EDITORIAL

Komisionerėt e Shijakut dhe prokuroria e Sollakut

Mero Baze

Diplomatėt perėndimorė dhe pėrfaqėsues tė lartė tė politikės evropianė kanė bėrė kritika tė ashpra pėr mėnyrėn sesi Edi Rama u pėrpoq tė bllokonte procesin elektoral nė Shijak dhe ta ēonte atė drejt destabilizimit. Fillimisht, pėrmes ambasadorėve kryesorė nė Tiranė dhe pastaj me vizitėn e komisionerit Oli Rehn, u bė i qartė shqetėsimi perėndimor pėr precedentin e krijuar nė Shijak nga lideri i Partisė Socialiste.

Por, cili ishte reagimi i prokurorisė?

Megjithėse sipas Kodit Zgjedhor ndaj komisionerėve qė braktisėn detyrėn dhe morėn me vete vulat, u bė padi penale, kryeprokurori, Dhori Sollaku, injoroi ēėshtjen dhe i la tė lirė tė gjithė komisionerėt, pasi u morėn nga 5 minuta nė pyetje. Situata u bė dhe mė qesharake mė pas, kur njė nga drejtueset e PS-sė, Arta Dade, theksoi se ata u larguan nga zgjedhjet me vullnetin e tyre, ēka, megjithėse ėshtė tallje me komisionerėt, nga ana ligjore pėrbėn njė vepėr tė pastėr, penale. Dhori Sollaku sėrish nuk veproi. Nėse e krahasojmė kėtė rast me arrestimin e kryetarit tė Ballit Kombėtar Demokrat, Artur Roshi, situata ėshtė njėqind pėr qind kundėr zotit Sollaku. Zoti Roshi ėshtė arrestuar dhe mbahet nė burg pėr njė krim qė nuk ėshtė bėrė. Ai akuzohet se ka dashur tė kandidojė njė njeri me mbiemrin Rama, i cili vdiq para ditės sė zgjedhjeve. Njeriu qė i ka marrė firmėn kandidatit ėshtė gjallė dhe dėshmon qė ia ka marrė ai. Zoti Roshi nuk ka asnjė lidhje personale me procedurėn e marrjes sė firmės dhe as me ndonjė krim elektoral. Nė ndryshim me tė, Edi Rama ka konsumuar njė krim elektoral, pasi iu ka bėrė thirrje komisionerėve tė tėrhiqen. Deputetėt socialistė nė ēdo qendėr votimi kanė tėrhequr komisionerėt shpesh me dhunė dhe janė pėrpjekur tė destabilizojnė procesin. I pari qė duhet tė arrestohej nė kėtė rast ishte Edi Rama. Ky njeri e ka destabilizuar procesin dhe po tė mos administrohej me kompetencė nga KQZ-ja, situata do tė dilte jashtė kontrollit. Nė kėtė rast, siē thotė dhe prokurori Bilbil Mete, “vihet nė rrezik Marrėveshja e Asocim-Stabilizimit”, ndaj fajtori duhet tė arrestohet.

Pra, kemi dy sjellje krejtėsisht tė kundėrta tė kryeprokurorit Sollaku ndaj Edi Ramės dhe njė partie tė vogėl, historike. Ai ka arrestuar njė kryetar partie pa asnjė faj dhe pa asnjė pėrgjegjėsi, vetėm pse ka bėrė padi Edi Rama kundėr tij dhe nuk arreston as komisionerėt socialistė dhe as kryesocialistin qė i ka urdhėruar ata tė prishin procesin. E gjithė kjo nuk ka shumė rėndėsi pėr tė dėshmuar anėsinė e Sollakut dhe vėnien e tij nė shėrbim tė Edi Ramės si njė dordolec qė pėrpiqet t`i trembė atij kundėrshtarėt. Problemi qėndron se Dhori Sollaku pėrbėn rrezik real pėr procesin elektoral nė vazhdim nė Shqipėri, pasi ai ėshtė i gatshėm tė tolerojė ēdo krim elektoral, tė kryer nga Edi Rama dhe ndėrkohė, ėshtė i gatshėm tė ushtrojė raprezalje ndaj shumicės nė pushtet qė i quan kundėrshtarė politikė, se kanė votuar pėr shkarkimin e tij. Duke inkurajuar Edi Ramėn dhe socialistėt tė vazhdojnė me teorinė e prishjes sė zgjedhjeve, Dhori Sollaku kthehet realisht nė njė rrezik pėr stabilitetin e vendit. Po t`i shtosh kėtij portreti dhe natyrėn e tij, tinzare dhe hakmarrėse, ne gjendemi pėrballė njė instrumentalizimi tė pashoq, politik tė prokurorisė shqiptare, e cila tashmė ėshtė mė politike dhe mė hakmarrėse ndaj kundėrshtarėve tė Partisė Socialiste se ē`ka qenė prokuroria e Aranit Ēelės. Dhe ky politizim nuk vlen pėr tė thėnė vetėm qė Dhori Sollaku ėshtė thjesht njė dordolec. Ky politizim i skajshėm vlen pėr tė kuptuar se asnjė ligj i shkelur nga Edi Rama dhe asnjė penalitet i shkaktuar prej tij dhe mbėshtetėsve tė tij nuk do tė ndėshkohet. Kjo bėn tė pavlefshme ēdo reformė zgjedhore, ēdo konsensus pėr president dhe ēdo pėrpjekje pėr tė luftuar krimin nė Shqipėri. Mėnyra sesi Dhori Sollaku u soll ndaj njė krimi tė qartė, elektoral nė Shijak prej Edi Ramės, tė dėnuar ndėrkohė ndėrkombėtarisht dhe mėnyra tjetėr sesi vrapon pėr tė penalizuar ēdokėnd qė nuk ėshtė mbėshtetės i Ramės siē ėshtė rasti i Ballit apo kandidatit tė pavarur nė Bushat, na tregon tė gjithėve se ai ėshtė inkurajuesi i vetėm i destabilitetit tė mundshėm, politik nė Shqipėri, destabilitet qė mė sė shumti vjen prej krizave elektorale.

ESSE

VDEKJA NĖ BOHEMI

Ali Podrimja

      Nė krye tė rrugės u shfaq qielli mė i plotė, i cili u fsheh prapė pas drunjve tė lartė, qė nuk pranin sė shushurituri e qė rrugėn e rrėpinjtė e tė drejtė e pėrthekonin nė tė dyja anėt. Qerrja e zezė ecte ngadalė. Mortshėm. Pas e ndiqnin dy njerėz tė moshave e madhėsive tė pėrafėrta. Njėri ishte pėr njė kokė mė i lartė ndoshta.

      - Na la edhe ky – tha zgjatani.

      - Pimė kafe dje – tha mendueshėm mė i vjetri.

      - Vdekja nuk pyet – shtoi i pari – Na gjen ku nuk jemi.

      - Mjerė nėna ! Nė dhe mbyll njė lule djali – tha i dyti.

      - Thonė e ka tė verbėrt – tha pakėz me ironi zgjatani.

      - Bile edhe tė shurdhėt, kam dėgjuar – tha mė i vjetri. Hutueshėm.

      - Mė mirė. Nuk e sheh as nuk ia dėgjon gjamėn – tha i pari.

      - Ē’gjamė i bėjmė!... U mbush Europa me britma e varre tona – shtoi i dyti.

      - Brenda njė vjeti vetėm nė Bohemi pesėdhjetė varre – tha i pari, tek theksonte fjalėn varre.

      Mbi kokėn e drunjve u kacavar njė re. Filloi tė shqyhet pak mė vonė. Qerrja e zezė monotonshėm dėgjohej asfaltit tė lagur dhe hapat e kortezhit, qė njėri-tjetrin ndiqnin herė pas herė.

      - Ishte i vetėm? – pyeti zgjatani.

      - Ashtu kallėzojnė... Tė kishte pasur njė vėlla a motėr pėr ta qarė – tha mė i vjetri me njė melankoli.

      - Ndonjė amanet, a ka lėnė? – pyeti prapė i pari.

      - Shumė... Por koha nuk ėshtė ende. - Fjalinė e dytė njeriu i shkurtėr e tha mė tepėr pėr vete.

      Pas kurrizit tė dytė qerrja e zezė u ndal. Njeriu i veshur nė tė zeza zbriti nga qerrja. Shikoi nė tė dy anėt e rrugės. Hipi prapė ku ishte mė parė. Ndezi motorin duke luajtur kokėn.

      - Nuk bėn tė varroset kėtu. Janė tė vendasve – tregoi i pari.

      - As aty. Tė jahudive, na qenkan – tha njeriu i shkurtėr.

      - Pak tokė ka pėr ne.

      - Po atje? – pyeti mė i vjetri.

      - Ishte i shpatės. Nuk i rri mirė hėna, - tha zgjatani, pakėz nė tallje.

      - Po ku ta varrosim, pra? – pyeti prapė mė i vjetri.

      - Aty ku do tė ndalet qerrja, - tha sėrish i pari.

      - Ka ca kohė qė rrokulliset qerrja – tha mendueshėm i dyti.

      - Trimi ka bėrė rrugė mė tė gjatė – tha i pari me njė sharje gati tė gulfatur. – Duhet t’ia gjejmė njė vend ku nuk i treten eshtrat – e mbylli fjalinė me njė patetikė rreth gjetjes sė varrit.

      - Si? – pyeti me njė shqetėsim tė theksuar njeriu i shkurtėr.

      - Jemi nė tokė tė huaj, zotėri. Vėshtirė i pranon trupat tanė, - tha zgjatani me njė zė krejt tjetėr.

      - Te kurdėt, pra. Ose tek afrikanėt – tha i dyti, mė qetė.

      - Do ta shohim. Na duhet njė makinė, ndoshta – tha mendueshėm i pari.

      - E pastaj? – pyeti i dyti.

      - E pastaj do t’ia hapim varrin e do ta pėrcjellim trimin.

      - Kėtė nuk e ka merituar – u dėgjua prapė i dyti.

      - Kush thotė se e ka merituar – tha me zė zgjatani – Dy metra dhé nuk i dha toka nėnė.

      Zgjatani qė ecte nė krahun e djathtė e qė ishte bėrė qull nga shiu, ktheu kokėn nga i shkurti. Pėr herė tė parė e pa se ai ishte qel, me njė sy tė gastartė, i padhėmbė, gati i kėputur. Ktheu shikimin prapė nga qerrja e zezė. Ngjitej pėrpjetėzės sė pestė tė rrugės sė pėrmortshme. Qielli ishte ndarė pėrgjysmė. Aty ku takoheshin tė dy gjysmat, pra atje nė fund, shkrepte njė dhėmb i verdhė. Shenjė ndoshta, se dheu e pranonte tė gjorin.

      - The se dy metra tokė nuk i dha? – pyeti pikėllueshėm njeriu i shkurtėr.

      - Toka jonė ėshtė tokė gratēore. E kemi me kyt – tha zgjatani mė i pikėllueshėm se njeriu i shkurtėr.

      - Do tė na japė ajo, more. Edhe mė shumė – tha nevrikshėm i pari.

      - Po ē’i dhamė ne tė na japė ajo?- gati shpėrtheu zgjatani. Kafshoi buzėn e trashė i shkurti. Pastaj nxori njė shami. E fshiu fytyrėn e plakur para kohe. Nė njė kėnd tė shamisė pa dy pika gjak. E fshiu edhe buzėn e poshtme, tė cilėn mjeku i kishte thėnė tė mos e prekte fare. Me njė drithmė futi shaminė duq nė xhepin e majtė. Filloi ta ndjekė zgjatanin. Ai kishte zgurdulluar sytė. Pėrpjetėzės sė fundit tė rrugės sė pėrmortshme ngjitej i mpirė. Nė livadh, atje afėr shkurreve, njė makinė hapte varrin. Dhe kur e lanė rrugėn e asfaltuar, zgjatani akull tha:

      - Arritėm.

      - Ku? – pyeti i shkurti.

      - Aty nga nuk kthehemi mė, - foli zgjatani sa mezi e dėgjoi veten.

      Qerrja e zezė u ndal para makinės sė madhe. Njeriu i veshur nė tė zeza doli pėrjashta. Hapi derėn e mbramė. Ndėrkaq, njeriu i veshur nė tesha tė verdha, fiku makinėn. Kėrceu nga shkalla e dytė. Pa kurrfarė ceremoniali nxori nga qerrja e zezė arkėn prej druri mė tė lirė e pa asnjė stolisje. E vendosėn nė bregun e dheut tė shkriftė. Njeriu i veshur nė tė zeza, qė fraku nuk i rrinte aq mirė, pyeti nė gjuhėn e vet.

      - A ka kush tė thotė diēka?

      Zgjatani ktheu kokėn nė tė majtė. Syri i gastartė i njeriut tė shkurtėr bėnte dritė mė shumė se kur e kishte veneruar pėr herė tė parė aty diku nė pėrpjetėzėn e pestė tė rrugės. Bėri tre hapa pėrpara. Mori qėndrim gatitu. Dikur rrėzoi shikimin mbi arkė. Vetėm tha:

      - Lavdi, i gjori im! Tė turpėroi dheu i huaj.

      Pasi e palosėn edhe lopatėn e fundit, njeriu i shkurtėr nxori nga xhepi i djathtė i mantelit njė qese dhé. E hodhi pėrgjatė varrit. Tufėn e luleve ia vendosi te koka, me mėngėn e majtė tė mantelit fshiu syrin tjetėr tė gjallė, qė i kishte shpėtuar nga luftėrat e fundit nė Ballkan. Zgjatani, pasi i nėnshkroi ca letra, u nis tė dalė nga livadhi, ku nuk shihej asnjė gur varri... Dhe teposhtėzės kur morėn udhėn, dėgjuan prapė zhurmėn e rėndė tė makinės sė madhe. Rrafshonte varrin e ri. Qerrja e zezė ishte zhdukur.

      Njėri-tjetrin shikuan habitshėm. Mezi foli zgjatani:

      - Rrugėve vdekjen e bėjnė njerėzit pa atdhe. Kėshtu e ka. Mallkim ėshtė ky apo...?

      Nė njė bankė tė vetmuar, nė hijen e njė rrokaqielli, njeriu i shkurtėr kishte futur kokėn nė mes gjunjve. U rrokullis mė vonė nė ēimenton avulluese, pranė njė kore buke, qė e kishin rrethuar mizat. Kishte tri buzė. Njėra futė. Ishte afruar njė qerre. Brenda e kishin kyēur. Dikah e shpiente. Ishte i Zotit edhe ky ...

POLITIKA

Votat e kėshilltarėve demokratė dhe atyre tė LSI lėnė prapa kandidatin e PS

LSI merr drejtimin e Kėshillit Bashkiak nė Vlorė

Kandidati i Lėvizjes Socialiste pėr Integrim, Arben Sinani ėshtė zgjedhur kryetar i Kėshillit Bashkiak nė qytetin e Vlorės pasi ka arritur qė tė marrė numrin mė tė madh tė votave, duke fituar ndaj kandidatit tjetėr, tė propozuara nga socialistėt. Votat e kėshilltarėve demokrate dhe atyre tė LSI i kanė dhėnė Sinanit drejtimin e kėtij kėshilli. “Kryetari i ri i Kėshillit Bashkiak pėr qytetin e Vlorės u zgjodh anėtari i LSI nė kėtė Kėshill, z. Arben Sinani. Nė njė garė tė rregullt, konform tė gjitha rregullave dhe proēedurave ligjore dhe demokratike, kėshilltari i LSI-sė z. Sinani mori 25 vota kundrejt 20 votave qė mori kandidatit tjetėr, i propozuar nga Partia Socialiste. Kryetari i Kėshillit tė Bashkisė sė Vlorės z. Sinani arriti tė merte njė konsensus tė gjerė nga shumica e anėtarėve tė tjerė tė majtė dhe tė djathtė tė Kėshillit bashkiak tė kėtij qyteti, duke siguruar njė mandat 4 -vjeēar pėr drejtimin e kėshillit bashkiak tė Vlorės. Menjėherė pas marrjes sė kėtij pozicioni z.Sinani u angazhua publikisht se do tė bazohet tek nisma dhe misioni i Lėvizjes Socialiste pėr Integrim, pėr shndėrrimin e kėshillave bashkiak nga "bunkerė" tė mbyllur nė parlamente vendore transparente pėr vendimarrjet nė shėrbim tė qytetarėve dhe zgjidhjeve tė halleve dhe shqetėsimeve tė tyre. Gjithashtu ai tha se, modeli ynė i ri do t'i shndėrrojė qeveritė vendore nė hartues strategjik tė projekteve tė zhvillimit,” thuhet nė njė njoftim zyrtar tė Lėvizjes Socialiste pėr Integrim.

Kryeministri shprehet se, kandidatura e Bamir Topit pėr president ėshtė mė e mira nė politikėn shqiptare

Berisha: Nė zgjedhje tė parakohshme, po na u imponua presidenti

Kryeministri, Sali Berisha, deklaroi dhe njėherė dje, se, nė rast se opozita do tė mundohet t’i imponohet mazhorancės pėr kandidaturėn e presidentit, atėherė zgjidhja e vetme do tė jenė zgjedhjet e parakohshme. Nga ana e tij, kryeministri e ka cilėsuar edhe njėherė kandidaturėn e Bamir Topit, kryetar i grupit parlamentartė PD-sė, si kandidaturėn mė tė mirė nė politikėn shqiptare. Kryeministri u shpreh se opozita ka varianetet e veta dhe askush nuk ka pse tė ketė paragjykime, ndėrkohė qė mazhoranca duket tashmė e vendosur qė tė insistojė nė kandidaturėn e kryetarit tė grupit tė saj, parlamentar. Kryeministri pėrsėriti dhe njėherė se ėshtė i vendosur tė negociojė pėr presidentin, por theksoi ai, nė asnjė moment nuk do tė tolerohet qė dy votat e opozitės tė bėhen imponuese nė kėtė ēėshtje. Rruga e vetme sipas tij do tė jenė zgjedhjet e parakohshme.

Ndėrkohė, nė fjalėn e tij, kryeministri dėnoi ashpėr qė pas zgjedhjeve tė 18 shkurtit dhe marrėveshjen e janarit, tė nėnshkruar nė Presidencė, e cila, sipas tij, u bė shkaktare pėr cenimin e standardeve tė zgjedhjeve, ku nga 6 vėrejtjet kryesore tė raportit tė OSBE/ODIHR-it, 4 prej tyre i adresoheshin zgjedhjeve nė Tiranė. Berisha tha se zgjedhjet do tė zhvillohen tė lira dhe tė ndershme, pavarėsisht nga momenti, se kur mund tė zhvillohen.

Ju dje, folėt pėr kandidaturėn konsensuale, kishit parasysh kandidaturėn e zotit Bamir Topi?

Unė personalisht nuk njoh njė politikan qė mund tė ketė konsensus mė tė gjerė se zoti Bamir Topi. Unė jam shumė i vetėdijshėm pėr kėtė, nė qoftė se bėhet fjalė pėr konsensus. Nėse bėhet fjalė pėr pseudokonsensus, pastaj formulat mund tė jetė tė ndryshme.

 Pseudokonsensusi ėshtė edhe zoti Nano?

Kryeministri: Pseudokonsensusi ėshtė ai qė shpallet konsensus dhe nuk qėndron. Mendoj se duhet respektuar konsensusi. Nė rast se flasim pėr konsensus, duhet tė mbėshtesim atė qė realizon konsensus mė tė gjerė. Unė nuk di njeri tjetėr nė politikė qė mund tė realizojė konsensus mė tė gjerė pėr postin e presidentit sesa zoti Topi. Opozita ka variantet e veta, ēka i konsideroj normale, sepse ēdo forcė politike ka tė drejtėn e paraqitjes sė kandidaturave. Kėto janė procese shqyrtimi. Ne kemi paraqitur kandidaturėn tonė, zotin Bamir Topi. Mendoj se paragjykimi i personaliteteve dhe jo vlerėsimi i veprimtarisė sė tyre, i integritetit dhe profilit tė tyre, nuk shėrben nė asnjė rast. Ėshtė pozitiv fakti se ka nisur haptazi nė media debati pėr njė proces shumė tė rėndėsishėm. Ky ėshtė njė akt i pėrgjegjshėm dhe qytetar.

Por, kur flisni pėr imponim pėr votat, ēfarė keni parasysh?

Nė qoftė se mendohet se, pėr shkak tė mungesės sė dy votave, do tė imponojnė kandidaturėn, do tė zhgėnjehen. Absolutisht zhgėnjimi dhe vetėm zhgėnjimi do tė jetė ēmimi i kėtij qėndrimi.

Do tė mundet zoti Topi t’i shmangė zgjedhjet e parakohshme?

Do tė ishte shumė e gabuar tė konceptohej se zoti Topi me pranimin e kandidimit nė postin mė tė lartė tė shtetit, po kėrcėnon vendin me zgjedhje tė parakohshme. Kjo ėshtė shumė e padrejtė. Zoti Topi ėshtė personaliteti me konsensusin mė tė gjerė. Natyrisht, nė qoftė se inati, fanatizmi, bojkoti do tė jenė praktika, pėr tė cilat mbetet e pėrkushtuar opozita, nuk ka dyshim se zgjedhjet dhe vetėm zgjedhjet do tė jenė zgjidhja e problemit.

Me kėtė reformė zgjedhore qė kemi aktualisht, mund tė shkohet nė zgjedhje?

Dua tė theksoj dy gjėra. Sė pari, kėto zgjedhje janė tė parat nė historinė e njė vendi, ku asnjė vėzhgues kombėtar dhe ndėrkombėtar, asnjė media e kontrolluar apo e pakontrolluar nga mafia, asnjė qytetar nuk ka bėrė akuzėn mė minimale, qoftė edhe mė tė vogėl pėr implikim tė segmenteve qeveritare nė ndryshimin e rezultateve para, ditėn e zgjedhjeve dhe pas zgjedhjeve. Kjo fakton se kėto ishin tė parat zgjedhje, ku qytetarėt votuan si qytetarė tė lirė tė njė vendi tė lirė. Sė dyti, kėto janė zgjedhjet e para nė historinė e kėtij vendi, ku tė gjitha forcat politike papėrjashtim, kanė pranuar rezultatin dhe nga njė prej eksponentėve kryesorė tė opozitės janė vlerėsuar tė lira. Natyrisht, duke bėrė kėtė deklaratė, nuk injoroj aspak mangėsitė, tė cilat erdhėn nga njė pamflet i turpshėm siē ishte marrėveshja e 13 janarit, njė pamflet produkt i njė mendjeje tė sėmurė, tė cilėn nuk ka qytetar tė njė vendi tė lirė qė merr pėrsipėr ta aplikojė, i cili, ju siguroj, nuk ka ekzistuar as nė rregulloret ushtarake tė pikave tė kalimit kufitar nė kohėn e diktaturave dhe vendeve tė tjera. Natyrisht, ky pamflet, po ta lexoni me vėrejtje raportin, 4 nga 6 vėrejtjet kryesore janė tė lidhura me Tiranėn dhe traktin qė Edi Rama imponoi pėr tė marrė pjesė nė zgjedhje. Tani pamfletit i ka ikur koha, kėshtu qė zgjedhjet do tė zhvillohen dhe nė rast se do tė bėhen, do tė ketė sėrish zgjedhje tė lira dhe ne do t’i respektojmė ato. Njė gjė kemi faktuar si qeveri, se jemi tė pėrkushtuar pėr tė respektuar qytetarėt shqiptarė nė shprehjen e vullnetit tė tyre.

A jeni gati tė jepni konsensus pėr njė tjetėr kandidaturė, nėse nuk pranohet ajo e zotit Topi?

Ne jemi tė pėrgatitur pėr kandidaturė konsensuale, por nė mėnyrė absolute jo pėr kandidaturė tė imponuar. Ata, tė cilėt mendojnė se mund tė imponojnė trakte ushtarake si ai i 13 janarit, ata do tė kenė zhgėnjimin dhe vetėm zhgėnjimin. Ata qė konceptojnė reformėn zgjedhore si prodhim traktesh tė tilla, tė turpshme, ata predikojnė antireformėn, tė cilėn nuk do ta kenė mė ndonjėherė.

Socialistėt kanė paraqitur kėrkesėn e tyre nė KQZ nė limitet e afatit kushtetues

PS-ja kėrkon pėrsėritjen e zgjedhjeve nė Shijak

Ditėn e sotme pritet tė shqyrtohet nė KQZ ankimi i PS-sė pėr zonėn zgjedhore nr. 26, nė Shijak

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve do tė shqyrtojė ditėn e djeshme kėrkesėn e Partitė Socialiste pėr tė shpallur zgjedhjet e pavlefshme nė Shijak. Anėtarėt e KQZ-sė nė njė mbledhje tė zhvilluar dje, vendosėn qė nė orėn 11.30 tė ditės sė sotme ta marrin nė shqyrtim kėtė kėrkesė.

Opozita vendosi qė tė paraqesė kėrkesėn e saj pėr kontestimin e zgjedhjeve nė zonėn zgjedhore nr. 26 nė kufirin e afateve ligjore, tė pėrcaktuara nga Kodi Zgjedhor. Kėshtu, rreth orės 22.00 tė mbrėmjes sė dy ditėve mė parė, pėrfaqėsuesit e PS-sė nė Komisionin Qendror tė Zgjedhjeve kanė depozituar ankimimin e tyre.

Komisioni Zonal Zgjedhor i kėsaj zonė zgjedhore ka shpallur fitues kandidatin e mazhorancės, Osman Metalla, me 91% tė votave. Nga ana tjetėr, sipas KZZ-sė tė njėsisė zgjedhore nr. 26, kandidati i opozitės pėr zgjedhjet nė Shijak, Igli Ēela, ka arritur tė marrė vetėm 9% tė votave. I pėrkthyer nė vota, rezultati ėshtė 10.078 pėr kandidatin e mazhorancės, Osman Metalla dhe 1.051 vota pėr kandidatin e opozitės, Ēela. Nė zgjedhjet e Shijakut morėn pjesė 37% e votuesve. Zgjedhjet nė Shijak nisėn nėn njė atmosferė tė tensionuar mes forcave politike, e cila bėri qė njė komisioner i PD-sė, 23 vjeē, tė plagosej nga njė komisioner i opozitės. Mė pas, opozita vendosi tė tėrheqė kandidatin e saj pėr kėtė zonė, Igli Ēelėn, me pretendimin se kishte parregullsi pėrgjatė procesit zgjedhor. Si pasojė e tėrheqjes sė kandidatit tė opozitės, u tėrhoqėn edhe komisionerėt e majtė dhe procesi vazhdoi normalisht, i monitoruar vetėm nga vėzhguesit vendas dhe ata ndėrkombėtarė. Zgjedhjet parlamentare nė Shijak u zhvilluan si pasojė e dorėheqjes sė deputetit tė zonės, Sokol Olldashi, i cili la mandatin e tij pėr tė kandiduar pėrballė Edi Ramės pėr Bashkinė e Tiranės.

Fatjona Mejdini

Nano sėrish nė publik dėnon aktin e bojkotit nė Shijak dhe flet pėr ėndrrėn e tij, presidenciale

Nano: Shijaku duhet arkivuar, bashkė me duart qė e damkosėn

Nė lidhje me kandidimin e tij pėr postin e presidentit, Nano u shpreh se ėshtė ende herėt dhe nė politikė ende nuk ėshtė klima e duhur pėr tė dėgjuar zėra tė arsyeshėm qė tė vlerėsojnė kandidaturat qė sipas tij nxisin bashkėpunimin nė interes tė vendit.

Ish-kryetari i Partisė Socialiste, Fatos Nano, ėshtė shfaqur sėrish dje, nė publik, ku ka komentuar zhvillimet mė tė fundit, politike nė vend. Nano u shpreh se ėshtė ende herėt pėr tė folur pėr presidentin, ndėrkohė qė u shfaq kritik dhe ndaj bojkotit tė opozitės nė zgjedhjet pėr zonėn 26, nė Shijak. Nano tha se ky episod duhet arkivuar njėherė e mirė, duke lėnė tė kuptohet se ish-kryesocialisti nuk ėshtė pajtuar me politikėn e ndjekur nga kryetari aktual, Rama pėr kėtė ēėshtje. Ndėrkohė, nė lidhje me kandidaturėn e tij, presidenciale, gjatė deklaratės Nano la tė kuptohej se ende nuk ka hequr dorė nga ėndrra e tij, e vjetėr. “Unė besoj se ėshtė shumė zhurmė, ende nuk ėshtė klima e duhur pėr tė bėrė tė dėgjohen zėra tė arsyeshėm, tė cilėt do tė nxisnin bashkėpunimin pėr interesa tė mėdha, kombėtare tė zhvillimit dhe tė integrimit. Megjithatė, unė jam optimist, zėra tė tillė ekzistojnė dhe ato do tė vazhdojnė tė kumbojnė nė vend tė konfliktit dhe tė politikės qė vret shanse pėr vendin. Lidhur me zgjedhjet e Shijakut, kjo ėshtė njė histori pėr t’u arkivuar njėherė e mirė, sė bashku me dy duart qė damkosėn Shijakun”, - u shpreh Nano. Kėto deklarata Nano i bėri gjatė promovimit tė librit tė presidentit, Stipe Mesiē, “Rėnia e Jugosllavisė”. Qė nga lėnia e postit tė kryetarit tė PS-sė, ish-kryesocialisti, me daljet e tij nė publik ka lėnė tė kuptohet qartė, se ėndrra e tij ka qenė posti i presidentit, i ndihmuar nė kėtė rrugėtim dhe nga pėrkrahėsit e tij brenda PS-sė. Gjithsesi, pengesa kryesore e tij ka qenė mė shumė kryesocialisti Rama, i cili me qėndrimet e tij ka kundėrshtuar hapur kandidaturėn e Nanos.

Berisha takon presidentin e Kroacisė, diskutohet pėr rritjen e bashkėpunimit

Mesiē: Kemi gati kuadrin ligjor pėr liberalizimin e vizave me Shqipėrinė

Kroacia e ka gati kuadrin ligjor pėr liberalizimin e vizave me vendin tonė. Kryeministri Berisha zhvilloi dje, njė takim me presidentin kroat, Stipe Mesiē, gjatė tė cilit u diskutua pėr rritjen dhe intensifikimin e marrėdhėnieve mes dy vendeve tona.

Kryeministri Berisha, duke i uruar mirėseardhjen, u shpreh se presidenti Mesiē mbetet njė mik i vėrtetė i shqiptarėve nė Ballkan dhe se populli shqiptar dhe ai kroat kanė njė histori tė gjatė miqėsie dhe bashkėpunimi. Kryeministri Berisha vlerėsoi marrėdhėniet e shkėlqyera, politike ndėrmjet dy vendeve dhe shprehu dėshirėn e qeverisė shqiptare pėr tė rritur bashkėpunimin ekonomik, nė fushėn e turizmit, si dhe nė kuadėr tė kartės Adriatik 3, pėr integrimin e vendeve tona nė NATO. Ndėr tė tjera, kryeministri Berisha shtoi se Shqipėria mund tė pėrfitojė nga eksperienca kroate nė implementimin e MSA-sė dhe Marrėveshjes sė Ndėrmjetme me BE-nė. Nga ana e tij, presidenti Mesiē ndau tė njėjtin mendim me kryeministrin Berisha pėr marrėdhėniet e shkėlqyera, politike dhe pėr forcimin e marrėdhėnieve nė tė gjitha fushat midis dy vendeve. Gjithashtu, zoti Mesiē shprehu kėnaqėsinė pėr faktin se ekziston kuadri ligjor pėr tė forcuar bashkėpunimin nė tė gjitha fushat dhe se Kroacia po punon pėr tė liberalizuar regjimin e vizave me Shqipėrinė. Duke iu referuar ēėshtjeve tė rajonit dhe nė veēanti ēėshtjes sė statusit tė Kosovės, presidenti Mesiē dhe kryeministri Berisha ndanė qėndrime tė njėjta, duke mbėshtetur misionin e zotit Ahtisari dhe dokumentin qė ai propozoi, si zgjidhje e mirė pėr tė siguruar paqen dhe stabilitetin nė rajon. Gjithashtu, tė dy personalitetet theksuan se minoriteti serb nė Kosovė duhet ta shikojė tė ardhmen e tij, brenda kuadrit institucional tė Kosovės.

Presidenti i Republikės pret nė njė ceremoni tė veēantė presidentin e Kroacisė

Moisiu dekoron Mesiē me urdhrin “Nėnė Tereza”

Presidenti i Republikės, Alfred Mosisiu, dekoron me urdhrin “Nėnė Tereza” presidentin e Kroacisė, Stipe Mesiē. Dekorimi i Mesiē u krye gjatė njė ceremonie zyrtare, tė organizuar nė Presidencė. Pas ekzekutimit tė himneve kombėtare tė Kroacisė dhe Shqipėrisė, si dhe leximit tė motivacionit tė kėtij dekorimi, presidenti Moisiu nė prani edhe tė personaliteteve tė larta tė shtetit shqiptar i ka dorėzuar homologut tė tij kroat urdhrin “Nėnė Tereza”, nė vlerėsim tė kontributit tė veēantė nė forcimin e mėtejshėm tė marrėdhėnieve tė miqėsisė e bashkėpunimit midis dy vendeve e popujve tanė, si dhe pėr angazhimin e gjatė dhe konstruktiv nė zhvillimin e frymės sė dialogut dhe mirėkuptimit ndėrmjet vendeve nė rajon. Nė fjalėn e mbajtur me kėtė rast, Presidenti i Republikės ēmoi marrėdhėniet e miqėsisė sė mirė mes Shqipėrisė dhe Kroacisė, duke nėnvizuar rolin dhe kontributin e rėndėsishėm tė presidentit Mesiē nė kėtė drejtim. Kryetari i shtetit u shpreh se, “ėshtė i rėndėsishėm fakti se midis vendeve tona nuk ka probleme tė pazgjidhura dhe se nė Kroaci jeton njė komunitet shqiptar, i integruar, i cili pėrbėn njė faktor miqėsie midis nesh. Po ashtu, ne ndajmė vizione tė njėjta nė angazhimet tona pėr promovimin e njė fryme tė re dialogu, paqeje dhe bashkėpunimi midis vendeve tė rajonit. Ne vlerėsojmė faktin qė ju me eksperiencėn e madhe dhe me urtėsinė tuaj keni dhėnė njė kontribut tė ndjeshėm nė pėrpjekjet tona pėr “ēlirimin” e Ballkanit nga disa mentalitete dhe botėkuptime tė sė kaluarės”, - theksoi presidenti. Nė pėrshėndetjen e tij, presidenti i Kroacisė, Stipe Mesiē, falėnderoi pėrzemėrsisht pėr dekoratėn e lartė, tė akorduar nga presidenti Moisiu, duke e pranuar atė jo vetėm nė emrin e tij, personal, por dhe nė emėr tė vendit tė tij, tė Kroacisė. Duke ritheksuar dhe njėherė objektivin dhe angazhimin e pėrbashkėt tė vendeve tė rajonit pėr integrimin nė strukturat euroatlantike, Mesiē vuri nė dukje rėndėsinė e bashkėpunimit dhe zgjerimit tė marrėdhėnieve mes vendeve dhe popujve tė rajonit tonė nė frymėn e miqėsisė sė mirė dhe tė mirėkuptimit. Nė kėtė kontekst, presidenti kroat vlerėsoi lart marrėdhėniet mes Kroacisė dhe Shqipėrisė dhe, duke mbyllur fjalėn e tij, garantoi se do tė vijojė tė udhėheqė politikėn e normalizimit dhe tė stabilizimit nė rajon, politikėn e marrėdhėnieve tė fqinjėsisė sė mirė me tė gjitha vendet e tij, duke ritheksuar angazhimin pėr vazhdimėsinė dhe thellimin e bashkėpunimit tė gjithanshėm nė tė mirė tė popujve dhe vendeve tanė.

Prezantohet nė Tiranė libri “Si ėshtė shkatėrruar Jugosllavia”, me autor Stipe Mesiē

Historianėt: Libri, prova mė e mirė e ndryshimeve gjeopolitike nė Ballkan

Ėshtė prezantuar dje, nė Tiranė, libri i presidentit kroat, Stipe Mesiē “Si ėshtė shkatėrruar Jugosllavia”. Nė aktivitetin e organizuar me kėtė rast merrnin pjesė personalitete tė larta tė shtetit shqiptar, deputetė tė Kuvendit, si dhe trupi diplomatik i akredituar nė Shqipėri. Folėsit nė kėtė eveniment, kryesisht historianė, e cilėsuan librin e presidentit kroat, si njė provė tė gjallė tė gjithė asaj ēka ndodhur nė ish-Jugosllavi. Gjatė fjalės sė tij, Presidenti i Republikės vuri nė pah se vlera mė e madhe e kėtij botimi ėshtė shkrimi i tij nga njė njohės shumė i mirė dhe protagonist aktiv nė tė gjitha zhvillimet politike nė rajon gjatė 20 viteve tė fundit, gjė qė i bėn tė besueshme faktet dhe dokumentet historike qė sjell. Duke iu referuar kėtij fakti, z. Moisiu shprehu besimin se brezat e ardhshėm do tė gjejnė nė librin “Si ėshtė shkatėrruar Jugosllavia” njė dokument me vlerė historike, tė referueshėm dhe tė besueshėm dhe se pas publikimit tė tij nė gjuhėn shqipe, libri do tė kėrkohet dhe hulumtohet mė tej nga shumė historianė, studiues dhe politikanė shqiptarė. Audiencės nė kėtė aktivitet iu drejtuan me fjalėn e tyre dhe personalitete tė njohura, akademike, sidomos nė fushėn e historisė, tė cilėt, duke u ndalur nė disa prej momenteve mė kryesore, historike, tė trajtuara nė librin e Mesiē, vlerėsuan rėndėsinė e kėtij libri si njė dokument i ndryshimeve shumė tė rėndėsishme, gjeopolitike, qė pėrfshijnė rajonin e Ballkanit nė fund tė shekullit tė njėzet. Takimi u mbyll me fjalėn pėrshėndetėse tė presidentit Mesiē, i cili nga ana e tij, shprehu mirėnjohjen pėr interesin dhe kontributin e tė gjithė atyre qė mundėsuan botimin e kėtij libri nė gjuhėn shqipe dhe nė mėnyrė tė veēantė presidentin Moisiu pėr mikėpritjen dhe angazhimin e tij nė kėtė drejtim. Nė kuadėr tė qėndrimit tė tij nė vendin tonė, presidenti Mesiē do tė vizitojė edhe qytetin e Vlorės. Nė kėtė vizitė tė tij nė qytetin bregdetar, presidenti kroat do tė jetė sė bashku me Presidentin e Republikės, Alfred Moisiu.

Islami: PS-ja ka kapacitete qė mund tė arrijnė konsensus e tė shmangin zgjedhjet e parakohshme

PS-ja, dy qėndrime pėr zgjedhjet

e parakohshme dhe presidentin

Tė kundėrtėn ka deklaruar sekretari politik, Ben Blushi, i cili ka pėrsėritur pikė pėr pikė qėndrimin e Ramės pėrsa i pėrket ēėshtjes sė presidentit

Duke pėrjashtuar drejtuesit aktualė tė PS-sė, deputeti socialist, Kastriot Islami, deklaron se PS-ja ka kapacitete, tė cilat janė nė gjendje tė ndėrtojnė normalitetin, nė mėnyrė qė tė zgjidhet njė president konsensual dhe tė shmangen zgjedhjet e parakohshme. Sipas Islamit, zgjedhjet e parakohshme do tė sillnin njė kosto tė madhe pėr ekonominė e vendit, ndėrsa ka pohuar se njė grup brenda PS-sė ėshtė i interesuar qė tė ketė zgjedhje tė parakohshme. Tė kundėrtėn ka deklaruar sekretari politik, Ben Blushi, i cili ka pėrsėritur pikė pėr pikė qėndrimin e Ramės pėrsa i pėrket ēėshtjes sė presidentit. Ndėrsa Islami ka shpjeguar tė gjitha arsyet, pėrse duhet tė shmangen zgjedhjet e parakohshme, duke theksuar se edhe Kushtetuta nuk e pėrmban idenė e zgjedhjeve tė parakohshme. Diskutimi pėr zgjedhje tė parakohshme vjen pėr shkak tė debatit tė hapur pėr zgjedhjen e presidentit konsensual. Ndėrsa e djathta ėshtė e vendosur pėr tė kandiduar pėr kėtė post Bamir Topin, tė majtėt nuk janė tė qartė. Nė radhėt e atyre qė vlerėsojnė Moisiun kanė nisur tė pėrfshihen edhe mbėshtetės tė njohur tė ish-kreut socialist, Fatos Nano, i cili ka shfaqur ambicien e kandidimit pėr postin e presidentit.

Deklarata

“Ideja pėr zgjedhje tė parakohshme ėshtė e pamundur dhe do tė pėrbėnte njė tjetėr shans tė humbur. Mendoj se nga e majta ka mjaft kapacitete pėr tė ndėrtuar normalitetin dhe nuk ėshtė as efikase dhe as e dobishme t’i hyjme njė “tangoje” qė luhet me zgjedhje tė parakohshme, si njė cikėl i paparashikushėm nga krizat dhe pasqyrat politike. Edhe ku Kushtetuta nuk e pėrmban idenė e zgjedhjeve tė parakohshme, por pėrmban stabilitetin dhe normalitetin e zgjedhjeve dhe po kėshtu, zgjedhje tė parakohshme pa reforma, do tė thotė qė nuk do tė kishte proces nė pėrputhje me standardet. Pastaj, zgjedhjet e parakohshme do mund tė sillnin njė konfiguracion qė mund tė ēonin pėrsėri dhe do tė sillnin sėrish bllokim dhe sjellje tė zgjedhjeve tė tjera tė parakohshme, nė mėnyrė qė mund tė shoqėroheshin me probleme nė aspektin ekonomik dhe social”, - tha dje, Islami. Tė kundėrtėn ka thėnė dje, sekretari politik, Ben Blushi, i cili thekson se PS-ja ėshtė e gatshme tė hyjė nė zgjedhje tė parakohshme, nėse nuk i plotėsohen kushtet e vėna pėr presidentin. “Nėse nga pala tjetėr nuk ka mirėkuptim, ka kokėfortėsi, sigurisht ne jemi tė pėrgatitur pėr zgjedhje tė parakohshme edhe nė leximin e votės sė 18 shkurtit, e cila pėrgjithėsisht ėshtė njė votė pėr zgjedhjet e parakohshme. Besoj se zgjedhjet e 18 shkurtit treguan qė opozita mbetet mė e pėrgatitur se shumica parlamentare pėr tė ardhur nė pushtet dhe pėr tė pėrballuar njė proces zgjedhor qė me tė gjithė defektet qė pati, sigurisht pėr shkak tė rezistencės sė opozitės mė 18 shkurt dhe me pritshmėrinė do tė jetė i pėrballueshėm nga ana jonė. Theksoj se Berisha nuk habit mė askėnd, pasi mohon ato ē`ka thėnė. Sa na takon ne, Partia Socialiste nuk ka vėnė kushte, pakti prej 5 pikash mbetet njė dokument strategjik reformash tė mėdha, qė nuk janė reforma qeveritare dhe nuk janė reforma tė opozitės, por reforma qė shqiptarėt kanė nevojė, reforma qė edhe ne do tė vijmė nė pushtet, ėshtė e vėshtirė tė garantohen pa njė pakt mirėkuptimi me opozitėn e kohės, qė do tė thotė se ato nuk duhen konsideruar si kushte, por si njė ofertė pėr tė vendosur njė rend tė ri

nė Shqipėri”, - tha Blushi.

Kastriot Islami

“Ideja pėr zgjedhje tė parakohshme ėshtė e pamundur dhe do tė pėrbėnte njė tjetėr shans tė humbur. Mendoj se nga e majta ka mjaft kapacitete pėr tė ndėrtuar normalitetin dhe nuk ėshtė as efikase dhe as e dobishme t’i hyjme njė “tangoje” qė luhet me zgjedhje tė parakohshme, si njė cikėl i paparashikushėm nga krizat dhe pasqyrat politike. Edhe ku Kushtetuta nuk e pėrmban idenė e zgjedhjeve tė parakohshme, por pėrmban stabilitetin dhe normalitetin e zgjedhjeve dhe po kėshtu, zgjedhje tė parakohshme pa reforma, do tė thotė qė nuk do tė kishte proces nė pėrputhje me standardet. Pastaj, zgjedhjet e parakohshme do mund tė sillnin njė konfiguracion qė mund tė ēonin pėrsėri dhe do tė sillnin sėrish bllokim dhe sjellje tė zgjedhjeve tė tjera tė parakohshme, nė mėnyrė qė mund tė shoqėroheshin me probleme nė aspektin ekonomik dhe social”.

Arben Malaj

“Besoj qė diskutimi pėr presidentin ndoshta do tė fillojė nė njė kohė pak mė tė vonė, sepse, sapo ka mbaruar procesi i zgjedhjeve vendore. Shpresojmė qė mazhoranca e sotme ta ketė lexuar qartė mesazhin e fundit tė komisionerit evropian pėr Zgjerimin. Nuk ėshtė mesazh qė vjen vetėm nga jashtė Shqipėrisė, por ėshtė njė mesazh qė vjen edhe nga ne: Njė zgjidhje konsensuale pėr zgjedhjen e presidentit, ēka do tė thotė qė nė asnjė rast ky debat nuk duhet tė kthehet nė njė debat thjesht pėr njė emėr konkret, qė dhe nė rastet kur nuk miratohet, e ēon vendin nė njė krizė tė pėrsėritur. Nėse realisht sot, kryeministri apo zėdhėnėsi i qeverisė shprehet me njė qėndrim kategorik, ku fjala konsensus zėvendėsohet me fjalėn top, besoj sė topat nė politikėn e Shqipėrisė do tė bėhen akoma mė goditės.

Nėse flasim pėr konsensus dhe pėr tė kthyer frymėn e besimit nė politikėn shqiptare siē ndodh nė tė gjitha vendet e tjera, ajo fillohet duke respektuar opozitėn dhe minorancat nė njė vend. Pėrsa i pėrket pyetjes pėr rikandidimin e Moisiut, do tė thosha se gjithēka ėshtė nė diskutim, gjithēka duhet tė vijė nė njė mėnyrė mė kolegjiale dhe patjetėr presidenti aktual ka vlerėsimin pėr diēka qė ka bėrė, pėr tė krijuar diēka tė re, ku me mandatin qė jep Kushtetuta, ka arritur tė ekuilibrojė zhvillimet politike sidomos nė funksionin e kontrollit dhe tė balancimit tė pushteteve”.

Ben Blushi

“Nuk mė habit fakti qė kryeministri kundėrshton ēdo ditė ato qė thotė. Kandidatura e Bamir Topit ėshtė kandidaturė e imponuar dhe Partia Socialiste ėshtė shprehur se mbetet pėr njė proces mirėkuptimi pėr presidentin konsensual qė natyrisht nuk do tė jetė Bamir Topi. Prandaj ne kemi propozuar tė hyjmė nė njė proces afatgjatė, mirėkuptimi qė nėnkupton edhe zgjedhjen e presidentit dhe ky moment konsensual, nėse do tė vijė, mund tė jetė i shoqėruar me njė numėr reformash, gjė pėr tė cilėn ne jemi shprehur e  kemi dalė nė propozimin konkret. Ky ėshtė ndryshimi me kryeministrin Berisha dhe Partinė Demokratike nė pėrgjithėsi. Ne konsiderojmė zgjedhjen e presidentit njė proces pėrkushtimi, ndėrsa kryeministri e ngushton gjithė procesin nė njė emėr gjė qė nuk ėshtė fare nė stilin tonė.Vlerėsimi pėr presidentin Moisiu, i dhėnė nga Rama, vlerėsimi pėr presidentin, Alfred Moisiu, ėshtė i merituar nga e gjithė klasa politike.

Edi Rama nis praktikėn e internimeve brenda PS-sė

Fino: Pėrjashtohen nga partia pėr njė

vit tė gjithė tė pavarurit e 18 shkurtit

PS-ja nuk do tė zhvillojė njė analizė pėr humbjen e bastioneve socialiste dhe shkaqet e daljes nė mėnyrė masive tė kandidatėve tė pavarur

Sekretari organizativ i PS-sė, Bashkim Fino, zyrtarizon planin pėr pėrjashtimin e socialistėve qė dolėn si tė pavarur nė zgjedhjet e 18 shkurtit. Fino tha dje, se ėshtė e sanksionuar nė statutin e partisė ndėshkimi pėr ata qė dalin tė pavarur dhe statuti do tė zbatohet rigorozisht, duke pėrjashtuar pėr gjashtė muaj ose njė vit tė gjithė ata qė dolėn si kandidatė tė pavarur nė zgjedhjet e 18 shkurtit. Sekretari socialist ka bėrė publik nė kėtė mėnyrė planin pėr “internimin” e njė pjesė jo tė vogėl tė zyrtarėve socialistė, tė cilėt guxuan tė kandidojnė si tė pavarur mė 18 shkurt pas pakėnaqėsive tė shfaqura pėr marrėveshjen Rama-Meta pėr ndarjen e zonave.

“Unė i pėrmbahem statutit. Tė gjitha materialet qė kanė kaluar pardje nė asamble, janė materiale, tė cilat janė nė pėrputhje me statutin e PS-sė. Nė statut shprehimisht ėshtė thėnė qė tė gjithė kandidatėt qė kanė dalė tė pavarur ose qė janė larguar nga PS-ja, absolutisht ky statut jep tė drejtėn qė organizatat tė marrin masat pėrkatėse, deri nė ēregjistrim pėr gjashtė muaj apo pėr njė vit nga partia. Ato janė elemente tė statutit, ato janė vendimmarrje tė organizatės socialiste tė partisė pėr ata individė qė kanė dalė tė pavarur, ose qė kanė “luftuar” nė kundėrshtim me kandidatėt e PS-sė”, tha dje, Fino. Sipas kėsaj logjike, tė pėrjashtuarit nga partia do tė jenė si tė tillė pėr njė afat tė caktuar, ndėrsa Fino bashkė me ideatorėt e kėtij ndėshkimi pretendojnė t`i kenė kėta njerėz qė do t`i pėrjashtojnė sėrish nga elektorati socialist.

Analiza e munguar nė PS

Nė kohėn kur Rama nisi negociatat me kryetarin e LSI-sė, Ilir Meta, pėr ndarjen e zonave nė zgjedhjet e 18 shkurtit, baza e PS-sė u pozicionua kategorikisht kundėr dhėnies sė zonave tė sigurta LSI-sė. Megjithatė, Rama kishte vendosur t`i jepte Metės tė gjitha zonat qė ky i fundit kėrkoi, vetėm qė LSI-ja ta mbėshtesė Ramėn nė Tirnaė. Dhe ashtu ndodhi. Nė 18 shkurt, kandidatėt e LSI-sė hynė nė garė nė zonat mė tė sigurta tė PS-sė, tė cilat ishin konsideruar prej 15 vitesh si bastione socialiste. Nė rreth 59 njėsi vendore, kandidatėt e LSI-sė gėzuan mbėshtetjen e Ramės dhe tė njė grupi tė vogėl socialistėsh, ndėrsa baza socialiste dhe zyrtarėt e kėsaj partie, por edhe shumica e kryesisė dhe grupit parlamentar nuk e dhanė kėtė mbėshtetje. Pėr pasojė, nė shumė prej zonave ku kandidoi LSI-ja, nė emėr tė opozitės, kandidatėt socialistė qė ishin zgjedhur sipas parimit “Njė anėtar, njė votė”, dolėn si tė pavarur, por tė mbėshtetur nga deputetė tė PS-sė dhe anėtarė kryesie tė kėsaj partie. Pėr kėtė pjesė tė zhvillimeve politike brenda partisė mė tė madhe tė opozitės nuk do tė ketė analizė, pasi kėshtu ka vendosur Edi Rama dhe Ben Blushi, ndėrsa tė pavarurit qė dolėn nga PS-ja, pasi ishin tė vendosur pėr tė mos humbur bastionet socialiste, do tė ndėshkohen me pėrjashtim nga partia pėr gjashtė muaj ose njė vit.

Luljeta Progni

Fino: PS-ja, partia e vetme qė

zbaton parimin “Njė anėtar, njė votė”

Sekretari organizativ i PS-sė tha dje, se partia e tij ėshtė e para dhe e vetmja parti qė po zgjedh zyrtarėt e saj sipas parimit “Njė anėtar, njė votė”. Fino ka harruar se pak kohė mė parė, sipas kėtij parimi ėshtė zgjedhur edhe kryetari i LSI-sė, Ilir Meta, i cili gjithashtu pretendon bashkė me partinė e tij se janė tė parėt qė aplikuan parimin “Njė anėtar, njė votė”. “Ajo qė vlen pėr t`u disktuar dhe e veēanta e kėsaj fushate dhe e veēanta e Partisė Socialiste si parti e vetme nė Shqipėri ėshtė qė ne tė fillojmė njė fushatė elektorale dhe tė zgjedhim tė gjithė kryetarėt e Partisė Socialiste tė komunave dhe bashkive me parimin tashmė tė mirėnjohur “Njė anėtar, njė votė”, qė do tė thotė qė tė 384 kryetarėt e Partisė Socialiste tė ēdo komune dhe bashkie do tė zgjidhen me kėtė parim dhe mė datė 12 maj ne kemi menduar qė tė thėrrasim elektoratin socialist ose le tė themi popullin socialist dhe anėtarėsinė e saj pėr tė votuar me tri fletė votimi, ku do tė votojnė pėr kandidatin pėr kryetar tė PSSH-sė, pėr kandidatėt pėr kryetarė partie tė njėsive pėrkatėse tė komunave dhe bashkive dhe ku do votojnė natyrisht edhe pėr nxjerrjen e delegatėve tė Kongresit tė PSSH-sė. E reja e veēantė e kėtyre zgjedhjeve nė parti ėshtė pikėrisht zgjedhja e kreut tė PSSH-sė nė bazė tė parimit “Njė anėtar, njė votė” nė tė gjithė Shqipėrinė, zgjedhja jo vetėm e 10 qyteteve kryesore qė kemi bėrė para njė viti, por edhe e komunave dhe bashkive tė tjera me kėtė parim dhe e reja dhe e mė bukura akoma ėshtė zgjedhja e delegatėve tė Kongresit tė Partisė jo mė me pėrfaqėsim, por duke i zgjedhur mbi bazėn e njė norme pėrfaqėsimi qė ka miratuar asambleja; pėr 80 anėtarė partie do tė dalė njė delegat dhe kėta delegatė qė janė rreth 900 dhe do tė zgjidhen nga gjithė territori i Shqipėrisė, edhe kėta tė gjithė me parimin “Njė anėtar njė votė”, tha Fino.

Ndryshon tėrėsisht statuti i PS-sė

Statuti i PS-sė do tė ndryshojė nė mėnyrė thelbėsore. Kėtė e ka pohuar sekretari organizativ i PS-sė, ndėrsa ka theksuar se nė kėtė kuadėr pėrfshihet edhe diskutimi pėr ndarjen e postit tė sekretarit tė pėrgjithshėm me atė tė kreut tė grupit parlamentar. Fino tha se ende nuk ka njė diskutim tė tillė, pasi ai e vlerėsoi tėrėsisht teknik, por nė procesin e ndryshimeve nė statut do tė diskutohet edhe kjo ēėshtje. Ai ėshtė pėrqendruar mė shumė te rėndėsia e zbatimit tė parimit “Njė anėtar, njė votė”, pa dhėnė detaje pėr ndryshimet thelbėsore qė do tė pėsojė statuti i PS-sė. “Tani, kjo ėshtė njė ēėshtje banale, kur them banale, e kam me plot kuptimin e fjalės dhe shumė shumė teknike. Pak rėndėsi ka sesi do tė jetė. Absolutisht nuk ka as edhe njė ide pėr kėtė gjė, kėto janė idetė dhe mendimet qė mund tė japin individė tė caktuar apo edhe gazetat. Nuk ėshtė kjo kryesorja. Kryesorja dhe ajo qė unė kam dėshirė qė tė shpreh nė kėtė intervistė ėshtė qė e vetmja parti politike nė Shqipėri qė po aplikon dhe po shtrin nė tė gjithė territorin edhe te niveli lokal edhe pėr delegatėt e kongresit, edhe pėr kryetarin e madh tė partisė. Mė gjeni njė parti tjetėr qė e ka nė tė gjitha kėto nivele. Edhe mė 12 maj do tė jetė siē ishte data 18 shkurt pėr PS-nė qė nė 384 njėsitė vendore pra, nė qendrat e komunave e bashkive do tė ketė votime, ku tė gjithė anėtarėt e Asamblesė do tė jenė tė angazhuar pėr kėtė lloj votimi. Kjo ėshtė mė esenciale pėr mua, ashtu siē janė edhe shumė gjėra tė tjera sesa njė raport, nėse do tė ketė sekretar tė pėrgjithshėm apo do tė ketė sekretar organizativ. Pak rėndėsi ka nė do ketė apo s’do ketė. Natyrisht qė do ketė, nuk ėshtė struktura vetėm kryetar partie dhe asamble. por pak rėndėsi ka sesi do tė jetė, ēfarė funksioni do ketė, sepse mua nuk mė intereson fare kjo gjė”, - tha dje, Fino.

KOMENTE

Pėrdorja e marsit 2007

Nga Arben Vata

Ndėrsa 10 vjet mė parė, gjithė politika dhe qytetarėt ishin tė pėrfshirė nė njė konflikt tė ngjashėm me njė luftė civile, sot e kėsaj dite, sa herė qė vjen marsi, ata qė kanė pėrfituar nga ato ngjarje tė dhimbshme, politika dhe mediat, vazhdojnė t’i kujtojnė pėr hesap tė vet, duke pėrfituar kėshtu sėrish prej kėtij aksidenti historik. Madje, ngjarjet e 1997-ės zunė vend kryesor nė propagandėn elektorale tė vitit 2005 dhe nė njė farė mase edhe nė zgjedhjet administrative tė 18 shkurtit tė kėtij viti, njė praktikė kjo e pėrdorur nga socialistėt dhe qė u kthye nė bumerang ndaj tyre. Por njė dekadė pas trazirave tė marsit, ku mėsuam se edhe ish-kryeministri i qeverisė sė Pajtimit Kombėtar, Bashkim Fino, kishte rrėmbyer edhe ai njė armė pėr t’u ruajtur prej bandave braktisėse tė Jugut, njė gjė mbetet ende e paqartė. Nėse viti 1997 ishte njė skenar i parapėrgatitur me tė vėrtetė nga tė huajt, pėr tė rrėzuar Berishėn, i cili nuk po pyeste mė pėr ta, si dhe pėr t’i hapur depot tona, me qėllim furnizimin e kosovarėve me armė njė vit mė vonė apo ishte njė revoltė e pėrligjur ndaj humbjes sė parave nė skemat piramidale, tė cilėn e stimuloi dhe e shfrytėzoi mė sė miri opozita e asaj kohe?! Pėr shkak se krimet e kryera nė atė muaj janė amnistuar me pėlqimin e dy palėve tė politikės; pėr shkak se “Marsi 2007” ėshtė njė dosje “e zezė” qė bėn pis ndoshta tė dy palėt; pėr shkak se hapja e saj mund tė mos i interesojė as diplomacisė ndėrkombėtare; pėr shkak se ndoshta sot nxjerrja e fajtorėve pėr kėto ngjarje mund tė jetė e ngjashme me debatet dhe dėmet qė do t’i shkaktoheshin vendit dhe qytetarėve nga hapja e dosjeve tė sigurimit tė shtetit; por ndoshta edhe pėr shkaqe tė tjera tė panjohura ėshtė e vėshtirė qė tė bėsh njė analizė dhe pėrcaktim tė qartė mbi fajtorėt qė pėrgatitėn kėtė mallkim ndaj shqiptarėve. Por, pėr ata qė i kanė jetuar ato ditė tė vėshtira, qė kanė qenė nė brendėsi tė zhvillimeve politik-mediatike-financiare ėshtė e pamoralshme fshehja e fakteve apo shtrembėrimi i tyre. Pa mohuar pamundėsinė e trajtimit tė kėsaj analize lidhur me dyshimin, nėse marsi 2007 ishte njė sajesė e tė huajve, ėshtė e rėndėsishme tė thuhet se shqiptarėt do ta kuptonin mė mirė, nėse do tė risillnin nė mendje argumenta qė lidhen me pėrfshirjen e politikės dhe faktorėve tė brendshėm nė kėto ngjarje. Gjithkush e mban mend qė mazhoranca e atėhershme nuk bėri as veprimin mė tė vogėl, pėr tė frenuar maninė e shqiptarėve pėr tė futur para nė firmat fantazma apo kompanitė rentiere. Megjithė paralajmėrimin e shumė institucioneve brenda e jashtė vendit, qeveria nuk i mbylli kėto aktivitete, pasi ishte e interesuar qė shqiptarėve tė mos iu prishej terezia e tė fituarit pa punuar nė prag tė zgjedhjeve tė 1996-ės. Pėrveē kėsaj, shumė drejtues tė kėtyre firmave ishin kthyer nė shtet brenda shtetit dhe shoqėroheshin nė aktivitete tė ndryshme nga personalitete tė qeverisė dhe politikės sė atėhershme. Tė paktėn kėto dy gjėra e bėjnė padyshim fajtore qeverinė e atėhershme, e cila edhe pas zgjedhjeve tė majit 1996 nuk ndėrhyri dhe kėsisoj, shqiptarėt shtuan depozitimin e kursimeve tė tyre nė firmat qė ishin drejt falimentimit. Por nga ana tjetėr, nuk mund tė anashkalohen edhe fajet e mėdha tė ish-opozitės nė atė kohė. Po ashtu edhe tė medias. Ish-pėrfaqėsues tė Partisė sė Punės dhe tė Sigurimit tė Shtetit ishin administratorėt e kėtyre firmave nė Tiranė dhe filialet nė rrethe. Politikanėt e opozitės, gjithashtu nuk bėnė asgjė pėr tė denoncuar fenomenin, por u pėrfshinė edhe vetė nė stimulimin e qytetarėve pėr t’iu drejtuar firmave tip “sude”. Roli negativ i tyre ka tė bėjė edhe me ndikimin qė ata kishin nė mediat e kohės, tė cilat nxirrnin me gėrma tė mėdha pėrqindjet qė ofronin firmat piramidale. Nė ndihmė tė kėtij argumenti vjen edhe qėndrimi i opozitės pas zgjedhjeve tė 26 majit, ku nė tryezat e sponsorizuara nga Partia Popullore e Bashkim Drizės, qė kishte edhe njė fondacion huamarrės, deklarohej se qeveria e Meksit do tė rrėzohej para muajit mars. Dhe nė fakt, falė njė kombinimi tė kėtyre faktorėve dhe neglizhencės sė qeverisė edhe pas zgjedhjeve tė tetorit 1996, qeveria Meksi nuk e zuri marsin dhe mė pas dihet nga tė gjithė se cili kishte qenė qėllimi i vėrtetė i opozitės. Shpėrthimi i depove dhe mė pas, pasiguria qė pėrfshiu gjithė vendin nuk ishtė mė nė dorė tė askujt, pasi ne tė gjithė kishim rrėzuar shtetin brenda pak ditėsh. Sot, 10 vjet pas vitit tė mbrapshtė, tė dy palėt e pėrdorin atė vit tė trazuar pėr qėllimet e tyre, sa herė qė kanė nevojė qė ta pėrdorin atė pėr tė dėmtuar njėra-tjetrėn. Por, kur kjo ndodh, zakonisht nė raste fushatash, gjithmonė ata qė e pėsojnė janė sėrish qytetarėt e thjeshtė qė tė nxitur nga politika harrojnė faktet dhe tė paktėn, pėr momentin, nxehin gjakrat dhe i rikthehen konfliktit pa krye 

Njeriu i tretė

Dashnor Kokonozi

Franca nė prag tė zgjedhjeve presidenciale        

(Centristi Bajru ngjall panik nė shtabin e N. Sarkozit dhe S. Ruajal)

Deri rreth dyzet ditė para zgjedhjeve tė Presidentit tė Republikės Franceze, dukej se ato qė cilėsoheshin si vlera tė qėndrueshme tė asaj qė njihet si Republikė e Pestė po dilnin mbi ujė e shkėlqenin nė diell pa rrezikuar asnjė re nė qiellin e tyre, pra N. Sarkozi si pėrfaqėsues i UMP-sė (Bashkimi pėr Lėvizjen Popullore) dhe Segolen Ruajal-i, kandidatja e Partisė Socialiste (qė ka pėr kryetar bashkėshortin e saj, F. Holand).

Pjesa tjetėr, pra e majta ekstreme, Lidhja komuniste e M. Zh. Bufet dhe A. Lagijet apo trockistėt e postierit O. Beznasnot, Tė gjelbėrit, Radikalėt e majtė, por edhe ekstremi i djathtė i MPF (Lėvizja pėr Francėn) i F. Devilliers, sa pėr tė pėrmendur mė kryesorėt e tij, kishin gjithnjė e mė shumė vėshtirėsi tė ndiqnin ngjitjen nė sondazhe tė tė dy tė parėve. Vetėm kandidati i Frontit Nacional, Zhan Mari Le Pen, kishte diēka mė shumė frymė pėr t`i ndjekur hap pas hapi, por nė njė distancė qė sa vinte e thellohej.

Por, ndėrkohė, nė kėtė garė, qė po bėhej gjithnjė e mė e ashpėr, grupit tė tė dy tė parėve, krejt pa zhurmė, po iu avitej Fransua Bajru (Franēois Bayrou), shefi i asaj qė njihet si UDF (Bashkimi pėr Demokracinė Franceze) e re, meqenėse pas themelimit mė 1978-tėn ajo pati njė riorganizim tė thellė mė 1998-tėn.

Pėrgjithėsisht i njohur si aleat i tė djathtėve nė pushtet, Bajru po pėrpunon prej kohėsh profilin e njė centristi nė politikėn franceze, qė ka pėr qėllim tė sjellė njė kulturė tė re, politike nė drejtimin e vendit, siē thotė ai.

Kėmbanat e alarmit pėr dy kampet e para ranė pak ditė mė parė, kur sondazhet e fundit treguan se edhe F. Bajru u ngjit mbi nivelin e 20 pikėve nė sondazhet tepėr tė studiuara, qė ndjekin ēdo orė humorin politik tė francezėve. Ai kėshtu barazoi kandidaten socialiste dhe iu afrua tepėr N. Sarkozit. Shumė analistėve iu duk njė mrekulli nė vetvete fakti se ai ishte ngjitur disa pikė mė tepėr mbi pozicionin e Le Pen-it.

Ndėrsa tė djathtėt heshtėn pėr ish-aleatin e tyre, e majta organizoi atentatin e saj, tė parė e tė rrezikshėm, njė atentat qė kishte pėr qėllim tė tregonte se, edhe nėse fitonte, Bajru nuk kishte njerėz pėr tė qeverisur vendin. Kėshtu, njė nga elefantėt e Partisė Socialiste, Dominique Strauss-Kahn, pėrkrahės i S. Ruajal-it (pasi dėshtoi vetė brenda partisė nė kandidaturėn pėr president) dhe ish-ministėr i Ekonomisė nė qeverinė e fundit, socialiste tė L. Zhospin, deklaroi nė Le Monde se ai nuk kishte ndėrmend ta pranonte postin e kryeministrit qė i ofronte F. Bajru. Deklarata pati efektin e njė shkreptime nė njė qiell pa re dhe do tė kishte pasoja negative midis pėrkrahėsve tė Bajrusė, sikur ai qetėsisht tė mos kishte deklaruar se Dominique Strauss-Kahn, refuzon njė post qė unė nuk ia kam propozuar kurrė.

Entuziazmi u kthye menjėherė dhe opinioni publik u pėrgatit tė shohė sesi do tė kalonte atė qė njihet si prova e zjarrit pėr ēdo politikan francez; paraqitjen para zgjedhėsve tė banlieu-ve, pra tė lagjeve periferike tė qyteteve tė mėdha, franceze. Nė tė vėrtetė ato ishin tė tilla deri nė vitet '60-tė, kur u ndėrtua periferiku i Parisi, ndėrsa tani janė qytete mė vete dhe pesha e votės sė tyre mund ta pėrmbysė nė mėnyrė rrėnjėsore balancėn e politikės sė vendit. Pėr mė tepėr, nga sondazhet e deritanishme, 6 ndėr 10 banorė tė periferive, shprehin hapur mosbesimin e tyre si ndaj sė djathtės, ashtu edhe ndaj krahut tė majtė politik tė vendit.

Pikėrisht, dy ditė mė parė, F. Bajru u ndodh midis banorėve tė Seine-Saint-Denis, nė periferinė e afėrt tė Parisit. Nė tė vėrtetė, rreth njė muaj mė parė ai kishte kaluar njė ditė tė tėrė midis banorėve tė Ivlinės, nė krahun tjetėr tė kryeqytetit francez, ku ishte pritur me politesė, por mė fort me kureshtje, ndėrsa nė takimin e kėsaj jave nė Seine-Saint - Denis, banorėt, kryesisht me origjinė tė huaj, magrebine dhe afrikane, nuk e fshihnin entuziazmin e tyre. Ata i uronin hapur suksese nė zgjedhje dhe e shihnin si presidentin e tyre, tė ardhshėm. Analistėt e ndryshėm, kėtu vėrejtėn se ai kapėrceu me sukses njė test vėrtet tė rrezikshėm dhe tė rėndėsishėm. Banlieu-t janė pėrgjithėsisht zona, ku policia ka vėshtirėsi tė mėdha tė vendosė rendin dhe ku kandidatė tė ndryshėm shahen, pėshtyhen e qėllohen me gurė.

Ishte e natyrshme qė nė kėto kushte shumė analistė tė ulen e tė kėrkojnė tė gjejnė me lupė nė dorė shkaqet e sukseseve tė F. Bajru-sė. Ata i kushtojnė vėmendje tė veēantė asaj qė ai quan, Revolucion qytetar, qė kėrkon tė realizojė nėpėrmjet njė qeverie tė Unionit Nacional, qė do tė mund tė mbledhė nė gjirin e vet tė sė Djathtės, tė sė Majtės e tė Qendrės. Nė kėtė pikė, historianėt thonė se ai kėrkon tė ripėrtėrijė shembullin e Henrit tė IV-tė, qė nė ēastet kritike qė po kalonte Franca pas atyre qė njihen si Luftėrat fetare, ai mblodhi pranė vetes si ministra katolikė, ashtu edhe protestantė, ēka qetėsoi shpirtrat dhe shoi njė ndjenjė mosbesimi qė kishte hedhur rrėnjėt nė popull. Por, njė politikė e tillė nuk ishte e huaj edhe pėr Sharl De Golin (Charles de Gaulle), i cili menjėherė pas L2B formoi njė qeveri tė pėrbėrė nga komunistėt, socialistėt, centristėt, e golistėt. Kjo ishte karakteristika thelbėsore e asaj qė nė historinė e re tė vendit njihet me emrin Republika e Katėrt franceze.

Tamam kėtu, ku F. Bajru sheh njė shtyllė tė fortė tė projektit tė tij, presidencial, tė tjerė shohin pikėn e tij tė dobėt. Franca ka njė gjysmė shekulli qė ka evoluar qė prej asaj kohe. Sot, institucionet e saj janė shumė mė tė qėndrueshme dhe vendi cilėsohet se jeton periudhėn e Republikės sė Pestė, stabiliteti i brendshėm ėshtė i dukshėm, ndėrsa nė politikėn e jashtme ajo ka gjithnjė njė fjalė pėr tė thėnė. Nė kėto kushte, pse Bajru kėrkon t`i kthehet stilit dhe institucioneve tė Republikės sė Katėrt? (Kujtojmė kalimthi se De Goli mblodhi nė qeverinė e tij tė asaj kohe tė gjitha ekstremet, me qėllim qė tė shmangė njė luftė tė mundshme midis komunistėve, golistėve etj., sikundėr Henri i IV-tė, nė kohėn e tij, kėrkonte tė shmangte njė luftė tė re midis katolikėve dhe protestantėve etj.)

Pikėrisht, pyetjen e mėsipėrme, F. Bajrusė i drejtoi nė numrin e saj tė fundit revista Le Nouvelle Observateur dhe pėrgjigjja e tij qe se: “UMP dhe PS (partitė kryesore qė mbėshtesin N. Sarkozin dhe S. Ruajal-in) mbajnė qė prej njėzet e pesė vjetėsh monopolin mbi pushtetin. ... Unė mendoj se gjendja sot, nė Francė ėshtė mė e rėndė se e asaj epoke (e pasluftės sė Dytė Botėrore)”. A mos duhet t'ju kujtoj se nė zgjedhjet presidenciale tė vitit 2002 (ku pėr shkak tė sė njėjtės politikė tė dy partive tė mėdha), ekstremistėt (tė djathtė e tė majtė sė bashku) grumbulluan pothuaj 40% tė votave tė francezėve?

Pra, paralajmėrimi i tij pėr politikėn aktuale ėshtė i qartė. Ne nuk na mbetet tė presim veēse njė muaj pėr tė parė, nėse zgjedhėsit francezė do t`i japin tė drejtė.

BOTA

Valleri Pllejm dėshmon para njė komisioni tė kongresit

Ish-agjentja e CIA-s, Valleri Pllejm, tha se, operatorėt e dinė se armiqtė e jashtėm mund t’i ekspozojnė ata, por se ėshtė ironik fakti qė, vetė anėtarė tė qeverisė sė cilės ajo i shėrbeu, e publikuan emrin e saj. Pra, kjo duket hapur se ėshtė bėrė pėr motive politike

Gruaja nė qendėr tė skandalit mbi zbulimin e identitetit tė saj si agjente e CIA-s, tha nė njė sesion tė kongresit se, zyrtarė tė Shtėpisė sė Bardhė dhe tė Departamentit tė Shtetit “abuzuan nė mėnyrė tė papėrgjegjshme” me emrin dhe identitetin e saj si agjente e Agjencisė sė Zbulimit Amerikan.

Ish-agjentja e CIA-s, Valleri Pllejm, dėshmoi nė njė seancė tė posaēme tė Komisionit tė Dhomės sė Pėrfaqėsuesve pėr reformat e Brendshme dhe ato Qeveritare. Ajo tha se kishte punuar si operatore e CIA-s pėr ēėshtjen e mospėrhapjes sė armėve, deri nė momentin kur emri i saj u publikua nė gazetė, mė 14 korrik tė vitit 2003.

Zonja Pllejm tha se, operatorėt e dinė se armiqtė e jashtėm mund t’i ekspozojnė ata, por se ėshtė ironik fakti qė, vetė anėtarė tė qeverisė sė cilės ajo i shėrbeu, e publikuan emrin e saj. Pra, kjo duket hapur se ėshtė bėrė pėr motive politike.

Kryetari demokrat i Komisionit tė Dhomės sė Pėrfaqėsusve, Henri Uaksman, tha se, qėllimi i seancės ėshtė pėr tė ditur se si i trajton Shtėpia e Bardhė informacionet sekrete dhe si mund tė ketė ndodhur kjo shkelje serioze nė rregullat e sigurisė kombėtare  tė vendit.

Senati amerikan bėn thirrje pėr zgjerimin e mėtejshėm tė NATO-s

Senati i Shteteve tė Bashkuara mori vendimin pėr zgjerimin e mėtejshėm tė NATO-s me anėtarė tė rinj. Nė njė rezolutė tė miratuar dje, senatorėt bėnė thirrje pėr pranimin e 5 vendeve tė reja anėtare: Shqipėrisė, Kroacisė, Gjeorgjisė, Maqedonisė dhe Ukrainės nė radhėt e aleancės. Dokumenti i njeh tė 5-ta kėto vende si tė ligjshme pėr tė marrė ndihmė nga Shtetet e Bashkuara nė pėrpjekjet pėr anėtarėsim nė NATO. Rezoluta u bėn gjithashtu thirrje aleatėve tė NATO-s tė bashkėpunojnė me Shtetet e Bashkuara, pėr tė ndihmuar nė forcimin e sigurisė globale, pėrfshirė mbėshtetjen e vazhdueshme pėr zgjerimin e aleancės. Dhoma e Pėrfaqėsuesve miratoi njė rezolutė tė ngjashme nė fillim tė muajit.

Rehn: Bosnjė-Hercegovina larg BE-sė, tė kryejė reformat

Bosnjė-Hercegovina mund ta llogarisė afrimin drejt Bashkimit Europian, vetėm nėse pėrmbush kushtet e parashtruara, mes tė cilave janė bashkėpunimi i plotė me gjykaten e Hagės dhe zbatimi i reformave. Kėshtu ka deklaruar dje gjatė njė vizite nė Sarajevė komisioneri i BE-sė pėr zgjerimin, Oli Rehn, i cili ka fajesuar politikanet pėr bllokim tė reformave. "Kemi konstatuar se reformat e filluara ose kanė dėshtuar, ose janė bllokuar. Kthimi nė vitet '90 dhe retorika nacionaliste nuk i sjellin dobi askujt", - ka pohuar Rehn. Zyrtari europian ka theksuar mė tej se, dyert e BE-sė mbeten tė hapura si pėr Bosnjė-Hercegovinėn, ashtu edhe pėr gjithė Ballkanin nėse kryhen reformat e duhura. 

Krerėt e diplomacisė europiane takohen me sekretaren, Kondoliza Rajs 

Shefi pėr Politikė tė Jashtme dhe Siguri i BE-sė, Havier Solana, Komisionerja pėr Marrėdhėnie me Jashtė, Benita Ferrero-Valdner dhe ministri i Jashtėm i Gjermanisė, Frank-Valter Shtenmajer do tė takohen tė hėnėn nė Uashington me sekretaren e Shtetit, Kondoliza Rajs. Takimi ka pėr qėllim pėrgatitjet pėr samitin Bashkimi Europian-Shtetet e Bashkuara, qė do tė mbahet mė 30 prill nė Uashington. Ministria e Jashtme gjermane tha se, ndėr temat qė do tė diskutohen tė hėnėn do tė jetė edhe Kosova. 

Pėrkujtohet me dhunė dita e pavarėsisė nė Hungari 

Me gurė, shishe plasėse, barrikada, flakė dhe gaz lotsjellės ėshtė festuar dita e pavarėsisė nė Hungari, festė e cila ėshtė kthyer nė njė ditė protestash tė dhunshme mes forcave policore dhe demostruesve. Forcat policore pėrdorėn gaz lotsjellės dhe ujė pėr tė shpėrndarė turmat. Protestuesit qė nė fillim po bėnin njė parakalim paqėsor drejt sheshit kryesor kundėr qeverisė dhe kryeministrit, menjėherė pas incidentit, kanė ngritur barrikada nė bulevardin e Budapestit dhe mė vonė i kanė vėnė flakėn gjatė pėrleshjeve me forcat policore.

Demokratėt amerikanė dėshtuan pėr tėrheqjen e trupave nga Iraku 

Pas debatesh disajavore, demokratėt amerikanė dėshtuan nė senat me propozimin qė parashikonte tėrheqjen e trupave amerikane nga Iraku deri nė mars 2008. Me gjithė shumicėn demokrate nė senat, vetėm 48 senatorė votuan pėr propozimin, 50 kundėr. 

Presidenti Bush kishte deklaruar se do tė vinte veton nė rast se projekti miratohej.

Dimri i ngrohtė, jo vetėm pasojė e veprimit tė njeriut

Nuk ėshtė vetėm efekti serrė, pra aktiviteti i njeriut, qė ka sjellė deri tė ngrohja globale. Faktori kryesor ishte fenomeni “el nińo”, i cili nėnkupton ndikimin e ujėrave tė ngrohta tė Paqėsorit mbi klimėn. Kėto pėrfundime i ka nxjerrė Agjencia Qeveritare Britanike qė merret me regjistrimet e temperaturave, njofton “BBC”-ja.

Sipas hulumtimit tė kėsaj agjencie, kėtė dimėr, temperaturat e pėrgjithshme ishin mė tė lartat qė nga fillimi i regjistrimeve, mė shumė se njėqind vjet mė parė. Shkencėtaret studiuan temperaturat e kombinuara tė sipėrfaqes sė tokės dhe oqeanit dhe arritėn nė pėrfundimin se nė periudhėn, mes janarit dhe shkurtit, ato ishin mė tė lartat qė nga viti 1880, kur filluan tė regjistroheshin tė dhėnat. Edhe pse temperaturat nė Amerikėn e Veriut ishin mesatare, mė tė larta kanė qenė nė nė Europė, Azi dhe Afrikėn Perėndimore.

RAJONI

Kryenegociatori pėr statusin e Kosovės, Marti Ahtisari, flet para dorėzimit tė planit

Ahtisari propozon pavarėsi tė kushtėzuar

I dėrguari i posaēėm i OKB-sė pėr statusin e Kosovės, Marti Ahtisaari, ka thėnė pėr radion e “BBC”-sė se, koncepti i tij pėr Kosovėn ėshtė njė pavarėsi e mbikėqyrur nga bashkėsia ndėrkombėtare. Nė intervistė, Marti Ahtisari thotė se, Kosova do tė duhej tė ishte njė entitet mė praktik dhe tė pėrgjigjet pėr ēėshtjet e saj, por ka shtuar se shumica duhet tė paguajė ēmimin pėr ambicjet qė ka, duke i trajtuar pakicat nė mėnyrė tė qytetėruar.

Megjithėse i rezervuar nė deklarimet pėr propozimin mbi statusin e Kosovės, para se plani i tij t'i dorėzohet Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė, i dėrguari i posaēėm pėr statusin, Marti Ahtisari, ka deklaruar se, koncepti qė ka patur nė mendje gjithmonė ėshtė qė Kosova do tė jetė njė entitet mė i efektshėm, mė praktik, do tė pėrgjigjet pėr ēėshtjet e veta dhe kjo pavarėsi do tė mbikėqyret.

Kjo pavarėsi, sipas tij, do tė mbikėqyret nga bashkėsia ndėrkombėtare, ku Bashkimi Europian do tė luajė njė rol tė rėndėsishėm.

"Dhe kjo ėshtė e rėndėsishme, sepse tė dy vendet shpresojnė tė bėhen anėtarė tė Bashkimit Europian dhe unė shpresoj tė kenė sukses nė kėtė drejtim", - ka thėnė Marti Ahtisari.

Mirėpo sipas tij, ēėshtja e pakicave dhe mbrojtja e tyre ėshtė shumė e rėndėsishme dhe shumica nė Kosovė, ka thėnė Ahtisari duhet t'i dėshmojė bashkėsisė ndėrkombėtare se mund t'i trajtojė tė gjitha pakicat, jo vetėm serbėt e Kosovės, nė mėnyrė tė qytetėruar.

Kjo ėshtė njė kėrkesė e madhe pėr shumicėn, por ėshtė njė ēmim qė duhet paguar pėr ambicie tė tilla, sikurse i ka shumica, ka thėnė Ahtisari.

Plani i tė dėrguarit tė posaēėm tė OKB-sė pėr statusin e Kosovės, Marti Ahtisari, tė enjten pritet t'i dorėzohet sekretarit tė pėrgjithshėm, Ban Ki Moon, nga zėvendėsnegociatori, Albert Rohan, ndėrkohė qė mė 26 mars, ai do tė kalojė nė duart e anėtarėve tė KS, i pėrkthyer nė 15 gjuhė.

Zoti Ahtisari ka thėnė se, ėshtė e rėndėsishme qė plani tė mbetet nė Kėshillin e Sigurimit, sepse, sipas tij, aty zhvillohet pjesa e fundit e procesit. Ai ka shfaqur shpresėn e tij qė nė Kėshillin e Sigurimit tė kuptohet se humbja e kohės nuk ndihmon askėnd dhe se ajo, veēse i komplikon edhe mė shumė gjėrat.

Vonesa na merr kohėn e nevojshme pėr zhvillimin siē duhet tė Kosovės, ka thėnė Marti Ahtisari.

Ēeku: Vendimi pėr Kosovėn merret nė fund tė majit

Kryeministri, Agim Ēeku, ka shprehur kėnaqėsinė qė Marti Ahtisari ka propozuar qartė statusin e Kosovės nė dokumentin e tij, dorėzuar dje sekretarit tė pėrgjithshėm tė OKB-sė, Ban Ki Mun. Pas takimit me shefin e UNMIK-ut, Joakim Ryker, kryeministri deklaroi se, propozimi ėshtė i atillė siē ėshtė pritur. Sipas tij, vendimi nė Kėshillin e Sigurimit rreth rezolutės sė re pėr Kosovėn do tė merret deri nė fund tė muajit maj.

Ēeku beson se Rusia nuk do tė kundėrshtojė planin dhe nuk do tė bllokojė rezolutėn nė KS tė OKB-sė dhe se nė fund do tė abstenojė. Megjithatė, ai tha se, nėse Rusia del kundėr planit, atėherė ajo nuk kundėrshton vetėm kėtė plan apo Kosovėn, por tėrė bashkėsinė ndėrkombėtare dhe vetė OKB-nė, pasi procesi i definimit tė statusit ėshtė udhėhequr nga OKB-ja. Siē dihet, Ahtisari ka propozuar pavarėsi tė mbikėqyrur pėr Kosovėn.

Kryeadministratori, Joakim Ryker, bėri tė ditur se, tė hėnėn, sė bashku me presidentin Fatmir Sejdiu do tė jenė njė Nju-Jork, ku Kėshilli i Sigurimit do tė diskutojė raportin rreth progresit nė Kosovė. “Para nesh ėshtė njė javė e ngarkuar, pasi prapa po e lėmė njė javė po ashtu tė ngarkuar, pėr tė cilėn unė konsideroj se ishte njė javė e mirė, pasi qė jemi nė njė moment kyē pėr statusin e Kosovės. Prej dje, sekretari i pėrgjithshėm e ka nė duart e tij propozimin e Ahtisarit dhe tashmė pritet qė ai t’ia kaloj kėtė propozim Kėshillit tė Sigurimit”, - tha Ryker. Nė takimin Ēeku-Ryker ėshtė biseduar edhe pėr mbledhjen e radhės tė mekanizmit tė Stabilizim-Asocimit qė pritet tė mbahet mė 19 mars.

Kryetari i PDK-sė, Hashim Thaēi, takohet me pėrfaqėsuesin e Bashkimit Europian, Havier Solana

Solana: Bashkėpunimi mes Prishtinės dhe BE-sė, i domosdoshėm

Havier Solana, pėrfaqėsuesi i lartė i Bashkimit Europian pėr Politikė tė Jashtme dhe Siguri, ka kėrkuar nga lideri i Partisė Demokratike tė Kosovės, Hashim Thaēi, vazhdim tė angazhimeve konstruktive nė procesin e statusit, tani qė loja bartet nė selinė e Kombeve tė Bashkuara, nė New York. 

“Kėrkova nga Thaēi qė tė vazhdojė mė konstruktivitet si deri mė tani. Ēfarėdo qė tė jetė fundi i lojės, kosovarėt duhet tė dinė se bashkėpunimi me miqtė nga Bashkimi Europian ėshtė i domosdoshėm”, - u shpreh Solana pas takimit me Thaēin.

Ndonėse Havier Solana, gjatė prononcimit para gazetarėve, mes tjerash tha se, Hashim Thaēi do tė bėjė pjesė nė qeverinė e unitetit, ai refuzoi tė pėrgjigjet nė pyetjen nėse mbėshtet formimin e koalicionit tė ri qeveritar nė Kosovė.

Hashim Thaēi, nga ana tjetėr, tha se takimet nė Bruksel i ka zhvilluar nė cilėsinė e udhėheqėsit tė partisė me legjitimitet mė tė madh nė Kosovė dhe si anėtar i Ekipit tė Unitetit.

Lideri i partisė mė tė madhe opozitare u shpreh se, nga Havier Solana ka marrė premtime se Bashkimi Europian ėshtė i qartė dhe unik pėr tė ardhmen e Kosovės. Ai shtoi se e ka siguruar shefin e diplomacisė europiane se pala kosovare do marrė pėrgjegjėsinė pėr zbatimin e rezolutės sė ardhshme tė Kėshillit tė Sigurimit.

“Shfuqizimi i rezolutės 1244, me rėndėsi thelbėsore”

Shfuqizimi i rezolutės 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit ėshtė me rėndėsi thelbėsore pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė statusit tė Kosovės, ka deklaruar dje pėr “Zėrin e Amerikės”, Morton Abramowitz, ish-ambasador amerikan nė Turqi dhe analist nė fondacionin “The Century” nė Washington.

Kombet e Bashkuara, theksoi ai, nuk krijojnė vende tė pavarura. Ato njohin vendet qė shpallin pavarėsinė e tyre dhe shfuqizimi i rezolutės 1244 krijon bazėn juridike qė ato ta bėjnė kėtė, tha Abramovitz.

“Kjo ėshtė diēka thelbėsore qė duhet bėrė patjetėr. Rezoluta 1244 duhet tė shfuqizohet pėr tė lejuar qė Kosova tė bėhet ligjėrisht e pavarur, tė paktėn sipas shumicės sė vendeve qė pranojnė rezolutat e Kombeve tė Bashkuara si bazė tė ligjshmėrisė. Pra, kjo duhet bėrė dhe nė thelb kėtė bėn edhe plani i Ahtisarit”, - ka shtuar eksperti amerikan.

Ndėrkaq, lidhur me pyetjen se, a po shkojnė Shtetet e Bashkuara drejt njė pėrplasjeje me Rusinė pėr ēėshtjen e Kosovės, Abramovitz ėshtė pėrgjigjur: “Sigurisht qė situata ėshtė shumė e paqartė. Rusia ka deklaruar se kėrkon njė zgjidhje me tė cilėn tė jenė dakord tė dyja palėt”, megjithatė kjo sipas ekspertit amerikan “ėshtė e pamundur”.

Ai ka shtuar po ashtu se, qėndrimi rus “do tė kuptohet fare nė fund gjatė votimit nė KS”, ndėrsa ka potencuar se Rusia e sotme nuk ėshtė Rusia e Boris Jelcinit, kur ajo ishte nė vėshtirėsi tė mėdha ekonomike, aq sa pranonte pothuajse ēdo gjė qė propozonte Perėndimi.

KRONIKA

Operacioni “Thyerja”/Tre nė pranga dhe njė nė kėrkim, tė dyshuar pėr drogė dhe vjedhje

Pranga Danit, bosit tė “PUB

Mario”, sekuestro 3 kg kanabis

Nikolin Dani, Ferit Ciku e Valbona Basha janė prangosur nė orėt e vona tė sė enjtes, ndėrkohė qė ėshtė shpallur nė kėrkim Adriatik Basha. Policia: Ciku e Bashja janė edhe autorė tė dy vjedhjeve te “Gold” e “Rozaleta” nė Tiranė

Trafik droge dhe vjedhje lokalesh nė kryeqytet. Kėto dy “aktivitete” mėsohet tė kenė qenė edhe “preokupimet” kryesore tė tre tė prangosurve dhe njė tė shpalluri nė kėrkim gjatė operacionit “Thyerja” tė policisė sė Tiranės. Nikolin Dani, 38 vjeē, Ferit Ciku, 23 vjeē dhe Valbona Basha, 28 vjeē janė prangosur nė orėt e vona tė sė enjtes, ndėrkohė qė ėshtė shpallur nė kėrkim Adriatik Basha, 28 vjeē, qė tė katėr nga Tirana. “Personave tė arrestuar iu gjetėn dhe sekuestruan me cilėsinė e provės materiale 3 kilogramė marijuanė”, thanė dje, burimet policore. Ndėrkaq, gjatė kėtij operacioni janė sekuestruar nė pub “Mario”, pronė e Nikolin Danit, edhe njė sasi pijesh alkoolike, dy gjeneratorė, cigare tė llojeve tė ndryshme me vlerė rreth 500 mijė lekė tė vjetra, si dhe njė palė gėrshėrė, tė cilat, sipas policisė, dyshohet se pėrdoreshin pėr hapjen e lokaleve me qėllim vjedhjen e tyre. Ndėrkohė, pėr dy tė prangosurit, Nikolin Dani dhe Adriatik Basha, burime zyrtare tė policisė thanė se, kishin njė kohė tė gjatė qė merreshin me shitje tė lėndėve narkotike nė rrugėn e Durrėsit dhe konkretisht nė pub “Mario”, ku e pėrfshirė nė kėtė aktivitet, rezulton, sipas policisė, edhe 28-vjeēarja Basha, e cila shėrbente si banakiere, nė kėtė pub.

Vjedhjet

23-vjeēari Ciku dhe 28-vjeēari Basha dyshohen nga policia si autorė tė vjedhjes sė lokal “Rozaleta”, dy ditė mė parė dhe vjedhjes sė ndodhur nė muajn shkurt tė kėtij viti, te “Gold”, nė rrugėn e Durrėsit, nė Tiranė. “Sipas hetimeve, rezultojnė se Ciku e Basha janė edhe autorė tė dy vjedhjeve te kėto lokale”, - thanė burime policore, tė cilėt kanė hedhur dyshimin edhe pėr pėrfshirje nė vjedhje tė tjera nė kryeqytet nga ky grup.

Burime policore kanė pohuar dje, se kanė nisur hetimet edhe pėr tė saktėsuar bashkėpunėtorėt, ndėrkohė qė dyshohet se marijuana ishte e destinuar pėr gjimnazistėt, tė cilėt ishin edhe klientė tė pub-it. Grupi hetimor, i ngritur menjėherė pas prangosjes, ka saktėsuar se po punohet pėr plotėsimin e dosjes, ku personat e prangosur dhe i shpalluri nė kėrkim akuzohen se janė autorė tė disa veprave penale, si "tė vjedhjeve" dhe "tė prodhimit e shpėrndarjes sė lėndeve narkotike”. Sipas hetimeve tė para, dyshohet se kėto aktivitete tė grupit shtrihen prej njė harku kohor prej 2 vjetėsh, ndėrkohė qė nėn vėzhgim intensiv kanė qenė pėr rreth njė muaj, duke evidentuar tashmė edhe pjesėmarrjen nė vjedhjet e pretenduara dhe nė trafikimin e lėndės narkotike.

Tabela

Operacioni “Thyerja”

Tė prangosur

Nikolin Dani, 38 vjeē

Ferit Ciku, 23 vjeē

Valbona Basha, 28 vjeē

Shpallur nė kėrkim

Adriatik Basha, 28 vjeē

Akuzat

"Prodhim dhe shitje tė narkotikėve"

"Vjedhje"

Ekstradohen dy fierakėt, njėri pėr

vrasjen e trefishtė tė familjes Kasemi

Ekstradohet njė vrasės i trefishtė dhe ekzekutori i njė tė riu, qė tė dy nga Fieri.

Policia e Shtetit konfirmoi se Interpol Tirana ekstradoi nga SHBA-tė shtetasin Krenar Hoxha, 37 vjeē, nga Fieri. Gjykata e Fierit, nė nėntor tė '96-tės, ka caktuar ndaj Krenar Hoxhės masėn e sigurisė "Arrest me burg" pėr veprat penale tė "Vrasjes me paramendim" dhe "Vrasjes me dashje, dy herė". Krenar Hoxha akuzohet se nė shtator tė vitit 1996-tė, pėr motive tė dobėta, ka ekzekutuar me armė zjarri Ilmi Kasemin, bashkėshorten e tij, Roza Kasemi dhe djalin e tyre, Eltjon Kasemi, nė banesėn e tyre.

Ndėrkohė, nga Milano e Italisė ėshtė ekstraduar dhe edhe i shpalluri nė kėrkim Lavdėrim Hazizaj, 32 vjeē, nga Fieri, pasi gjykata e Fierit e ka dėnuar 32-vjeēarin Hazizaj me 20 vjet burg pėr veprat penale tė "Vrasjes me paramendim" dhe "Armėmbajtje pa leje". Lavdėrim Hazizaj ėshtė deklaruar fajtor nga kjo gjykatė pėr ngjarjen e ndodhur nė qershor tė 2001-shit nė vendin Ura e Sheqit, mbi lumin Gjanica, nė Fier, ku ai ka qėlluar pėr vdekje me armė zjarri, automatik, shtetasin Jetnor Shenaj. 

Sipas Policisė sė Shtetit, ekstradimi i dy personave tė mėsipėrm u bė i mundur falė bashkėpunimit tė Interpol Tiranės me Interpol Washington dhe Interpol Milano.

Tė ekstraduarit Krenar Hoxha dhe Lavdimir Hazizaj i janė dorėzuar pėrfaqėsuesve tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Burgjeve, tė cilėt i kaqė sistemuar qė dje, nė qelitė e burgut 302. Ndėrkohė, policia ka bėrė tė ditur se ka rifreskuar tė gjitha tė dhėnat lidhur me tė kėrkuarit, ndėrkohė qė ekstradimet vijojnė tė jenė njė ndėr pjesėt e suksseshme tė policisė, e cila ka rritur bashkėpunimin, sidomos me homologėt nė Itali e Greqi. Ndėrkohė qė rasti mė i fundit ishte prangosja e Hamdi Haklajt nė Goteborg nė bashkėpunim me interpolin suedez.

shkurt

Zjarr te “Lion Park”, dyshohet pėr shkėndijė elektrike nga ekspresi

Njė shkėndijė elektrike qė dyshohet tė ketė dalė nga ekspresi i kafesė ka rrezikuar djegien e “Lion Park”. Ka qenė ora 04:10 e mėngjesit tė djeshėm, kur nė lokalin luksoz nė rrugėn e Elbasanit, ka rėnė njė zjarr dhe pėr pasojė janė dėmtuar ambientet e brendshme tė tij. Sipas policisė, e cila ka shkuar nė vendngjarje pas njoftimit tė rojes sė lokalit, nuk ka patur tė dėmtuar nė njerėz. Nė vendngjarje kanė shkuar menjėherė ekspertėt e mbrojtjes ndaj zjarrit, si dhe forcat policore, tė cilėt bėnė tė mundur shuarjen e zjarrit. "Nga veprimet paraprake, hetimore rezulton se, shkak i rėnies sė zjarrit nė kėtė lokal tė ketė qenė njė shkėndije elektrike nė ekspresin e kafesė", - thanė dje, burimet e Policisė sė Tiranės. Mėsohet se, nė kohėn kur ka rėnė zjarri, i pranishėm nė lokal ka qenė vetėm roja i tij, i cili ka bėrė edhe njoftimin nė polici.

Ngacmoi seksualisht tė miturėn, gjykata dėnon 2 vjet Dedėn

Dy vite nė qeli do tė vuajė i pandehuri Agim Deda, i cili ėshtė akuzuar pėr ngacmimin seksual tė njė vajze tė mitur rreth njė vit mė parė. Gjykata e Tiranės, pasi ka dėgjuar konkluzionet pėrfundimtare tė tė dyja palėve nė gjykim, ka mundur tė lexojė edhe vendimin. Ēėshtja penale ka nisur pas denoncimit tė nėnės sė fėmijės 5 vjeē. Deda ėshtė arrestuar me akuzėn e kryerjes sė marrėdhėnieve tė turpshme me tė mitur. Sipas hetimeve dhe vendimit tė gjykatės sė kryeqytetit, 5-vjeēarja ka qenė duke luajtur me shoqet nė oborrin e pallatit, ku banonte, nė Kombinat, kur Agim Deda e ka ftuar nė lokalin, ku po rrinte. Ai i ka dhėnė njė pijė freskuese, pastaj e ka marrė pėrdore, duke e ēuar nė shtėpinė e tij. Ai jetonte nė rrugėn “Haki Stėrmilli”, nė Kombinat, bashkė me bashkėshorten dhe 3 fėmijėt. Nga tė dhėnat, pasi e ka marrė me vete nė banesėn e vet, 45-vjeēari ka filluar ta ngacmojė vogėlushen, ndėrsa kjo ėshtė kthyer nė shtėpinė e saj, duke i treguar tė gjithė ngjarjen nėnės.

EKONOMIA

Investimet nė sistemin e transmetimit nė nivele tė larta do ta bėjnė atė tė lakmueshėm nė privatizim

Transmetimi i energjisė, 112 milionė dollarė investime

Tė dhėna nga raporti i Entit Kombėtar tė Energjisė bėjnė tė ditur se, kjo masė e madhe investimesh, megjithatė ka qenė e pamjaftueshme pėr tė bėrė tė mundur ndėrtimin e njė rrjeti transmetimi tė qėndrueshėm dhe pėr tė shmangur humbjet e energjisė, tė cilat ende vijojnė tė jenė tė larta

Gjatė vitit tė shkuar, nė sistemin shqiptar tė transmetimit tė energjisė elektrike u investuan njėqind e dymbėdhjete milionė dollarė. Investimet kanė patur tė bėjnė me projekte nė rehabilitim dhe rikonstruksion tė disa linjave tė transemtimit tė energjisė elektrike si dhe nė ndėrhyrje nė disa nėnstacione elektrike. Gjithashtu, investimet kanė shkuar edhe nė fushėn e kontroll-monitorimit dhe matjeve nė mėnyrė tė dixhitalizuar. Konkretisht, nė linja transmetimi janė investuar mbi njėzet e katėr milionė dollarė dhe nė kontroll-matje mbi gjashtėdhjetė e dy milionė dollarė. Tė dhėna nga raporti i Entit Kombėtar tė Energjisė bėjnė tė ditur se, kjo masė e madhe investimesh, megjithatė ka qenė e pamjaftueshme pėr tė bėrė tė mundur ndėrtimin e njė rrjeti transmetimi tė qėndrueshėm dhe pėr tė shmangur humbjet e energjisė, tė cilat ende vijojnė tė jenė tė larta. Megjithatė, qeveria, pėr vitin e tashėm ka programuar investime tė tjera, tė cilat do tė bėjnė tė mundur qė sistemi i transmetimit, i cili ėshtė edhe nė proces privatizimi tė shndėrrohet nė njė kompani, e cila do tė bėjė tė mundur sigurimin e njė energjie nė cilėsi tė mirė pėr konsumatorėt. Viti 2006 ishte viti nė cilin janė bėrė investimet mė tė mėdha tė bėra ndonjėherė nė sistemin shqiptar tė transetimit tė energjisė. Vetėm ndėrtimi i kompleksit transmetues Fier-Vlorė-Babicė, me linja transmetimi 220 kilovolt dhe 110 kilovolt, sė bashku me nėnstacionin e Babicės kanė kushtuar rreth njėzet e katėr milionė dollarė, bėjnė tė ditur tė dhėnat. Ndėrsa, investimet nė sektorin e prodhimit tė energjisė kanė patur tė bėjnė me investime tė kryera pėr rehabilitimin e tė gjitha hidrocentraleve tė lumit Drin. Pėr kėtė vit, tė dhėnat bėjnė tė ditur se kanė nisur procedurat pėr tė bėrė tė mundur realizimin e njė investimi tė madh nė transmetimin e energjisė, me ndėrtimin e njė linje tė transmetimit tė kėsaj tė fundit, nga Elbasani nė Podgoricė. Kėtė investim, Korporata Shqiptare e Energjisė do ta pėrballojė me anė tė njė kredie tė dhėnė nga qeveria italiane nėpėrmejt kooperacionit italian nė Tiranė. Gjithashtu, edhe njė linjė tjetėr e transmetimit tė energjisė nga Elbasani nė Koman ėshtė nė nisje tė procedurave pėr tė nisur nga puna dhe po ashtu, njė tjetėr nėnstacion i madh elektrik do tė ndėrtohet nė Tiranė. Tė gjitha kėto investime, qė priten pėr kėtė vit, do tė bėjnė tė mundur paraqitjen e operatorit tė transmetimit para ofertave pėr privatizimi nė njė gjendje shumė mė tė mirė se tani dhe konsumatori do tė mund tė marrė energji me cilėsi mė tė mirė nga KESH-i.

Strategjia e borxhit, rol nė ekzekutimin e politikave buxhetore tė qeverisė

Ministria e Financave ka pėrfunduar strategjinė e borxhit publik pėr periudhėn 2007-2009 dhe objektivi i saj ėshtė sigurimi i fondeve tė nevojshme tė huamarrjes, duke vlerėsuar riskun dhe koston e tij, nė kėndvėshtrimin afatmesėm dhe afatgjatė si dhe zhvillimi i tregut tė titujve tė shtetit, nėpėrmjet shtimit tė instrumentave tė tij dhe zgjerimit tė bazės sė investitorėve. Tė dhėnat nga ministria bėjnė tė ditur se, kjo strategji synon mė sė pari tė sigurojė nevojat pėr likuiditet dhe akses nė tregjet e kapitaleve pėr financim tė nevojave tė qeverisė, duke pėrdorur metoda transparente dhe kostefektive. Gjithashtu, ajo kėrkon tė pėrcaktojė nivelet e pranueshme tė riskut pėr borxhin e brendshėm dhe atė tė jashtėm. Risku do tė pėrfshijė Maturimin Mesatar te Borxhit (Weighted average maturity), mbulimin e interesit, riskun e rifinancimit dhe atė qė lidhet me ēėshtje buxhetore e financiare. Strategjia e borxhit, po ashtu ėshtė pėrpiluar me qėllim qė tė zhvillojė njė treg financiar funksional dhe efektiv qė t’i shėrbejė nevojave institucionale dhe atyre individuale dhe qė ėshtė nė linjė me objektivat mė tė rėndėsishme tė politikės sė qeverisė dhe tė zhvillojė politika qė synojnė reduktimin e luhatjeve tė nivelit tė interesave qė rezultojnė nga emetimi i borxhit nga qeveria. Nė fakt, strategjia ka gjasa tė ndihmojė qeverinė tė ekzekutojė politikat buxhetore, nė mėnyrė sa mė fleksibėl, duke konsideruar parametra tė ndryshėm tė riskut tė  portofolit tė borxhit; si edhe tė konsiderojė koston minimale pėr shėrbimin e borxhit apo edhe tė  monitorojė kushtet strukturore dhe tė likuiditetit tė tregjeve financiare dhe tė kundėrveprojė me shpejtėsi ndaj ndryshimeve tė herėpashershme tė tregut financiar.

Shqipėria pėrfshihet nė tregun e karbonit

Nė kėtė treg ėshtė pėrfshirė sė fundmi edhe Shqipėria, si njė vend qė ka ratifikuar protokollin e Kyotos. Njė program i Kombeve tė Bashkura pėr ndryshimet klimatike po zbatohet edhe nė Shqipėri, me projekte qė synojnė njė zhvillim tė pastėr dhe tė qėndrueshėm. Drejtorja e kėtij programi, fizikantja Ermira Fida, pranė Ministrisė sė Mbrojtjes sė Mjedisit, shpjegon se, ēdo tė thotė tregu i karbonit. "Tregu i karbonit ėshtė treg i njė malli, qė quhet karbon. Qė nga viti 2005, kur filloi tė funksionojė njė treg i tillė dhe u miratuan disa rregulla dhe procedura, karboni filloi tė shitet dhe tė blihet. Shitja pėr ēdo mall bazohet nė kėrkesėn dhe ofertėn. Kėrkesa ka tė bėjė me nevojėn pėr tė plotėsuar detyrimet qė kanė ndaj Protokollit tė Kyotos shtetet qė e kanė nėnshkruar atė, tė cilave Kombet e Bashkura iu lejojnė qė krahas masave qė marrin brenda territoreve tė tyre, pėr aplikimin e teknologjive tė pastra, mund ta bėjnė edhe jashtė territorit tė tyre, duke u kushtuar mė lirė, kur ėshtė fjala pėr vende nė zhvillim. "Kėtė nė Shqipėri po e bėn Austria. Ēfarė ndodh? Shqipėria me njė territor tė vogėl dhe vend jo i zhvilluar industrial, ndonėse ka ratifikuar Protokollin e Kyotos, nuk ka detyrime ligjore dhe as kuotė tė reduktimit tė emetimit tė gazrave me efekt serrė. Sipas shifrave zyrtare, nga territori i Shqipėrisė shkarkohen 8,5 milionė tonė dioksid karboni, sasi kjo mjaft e ulėt nė raport me miliarda e miliarda tonė, 1/3 e tė cilave e shkarkojnė vetėm SHBA-tė, tė cilat, pėr kėtė shkak, krahas Indisė apo Australisė nuk e kanė nėnshkruar Protokollin e Kyotos.

Ndėrkohė, Shqipėria si vend qė e ka nėnshkruar kėtė protokoll ka shanse mjaft joshėse: tė pėrfitojė nga projekte tė financuara nga vende tė zhvilluara industriale tė BE-sė, tė cilat kanė njė kuotė tė lartė tė reduktimit tė dioksidit tė karbonit. Realizimi i kėsaj kuote, nė vende pak tė zhvilluara si Shqipėria, jo vetėm ka kosto mė tė ulėt, por mė e rėndėsishmja pėr kėto vende njihet nga Kombet e Bashkura si plotėsimi i detyrimeve ligjore.

Hidrocentrali ka kushtuar 1.2 milion euro dhe ka njė kapacitet prej 2.6 mW/h energji elektrike nė vit

HEC-i i Bogovės fillon prodhimin e energjisė

Hidrocentrali i Bogovės ėshtė marrė me koncesion pėr t’u rehabilituar dhe do tė ketė njė afat kohor shfrytėzimi nga firma private "Wonder Power" prej 30 vjetėsh. Teknologjia mė e fundit e tij do tė bėjė tė mundur qė burimet e Bogovės tė shfrytėzohen edhe pėr prodhimin e energjisė dhe pėr ujėsjellėsin e Beratit

Fillon prodhimi i energjisė elektrike nė hidrocentralin lokal tė Bogovės nė rrethin e Skraparit. Pėrurimi i rehabilitimit tė kėtij hidrocentrali u bė dje, nė ceremoninė e tė cilit mori pjesė edhe ministri i Ekonomisė, Genc Ruli. Ndėrtimi i kėtij HEC-i u bė nga kompania pricate "Wonder Power", e cila ka tre vjet qė ka marrė me koncesion lejen pėr ndėrtimin e tij dhe sipas kontratės, kjo kompani do tė ketė tė drejtėn pėr tė shfrytėzuar energjinė e prodhuar pėr njė afat kohor prej 30 vjetėsh. Energjia e prodhuar nga ky HEC do tė shfrytėzohet pėr nevojat e vendit, duke ia shitur KESH-it, gjė qė do tė ndikojė nė rritjen e prodhimit tė energjisė nė vend. Ndėrtimi i hidrocentraleve tė tilla shikohet si mjaft pozitiv edhe pėr faktin se ai ndodhet nė jug tė vendit, gjė qė ndikon nė uljen e humbjeve nė rrjet, pasi burimet kryesore energjitike ndodhen nė veri. Ministri Ruli, gjatė ceremonisė sė inagurimit tė pėrfundimit tė HEC-it u shpreh se, dhėnia me koncesion e HEC-ve tė vogla ekzistuese si dhe ndėrtimi i tė tjerave do tė shėrbejė pėr stabilizimin e furnizimit me energji elektrike tė vendit.

Vlera e HEC-it

Hidrocentrali i Bogovės ka kushtuar rreth 1.2 milion euro dhe ka njė fuqi tė instaluar tė prodhimit prej 2.6 mW/h energji elektrike, por, fillimisht, ai do tė prodhojė njė sasi energjie prej rreth 7 milionė kW/h nė vit. Sipas kompanisė, qė e ka marrė me koncesion kėtė vepėr, ky HEC do tė shtojė mė pas sasinė e energjisė sė prodhuar, duke e ēuar atė nė rreth 15 kW/orė nė vit. Ky HEC punon me njė turbinė, e cila vihet nė punė nga uji qė rrjedh nga lartėsia prej 160 metrash, me sasi prurjesh 2 metėr kub nė sekondė. Hidrocentrali ėshtė i lidhur me sistemin unik tė energjisė elektrike tė vendit tonė dhe shėrben pėr shtimin e prodhimit tė energjisė elektrike. Turbina e kėtij HEC-i prodhon me 6.3 Kilovolt energji elektrike, ndėrsa futet nė sistem 35 Kilovolt me anė tė njė transformatori tė posaēėm. Po kėshtu, nga ky HEC ėshtė ndėrtuar edhe njė linjė 10.5 Kilovolt, e cila shkon direkt pėr nė fshatin Krorėz, linjė me tė cilėn furnizohet edhe fshati Dobrushė. Mė 1 nėntor 2003, hidrocentrali i Bogovės ėshtė marrė pėr tė kryer remontin dhe mė pas u bė shfrytėzimi i tij me kapacitete mė tė plota nga Vasil Gjika dhe Sadik Llapashtica, i cili ėshtė edhe drejtori ekzekutiv i kėtij HEC-i.

Kapaciteti prodhues

Pėr momentin, kapaciteti prodhues i tij ėshtė i kufizuar pėr arsye se, aktualisht, 60 pėr qind e prurjeve hidrike tė burimit tė Bogovės shkojnė nė funksion tė ujėsjellėsit tė qytetit tė Beratit. Nė kėto kushte, HEC-i ėshtė i detyruar tė punojė me 40 pėr qind tė rezervave hidrike tė kėtij burimi. Megjithatė, kompania ndėrtuese ėshtė duke punuar pėr dyfishimin e kapacitetit prodhues, duke bėrė tė mundur qė, me anė tė teknologjisė moderne, tė bėjė tė mundur qė ujėrat e burimit tė mund pėrdoren nė mėnyrė tė dyfishtė, duke prodhuar energji, si dhe duke kaluar mė pas pėr furnizimin me ujė tė pijshėm tė qytetit tė Beratit. Teknologjia qė ėshtė zbatuar nė ndėrtimin e kėtij projekti ėshtė teknologji e fundit. Ajo i pėrket vitit 2006 dhe ėshtė blerė nga kompanitė ēeke "Exmond" dhe "Ingea".

Abedin Kaja

Tatimet arkėtojnė 18 miliardė lekė, nė dy muajt e parė tė vitit

Tė ardhurat e mbledhura nga administrata tatimore arritėn nė rreth 18 miliardė lekė, gjatė dymujorit tė parė tė kėtij viti. Sipas Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Tatimeve, sipas kėtyre burimeve, tė ardhurat e mbledhura nga administrata tatimore gjatė dy muajve tė kėtij viti rezultuan rreth 7.744 miliardė lekė mė shumė se nė tė njėjtėn periudhė tė njė viti mė parė. Drejtoria e Tatimeve e shikon rritjen e kėtyre tė ardhurave si pasojė e pėrmirėsimeve administrative tė kryera prej saj. Vetėm gjatė muajit shkurt janė arkėtuar rreth 8 miliardė lekė. Administrata tatimore ka arkėtuar rreth 4.5 miliardė lekė nga TVSH-ja gjatė periudhės janar-shkurt tė kėtij viti. Tė ardhurat e mbledhura gjatė kėsaj periudhe rezultuan rreth 800 milionė lekė mė shumė se pėrgjatė dymujorit tė parė tė vitit 2006. Sipas tė dhėnave nga Tatimet, vetėm gjatė muajit shkurt tė vitit 2007 janė arkėtuar nga TVSH, 1.7 miliard lekė ose 100 milionė lekė mė shumė se nė tė njėjtėn periudhė tė vitit tė kaluar.

Studimi, ngrohja me energji elektrike nė Shqipėri, tepėr e lartė

Efiēenca nė pėrdorimin e energjisė elektrike nė vendin tonė vazhdon tė jetė e ulėt edhe pėr shkak tė pėrdorimit tė saj nė mėnyrė masive pėr ngrohje. Sipas tė dhėnave, vetėm pėr ngrohjen e banesave, gjatė njė viti humbet rreth 25 pėr qind e energjisė elektrike. Sipas specialistėve tė energjitikės, mungesa nė zbatimin e ligjit pėr termoizolimin nė banesa, ndikon direkt drejtpėrdrejt nė rritjen e konsumit pėr ngrohje, gjė qė rrit nė mėnyrė tė ndjeshme konsumin e pėrgjithshėm tė energjisė nė vend. Sipas ligjit pėr Kodin e Energjisė, vendosja e sistemeve tė ngrohjes sė pėrqėndruar nė banesat e reja ėshtė e detyrueshme. Ky ligj ka si qėllim, sigurimin e ruajtjes sė energjisė nė banesė dhe mospėrdorimin e saj pėr ngrohje. Konsumi mė i madh i energjisė elektrike, sipas studimeve nga specialistė tė energjitikės, vjen nga sektori rezidencial, qė llogaritet nė rreth 65 pėr qind tė konsumit total nė vend. Kjo llogaritet njė shifėr shumė e lartė ,nė krahasim me vendet e tjera tė rajonit dhe tė BE-sė, ku, veē tė tjerash, ka njė shkallė shumė mė tė lartė tė pėrdorimit tė energjisė sė ardhur nga burime tė tjera si gazi etj. Kjo ndikon ndjeshėm edhe nė mosplotėsimin e kėrkesės sė konsumatorėve pėr energji elektrike nė vend.

KULTURA

Intervista/ Adem Abazi flet me Kyēykun pėr rrugėn e letėrsisė shqiptare (Shqipėri, Kosovė e mė gjerė) nėpėr botė

Pogradecari qė njihet si autor kosovar

Adem Abazi: A guxoj t’ju quaj njė shkrimtar i ēuditshėm? Nė radhė tė parė pėr faktin se cilėsitė tuaja krijuese e shkencore gjejnė vend jo nė atdhe, por nė Rumani edhe pse "jeni pjekur" nė Shqipėri?

Ardian-Christian Kyēyku: Mund tė mė quani si tė dėshironi, sepse ēdo ēudi qė mbėshtjell punėn time nis pikėrisht aty ku kjo punė mbyllet. Me sa duket, kur shkruan sikur tė jesh shumėkund dhe nxjerr nga loja rėndėsinė e tė qėnit diku, zgjon njėfarė shqetėsimi, ndonėse pėr lexuesin dhe kritikėn vendndodhja e autorit s’ka pse tė ngrejė peshė. Duhet t’ju them edhe se ēudia e mėsipėrme, - qė pėr mua ėshtė njė metaforė, me tė cilėn, miqėsisht, njė gjendje e panatyrshme duhet paraqitur si hėpėrhė e pashmangshme, - nuk kufizohet vetėm nė pranimin e njė krijimtarie diku dhe mospranimin e saj nė atdheun e shkrimtarit, pėr shembull, sepse atdheu i vėrtetė i njė shkrimtari ėshtė nė librat e tij dhe mes mureve ku shkruan. Vlerėsimi i atdheut klasik ėshtė tjetėr gjė dhe s’ka lidhje, por as nuk varet nga shkrimtari. Ndoshta nė rastin tim shtresa e ēudive vjen si njė mbrojtje. Kur isha njėzet vjeē, disa ma dyfishonin moshėn, ose pėr tė mė ēuar mė afėr vdekjes (qė pasuron tė shkruarėn), ose pėr tė mė thėnė “Hap sytė!” se koha rrjedh shumė mė shpejt nga sa pandehim. Tani qė po mbush tė dyzetat, ka zėra qė ma pjestojnė moshėn mė dysh, mbase pėr tė theksuar risinė apo freskinė e atyre qė shkruaj. Por ka edhe gjėra krejt tė natyrshme, qė duken si ēudi. Jo tė paktė janė ata qė mė njohin si autor kosovar e kėtu s’ka kurrfarė tė pavėrtete, sepse librat e mi, tė cilėt mund tė mos i gjesh kurrsesi nė Tiranė apo nė Pogradecin tim tė lindjes, i gjen pothuajse tė gjithė nė Prishtinė. Ndonjė tjetri i vjen pėr mbarė mungesa ime nėpėr tubime e kongrese dhe tjerr fije tė njė mitologjie qė mė bėn krejt tė ndryshėm... Por them se jam mėsuar tashmė me tė gjitha ēuditė dhe nuk mė duken tė dėmshme. Kur nuk merresh me ēuditė, fiton kohė tė kulluar pėr tė bėrė letėrsi.

Adem Abazi: Stili juaj krijues ėshtė tipik, veēmas njė “armik” i realsocializmit, ka diēka refuzuese ndaj kėtij stili apo ėshtė fusha ku ndjehesh prej sė vėrteti?

Ardian-Christian Kyēyku: Stilin nuk e bėn armiqėsia ndaj njė tjetėr stili, tė ndryshėm apo krejt tė kundėrt. Stili i realizmit socialist, pėr shembull, nuk e duron dot stilin e lirė, shpirtėror, por kjo hasmėri nuk e ndihmon tė dalė nga vetja. Stilin e bėn fryma dhe thelbi i njė kumti letraro-artistik. Ngaqė mbėshtetet prej njė propagandė ende mjaft tė fuqishme, realizmi socialist i josh dhe i shtyn disa autorė qė tė pėrvetėsojnė stilin shpirtėror dhe shkruajnė libra tė cilėt, nė fakt, pėr nga idetė dhe synimet, i pėrkasin dhe madje i shėrbejnė metodės diktatoriale. Kėtu edhe ndahen stilet: njėri merr urdhėra e direktiva nga njerėzit, kurse tjetri jo. Njėri i nėnshtrohet censurės sė shumėfishtė njerėzore, tjetri pėrpiqet tė mos cėnojė me asgjė ligjet arketipale tė frymėmarrjes. Kuptohet, ka njė dallim tė madh midis socializmit si doktrinė dhe realizmit socialist si metodė. Nė letėrsinė e kėtyre kohėrave, dukuria e vazhdimėsisė sė maskuar, apo e shartimit tė panatyrshėm ide-stil tė kujton njė teatėr ku aktorė me talent recitojnė mahnitshėm njėfarė mallkimi, ose njė blasfemi tė vargėzuar. Mund tė matet lehtė dėmi qė shkaktojnė, ngaqė dėgjuesit priren vetiu tė ngatėrrojnė dhuntitė e aktorit me ato qė ai nxjerr nga goja... Sa i pėrket stilit nė vetvete, mė duket e goditur shprehja qė pėrsėriste Jon Luka Karaxhale: “Stili jam unė”. Stili ėshtė ai rresht oazesh nė tė cilat shkrimtari ka fatin tė gjejė vetveten dhe Hyun pas rropatjesh nėpėr shkretinė e sė pėrditshmes. Ėshtė ajo trajtė e autorit ku pakėsimi i vdekjes sė brendshme dhe i shtirjes duhet ta mposhtė njeriun brenda shkrimtarit dhe ku, sa mė natyrshėm, ky i fundit duhet tė prekė, ose tė njėsohet me tė pėrjetshmen e gjithsecilit prej nesh.

Adem Abazi: Letėrsia sot ėshtė nė “defensivė” sidomos nė vendet e tranzicionit, njė pėrkufizim i juaji?

Ardian-Christian Kyēyku: Nė tėrheqje duket sikur ėshtė edhe Shpirti. Por, nė pėrgjithėsi thelbet, gjėrat qė kanė nė vete pak, ose aspak vdekje, nuk janė tė zhurmshme. Lumenjtė e thellė s’bėjnė gargarė, por pėrkryejnė heshtjen. Kjo heshtje i le gjėrat e rėndomta, tė mbrujtura me lakmi e nerva, tė kalojnė. Tranzicioni ka edhe njė kuptim vegimtar: bota po ndryshon me njė shpejtėsi tė paparė. Ajo do tė jetė nė thelb mjaft e ndryshme nga ē’e pėrfytyrojmė tani, ngaqė ne pėrfytyrojmė zakonisht me trutė e tė tjerėve, tė atyre qė, falė njė pushteti tė caktuar mediatik (qė s’ka si tė jetė i pėrhershėm) janė vazhdimisht tė pranishėm nė shtyp, tė dukshėm, tė zhurmshėm me ēdo ēmim. Hėpėrhė na duket sikur vendin prej princeshe a zane mrekullibėrėse letėrsisė mund t’ia kthejė vetėm njė Apokalips, njė shndėrrim i cili t’ia rrėmbejė furishėm e pa tė drejtė kthimi tė gjitha sendet dhe lėndėn kohėvjedhėse njeriut dhe ta detyrojė, si nė njėfarė burgu, t’i kthehet leximit. Por kjo mund tė vijė edhe falė stėrngopjes dhe zvjerdhjes nga materializmi. Nga ana tjetėr, fjala apokalips ka si kuptim tė parmė zbulesė, jo shkatėrrim etj.

Adem Abazi: Rruga e letėrsisė shqiptare (Shqipėri, Kosovė e mė gjerė) nėpėr botė, gjasat?

Ardian-Christian Kyēyku: Mendoni qė mė shumė se treēereku i fuqive tona, - dhe jo vetėm i fuqive, - deri mė tash janė shpenzuar pėr t’u bėrė tė njohur nė botė e jo aq pėr tė hapur nė letrat evropiane e mė gjerė njė hulli krejt shqiptare, e cila tė sjellė risi mes ideve dhe formulave tė tė shkruarit. Shkrimtarėt e viteve '30 i shihnin gjėrat mė qartė dhe shumė mė hijshėm. Ata synonin ta ngrinin fillimisht letėrsinė shqipe nė vetvete e pastaj ta pėrcillnin nė hapėsira tė tjera. Sa herė mė kėrkohet pjesėmarrja nė ndonjė bisedė, pėrjetoj hidhėrimin qė pothuajse askush s’u kujtua t’i merrte intervista Lasgushit, Mitrushit e sa e sa tė tjerėve qė padyshim do tė na kishin besuar tė fshehta jetike. Gjatė dhe pas gjysmėshekullit tė errėt qė emėrtohej i lavdishėm, u shemb dhe u pėrdhos ideali i mirėfilltė letrar. Vendin ia zunė mllefet e tipit „kush jam unė / kush je ti”. Kjo bėri qė emrat tė rreken tė ngrihen mbi frymėn e letėrsisė dhe qė sherre tė herahershme e pa bukė tė sundojnė mediat tona, grindje qė s’kanė lidhje tė drejtpėrdrejtė me ecurinė e letėrsisė. Mbase prandaj edhe njė pjesė e madhe e vėshtirėsive mbeten ende tė pazgjidhura. Nė radhė tė parė mospranimi i disa autorėve tė pazakonshėm qė kanė jetuar e krijuar nė Mėrgatė. Apo autorėt qė janė ndėshkuar pa tė drejtė, shpesh pėr vite me radhė, pėr arsye jashtėletrare. Duhet tė pasojė njėsimi i veprės sė tyre me Veprėn e krejt letėrsisė qė shkruhet shqip. Mė tej, besoj se nuk do tė ndodhė qė disa emra t’u zenė vendin padrejtėsisht emrave tė tjerė, por qė njė lloj kumti tė zėvendėsojė natyrshėm njė kumt tė tejkaluar.

Adem Abazi: Shekulli 21 dhe letėrsia, pikėlargesė edhe e mėtejme, apo e kundėrta?

Ardian-Christian Kyēyku: Po sikur ky shekull tė jetė i artė pėr artin dhe letėrsinė pikėrisht ngaqė tani beteja mes arit dhe Shpirtit, mes pamjes dhe Fjalės ėshtė nė kulmin e vet? Jetojmė nė epokėn e dyndjes sė imazhit mbi fjalėn, mirpo nuk ka asnjė traditė tė denjė fetare a kulturore qė tė hyjnizojė pamjen (imazhin) duke i hyrė nė hise Fjalės, apo ēdo mjet tjetėr nė dėm tė Librit. Po tė kishte qenė ndryshe, nuk do tė pėrgjunjeshim sot para Librash tė Shenjtė e Fjalėsh Hyjnore, por para telajosh, televizorėsh, kompjuterėsh, kinemash etj. Edhe ne shqiptarėt betohemi pėr fjalė tė nderit, duke njėsuar natyrshėm nderin me mė-shumė-se-jetėn, pra me njė gjendje mbi vdekjen, dhe themi „Tė jap fjalėn”, jo „Tė jap portretin tim tė nderit”. Fjala mbetet shtylla kryesore dhe ēelėsi i pazėvendėsueshėm i artit tė madh. Ėshtė si nėna, tė cilėn nuk e lind dot asnjėri nga fėmijėt e vet... Pėrndryshe, le tė rikujtojmė se libri s’ka nevojė as pėr rrymė elektrike, as pėr priza, as pėr “paterica” tė tjera. Mjafton njė flakė qiriri, ose njė hėnė „zemėrgjerė”, dhe puna kryhet. Njeriu ėshtė ngjizur nė mėnyrė tė atillė qė tė mund tė pėrcjellė shpesh pa gabime, gati pėrsosmėrisht, fjalėn, fjalinė dhe vargun, jo pamjen, qoftė kjo edhe mė e thjeshta. Sa i pėrket letėrsisė, roli i pamjes pėrfundoi qysh nė ēastin kur tė gjitha vijat dhe figurat e tjera u shndėrruan nė hieroglife dhe gėrma. Ai ēast i dha artit tė pikturės atė qė s’e kish pasur ndonjėherė, kurse shkrimit atė qė s’do tė vdiste mė.

SOCIALE

Qeveria do tė nxisė partneritetin publik e privat pėr zhvillimin e vendit

Berisha: Rruga shkurton kohėn dhe koston e udhėtimit

Rruga e re, njė nga investimet e rėndėsishme koncesionare me vlerė 6.366 milionė euro, me gjatėsi 6.5 kilometra dhe gjerėsi 7.5 metra shkurton ndjeshėm distancėn, me rreth 8 kilometra dhe lehtėson lėvizjen nė drejtim tė aeroportit “Nėnė Tereza”

Rildo Ngjela

Kryeministri, Sali Berisha, mori pjesė ditėn e djeshme nė pėrurimin e rrugės sė re hyrėse Qafa e Kasharit-Rinas, qė lidh autostradėn Tiranė-Durrės me aeroportin “Nėnė Tereza”. Rruga e re, njė nga investimet e rėndėsishme koncesionare me vlerė 6.366 milionė euro, me gjatėsi 6.5 kilometra dhe gjerėsi 7.5 metra shkurton ndjeshėm distancėn, me rreth 8 kilometra dhe lehtėson lėvizjen nė drejtim tė aeroportit "Nėnė Tereza". Shpronėsimet janė mbuluar nga fonde tė qeverisė me vlerė rreth 1.5 milionė euro. Pjesė e kėtij investimi janė edhe mbikalimi nė autostradėn Tiranė-Durrės, njė urė mbi linjėn hekurudhore Tiranė-Durrės, si dhe njė urė e re mbi lumin Tirana. Nė ceremoninė e pėrurimit ishin tė pranishėm edhe ministri i Punėve Publike, Transportit dhe Telekomunikacionit, Lulzim Basha dhe pėrfaqėsues tė Tirana Airport Partners.

Rruga

Rruga e re hyrėse shkurton distancėn midis aeroportit dhe qendrės sė Tiranės me 8 km, duke shėnuar njė gjatėsi, tashmė prej 17 kilometrash, ndaj 25 kilometrave tė rrugės ekzistuese nga Vora nė aeroport. Rruga e re, me dy korsi dhe e ndriēuar mirė redukton gjithashtu edhe kohėn dhe koston e udhėtimit me pothuaj njė tė tretėn. Kjo infrastrukturė pėrbėn njė risi nė ndėrtimin e rrugėve nė Shqipėri, pasi pėrfshin tri ura nė njė distancė tė shkurtėr; njė urė ndodhet mbi lumin e Tiranės, njė tjetėr mbi hekurudhė dhe njė mbi autostradė. Kryeministri pėrgėzoi pėrfaqėsuesit e Tirana Airport Partners pėr pėrkushtimin, efiēencėn dhe kompletimin e kėsaj vepre tė rėndėsishme pėr vendin. “Sot inagurojmė rrugėn dhe nė pak ditė aeroportin, vepra kėto tė njė rėndėsie tė madhe infrastrukturore pėr vendin. Rruga qė inagurojmė ėshtė e shkurtėr, por e njė rėndėsie cilėsore tė veēantė, sepse, sė bashku me aeroportin, i jep dinjitet mė tė madh dhe paraqitje mė tė mirė vendit pėr tė gjithė ata qė vizitojnė Shqipėrinė. Rruga shkurton distancėn, duke kursyer kohė, si gjėja mė e ēmuar”, - tha kryeministri. Berisha shprehu kėnaqėsinė qė aeroporti dhe rruga ndėrtohen nga dy kompani shqiptare, tė cilat kanė treguar aftėsi, teknicitet dhe kanė pėrmbushur detyrimet kontraktuale me kompaninė e huaj qė manaxhon aeroportin, duke e ndėrtuar rrugėn nė njė kohė mė tė shkurtėr se parashikimi.

Rruga, Qafa e Kasharit-Rinas, u ndėrtua 4 muaj para afatit

Rruga e re hyrėse, Qafa e Kasharit-Rinas, qė u inagurua ditėn e djeshme ka pėrfunduar 4 muaj para afatit tė miratuar, vlerėsohet si njė nga investimet mė tė rėndėsishme koncesionare. Ky aks rrugor shkurton me rreth 8 km distancėn mes kryeqytetit dhe aeroportit ndėrkombėtar “Nėnė Tereza”, lehtėson ndjeshėm trafikun nė segmentet rrugore ekzistuese, redukton kohėn dhe koston e udhėtimit me pothuaj njė tė tretėn si dhe rrit sigurinė rrugore. Investimi kap shifrėn 6.366.000 Euro dhe u ndėrtua nga Tirana International Airport (TIA), me nėnkontraktore firmėn shqiptare “Triss Ndėrtim” Sh.p.k. Punimet pėr ndėrtimin e saj u mbikėqyrėn nga kompania gjermane “DIEI Consult International” GmbH. Shpronėsimet u mbuluan nga fondet e qeverisė shqiptare, me vlerė rreth 1,5 milionė Euro. Segmenti rrugor ka gjatėsi 6.5 km, gjerėsi 7.5 m dhe ėshtė i pajisur me sistem ndriēimi dhe sinjalizimi. Si pjesė e investimit janė mbikalimi nė autostradėn Tiranė-Durrės, njė urė mbi linjėn hekurudhore Tiranė-Durrės, si dhe njė urė e re mbi lumin e Tiranės. Ky pėrurim i paraprin atij tė terminalit tė ri tė pasagjerėve nė aeroportin ndėrkombėtar tė Tiranės, nė 21 mars, prej nga do tė nisė edhe fluturimi i parė.

Nė qershor, gati rruga paralele pėr Tiranė-Vorė

Punimet pėr ndėrtimin e rrugės paralele tė superstradės Tiranė-Vorė pritet tė pėrfundojnė nė fund tė muajit qershor tė kėtij viti. Sipas tė dhėnave teknike, pėr lotin e parė (krahu i djathtė) nė ndėrtimin e kėsaj rruge, vlera e projektit tė tenderuar ėshtė 180.625 mijė lekė. Pėr vitin 2006 ishin planifikuar 113.885 mijė lekė dhe nga kėto, investimet janė realizuar nė masėn 100 pėr qind. Burime pranė MPPTT-sė sqaruan se janė bėrė punime si gėrmim, mbushje kasonete, vepra arti, shtresa rrugore, asfaltim dhe trotuare. Punimet nė kėtė lot pritet tė pėrfundojnė nė fund tė muajit prill. Pėr lotin e dytė, (krahu i majtė), vlera e projektit tė tenderuar ėshtė 128.038 mijė. Pėr vitin 2006 ishin planifikuar 48.036 mijė lekė, tė cilat janė realizuar 100%. Janė bėrė punime si gėrmim dhe mbushje kasonete, ndėrtimi i tombinove si dhe veprave tė vogla tė artit. Punimet nė kėtė krah pritet tė pėrfundojnė nė fund tė muajit qershor, bėnė tė ditur burimet zyrtare tė MPPTT-sė.

Nėnshkruhen 15 marrėveshje pėr monitorimin e mjedisit

Ministria e Mjedisit nėnshkroi ditėn e djeshme 15 marrėveshje me institucionet kėrkimore shkencore tė vendit, pėr zbatimin e programit tė punės sė monitorimit tė mjedisit me njė fond prej 19 milionė lekėsh. “Kjo veprimtari synon sigurimin e tė dhėnave mbi gjendjen e mjedisit dhe propozon masa pėr pėrmirėsimin e gjendjes, me qėllim marrjen e masave nga institucionet kėrkimore shkencore pėrkatėse”, - tha ministri i Mjedisit, Lufter Xhuveli, duke shtuar se, qėllimi i pėrgjithshėm i monitorimit ėshtė njohja nė vazhdimėsi e situatės mjedisore pėr pėrcaktimin e masave pėrmirėsuese; informimin e publikut dhe plotesimin e detyrimeve raportuese tė vendit tonė nė nivel europian. Aktualisht, Ministria e Mjedisit raporton nė Agjencinė Europiane tė Mjedisit, tė dhėnat e monitorimit pėr ujėrat nėntokėsore, tė lumenjve dhe liqeneve si dhe shkarkimet nė ujėra. “Sė shpejti, me pėrmirėsimin e rrjetit tė monitorimit, - vijoi Xhuveli, - do tė jemi nė gjendje tė monitorojmė dhe raportojmė sipas standardeve tė BE-sė edhe cilėsinė e ajrit urban”. Sipas tij, shumė shpejt do tė fillojė monitorimi i treguesve kryesorė pėr ujėrat, cilėsisė sė ajrit pėr tetė qytet tė vendit, monitorimi i nivelit tė ndotjes akustike nė qendrat urbane, cilėsisė sė treguesve tė tokės dhe gjendjes sė bimėve tė rrezikuara.

SPORTI

KAMPIONATI/ Luhen sot takimet e javės sė dytė tė fazės sė tretė tė Kategorisė Superiore

Superliga, renditja sėrish parashikon ndryshime

Luhen sot, ora 14.00

Nė Tiranė:          Dinamo-Apolonia

Nė Krujė:           Kastrioti-Teuta

Nė Elbasan:                Elbasani-Besa

Nė Vlorė:           Flamurtari-Partizani

Nė Gjirokastėr:           Luftėtari-Vllaznia

Kampionati Kombėtar i Futbollit kthehet sėrish sot, me takimet e fazės sė dytė tė Kategorisė Superiore. Spikasin sfidat e Tiranės nė Peqin, Teutės sė vendit tė dytė nė Krujėn delikate pėr pikė, Vllaznisė nė Gjirokastėr dhe Partizanit nė Vlorė, sėrish pėr tė dytėn herė brenda pak ditėve. Ndėrkaq, kėrkohet me ēdo kusht fitore edhe nė Elbasan. Ekipi i drejtuar nga Edmond Gėzdari ka zhvilluar dhe stėrvitjen e fundit antiBesa. Ashtu si nė javėt e kaluara, trajneri elbasanas do ketė mungesa nė formacionin e tij. Mbrojtėsit Tefik Osmani dhe Liridon Leci nuk do jenė tė gatshėm pėr ekipin, sepse qė tė dy kanė kartona. Osmani ėshtė dėnuar pėr dy ndeshje nga Komisioni i Disiplinės, ndėrsa Leci, vetėm pėr kėtė ndeshje. Kampi verdheblu ndihet optimist para ndeshjes sė nesėrme e shpresojnė tė pėrsėrisin fitoren qė arritėn kundėr kavajasve, dy javė mė parė, po nė fushėn e tyre. Lojtarėt janė tė sigurt nė fitore, por kėtė herė, ata dėshirojnė njė rezultat mė tė thellė. Kavaja nga njė “mace e zezė” qė ka qenė pėr ekipin e Elbasanit ėshtė kthyer nė vitet e fundit nė ekipin qė iu sjell fat kampionėve pas ēdo fitoreje tė arritur ndaj tyre kampionėt arrijnė vetėm rezultate pozitive. Mbetet pėr t’u parė nesėr nė fushėn lojės, nėse Elbasani do vazhdojė serinė e rezultateve pozitive apo jo. Megjithatė, vemendja ėshtė nė Peqin, ku do tė luhet sėrish me porta tė hapura pėr tifozėt pas vendimit tė kthyer nga Komisioni i Apelit tė FSHF-sė. Luan atje Tirana kryesuese, ku pak javė mė parė, pas ndeshjes ėshtė goditur edhe trajneri i skuadrės sė Tiranės, Shkėlqim Muēa. Megjithatė, shikohen probleme nė kampin bardheblu. Te Tirana luajnė gjashtė futbollistė, tė cilėt janė pjesė e tė grumbulluarve nga ana e trajnerit tė kombėtar, Oto Bariē. Nėse Dede e Bulku janė tė sigurt se do tė mungojnė, pikėpyetjet mbeten pėr Mukėn, Duron, Hidin dhe Pishėn. Nga burime brenda skuadrės, mėsohet se dy prej kėtyre emrave tė fundit mund tė preferojnė tė qėndrojnė pushim, pėr tė mos rrezikuar ndonjė dėmtim tė mundshėm, sepse peqinasit parashikohet qė tė luajnė mjaft fort nė fushėn e tyre. Parashikohen edhe lart e poshtė tolerime, megjithatė nė pėrballjen e parė nuk kishte gjė, po nė fushėn e Peqinit. Ndėrkaq, nė Vlorė do tė luajė Partizani i Xhanit. Presidenti po shikon skuadrėn e tij nė njė formė shumė tė mirė dhe qė funksionin edhe nė rezultat. Xhani deklaron dhe replikon edhe mė zėra dashakeqės pėr gjoja gjoba nė skuadrėn e tij: “Unė po deklaroj me bindje tė plotė se, nėse futbollistėt e mi arrijnė tė fitojnė Kupėn e Shqipėrisė, ata do tė paguhen ekstra, pra do tė shpėrblehen plus asaj qė do tė pėrfitojnė nga kontratat. Nuk mund tė kuptohet te Partizani vėnia e kushteve. Si mund tė ndodhė kjo, kur ne po pėrgatitemi pėr tė nėnshkruar kontrata 5-vjeēare me futbollistėt tanė? Partizani, tashmė ka krijuar njė bosht tė rinjsh qė nuk do tė lėvizin pėr njė kohė tė gjatė nga skuadra. Ky ėshtė Partizani i vėrtetė i sė ardhmes, qė pėrjashton ēdo hamendėsim pėr vėnie gjobash.” Partizani, kėtė radhė nė Vlorė, nuk kėrkon tė shkasė mė, nė njė kohė qė nga ana tjetėr shikohet me ēdo kusht qė tė merret pika, pse jo edhe tre. Sfidė delikate do tė ketė ndėrkaq, Teuta nė Krujė, ku miqtė janė nė njė fushė qė rrezikon daljen nga kategoria, ndėrsa vetė durrsakėt duan tė mbajnė vendin e dytė nė superiore. Daniel Xhafa, pėr kėtė sfidė deklaron: “Mendoj se Teuta nuk do tė tolerojė asnjė ndeshje, jo vetėm nė respekt tė kampionatit, por edhe pėr tė realizuar synimet qė kemi. Mund tė jenė 4 5 ekipe qė synojnė mbijetesėn, por kjo nuk do tė thotė qė tė tolerojmė. Javėn e kaluar mundėm Luftėtarin, qė lufton pėr mbijetesė dhe tashmė do tė synojmė qė tė mundim Kastriotin. Pėr tė qenė realistė, nuk do tė jetė e lehtė, pėr vetė vlerat qė ka ekipi i Kastriotit, por mendoj se do t'ia dalim.” Njė sfidė tėrėsisht tė lehtė ka Dinamo nė kryeqytet me Apoloninė qė ka pak shpresa mbijetese. Tė gjitha ndeshjet kėtė javė do tė nisin nė orėn 14.00, ashtu sikundėr vendimit pėr tė gjithė fazėn, qė thekson fare mirė faktin qė, tė gjitha pėrplasjet luhen nė tė njėjtėn ditė dhe nė tė njėjtėn orė.

RENDITJA E SUPERLIGĖS

1 Tirana             52  16  4  3 

2 Teuta              41  11  8  4 

3 Vllaznia           40  11  7  5 

4 Partizani         39  11  6  6 

5 Besa                       34  9  7  7 

6 Dinamo           32  9  5  9 

7 Elbasani          32  9  5  9 

8 Flamurtari                28  8  4  11 

9 Kastrioti          25  6  7  10 

10 Luftėtari                24  6  6  12 

11 Shkumbini              19  5  4  14 

12 Apolonia                15  4  3  15 

Pėr arsye tė panjohura nuk sinjalizohet lojtari pėr kėrkesėn e kuqezinjve

Rustemaj: “Klubi mė kishte fshehur ftesėn qė kishte dėrguar FSHF-ja” 

Blerim Rustemi, vetėm mbrėmė nė darkė e ka marrė nė dorė ftesėn e FSHF-sė, pėr dy ndeshjet eliminatore tė Euro 2008-ės, qė kombėtarja e Shqipėrisė do tė zhvillojė mė 24 dhe 28 mars kundėr Sllovenisė dhe Bullgarisė. Rustemi ka bėrė tė ditur, pėrmes linjės telefonike se, zyrtarėt e klubit gjerman Mynshengladbah II i kanė thėnė se, pėr tė nuk ka ardhur asnjė ftesė nga FSHF-ja nė klubin e tyre. Por, i vėnė nė dijeni prej nesh, se ftesa pėr tė ėshtė nisur ka disa ditė nga zyrat e FSHF-sė, e ka vėnė nė pozitė tė vėshtirė klubin gjerman. Drejtuesit e kėtij tė fundit, tė gjendur para kėmbėnguljes sė Rustemajt se, ftesa ėshtė nisur nga FSHF-ja, mė nė fund janė dorėzuar mbrėmė. “I kam pyetur pėrditė nė klub, nėse ka ardhur ndonjė ftesė pėr mua nga FSHF-ja, por kam marrė pėrgjigje negative. Mbrėmė, pas stėrvitjes sė pasdites, u thashė drejtuesve tė klubit se nga Tirana ėshtė nisur ftesa pėr nė kombėtare, nė emrin tim, kėshtu qė duhet tė mė thoshin tė vėrtetėn. Duke e parė se kisha marrė informacion tė plotė pėr dėrgimin e ftesės nga FSHF-ja me emrin tim, ata u dorėzuan dhe e nxorėn atė. Mė thanė qė ishte ngatėrruar nė dokumentat e klubit, duke mos pranuar qė e kishin fshehur”, - tha fillimisht Rustemi. Mbrojtėsi kosovar dyshon se zyrtarėt e klubit, qėllimisht ia kishin fshehur ftesėn, pasi ai kishte marrė konfirmime nga Shqipėria se ftesa ishte nisur drejt Gjermanisė para njė jave. “Mua mė ka thėnė z.Besnik Ēela se ftesėn ma kanė nisur zyrtarisht para njė jave, por ajo ishte zhdukur pa gjurmė. Fillova tė dyshoj se klubi im, me qėllim po ma fshihte atė ftesė, pasi trajtimi im dhe pagesa nė klubin aktual, si anėtar i kombėtares shqiptare do tė ishte ndryshe dhe frikėsohen se do tė duhet tė mė paguajnė mė shumė”, - tė shpjegon Rustemi, i irrituar me gjestin e klubit gjerman. Besnik Ēela, shef i ekipeve kombėtare tė Shqipėrisė, i pyetur rreth kėsaj ēėshtjeje, konfirmon se, ai, personalisht ia ka dėrguar ftesėn Rustemit. “Po, ia kam dėrguar ftesėn klubit gjerman pėr Rustemin dhe kam marrė konfirmimin se ata e kanė pranuar atė ftesė. Ne nuk mund tė dėrgojmė ftesa private, pasi kjo punė shkon pėrmes linjave zyrtare”, - thotė Ēela. Zyrtari i FSHF-sė shton se, nė klubin gjerman ka dėrguar edhe tėrė dokumentacionin shtesė pėr vizėn bullgare, pasi dihet se Shqipėria, mė 28 mars do tė ndeshet me Bullgarinė. Pėr sa i pėrket pajisjes sė tij me pasaportė shqiptare, kjo punė pritet tė realizohet shumė shpejt, por Presidenti i Shqipėrisė, Alfred Moisiu, kohėt e fundit ka qenė i zėnė me udhėtimet zyrtare. “Sė fundmi, presidenti Moisiu ka qenė nė njė udhėtim zyrtar nė Turqi kėto ditė dhe ka disa angazhime jashtė vendit. Por ne do tė bėjmė tė pamundurėn qė Rustemin ta pajisim me pasaportė shqiptare, qoftė edhe para ndeshjes me Slloveninė”, - thotė Ēela. Deri nė ndeshjen me Slloveninė ka mbetur edhe shumė pak kohė, por deri tani, mbrojtėsi Blerim Rustemi, qė luan me Mynshengladbahunn, ende nuk ėshtė bėrė “shqiptar”. Nga ana tjetėr, trajneri Bariē e kėrkon me ngulm nė kombėtare, pėr tė pėrforcuar repartin mė problematik kuqezi, mbrojtjen.

Miratohen nga Komiteti Ekzekutiv 1 milion euro pėr 10 stadiume tė tjera nė Shqipėri

FSHF: 1 milion euro pėr 10 stadiume futbolli

Federata Shqiptare e Futbollit iu vjen ne ndihme serisht klubeve shqiptare te futbollit. Pas rehabilitimit te 11 fushave ne stadiumet kryesore te vendit me ane te projektit Hat-Trick dhe fondve te FSHF-se, se shpejti do te fillojne punimet per ndertimin e 10 fushave stervitore per klubet e elites ne futbollin shqiptar. Komiteti Ekzekutiv i FSHF-se, ne mbledhjen e radhes ka miratuar zbatimin e projektit ne bashkepunim me UEFA-n per t’iu ardhur ne ndihme klubeve shqiptare, duke patur parasysh problematiken e ekipeve per te zhvilluar seancat stervitore. Ky projekt do te kushtoje rreth 1 milion euro, nje financim i perbashket me UEFA-n. KE i FSHF-se ka vendosur daten 23 prill 2007 si diten e zhvillimit te Asamblese se Pergjithshme vjetore te FSHF-se. Ne mbledhjen e radhes, Komiteti Ekzekutiv ka miratuar manualin e ri te licencimit per sezonin 2007-2008.

FSHF: “Nuk ka falje pėr Burrelin, vazhdojmė gjyqin”     

Ēeshtja “Burreli”, me e perfolura ne futbollin shqiptar, qe ka dy muaj qe eshte ankimuar ne CAS Lozana (Komiteti Nderkombetar i Arbitrazhit Sportiv) do te vazhdoje te hetohet, deri ne vendimin perfundimtar te gjykates zvicerane. Nje vendim i tille eshte dhene dje nga Komiteti Ekzekutiv i Federates Shqiptare te Futbollit, i mbledhur pikerisht per kete pune. Keshtu,edhe pse dy dite me pare ishte folur se, FSHF-ja do t’i falte denimin prej nje viti pezullim KF Burrelit, sot u vendos e kunderta. “Burreli nuk do te falet dhe gjyqi ne Lozane te Zvicres do te vazhdoje”, - ka thene sekretari i pergjithshem i federates, avokat Roland Mici. Kjo eshte edhe hera e pare qe organet e federates kerkojne nje vendim nga gjykatat nderkombetare sportive, si ajo e CAS Lozanes, per nje ēeshtje qe si Komisioni i Disiplines, ashtu edhe ai i Apelit kane dhene vendimin e tyre, por qe KAS shqiptar ne Komitetin Olimpik e ka hedhur poshte, duke i dhene te drejte Burrelit. Nderkohe, po sot jane nisur edhe shuma prej 15 mije frangash zvicerane ne drejtim te Lozanes, ne menyre qe te nise gjykimi per Burrelin.

Aperture faqe 22 me foto tė zv.ministrit Neritan Alibali

Ministria e Kulturės, Rinisė dhe Sporteve shpall konkursin e sportit pėr tė rinjtė

“Talent 2007”, 7 qytete nė garėn sportive

Zv.ministri i MTKRS-sė, z.Neritan Alibali, shpalli para klubeve sportive te te rinjve dhe shkollave te mesme te vendit projektin “TALENT 2007”. Ky i fundit ėshtė vazhdim i projektit “Talent 2006”, si nismė e MTKRS-sė, pėr nxitjen dhe zhvillimin e sportit tek rinia shkollore. Zv.ministri i MTKRS-sė, z.Neritan Alibali sqaroi se, “projekti ka pėr qėllim tė pėrfshijė njė numėr sa mė tė madh nxėnėsish nė aktivitete sportive, pėr t’i bėrė ata sa mė aktivė, mė tė shėndetshėm, pėr t’i mbajtur larg fenomeneve negative tė shoqėrisė si droga, vjedhjet, agresiviteti, abuzimet, pėr tė nxitur frymėn e komunitetit, solidaritetit, tolerancės etj, midis fėmijėve dhe tė rinjve tė moshave nga 10-18 vjeē, si dhe tė zbulojė dhe tė zhvillojė talentet sportive nė kėto mosha.

Ndryshe nga “Talent 2006”, nė tė cilin u pėrfshinė 4 qytete, nė projektin “Talent 2007” janė pėrfshirė 7 qytete, tė cilat janė: Tirana, Shkodra, Elbasani, Vlora, Peshkopia, Kavaja dhe Laēi. Projekti zgjat 4 muaj, nė kėto etapa kohore: maj-qershor 2007.

Projekti ėshtė i ndarė nė 3 faza: Faza e parė mars-prill 2007

Faza e dytė  maj-qershor 2007

Faza finale grumbullim 2-ditor nė Tiranė (fundqershori)

Nė kėtė projekt do tė pėrfshihen 240 shkolla 9-vjeēare dhe tė mesme dhe do tė marrin pjesė nė veprimtari rreth 110 000 nxėnės: Prej kėtyre, 170 shkolla 9-vjeēare me 80 000 nxėnės (10-14 vjeē); 70 shkolla tė mesme me 30 000 nxėnės (nga 15-18 vjeē)

Nė fazėn e dytė (pas seleksionimit) do tė marrin pjesė 3000 nxėnės nga shkollat 9-vjeēare dhe 2000 nxėnės nga shkollat e mesme. Nė fazėn finale “Mė tė mirėt e tė mirėve”, qė do tė zhvillohet nė Tiranė, do tė marrin pjesė rreth 300 nxėnės. Pėr kėtė fazė, nė kuadrin e nismės “Njė komb - njė kulturė” janė tė ftuar tė marrin pjesė edhe tre ekipe nxėnėsish nga Kosova (Prishtinė, Gjakovė, Prizren). Nxėnėsit qė do tė dallohen nė kėto aktivitete do t’iu afrohen klubeve dhe shoqatave sportive tė qyteteve pėrkatėse.

Projekti do tė pėrfshijė kėto disiplina sportive: volejboll, basketboll, atletikė, gjimnastikė pėr meshkuj dhe femra, si dhe minifutboll pėr meshkuj.

Mesi: “Barcelona ėshtė familja ime”     

Sulmuesi dhe ylli i Barcelonės, Lionel Mesi, ka pohuar se i pėlqen futbolli nė Itali. “Mė pėlqen stili i skuadrave italiane. Kaka ėshtė njė futbollist i cili mė ēmend sa herė e shikoj duke luajtur. Futbolli anglez bazohet nė pėrgatitjen e lartė fizike, ai italian nė lojė taktike, i ngjashėm me atė spanjoll dhe kjo mė pėlqen”, - ka thėnė Mesi. Kontrata aktuale e futbollistit argjentinas me Barcelonėn skadon nė vitin 2014. Zėrat pėr tė ardhmen e njėrit prej futbollistėve mė tė talentuar nė botė janė nė rritje edhe pse ai ėshtė shumė i kėnaqur nė klubin katalanas. Argjentinasi i ri ka hedhur poshtė mundėsinė e kalimit nė Itali, duke thėnė se ėshtė shumė i lidhur me Barcelonėn, e cila e ka zbuluar me kohė talentin e tij dhe e ka sjellė nė Europė. “Barcelona mė ka besuar qė kur isha 13 vjeē dhe ėshtė pėrkujdesur pėr mua qė nga ajo kohė. Barcelona mė dha mua dhe familjes sime ēdo gjė qė e kemi dėshiruar. Mė pėlqen kur dėgjoj se klubet e tjera tė mėdha janė tė interesuara pėr mua, por nuk kam ndėrmend ta braktis klubin tim. Barcelona ėshtė familja ime”, - ka theksuar Mesi.

Shkurt nga Bota

EURO 2008-Spanja, gjithnjė pa Raulin

Sulmuesi dhe kapiteni i Real Madridit, Raul, vazhdon te jete jashte vemendjes se seleksionerit spanjoll Luis Aragones, i cili nuk e ka thirrur te premten per ndeshjen ndaj Danimarkes me 24 mars dhe Islandes me 28 mars, per eliminatoret e Euro 2008.

Raul mungoi ne listen e Aragones me 29 shtator 2006 per ndeshjen ndaj Suedise me 7 tetor per eliminatoret e Euro 2008 (humbur 2-0). Spanja ndodhet ne vendin e 5-te ne grupin F, me 3 pike ne 3 ndeshje, 9 pike larg Suedise te vendit te pare dhe 4 pike larg Danimarkes se vendit te 2-te. Islanda eshte e 6-ta po me 3 pike. "Ne duhet te fitojme patjeter", - deklaroi te premten gjate nje konference shtypi Luis Aragones.

EURO 2008, seleksioni gjerman pėr ndeshjen ndaj Ēekisė

Seleksioneri i ekipit te Gjermanise, Joachim Löw, ka publikuar te premten listen e 23 lojtareve per ndeshjen e 24 marsit me Republiken Ēeke ne Prage per eliminatoret e Euro 2008. Ne mungese te shume titullareve si, sulmuesi Miroslav Klose, i pezulluar, apo Tim Borowski, i demtuar, Löw vendosi qe marre per here te pare ne seleksion mbrojtesin Gonzalo Castro, mesfushorin Roberto Hilbert dhe sulmuesin Stefan Kiessling.

Seleksioni gjerman eshte:

Portierė: Jens Lehmann (Arsenal/ANG), Timo Hildebrand (Stuttgart), Robert Enke (Hanovre)

Mbrojtės: Gonzalo Castro (Leverkusen), Manuel Friedrich (Mayence), Marcell Jansen (Mönchengladbach), Philipp Lahm (Bayern Munich), Per Mertesacker (Werder Brźme), Christoph Metzelder (Dortmund)

Mesfushorė: Michael Ballack (Celsi/ANG), Torsten Frings (Werder Brźme), Roberto Hilbert (Stuttgart), Thomas Hitzlsperger (Stuttgart), Bernd Schneider (Leverkusen), Bastian Schweinsteiger (Bayern Munich), Piotr Trochowski (Hambourg)

Sulmues: Stefan Kiessling (Leverkusen), Kevin Kuranyi (Schalke 04), Lukas Podolski (Bayern Munich), Jan Schlaudraff (Aix-la-Chapelle)

EURO 2008, seleksioni portugez pėr ndeshjet me Belgjikėn dhe Serbinė

Trajneri i Portugalise, Luiz Felipe Scolari, ka publikuar listen e futbollisteve per ndeshjet eliminatore te Euro 2008 me Belgjiken dhe Serbine.

Portiere: Ricardo Pereira (Sporting), Daniel Fernandes (PAOK)

Mbrojtes: Paulo Ferreira (Celsi), Miguel Monteiro (Valencia), Ricardo Carvalho (Celsi), Fernando Meira (Stutgart), Manuel Costa (PSV Eindhoven), Marco Caneira (Sporting), Jorge Andrade (Deportivo Coruna)

Mesfushorė: Armando Petit (Benfica), Tiago Mendes (Olimpik Lyon), Hugo Viana (Valencia), Deco (Barcelona), Raul Meireles ( Porto), Joao Moutinho (Sporting)

Sulmues: Cristiano Ronaldo (Manchester United), Simao Sabrosa (Benfica), Ricardo Quaresma (Porto), Nani (Sporting), Nuno Gomes (Benfica), Helder Postiga (Porto), Hugo Almeida (Werder Bremen)

Agjenti i Lampardit takohet me drejtuesit e Juventusit

Agjenti i Frank Lampardit, mesfushorit anglez te Ēelsit, ka takuar te merkuren dy drejtues te Juventusit, shkruante te premten “La Gazzetta dello Sport”, qe publikonte edhe foto te tre bashkebiseduesve ne Londer. Agjenti Steve Kutner eshte takuar me Alessio Secco e Roberto Bettega, respektivisht drejtor sportiv dhe keshilltar per transfertat te Juventusi, qe luan kete sezon ne Serine B. “La Gazzetta dello Sport” shkruante se nje transferte eventuale e Lampardit ka probleme interesi. Gjashte milionė euro neto nuk korrespondojne me mesataren aktuale te Juventusit, qe po ndjek nje politike te re pagash.

Nje tjeter handikap per klubin italian eshte se nuk do te luaje ne Ligen e Kampioneve sezonin e ardhshem. Lampardi, 28 vjeē, eshte nen kontrate me klubin londinez deri ne 2008, nderkohe qe negociatat per zgjatjen e kontrates jane te veshtira.

Kampionati gjerman, programi i javės sė 26-tė

E shtune (15.30):

Francfort - Bayern Munich

Hanovre - Hambourg

Dortmund - Nuremberg

Schalke 04 - Stuttgart

Aix-la-Chapelle - Bielefeld

Wolfsburg - Bochum

E diele (17.00):

Leverkusen - Mönchengladbach

Brźme - Mayence

INTER - REAGIMI

Morati mbron zikaltėrit, Platini futbollin

Vendimi i disiplinorit tė UEFA-s, i cili ndėshkoi disa lojtarė tė Interit nuk i shkoi pėrshtat Masimo Moratit. Me je pak tone hidhėrimi ishte dhe reagimi i presidentit zikaltėr, i cili e konsideroi vendimin e federatės europiane tė futbollit si njė dėshtim tė vėrtetė. UEFA ndėshkoi Burdison dhe Maikon me gjashtė ndeshje pezullim nga kompeticionet ndėrkombėtare tė klubeve, Kordobėn me tri dhe Kruz me dy ndeshje. Pasi lexoi me kujdes motivacionet Morati ėshtė duke pėrgatitur rikorsin nė apel. Presidenti i UEFA-s, Mishel Platini dhe komiteti ekzekutiv i tij u shprehėn se ndiheshin plotėsisht tė kėnaqur me dorėn e rėndė tė treguar me rastin e skandalit Valencia-Inter, takim ky i raundit tė parė me “knock-out” tė Ligės sė Kampioneve, qė solli edhe elimiminim e Interit, njėrit prej ekipeve tė konsideruar si favorite. "Vendimet e UEFA-s nuk mė pėlqyen aspak, ishin shumė tė ashpra”. I kėtij mendimi ishte edhe Amadeo Karboni nė gazetėn “Mundo Deportivo”. Drejtori Sportiv i Valencias pozicionoi qėndrimin e klubit tė tij nė lidhje me ndėshkimet e Navaros dhe Markenas, tė skualifikuar pėr 7 muaj dhe 4 ditė. “Ėshtė njė taktikė e UEFA-s pėr tė dėshmuar forcėn e saj. Nuk ka asnjė pėrputhje midis asaj qė ndodhi nė fushė dhe dėnimeve tė rėnda qė ndėrmori UEFA”, - citohet Karboni nga mediat italiane. “Nuk dėshiroj qė futbolli tė mbetet peng i personave qė duan ta pėrdorin atė vetėm pėr qėllime komerciale. Kemi nevojė tė mbrojmė vlerat e futbollit”, - pohoi dje presidenti i UEFA-s, Mishel Platini, gjatė njė konference shtypi pėr mediat australiane dhe zvicerane.

FORMULA 1, Alonso me Mclaren mė i shpejti nė provat e para

Spanjolli Fernando Alonso (McLaren-Mercedes) ishte me i shpejti ne provat e para te lira per Ēmimin e Madh te Australise ne Formula 1, gara e pare nga 17 te sezonit, te premten ne cirkuitin Albert Park ne Melburn. Dy here kampioni i botes ishte para 1 sek 493/1000 nga braziliani Felipe Massa (Ferrari). Braziliani Felipe Massa (Ferrari) ishte me i shpejti ne seancen e dyte te provave te lira per Ēmimin e Madh te Australise ne Formula 1, te premten ne cirkuitin Albert Park ne Melburn. Massa ishte para 397/1000 sekonda nga shoku i tij i ekipit, finlandezi Kimi Räikkönen.

KULTURA

- Kujt i qėlloi fati tė zbulonte se pas emrit Norma Viola-Muzaka, fshihej jo vetėm fama, por edhe motra e njė gjaku. Cili ėshtė kėtė herė Kostandini i baladės sonė qė s’e mbajti dot besėn ta sillte tė gjallė Norma-“Doruntinėn” nė atdhe...?! Ai ėshtė aktori Minella Borova, i cili 15 vite tė ēmuara tė jetės sė tij i kaloi nė Argjentinė, ku pasi erdhi do tė sillte edhe kujtimet me vete dhe sidomos pengun qė nuk mundėsoi dot nėpėrmjet shtetit ta sillte yllin e baletit folklorik e tangos argjentinase nė Tiranė

-Pėr 15 vjet me radhė Minella Borova ka banuar nė njė lagje tė vjetėr dhe karakteristike me emrin “Monsera” tė Buenos Airesit. Nė njė bisedė tė lirė rrėfen se ka pasur kėnaqėsinė tė jetojė vite tė tėra tek dheu i Borgesit, Sabatos dhe Maradonės, dhe tė habit kur rrėfen pėr kontakte tė tjera, ku do t’i qėlloj shpesh qė personalitete tė fuqishme tė artit argjentinas t’i pohojnė aktorit nga Shqipėria se janė edhe ata me gjak shqiptari

Aktori Minella Borova rrėfen se ēfarė i tha ylli i baletit dhe i tangos nė Argjentinė

Norma Viola, ylli argjentinas me gjak mbretėrish shqiptar

Dhurata Hamzai

Po Norma Viola, ē’hyn kėtu?!...Me siguri edhe atij qė nuk ėshtė shumė i pasionuar pas baletit do tė nis t’i kujtohet emri i njė shkolle baleti e tangoje me famė ndėrkombėtare nė Argjentinė: “El Chicaro y Norma Viola”, akademi e dancit folklorik. Nė kėtė shkollė ka kėrcyer dhe drejtuar ajo, Norma Viola- Muzaka, e cila lindi nė vitin 1929 nė Provincėn e Cordoba-s, nė Argjentinė. Ajo donte tė shihte me sytė e saj Shqipėrinė, por tani nuk ėshtė mė. Ndėrroi jetė pėr shkak tė njė problemi kardiak, mė 12 Dhjetor 2004, nė Buenos Aires.

Nga viti 1986 deri mė 1990 ajo ka qenė primabalerina e tangos dhe baletit popullor nė Argjentinė. Ajo ka punuar edhe si koreografe dhe drejtuese e kėtij baletit sė bashku me Santiago Ayala-n, ku tė dy sė bashku e frymėzuan dhe e pasuruan baletin folklorik argjentinas me koncepte tė reja, jo vetėm nė kėrcim, por edhe nė koreografi, skenografi dhe kostumografi. Kush e kujton pas dy vjetėsh Norma Violėn. Cili ėshtė njeriu qė nuk mundi ta sillte dot tė gjallė nė Tiranė kėtė yll tė botės sė vallėzimit, dhe ngaqė s’mundi, ai i sjell sė paku lavdinė. Kujt i qėlloi fati tė zbulonte se pas emrit Norma Viola-Muzaka, fshihej jo vetėm fama, por edhe motra e njė gjaku. Cili ėshtė kėtė herė Kostandini i baladės sonė qė s’e mbajti dot besėn ta sillte tė gjallė Norma-“Doruntinėn” nė atdhe...?! Ai ėshtė aktori Minella Borova, i cili 15 vite tė ēmuara tė jetės sė tij i kaloi nė Argjentinė, ku pasi erdhi do tė sillte edhe kujtimet me vete dhe sidomos pengun qė nuk mundėsoi dot nėpėrmjet shtetit ta sillte yllin e baletit folklorik e tangos argjentinase nė Tiranė. Sėmundja e saj e preu nė besė. Le tė kthehemi tek aktori  duke e kujtuar imazhin e tij nė disa filma shqiptarė:

“Rrethimi i vogėl” (1986), “Udhėtim nė pranverė” (1975)

“Rrugė tė bardha” (1974), etj. Minella Borova pas 15 vitesh nuk e pati tė vėshtirė qė pas njė qėndrimi tė tij disaditor nė festivalin teatror “Skampa”, tė qėndronte pėrfundimisht nė Shqipėri. Borova rifilloi tė jepte mėsim nė Akademinė e Arteve si pedagog nė degėn e Artit Skenik. E nisi punėn me tė njėjtin pasion si dikur edhe pse ai ishte ndėr tė parėt shqiptarė qė mėrgoi nė orėt e para tė tranzicionit. Pėr 15 vjet me radhė Minella Borova ka banuar nė njė lagje tė vjetėr dhe karakteristike me emrin “Monsera” tė Buenos Airesit. Nė njė bisedė tė lirė rrėfen se ka pasur kėnaqėsinė tė jetojė vite tė tėra tek dheu i Borgesit, Sabatos dhe Maradonės, dhe tė habit kur rrėfen pėr kontakte tė tjera, ku do t’i qėlloj shpesh qė personalitete tė fuqishme tė artit argjentinas t’i pohojnė aktorit nga Shqipėria se janė edhe ata me gjak shqiptari. Kėshtu i ka pohuar balerina dhe koreografja e madhe Norma Viola, por edhe Sabato i paska thėnė se ka gjak shqiptari nė deje. Minella Borova e rrėfen me shumė thjeshtėsi ēdo akt tė gėzueshėm dhe tė mundimshėm tė jetės sė tij nė mėrgim. Nuk nguron tė pohojė se nga njė shitės kioske, u ngrit deri te skenat e mėdhaja tė Buenos Airesit. Ai interpreton nė skenėn e teatrit “Caliban”. Gazetat e Buenos Airesit do tė shkruanin pėr njė aktor shqiptar emigrant qė po interpretonte nė gjuhėn e tij, njė nga monologėt mė tė tė famshėm tė veprės sė Eduardo Pavlovskit, “Pushteti”, “Unin e vetvetes” njė pjesė qė Minella Borova, do ta interpretonte dhe nė festivalin “Skampa”, 3 vjet mė parė dhe nė disa skena tė tjera shqiptare. Borova mban nė dorė njė letėr me njė poezi kushtuar Norma Violės, e cila i ka thėnė nė Buenos Aires se “Jam Albanesa me gjak mbretėrish”. Kjo poezi ėshtė e thjeshtė, por mbetet si njė baladė e bukur pėr artisten e madhe argjentinase, e cila ka ruajtur nė kujtesė kushtrimin e gjakut shqiptar. “Jam shqiptare”, thotė ajo. Borova rrėfen nė intervistėn pėr gazetėn “TemA” se ka takuar edhe shumė artistė tė tjerė, tė cilėt mė sė shumti u bėnė shkak qė ai tė punonte nė teatėr, ku do tė mėsonte pėrfundimisht edhe njė fakt tė rralė, mbi origjinėn e lashtė shqiptare tė Norma Viola-Muzakas. Ka bashkėpunuar me Norman Briskin, njė dramaturg e regjisor tė famshėm nė Argjentine. Ka njohur Eduardo Pavlofskin, edhe ky njė dramaturg i madh argjentinas, njė frymėzues i madh i teatrit modern. “Prej tė dyve unė kam mbi 30 drama tė pėrkthyera”, thotė Borova. 

Intervista

Zoti Minella Borova, ju aktualisht po jepni mėsim nė Akademinė e Arteve, por mbase keni pėr tė dhėnė diēka pėr vitet tuaja tė mėrgimit nė Algjerinė e largėt?

-Po t’i mledhėsh kėto vite bėhen 15 vjet. Ashtu shkojnė vite kaq shpejt dhe mė nė fund unė zbrita nė Shqipėri nė vendin tim ku filloj njė jetė krejtėsisht tjetėr. Nė njė punė tė cilėn unė e kam nderprerė prej 15 vjetėsh, ose mė tepėr prej 17 vjetėsh.

Duket se keni bėrė njė gjest qė pakkush e ka bėrė. Shumė shqiptarė pas kaq vjetėsh nuk kthehen mė, janė integruar nė jetėn e vendeve te huaja, pakshush ėshtė kthyer, si vendosėt?

-Mėrgimi ėshtė vėrtetė i vėshtirė, por pasi i njeh njerėzit e kujdo vendi qofshin vė re se nuk ndryshojnė shumė nga ne. Ne vėrtetė kemi tė tjera tradita, tė tjera zakone, por jemi njėsoj si tė gjithė njerėzit e kėsaj bote dhe nėse krijohet njė mundėsi e mirė jetese ėshtė normale pėr ēdo emigrant qė ta vazhdojė jetėn nė kėto vende, por unė pėr arsye tė ndryshme e gjykova se ishte mė mirė qė tė vija kėtu nė Tiranė. Erdha nė fillim si pjesėmarės nė festivalin teatror tė “Skampės”, dhe erdhėn punėt nė atė mėnyre qė unė mbeta kėtu. E kam dashur kėtė rikthim. Edhe gjatė qėndrimit tė gjatė nė Argjentinė, unė i thosha gjithmonė vetes, qė “do tė kthehem njė ditė”. Dhe ndihem mirė qė jam rikthyer si pedagog pėr tė dhėnė lėndėn e mjeshtėrisė sė aktorit nė Akademine e Arteve. Gjatė qėndrimit tim nė Skampa u ftova nga kolegėt e mi pėr tė dhėnė sėrish leksione nė Akademi. Kėtė punė unė e kam bėrė edhe para vieve “90-tė, e cila ka qenė njė pjesė e madhe e jetės sime, pėrfshirė edhe pjesėmarrja nė rolet e shumta nė teatėr dhe kinema.

Dy ditė mė parė, nė ekspozitėn e piktorit Nestor Jonuzi, nė GKA mė ke treguar njė detaj shumė interesant pėr njohjen qė ke pasur me njė artiste tė madhe algjeriane, tė kujtohet?

-Po. E di se pėr ēfarė e ke fjalėn. Kam njohur Norma Violėn. Ishte njė balerinė e famshme argjentinase. Rrethanat nė tė cilat ne jemi njohur kanė qenė shumė tė veēanta. Pėr surprizėn e kėtij momenti unė kam bėrė edhe njė poezi. Norma Viola fatkeqėsisht vdiq para dy vjetėsh. E mbaj mend si erdhi pėrpara meje duke ecur si balerinat dhe mė tha: “Unė jam albanesa (shqiptare) me gjak mbretėror”. Kur e pashė me atė tė ecur, ashtu, unė iu pėrgjija me humor :“Jam Menelau, mbreti i Spartės!”. Kur u takuam Norma Viola mė shpjegoi se tė parėt e saj rridhnin nga dera e Muzakajt. Ajo mė tha se rridhte nga familja e Donika Muzakajt (Kastrioti). Norma Viola mė prezantoi me motrėn e saj: “Kjo ėshtė Greta, motra ime”. Kėshtu qė unė u njoha edhe me tė motrėn e saj, Greta Viola, qė ėshtė njė profesoreshė baleti. Ajo mė tha edhe qė kishte ėndėrr tė vizitonte njėherė Shqipėrinė.

Pra, ju duke qėndruar atje patėt rastin tė kontaktoni njė balerinė tė famshme me gjak shqiptari dhe motrėn e saj Greta, a keni takuar tė tjerė persona po aq tė famshėm nė Argjentinė?

-Sigurisht qė po. Atje nė Argjentine unė kam jetuar gjithmonė me ndjesinė se aty ishte atdheu i Borgesit. Kam qenė kurioz dhe kam njohur nė distancė artistė tė mėdhenj vendas si Robert Arte, qė ashtu si Heminguej, kishte qenė nė luftėn e Spanjės, apo Hektor Tison qė jetonte nė njė provincė tė humbur tė Argjentinės. Ne u pėrshtatėm mė nė fund me jetėn artistike nė Argjentinė. Madje dhe bashkėshortja ime qė ėshtė mjeke nė profesion, ka pėrkthyer  poezi tė poetes argjentinase, Milda Pigazini, si dhe njė dramė tė regjisorit dhe dramaturgut tė madh vendas, Daniel Veronezes, si dhe njė drame tė Strindbergut. Ndėrsa unė u pėrpoqa tė kisha aktivitet skenik nė Argjentinė. Kam vėnė nė skenė, si regjisor, njė kolazh me poezi te Milda Pigazimit, nė teatrin e famshėm San Martin, por edhe kam pasur ftesa pėr tė interpretuar nė disa lokale tangoje. E kishim fjalėn tek kontaktet me yjet. Kam ndjekur nga afėr tė madhin Vitorio Gasman, vetėm 6 muaj para se tė vdesė. Kjo ka qenė njė nga ėndrrat e mia rinore dhe nuk e pata menduar kurrė se do tė mė plotėsohej nė atė vend tė largėt. E kujtoj kur Vitorio Gasman tha: “Vij pėr tė pėrshėndetur pėr herė tė fundit Buenos Aires-in tim” dhe interpretoi disa pjesė, ku mė e fuqishmja dhe mė e paharruara pėr mua ishte “Kėshilla pėr brezin e aktorėve tė rinj”, ku luante rolin e njė maestroje qė u mėsonte tė rinjve aktrimin.

Po me artistė tė tjerė me origjinė shqiptare ke takuar?

-Nuk ėshtė vetėm Norma Viola mes kėtyre artsitėve tė famshėm me gjak shqiptari. Unė kam takuar personalisht nė vitin 1997, Sabaton. Kur e takova i pėrmenda veprat qė kisha lexuar prej tij, si “Tunelin” dhe kur e pyeta ai ma pohoi origjinėn e tij arbėreshe. “Edhe unė jam shqiptar”, mė tha, duke mė shpjeguar se i referohej origjinės sė gjakut nga e ėma.

Pra ju kontaktonit me intelektualė nė Buenos Aires, komunikonit me ta, por puna juaj a ishte kaq intelektuale?

-Sigurisht unė nuk bėja punėt qė bėja kėtu nė Shqipėri atje, sepse puna e parė e njė artsiti nė tetėr ėshtė qė tė mėsojė gjuhėn pėrkryer. Mua me duhej kohė tė integrohehsa atje. Ju siē e dini, teatri nuk mund tė bėhet pa gjuhėn e folur bukur. Unė nė Argjentinė pjesėn me tė madhe tė jetės e kam kaluar pėr tė mbijetuar sė bashku me familjen time kėshtu qė mė duhej tė kryejė shumė profesione tė natyrave tė ndryshme pėr tė siguruar jetesėn. Ne nuk mund tė kryenim profesionet tona si nė atdhe. As gruaja ime qė ėshtė mjeke nuk mund tė punonte dot atje mjeke. Por megjithatė unė atje jam munduar tė interpretojė. Kam interetuar nė 2003-in, nė festivalin mė tė madh tė Buenos Airesit, nė Teatrin Sana Martin, kam interpretuar “Protesta” pėrkthyer “Pushtet” nga Eduarto Pavloski dramaturgu mė i madh i Argjentinės, prijės i avangardės, autor postomodern. Por jam pėrpjekur ndėrkohė qė tė mos harroj as profesionin tim, as atdheun tim. Kam ardhur disa herė nė festivale nė Shqipėri, sidomos nė festivalin “Skampa” tė Elbasanit, nė Prishtinė, nė Shkup, etj.

Si ėshtė shkolla e teatrit nė Argjentinė?

-Ėshtė njė shkollė e kombinuar me eksperienca tė shkollave lindore, perėndimore e tradicionale. Shumė veēori tė saj i kam pėrmendur mė sipėr. 

Poezia

Balerina me gjak mbretėrish

-“Jam albanesa, me gjak mbretėrish, -mė thotė,

familja ime, Muzaka e mbante mė parė mbiemrin”.

“Menelau, mbreti i Spartės”, -i thashė me tė qeshur.

Eci drejt meje si ecin balerinat nė skenė

dhe mė pėrqafoi fort e fort.

-“Kjo ėshtė Greta, motra ime, profesore e baletit”

Norma Viola sė bashku me burrin e saj Ēakero

ishin mė tė famshmit e folklorit nė Argjentinė

Kėrcenin folklor dhe tango prej 40 vjetėsh.

Nė janar tė vitit 2005

Norma vdiq nga njė sėmundje e shpejtė.

Dhe nė Festivalin Nacional tė Folklorit nė Kioskinė,                            Argjentinė

Kėnga e parė do tė kėndohej pėr Norma Viola-Muzaka

Balerinė nga gjak mbretėrish shqiptarė.

Buenos Aires, 2005

Minella Borova 

RRETHE

Procedurat qė do tė ndiqen, nga vlerėsimi tek shitja pėr skrap

Sekuestrohen 116 automjete tė bllokuara

Mjetet qė janė nė gjendje tė mirė teknike do t’i kalojnė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Rezervave tė Shtetit, ndėrsa automjetet qė janė jashtė parametrave teknikė do tė shkatėrrohen ose do tė shiten pėr skrap...

KORĒĖ- 116 automjete, tė bllokuara pėr mungesė dokumentacioni iu janė nėnshtruar procedurave tė sekuestrimit. Sipas burimeve pranė Drejtorisė sė Policisė nė qarkun e Korēės, ky numėr automjetesh kishte vite tė tėra qė prehej tek rezervat e shtetit dhe nė pikėn e bllokimit tė Plasės. Vlera e automjeteve tė bllokuara, nė pjesėn mė tė madhe tė tyre, nuk ėshtė e konsiderueshme, ndėrsa 13 automjete kapin njė vlerė prej 200.000 eurosh. Pėr ēdo automjet nė veēanti ėshtė bėrė verifikimi i gjithė dokumentacionit dhe janė ndjekur tė gjitha procedurat ligjore mbi bllokimin dhe sekuestrimin e automjeteve. Ndėrkohė, tė njėjtat burime bėnė tė ditur se, tashmė pėr tė gjitha automjetet e bllokuara, tė sekuestruara apo tė konfiskuara ėshtė pėrgatititur njė dosje e veēantė, ku  janė pėrfshirė, sė pari, gjendja teknike e automjetit. Ēdo mjet nė gjendje tė mirė teknike do t’i kalojė nėn administrim Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Rezervave tė Shtetit, ndėrsa automjetet qė janė jashtė parametrave teknikė do tė shkatėrrohen ose do tė shiten pėr skrap. Tė gjitha procedurat e ndjekura pėr sekuestrim apo bllokim iu janė bėrė tė ditura edhe pronarėve tė automjeteve. 

                                      Procedurat qė do tė ndiqen

Drejtoria e Policisė sė qarkut Korēė bėri tė ditur se, tashmė ėshtė kryer unifikimi i procedurave tė ndalimit, sekuestrimit dhe konfiskimit tė automjeteve me kundravajtje administrative, bazuar nė Kodin Rrugor, ligjin pėr kundravajtjet administrative, VKM-sė, si dhe udhėzimet pėrkatėse, tė dėrguara nga Ministria e Brendshme. Pėr rrjedhojė, janė pėrcaktuar detyra konkrete pėr sektorė apo seksione qė, nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė, kanė pėrgjegjėsinė nė vlerėsimin e drejtė, tė kundravajtjeve, aksidenteve rrugore, qė kryen shtetasi apo mungesės sė dokumentacionit nga ana e tij, tė cilat ēojnė nė bllokimin apo sekuestrimin e automjetit. Pėr ēdo mjet tė bllokuar ėshtė pėrgatitur dokumentacioni i plotė, aktual i tyre, ku pėrfshihet gjendja reale teknike e automjetit. Ndėrkohė, kriteret e vlerėsimit tė mjeteve qė do tė shkatėrrohen janė tė standardizuara pranė rezervave tė shtetit. Pėr tė gjitha rastet, shtetasve pronarė tė kėtyre automjeteve apo tė autorizuar nga pronari i mjetit do t’iu duhet tė paraqesin gjithė dokumentacionin qė posedojnė nė njė afat 10-ditor, nga marrja e njoftimit. Njėra nga kopjet e njoftimit do tė administrohet nė dosjen e automjetit, qė do tė kalojė nė proces zhbllokimi ose konfiskimi administrativ, me destinacion rikthimin tek pronari, shitjen ose shkatėrrimin e tij. Ndėrsa, do tė respektohet afati zyrtar pėr paraqitje tė pronarėve tė automjeteve tė bllokuara. Kėshtu, pėr kėto raste do tė pėrgatiten vendimet e konfiskimit administrativ tė kėtyre mejeteve, ku do tė pėrfshihet evidentimi nga pikėpamja ligjore e listės sė automjeteve, qė kanė pėrfunduar procedurat ligjore dhe janė pėr t’u transportuar pranė rezervave tė shtetit, duke bėrė edhe plotėsimin e dokumentacionit tė tyre. Pėr ēdo rast tė evidentuar prej tyre do tė pėrgatitet njė fashikull i veēantė.

                                           Komisioni i vlerėsimit

 Nga ana e Drejtorisė sė Policisė sė qarkut Korēė, tashmė janė ngritur komisionet e vlerėsimit tė mjeteve, si dhe janė siguruar automjetet e pėrshtateshme ngarkuese dhe transportuese, pėr zhvendosjen e mjeteve tė bllokuara, nga pikat e bllokimit drejt rezervave tė shtetit. Mjetet pėr shkatėrrim do t’iu shiten shoqėrive tė licencuara pėr riparimin e grumbullimin e mjeteve ose uzinave tė shkrirjes sė metaleve, pasi tė jenė zbatuar detyrimet pėr heqjen nga qarkullimi rrugor i tyre. Tė ardhurat e krijuara prej tyre do tė kalojnė pėr shlyerjen e detyrimeve tė gjobės, likujdimin e kamatėvonesave, parkimit, shpenzime transporti, kurse teprica e mundshme do t’i kthehet atij qė i takon.

Seldi Hasanasi

Banorėt, alarm nga djegia e mbeturinave

MILOT-Sikur tė mos mjaftonte hedhja e mbeturinave nė anė tė rrugės nacionale qė lidh Mirditėn me Milotin ka filluar edhe djegia e tyre. Ka disa ditė qė mbeturinat e hedhura kohė mė parė, buzė rrugės nacionale, nė kufirin ndarės tė Mirditės me Milotin kanė filluar tė digjen. Ndėrkohė qė, era e fortė, karakteristike pėr Milotin, ka bėrė qė tymi tė mbėrrijė nė qytetin e Milotit dhe zonat pėrreth tij, duke ndotur ambientin. Sipas Altin Preēit, banor i qytetit tė Milotit: “Era e rėndė dhe retė e tymit kanė ditė qė kanė mbuluar qytetin e Milotit. As dritaret dhe as dyert e banesave nuk mund t’i lėmė hapur, pasi na shkaktohet dhimbje koke dhe tė vjella. Ėshtė njė situatė skandaloze.” I vetmi person qė e ka ngritur zėrin ka qenė kryetari i komunės, Vlazh Gega, i cili, pasi ka denoncuar faktin e hedhjes sė mbeturinave natėn ka kėrkuar edhe ndėrhyrjen e shtetit pėr tė mos lejuar qė nė kėtė vend tė hidhen mbeturinar. Sipas Gegės: “para pak ditėsh, pėr tė parė gjendjen ka ardhur edhe njė grup speialistėsh nga Ministria e Mjedisit, ndėrsa e kanė lėnė si detyrė qė vatrat e zjarrit tė shuhen dhe mbeturinat tė mbulohen pėr tė izoluar ndotjen. Por, deri tani, nuk ėshtė marrė asnjė masė. Situata ėshtė alarmante dhe mendoj qė duhet ndėrhyrė. Ėshtė vėrtet detyrė e Drejtorisė sė Higjienės qė tė mbrojė shėndetin e popullatės, por duke parė indiferentizimin e tyre, mendoj qė edhe ne duhet tė ndėrhyjmė pėr shmangien e njė rreziku kanceroz pėr banorėt. Policisė do t’i bėja thirrje qė tė gjente personat qė i kanė hedhur kėto mbeturina dhe tė bėjė izolimin e tyre. Imagjinojeni qė vendi ku janė hedhur, nuk ka as rrethim dhe as roje”, - pėrfundoi kryetari i komunės sė Milotit, Vlazh Gega.

Gjon Marku

KESH-i iu stakon energjinė debitorėve

SHKODĖR- Qė prej disa ditėsh, ndėrmarrja rajonale e KESH-it ka ndėrprerė furnizimin me energji elektrike pėr afro 100 familje tė lagjes “Guerrile”, nė afėrsi tė ish-ndėrmarrjes zooteknike, e cila njihet edhe me emrin tradicional lagjja “Kiras”. Arsyeja ėshtė mospagesa e faturave tė kėsaj energjie nga ana e kėtyre banorėve. Sipas kryeinxhinierit tė KESH-it tė Shkodrės, Admir Golemi, “kjo masė ndaj tyre ėshtė ndėrmarrė, sepse tė gjithė kėta kryefamiljarė tė vendosur relativisht vonė nė kėtė lagje, nuk kanė lidhur asnjė kontratė me KESH-in dhe pengesa kryesore pėr ta bėrė kėtė janė po ata. Ka kohė qė ua kemi bėrė tė qartė se nuk do tė toleronim mė neglizhencėn e tyre, deri sa ndėrmorėm edhe ndėrprerjen e plotė tė energjisė si masėn mė ekstreme, por dhe tė vetme qė na kishte mbetur deri nė momentin qė ata tė paguajnė energjinė elektrike tė konsumuar.” Mė tej, Golemi sqaron: “Edhe zona qė ndodhen pranė fidrit 2 tė Dobracit ka patur njė problematikė tė tillė shqetėsuese. Njė pjesė e mirė e familjeve tė atjeshme qė kanė ndėrtuar shtėpi tė reja, por tė palegalizuara kanė shumė probleme me kontratat e palidhura me KESH-in dhe rrjedhimisht, me mospagesėn e energjisė elektrike. Tė gjitha kėto ndėrprerje, ashtu si edhe kjo e fundit nė lagjen “Guerrile” janė bėrė nga ana e ndėrmarrjes sonė, vetėm pėr kėtė arsye legjitime.”

 Arben Lagreta

Aksion kundėr shpėrdoruesve tė energjisė

ELBASAN- Zona e Shpėrndarjes Elektrike nė Elbasan ka nisur njė aksion pėr kontrollin e tė gjitha subjekteve private, por edhe ato familjare, pėr shmangien e abuzimeve me energjinė elektrike. Shefi i Zonės sė Shpėrndarjes Elektrike, Artan Topi, deklaron se, "aksioni do tė kryhet edhe nė ato subjekte private me njė fuqi tė instaluar mbi 10 kW si pika inerte, biznese tė mėdha tė industrisė". Sipas tij, gjatė kėtij aksioni do tė merren masa penalizuese ndaj tė gjithė abuzuesve tė energjisė elektrike, i cili do tė pėrfshijė edhe subjektet familjare, tė cilėt ndėrhyjnė nė rrjet. Aksioni i ndėrmarrė nga kjo zonė, nė bashkėpunim edhe me policinė elektrike do tė shtrihet dhe nė rrethet e tjera tė qarkut tė Elbasanit, si nė Librazhd, Peqin, Gramsh dhe Cėrrik. Pėrsa iu pėrket pagesave tė faturės elektrike, Topi tha se, "Elbasani ėshtė njė qytet qė vazhdon ta paguajė rregullisht faturėn e energjisė elektrike", por, sipas tij, do tė vazhdojė prerja e furnizimit me energji elektike pėr debitorėt. Sipas tė dhėnave, pothuajse ēdo ditė bėhen 150 deri nė 160 prerje tė debitorėve tė trashėguar vetėm nė qytetin e Elbasanit, kryesisht lokale dhe biznese tė ndryshme. Zona e Shpėrndarjes Elektrike po punon qė brenda kėtij muaji tė pėrfundojė vendosja e rrjetit 20 kW, investim ky nga Banka Botėrore. Pėrfundimi i sistemit 20 kW, sipas Topit, "do tė sjellė njė impakt pozitiv nė parametrat e energjisė elektrike, qytetarėve do t'iu shėrbehet nė nivele mė tė larta tensioni, gjithashtu do t'i shėrbejė edhe vetė zonės, pasi eliminon tė gjitha defektet qė ndodhin nė rrjet.”

 Suela Azemi

Prokurori kėrkon gjykim tė drejtpėrdrejtė

Gjykata “burg pa afat” pėr vrasėsin e pesė grave

ELBASAN-Gjykata e Rrethit Gjyqėsor Elbasan ka dhėnė dje masėn e sigurisė “burg pa afat” pėr shtetasin Kadri Rusta, i cili mbasditen e datės 14 mars, me automjetin e tij tip “Benz Mercedez” kamionēinė, ka aksidentuar pėr vdekje nė segmentin rrugor tė fshatit Lumas tė komunės Klos, pesė shtetase, tre prej tė cilave anėtarė tė sė njėjtės familje.

Prokurori i ēėshtjes, Mustafa Turku, pasi ka shqyrtuar tė gjitha provat e nxjerra nga hetimet e bėra rreth aksidentit dhe pasi ka rezultuar se provat kanė qenė tė sakta, brenda 48-orėsh ka paraqitur kėrkesėn nė Gjykatėn e Rrethit tė Elbasanit pėr gjykim tė drejtpėrdrejtė tė ēėshtjes, pasi, tashmė ajo ėshtė e hetuar deri nė detaje. Nė bazė tė ligjit, kur aktet janė tė plota, prokurori i ēėshtjes ka tė drejtė tė paraqesė kėrkesėn pėr gjykim brenda 48 orėsh. Nė bazė tė nenit 290/2 tė Kodit tė Procedorės Penale, “kur nga  vepra penale ėshtė shkaktuar vdekja ose plagosja e rėndė e disa personave, i akuzuari dėnohet me burgim jo mė pak se 5 vjet”. Gjithashtu, nga hetimet ka patur tė dhėna rreth faktit qė automjetin e shtetasit Kadri Rusta, nė momentin e kryerjes sė aksidentit e drejtonte djali i tij 9-vjeēar. Nėse kjo rezulton e vėrtetuar edhe gjatė shqyrtimit tė hetimit gjyqėsor, atėherė i akuzuari merr ndėshkim edhe mė tė rėndė.

Suela Azemi

Municioni luftarak ėshtė marrė nė vitin 1997

Zbulohet shtėpia depo armatimi

Nė banesė u gjetėn 100 kg tritol, njė kasetė metalike e pėrmasave 30 x 30, me 250 copė djegore predhash luftarake, si dhe 200 copė brava materiali ushtarak…

MALĖSI E MADHE-Gjendet njė arsenal i tėrė municioni luftarak nė njė banesė tė braktisur, nė njė fshat tė Malėsisė sė Madhe. Ngjarja ka ndodhur pardje, pas sinjalizimeve tė marra nė rrugė operative pėr kėtė sasi tė konsiderueshme municioni. Sipas burimeve nga Drejtoria e Policisė sė Qarkut tė Shkodrės, nga forcat e komisariatit tė policisė sė Malėsisė sė Madhe janė gjetur nė njė banesė tė braktisur nė fshatin Omaraj tė komunės Gruemirė tė kėtij po rrethi, 100 kg tritol, njė kasetė metalike e pėrmasave 30 x 30 me 250 copė djegore predhash luftarake dhe 200 copė brava materiali ushtarak, tė cilat, pas kryerjes sė veprimeve hetimore u morėn nė cilėsinė e provės materiale. Nga verifikimet e bėra deri dje rezultoi qė kėto materiale tė jenė marrė nė vitin 1997, kohė kur u patėn thyer depot ushtarake. Po kėshtu u verifikua se nė kėtė banesė ka jetuar shtetasi Ndue Valaj, banor i zonės sė Dukagjinit tė rrethit tė Shkodrės, i cili qė prej disa vitesh jeton jashtė shtetit me familjen e tij.

Me qėllim sqarimin e rrethanave dhe pėrcaktimin e pėrgjegjėsive pėrkatėse, materialet i kaluan pėr ndjekje Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės, pėr veprėn penale tė mbajtjes pa leje tė municionit luftarak dhe lėndėve plasėse.

Sidoqoftė, ajo qė mund tė thuhet edhe paraprakisht ėshtė mungesa e fuqisė zbuluese e policisė kriminale nė kėtė zonė, pėrderisa e gjithė kjo sasi eksplozivi u zbulua kaq vonė. Kjo, nė njė kohė kur edhe juridikisht nuk mund tė vėrtetohet qė personi qė ka jetuar nė atė banesė deri para disa vitesh, tė ketė qenė me tė vėrtetė posedues i kėsaj sasie municioni nė periudhėn kur ka banuar aty. Ekziston edhe mundėsia tjetėr qė e gjithė kjo sasi municioni tė jetė transportuar nė kėtė banesė nga persona tė tjerė, pasi ajo ėshtė braktisur, duke e pėrdorur si magazinė pėr shitjen e tij.

Arben Lagreta

Policia, hetime pėr identifikimin e atentatorit 

Plumba mbi 22-vjeēarin Sofia

DURRĖS- Njė shtetas 22-vjeēar, banues nė qytetin bregdetar ka mbetur i plagosur me armė zjarri,  pasditen e ditės sė premte, teksa lėvizte me motoēikletė nė njė nga rrugėt kryesore tė qytetit. Ndėrkohė, policia ka identifikuar si autor tė kėtij krimi njė bashkėmoshatar tė viktimės, i cili ėshtė larguar menjėherė nga vendi i ngjarjes. Sipas burimeve zyrtare tė policisė sė qarkut, ngjarja ka ndodhur sot rreth orės 15:30 minuta nė lagjen me Nr. 11, qė ndodhet nė zemėr tė qytetit bregdetar. Shtetasi Ali Sofia, 22 vjeē, banor i lagjes nr. 9, tė qytetit tė Durrėsit, ėshtė qėlluar me armė, sipas policisė, nga bashkėmoshatari i tij A. Hyska, 22 vjeē, person ky tashmė qė ėshtė shpallur nė kėrkim. 22-vjeēari i plagosur ka arritur tė shkojė vetė me motoēikletėn e tij nė spitalin rajonal tė Durrėsit, ndėrsa mjekėt e kanė shoqėruar menjėherė pėr kurime tė specializuara nė Spitalin Ushtarak tė Tiranės. Grupi hetimor i policisė tha se, ende nuk dihen motivet e kėsaj ngjarjeje, ndėrsa forcat e rendit po vazhdojnė punėn pėr kapjen e autorit tė kėtij atentati.

Nafta bruto ndot detin

VLORĖ-Dy anije nafte kanė ndotur detin sot nė portin e Vlorės. Alarmin e kanė dhėnė qė nė orėt e para tė mėngjesit, punonjės tė trageteve tė linjave me Italinė, tė cilėt kanė lajmėruar kapitenerinė pėr sasira nafte qė lundronin nė sipėrfaqe tė detit pranė portit.

Nafta ėshtė parė me sy tė lirė edhe nė detin midis dy kalatave, i cili ka qenė nė njė masė tė madhe i ndotur. Si asnjėherė tjetėr mė parė, nė portin e Vlorės, nga njė anije qė ngarkonte mė parė naftė bruto, sot nė kalatė janė ankoruar dy anije tė tilla, duke krijuar njė rast tė paprecedentė. Gjatė gjithė natės dhe ditės, autocisternat kanė transportuar naftė pėr nė port, pėr ta ngarkuar mė pas nėpėr dy anije. Nafta vjen nga Ballshi dhe ngarkohet e papėrpunuar pėr jashtė shtetit. Punonjės tė portit kanė bėrė tė ditur se ėshtė hera e parė qė nė kalatė ankorohen dhe ngarkohen njėkohėsisht dy anije me naftė dhe nė tė tilla kushte, ndotja ėshtė edhe mė e madhe. 

E. Alushi

Vihet nė pranga hajduti

LEZHĖ- Ka mjaftuar vetėm njė javė, pėr tė vėnė nė pranga njė 34-vjeēar, i identifikuar si autor i grabitjes sė njė lokali bastesh nė qytetin e Lezhės. Kujtim Boriēi u arrestua dje nga policia, e cila ka vėrtetuar me prova se 34-vjeēari, lindur dhe banues nė fshatin Manati tė rrethit Lezhė, rezultonte tė ishte autor i grabitjes sė lokalit tė basteve nė lagjen “Skėnderbeg”  tė qytetit tė Lezhės. Grabitja ka ndodhur mė 8 mars tė kėtij viti, kurse policia zbuloi nė vendngjarje gjurmė qė vėrtetonin autorėsinė e Boriēit.

Gj. Marku

Hetim tė lirė drejtuesve tė “Benz”-ave

PEQIN-Nė komisariatin e policisė sė Peqinit ka filluar ēėshtia penale nė gjendie tė lirė ndaj shtetasve Ilir Musaja dhe Pėllumb Tėrbuni, tė cilėt mė datė 14. 03. 2007, rreth orės 13:00, nė autostradėn Peqin- Durres, duke drejtuar respektivisht mjetet e tyre: tip “Benz-Mercedez -250”, me targė DR 8788D dhe “Benz-Mercedez- 200”, me targė PE 1995A janė pėrplasur e pėr pasojė janė dėmtuar shtetaset R.T. dhe M. T, tė cilat ndodheshin nė mjetin qė drejtohej nga shtetasi Pėllumb Tėrbuni. Tė dy kėta shtetas akuzohen pėr veprėn penale  "Shkelje e rregullave tė qarkullimit rrugor", e parashikuar nga neni 290 i Kodit Penal. Materialet i kaluan Prokurorisė sė rrethit Gjyqėsor Elbasan.

Avokati Skėndo: Shkak varfėria, ngutja pėr celebrim etj…

Divorcet, 2007-ta rritje galopante

Vetėm pėr dy muajt e parė tė kėtij viti, janar-shkurt, nė Gjykatėn e Faktit janė regjistruar 58 kėrkesa pėr divorc…

BERAT-Divorcet nuk pėrbėjnė mė njė fenomen qė shkakton habi, kurse pėr gjykatėn ato janė njė procedurė rutinė. Sipas burimeve zyrtare tė gjykatės sė Beratit, numri i divorceve ėshtė rritur nė mėnyrė progresive nga viti nė vit. Ndėrsa, nė vitin 2004, ky numėr ka qenė 144, pėr tė shkuar nė 200, nė vitin 2005. Nė vitin 2006, numri i tė divorcuarve ka shkuar nė 273. Shifrat e mėsipėrme janė krejt normale, bile shumė tė ulėta, po tė krahasohen me kėrkesat pėr divorce tė paraqitura nė dy muajt e parė tė kėtij viti. Sipas zyrės sė kancelares sė Gjykatės sė Faktit, vetėm pėr dy muajt e parė tė kėtij viti, pra janar-shkurt 2007 janė paraqitur pranė kėsaj gjykate 58 kėrkesa pėr divorc. Nė qoftė se shkohet me kėtė ritėm deri nė fund tė vitit, ky numėr do tė arrijė nė 354, shifėr kjo qė tregon se numri i kėrkesave pėr divorce vazhdon tė rritet nga viti nė vit. Krahasuar me vitin 2004, nė fund tė vitit 2007 i bie qė do tė ketė njė rritje prej 210 ēiftesh, qė kėrkojnė tė divorcohen, rritje kjo mė e madhe se numri gjithsej i kėrkesave pėr divorce i vitit 2005, i cili ishte 200. Avokati, Astrit Skėndo, si shkaqe qė i ēojnė ēiftet nė divorce pėrmend kushtet e varfėrisė. Por nuk mungojnė edhe shkaqe tė tjera, siē janė martesat pa njohje, ku njė pjesė e vajzave nguten pėr tė bėrė celebrimin, qė nė prezantimin e parė pa e njohur moralin, tipin dhe karakterin e partnerit, me qėllimin e vetėm pėr tė siguruar njė jetė mė tė mirė nė emigracion. Po ashtu, si shkak tė divorcit z.Skėndo pėrmend edhe jetesėn e shkėputur nga njėri-tjetri tė ēifteve pėr shkak tė emigracionit, gjė qė ka ēuar nė ftohjen midis tyre dhe nė ndonjė rast edhe nė njohe tė reja etj.

Abedin Kaja

Gjoba dhe ndjekje penale prerėsve tė pyjeve

LIBRAZHD- Ka qenė njė operacion i policisė sė Shėrbimit Pyjor, qė kishte pėr qėllim verifikimin dhe kontrollin e aksit rrugor Librazhd Stėblevė-Qarishtė dhe Librazhd-Stravaj, qė ka bėrė tė mundur kapjen  pa leje transporti tė disa shoferėve, tė cilėt transportonin lėndė drusore pa leje tė lėshuar nga drejtoria e Shfrytėzimit Pyjor. Pėr dy ditė janė sekuestruar 30 metra sterė dru zjarri si dhe 40 metra kub lėndė drusore. Janė proceduar 23 shtetas dhe 9 veta kanė kaluar nė ndjekje penale, nėn akuzėn "prerje dhe transport tė lėndės drusore pa leje”. Materialet proceduriale nė ngarkim tė tyre i kanė kaluar Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor Librazhd. Sipas burimeve zyrtare mėsohet se, nga ana kėsaj ndėrmarrjeje, gjatė vitit 2006 janė vendosur 228  gjoba, me njė vlerė dėmi rreth 9 milionė lekė tė reja. Nga kėto, 212 procesverbale administrative dhe 19 procesverbale penale, ku njė pjesė janė dėnuar dhe me heqje tė lirisė, (burg). Gjoba iu janė vėnė dhe  subjekteve juridike si atyre fizike ose fshatarė. Dėmtimet mė tė mėdha janė vėrejtur nė pyjet e Qarrishtės, Sopotit, Stravajt, Dardhės, Stėblevės etj. Drejtori i Shėrbimit Pyjor Librazhd, Ilmi Mysliu, theksoi se, "problem pėr Shėrbimin Pyjor mbetet vjelja e gjobave, sidomos nga pushteti lokal. Pėrsa i pėrket policisė sė rendit, ndihma ka qenė e  pranishme. Sa herė ua kemi kėrkuar, ata janė treguar tė gatshėm tė na ndihmojnė", - ka pėrfunduar Mysliu.

Suela Azemi

Ndizet flakė bari dhe shkurret

SHKODĖR-Njė zjarr i papritur, i rėnė pasditen e sė enjtes, nė njė sipėrfaqe toke tė pambjellė, nė njė komunė jo shumė larg qytetit tė Shkodrės ka djegur barin dhe shkurret nė njė sipėrfaqe prej rreth 4 dynymėsh pėr afro 2 orė deri nė shuarjen e tij pas

ndėrhyrjes sė zjarrfikėsve. Sipas burimeve nga Komisariati i Policisė sė Shkodrės mėsohet se, mė datė 15 mars 2007, ora 17.40 ka rėnė zjarr nė fshatin Zefjanė tė komunės Bushat, rreth 18 kilometra larg qytetit verior. Menjėherė nė vendngjarje kanė shkuar reparti i Zjarrfikseve tė Shkodrės, punonjėsit e policisė tė rajonit tė Bushatit si dhe forcat e ushtrisė tė repartit Melgushė qė ndodhet nė afėrsi tė kėsaj komune. Si pasojė e kėtyre masave efektive tė marra nė kohė, vetėm 2 orė e gjysmė mė pas, e pikėrisht rreth orės 20.15 tė mbrėmjes sė tė enjtes ėshte bėrė e mundur shuarja e plotė e zjarrit. Nga veprimet e bėra hetimore rezultoi se ishte djegur njė sasi prej rreth 4 dynymėsh sipėrfaqe e mbuluar me bar dhe me shkurre dhe nuk rezulton tė ketė patur dėme materiale.

Arben Lagreta

Policia dhe ushtria izolojnė flakėt

Digjen 20 ha shkurre nė pyllin e Zgarės

ELBASAN-Forcat e ushtrisė dhe ato tė policisė kanė arritur tė izolojnė njė zjarr gjigand, qė prej pesė ditėsh kishte djegur tė paktėn 20 hektarė me pyje tė llojit shkurre dhe ah nė malin e Zgarės nė rrethin e Librazhdit. Zjarri ka rėnė nė rrethana tė panjohura qė nga fundjava e shkuar nė pyllin e Zgarės, ku dikur ka qenė njė nga pyjet qė pėrdorej si rezervat gjuetie nga drejtuesit mė tė lartė tė qeverisė komuniste. Pėr shkak tė terrenit tė vėshtirė dhe mungesės sė njė rruge automobilistike pėr tė mundėsuar futjen e mjeteve tė shėrbimit zjarri nuk ėshtė arritur tė shuhej, megjithė pėrpjekjet e bėra pėr t’i izoluar flakėt, tė cilat u pėrhapėn nė njė zonė mjaft tė madhe nė ditėt nė vijim. Vetėm gjatė tė enjtes mbasdite janė arritur tė izolohen flakėt gjigande tė zjarrit, i cili ka dėmtuar njė sipėrfaqe prej 20 hektarėsh me shkurre e pyje tė llojit ahishtė. Nė shuarjen e zjarrit kanė kontribuar edhe forcat ushtarake tė Krastės, por vlen tė theksohet fakti se, pasojat e zjarrit kanė qenė tė vogla, pasi zjarri ka pushtuar mė shumė shkurre.

 S.Azemi

Drejtimin e marrin tė pavarurit

Kostituohet kėshilli i ri i bashkisė

 KUKĖS- Njėzetė e pesė kėshilltarėt e dalė nga zgjedhjet e 18 shkurtit dhe kryetari i ri i Bashkisė sė Kukėsit kanė bėrė betimin solemn nė mbledhjen e parė tė kostituimit. Nė kėtė mbledhje u zgjodhėn organet drejtuese tė vendimmarrjes sė qytetit, ndėrsa kryetar i kėshillit bashkiak u zgjodh z.Harush Ademi, i cili vjen nga radhėt e kėshilltarėve tė pavarur, me 17 vota pro. Si asnjėherė tjetėr, mbledhja e konstituimit tė kėshillit bashkiak ėshtė zhvilluar nė harmoni tė plotė me organet drejtuese tė ish-qeverisjes sė kaluar, tė cilat drejtoheshin nga opozita socialiste. Ish-kryetari socialist i Bashkisė sė Kukėsit, Osman Elezi, ka shtrėnguar duart me kryetarin e ri Hasan Halilaj pėrfaqėsues i PD-sė, ndėrsa kanė qėndruar gjatė gjithė mbledhjes deri nė ceremoninė solemne tė vėnies sė shiritit tė supet e kreut tė ri tė bashkisė. E njėjta gjė ka ndodhur edhe me ish-drejtuesit socialist tė kėshillit bashkiak, tė cilėt kanė uruar pasardhėsit e tyre pėr sipėrmarrjen nė drejtimin e qytetit nė katėr vitet e ardhshme. Kėshilli i bashkisė sė Kukėsit, nė pėrbėrjen e tij prej 25 kėshilltarėsh pėrfaqėsohet me njėmbėdhjetė kėshilltarė tė pavarur, dy tė PD-sė, dy tė PR-sė, njė i PS-sė dhe nėntė tė tjerė nga subjekte politike tė tė dy krahėve. Forcat e djathta pėrbėjnė edhe shumicėn e kėshilltarėve nė organin vendimmarrės tė Bashkisė sė Kukėsit.

Bujar Muēmata