generis

Pavarėsia si zgjidhje pa alternativė

        Shtyrja, nė fund tė vitit 2006, rreth njė muaj, e afatit pėr paraqitjen e propozimit tė Marti Ahtiaarit pėr statusin e Kosovės, u prit me ankth dhe nervozizėm nė Prishtinė. Shqiptarėt ishin mėsuar me premtime tė pambajtura dhe shtyrje pa fund tė zgjidhjes sė ēėshtjes sė tyre. Qė gjatė viteve tė Luftės sė Dytė Botėrore u ishte premtuar qė, me pėrfundimin e saj, statusi i Kosovės do tė pėrcaktohej me referendum 1, por ai u shty pėr tė mos u mbajtur kurrė. Nė vend tė shprehjes sė lirė tė vullnetit me referendum, Beogradi u ofroi shqiptarėve tė kundėrtėn e tij - imponimin, qė nė shkurt tė vitit 1945, tė gjendjes sė jashtėzakonshme, pėr t`u pėrsėritur sistematikisht gjatė gjithė ekzistencės sė Jugosllavisė Socialiste.

        Pas “luftės sė ftohtė”, sllovenėt, kroatėt, maqedonėt fituan pavarėsinė dhe krijuan shtetet e tyre, ndėrsa, ēėshtja e shqiptarėve u shty pėr mė vonė, “pėr t`i dhėnė edhe njė shans Serbisė”. Se ēfarė ndodhi mė pas, dihet: Serbia e shfytėzoi “shansin” e dhėnė pėr tė kryer masakrėn e Reēakut 2, operacionin “patkoi” 3, dhe zbrazjen e Kosovės nga shqiptarėt.

        Kaloi muaji dhe pėrsėri u njoftua pėr njė shtyrje tjetėr tė paraqitjes sė propozimit tė Ahtisaarit, kėtė rradhė prej 10 ditėsh, pėr t`i dhėnė mundėsi Serbisė qė tė mbledhė veten pas zgjedhjeve tė pėrgjithshme tė 21 janarit 2007. A mos po luhej pėrsėri me durimin e shqiptarėve? Mendimi mbizotėrues ishte qė ēdo shtyrje e mėtejshme paraqiste rrezik. Statukuoja nuk funksiononte, pėrkundrazi, ishte kthyer nė njė faktor frenues pėr zhvillimin ekonomik dhe shoqėror tė vendit. Mospėrcaktimi i statusit, mungesa e qartėsisė pėr tė ardhmen 4 shtonte kartat e ekstremistėve, midis rradhėve tė shqiptarėve dhe tė serbėve, ndėrkohė qė vinte nė pikėpyetje kredibilitetin e komunitetit ndėrkombėtar dhe tė institucioneve vetėqeverisėse tė Kosovės.

        I bindur se shtyrja nuk do tė ēonte nė krijimin e kushteve lehtėsuese pėr zgjidhjen e statusit, por vetėm do tė vononte marrjen e njė vendimi tė vėshtirė qė, gjithsesi, duhej tė merrej ugjentisht 5, me 02.02.07, i dėrguari i Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė, M. Ahtisaari, e paraqiti zyrtarisht propozimin e tij pėr statusin e Kosovės. Prishtina e vlerėsoi atė si “tė pranueshėm, nė tėrėsi” 6, duke e konsideruar “njė leje- kalimi pėr pavarėsi” 7, ndėrsa pala serbe, nėpėrmjet njė rezolute tė Parlamentit, tė miratuar, pothuaj, unanimisht, e hodhi poshtė, duke e cilėsuar si njė dokument qė “shkel parimet themelore tė sė drejtės ndėrkombėtare” 8.

        Nė reagimet nga rajoni dhe nga faktorėt e rėndėsishėm ndėrkombėtarė, propozimi i tij, nė pėrgjithėsi, mori vlerėsime pozitive. Ai u cilėsua si “njė dokument historik” 9, “njė kompromis realist” 10, njė zgjidhje e ekuilibruar qė “u jep pėrgjigje ndjeshmėrive tė realitetit kosovar” 11. Shumica e analistėve u shprehėn tė njė mendjeje se pakoja e Ahtisaarit u ofron komuniteteve pakicė, nė pėrgjithėsi dhe, atij serb, nė veēanti, njė nivel tė lartė mbrojtjeje, nivel ky i paprecedent nė Europė 12. Vihet nė dukje qė, rreth 2/3 e propozimit tė tij kanė tė bėjnė, pikėrisht, me “diskriminimin pozitiv” tė komuniteteve pakicė. Duke qenė njė dokument kompromisi, ai u ofroi shqiptarėve mundėsinė qė tė shohin njė dritė nė fund tė tunelit. Nė tė nuk flitej pėr sovranitet serb mbi Kosovėn, por pėr kompetenca legjislative, ekzekutive dhe gjyqėsore, si atribute tė njė shteti tė ri, pa pėrmendur, megjithatė, fjalėn pavarėsi.

        Pas dėshtimit tė pritur tė bisedimeve shtesė shqiptaro-serbe nė Vjenė, tė cilat pėrfunduan me “takimin e elefantėve” me 10.03.07, pritet qė sė shpejti, Marti Ahtisaari,  ta paraqesė propozimin e tij pėrfundimtar nė Kėshillin e Sigurimit. Nė mungesė tė marrėveshjes midis shqiptarėve dhe serbėve, siē konkludon me tė drejtė, Ministri i Punėve tė Jashtme tė Gjermanisė, Shtainmajer (Steinmeier), “i mbetet Kėshillit tė Sigurimit qė tė vendosė pėr statusin e Kosovės”13.

Domosdoshmėria e miratimit tė njė vendimi tė KS-sė qė, para se gjithash, do tė shfuqizonte rezolutėn nr. 1244, e cila, nė thelb, mban nė kėmbė statukuonė aktuale, jofunksionuese, diktohet, jo vetėm nga nevoja urgjente pėr gjetjen e njė zgjidhjeje tė qėndrueshme, me interes jetik pėr popullin e Kosovės dhe tė krejt rajonit, por edhe pėr mbajtjen nėn kontroll tė procesit tė statusit, pėr tė shmangur, sipas fjalėve tė Drejtorit Ekzekutiv tė “Ballkan Trust for Demokracy”, (Beograd), Ivan Vejvoda, “rrėshqitjen kaotike tė Kosovės drejt pavarėsisė” 14. Tė njėjtin mendim me tė ndan studiuesi, Tim Xhudah. Sipas tij, mungesa  e njė vendimi tė KS mbi kėtė ēėshtje, do tė pasohej me shpalljen e njėanshme tė pavarėsisė sė Kosovės dhe me mundėsinė e ballafaqimeve tė reja etnike 15.

Njė zhvillim i tillė, me shumė gjasė, do ta nxirrte situatėn jashtė kontrollit, duke vėnė nė pikėpyetje shumėēka, qė, me mundim, ėshtė arritur deri mė sot nė procesin e statusit: garancitė pėr respektimin e komuniteteve pakicė, decentralizimi, prania ndėrkombėtare civile apo ushtarake, etj. Nėse ndodh kėshtu, paralajmėron revista britanike “The Ekonomist”, dy shqiptarėt qė vdiqėn me 10 shkurt 2007 do tė jenė viktimat e para tė njė raundi tė ri dhune 16.

Pavarėsimi i Kosovės ėshtė njė proces historik i pandalshėm. A do tė mbyllet ai si njė process i drejtuar, i kontrolluar, gradual dhe legal, kjo gjė, tashmė ėshtė nė dorėn e Kėshillit tė Sigurimit. Ekziston besimi se ai do ta drejtojė deri nė fund kėtė proces, duke legalizuar  pavarėsinė si zgjidhjen mė tė drejtė, realiste dhe tė qėndrueshme. Pavarėsia ėshtė ėndėrra e vjetėr e popullit shumicė, shqiptarėve,  statusi i vetėm qė u jep atyre qetėsinė dhe sigurinė e nevojshme, pėrballė shtetit serb. Njė rikthim nė gjendjen e mėparshme, tė para vitit 1999, pėr ta ėshtė i paimagjinueshėm. Njė shekull i tėrė, e, sidomos, fundi i tij, kanė qenė, mė se tė mjaftueshėm, pėr t`i bindur shqiptarėt qė formula “Kosova nė Serbi & Jugosllavi” nuk ka funksionuar as nuk funksionon. Sepse as shteti serb, as ai jugosllav nuk i trajtuan ata si qytetarė tė tyre, tė barabartė me tė tjerėt, por i konsideruan si njė trup i huaj dhe i diskriminuan, thjesht pėr shkak tė origjinės sė tyre etnike. Serbia nuk u bė kurrė atdhe pėr shqiptarėt dhe ata s`kishin si tė mos e ndjenin veten tė huaj nė tokėn e vet, por brenda kufijve tė njė shteti tjetėr. Tėhuajėzimi i shtetit serb ndaj shqiptarėve dhe i kėtyre tė fundit ndaj Beogradit, bėri qė i vetmi element i qėndrueshėm nė marrėdhėniet e tyre, gjatė gjithė ekzistencės sė Kosovės nė Serbi & Jugosllavi, tė jetė tensioni, ndėrkohė qė, pėr shuarjen e tij u pėrdorėn, kryesisht, metodat e dhunės. Me spastrimin etnik tė Kosovės nė vitin 1999, kur 863 000 civilė u dėbuan nga forcat e Millosheviēit jashtė kufijve tė Jugosllavisė, 560 000 tė tjerė u zhvendosėn brenda vendit, ndėrsa 10 000 mbetėn tė vrarė 17, pa pėrmendur tė zhdukurit, qė ende as sot nuk u dihet numri i saktė, tė plagosurit qė, sipas disa tė dhėnave, kapin shifrėn 20 000 etj, bashkėjetesės shqiptare nė njė shtet me Serbinė iu dha fund, njėherė e pėrgjithmonė. Ēdo pėrpjekje pėr t`iu rikthyer formulės “Kosova nė Serbi”, nuk ėshtė as realiste, as produktive, pėrkundrazi mbart rrezikun e ballafaqimeve tė reja me pasoja tė paparashikuara.

Duke mos qenė funksionuese pėr shqiptarėt, kjo formulė nuk ėshtė funksionuese as pėr vetė serbėt. Ish Presidenti Jugosllav, Dobrica Qosiē, e ka quajtur Kosovėn “kobi serb” 18. Pėr ta mbajtur atė nėn kontroll, Beogradit i ėshtė dashur tė vėrė nė funksion makinėn e vet represive dhe tė harxhojė mjete tė konsiderueshme materiale dhe monetare, por pa rezultat. Ēdo pėrpjekje e shtetit serb pėr ta lidhur Kosovėn mė shumė pas vetes, ka ēuar nė pėrshkallėzimin e mėtejshėm tė dhunės e konfliktit, deri nė deportime dhe spastrime etnike .Njė shtet, qė pėr tė  mbajtur nėn kontroll qytetarėt e vet, ushtron dhunė tė organizuar dhe sistematike ndaj tyre, nuk mund tė jetė stabėl dhe nuk mund tė ecė pėrpara. Rikthimi i Kosovės nė Serbi, do tė thotė rikthim i zjarrit. Analisti Ljubodrag Stojadinoviē, nė shkrimin e tij “kompromis nėn hi”, me tė drejtė konstaton se nė njė zhvillim tė tillė do tė shpenzoheshin tė gjitha burimet policore, ushtarake dhe ekonomike “pėr shuarjen e njė zjarri qė nuk mund tė shuhet”19.

Formula “Kosova nė Serbi”, nuk ėshtė funksionuese as pėr stabilitetin rajonal. Qė nga viti 1878 Ballkani ėshtė ndeshur me valėt periodike tė muhaxherėve kosovarė. Shembujt e kampeve tė Stenkovacit (Maqedoni) tė Tiranės dhe Elbasanit (Shqipėri) tė mbushur plot e pėrplot me refugjatė kosovarė, nė pranverėn e vitit 1999, mjaftojnė pėr tė kujtuar se ēfarė pasojash tragjike sjell pėr krejt rajonin aktivizimi i “bombės njerėzore” kosovare, nga ana e Beogradit. Me njė konflikt potencial nė gjirin e vet, Ballkani, nė vend qė tė fokusohet nė oportunitetet e sė ardhmes 20, i kthehet sė kaluarės, e cila, nė kėtė rajon, pėr fat tė keq, nuk ofron shembuj tė bashkėpunimit, por tė ballafaqimit dhe, pėr pasojė, nė vend qė t`i tėrheqė investuesit e huaj,  pėrkundrazi i largon ata, qė do tė thotė largim i perspektivės sė zhvillimit rajonal.

Ėshtė e kuptueshme qė me njė rajon tė trazuar si Ballkani, Europa nuk mund tė jetė e qetė. Pėrvoja historike, e afėrt dhe e largėt, dėshmon se stabiliteti i saj ėshtė i lidhur pazgjidhshmėrisht me atė rajonal. Nė kėtė kuptim, pėrcaktimi i statusit final tė Kosovės, pėrbėn ēėshtjen e fundit madhore, ende tė pazgjidhur, tė sigurisė europiane. Europa e ka ndjerė nė kurrizin e vet efektin negative tė formulės “Kosova nė Serbi”. Ajo, tashmė, ėshtė e bindur qė ky model ėshtė i dėshtuar, pasi, nė thelb, pavarėsisht formave me tė cilat ėshtė paraqitur (qark apo krahinė autonome), ai u ėshtė imponuar shqiptarėve. Kėtė fakt e pranon edhe lideri i liberal-demokratėve serbė, Cedomir Jovanoviē, kur shkruan se shqiptarėt kurrė nuk janė lejuar tė vendosin vet pėr jetėn e tyre 21. Pavarėsia ėshtė forma e vetme e organizimit shtetėror tė Kosovės, qė u mundėson shqiptarėve tė marrin vet nė dorė fatin e tyre dhe pikėrisht zbatimi i parimit demokratik mbi tė cilin ėshtė ndėrtuar dhe funksionon bota moderne, respektimi i vullneiti tė shumicės, si dhe i drejtave tė komuniteteve pakicė, pėrbėn bazėn e sigurisė e tė stabilitettit nė Kosovė, Serbi, Ballkan dhe Europė.

Njė ēėshtje qė pritet tė ketė njė adresim tė qartė dhe pa ekuivoke nė vendimin e ri tė Kėshillit tė Sigurimit pėr statusin, ėshtė edhe ajo qė ka tė bėjė me sigurimin e integritetit territorial tė Kosovės 22. Nė Kosovė, por edhe jashtė saj, ekziston njė frikė, jo pa bazė, se integrimi i Mitrovicės Veriore mund tė vihet nė pikėpyetje dhe se decentralizimi, siē ėshtė projektuar nė pakon Ahtisaari, rrezikon tė ēojė nė ndarje 23. Ish Ministri i Punėve tė Jashtme tė Maqedonisė, Ljubomir Fėrckovski, nuk i trembet pavarėsisė sė Kosovės, por ndarjes sė saj 24. Frika lidhet edhe me qėndrimin refraktar tė Beogradit ndaj “planit Ahtisaari”, tė cilin, pėr ta minuar, ndarjen e Kosovės, mund ta paraqesė si alternativėn e tij tė fundit 25.

Teza e ndarjes sė Kosovės nuk ėshtė hipotetike dhe as e re. Ajo ėshtė shfaqur nė shtyp, tė paktėn qė nga viti 1986 26,pėr t`u aktivizuar, sidomos, gjatė dhe pas konfliktit tė vitit 1999. Prapa kėsaj teze nuk qėndrojnė figura dosido, por personalitete tė larta shtetėrore, si ish Presidenti Jugosllav, Dobrica Qosiē, ish Kryeministri Serb, Zoran Gjingjiē, dhe, me propozimin e tij pėr krijimin e entitetit serb me lidhje tė veēanta me Beogradin, edhe Presidenti aktual i Serbisė, Boris Tadiē, 27. Paradoksi i kėsaj teze, qėndron nė faktin se, ndėrkohė qė nė Beograd flitet pėr “rrezikshmėrinė e krijimit tė njė shteti musliman nė zemėr tė Europės”, me alternativėn e ndarjes sė Kosovės, i kontribuohet pikėrisht homogjenizimit “tė kėsaj enklave fundamentaliste”. Paradoksi tjetėr qėndron nė faktin qė, me ndarjen e Mitrovicės Veriore, sipėr lumit Ibėr, qė ėshtė edhe varianti i pėrfolur, mė sė shumti, Beogradi nuk e zgjidh problemin pėr tė cilin pretendon se e ha meraku - fatin e bashkėkombasve tė tij dhe tė trashėgimisė sė tyre fetare e kulturore. Tė dhėnat faktike dėshmojnė se 2/3 e serbėve janė tė shpėrndarė, poshtė lumit Ibėr, nė pjesė tė ndryshme tė Kosovės, ndėrsa shumica dėrmuese e kishave dhe manastireve serbe janė nė Kosovėn Perėndimore dhe atė Qėndrore. Sipas tė gjitha gjasave, nuk janė serbėt e Kosovės, as trashėgimia fetare e kulturore serbe ato qė pėrbėjnė interesat e vėrteta tė Beogradit. Tė tjera interesa e lėvizin boshtin e realpolitikės serbe qė mund tė ēojnė edhe nė ndarjen e Kosovės. Ato kanė tė bėjnė, para se gjithash, me pasuritė qė fsheh territori i Mitrovicės. Pėr interesa humane as qė bėhet fjalė. Sipas gjykimit tė Solomonit, ajo qė do tė ndajė foshnjėn e saj, nuk ėshtė kurrė nėna e vėrtetė.

Ndarja e Kosovės ėshtė ndėr tezat politike mė tė rrezikshme qė qarkullojnė aktualisht, e mbarsur me pasoja tepėr negative pėr sigurinė dhe stabilitetin e krejt Ballkanit. Ēdo pėrpjekje pėr realizimin e njė skenari tė tillė “do tė inkurajonte aventurierė dhe demonė tė tė gjithė nacionalizmave ballkanikė 28 qė, tė joshur nga eventualiteti i ringjalljes sė idesė sė shteteve etnike me pėrcaktorė “e madhe & i madh” nuk do tė ndaleshin as para konfigurimit me dhunė tė kufijve ekzistues, duke e kthyer Ballkanin mbrapsht, nė kaosin e ditėve tė tij mė tė errėta.

I ndėrgjegjshėm pėr rrezikshmėrinė qė paraqet ky skenar i frikshėm, Grupi i Kontaktit, nė parimet e tij udhėheqėse pėr procesin e statusit, e ka pėrjashtuar kategorikisht ndarjen e Kosovės. Kundėr ndarjes janė shprehur, nė mėnyrė tė pėrsėritur, qendrat kryesore vendimmarrėse botėrore 29. Edhe nė propozimin e Marti Ahtisaarit, flitet pėr njė shtet unik tė Kosovės, brenda kufijve aktualė. Me rėndėsi ėshtė qė vendimi i KS pėr kėtė ēėshtje tė jetė i prerė: jo ndarje tė Kosovės, njohje e kufijve tė saj aktualė, si kufij ndėrkombėtarė. Nė kėtė kontekst, vendimi i KS do tė qartėsohej shumė, nėse, ashtu siē i ėshtė kėrkuar Kosovės qė tė mos ketė pretendime territoriale ndaj tė tjerėve, kusht i pranuar, tashmė, nga Prishtina zyrtare, e njėjta gjė t`u kėrkohej edhe fqinjėve tė saj ballkanikė, duke rikonfirmuar, njėkohėsisht, parimin e mosndryshimit me forcė tė kufijve ekzistues. Nė frymėn e kėtij parimi, Tirana zyrtare ka deklaruar, mė se njė herė, se ėshtė pėr respektimin e kufijve aktualė, pėrfshirė ata me Kosovėn.

                                Vijon

* Drejtor i Institutit Shqiptar tė Studimeve Politike

e-mail-islamlauka@yahoo.com

P.s: Pikėpamjet e shprehura nė studim janė tė autorit dhe nuk implikojnė asnjė institucion tjetėr. 

KULTURA

PARAQITJE PĖR LAVDI

Rexhep Ferri

Nė Tiranė, mes shtatores sė Leninit dhe shtatores sė Stalinit, nė ėndrrėn time, i pakėnaqur me pėrgjigje mbylla sytė dhe kėrkova njė copė qiell.

Nė njė kohė tė pakohė, si nė besė Sali Shijaku mė tha:

- Duart e Kristaq Ramės kanė qenė model pėr duart e Mic Sokolit.

Me rastin e 100-vjetorit tė Lidhjes Shqiptare tė Prizrenit, nga kohėt e humbura e tė harruara kėrkohej guxim, zotėsi e fat.

Nga kjo kodėr e nga krijuesit e zgjuar brezat e ardhshėm ndoshta mė mirė do ta shohin rrugėn qė dikur e bėnė shqiptarėt e lavdishėm.

Pėr ta pikturuar ėndrrėn e vet, koha e njeriut nuk ėshtė vetėm koha e aparatit fotografik.

Mes jetės, kujtesės, humbjes, harresės ngrohtėsia e komunikimit kthehet nė lavdi tė heshtur.

Pėr hir tė kodit ēdogjė pėrqėndrohej nė kultin e njė shprehjeje tė kufizuar. Nė gjuhėn e artit, kontrastin e viteve, buzėqeshja e realizmit socialist artdashėsve u tregoi se nga vjen historia e shkruar dhe e pashkruar.

Ata qė nuk besonin se vdekja ėshtė gjėja mė e lehtė, nė Tiranė e nė Prishtinė, me rastin e 100 vjetorit tė Lidhjes Shqiptare tė Prizrenit filluan ta shėnojnė kujtesėn.

Arti shqiptar atėherė ishte shqiponjė e vetmuar.

Mes shekujve dhe viteve kishte ndodhur njė harresė e madhe.

Si t’i pėrgjigjemi?

Prapė para shtatores sė Leninit dhe shtatores sė Stalinit.

Nė Tiranė Sali Shijaku mė foli edhe pėr Norėn e Kelmendit.

Mes historisė dhe buzėqeshjes sė realizmit socialist mė nė fund mendova se po krijohet njė hapėsirė e re.

Pėr legjenda, mite, vlerėsimet mund tė jenė tė ndryshme.

Tė gjithėve na kishte marrė malli pėr imazhe tė cilat populli i ruante nė kėngėt e pakėnduara.

Buzėqeshja e realizmit socialist, si pėr ēudi, lidhjet me mite e legjenda i pėrjetoi si mundėsi reale.

Tė gjithėve kjo gjetje na gėzoi.

Edhe nė Rrafshin e Kosovės flamuri kapi pamjen e vet tė plotė.

Kishte ardhur koha.

Dita e mbėshtetur nė fat.

Nė ekspozitėn qė shėnonte ngjarjet e mėdha historike, edhe atėherė mė ėshtė dukur se nė disa piktura buzėqeshja e realizmit socialist kishte mbetur nė plan tė dytė. Se sa vėshtirė ishte pėr ta pushtuar kėtė maje nuk mund tė tregohet me fjalė. Duke sjellė veten nė rrezik, e gjithė kjo pamje doli njė pėrgjigje e zemėruar dhe e guximshme.

Ndoshta edhe fragment zėri qė kishte dalur nga viktima e njė mashtrimi.

Krijuesi duhej tė ishte edhe krijues e edhe mbrojtės i vetvetes.

Arti i atyre viteve, si nė letėrsi, pikturė, muzikė la gjurmė tė veta realiste dhe jo vetėm realiste.

Dėshira nuk mbeti vetėm ėndėrr.

Nė pikturėn e Sali Shijakut, Mic Sokoli me kraharor dhe duart tė hapura ėshtė njė mit i ri. Edhe pse gjithēka vazhdon si nė legjendė.

Pak si nė mjegull.

Shpirtngushtėsia e buzėqeshjes sė realizmit socialist gjatė orėve tė vona tė natės sė zezė, si pėr ēudi, tė paprekur e la fundin e ėndrrės.

Gjatė kėtij udhėtimi Sali Shijaku caktoi edhe njė takim.

Pasi duart e Kristaq Ramės i pėrdori si model pėr duart e Mic Sokolit, edhe mitin e tė Bukurės sė Dheut e pėrdori si model pėr frymėn heroike tė Norės sė Kelmendit.

Kėto takime ishin takime pėr tė krijuar disa vepra qė i pėrkasin thesarit tė pasurisė kombėtare.

Por, Sali Shijaku prapė ėndėrron e pikturon.

Njė ditė thėrret punėtorėt nė studio. I pyet. Kritikat e tyre i dėgjon. Ajo pikturė nuk shihet.

Ndoshta vetė e ka lėnė tė pakryer.

E njėjta enigmė ka ndodhur edhe me disa vepra tė krijuesve tė tjerė.

Fat apo jo pėr pikturėn shqiptare.

Jeta nė Tiranė kalonte si ėndėrr…

Unė, pėr tė plotėsuar njė boshllėk, prapė u ndala para pikturės ku nė plan tė parė ėshtė Nora e Kelmendit.

Ajo vepėr nė kohė tė vet ėshtė pikturuar.

Nė tė ka shumėēka tė ngjarjeve mitiko-romantike tė renesansės dhe tė kalimit nė impresionizėm.

Drama e natės mė tė gjatė edhe pse ishte natė e zezė, pritej mėngjesi.

Vlera e thesarit ishte koka e prerė e pashait tė egėr.

Nė ekspozitėn e Sali Shijakut janė edhe disa piktura nė tė cilat shihet e njėjta kohė dhe e njėjta frymė.

“Rozafa” – legjenda e ndėrtimit tė Kalasė sė Shkodrės.

Fjala dhe dreka.

Mesdita dhe ajo qė kemi sot.

Para fillimit dhe pas ngjarjeve tė kapshme pėr studime, pėr hir tė vetmisė, imagjinata krijuese shkon edhe mė lart se ē’mendohet.

Gjatė kėsaj rruge, miti i Rozafatit futet nė mendime.

Si kemi ardhur deri kėtu, nuk ma thotė kėrrkush.

Leximi i pastėr krahasohet me ngjarjet qė ende nuk i kemi pėrfunduar.

Burimi i jetės dhe i vdekjes qenkan, si duket, shumė afėr.

Pėr ta nxjerrė historinė nga historia edhe Vojo Kushi ėshtė hero modern.

Njė kėrkim artistik.

Njė sfidė.

Edhe pėr vitet e nostalgjisė u mėsova me ata qė janė ndryshe.

Gjatė jam duke e ndjekur atė rrugė.

Ekziston edhe ana tjetėr e botės qė nuk e kemi:

Karikatura e ditės.

Jo karikatura e ditės, por thyerja e eshtrave.

Ky dialog ėshtė si tėrheqėsja e detit.

Kur i drejtohemi tokės shkurtohen largėsitė.

Kohėn e tyre kurrė nuk do ta kuptojmė saktėsisht.

Gjatė buzėqeshjes sė realizmit socialsit, ndoshta kemi pasur edhe pak fat me detin.

Sali Shijaku duke mos pasur shėnime fotografike, fakte reale pėr portretin e Norės sė Kelmendit, tė Rozafės, tė Mic Sokolit nuk ndalet te mashtrimet artistike, por shpalos thesarin e pazbuluar tė imagjinatės sipas legjendės apo mitit tė ruajtur nė kujtesėn e popullit.

Pėr anėn e panjohur tė historisė, pėrtej reales ėshtė njė lexim i pastėr.

Syri i Sali Shijakut me njė fėrfėllimė romantiko-realiste kap portretin e Nuses, Gruas, Mikut, Jakupit. Ato portrete ai i pikturoi ashtu siē dėshironte vetė.

Prandaj, vijėn e jetės krijuese ai e ka tė mbushur me ngjarje, me pėrjetime dhe me vlera tė fisit tė vet krenar.

Pėr ta ēliruar vetveten nga vetvetja shkon edhe mė larg.

Te disa kodra e kodrina ku peizazhi i Fshatit Kufitar lejohet tė shikohet vetėm nga largėsia e largėt.

Ndarja, lidhja, kėrkesa, rrethi, ndalesa dhe dalja nė kohė tė pakohė ishin tė harruara nga zoti e njeriu.

Ajo kohė dhe ajo histori nuk vlerėsohen me ditė e vite dhe shekuj, por me tė vrarė.

Sot kaq.

Dje kaq..

Ēfarė saktėsie pėr shkrimtarin dhe piktorin e zgjuar.

Pėr kufirin qė nuk lejohet ta kalojnė as zogjtė e malit.

Jeta brenda atyre shtėpive tė vogla, kryesisht tė vetmuara, si shtrije gjeografike janė tė para gjitha luftėrave.

Nuk kanė dalė kurrė nė fotografi.

Heshtja e tyre i pėrshtatet flamurit tė vogėl mbi kulm.

Kohėn e ndryshimeve e njohim dhe nuk e njohim.

Realiteti metafizik i tyre jeton i kthyer vetėm kah vetmia.

Pėr pikturat e ciklit “Fshati kufitar” brenda asaj jete nuk pyetet a ka jetė. Nė ato shtėpi tė vogla, nė maje tė kodrave e kodrinave tė vetmuara me nga njė flamur, po ashtu tė vogėl nė kulm, janė tė mbyllura bashkė jeta dhe vdekja.

Brenda katėr mureve nuk ka hapėsirė tjetėr ku njerėzit mund tė takohen e tė lėnė gjurmė.

Jeta e atyre njerėzve ėshtė pjesė e njė ideje pėr mbijetesė.

Tregimi ēdo ditė pėrsėritet.

Nė kodėr pėrballė kodrės lexohet dhe mbetet vetėm shpresė.

Fshati kufitar, ashtu siē e pa dhe siē e pikturoi Sali Shijaku, nuk e di se ku do tė na ēojė.

Nėse ndjekim njė drejtim do tė gjejmė forcė pėr njė tregim, pėr njė jetė tė rrethuar me shpresa e zhgėnjime.

Gjatė viteve tė fundit, pėr hir tė modernitetit, ai ka filluar tė orientohet me njė ironi tjetėr, nė rolin sfidues pėr piktura tė reja. Ndoshta e ka bindur veten pa tė drejtė. Pėrballė autoportretit tė Van Gogut. Pėrballė autoportretit tė vet. Me vetminė artistike.

Mė konkrektisht, nė mėnyrė tė papritur, para atyre pikturave ku kėrkohej moderniteti mė ėshtė krijuar njė provokacion jo edhe aq i afėrt. Njė e kaluar e kapshme e realitetit pėr studime ishte si duket pak mė larg. Nė kontakt me historinė e arteve,

mėsimeve tė rrezikshme, nė vlerėsimin e veprave tė artit pėlqime e dyshime ka gjithmonė.

Pėr ta kuptuar fushėn e mundėsive shpesh e gabojmė shekullin.

Edhe unė disa herė e mendova kthimin.

Pėr tė qenė realist ėshtė njė pikė ku tė gjithė pajtohemi.

Koha sjell vėmendje tė re.

Ēdo ditė ndryshojmė e prap mbesim pak a shumė tė njėtė.

Me njė qėndrim tė njėjtė ndoshta si tė Van Gogut, edhe Sali Shijaku ndjek yllin e vet. Nė jetėn tonė krijuese e kemi edhe njė sjellje shumė komode. Nuk na vjen mirė tė na prekė dikush nė tel tė hollė.

Edhe unė jam rritur me kėto vėrejtje.

Nuk dua tė nisi diēka tjetėr.

Njė pėrshėndetje miqėsore, nuk e di a mjafton?

Tradita e heshtjes na ka kushtuar shtrenjtė.

Ndoshta prapė e gabojmė shekullin.

Me njėfarė vonese, ende vitale, nė frymėn postmoderne fillon kėrkesa e botės sė njohur.

Autoportreti, Lufta e gjelave, Portreti i malėsorit dhe disa motive tė tjera janė njė paraqitje mes teatrit tė lojėrave pa kufi dhe ēudirave, kritikave e bindjeve tė Sali Shijakut.

Nė leximin e parė Autoportreti i tij ėshtė shumė epik. Frikshėm fillon tė ikė.

Dhe, prapė, krejt nė fund, Sali Shijakun mė mirė e njohim me pikturat e pėrvojave tė dritės ku nė plan tė parė shihet Mic Sokoli me kraharor dhe duar tė hapura para topit, Vojo Kushi dhe e kuqja mbi tank, Punėtorėt nė studio dhe kritika e tyre, Nora e Kelmendit dhe nata e gjatė e zezė, pritja e mėngjesit dhe dalja e Norės me kokėn e prerė tė pashait tė egėr nė maje tė shpatės, te kėmbėt e saj, nė tokė tė kuqe, paraqitje e jashtėzakonshme pėr lavdi.

-“Absolute Beginners” prezanton katėr video nga artistėt shqiptarė Jakup Ferri, Armand Lulaj, Anri Sala dhe Fani Zguro, sot nė orėn 18.00, nė Milano tė Italisė. Eksperimentimi, dyshimet, transformimet e ndodhura nė kohė, mbijetesa e artistit nė panoramėn aktuale tė artit dhe raporti universal midis artistėve emergjentė dhe atyre tė konsoliduar nė sistemin e artit, konfigurohen si elementė nė kėtė eskpozitė sė bashku.

Jakup Ferri, Armand Lulaj, Anri Sala, Fani Zguro, sot ēelin ekspozitėn “Absolute Beginners” 

Katėr artistė shqiptarė prezantohen me video nė Milano

Dhurata Hamzai

“Absolute Beginners” prezanton katėr video nga artistėt shqiptarė Jakup Ferri, Armand Lulaj, Anri Sala dhe Fani Zguro, sot nė orėn 18.00, nė Milano tė Italisė. Titulli paradoksal i ekspozitės “Absolute Beginers”, lidhet drejtpėrsėdrejti me situatėn e artistėve pjesėmarrės nė periudhėn e realizimit tė punėve tė tyre tė para, tė cilat paraqiten nė kėtė ekspozitė pėr tė krijuar njė panoramė rreth atij momenti kėrkues dhe tė pasigurt. ABSOLUTE BEGINNERS, e organizuar nė hapėsirat e muzeut tė ri pėr artin bashkėkohor ISOLA ART CENTER nė Milano (Itali), ėshtė njė projekt qė kėrkon tė eksplorojė hapat e para tė aktivitetit artistik tė disa artistėve, tė cilėt aktualisht janė duke punuar nė njė kontekst ndėrkombėtar. Eksperimentimi, dyshimet, transformimet e ndodhura nė kohė, mbijetesa e artistit nė panoramėn aktuale tė artit dhe raporti universal midis artistėve emergjentė dhe atyre tė konsoliduar nė sistemin e artit, konfigurohen si elementė nė kėtė eskpozitė sė bashku.

Ekspozita/ Veprat

Jakup Ferri/ Don’t tell anybody. Ideja e artistit tė ri kosovar Jakup Ferri, “Don’t tell anybody”, ėshtė njė prej punėve tė tij tė para, e pėrzgjedhur nga njė cikėl videosh tė periudhės 2002/05. Videot e tij eskpIorojnė gjėndjen dhe karakterin personal tė artistit midis humorizmit dhe autoironisė, duke pėrdorur nė kėtė rast imazhin e tij si njė fazė tė parė tė kėrkimit artistik. Tek punėt si “Three virgins”, artisti merr pjesė virtualisht nėpėrmjet zėrit tė tij nė njė duet me Lennon & Ono. Ndėrkohė qė tek videoja  “An artist ėho speaks no English is no artist”, Ferri pėrdor njė anglishte amatore, pėr tė reflektuar rreth punės me tė njėjtin titull tė artistit kroat Mladen Stilinoviē. Videoja e pėzgjedhur pėr ekpsozitėn ABSOLUTE BEGINNERS i pėrket pikėrisht kėsaj periudhe. “Don’t tell anybody” prezanton vetė artistin, i cili personalisht numėron kokėrr pėr kokėrr 1 kg oriz, duke i ndarė ato nė grupe tė ndryshme dhe shėnuar nė finale shifrėn ekzakte qė pėrmban pakoja prej 1 kg oriz.

Armand Lulaj/VValking free in harmony. Puna e Armand Lulaj ėshtė e lidhur qė nė fillim me performancėn. “Ėalking free in harmony” ėshtė njė nga aksionet e tij tė para, e realizuar nė periudhėn kur artisti frekuentonte Akademinė e arteve tė bukura tė Firences. Nėpėrmjet performancės “Ėalking free in harmony”, Armand Lulaj ka dashur tė krijojė njė marrėdhėnje sintetike me ambientit akademik fiorentin, duke interpretuar pozėn e fundit tė Krishtit krahė hapur, mbi kupolėn e godinės nė tė cilė ndodhet Davidi i Mikelanxhelos. Pėr konseguencėn e kėtij arsioni, artisti shqiptar pėrjashtohet nga Akademia e arteve tė bukura tė Firences, pėr tė vazhduar mandej njė seri ekspozitash ndėrkombėtare si Bienalja e Pragės 1, Bienalja e Tiranės 3, edizioni i Bienales sė Venezias 2007 etj.

Anri Sala/Avec Marubi. Anri Sala tashmė bėn pjesė e atij grupi artistėsh, tė cilėt ekspozojnė prej vitesh punėt e tyre nė hapėsirat mė tė rėndėsishme tė arenės ndėrkombėtare si Bienalja e Venezias, Manifesta, Hugo Boss Prize etj. Puna e pėrzgjedur pėr ekspozitėn ABSOLUTE BEGINNERS ndoshta ėshtė videoja e tij e parė nė absolut. “Avec Marubi” konsiston nė reaizimin e njė video-animacioni, e cila trajton njė imazh cult tė fotorafit Marubi. Dy gra tė veriut tė Shqipėrisė tė veshura nė kostum tradicional, janė duke manipuluar nė makinė qepėse njė imazh tė kryeveprės sė piktorit francez Manet nga kuadri “Le Dejeuner sur l'herbe”. Nė fundit tė operacionit femra nudo e Manet del nga makina qepėse e veshur me tė njėjtin kostumin tradicional, qė mbajnė edhe gratė e fotografisė sė Marubit.

Fani Zguro/Fotogramma. Puna e Fani Zguros ristarton nė vitin 2004, pikėrisht me videon “Fotogramma”, e realizuar nė Tiranė. “Fotogramma” ėshtė filmimi prej disa sekondash e njė rrugice, gjatė njė nate me shi. Kohėzgjatja e videos nuk i kalon frekuencat e disa sekondave dhe nė kėtė rast kemi tė bėjmė pothuajse me nje frame. Fillimisht prej disa sekondash, videoja mė pas nėpėrmjet programit tė montazhit shndėrrohet nė njė video - loop tė ndagalėsuar, duke eleminuar audion.  “Fotogramma” ėshtė videoja e parė e cila bėn pjesė e njė cikli tė gjatė videosh nokturne, tė cilat kanė filluar nė 2004 dhe vazhdojnė ende pėrjetojnė ende produksionin e tyre. 

RAJONI

Publikohet raporti pėr punėn e UNMIK-ut pėr periudhėn nėntor-shkurt

Ban Ki Moon: Statusi i Kosovės, tė pėrcaktohet sa mė shpejt

Sekretari i Pėrgjithshėm i KB-sė, Ban Ki Moon, vlerėsoi se nevojitet qė sa mė shpejt tė pėrfundojė procesi i pėrcaktimit tė zgjidhjes pėr statusin e Kosovės dhe tė gjendet njė zgjidhje e qėndrueshme.

"Pas tetė vitesh tė administratės sė pėrkohshme tė Kombeve tė Bashkuara, Kosovės dhe popullit tė saj i duhet njė e ardhme e qartė", thuhet nė raportin pėr punėn e UNMIK-ut pėr periudhėn nėntor-shkurt.

Ban Ki Moon ka theksuar se ėshtė kyēe qė tė gjendet "zgjidhje e qėndrueshme" pėr tė ardhmen e Kosovės, "e cila do tė jetė stabile dhe nė tė cilėn tė gjitha komunitetet do tė bashkėekzistojnė nė paqe."

Nė raport, Ban Ki Moon iu bėn thirrje tė gjitha palėve qė tė pėrmbahen nga dhuna. Ai tėrheq vėrejtjen se nuk do tė tolerohet pėrdorimi i dhunės pėr arritjen e qėllimeve politike dhe e pėrshėndet punėn e institucioneve tė Kosovės nė zbatimin e standardeve.

Nė raport thuhet se, personeli i KB-sė do tė vazhdojė bartjen e pėrgjegjėsive tek institucionet e Kosovės dhe pėrmes punės sė pėrbashkėt me udhėheqėsit vendorė, pėr krijimin e njė "mjedisi ndėrmarrės pėr statusin e ardhshėm tė Kosovės".

Ban Ki Moon, gjithashtu theksoi se serbėt e Kosovės, ashtu si deri tani, nuk marrin pjesė nė punėn e institucioneve politike, ndėrsa tha se institucionet kosovare kanė shfaqur pėrkushtim tė rėndėsishėm pėr zbatimin e standardeve.

Grupi Negociator: Ahtisari do tė rekomandojė pavarėsinė e Kosovės 

Grupi negociator i Kosovės pėrshėndeti dėrgimin nė Kėshillin e Sigurimit tė pakos sė ndėrmjetėsit ndėrkombėtar pėr zgjidhjen e statusit

Anėtarėt e Grupit Negociator tė Kosovės u shprehėn tė bindur se, propozimi pėr statusin i ndėrmjetėsit, Marti Ahtisari, do tė kalojė nė KS dhe rezoluta e re pėr Kosovėn do t’i mundėsojė vendit tė fitojė pavarėsinė. Kėtė qėndrim, anėtarėt e grupit negociator tė Kosovės e shprehėn para deputetėve tė kuvendit, nė ditėn kur ndėrmjetėsi ndėrkombėtar pėr statusin i dorėzon pakon e tij, Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė.

Presidenti i Kosovės, Fatmir Sejdiu, nė fjalėn e tij, thotė se, pakoja e Ahtisarit, nė esencė pėrmban tė gjitha elementet e krijmit tė shtetit tė Kosovės, ndėrsa vetė presidenti ka besim nė ndėrmjetėsin ndėrkombėtar.                

Kryeministri i Kosovės, Agim Ēeku, thotė se, qė nga sot, procesi i zgjidhjes sė statusit tė Kosovės ka hyrė nė fazėn mė dinamike, ndėrkohė qė u shpreh i bindur se Marti Ahtisari do tė rekomandojė pavarėsi pėr Kosovėn.                    

Nė tė njėjtėn linjė shprehet edhe anėtari tjetėr i grupit negociator tė Kosovės, Hashim Thaēi. Sipas tij, 14 marsi do tė jetė njė ditė e shėnuar pėr Kosovėn. 

Sidoqoftė, udhėheqėsit politikė kosovarė janė optimistė se procesi i zgjidhjes sė statusit do tė pėrfundojė shumė shpejtė, ashtu siē dėshirojnė qytetarėt e Kosovės. Ata shpresojnė se diskutimet pėr Kosovėn nė OKB do tė pėrfundojnė shumė shpejt, ndėrsa, konkludimi, thonė ata, pritet tė bėhet gjatė muajit prill, kur Britania e Madhe do tė kryesojė KS-nė. Udhėheqėsit kosovarė janė tė vetėdijshėm pėr mundėsinė qė Rusia tė pėrdorė veton e saj nė KS, kundėr pavarėsisė sė Kosovės, por ata janė tė bindur se shumica e shteteve anėtare tė OKB-sė do tė mbėshtesin propozimin e Marti Ahtisarit dhe gjatė verės, Kosova do tė njihet si shteti mė i ri nė botė.     

Rohan dorėzoi dokumentin e Ahtisarit nė OKB

Zėvendėsi i kryenegociatorit pėr statusin e Kosovės, Albert Rohan, dorėzi dje nė OKB dokumentin e Ahtisarit pėr Kosovėn. Dokumenti do tė pėrkthehet nė disa gjuhė dhe mė pas do t’iu dorėzohet anėtarėve tė Kėshillit tė Sigurimit. Zėdhėnėsi i UNOSEK-ut, Remy Dourlot ka bėrė tė ditur se, bėhet fjalė pėr dy dokumente, nė tė parin bėhet fjalė pėr versionin pėrfundimtar tė propozimit tė zgjidhjes, ndėrkaq i dyti ėshtė propozimi pėr statusin, i cili sipas tij, do tė propozohet qartė. Sidoqoftė, mbetet ende e paqartė dinamika e shqyrtimit tė kėtij propozimi nė Kėshillin e Sigurimit.

Putini dhe Prodi kėrkojnė fillimin e bisedimeve BE-Rusi sė shpejti

Italia dhe Rusia deklaruan sot se dėshirojnė qė bisedimet mes Moskės dhe Bashkimit Europian pėr njė marrėveshje tė re strategjike partneriteti tė fillojnė sa mė shpejt qė tė jetė e mundur.

Presidenti rus, Vladimir Putin dhe kryeministri italian, Romano Prodi, bėnė tė ditur nėpėrmjet njė deklarate tė pėrbashkėt nė njė samit italo-rus nė qytetin jugor italian, Bari, se tė tilla bisedime mund tė ndihmojnė nė nxitjen e rritjes ekonomike dhe sigurisė nė tė gjithė Europėn.

Shefi i opozitės sė Zimbabves, Tsvangirai lirohet nga burgu 

Udhėheqėsi opozitar i Zimbabves, Morgan Tsvangerai ėshtė liruar pas arrestimit gati tri ditėsh nga policia. Njė gjykatė nė Harare nuk ka gjetur asnjė pikė nga akuza ndaj tij pėr tė qėndruar edhe mė tej nė burg, bėri tė ditur avokati i Tsvangirait. Kryetari i partisė mė tė madhe opozitare nė Zimbabve ishte arrestuar tė dielėn, pas njė proteste tė ndaluar dhe sipas tė dhėnave nga partia e tij opozitare ėshtė keqtrajtuar shumė rėndė. 55-vjeēari mė pas u trajtua nė njė spital. Tsvangirai mbahet si njė nga kundėrshtarėt mė tė mėdhenj tė presidentit autokrat, Robert Mugabe.

Bushi iu premton meksikanėve reforma tė emigracionit 

Presidenti i Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, Xhorxh Bush, ka pėrfunduar udhėtimin e tij nė Amerikėn Latine me vizitėn e fundit nė Meksikė. Njė ndėr temat kryesore nė takimin me homologun Felipe Calderon ishte ēėshtja e emigracionit. Calderon bėri tė qartė pakėnaqėsinė e Meksikės ndaj politikave tė ashpra tė emigracionit tė Uashingtonit. Bush tha se do tė provojė tė bindė kongresin qė tė mbėshtesė planet e tij pėr zbutjen e ligjeve amerikane pėr emigracionin. "Premtimi im pėr ju dhe qeverinė tuaj, por ē'ėshtė mė e rėndėsishme pėr popullin e Meksikės, ėshtė se unė do tė punoj me tė gjithė forcėn e mundshme pėr tė miratuar njė reformė tė gjithanshme tė emigracionit", - tha Bushi.

Vjenė

Arrestohet ish-zėvendėsministri i Mbrojtjes i Kroacisė, Zagorec 

Nė kryeqytetin austriak Vjenė ėshtė arrestuar ish-zėvendėsministri i Mbrojtjes i Kroacisė, Vladimir Zagorec. Kėtė e bėri tė ditur ministria vjeneze e Punėve tė Brendshme. Gjenerali akuzohet pėr shpėrdorimin e parave tė shtetit nė shumėn prej disa qindra milionė euroh Gjatė luftės civile nė Jugosllavi, nė vitet 1991-1995, Zagoreci ishte ngarkuar me sigurimin e armėve pėr forcat e armatosura tė Kroacisė. Nė atė kohė ekzistonte njė embargo e OKB-sė pėr eksport armėsh ndaj ish-republikave jugosllave, prandaj bizneset bėheshin ilegalisht. 

EKONOMI

Konsolidimi i sistemit ka bėrė qė nė fund tė 2006-ės, nė vend tė ketė 140 filiale bankash dhe 120 agjenci bankare

Tė punėsuarit nė sistemin bankar shtohen me 23%

Treguesit kryesorė, rentabiliteti, return on average assets (RoAA) dhe return on average equity (RoAE) kanė treguar tendecė rritjeje gjatė kėsaj periudhe, duke treguar njė pėrmirėsim kualifikues tė sistemit bankar fitimprurės. Gjithashtu, pavarėsisht nga rentabiliteti i lartė i kapitalit, nuk ka evidencė mbi shpėrndarjen e fitimit ndėrmjet aksionerėve. Pėrkundrazi, mbajtja e fitimeve mbėshtet aktivitetin e bankės si njė injeksion tė kapitalit

Numri i filialeve tė bankave nė Shqipėri, nė fund tė vitit tė shkuar shkoi nė mbi njėqind e dyzet, ndėrkohė qė numri i agjencive bankare e kaloi njėqind e njėzetėn. Numri i tė punėsuarve nė kėtė sektor arriti tė jetė nė fund tė vitit tė kaluar mbi njėzet e tre pėr qind mė i lartė se nė vitin 2005. Rritja e aktivitetit tė bankave, nė fakt, gjatė vitit tė shkuar ishte evidentuar nėpėrmjet rritjes sė dukshme nė aktivitetet e tyre tė huamarrjes, por, sidomos, nė aktivitetin e kredidhėnies. Gjithashtu, ka patur njė rritje tė ndjeshme tė aseteve dhe ėshtė zgjeruar rrjeti i bankave nė rajonet e tjera tė vendit, ku shėrbimet bankare mė parė mungonin. Veē kėsaj, shėrbimet e klientit kanė ndjerė njė evolucion tė ndjeshėm nėpėrmjet instalimit pėrfundimtar tė terminalit elektronik, e shoqėruar me rritjen nė qarkullim tė numrit tė kartave elektronike. Tė gjitha kėto tė dhėna i bėn me dije Ministria e Financave, duke theksuar se, njė sistem bankar me njė ritėm rritjeje tė tillė ėshtė tashmė njė garanci e plotė pėr tė pėrballuar zhvillimet ekonomike dhe pėr t’i mbėshtetur ato. Siē dihet, vendi ka hyrė nė njė fazė ekonomike, ku investimet e vetė biznesit po rriten shpejt dhe ato kapin gjithsej mbi tetėdhjetė pėr qind tė investimeve qė bėhen nė Shqipėri. Gjithashtu, njė rritje e rėndėsishme po ndodh edhe me tregues tė tjerė si ai i importit tė makinerive dhe pajisjeve pėr makineri apo edhe treguesi i shitjeve. Tė gjithė kėta tregues nė rritje kanė nevojė pėr mbėshtetjen nga njė sistem bankar i konsoliduar dhe i fortė dhe kjo gjė, tashmė duket se po ngjet. Pėrsa iu pėrket disa treguesve teknikė tė sistemit mund tė thuhet se sistemi bankar raporton njė rezultat pozitiv rritjeje nga 4.45 miliardė lekė nė vitin 2003, nė 6.60 miliardė nė vitin 2005. Treguesit kryesorė, rentabiliteti, return on average assets (RoAA) dhe return on average equity (RoAE) kanė treguar tendecė rritjeje gjatė kėsaj periudhe, duke treguar njė pėrmirėsim kualifikues tė sistemit bankar fitimprurės. Gjithashtu, pavarėsisht nga rentabiliteti i lartė i kapitalit, nuk ka evidencė mbi shpėrndarjen e fitimit ndėrmjet aksionerėve. Pėrkundrazi, mbajta e fitimeve mbėshtet aktivitetin e bankės si njė injeksion tė kapitalit. Kreditė drejt ekonomisė kanė ndjerė rritje tė shpejtė. Gjatė kėsaj periudhe, kredite e papaguara tė sistemit bankar arritėn nė 88.35 miliardė lekė ose 48 pėr qind si mesatare vjetore. Pėrqindja mė e lartė e rritjes zbulon zgjerimin e huave nga sistemi bankar, si ngjarja e Bankės sė Kursimeve e mėparshme qė u privatizua nga grupi ndėrkombėtar “Raiffeisen”. Treguesi “huatė e papėrmbushura nė hua tė papaguara (neto)”, i cili mat mbulimin neto tė riskut tė kredisė, tregon nivele tė ulėta risku dhe madje, njė tendencė uljeje. Tendenca ka qenė ndikuar nga rritja e shpejtė e pėrqindjes (normės) sė kredisė sė re.

BSH: Sistemi bankar po rrit shkallėn e ndėrmjetėsimit nė ekonomi

Shkalla e ndėrmjetėsimit tė sistemit bankar nė ekonomi ėshtė rritur mė tej nė tremujorin e dytė tė kėtij viti, duke paraqitur nivelin mė tė lartė, gjatė viteve tė fundit. Kėshilli Mbikėqyrės i Bankės sė Shqipėrisė e vlerėsoi kėsisoj para pak kohėsh peshėn e sistemit bankar nė ekonomi. Nė raportin qė miratoi kėshilli u tha gjithashtu se, gjatė tremujorit tė dytė tė vitit 2006, aktivet e sistemit bankar u rritėn me 22.1 miliardė lekė ose 4.2 pėr qind, nga 24.9 miliardė lekė ose 5 pėr qind nė tremujorin e mėparshėm. Nė kėtė mėnyrė, raportet total aktivesh/produktit tė brendshėm bruto dhe total kredie/produktit tė brendshėm bruto llogariten respektivisht nė nivelet 60.4 pėr qind dhe 17.5 pėr qind. Treguesit qė vlerėsojnė pėrqėndrimin e veprimtarisė, tregojnė se, bankat e mėdha vazhdojnė tė dominojnė veprimtarinė nė drejtim tė totalit tė aktiveve dhe tė tepricės sė kredisė. Pėr depozitat, shpėrndarja e veprimtarisė ėshtė mė e diversifikuar. Struktura e aktiveve tė sistemit bankar pėr kėtė tremujor tregon rėnie tė investimeve nė bono thesari tė qeverisė shqiptare me rreth 10 pėr qind, thuhet nė raportin e Bankės sė Shqipėrisė, krahasuar me tė njėjtėn periudhė tė vitit tė mėparshėm. Aktivet e sistemit bankar janė tė gjitha kapitalet qė ky sistem vė nė punė ose mund tė vėrė nė punė. Nė tė pėrfshihen depozitat, kreditė dhe tė gjitha kapitalet e tjera tė bankave. Gjatė tremujorit tė dytė, thekson raporti, ka patur njė rritje tė tepricės sė  kredisė sė sistemit bankar me 18.8 miliardė lekė ose 13.6 pėr qind, ku rritja e kredisė nė lekė, nė terma absolutė ishte e krahasueshme me rritjen e kredisė nė valutė.

Tė dhėna tė Ministrisė sė Financave bėjnė me dije se, pėr 2006-ėn, eksportet e turizmit gjeneruan 30% mė shumė para

Tė ardhurat, eksportet e shėrbimeve rreth 800 milionė euro

Eksportet e shėrbimeve tė turizmit pėr vitin e kaluar arritėn nė rreth tetėqind milionė dollarė pėr ekonominė shqiptare. Specialistė tė Drejtorisė sė Makroekonomisė nė Ministrinė e Financave bėnė me dije se, nė bazė tė llogaritjeve ka patur njė rritje me tridhjetė pėr qind tė tė ardhurave qė u gjeneruan nga shėrbimi i turizmit. Nė raportin e saj, pėr vitin 2005, Banka e Shqipėrisė bėnte me dije se, eksporti i shėrbimeve tė turizmit ka gjeneruar tė ardhura prej 692 milionė eurosh, ndėrkohė qė pėr vitin e shkuar ka patur njė rritje me tridhjetė pėr qind tė kėsaj vlere, pra rreth tetėqind milionė euro. Kjo rritje ka ardhur kryesisht nga rritja e fluksit tė shtetasve tė huaj dhe tė emigrantėve qė kanė vizituar vendin si dhe nga rritja e lehtė e koeficientėve vlerėsues tė shpenzimeve ditore, thoshte Banka e Shqipėrisė. Ndėrkohė qė, pėr 2006-ėn, Ministria e Financave llogarit njė rritje me mbi tridhjetė pėr qind, duke patur parasysh tregues ekonomikė mė tė qėndrueshėm dhe shpenzime pėr investime nė vlerė mė tė larta se nė vitin 2005. Nė fakt, vitin e shkuar u morėn njė sėrė masash si mjete ndihmėse tė rritjes sė tė ardhurave tė kėtij sektori. Ekonomia shqiptare, e cila ėshtė nė njė fazė tė krijimit tė strukturės sė saj ekonomike e ka njė nga burimet kryesore tė saj eksportin e shėrbimeve tė turizmit. Gjatė vitit 2006, numri i shtetasve tė huaj qė kanė vizituar Shqipėrinė ėshtė rritur me 21 pėr qind, nė krahasim me vitin 2005. Njė rritje me norma tė larta vjetore vihet re edhe nė importin e shėrbimeve tė turizmit. Viti 2006 regjistroi rreth 635 milionė euro, shifėr kjo rreth 68 pėr qind e dėrgesave nga emigrantėt. Ėshtė tashmė e ditur se, shėrbimet e transportit dhe tė sigurimeve ndjekin zhvillimet nė aktivitetin tregtar tė mallrave. Rritja e vėllimit tė importit ka shkaktuar rritjen e importit tė shėrbimeve tė kėtyre kategorive. Kėshtu, nė fund tė vitit, importet e shėrbimeve tė kėsaj kategorie vlerėsohen respektivisht rreth 12 dhe 38 pėr qind mė tė larta prej atyre tė vitit 2005. Ēdo vit, ekonomia shqiptare pėrfiton burime valutore prej punės sė punonjėsve sezonalė dhe investimeve tė rezervave valutore tė sistemit bankar nė institucionet financiare jorezidente, duke paguar njėkohėsisht interesa pėr borxhin e jashtėm.

KRONIKA

Blutė prangosin kolegun/ Aksioni nė Greshicė, ku polici transportonte 103 kg canabis sativa

“Pastrimi”, pranga

efektivit special me

1 kuintal marijuanė

Elidon Feimi ka qenė duke udhėtuar nė drejtim tė Vlorės, sė bashku me sasinė e hashashit nė bagazhin e makinė, kur policia e ka ndaluar pėr njė kontroll. Kishte ditė qė ndiqej nga kolegėt

Njė punonjės i forcave speciale ka pėrfunduar nė pranagat e Policisė sė Shtetit, me njė kuintal hashash nė makinė. Elidon Feimi ka qenė duke udhėtuar nė drejtim tė Vlorės, sė bashku me sasinė e hashashit nė bagazhin e makinės, kur policia e ka ndaluar pėr njė kontroll. Ndalimi i tij u bė rreth orės 11.00 tė paraditės sė djeshme, nė rrugėn nacionale. Nė afėrsi tė fshatit Greshicė, policia ka kontrolluar automjetin tip “Benz Mercedes” me targė Vl 3110 C. Nė fakt, nuk ka qenė rutinė kontrolli nė fshatin Greshicė, ndaj efektivit tė forcave speciale Delta, 35-vjeēarit Feimi, pasi mėsohet se Policia e Shtetit ka bėrė ndjekjen e kėtij shtetasi pėr disa ditė me radhė, pasi emri i kėtij shtetasi ka rezultuar si transportuesi i njė sasie tė madhe droge. Feimi ėshtė prangosur nė kuadėr tė operacionit “Pastrimi”, ndėrkohė qė burimet zyrtare tė Policisė sė Shtetit kanė bėrė tė ditur se, Drejtoria e Luftės Kundėr Krimit tė Organizuar, nė bashkėpunim edhe me policinė e Fierit, kishin kohė qė kishin nisur kėtė operacion. Tė njėjtat burime kanė bėrė tė ditur se, ky shtetas, pasi ėshtė ndaluar nga policia iu ka treguar kolegėve tė tij se ishte efektiv police, pėr tė evituar kontrollin. Por gjithēka ka qenė e programuar dhe dihej se nė makinė ndodheshin edhe disa kilogramė canabis sativa. Gjatė kontrollit nė kėtė automjet u gjetėn dhe u sekuestruan rreth 103 kg lėndė narkotike ‘canabis sattiva’. Ndaj tij u mor masa e arrestit nė flagrancė, nėn akuzėn “prodhim dhe shitje e narkotikėve” parashikuar nga neni 283 i Kodit Penal dhe materialet proceduriale nė ngarkim tė tij i kanė kaluar pėr ndjekje tė mėtejshme Prokurorisė sė rrethit Fier.

Policė tė implikuar

Policia e Shtetit ka bėrė tė mundur, kohėt e fundit, arrestimin e disa grupeve kriminale tė implikuar nė trafiqe tė lėndėve narkotike. Por, nė njė pjesė tė mirė tė kėtyre operacioneve policore ka rezultuar se, tė implikuar dhe ndihmės tė trafikantėve kanė qenė edhe punonjės policie tė strukturave tė ndryshme. Rastet e implikimit tė kėtyre punonjėsve tė policisė janė disa, ndėrkohė qė edhe nė rastin mė tė fundit tė kapjes sė njė sasie droge gjatė operacionit “Segmenti i ndėrprerė” dyshohet se ėshtė i implikuar njė punonjės policie i rolit tė lartė. Kėtė fakt e ka pohuar edhe agjenti i infiltruar i policisė nė kėtė operacion. Ndėrkaq, nė nėntror tė vitit tė kaluar, njė tjetėr efektiv i policisė sė kryeqytetit ka rėnė nė pranga ,i akuzuar pėr trafik droge. Armand Kuliēi ėshtė arrestuar sė bashku me njė tjetėr shtetase. Kėta dy shtetas dyshohet se janė pjesė e njė linje trafiku nga SHBA-tė. Ndėrsa, njė tjetėr efektiv i policisė sė Shtetit i arrestuar pėr drogė ėshtė edhe Nazi Kaēupi, i cili ėshtė ndaluar sė bashku edhe me njė grup tjetėr personash tė implikuar nė trafikun e hashashit me Greqinė. Artan Kamberi ėshtė njė tjetėr agjent policie, i arrestuar sė bashku me grupin e bashkėpunėtorėve tė tij, nė trafikun e drogės me Kosovėn, rreth njė vit mė parė, nė Mirditė. Ndėrsa, Dritan Manaj ėshtė inspektori i antidrogės i arrestuar nė kryeqytet, sė bashku me trafikantė tė drogės, nė grupin e drejtuar nga Emiliano Shullazi.

Aleanca me krimin, SHKB kontroll rasteve tė dyshuara nė polici

Punonjės policie tė tė gjitha roleve kanė rėnė nė prangat e policisė si tė implikuar nė trafiqe, bashkėpunėtorė me trafikantėt, shpėrdorues tė detyrės, vjedhės, tė korruptuar si edhe pėr shumė akuza tė tjera tė rėnda dhe tė rėndomta. Numri i punonjėsve tė policisė tė korruptuar dhe tė arrestuar ėshtė i konsiderueshėm po tė krahasohet edhe me policitė e vendeve fqinje. Rastet e implikimit tė uniformave blu nė krime apo ēėshtje penale tė konsideruara tė rėnda janė tė larta. Ndėrsa, operacione tė ndryshme qė kanė ēuar nė arrestimin e kėtyre punonjėsve tė policisė janė zhvilluar nė fshehtėsi tė plotė, pasi frika e dekonspirimit tė veprimeve tė policisė ka qenė e madhe. Njė rol tė rėndėsishėm nė prangosjen e uniformave blu tė implikuar nė shkelje flagrante tė detyrės ka patur edhe Shėrbimi i Kontrollit tė Brendshėm, i cili ka bėrė me qindra dosje gati me materiale, pas ndjekjes operative pėr kolegėt blu. “Paprekshmėria” e punonjėsve tė policisė nga kolegėt e tyre iu ka dhėnė rrugė shumė personave efektivė tė policisė qė tė pėrfishen dhe tė bėhen pjesė e veprimeve tė kundraligjshme. Nė vitin e fundit, me dhjetėra dosje penale kanė shkuar nė gjykatė me protagonistė oficerė policie apo punonjės tė rolit bazė tė implikuar. Mungesa e kontrollit apo prezantimi i tyre si uniforma blu ka bėrė qė nė shumicėn e rasteve, droga tė transportohej nga makina tė punonjėsve tė policisė. Ndėrsa, kėtė e kanė shfrytėzuar edhe punonjėsit e forcave tė ndėrhyrjes sė shpejtė, ashtu si rasti i djeshėm.

tab

Arrestimi i djeshėm

Elidon Feimi

Punonjės i forcave speciale “Delta Force” nė Vlorė kapet me 103 kilogramė hashash nė makinėn e tij. Kolegėt e tij e kanė koduar “Pastrimi”, operacionin qė u finalizua me kontrollin e makinės sė efektivit tė “Delta Force”-s. Policia e Fierit ka mundur tė sekuestrojė:

103 kilogramė bimė narkotike

1 armė zjarri, tip “Beretė”, e cila nuk ka qenė arma e shėrbimit

1 thikė me pėrmasat e armės sė ftohtė

2 telefona celularė

1 makinė, tip “Benz”, me targa Vl 3110 C

Raste tė mėparshme

Dritan Manaj

Inspektor i antidrogės nė Drejtorinė e Policisė Tiranė, u arrestua, pasi furnizonte me informacione disa prej anėtarėve tė grupit kriminal, i Drejtuar nga Emiliano Shullazi.

Artan Kamberi

Agjent i antidrogės nė policinė e Tiranės, u arrestua sė bashku me trafikantėt e drogės, njė shtetas kosovar dhe dy shqiptarė, tė cilėt transportonin drogė drejt Kosovės.

Armand Kuliēi

Punonjės policie nė Ministrinė e Brendshme, u arrestua sė bashku me njė shtetase nga Tirana, pasi nė adresėn e tij mbėrriti nga Amerika njė pako, me njė sasi droge brenda.

Njazi Kaēupi

Efektiv policie nė komisariatin e Sarandės, u arrestua sė bashku me pesė shtetas tė tjerė, tė dyshuar si trafikantė tė drogės nga Saranda nė drejtim tė Greqisė.

Projekti “CARPO” i KE-sė, ekspertėt mė tė mirė tė administrimit debatojnė pėr ligjin Antimafia

Pasuritė e sekuestruara nga krimi, 7

vende diskutojnė pėr manaxhimin

Shqipėria, Bosnjė-Hercegovina, Kroacia, UNMIK-Kosovė, Mali i Zi, Serbia, si dhe Maqedonia kanė dėgjuar dje, eksperiencat mė tė mira, evropiane nė kėtė drejtim, si dhe nevojėn e pėrforcimit tė kuadrit ligjor pėr kėtė proces

Agjenci pėr administrimin e pasurive tė sekuestruara nga krimi. Ky ka qenė edhe motivi i takimit tė zhvilluar dje, nė kuadėr tė projektit “CARPO”, organizuar nga Kėshilli i Evropės, me praninė e 7 vendeve nga rajoni. Drejtues tė policisė dhe hetimesh nga Shqipėria, Bosnjė-Hercegovina, Kroacia, UNMIK-Kosovė, Mali i Zi, Serbia, si dhe Maqedonia kanė dėgjuar dje, eksperiencat mė tė mira, evropiane nė kėtė drejtim, si dhe nevojėn e pėrforcimit tė kuadrit ligjor pėr kėtė proces. “Zhvillimi i kėtij seminari ėshtė i rėndėsishėm, sepse do tė krijojė koncepte mė tė qarta pėr krijimin e funksionimin e agjencive tė specializuara qė kanė pėr objekt administrimin e pasurive tė sekuestruara, nė funksion tė forcimit tė kapaciteteve pėr hetimin e krimit financiar dhe krimit tė organizuar”, - u shpreh nė fillim tė takimit drejtori i Policisė sė Shtetit, Bajram Ibraj, ndėrkohė qė i pranishėm pėrveē ekspertėve mė tė mirė, evropianė ka qenė edhe manaxheri i projektit Jean-Charles de Cordes.

Hapat ligjorė nė Shqipėri

Lidhur me zbatimin e projektit “CARPO”, nė kuadėr tė luftės kundėr krimit tė organizuar, me ligjin e Kuvendit tė Shqipėrisė nr.9284 datė 30.09.2004-tėr “Pėr parandalimin e goditjen e krimit tė organizuar”, si dhe me Vendimin e Kėshillit tė Ministrave nr.503 datė 30.06.2006-tė “Pėr organizimin, kompetencat dhe funksionimin e Agjencisė sė Administrimit tė Pasurive tė sekuestruara dhe konfiskuara”, nė vartėsi tė Ministrisė sė Financave ėshtė organizuar dhe funksionon Agjencia pėr Administrimin e Pasurive tė Sekuestruara dhe tė Konfiskuara. Ndėrkaq, janė bėrė ndryshime tė rėndėsishme edhe nė legjislacionin penal dhe procedurial penal. Ndryshimet konkrete kanė tė bėjnė kryesisht me cilėsimin mė tė plotė tė provės, ndryshimet e bėra pėr pėrdorimin e teknikave speciale tė hetimit, ndryshimet pėr kalimin e barrės sė provės te poseduesi i pasurisė nė rastet e konfiskimit tė pasurisė sė organizatave kriminale apo tė personave tė pėrfshirė nė krimin e organizuar. “Ndėrkohė, kemi nė projekt ndryshimin e disa neneve nė Kodin Penal dhe Kodin e Procedurės Penale nė lidhje me veprat penale nė ekonomi, sidomos nė fushėn e pastrimit tė parave e pėr monitorimin e transaksioneve financiare”, - tha Ibraj, duke shpjeguar se ėshtė farė pranė miratimit edhe ligji “Pėr pėrgjegjėsinė penale tė personave juridikė” qė parashikohet tė shtojė tė dhėnat dhe pėrgjegjėsitė mbi kėtė fushė. Ndėrkaq, vetėm gjatė vitit tė kaluar, nė kuadėr tė bashkėpunimit ndėrkombėtar, policia shqiptare arriti tė kryente 13 operacione tė pėrbashkėta me ndėrkombėtarėt, duke hedhur kėshtu njė hap tė rėndėsishėm nė lidhjen e marrėveshjeve me homologėt pėr kėtė fushė.

Sekuestrot, ende “stok”

Edhe pse nė dy-tre vitet e fundit ka patur dhjetėra raste sekuestrosh, shumica e pronave ėshtė rrezikuar nga amortizimi pėr shkak tė mosmanaxhimit. Ndėrkohė, vende tė zhvilluara, pėrmes manaxhimit tė pronave tė sekuestruara nga krimi, arrijnė tė krijojnė fonde pėr shėrbime sociale, sidomos nė ndihmė tė fėmijėve tė viktimave nga radhėt e policisė, por edhe pėr shumė projekte tė tjera, policore.

Ndėrkohė, sot, nė ditėn e dytė tė kėtij takimi, pritet tė vijojnė edhe diskutimet e ekspertėve lidhur me gjetjen e rrugėve sa mė efikase, nė kuadėr tė ligjit Antimafia.

Ēfarė ėshtė “CARPO”

Projekti “CARPO” mbėshtet vendet e rajonit tonė pėr tė zbatuar angazhimet e marra nė kuadėr tė Deklaratės sė Londrės tė Nėntorit 2002 “Pėr luftėn kundėr krimit tė organizuar nė Evropėn Juglindore”; nė kuadėr tė Deklaratės sė Brukselit tė Prillit 2003 “Mbi trafikimin e qenieve njerėzore”, si dhe nė kuadėr tė procesit tė Stabilizim-Asocimit.

Shqipėria, Bosnjė-Hercegovina, Kroacia, UNMIK-Kosovė, Mali i Zi, Serbia, si dhe Maqedonia janė shtatė vendet ku aplikohet ky projekt. Takimet e para lidhur me kėtė projekt kanė qenė nė Kroaci, mė 23 shtator 2005-sė dhe mė 21 shtator 2006-tė nė Sarajevė tė Bosnjė-Hercegovinės.

“Segmenti..”, prokuroria, kontroll 6 llogarive bankare tė Karamuēės e Nelajt

Prokuroria i ka kėrkuar disa bankave tė nivelit tė dytė tė dhėna mbi llogaritė bankare tė dy tė dyshuarve pėr trafik droge, tė cilėt u arrestuan gjatė operacionit “Segmenti i ndėrprerė”. Bėhet fjalė pėr 6 depozita tė shtetasve Kujtim Karamuēa dhe Adhurim Nela. Prokuroria ėshtė duke kėqyrur tė gjitha llogaritė bankare edhe tė personave tė afėrm tė tė dyshuarve si trafikantė droge nė sasi tė mėdha. Ndėrsa janė duke u verifikuar edhe tė gjitha pasuritė e tė afėrmve tė dy tė pandehurve, tė cilėt dyshohet se kanė transportuar nėpėr Evropė sasi droge tė ndryshme qė kapin shuma tė mėdha. Javėn e ardhshme pritet qė tė depozitohet nė gjykatė edhe kėrkesa pėr sekuestrimin paraprak tė pasurive qė janė drejtpėrdrejt nė emrin e dy tė pandehurve. Droga u kap si rezultat i survejimit tė lėvizjeve tė dy personave tė arrestuar, pasi oficeri i Antidrogės qė infiltrohet me grupe trafikantėsh, kishte lajmėruar pėr njė ngarkesė tė madhe qė pritej pėr nxjerrje nga vendi. Ai nuk mund tė kishte kontakt me tė arrestuarit, pasi ata kryesisht vepronin nė fshehtėsi, duke pėrdorur bizneset private pėr mbulim. Heroina vinte nga Maqedonia, pėr tė kaluar mė pas nė Itali, ndėrsa nga hetimet njėmujore doli pėrfundimi se vlera e gjithė lėndės narkotike, mendohet t' i pėrkasė shifrės 300 mijė euro. E gjithė sasia e heroinės dhe kokainės bashkė me pėrzierėsit dhe disa sende tė tjera janė gjetur nė katin e pestė tė njė apartamenti nė afėrsi tė stacionit tė trenit. Tė arrestuarve, Kujtim Karamuēa dhe Adhurim Nela, iu janė gjetur edhe dy pistoleta me silenciator dhe dy makina. Po shihen mundėsitė e bashkėpunimit tė tyre me persona jashtė shtetit, kryesisht me furnizuesit nė Maqedoni dhe pritėsit nė Itali.

Anash

Hamdi Haklaj, dosja e ekstradimit gati drejt Suedisė

Dosja pėr Hamdi Haklajn ėshtė gati dhe kėrkesa pėr ekstradim do tė niset brenda pak ditėsh drejt Suedisė. Kjo ka qenė pėrgjigjja e djeshme qoftė nga drejtues tė Ministrisė sė Drejtėsisė, ashtu edhe nga Ministria e Brendshme. Burime nga drejtėsia thanė dje, se provat pėr Haklajn janė tashmė nė proces tė pėrkthimit dhe se pritet qė ekstradimi tė jetė pa probleme. 

Hamdi Haklaj mėsohet tė ketė kėrkuar pėrmes avokatit tė tij nė Suedi statusin e azilantit politik, duke pretenduar se nė rast riatdhesimi i rrezikohet seriozisht jeta. Lajmi ėshtė bėrė i ditur vetėm nga tė afėrmit e Hamdiut, ndėrkohė qė burimet zyrtare kanė deklaruar se nuk kanė dijeni ende pėr njė hap tė tillė. Kėrkesa pėr ekstradim, nė bazė tė marrėveshjeve ndėrkombėtare, nė kuadėr tė Interpolit, duhet tė dorėzohet pranė drejtėsisė suedeze brenda njė afati kohor prej 40 ditėsh dhe nė bazė tė dokumentacionit tė paraqitur nga drejtėsia shqiptare, gjykata do tė vendosė pėr ekstradimin ose jo tė tij.

Haklaj akuzohet pėr ngjarjen e ndodhur mė 10 qershor 2004-tėr, nė vendin e quajtur Qafa e Rumikut nė Tropojė, ku mbetėn tė vrarė Ramė Hoxha dhe mbesa e tij, Fatmira Hoxha. Ndaj tij ka njė tjetėr urdhėr-arresti tė firmosur nga prokuroria e Tropojės, pasi dyshohet tė jetė autor i vrasjes sė Halil Sali Hoxhės, nė shkurt tė vitit 1998-tė.

Prangosja e tij nė Goteborg duket se i dha fund edhe kėrkimit tė njėrit qė qėndronte prej kohėsh ndėr 10 mė tė kėrkuarit shqiptarė nė botė. Ai u shfaq nė pamjen e ndryshuar, i zbardhur nga thinjat dhe pa mustaqe. Ndėrkaq, sipas pamjeve tė shfaqura, “i fundmi i Haklajve” nuk bėri asnjė lloj rezistence, kur policia suedeze e kishte ndaluar pėr njė verifikim, ndėrkohė qė Interpoli suedez mėsohet ta ketė mbajtur pėr njė muaj rresht nėn vėzhgim, derisa janė bindur se bėhet fjalė pikėrisht pėr tė superkėrkuarin e homologėve shqiptarė.

Ndėrkohė, rasti i vonimit tė ekstradimeve u shfaq dy javė mė parė me Aldo Baren teksa Gjykata e Lartė turke ktheu pėr rigjykim kėrkesėn e palės shqiptare nė shkallėn e parė tė gjykatės.

SPORTI

Rezart Dabulla, gati pėr t’u aktivizuar, ka pėrmirėsime Skerdi Bejzade 

Vllaznia, pezullohen shpėrblimet e rrogat

Presidenti: “Ndeshja e sė shtunės nė Gjirokastėr do tė jetė njė provė, ku mendoj se do tė jetė pika qė do tė mė kthejė besimin e plotė tek tė gjithė lojtarėt. Futbollistėt mė premtuan se kjo ndeshje do tė jetė kthesa e vėrtetė. Nuk jam marrė me gjoba, sepse nuk ėshtė njė mjet qė rikuperon tripikėshin, por mund tė jetė edhe njė mjet qė mund tė dėmtojė. I mbetet skuadrės tė reagojė, pėr vete, pėr mua dhe natyrisht pėr publikun futbolldashės tė Shkodrės.”

Priteshin mė shumė sanksione dhe njė dorė e fortė, por gjithēka mbeti pėr ndeshjen e sė shtunės. Jo pezullime, mbahen peng rrogat pėr momentin dhe nuk do tė jepen, nėse nuk fitohet nė Gjirokastėr kėtė fundjavė. Pėr momentin, presidenti i Vllaznisė, Dushaj ėshtė kursyer edhe pse ka lėnė njė limit pėr tė tijtė. Presidenti Fushaj pėr kėtė analizė dhe kėtė “falje” theksoi: “Secili prej futbollistėve mori pėrgjegjėsitė e veta pėr humbjen dhe pasojat qė i sollėn skuadrės, e cila ka humbur pėr momentin vendin e dytė, megjithatė, ky reflektim i tyre mė bėri edhe mua tė jem mė i matur nė vendimet qė do tė merrja. Kisha menduar sanksione ndaj skuadrės, por tashmė ato nuk do tė merren. Pėr momentin, vetėm sa ėshtė pezulluar dhėnia e rrogave mujore deri pas ndeshjes sė radhės me Luftėtarin. Futbollistėt, gjithsesi, janė paralajmėruar se, nė rast pėrsėritjeje ndaj tyre do tė ketė masa ndėshkimore, pse jo edhe pėrjashtime. Nuk falet mė askush, pasi kampionati nuk qėndron i gjatė gjithnjė dhe javėt ikin, teksa objektivat vihen nė pikėpyetje. Nuk kishte pse tė merrnim masa, sepse kemi humbur njė ndeshje dhe momentalisht vendin e dytė, por jemi sėrish shumė afėr realizimit tė objektivave tona, qė do tė thotė se kėtė vend mund ta kapim sėrish nė javėt e ardhshme.” Pas humbjes qė kishte pėsuar Vllaznia nė “Loro Boriēi” me Shkumbinin, nė mbledhjen e sotme pritej qė presidenti Fushaj tė merrte masa tė rrepta ndėshkimore. Faktikisht, nuk ndodhi ashtu. Pėr momentin, vetėm sa ėshtė pezulluar dhėnia e rrogave mujore deri pas ndeshjes sė radhės me Luftėtarin. Futbollistėt, gjithsesi, janė paralajmėruar se, nė rast pėrsėritjeje, ndaj tyre do tė ketė masa ndėshkimore, pse jo edhe pėrjashtime. Ndėrsa, nė mbrojtje tė futbollistėve ėshtė vėnė trajneri i skuadrės Mirel Josa, qė nuk mund tė aludonte pėr askėnd pėr ndoshta ndonjė tolerim: “As nuk me shkon nder mend nje gje e tille. Ne ēdo skuader ku kam qene nuk jam marre me keto gjera. Me intereson te mbaj skudren sa me te bashkuar ne keto momente. Keto probleme qe hapen i bejne veēse keq skuadres. Nuk mund t’i vė gishtin kujt, sepse as mė shkon ndėr mendje qė mund tė bėhet njė diēka e tillė.” Brenda 24-orėve, numri njė i klubit shkodran, duket se ka ndėrruar mendje dhe nė kėtė mes, rolin mė tė madh natyrisht qė e ka luajtur trajneri Josa, i cili ka ngulmuar se nė kėtė moment masat ndėshkimore nuk janė nė tė mirė tė skuadrės. Ndėrkaq, mėsohet se pėr ndeshjen e sė shtunės nė Gjirokastėr, mbrojtėsi Rezart Dabulla pritet tė jetė i gatshėm pėr ndeshjen e kėsaj fundjave me Luftėtarin. Pra, pėr kuq e blutė dhe trajnerin Mirel Josa, pritet aktivizimi i mbrojtėsit veteran, i cili duket sikur ka arritur shėrim tė plotė. Ėshte pėrmirėsuar ndjeshem gjendja shendetėsore e Skerdi Bejzades, por nuk shpresohet qė ai tė jetė i gatshėm pėr tė shtunėn. Sulmuesi kuq e blu po rikuperon demtimin, i cili e ka lene jave te tera jashte fushes se lojes dhe duket sikur po stabilizohet ndjeshem.

Shkurt nga vendi

Shqipėria dhe Sllovenia zbresin -1 nė FIFA

Humbja me Maqedoninė i ka kushtuar njė vend Shqipėrisė nė renditjen botėrore tė FIFA-s pėr muajin mars 2007. Shqipėria, tani ėshtė 88-ta, kurse nė muajin shkurt ajo renditej nė vendin e 87. Vendi ynė rikthehet sėrish nė pozicionin e muajit tetor 2006. Kombėtarja shqiptare ka tashmė minus -1 pikė, nė krahasim me shkurtin 2007. Shqipėria ndodhet nė tė njėjtin vend me Haitin, por qė nė ndryshim nga ne, skuadra ishullore tė Amerikės Qendrore ka ngjitur katėr vende nė renditjen botėrore nė krahasim me muajin shkurt. Nė grupin tonė, Holanda vazhdon dominimin me vendin e 7-tė mė tė mirė nė botė (1313 pikė), Rumania ėshtė ngjitur 1 vend dhe ndodhet nė pozicionin 14 (919 pikė); Bullgaria ka zbritur 2 vende dhe tani renditet e 39-ta (687 pikė); Bjellorusia ka marrė njė bonus +3 vendesh dhe tani ėshtė nė vendin e 66-tė (466 pikė). Sllovenia, kundėrshtari ynė i 24 marsit ka zbritur njė vend dhe tani e shohim nė vendin e 72 (438 pikė). Edhe Luksemburgu ėshtė ngjitur 3 vende dhe tani rendit nė vendin e 178-tė me 45 pikė.

FSHF / Komiteti Ekzekutiv do tė zhvillojė mbledhjen e radhės

Ditėn e enjte do tė mblidhet komiteti ekzekutiv i FSHF-sė, i cili do tė shqyrtojė kėrkesėn e ardhur nga KF “Burreli”. Nė rast se do tė pranohet falja e Burrelit nga KE-ja, atėherė ēėshtja qė ėshtė dėrguar nė KAS-in e Lozanės nga FSHF-ja do tė mbyllet dhe skuadra e Burrelit do tė vazhdojė aktivitetin futbollistik. Ndėrkohė, nė rast tė kundėrt, FSHF-ja do tė vazhdojė mė tej procesin gjyqėsor nė Lozanė pėr dėnimin e KF “Burrelit”. Pėr vazhdimin e procesit gjyqėsor, FSHF-sė i duhet tė paguajė 10 mijė $. Ndėrkohė, sipas informacioneve qė qarkullojne nė FSHF flitet se skuadrės sė Burrelit do t’i pranohet nga komitetit ekzekutiv kėrkesa e bėrė nė FSHF.

Rexhep Roki Lekaj, i gatshėm pėr Sheffield     

Kėshtu shkruan revista "The Star". Kėtij djaloshi 17-vjeēar, i lindur nė Kosovė (Pejė), me nėnshtetėsi Norvegjezė (luan krahun e majtė), i cili i vijon mėsimet nė akademinė e futbollit tė Sheffield Wednesdey i ėshtė premtuar debutimi nė ekipin e parė tė Shefilldit nga manaxheri i ekipit Brian Laws. "Mė pėlqen ajo ēka shoh te Roki", - tha Laws. "Roki do tė luajė sė shpejti", - premtoi Laws. Mė 10 mars, Roki qe inkuadruar nė ekipin e parė qė udhėtoi nė Londėr pėr tė luajtur kundėr QPR, por nė kėtė lojė ai qėndroi nė stol. Ai ka rast pėr t'u aktivizuar nė lojė  mė 13 mars, sepse Roki eshtė sėrish i inkuadruar nė ekipin e parė, ku Shefildi do tė takohet me Colchester. Mbetet tė shpresojmė qė Lekaj tė ketė njė debutim fantastik. Por njė gjė ėshtė e sigurtė qė nė tė ardhmen do tė dėgjojmė shumė dhe do ta shohim nė aksion kėtė talent 17-vjeēar. Roki nuk ėshtė i vetmi talent nė familjen Lekaj. Vėllai i tij, Leon Lekaj, 16-vjeēar, (mesfushor) luan me shumė sukses pėr junoirėt e Sheffield Uensdei.

Aperture faqe 22 me foto sherri te ndeshjes

UEFA/ Komisioni i Disiplinės ndėshkon futbollistėt e sherrit Valencia-Inter

Navarro 7 muaj jashtė, Burdizo 6 ndeshje

Komisioni i Disiplinės pranė UEFA-s ka marrė edhe vendimin e parė nė lidhje me skenėn e shėmtuar qė ndodhi pas ndeshjes sė Champions League, turni i kthimit, Valencia-Inter (0-0), ku interistėt siguruan edhe eliminimin nga gara. 6 ndeshje ėshtė dėnuar pėr mosaktivizim Burdizo e Maikon tė Interit, tre ndeshje pezullim Kordoba dhe dy ndeshje Hulio Kruz. Tė gjitha kėto sanksione nė lidhje me provat filmike. Po keq edhe pėr spanjollėt, tė cilėt morėn dėnimet pėrkatėse: 7 muaj pezullim pėr David Navarro, i cili ėshtė konsideruar si inspiruesi kryesor i tė gjithė kėsaj qė ndodhi nė Mestaja. Ndėrkaq, Markena ėshtė dėnuar me 4 ndeshje. Ndėrkaq, ka shpėtuar dhe ėshtė falur portieri i Interit, Toldo, qė pas ndeshjes ka nxituar nė dhomat e zhveshjes pėr tė kapur Navarron qė nisi sherrin. Asnjė lloj ndėshkimi tjetėr, pėrfshirė edhe njė gjobė prej 250 mijė frangash zvicerane pėr secilin klub. Por nuk ėshtė njė ngjarje e tillė do tė pėrfundojė kėtu, pasi tė dy klubet kanė vetėm 3 ditė kohė qė tė ankimojnė kėtė vendim tė disiplinorit tė UEFA-s. Ka njė shans pėr Navarron, pasi dėnimi mund t’i kalojė edhe nė pjesėmarrjet e tij nė eliminatoret e Europianit me Spanjėn dhe kėshtu, 7 muajt mund tė kalojnė me lehtė, ndėrsa Burdizo mund tė jetė shumė mė vonė nė fushė. Parashikohet qė ai tė jetė nė fushė pėr ndeshjet e Champions, vetėm me ēerekfinalet e sezonit tjetėr tė Ligės sė Kampioneve, nėse natyrisht Interi do tė jetė atėherė.

Merren vendimet e radhės nga ana e Komisionit tė Disiplinės pėr javėn qė shkoi

Shtyu gjyqtarin, pezullohet 2 ndeshje

Nga materialet e paraqitura nga Sektori i Garave te FSHF-se, Komisioni i Disiplines, pasi analizoi dhe shqyrtoi ne teresi dhe ne veēanti dokumentacionin dhe analizoi ēeshtjet ne teresi dhe ne veēanti arriti ne perfundim dhe Vendosi:

1. Futbollisti i KF “Apolonia”, Gabriel Auia per ofendim te arbitrit kryesor e marrje te kartonit te kuq gjate ndeshjes pezullohet 2 (dy) ndeshje dhe gjobitet me 30.000 leke ne baze te nenit 26/7 te K.D.Sportive.

2. Futbollisti i KF “Elbasanit”, Tefik Osmani, per shtyrje te arbitrit kryesor e marrje te kartonit te kuq gjate ndeshjes, per kete qellim pezullohet 2 (dy) ndeshje dhe gjobitet me 50.000 leke ne baze te nenit 26/7 te K.D.Sportive.

3. Futbollisti i KF “Tirana”, Ervin Bulku, per shtyrje me qellim te kundershtarit dhe marrje te kartonit te kuq pezullohet 2 (dy) ndeshje e gjobitet me 30.000 leke ne baze te nenit 26/7 te K.D.Sportive.

4. Arbitrat e mėposhtem te cilet kane gjykuar keto ndeshje:

“U-17”   “U-19”           Laēi-Beselidhja

“U-17”                         Tomori-Skėnderbeu

Per mosparaqitje te dokumentacioneve ne afatet e caktuara ne FSHF u hiqet shperblimi teknik.

5. Futbollisti i KF “Skėnderbeu”, “U-19”, Elvis Frasheri, per ofendim te arbitrit pas ndeshjes pezullohet 3 (tre) jave ne baze te nenit 26/7 te K.D.Sportive.

6. Futbollisti i KF “Apolonise”, Jurid Trola dhe futbollisti i KF “Bilisht Sport”, Antunes Hoxha, per goditje me grushta me kundershtarin denohen 6 (gjashte) jave nga aktiviteti ne baze te nenit 26, 1 b te K.D.Sportive.

7. Per ndeshjen Bilisht Sport-Gramshi, reklamimi i bere per futbollistin Akamba Mengbwa nga KF “Gramshi” nuk ka baze per reklamim, per arsye se futbollisti ne fjale nuk eshte i regjistruar ne listen e federimit te KF “Elbasanit” dhe s’ka asnje detyrim me KF “Elbasanin” dhe eshte i federuar kundrejt rregullave te FSHF-se.

8. Futbollistėt:

Besart Ēokaj i KF “Velecikut”

Ergys Veseli i KF “Pėrparimit”

Per ofendim te arbitrit pezullohet secili nga 3 (tre)  ndeshje ne baze te nenit 26/7 te K.D.Sportive.

9. Ne ndeshjen Memaliaj-Poliēani per mosmarrje te masave organizative te ndeshjes ekipi i KF “Policanit” e fiton ndeshjen me rezultatin 2:0. Per KF “Memaliaj”, Komosioni i Disiplines do te marre ne analize, pasi te kete dokumentacionin e duhur javen e ardhshme.

10. Futbollistėt:

Jovan Biba i KF “Pojanit”

Elton Bregu I KF “Skraparit”

Per goditje me grushta me njeri-tjetrin pezullohen 6 (gjashte) ndeshje secili ne baze te nenit 26/1,b te K.D.Sportive.

11. Futbollisti i KF “Cakranit”, Ermal Cakrani, per protesta e ofendim te gjyqtarit, duke shtyre arbitrin pezullohet 4 (kater) ndeshje ne baze te nenit 26/7 te K.D.Sportive. Kunder ketij vendimi lejohet ankimimi brenda 5 diteve ne Komisionin e Apelit.

Dy seanca stėrvitore, mungon Papa Diop, me shqetėsime shėndetėsore

Dinamo / Rikthehet Redi Jupi nė stėrvitje  

Trajneri i Dinamos, Redi Jupi, i cili nuk ishte pranė skuadrės ditėn e hėnė ėshtė rikthyer nė seancat stėrvitore tė radhės. Arsyet familjare ishin ato qė e kishin mbajtur larg skuadrės trajnerin e bluve, i cili nuk harroi tė zhvillonte edhe njė analizė tė shkurtėr

Ekipi dinamovit, dje ka kryer dy seanca stėrvitore. Nė seancėn e paradites, blutė kanė kryer disa ushtrime nė sallėn e forcės qė ndodhet nė kompleksin e klubit si dhe disa vrapime tė shkurtra nė fushėn stėrvitore. Mbasdite, seanca stėrvitore ka shkuar normalisht, sipas programit tė pėrcaktuar mė parė nga stafi trajnues i Dinamos.

Tek Dinamo, momentalisht ka disa lojtarė tė dėmtuar. Ndėrkohė, mbrojtėsi Papa Diop, i cili nuk ka qenė i pranishėm nė pėrgatitjet e ekipit ka patur temperaturė tė lartė dhe e ka zėnė gripi. Erion Xhafa ėshtė i vetmi nga kampi blu qė do tė mbetet nė grumbullimet e kroatit Otto Bariē pėr ndeshjet e radhės eliminatore ndaj Sllovenisė edhe Bullgarisė. Kjo, sepse Ilion Lika, duke patur parasysh pezullimin e tij nga presidenti Sulaj i ka ardhur “shpata” edhe nga trajneri kuqezi qė e largoi nga lista.

EURO 2008-Ukrainė, seleksioni pėr dy ndeshjet e radhės

Trajneri Oleg Blokhine ka publikuar te merkuren listen e 23 futbollisteve ukrainas per ndeshjet eliminatore te Euro 2008, grupi B, ndaj Ishujve Faroe me 24 mars ne Toftir dhe Lituanise me 28 mars ne Kiev:

Portierė: Alexander Shovkovsky (Dinamo Kiev), Bogdan Shust (Shakhtar Donetsk), Andrei Pyatov (Poltava)

Mbrojtės: Andrei Nesmachny (Dinamo Kiev), Dmitry Chigrinsky, Alexander Kucher, Vyacheslav Svidersky (Shakhtar Donetsk) Andrei Rusol, Alexander Romanchuk, Vladimir Yezersky (Dnepropetrovsk)

Mesfushorė: Oleg Gusev, Ruslan Rotan, Sergei Rebrov, Taras Mikhalik (Dinamo Kiev), Anatoly Timoshchuk (Saint-Pétersbourg/RUS), Yevgeny Levchenko (FC Groningue/HOL), Maxim Kalynychenko (Spartak Moska/RUS), Oleg Shelayev, Sergei Nazarenko ( Dnepropetrovsk)

Sulmues: Andrei Shevchenko (Celsi/ANG), Andrei Voronin (Bayer Leverkuzen/GJER), Alexei Belik, Andrei Vorobei (Shakhtar Donetsk).

Manchester dominon mbi seleksionin europian

Ekipi anglez i Manchester United, mundi te marten ne mbremje ne Old Trafford, 4-3 (4-1) nje seleksion te yjeve boterore, ne nje ndeshje me rastin e 50-vjetorit te Traktatit te Romes, akti themelues i Bashkimit Europian, nenshkruar me 25 mars 1957. 1957-ta eshte gjithashtu viti i debutimit te Manchester United ne kompeticionet europiane. Para ndeshjes, te dy ekipet u prezantuan nga Michel Platini, president i UEFA dhe José Manuel Barroso, president i Komisionit Europian.

Ke foto

Henri: “Te Arsenali, deri nė pension”

Kapiteni i Arsenalit, Tieri Anri, ka mohuar zėrat e medias angleze se ai ka luajtur ndeshjen e fundit pėr “topēinjtė” dhe nė verė do tė ndėrrojė klubin, duke thėnė se do ta pėrfundojė karrierėn nė Arsenal. “Mė vjen keq pėr kėtė edicion, por lėndimet e shumta janė pasojė e edicionit tė kaluar, ku jam angazhuar sė tepėrmi nė fushėn e gjelbėr. Nuk jam lojtar mė i dobėt se sa kam qenė dhe as Arsenalin nuk e dua mė pak se sa e kam dashur. Thjesht, ky ėshtė njėri nga ato vitet, tė cilat njeriu dėshiron t’i harrojė sa mė shpejt”, - ka thėnė Anri. Futbollisti i kombėtares sė Francės, ka pohuar se, njė nga arsyet kryesore pėr afėrsinė e tij me Arsenalin ėshtė fakti se nė krye tė skuadrės ėshtė Arsen Vangeri. “Do tė luaj pėr Arsenalin deri nė fund tė karrierės, pėrkatėsisht derisa njerėzit nė klub dhe tifozėt do tė dėshirojnė tė mė shohin nė fushėn e gjelbėr. E kam lidhur tė ardhmen time me tė ardhmen e Vengerit dhe mendoj se, sė bashku do tė plakemi nė Arsenal. Klubi po shkon nė drejtimin e duhut. Kemi njė numėr tė madh tė futbollistėve tė rinj shumė tė talentuar dhe pėr kėtė arsye ndihem shkėlqyeshėm nė kėtė klub”, - ka nėnvizuar Anri. Kapiteni i “topēinjve”, nė fund iu ka premtuar tifozėve se nė edicionin e ardhshėm, sėrish do tė jetė “ai ujku i vjetėr”, siē janė mėsuar ta shohin tifozėt londinezė. “Kėsaj vere do tė filloj tė stėrvitem shumė mė herėt se pjesa tjetėr e skuadrės. Tash kam kohė tė mjaftueshme pėr t’u shėruar plotėsisht dhe tė pėrgatitem sa mė mirė pėr edicionin e ri, i cili jam i bindur se pėr klubin tim do tė jetė shumė mė i suksesshėm se sa ky i tanishmi”, - ka pėrfunduar Anri.

Ke foto

Toti apo Kristiano Ronaldo, ku anon mė shumė peshorja?     

Pasi shorti i ka vėnė pėrballė me Manēester Junajtedin nė ēerekfinale tė Ligės sė Kampionėve, drejtuesit dhe futbollistėt e Romės janė ‘vėrsulur’ nė yllin e ri portugez, Kristiano Ronaldo. Drejtoresha ekzekutive e Romės, Rosella Sensi, babai i tė cilės Franko ėshtė pronar i klubit, ka pohuar se 30-vjeēari Franēesko Toti, i cili nė kėtė edicion nė kampionatin italian ka shėnuar 16 gola, ėshtė mė i mirė se ylli i Manēesterit. Me atė ėshtė pajtuar edhe mesfushori, David Pizaro. “Ronaldo ėshtė njė futbollist i shkėlqyeshėm, por ende duhet tė vrapojė pėr tė arritur atė qė e zotėron Toti”, - ka theksuar futbollisti kilian. Trajneri i Romės, Luēiano Spalleti, ka theksuar se, mesfushori brazilian, Alesandro Mansini, ėshtė mė i mirė se Kristiano Ronaldo. “Dyluftimi ndėrmjet kėtyre dy futbollistėve do tė jetė i shkėlqyeshėm. Qė tė dy kanė shpejtėsi, teknikė dhe janė inventivė. Ronaldo ka dėshmuar se ēfarė di, para golit tė Larsonit ndaj Lilės. Mirėpo, Mansini e la nėn hije me golin e shėnuar ndaj Lionit, prandaj mund tė thuhet se pėr momentin ėshtė mė i mirė se Ronaldo”, - ka theksuar Spalleti. Madje edhe vetė Franēesko Toti, kur ėshtė pyetur se cilin futbollist tė Manēesterit e sheh si kėrcėnuesin mė tė madh. Ai plotėsisht e ka injoruar portugezin, duke thėnė: “Manēester Junajtedi ka shumė futbollistė tė mirė, por ai, i cili mė pėlqen mė sė shumti ėshtė Uejn Runi.” Por, nuk mendojnė tė gjithė kėshtu. Legjenda e futbollit anglez, Bobi Ēarlton, ka thėnė se nė lojėn e portugezit tė ri ka diēka qė deri mė tash nuk e ka parė asnjėherė dhe kur kėtė e thotė njė futbollist, i cili vitet e tij mė tė bukura i kaloi krah pėr krah me lojtari si Xhorxh Best dhe Denis Lou, atėherė kjo nuk ėshtė deklaratė e parėndėsishme. “Ronaldo ėshtė mė tė vėrtetė i shkėlqyeshėm. Vetėm lojtarėt e mėdhenj mund ta zėnė demin pėr brirė dhe t’i ngrejnė njerėzit nė kėmbė, kurse kjo gjė, atij kohėve tė fundit po i shkon pėr dore. Ai bėn gjėra, tė cilat nuk i kam parė kurrė dhe ėshtė shumė i fuqishėm. Nėse e shkelni, ai nuk brengoset shumė, thjesht vazhdon me ritmin e tij. Goli i tij ndaj Fulhamit ishte i shkėlqyeshėm dhe mendoj se ai ėshtė lojtar shumė mė me vlerė se sa mendojnė njerėzit e kėtushėm”, - ka pohuar Ēarlton. Me legjendėn e futbollit anglez ėshtė pajtuar edhe Dejvid Bekami. “Ajo qė ka arritur ėshtė e pabesueshme, veēmas kur kemi parasysh se si e nisi edicionin - grindja me Runin dhe gjėrat e tjera. Pėr herė tė parė e kam parė kur Anglia luajti me Portugalinė dhe qė atėherė e kam ditur se Manēester Junajtedi ka njė futbollist tė veēantė. Kur ia kanė dhėnė fanellėn me numrin 7 ka menduar se do tė jetė njėri nga futbollistėt mė tė mirė nė botė dhe tashmė, ai ėshtė shumė afėr kėtij epiteti”, - ėshtė shprehur Bekam.

RRETHE

REPORTAZH/Nxėnėsit e shkollave parakalojnė si karnavale

Dita e Verės, piknikė, panair dhe festime nė natyrė

Dje Elbasani ka numėruar dyfishin e popullsisė sė tij, me tė ftuarit e ardhur, jo vetėm nga qytete tė ndryshme, por edhe nga vende pėrtej kufijve tanė...

(Boxe)

Dita e Verės, kryeministri uron qytetarėt

Kryeministri, Sali Berisha, gjatė mbledhjes sė djeshme tė Kėshillit tė Ministrave nuk ka lėnė pa pėrmendur dhe pa uruar tė gjithė Shqiptarėt “Gėzuar Ditėn e Verės”. Gjatė kėsaj mbledhjeje, ku janė marrė vendime pėr pėrmirėsimin me furnizimin me energji tė shqiptarėve, kryeministri i vendit ka uruar shqiptarėt pėr kėtė festė, e cila ėshtė kthyer nė mbarėkombėtare, por epiqendra e saj ėshtė qyteti i Elbasanit.

Zv/kryeministri Oketa feston nė Elbasan 

Ndryshme nga vitet e tjera, kryeministri i vendit ka preferuar ta festojė kėtė ditė, duke miratuar vendime me rėndėsi madhore dhe duke mos vizituar qytetin e Elbasanit, por nė qytetin e Elbasanit ka qenė i pranishėm zv/kryeministri Gazmend Oketa, i sapodeklaruar, por ende i padekretuar nga Presidenti i Republikės. I shoqėruar nga bashkėshortja e tij, z.Oketa ka marrė pjesė edhe nė panairin e Ditės sė Verės 2007. Duket se zv/kryeministri, ende i padekretuar ka menduar ta festojė kėtė ditė, pikėrisht nė qytetin qė pėr njė ditė tė vetme kthehet nė kryeqytetin e verės.

------------------------------------------------------------------------------------------

 ELBASAN- 14 marsi ėshtė festuar dje nė “kryeqytetin” e tij tradicional me ritualin shekullor, piknikė dhe festime nė natyrė, pa e prishur traditėn shekullore. Karnavalet e nxėnėsve tė shkollave 9- vjeēare dhe tė mesme kanė hapur axhendėn e veprimtarive tė kėsaj dite. Tė inkuadruar nė kolona rreshtore, hipur mbi karroca tė zbukuruara, qindra fėmijė kanė qenė pjesė e dekorit tė festės tradicionale. Ata kanė hedhur edhe parrulla tė ndryshme kundėr ndotjes, paqes dhe lumturisė.

Mė pas, aktiviteti ka vijuar nė pallatin e sportit “Tomorr Sinani”, ku nėn himnin e interpretuar nga banda frymore “Afėrdita”, kryetari aktual i bashkisė, Ardian Turku, sė bashku me kryetarin e Dhomės sė Tregtisė dhe Industrisė tė qarkut tė Elbasanit, Veli Kazazi, kanė prerė edhe shiritin e hapjes sė edicionit tė 11 tė panairit “Dita e verės 2007”. Tė pranishėm nė kėtė ceremoni kanė qenė edhe pushtetarė tė pushtetit lokal si dhe zv.kryeministri Gazmend Oketa. Gjatė vizitės nė panair, ai ka uruar biznesin elbasans, por edhe atė kombėtar pėr pjesėmarrjen nė kėtė eveniment, duke e cilėsuar vizitėn e tij jo si zv.kryeministėr, por si deputeti i Kuvendit tė Shqipėrisė. 

Ndryshe nga vitet e tjera, nė panairin “Dita e Verės 2007”, kėtė vit kanė marrė pjesė 45 firma tė ndryshme, ku 12 prej tyre pėr herė tė parė. Midis tyre ishin edhe firmat e mėdha “Benz Mercedes” dhe “Volkswagen”.

Panairin e kanė vizituar vetėm pėrfaqėsues tė Aleancės sė Madhe qeverisėse, ndėrkohė qė tė binte nė sy mungesa e pėrfaqėsuesve tė opozitės.

Nė axhendėn e festės pagane tė Ditės sė Verės, nuk ka munguar edhe pjesėmarrja e poetėve tė Shqipėrisė, por edhe tė Ballkanit. Edhe kėtė vit, Lidhja e Shkrimtarėve dhe Artistėve tė Shqipėrisė dhe Dega e Lidhjes sė Shkrimtarėve nė Elbasan, me mbėshtetjen e bashkisė kanė organizuar festivalin poetik mbarėkombėtar tė titulluiar “Trėndafilat e ditės sė Verės”. Poetėt nga gjithė vendi, diaspora e tė huaj kanė trokitur gotat sa pėr festėn, aq edhe pėr ritualin e pėrvitshėm poetik qė do tė pasonte nė sallėn e teatrit “Skampa”. Poetėt, tė mbledhur tok, kanė recituar me pasion poezitė e tyre tė krijuara ndėr vite, kushtuar mallit, dashurisė, tė madhes Nėnė Terezė, etj. Parada poetike ka pėrfunduar me njė drekė pune, e pėrcjellė me kėngė e valle.

                                               Dreka nė natyrė

Me qindra qytetarė elbasanas si dhe shumė tė ardhur nga qytete tė ndryshme tė Shqipėrisė, mbasi kanė marrė pjesė nė aktivitetet e ndryshme tė realizuara me rastin e Ditės sė Verės, nė orėn e drekės kanė braktisur qytetin dhe mbas preferencave tė tyre kanė preferuar qė drekėn e Ditės sė Luleve, t’ua servirin miqve tė tyre nė natyrė.

Kodėr Krasta, Bysheku, parku “Rinia”, Kurora e Gjelbėrt, apo siē njihet ndryshe Ullishta si dhe hijet e e pemės sė Krrabės kanė qenė edhe pikat referuese tė elbasanllinjve pėr tė shtruar drekėn e kėsaj feste pagane. Me qindra njerėz, disa me automjete disa edhe me autobusa janė ngjitur nė Krastė, ku ajri i pastėr dhe peisazhi i qytetit tė Elbasanit duket nga maja e kėsaj kodre. Dje, Elbasani ka numėruar dyfishin e popullsisė sė tij, tė ftuar si miq nė festėn mė tė veēantė tė kėtyij qyteti, tė ardhur nga vendi dhe pėrtej kufijve tanė. Festimet kanė vazhduar deri nė orėt e vona tė kėsaj nate.

SUELA AZEMI

Kryeqyteti feston Ditėn e Verės

Ballakume edhe nė Tiranė

Shitja e ballakumeve, ėmbėlsirės tradicionale tė Ditės sė Verės ka qenė njė nga karakteristikė e festės sė djeshme nė kryeqytet. Bulevardet e kryeqytetit, dje kanė qenė tė pushtuar nga turma njerėzish dhe ballakume. Ndonėse rendi ėshtė organizuar shumė mirė, duke mos lejuar qarkullimin e makinave pėr njė afat kohor nga ora 9.00 deri nė 14.00 nė bulevardet kryesore, ata nuk mund tė kujdeseshin edhe pėr pastėrtinė e tij. Me mijėra qytetarė nė kėtė ditė kanė preferuar tė bėjnė njė “paradė” nė rrugėt e Tiranės, ndonėse pa asnjė qėllim tė veēantė, por me njė organizim individual. Liqeni i kryeqytetit ka qenė pika e pėrbashkėt, ku shumė prej tyre kanė preferuar tė shkojnė pėr ndonjė piknik familjar apo shoqėror. Tė pyetur pėr historinė e Ditės sė Verės, shumė individė nuk kishin asnjė version pėr kuptimin e saj. Vangjeli, njė burrė i moshuar nė moshė, i ardhur nga Fieri me banim nė Tiranė e kishte harruar fare sė ēfarė ishte kjo ditė. Megjithatė, bulevardet e kryeqytetit ishin tejmbushur me njerėz, tė cilėt donin vetėm tė shrytėzonin njė ditė pushimi. Ajo qė binte nė sy menjėherė ishte mungesa e kulturės sė qytetarisė nga ana e qindra individėve. Pėr njė ditė tė vetme vere, banorėt janė nė gjendje qė tė shkatėrrojnė atė qė prej vitesh ėshtė punuar. Gjelbėrimin, tė cilin nė vend qė ta shtojmė akoma mė shumė e shkelim me kėmbė dhe lulet qė janė karakteristike tė kėsaj stine i kėputim me pa tė voglėn mėshirė. Nė kėtė ditė pushimi pėr ata qė punojnė, i vetmi institucion qė nuk ishte pushim edhe sot ishte Kryeministria. Kryeministri Berisha iu ka uruar dje tė gjithė shqiptarėve Ditėn e Verės.

“Festa e Luleve” nė Verilindje

Fėmijėt ndezin flakė Natėn e Verės

KUKĖS-Megjithėse Dita e Verės ėshtė “monopol” i elbasanllinjve, banorėt e trevės sė Kukėsit si gjithnjė e kanė festuar atė nėpėrmjet ritualit pagan, qė fillon nė mbrėmjen e 13 marsit e pėrfundon nė orėt e vona tė 14 marsit. Orėt e vona tė mbrėmjes janė pėrflakur nga qindra zjarre tė ndezura gjatė kremtimit tė Natės sė Verės. Sipas traditės, fėmijėt grumbullojnė drurė e shkurre, goma automjetesh tė dala jashtė pėrdorimit pėr tė ndezur zjarret nė mbrėmjen e Natės sė Verės. Sipas traditės, zjarret ndizėn nė vendet mė tė dukshme tė fshatrave dhe krahasohen me fshatrat e tjerė pėr masėn mė tė madhe dhe kohėzgjatjen e zjarrit. Nata e Verės pasohet me aktivitete tė tjera. Tradita pėrmbushet me ruajtjen e Natės sė Verės. Moshatarė tė rinj e tė reja mblidhen e qėndrojnė nė njė ambient tėrė natėn zgjuar pėr tė ruajtur Natėn e Verės. Ata kėndojnė, tregojnė histori tė ndryshme dhe luajnė sė bashku deri nė tė aguar. Ende pa zbardhur shkojnė nė burimet e fshatit dhe hedhin nė ujė rrathė me thupra shelgu, tė cilat i mbajnė nė kokė gjatė gjithė natės. Gojėdhėnat, sipas tė cilave veprohet edhe sot, thonė se nė kėtė mėnyrė heqin dhimbjet e tė kėqijat nga trupi e shpirti. Nė ujė tė rrjedhshėm hedhin edhe gurė tė madhėsive tė ndryshme nė emetim tė gjalpit apo djathit. Ndėrsa, nė Ditėn e Verės gatuhet masivisht nga amvisat lumjane, flija tradicionale e Lumės.

B. MUĒMATA

Vetėvaret 40-vjeēari, babai i dy fėmijėve

KORĒĖ- Njė 40-vjeēar, lindur nė fshatin Koritė dhe banues nė qytetin e Korēės, i quajtur Gėzim Qazimi, ėshtė gjetur i vetėvarur nė ambientet e shtėpisė sė tij. Pėr momentin, mendohet se shkak pėr vetėvarjen e Qazimit mund tė jetė bėrė sėmundja e tij psikike, pasi siē ėshtė pohuar edhe nga burimet spitalore tė Korēės, viktima vuante prej kohėsh nga kjo sėmundje. Grupi hetimor i ngritur pėr kėtė qėllim ka shkuar menjėherė nė vendin e ngjarjes, ku ka konstatuar vetėvarjen e 40-vjeēarit Gėzim Qazimi. Lidhur me kėtė ēėshtje janė marrė nė pyetje tė afėrmit e viktimės si dhe persona tė tjerė qė mund tė kishin dijeni mbi ngjarjen. Sipas hetimeve tė deritanishme rezulton se, 40-vjeēari ishte i martuar dhe kishte dy fėmijė. Ndėrkohė, tė afėrmit e tė vetėvarurit kanė pohuar se, 40-vjeēari kishte kohė qė vuantė nga sėmundjet nervore. Nė momente tė veēanta, janė shprehur ata, gjendja e tij rėndohej mjaft. Deklarimet e familjarėve tė viktimės janė provuar edhe nga tė dhėnat e shėrbimit spitalor nė Korēė, tė cilat kanė vėrtetur sėmundjen psikike tė 40-vjeēarit. Burimet policore bėnė tė ditur gjithashtu se, 40-vjeēari ishte gjetur i vetėvarur nė orėn 12.45 minuta, nė ambientet e shtėpisė sė tij, gjatė kohės qė ndodhej i vetėm nė shtėpi. Vetėvarja ėshtė konstatuar fillimisht nga njerėzit e familjes, tė cilėt kanė vėnė nė dijeni komisariatin e policisė. Grupi hetimor, i ndodhur nė vendin e ngjarjes, pas kėqyrjes sė kufomės, ka dalė nė pėrfundimin se, pėrveē shenjave tė vetėvarjes nuk janė gjetur gjurmė tė tjera. Trupi i viktimės ka pėrfunduar nė morg, ku priten edhe tė dhėnat e mjekėsisė ligjore. Gjithsesi, hetimet e deritanishme flasin pėr njė vetėvarje pėr shkak tė sėmundjeve psikike, nga tė cilat vuante babai i dy fėmijėve.

Seldi Hasanasi

(FOTO ėshtė tek dita one me “Furgoni i vdekjes”)

Shkak ėshtė bėrė shpejtėsia tej normave tė lejuara

Aksident tragjik, pesė tė vdekur

Pesė viktimat kanė qenė duke biseduar buzė rrugės, ndėrsa, pas aksidentit, drejtuesi i mjetit Kadri Rusta, ėshtė larguar nga vendi i ngjarjes, pėr t’u dorėzuar mbas rreth njė orė e gjysmė nė polici...

VIKTIMAT

. Naze Plaka, 60 vjeē, banore e fshatit Qyrkė (vdekur)

. Liri Asllani, 45 vjeē, banore e fshatit Lumas (vdekur)

. Esma dhe Flutura Asllani, vajzat binjake tė Lirisė, nga 15 vjeē (vdekur)

. Abibe Bujar Vishkulli, 15 vjeē (vdekur nė spital)

(BOX)

Aksidenti, humb jetėn adoleshenti

GJIROKASTĖR-Ka qenė Kthesa e Lazarit dje, arena e njė aksidenti me pasojė vdekjen e njė adoleshenti. Sipas policisė, ngjarja ka ndodhur rreth ores 15:00, kur njė makinė brenda sė cilės udhėtonin pesė adoleshentė ka dalė nga rruga dhe ėshtė pėrplasur me njė godinė. Nė kėtė aksident ka mbetur i vdekur i ndjeri Redi Idrizi, 16 vjeē, ndėrsa kanė shpėtuar pa asnjė dėmtim 4 shokėt e tij tė gjimnazit “Asim Zeneli”. Sipas policisė, pesė adoleshentėt e hipur nė makinėn qė drejtohej nga Ledio Shane, po ktheheshin nga njė lokal nė Dropull, ku kishin shkuar pėr tė festuar Ditėn e Verės. Policia tha se, shkak pėr kėtė aksident ka qenė shpejtėsia e madhe.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

ELBASAN-Njė aksident tragjik ka ndodhur mesditėn e djeshme nė aksin rrugor Elbasan–komuna Klos, nė fshatin e quajtur Mollas. Pasojė e tij ka qenė vdekja e pesė femrave, tė cilat janė pėrfshirė nga vrulli i pakontrolluar i njė automjeti. Ngjarja tragjike, qė vjen pas asaj tė ndodhur dy ditė mė parė nė Malėsi tė Madhe ka ndodhur, pikėrisht mesditen e Ditės sė Verės, rreth orės 16: 00. Sipas policisė, njė kamionēinė e tipit “Benz Mercedez”, me targa EL 7652 B dhe drejtues shtetasin Kadri Nuri Rusta, banues nė fshatin Gregan, si pasojė e shpejtėsisė ka dalė nga rruga, duke marrė pėrpara 5 viktimat. 15-vjeēarja A. Vishkulli, pas aksidentit u dėrgua nė gjendje tė rėndė shėndetėsore nė spitalin rajonal tė Elbasanit, por nuk ka arritur tė mbijetojė. Sipas dėshmitarėve okularė, tė cilėt e kanė parė aksidentin tragjik nga njė largėsi prej 300 metrash, 5 viktimat, pėrkatėsisht: Naze Plaka 60 vjeē, banore e fshatit Qyrkė dhe Liri Asllani, 45 vjeē, banore e fshatit Lumas, e cila ishte e shoqėruar me dy vajzat e saj binjake Esma dhe Flutura Asllani, pėrkatėsisht nga 15 vjeē, si dhe Abibe Bujar Vishkulli, 15 vjeē, e cila gjeti vdekjen nė spitalin rajonal tė Elbasanit, kanė qenė duke biseduar buzė rrugės. Nė momentin qė kamionēina po drejtohej drejt tyre ka qenė me njė shpejtėsi tej normave tė lejuara, ēka ka bėrė qė tė marrė pėrpara tė pesė kėmbėsorėt. Menjėherė mbas aksidentit, drejtuesi i tij Kadri Rusta, i cili kishte nė bordin e automjetit edhe djalin e tij ėshtė larguar nga vendi i ngjarjes dhe vetėm mbas rreth njė orė e gjysmė, ai ėshtė vetėdorėzuar nė komisariatin e policisė sė Elbasanit, ku edhe ėshtė marrė nė pyetje nga specialistė tė qarkullimit rrugor dhe organet hetimore tė prokurorisė. Pesė viktimat kanė qenė duke punuar nė njė serė qė ndodhej buzė rrugės sė fshatit Lumas dhe nė momentin e aksidentit kanė qenė duke shkuar nė shtėpi. Menjėherė nė vendin e ngjarjes ka shkuar edhe policia rrugore si edhe vetė drejtori i policisė sė qarkut tė Elbasanit, Shemsi Premēi, tė cilėt kanė bėrė tė mundur edhe spostimin e makinės nga kanali nė rrugė. Organet kompetente vazhdojnė akoma hetimet.

Suela Azemi

Gjendet i vdekur anglezi

VLORĖ-Pasditen e ditės sė djeshme, rreth orės 19:00, nė njė nga pallatet nė qendėr tė Orikumit ėshtė gjetur i vdekur njė shtetas anglez i moshės 75 vjeē. Konstatimi i vdekjes sė tij ėshtė konstatuar nga  komshinjtė e tij. Sipas policisė, 75-vjeēari, Mark Prikard, shtetasi anglez, i cili pėr disa vite rresht jetonte nė njė jaht tė ankoruar nė portin e Orikumit, ka vdekur nga njė atak kardiak. Komshinjtė e tij sqaruan se Prikardi kishte tri ditė qė nuk kishte dale nga dhoma. Komshinjtė kanė vėnė re se nga hyrja e anglezit vinte njė erė shumė e keqe. Duke patur parasysh kėtė fakt, ata kanė menduar se diēka duhej tė kishte ndodhur. Mė pas janė detyruar tė hapin derėn me forcė pėr tė parė se ēfarė kishte ndodhur, por kur kanė hyrė kanė gjetur anglezin tė shtrirė nė krevat, tė zbuluar, tė veshur. Pranė shtratit, ai kishte vjellė tė gjithė ushqimin. Sa kanė parė kėtė situatė dramatike, komshinjtė kanė njoftuar policinė, e cila, sė bashku me mjekun ligjor kanė mbėrritur nė vendngjarje. Mbas kryerjes sė ekspertizės mjeko- ligjore, grupi i ekspertėve ka konstatuar se vdekja e anglezit ėshtė shkaktuar nga njė infarkt nė bllok, i cili nuk i ka dhėnė atij mundėsinė tė kėrkojė ndihmėn e nevojshme mjekėsore.

Ergys Alushi

Vendimi, nė burg ēifti vrasės i vajzės

SHKODĖR- Gjykata e Shkodrės vendosi tė martėn, masėn e sigurisė "burg pa afat" pėr 64-vjeēarin, qė 11 vjet mė parė vrau dhe mė pas groposi vajzėn e tij 22-vjeēare, njė krim ky i zbuluar vetėm pak ditė mė parė. Tė njėjtėn masė sigurie, gjykata ka dhėnė dhe pėr gruan e tij, njerkėn e vajzės. Seancat ndaj dy bashkėshortėve, Brahim dhe Nurije Facaj, tė cilėt akuzohen pėr vrasjen nė bashkėpunim tė 22-vjeēares Afėrdita Facaj janė zhvilluar tė ndara, ndėrsa trupi gjykues, prokurorja dhe avokatėt kanė qenė tė njėjtė. Kryetare e trupit gjykues ishte Anita Mici, prokurore e ēėshtjes, Edlira Cufi, ndėrsa mbrojtja pėrfaqėsohej nga avokati Xhelal Bajraktari. Tė dy bashkėshortėt e kanė pranuar autorėsinė e krimit, por secili prej tyre ka deklaruar se e kanė kryer tė vetėm atė (krimin). Babai i vajzės, 64-vjeēari Brahim Facaj, mėsohet tė ketė thenė pėrpara trupit gjykues se e ka vrarė tė bijėn me sende tė forta, sėpatė, pėr tė mbrojtur nderin e familjes. "Vajza ishte larguar jashtė shtetit pa pėlqimin tim, duke marrė njė rrugė tė gabuar", - mėsohet tė ketė thėnė 64-vjeēari. Ndėrsa, njerka e vajzės, Nurije Facaj, 60 vjeē, sipas burimeve, ka deklaruar se, "pas kthimit nga jashtė shtetit, vajza kishte filluar tė vinte vonė nė shtėpi, duke ngjallur reagimin e opinionit tė fshatit". 60-vjeēarja Facaj ėshtė transportuar, pas kėsaj mase, nė dhomat e paraburgimit tė Tiranės, ndėrsa bashkėshorti i saj ėshtė izoluar nė qelitė e komisariatit tė Shkodrės.