|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
EDITORIAL
Komisionerėt e Shijakut dhe prokuroria e Sollakut
Mero Baze
Diplomatėt perėndimorė dhe pėrfaqėsues tė lartė tė politikės evropianė kanė bėrė kritika tė ashpra pėr mėnyrėn sesi Edi Rama u pėrpoq tė bllokonte procesin elektoral nė Shijak dhe ta ēonte atė drejt destabilizimit. Fillimisht, pėrmes ambasadorėve kryesorė nė Tiranė dhe pastaj me vizitėn e komisionerit Oli Rehn, u bė i qartė shqetėsimi perėndimor pėr precedentin e krijuar nė Shijak nga lideri i Partisė Socialiste. Por, cili ishte reagimi i prokurorisė? Megjithėse sipas Kodit Zgjedhor ndaj komisionerėve qė braktisėn detyrėn dhe morėn me vete vulat, u bė padi penale, kryeprokurori, Dhori Sollaku, injoroi ēėshtjen dhe i la tė lirė tė gjithė komisionerėt, pasi u morėn nga 5 minuta nė pyetje. Situata u bė dhe mė qesharake mė pas, kur njė nga drejtueset e PS-sė, Arta Dade, theksoi se ata u larguan nga zgjedhjet me vullnetin e tyre, ēka, megjithėse ėshtė tallje me komisionerėt, nga ana ligjore pėrbėn njė vepėr tė pastėr, penale. Dhori Sollaku sėrish nuk veproi. Nėse e krahasojmė kėtė rast me arrestimin e kryetarit tė Ballit Kombėtar Demokrat, Artur Roshi, situata ėshtė njėqind pėr qind kundėr zotit Sollaku. Zoti Roshi ėshtė arrestuar dhe mbahet nė burg pėr njė krim qė nuk ėshtė bėrė. Ai akuzohet se ka dashur tė kandidojė njė njeri me mbiemrin Rama, i cili vdiq para ditės sė zgjedhjeve. Njeriu qė i ka marrė firmėn kandidatit ėshtė gjallė dhe dėshmon qė ia ka marrė ai. Zoti Roshi nuk ka asnjė lidhje personale me procedurėn e marrjes sė firmės dhe as me ndonjė krim elektoral. Nė ndryshim me tė, Edi Rama ka konsumuar njė krim elektoral, pasi iu ka bėrė thirrje komisionerėve tė tėrhiqen. Deputetėt socialistė nė ēdo qendėr votimi kanė tėrhequr komisionerėt shpesh me dhunė dhe janė pėrpjekur tė destabilizojnė procesin. I pari qė duhet tė arrestohej nė kėtė rast ishte Edi Rama. Ky njeri e ka destabilizuar procesin dhe po tė mos administrohej me kompetencė nga KQZ-ja, situata do tė dilte jashtė kontrollit. Nė kėtė rast, siē thotė dhe prokurori Bilbil Mete, vihet nė rrezik Marrėveshja e Asocim-Stabilizimit, ndaj fajtori duhet tė arrestohet. Pra, kemi dy sjellje krejtėsisht tė kundėrta tė kryeprokurorit Sollaku ndaj Edi Ramės dhe njė partie tė vogėl, historike. Ai ka arrestuar njė kryetar partie pa asnjė faj dhe pa asnjė pėrgjegjėsi, vetėm pse ka bėrė padi Edi Rama kundėr tij dhe nuk arreston as komisionerėt socialistė dhe as kryesocialistin qė i ka urdhėruar ata tė prishin procesin. E gjithė kjo nuk ka shumė rėndėsi pėr tė dėshmuar anėsinė e Sollakut dhe vėnien e tij nė shėrbim tė Edi Ramės si njė dordolec qė pėrpiqet t`i trembė atij kundėrshtarėt. Problemi qėndron se Dhori Sollaku pėrbėn rrezik real pėr procesin elektoral nė vazhdim nė Shqipėri, pasi ai ėshtė i gatshėm tė tolerojė ēdo krim elektoral, tė kryer nga Edi Rama dhe ndėrkohė, ėshtė i gatshėm tė ushtrojė raprezalje ndaj shumicės nė pushtet qė i quan kundėrshtarė politikė, se kanė votuar pėr shkarkimin e tij. Duke inkurajuar Edi Ramėn dhe socialistėt tė vazhdojnė me teorinė e prishjes sė zgjedhjeve, Dhori Sollaku kthehet realisht nė njė rrezik pėr stabilitetin e vendit. Po t`i shtosh kėtij portreti dhe natyrėn e tij, tinzare dhe hakmarrėse, ne gjendemi pėrballė njė instrumentalizimi tė pashoq, politik tė prokurorisė shqiptare, e cila tashmė ėshtė mė politike dhe mė hakmarrėse ndaj kundėrshtarėve tė Partisė Socialiste se ē`ka qenė prokuroria e Aranit Ēelės. Dhe ky politizim nuk vlen pėr tė thėnė vetėm qė Dhori Sollaku ėshtė thjesht njė dordolec. Ky politizim i skajshėm vlen pėr tė kuptuar se asnjė ligj i shkelur nga Edi Rama dhe asnjė penalitet i shkaktuar prej tij dhe mbėshtetėsve tė tij nuk do tė ndėshkohet. Kjo bėn tė pavlefshme ēdo reformė zgjedhore, ēdo konsensus pėr president dhe ēdo pėrpjekje pėr tė luftuar krimin nė Shqipėri. Mėnyra sesi Dhori Sollaku u soll ndaj njė krimi tė qartė, elektoral nė Shijak prej Edi Ramės, tė dėnuar ndėrkohė ndėrkombėtarisht dhe mėnyra tjetėr sesi vrapon pėr tė penalizuar ēdokėnd qė nuk ėshtė mbėshtetės i Ramės siē ėshtė rasti i Ballit apo kandidatit tė pavarur nė Bushat, na tregon tė gjithėve se ai ėshtė inkurajuesi i vetėm i destabilitetit tė mundshėm, politik nė Shqipėri, destabilitet qė mė sė shumti vjen prej krizave elektorale.
ESSE
VDEKJA NĖ BOHEMI
Ali Podrimja
Nė krye tė rrugės u shfaq qielli mė i plotė, i cili u fsheh prapė pas drunjve tė lartė, qė nuk pranin sė shushurituri e qė rrugėn e rrėpinjtė e tė drejtė e pėrthekonin nė tė dyja anėt. Qerrja e zezė ecte ngadalė. Mortshėm. Pas e ndiqnin dy njerėz tė moshave e madhėsive tė pėrafėrta. Njėri ishte pėr njė kokė mė i lartė ndoshta. - Na la edhe ky tha zgjatani.
- Pimė kafe dje tha mendueshėm mė i vjetri.
- Vdekja nuk pyet shtoi i pari Na gjen ku nuk jemi.
- Mjerė nėna ! Nė dhe mbyll njė lule djali tha i dyti.
- Thonė e ka tė verbėrt tha pakėz me ironi zgjatani.
- Bile edhe tė shurdhėt, kam dėgjuar tha mė i vjetri. Hutueshėm.
- Mė mirė. Nuk e sheh as nuk ia dėgjon gjamėn tha i pari.
- Ēgjamė i bėjmė!... U mbush Europa me britma e varre tona shtoi i dyti.
- Brenda njė vjeti vetėm nė Bohemi pesėdhjetė varre tha i pari, tek theksonte fjalėn varre.
Mbi kokėn e drunjve u kacavar njė re. Filloi tė shqyhet pak mė vonė. Qerrja e zezė monotonshėm dėgjohej asfaltit tė lagur dhe hapat e kortezhit, qė njėri-tjetrin ndiqnin herė pas herė.
- Ishte i vetėm? pyeti zgjatani.
- Ashtu kallėzojnė... Tė kishte pasur njė vėlla a motėr pėr ta qarė tha mė i vjetri me njė melankoli.
- Ndonjė amanet, a ka lėnė? pyeti prapė i pari.
- Shumė... Por koha nuk ėshtė ende. - Fjalinė e dytė njeriu i shkurtėr e tha mė tepėr pėr vete.
Pas kurrizit tė dytė qerrja e zezė u ndal. Njeriu i veshur nė tė zeza zbriti nga qerrja. Shikoi nė tė dy anėt e rrugės. Hipi prapė ku ishte mė parė. Ndezi motorin duke luajtur kokėn.
- Nuk bėn tė varroset kėtu. Janė tė vendasve tregoi i pari.
- As aty. Tė jahudive, na qenkan tha njeriu i shkurtėr.
- Pak tokė ka pėr ne.
- Po atje? pyeti mė i vjetri.
- Ishte i shpatės. Nuk i rri mirė hėna, - tha zgjatani, pakėz nė tallje.
- Po ku ta varrosim, pra? pyeti prapė mė i vjetri.
- Aty ku do tė ndalet qerrja, - tha sėrish i pari.
- Ka ca kohė qė rrokulliset qerrja tha mendueshėm i dyti.
- Trimi ka bėrė rrugė mė tė gjatė tha i pari me njė sharje gati tė gulfatur. Duhet tia gjejmė njė vend ku nuk i treten eshtrat e mbylli fjalinė me njė patetikė rreth gjetjes sė varrit.
- Si? pyeti me njė shqetėsim tė theksuar njeriu i shkurtėr.
- Jemi nė tokė tė huaj, zotėri. Vėshtirė i pranon trupat tanė, - tha zgjatani me njė zė krejt tjetėr.
- Te kurdėt, pra. Ose tek afrikanėt tha i dyti, mė qetė.
- Do ta shohim. Na duhet njė makinė, ndoshta tha mendueshėm i pari.
- E pastaj? pyeti i dyti.
- E pastaj do tia hapim varrin e do ta pėrcjellim trimin.
- Kėtė nuk e ka merituar u dėgjua prapė i dyti.
- Kush thotė se e ka merituar tha me zė zgjatani Dy metra dhé nuk i dha toka nėnė.
Zgjatani qė ecte nė krahun e djathtė e qė ishte bėrė qull nga shiu, ktheu kokėn nga i shkurti. Pėr herė tė parė e pa se ai ishte qel, me njė sy tė gastartė, i padhėmbė, gati i kėputur. Ktheu shikimin prapė nga qerrja e zezė. Ngjitej pėrpjetėzės sė pestė tė rrugės sė pėrmortshme. Qielli ishte ndarė pėrgjysmė. Aty ku takoheshin tė dy gjysmat, pra atje nė fund, shkrepte njė dhėmb i verdhė. Shenjė ndoshta, se dheu e pranonte tė gjorin.
- The se dy metra tokė nuk i dha? pyeti pikėllueshėm njeriu i shkurtėr.
- Toka jonė ėshtė tokė gratēore. E kemi me kyt tha zgjatani mė i pikėllueshėm se njeriu i shkurtėr.
- Do tė na japė ajo, more. Edhe mė shumė tha nevrikshėm i pari.
- Po ēi dhamė ne tė na japė ajo?- gati shpėrtheu zgjatani. Kafshoi buzėn e trashė i shkurti. Pastaj nxori njė shami. E fshiu fytyrėn e plakur para kohe. Nė njė kėnd tė shamisė pa dy pika gjak. E fshiu edhe buzėn e poshtme, tė cilėn mjeku i kishte thėnė tė mos e prekte fare. Me njė drithmė futi shaminė duq nė xhepin e majtė. Filloi ta ndjekė zgjatanin. Ai kishte zgurdulluar sytė. Pėrpjetėzės sė fundit tė rrugės sė pėrmortshme ngjitej i mpirė. Nė livadh, atje afėr shkurreve, njė makinė hapte varrin. Dhe kur e lanė rrugėn e asfaltuar, zgjatani akull tha:
- Arritėm.
- Ku? pyeti i shkurti.
- Aty nga nuk kthehemi mė, - foli zgjatani sa mezi e dėgjoi veten.
Qerrja e zezė u ndal para makinės sė madhe. Njeriu i veshur nė tė zeza doli pėrjashta. Hapi derėn e mbramė. Ndėrkaq, njeriu i veshur nė tesha tė verdha, fiku makinėn. Kėrceu nga shkalla e dytė. Pa kurrfarė ceremoniali nxori nga qerrja e zezė arkėn prej druri mė tė lirė e pa asnjė stolisje. E vendosėn nė bregun e dheut tė shkriftė. Njeriu i veshur nė tė zeza, qė fraku nuk i rrinte aq mirė, pyeti nė gjuhėn e vet.
- A ka kush tė thotė diēka?
Zgjatani ktheu kokėn nė tė majtė. Syri i gastartė i njeriut tė shkurtėr bėnte dritė mė shumė se kur e kishte veneruar pėr herė tė parė aty diku nė pėrpjetėzėn e pestė tė rrugės. Bėri tre hapa pėrpara. Mori qėndrim gatitu. Dikur rrėzoi shikimin mbi arkė. Vetėm tha:
- Lavdi, i gjori im! Tė turpėroi dheu i huaj.
Pasi e palosėn edhe lopatėn e fundit, njeriu i shkurtėr nxori nga xhepi i djathtė i mantelit njė qese dhé. E hodhi pėrgjatė varrit. Tufėn e luleve ia vendosi te koka, me mėngėn e majtė tė mantelit fshiu syrin tjetėr tė gjallė, qė i kishte shpėtuar nga luftėrat e fundit nė Ballkan. Zgjatani, pasi i nėnshkroi ca letra, u nis tė dalė nga livadhi, ku nuk shihej asnjė gur varri... Dhe teposhtėzės kur morėn udhėn, dėgjuan prapė zhurmėn e rėndė tė makinės sė madhe. Rrafshonte varrin e ri. Qerrja e zezė ishte zhdukur.
Njėri-tjetrin shikuan habitshėm. Mezi foli zgjatani:
- Rrugėve vdekjen e bėjnė njerėzit pa atdhe. Kėshtu e ka. Mallkim ėshtė ky apo...?
Nė njė bankė tė vetmuar, nė hijen e njė rrokaqielli, njeriu i shkurtėr kishte futur kokėn nė mes gjunjve. U rrokullis mė vonė nė ēimenton avulluese, pranė njė kore buke, qė e kishin rrethuar mizat. Kishte tri buzė. Njėra futė. Ishte afruar njė qerre. Brenda e kishin kyēur. Dikah e shpiente. Ishte i Zotit edhe ky ...
POLITIKA
Votat e kėshilltarėve demokratė dhe atyre tė LSI lėnė prapa kandidatin e PS
LSI merr drejtimin e Kėshillit Bashkiak nė Vlorė
Kandidati i Lėvizjes Socialiste pėr Integrim, Arben Sinani ėshtė zgjedhur kryetar i Kėshillit Bashkiak nė qytetin e Vlorės pasi ka arritur qė tė marrė numrin mė tė madh tė votave, duke fituar ndaj kandidatit tjetėr, tė propozuara nga socialistėt. Votat e kėshilltarėve demokrate dhe atyre tė LSI i kanė dhėnė Sinanit drejtimin e kėtij kėshilli. Kryetari i ri i Kėshillit Bashkiak pėr qytetin e Vlorės u zgjodh anėtari i LSI nė kėtė Kėshill, z. Arben Sinani. Nė njė garė tė rregullt, konform tė gjitha rregullave dhe proēedurave ligjore dhe demokratike, kėshilltari i LSI-sė z. Sinani mori 25 vota kundrejt 20 votave qė mori kandidatit tjetėr, i propozuar nga Partia Socialiste. Kryetari i Kėshillit tė Bashkisė sė Vlorės z. Sinani arriti tė merte njė konsensus tė gjerė nga shumica e anėtarėve tė tjerė tė majtė dhe tė djathtė tė Kėshillit bashkiak tė kėtij qyteti, duke siguruar njė mandat 4 -vjeēar pėr drejtimin e kėshillit bashkiak tė Vlorės. Menjėherė pas marrjes sė kėtij pozicioni z.Sinani u angazhua publikisht se do tė bazohet tek nisma dhe misioni i Lėvizjes Socialiste pėr Integrim, pėr shndėrrimin e kėshillave bashkiak nga "bunkerė" tė mbyllur nė parlamente vendore transparente pėr vendimarrjet nė shėrbim tė qytetarėve dhe zgjidhjeve tė halleve dhe shqetėsimeve tė tyre. Gjithashtu ai tha se, modeli ynė i ri do t'i shndėrrojė qeveritė vendore nė hartues strategjik tė projekteve tė zhvillimit, thuhet nė njė njoftim zyrtar tė Lėvizjes Socialiste pėr Integrim.
Kryeministri shprehet se, kandidatura e Bamir Topit pėr president ėshtė mė e mira nė politikėn shqiptare
Berisha: Nė zgjedhje tė parakohshme, po na u imponua presidenti
Kryeministri, Sali Berisha, deklaroi dhe njėherė dje, se, nė rast se opozita do tė mundohet ti imponohet mazhorancės pėr kandidaturėn e presidentit, atėherė zgjidhja e vetme do tė jenė zgjedhjet e parakohshme. Nga ana e tij, kryeministri e ka cilėsuar edhe njėherė kandidaturėn e Bamir Topit, kryetar i grupit parlamentartė PD-sė, si kandidaturėn mė tė mirė nė politikėn shqiptare. Kryeministri u shpreh se opozita ka varianetet e veta dhe askush nuk ka pse tė ketė paragjykime, ndėrkohė qė mazhoranca duket tashmė e vendosur qė tė insistojė nė kandidaturėn e kryetarit tė grupit tė saj, parlamentar. Kryeministri pėrsėriti dhe njėherė se ėshtė i vendosur tė negociojė pėr presidentin, por theksoi ai, nė asnjė moment nuk do tė tolerohet qė dy votat e opozitės tė bėhen imponuese nė kėtė ēėshtje. Rruga e vetme sipas tij do tė jenė zgjedhjet e parakohshme. Ndėrkohė, nė fjalėn e tij, kryeministri dėnoi ashpėr qė pas zgjedhjeve tė 18 shkurtit dhe marrėveshjen e janarit, tė nėnshkruar nė Presidencė, e cila, sipas tij, u bė shkaktare pėr cenimin e standardeve tė zgjedhjeve, ku nga 6 vėrejtjet kryesore tė raportit tė OSBE/ODIHR-it, 4 prej tyre i adresoheshin zgjedhjeve nė Tiranė. Berisha tha se zgjedhjet do tė zhvillohen tė lira dhe tė ndershme, pavarėsisht nga momenti, se kur mund tė zhvillohen.
Ju dje, folėt pėr kandidaturėn konsensuale, kishit parasysh kandidaturėn e zotit Bamir Topi?
Unė personalisht nuk njoh njė politikan qė mund tė ketė konsensus mė tė gjerė se zoti Bamir Topi. Unė jam shumė i vetėdijshėm pėr kėtė, nė qoftė se bėhet fjalė pėr konsensus. Nėse bėhet fjalė pėr pseudokonsensus, pastaj formulat mund tė jetė tė ndryshme.
Pseudokonsensusi ėshtė edhe zoti Nano?
Kryeministri: Pseudokonsensusi ėshtė ai qė shpallet konsensus dhe nuk qėndron. Mendoj se duhet respektuar konsensusi. Nė rast se flasim pėr konsensus, duhet tė mbėshtesim atė qė realizon konsensus mė tė gjerė. Unė nuk di njeri tjetėr nė politikė qė mund tė realizojė konsensus mė tė gjerė pėr postin e presidentit sesa zoti Topi. Opozita ka variantet e veta, ēka i konsideroj normale, sepse ēdo forcė politike ka tė drejtėn e paraqitjes sė kandidaturave. Kėto janė procese shqyrtimi. Ne kemi paraqitur kandidaturėn tonė, zotin Bamir Topi. Mendoj se paragjykimi i personaliteteve dhe jo vlerėsimi i veprimtarisė sė tyre, i integritetit dhe profilit tė tyre, nuk shėrben nė asnjė rast. Ėshtė pozitiv fakti se ka nisur haptazi nė media debati pėr njė proces shumė tė rėndėsishėm. Ky ėshtė njė akt i pėrgjegjshėm dhe qytetar.
Por, kur flisni pėr imponim pėr votat, ēfarė keni parasysh?
Nė qoftė se mendohet se, pėr shkak tė mungesės sė dy votave, do tė imponojnė kandidaturėn, do tė zhgėnjehen. Absolutisht zhgėnjimi dhe vetėm zhgėnjimi do tė jetė ēmimi i kėtij qėndrimi.
Do tė mundet zoti Topi ti shmangė zgjedhjet e parakohshme?
Do tė ishte shumė e gabuar tė konceptohej se zoti Topi me pranimin e kandidimit nė postin mė tė lartė tė shtetit, po kėrcėnon vendin me zgjedhje tė parakohshme. Kjo ėshtė shumė e padrejtė. Zoti Topi ėshtė personaliteti me konsensusin mė tė gjerė. Natyrisht, nė qoftė se inati, fanatizmi, bojkoti do tė jenė praktika, pėr tė cilat mbetet e pėrkushtuar opozita, nuk ka dyshim se zgjedhjet dhe vetėm zgjedhjet do tė jenė zgjidhja e problemit.
Me kėtė reformė zgjedhore qė kemi aktualisht, mund tė shkohet nė zgjedhje?
Dua tė theksoj dy gjėra. Sė pari, kėto zgjedhje janė tė parat nė historinė e njė vendi, ku asnjė vėzhgues kombėtar dhe ndėrkombėtar, asnjė media e kontrolluar apo e pakontrolluar nga mafia, asnjė qytetar nuk ka bėrė akuzėn mė minimale, qoftė edhe mė tė vogėl pėr implikim tė segmenteve qeveritare nė ndryshimin e rezultateve para, ditėn e zgjedhjeve dhe pas zgjedhjeve. Kjo fakton se kėto ishin tė parat zgjedhje, ku qytetarėt votuan si qytetarė tė lirė tė njė vendi tė lirė. Sė dyti, kėto janė zgjedhjet e para nė historinė e kėtij vendi, ku tė gjitha forcat politike papėrjashtim, kanė pranuar rezultatin dhe nga njė prej eksponentėve kryesorė tė opozitės janė vlerėsuar tė lira. Natyrisht, duke bėrė kėtė deklaratė, nuk injoroj aspak mangėsitė, tė cilat erdhėn nga njė pamflet i turpshėm siē ishte marrėveshja e 13 janarit, njė pamflet produkt i njė mendjeje tė sėmurė, tė cilėn nuk ka qytetar tė njė vendi tė lirė qė merr pėrsipėr ta aplikojė, i cili, ju siguroj, nuk ka ekzistuar as nė rregulloret ushtarake tė pikave tė kalimit kufitar nė kohėn e diktaturave dhe vendeve tė tjera. Natyrisht, ky pamflet, po ta lexoni me vėrejtje raportin, 4 nga 6 vėrejtjet kryesore janė tė lidhura me Tiranėn dhe traktin qė Edi Rama imponoi pėr tė marrė pjesė nė zgjedhje. Tani pamfletit i ka ikur koha, kėshtu qė zgjedhjet do tė zhvillohen dhe nė rast se do tė bėhen, do tė ketė sėrish zgjedhje tė lira dhe ne do ti respektojmė ato. Njė gjė kemi faktuar si qeveri, se jemi tė pėrkushtuar pėr tė respektuar qytetarėt shqiptarė nė shprehjen e vullnetit tė tyre.
A jeni gati tė jepni konsensus pėr njė tjetėr kandidaturė, nėse nuk pranohet ajo e zotit Topi?
Ne jemi tė pėrgatitur pėr kandidaturė konsensuale, por nė mėnyrė absolute jo pėr kandidaturė tė imponuar. Ata, tė cilėt mendojnė se mund tė imponojnė trakte ushtarake si ai i 13 janarit, ata do tė kenė zhgėnjimin dhe vetėm zhgėnjimin. Ata qė konceptojnė reformėn zgjedhore si prodhim traktesh tė tilla, tė turpshme, ata predikojnė antireformėn, tė cilėn nuk do ta kenė mė ndonjėherė.
Socialistėt kanė paraqitur kėrkesėn e tyre nė KQZ nė limitet e afatit kushtetues
PS-ja kėrkon pėrsėritjen e zgjedhjeve nė Shijak
Ditėn e sotme pritet tė shqyrtohet nė KQZ ankimi i PS-sė pėr zonėn zgjedhore nr. 26, nė Shijak
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve do tė shqyrtojė ditėn e djeshme kėrkesėn e Partitė Socialiste pėr tė shpallur zgjedhjet e pavlefshme nė Shijak. Anėtarėt e KQZ-sė nė njė mbledhje tė zhvilluar dje, vendosėn qė nė orėn 11.30 tė ditės sė sotme ta marrin nė shqyrtim kėtė kėrkesė. Opozita vendosi qė tė paraqesė kėrkesėn e saj pėr kontestimin e zgjedhjeve nė zonėn zgjedhore nr. 26 nė kufirin e afateve ligjore, tė pėrcaktuara nga Kodi Zgjedhor. Kėshtu, rreth orės 22.00 tė mbrėmjes sė dy ditėve mė parė, pėrfaqėsuesit e PS-sė nė Komisionin Qendror tė Zgjedhjeve kanė depozituar ankimimin e tyre. Komisioni Zonal Zgjedhor i kėsaj zonė zgjedhore ka shpallur fitues kandidatin e mazhorancės, Osman Metalla, me 91% tė votave. Nga ana tjetėr, sipas KZZ-sė tė njėsisė zgjedhore nr. 26, kandidati i opozitės pėr zgjedhjet nė Shijak, Igli Ēela, ka arritur tė marrė vetėm 9% tė votave. I pėrkthyer nė vota, rezultati ėshtė 10.078 pėr kandidatin e mazhorancės, Osman Metalla dhe 1.051 vota pėr kandidatin e opozitės, Ēela. Nė zgjedhjet e Shijakut morėn pjesė 37% e votuesve. Zgjedhjet nė Shijak nisėn nėn njė atmosferė tė tensionuar mes forcave politike, e cila bėri qė njė komisioner i PD-sė, 23 vjeē, tė plagosej nga njė komisioner i opozitės. Mė pas, opozita vendosi tė tėrheqė kandidatin e saj pėr kėtė zonė, Igli Ēelėn, me pretendimin se kishte parregullsi pėrgjatė procesit zgjedhor. Si pasojė e tėrheqjes sė kandidatit tė opozitės, u tėrhoqėn edhe komisionerėt e majtė dhe procesi vazhdoi normalisht, i monitoruar vetėm nga vėzhguesit vendas dhe ata ndėrkombėtarė. Zgjedhjet parlamentare nė Shijak u zhvilluan si pasojė e dorėheqjes sė deputetit tė zonės, Sokol Olldashi, i cili la mandatin e tij pėr tė kandiduar pėrballė Edi Ramės pėr Bashkinė e Tiranės. Fatjona Mejdini
Nano sėrish nė publik dėnon aktin e bojkotit nė Shijak dhe flet pėr ėndrrėn e tij, presidenciale
Nano: Shijaku duhet arkivuar, bashkė me duart qė e damkosėn
Nė lidhje me kandidimin e tij pėr postin e presidentit, Nano u shpreh se ėshtė ende herėt dhe nė politikė ende nuk ėshtė klima e duhur pėr tė dėgjuar zėra tė arsyeshėm qė tė vlerėsojnė kandidaturat qė sipas tij nxisin bashkėpunimin nė interes tė vendit.
Ish-kryetari i Partisė Socialiste, Fatos Nano, ėshtė shfaqur sėrish dje, nė publik, ku ka komentuar zhvillimet mė tė fundit, politike nė vend. Nano u shpreh se ėshtė ende herėt pėr tė folur pėr presidentin, ndėrkohė qė u shfaq kritik dhe ndaj bojkotit tė opozitės nė zgjedhjet pėr zonėn 26, nė Shijak. Nano tha se ky episod duhet arkivuar njėherė e mirė, duke lėnė tė kuptohet se ish-kryesocialisti nuk ėshtė pajtuar me politikėn e ndjekur nga kryetari aktual, Rama pėr kėtė ēėshtje. Ndėrkohė, nė lidhje me kandidaturėn e tij, presidenciale, gjatė deklaratės Nano la tė kuptohej se ende nuk ka hequr dorė nga ėndrra e tij, e vjetėr. Unė besoj se ėshtė shumė zhurmė, ende nuk ėshtė klima e duhur pėr tė bėrė tė dėgjohen zėra tė arsyeshėm, tė cilėt do tė nxisnin bashkėpunimin pėr interesa tė mėdha, kombėtare tė zhvillimit dhe tė integrimit. Megjithatė, unė jam optimist, zėra tė tillė ekzistojnė dhe ato do tė vazhdojnė tė kumbojnė nė vend tė konfliktit dhe tė politikės qė vret shanse pėr vendin. Lidhur me zgjedhjet e Shijakut, kjo ėshtė njė histori pėr tu arkivuar njėherė e mirė, sė bashku me dy duart qė damkosėn Shijakun, - u shpreh Nano. Kėto deklarata Nano i bėri gjatė promovimit tė librit tė presidentit, Stipe Mesiē, Rėnia e Jugosllavisė. Qė nga lėnia e postit tė kryetarit tė PS-sė, ish-kryesocialisti, me daljet e tij nė publik ka lėnė tė kuptohet qartė, se ėndrra e tij ka qenė posti i presidentit, i ndihmuar nė kėtė rrugėtim dhe nga pėrkrahėsit e tij brenda PS-sė. Gjithsesi, pengesa kryesore e tij ka qenė mė shumė kryesocialisti Rama, i cili me qėndrimet e tij ka kundėrshtuar hapur kandidaturėn e Nanos.
Berisha takon presidentin e Kroacisė, diskutohet pėr rritjen e bashkėpunimit
Mesiē: Kemi gati kuadrin ligjor pėr liberalizimin e vizave me Shqipėrinė
Kroacia e ka gati kuadrin ligjor pėr liberalizimin e vizave me vendin tonė. Kryeministri Berisha zhvilloi dje, njė takim me presidentin kroat, Stipe Mesiē, gjatė tė cilit u diskutua pėr rritjen dhe intensifikimin e marrėdhėnieve mes dy vendeve tona. Kryeministri Berisha, duke i uruar mirėseardhjen, u shpreh se presidenti Mesiē mbetet njė mik i vėrtetė i shqiptarėve nė Ballkan dhe se populli shqiptar dhe ai kroat kanė njė histori tė gjatė miqėsie dhe bashkėpunimi. Kryeministri Berisha vlerėsoi marrėdhėniet e shkėlqyera, politike ndėrmjet dy vendeve dhe shprehu dėshirėn e qeverisė shqiptare pėr tė rritur bashkėpunimin ekonomik, nė fushėn e turizmit, si dhe nė kuadėr tė kartės Adriatik 3, pėr integrimin e vendeve tona nė NATO. Ndėr tė tjera, kryeministri Berisha shtoi se Shqipėria mund tė pėrfitojė nga eksperienca kroate nė implementimin e MSA-sė dhe Marrėveshjes sė Ndėrmjetme me BE-nė. Nga ana e tij, presidenti Mesiē ndau tė njėjtin mendim me kryeministrin Berisha pėr marrėdhėniet e shkėlqyera, politike dhe pėr forcimin e marrėdhėnieve nė tė gjitha fushat midis dy vendeve. Gjithashtu, zoti Mesiē shprehu kėnaqėsinė pėr faktin se ekziston kuadri ligjor pėr tė forcuar bashkėpunimin nė tė gjitha fushat dhe se Kroacia po punon pėr tė liberalizuar regjimin e vizave me Shqipėrinė. Duke iu referuar ēėshtjeve tė rajonit dhe nė veēanti ēėshtjes sė statusit tė Kosovės, presidenti Mesiē dhe kryeministri Berisha ndanė qėndrime tė njėjta, duke mbėshtetur misionin e zotit Ahtisari dhe dokumentin qė ai propozoi, si zgjidhje e mirė pėr tė siguruar paqen dhe stabilitetin nė rajon. Gjithashtu, tė dy personalitetet theksuan se minoriteti serb nė Kosovė duhet ta shikojė tė ardhmen e tij, brenda kuadrit institucional tė Kosovės.
Presidenti i Republikės pret nė njė ceremoni tė veēantė presidentin e Kroacisė
Moisiu dekoron Mesiē me urdhrin Nėnė Tereza
Presidenti i Republikės, Alfred Mosisiu, dekoron me urdhrin Nėnė Tereza presidentin e Kroacisė, Stipe Mesiē. Dekorimi i Mesiē u krye gjatė njė ceremonie zyrtare, tė organizuar nė Presidencė. Pas ekzekutimit tė himneve kombėtare tė Kroacisė dhe Shqipėrisė, si dhe leximit tė motivacionit tė kėtij dekorimi, presidenti Moisiu nė prani edhe tė personaliteteve tė larta tė shtetit shqiptar i ka dorėzuar homologut tė tij kroat urdhrin Nėnė Tereza, nė vlerėsim tė kontributit tė veēantė nė forcimin e mėtejshėm tė marrėdhėnieve tė miqėsisė e bashkėpunimit midis dy vendeve e popujve tanė, si dhe pėr angazhimin e gjatė dhe konstruktiv nė zhvillimin e frymės sė dialogut dhe mirėkuptimit ndėrmjet vendeve nė rajon. Nė fjalėn e mbajtur me kėtė rast, Presidenti i Republikės ēmoi marrėdhėniet e miqėsisė sė mirė mes Shqipėrisė dhe Kroacisė, duke nėnvizuar rolin dhe kontributin e rėndėsishėm tė presidentit Mesiē nė kėtė drejtim. Kryetari i shtetit u shpreh se, ėshtė i rėndėsishėm fakti se midis vendeve tona nuk ka probleme tė pazgjidhura dhe se nė Kroaci jeton njė komunitet shqiptar, i integruar, i cili pėrbėn njė faktor miqėsie midis nesh. Po ashtu, ne ndajmė vizione tė njėjta nė angazhimet tona pėr promovimin e njė fryme tė re dialogu, paqeje dhe bashkėpunimi midis vendeve tė rajonit. Ne vlerėsojmė faktin qė ju me eksperiencėn e madhe dhe me urtėsinė tuaj keni dhėnė njė kontribut tė ndjeshėm nė pėrpjekjet tona pėr ēlirimin e Ballkanit nga disa mentalitete dhe botėkuptime tė sė kaluarės, - theksoi presidenti. Nė pėrshėndetjen e tij, presidenti i Kroacisė, Stipe Mesiē, falėnderoi pėrzemėrsisht pėr dekoratėn e lartė, tė akorduar nga presidenti Moisiu, duke e pranuar atė jo vetėm nė emrin e tij, personal, por dhe nė emėr tė vendit tė tij, tė Kroacisė. Duke ritheksuar dhe njėherė objektivin dhe angazhimin e pėrbashkėt tė vendeve tė rajonit pėr integrimin nė strukturat euroatlantike, Mesiē vuri nė dukje rėndėsinė e bashkėpunimit dhe zgjerimit tė marrėdhėnieve mes vendeve dhe popujve tė rajonit tonė nė frymėn e miqėsisė sė mirė dhe tė mirėkuptimit. Nė kėtė kontekst, presidenti kroat vlerėsoi lart marrėdhėniet mes Kroacisė dhe Shqipėrisė dhe, duke mbyllur fjalėn e tij, garantoi se do tė vijojė tė udhėheqė politikėn e normalizimit dhe tė stabilizimit nė rajon, politikėn e marrėdhėnieve tė fqinjėsisė sė mirė me tė gjitha vendet e tij, duke ritheksuar angazhimin pėr vazhdimėsinė dhe thellimin e bashkėpunimit tė gjithanshėm nė tė mirė tė popujve dhe vendeve tanė.
Prezantohet nė Tiranė libri Si ėshtė shkatėrruar Jugosllavia, me autor Stipe Mesiē
Historianėt: Libri, prova mė e mirė e ndryshimeve gjeopolitike nė Ballkan
Ėshtė prezantuar dje, nė Tiranė, libri i presidentit kroat, Stipe Mesiē Si ėshtė shkatėrruar Jugosllavia. Nė aktivitetin e organizuar me kėtė rast merrnin pjesė personalitete tė larta tė shtetit shqiptar, deputetė tė Kuvendit, si dhe trupi diplomatik i akredituar nė Shqipėri. Folėsit nė kėtė eveniment, kryesisht historianė, e cilėsuan librin e presidentit kroat, si njė provė tė gjallė tė gjithė asaj ēka ndodhur nė ish-Jugosllavi. Gjatė fjalės sė tij, Presidenti i Republikės vuri nė pah se vlera mė e madhe e kėtij botimi ėshtė shkrimi i tij nga njė njohės shumė i mirė dhe protagonist aktiv nė tė gjitha zhvillimet politike nė rajon gjatė 20 viteve tė fundit, gjė qė i bėn tė besueshme faktet dhe dokumentet historike qė sjell. Duke iu referuar kėtij fakti, z. Moisiu shprehu besimin se brezat e ardhshėm do tė gjejnė nė librin Si ėshtė shkatėrruar Jugosllavia njė dokument me vlerė historike, tė referueshėm dhe tė besueshėm dhe se pas publikimit tė tij nė gjuhėn shqipe, libri do tė kėrkohet dhe hulumtohet mė tej nga shumė historianė, studiues dhe politikanė shqiptarė. Audiencės nė kėtė aktivitet iu drejtuan me fjalėn e tyre dhe personalitete tė njohura, akademike, sidomos nė fushėn e historisė, tė cilėt, duke u ndalur nė disa prej momenteve mė kryesore, historike, tė trajtuara nė librin e Mesiē, vlerėsuan rėndėsinė e kėtij libri si njė dokument i ndryshimeve shumė tė rėndėsishme, gjeopolitike, qė pėrfshijnė rajonin e Ballkanit nė fund tė shekullit tė njėzet. Takimi u mbyll me fjalėn pėrshėndetėse tė presidentit Mesiē, i cili nga ana e tij, shprehu mirėnjohjen pėr interesin dhe kontributin e tė gjithė atyre qė mundėsuan botimin e kėtij libri nė gjuhėn shqipe dhe nė mėnyrė tė veēantė presidentin Moisiu pėr mikėpritjen dhe angazhimin e tij nė kėtė drejtim. Nė kuadėr tė qėndrimit tė tij nė vendin tonė, presidenti Mesiē do tė vizitojė edhe qytetin e Vlorės. Nė kėtė vizitė tė tij nė qytetin bregdetar, presidenti kroat do tė jetė sė bashku me Presidentin e Republikės, Alfred Moisiu.
Islami: PS-ja ka kapacitete qė mund tė arrijnė konsensus e tė shmangin zgjedhjet e parakohshme
PS-ja, dy qėndrime pėr zgjedhjet e parakohshme dhe presidentin
Tė kundėrtėn ka deklaruar sekretari politik, Ben Blushi, i cili ka pėrsėritur pikė pėr pikė qėndrimin e Ramės pėrsa i pėrket ēėshtjes sė presidentit
Duke pėrjashtuar drejtuesit aktualė tė PS-sė, deputeti socialist, Kastriot Islami, deklaron se PS-ja ka kapacitete, tė cilat janė nė gjendje tė ndėrtojnė normalitetin, nė mėnyrė qė tė zgjidhet njė president konsensual dhe tė shmangen zgjedhjet e parakohshme. Sipas Islamit, zgjedhjet e parakohshme do tė sillnin njė kosto tė madhe pėr ekonominė e vendit, ndėrsa ka pohuar se njė grup brenda PS-sė ėshtė i interesuar qė tė ketė zgjedhje tė parakohshme. Tė kundėrtėn ka deklaruar sekretari politik, Ben Blushi, i cili ka pėrsėritur pikė pėr pikė qėndrimin e Ramės pėrsa i pėrket ēėshtjes sė presidentit. Ndėrsa Islami ka shpjeguar tė gjitha arsyet, pėrse duhet tė shmangen zgjedhjet e parakohshme, duke theksuar se edhe Kushtetuta nuk e pėrmban idenė e zgjedhjeve tė parakohshme. Diskutimi pėr zgjedhje tė parakohshme vjen pėr shkak tė debatit tė hapur pėr zgjedhjen e presidentit konsensual. Ndėrsa e djathta ėshtė e vendosur pėr tė kandiduar pėr kėtė post Bamir Topin, tė majtėt nuk janė tė qartė. Nė radhėt e atyre qė vlerėsojnė Moisiun kanė nisur tė pėrfshihen edhe mbėshtetės tė njohur tė ish-kreut socialist, Fatos Nano, i cili ka shfaqur ambicien e kandidimit pėr postin e presidentit.
Deklarata Ideja pėr zgjedhje tė parakohshme ėshtė e pamundur dhe do tė pėrbėnte njė tjetėr shans tė humbur. Mendoj se nga e majta ka mjaft kapacitete pėr tė ndėrtuar normalitetin dhe nuk ėshtė as efikase dhe as e dobishme ti hyjme njė tangoje qė luhet me zgjedhje tė parakohshme, si njė cikėl i paparashikushėm nga krizat dhe pasqyrat politike. Edhe ku Kushtetuta nuk e pėrmban idenė e zgjedhjeve tė parakohshme, por pėrmban stabilitetin dhe normalitetin e zgjedhjeve dhe po kėshtu, zgjedhje tė parakohshme pa reforma, do tė thotė qė nuk do tė kishte proces nė pėrputhje me standardet. Pastaj, zgjedhjet e parakohshme do mund tė sillnin njė konfiguracion qė mund tė ēonin pėrsėri dhe do tė sillnin sėrish bllokim dhe sjellje tė zgjedhjeve tė tjera tė parakohshme, nė mėnyrė qė mund tė shoqėroheshin me probleme nė aspektin ekonomik dhe social, - tha dje, Islami. Tė kundėrtėn ka thėnė dje, sekretari politik, Ben Blushi, i cili thekson se PS-ja ėshtė e gatshme tė hyjė nė zgjedhje tė parakohshme, nėse nuk i plotėsohen kushtet e vėna pėr presidentin. Nėse nga pala tjetėr nuk ka mirėkuptim, ka kokėfortėsi, sigurisht ne jemi tė pėrgatitur pėr zgjedhje tė parakohshme edhe nė leximin e votės sė 18 shkurtit, e cila pėrgjithėsisht ėshtė njė votė pėr zgjedhjet e parakohshme. Besoj se zgjedhjet e 18 shkurtit treguan qė opozita mbetet mė e pėrgatitur se shumica parlamentare pėr tė ardhur nė pushtet dhe pėr tė pėrballuar njė proces zgjedhor qė me tė gjithė defektet qė pati, sigurisht pėr shkak tė rezistencės sė opozitės mė 18 shkurt dhe me pritshmėrinė do tė jetė i pėrballueshėm nga ana jonė. Theksoj se Berisha nuk habit mė askėnd, pasi mohon ato ē`ka thėnė. Sa na takon ne, Partia Socialiste nuk ka vėnė kushte, pakti prej 5 pikash mbetet njė dokument strategjik reformash tė mėdha, qė nuk janė reforma qeveritare dhe nuk janė reforma tė opozitės, por reforma qė shqiptarėt kanė nevojė, reforma qė edhe ne do tė vijmė nė pushtet, ėshtė e vėshtirė tė garantohen pa njė pakt mirėkuptimi me opozitėn e kohės, qė do tė thotė se ato nuk duhen konsideruar si kushte, por si njė ofertė pėr tė vendosur njė rend tė ri nė Shqipėri, - tha Blushi.
Kastriot Islami Ideja pėr zgjedhje tė parakohshme ėshtė e pamundur dhe do tė pėrbėnte njė tjetėr shans tė humbur. Mendoj se nga e majta ka mjaft kapacitete pėr tė ndėrtuar normalitetin dhe nuk ėshtė as efikase dhe as e dobishme ti hyjme njė tangoje qė luhet me zgjedhje tė parakohshme, si njė cikėl i paparashikushėm nga krizat dhe pasqyrat politike. Edhe ku Kushtetuta nuk e pėrmban idenė e zgjedhjeve tė parakohshme, por pėrmban stabilitetin dhe normalitetin e zgjedhjeve dhe po kėshtu, zgjedhje tė parakohshme pa reforma, do tė thotė qė nuk do tė kishte proces nė pėrputhje me standardet. Pastaj, zgjedhjet e parakohshme do mund tė sillnin njė konfiguracion qė mund tė ēonin pėrsėri dhe do tė sillnin sėrish bllokim dhe sjellje tė zgjedhjeve tė tjera tė parakohshme, nė mėnyrė qė mund tė shoqėroheshin me probleme nė aspektin ekonomik dhe social. Arben Malaj Besoj qė diskutimi pėr presidentin ndoshta do tė fillojė nė njė kohė pak mė tė vonė, sepse, sapo ka mbaruar procesi i zgjedhjeve vendore. Shpresojmė qė mazhoranca e sotme ta ketė lexuar qartė mesazhin e fundit tė komisionerit evropian pėr Zgjerimin. Nuk ėshtė mesazh qė vjen vetėm nga jashtė Shqipėrisė, por ėshtė njė mesazh qė vjen edhe nga ne: Njė zgjidhje konsensuale pėr zgjedhjen e presidentit, ēka do tė thotė qė nė asnjė rast ky debat nuk duhet tė kthehet nė njė debat thjesht pėr njė emėr konkret, qė dhe nė rastet kur nuk miratohet, e ēon vendin nė njė krizė tė pėrsėritur. Nėse realisht sot, kryeministri apo zėdhėnėsi i qeverisė shprehet me njė qėndrim kategorik, ku fjala konsensus zėvendėsohet me fjalėn top, besoj sė topat nė politikėn e Shqipėrisė do tė bėhen akoma mė goditės. Nėse flasim pėr konsensus dhe pėr tė kthyer frymėn e besimit nė politikėn shqiptare siē ndodh nė tė gjitha vendet e tjera, ajo fillohet duke respektuar opozitėn dhe minorancat nė njė vend. Pėrsa i pėrket pyetjes pėr rikandidimin e Moisiut, do tė thosha se gjithēka ėshtė nė diskutim, gjithēka duhet tė vijė nė njė mėnyrė mė kolegjiale dhe patjetėr presidenti aktual ka vlerėsimin pėr diēka qė ka bėrė, pėr tė krijuar diēka tė re, ku me mandatin qė jep Kushtetuta, ka arritur tė ekuilibrojė zhvillimet politike sidomos nė funksionin e kontrollit dhe tė balancimit tė pushteteve.
Ben Blushi Nuk mė habit fakti qė kryeministri kundėrshton ēdo ditė ato qė thotė. Kandidatura e Bamir Topit ėshtė kandidaturė e imponuar dhe Partia Socialiste ėshtė shprehur se mbetet pėr njė proces mirėkuptimi pėr presidentin konsensual qė natyrisht nuk do tė jetė Bamir Topi. Prandaj ne kemi propozuar tė hyjmė nė njė proces afatgjatė, mirėkuptimi qė nėnkupton edhe zgjedhjen e presidentit dhe ky moment konsensual, nėse do tė vijė, mund tė jetė i shoqėruar me njė numėr reformash, gjė pėr tė cilėn ne jemi shprehur e kemi dalė nė propozimin konkret. Ky ėshtė ndryshimi me kryeministrin Berisha dhe Partinė Demokratike nė pėrgjithėsi. Ne konsiderojmė zgjedhjen e presidentit njė proces pėrkushtimi, ndėrsa kryeministri e ngushton gjithė procesin nė njė emėr gjė qė nuk ėshtė fare nė stilin tonė.Vlerėsimi pėr presidentin Moisiu, i dhėnė nga Rama, vlerėsimi pėr presidentin, Alfred Moisiu, ėshtė i merituar nga e gjithė klasa politike.
Edi Rama nis praktikėn e internimeve brenda PS-sė
Fino: Pėrjashtohen nga partia pėr njė vit tė gjithė tė pavarurit e 18 shkurtit
PS-ja nuk do tė zhvillojė njė analizė pėr humbjen e bastioneve socialiste dhe shkaqet e daljes nė mėnyrė masive tė kandidatėve tė pavarur
Sekretari organizativ i PS-sė, Bashkim Fino, zyrtarizon planin pėr pėrjashtimin e socialistėve qė dolėn si tė pavarur nė zgjedhjet e 18 shkurtit. Fino tha dje, se ėshtė e sanksionuar nė statutin e partisė ndėshkimi pėr ata qė dalin tė pavarur dhe statuti do tė zbatohet rigorozisht, duke pėrjashtuar pėr gjashtė muaj ose njė vit tė gjithė ata qė dolėn si kandidatė tė pavarur nė zgjedhjet e 18 shkurtit. Sekretari socialist ka bėrė publik nė kėtė mėnyrė planin pėr internimin e njė pjesė jo tė vogėl tė zyrtarėve socialistė, tė cilėt guxuan tė kandidojnė si tė pavarur mė 18 shkurt pas pakėnaqėsive tė shfaqura pėr marrėveshjen Rama-Meta pėr ndarjen e zonave. Unė i pėrmbahem statutit. Tė gjitha materialet qė kanė kaluar pardje nė asamble, janė materiale, tė cilat janė nė pėrputhje me statutin e PS-sė. Nė statut shprehimisht ėshtė thėnė qė tė gjithė kandidatėt qė kanė dalė tė pavarur ose qė janė larguar nga PS-ja, absolutisht ky statut jep tė drejtėn qė organizatat tė marrin masat pėrkatėse, deri nė ēregjistrim pėr gjashtė muaj apo pėr njė vit nga partia. Ato janė elemente tė statutit, ato janė vendimmarrje tė organizatės socialiste tė partisė pėr ata individė qė kanė dalė tė pavarur, ose qė kanė luftuar nė kundėrshtim me kandidatėt e PS-sė, tha dje, Fino. Sipas kėsaj logjike, tė pėrjashtuarit nga partia do tė jenė si tė tillė pėr njė afat tė caktuar, ndėrsa Fino bashkė me ideatorėt e kėtij ndėshkimi pretendojnė t`i kenė kėta njerėz qė do t`i pėrjashtojnė sėrish nga elektorati socialist.
Analiza e munguar nė PS Nė kohėn kur Rama nisi negociatat me kryetarin e LSI-sė, Ilir Meta, pėr ndarjen e zonave nė zgjedhjet e 18 shkurtit, baza e PS-sė u pozicionua kategorikisht kundėr dhėnies sė zonave tė sigurta LSI-sė. Megjithatė, Rama kishte vendosur t`i jepte Metės tė gjitha zonat qė ky i fundit kėrkoi, vetėm qė LSI-ja ta mbėshtesė Ramėn nė Tirnaė. Dhe ashtu ndodhi. Nė 18 shkurt, kandidatėt e LSI-sė hynė nė garė nė zonat mė tė sigurta tė PS-sė, tė cilat ishin konsideruar prej 15 vitesh si bastione socialiste. Nė rreth 59 njėsi vendore, kandidatėt e LSI-sė gėzuan mbėshtetjen e Ramės dhe tė njė grupi tė vogėl socialistėsh, ndėrsa baza socialiste dhe zyrtarėt e kėsaj partie, por edhe shumica e kryesisė dhe grupit parlamentar nuk e dhanė kėtė mbėshtetje. Pėr pasojė, nė shumė prej zonave ku kandidoi LSI-ja, nė emėr tė opozitės, kandidatėt socialistė qė ishin zgjedhur sipas parimit Njė anėtar, njė votė, dolėn si tė pavarur, por tė mbėshtetur nga deputetė tė PS-sė dhe anėtarė kryesie tė kėsaj partie. Pėr kėtė pjesė tė zhvillimeve politike brenda partisė mė tė madhe tė opozitės nuk do tė ketė analizė, pasi kėshtu ka vendosur Edi Rama dhe Ben Blushi, ndėrsa tė pavarurit qė dolėn nga PS-ja, pasi ishin tė vendosur pėr tė mos humbur bastionet socialiste, do tė ndėshkohen me pėrjashtim nga partia pėr gjashtė muaj ose njė vit. Luljeta Progni
Fino: PS-ja, partia e vetme qė zbaton parimin Njė anėtar, njė votė
Sekretari organizativ i PS-sė tha dje, se partia e tij ėshtė e para dhe e vetmja parti qė po zgjedh zyrtarėt e saj sipas parimit Njė anėtar, njė votė. Fino ka harruar se pak kohė mė parė, sipas kėtij parimi ėshtė zgjedhur edhe kryetari i LSI-sė, Ilir Meta, i cili gjithashtu pretendon bashkė me partinė e tij se janė tė parėt qė aplikuan parimin Njė anėtar, njė votė. Ajo qė vlen pėr t`u disktuar dhe e veēanta e kėsaj fushate dhe e veēanta e Partisė Socialiste si parti e vetme nė Shqipėri ėshtė qė ne tė fillojmė njė fushatė elektorale dhe tė zgjedhim tė gjithė kryetarėt e Partisė Socialiste tė komunave dhe bashkive me parimin tashmė tė mirėnjohur Njė anėtar, njė votė, qė do tė thotė qė tė 384 kryetarėt e Partisė Socialiste tė ēdo komune dhe bashkie do tė zgjidhen me kėtė parim dhe mė datė 12 maj ne kemi menduar qė tė thėrrasim elektoratin socialist ose le tė themi popullin socialist dhe anėtarėsinė e saj pėr tė votuar me tri fletė votimi, ku do tė votojnė pėr kandidatin pėr kryetar tė PSSH-sė, pėr kandidatėt pėr kryetarė partie tė njėsive pėrkatėse tė komunave dhe bashkive dhe ku do votojnė natyrisht edhe pėr nxjerrjen e delegatėve tė Kongresit tė PSSH-sė. E reja e veēantė e kėtyre zgjedhjeve nė parti ėshtė pikėrisht zgjedhja e kreut tė PSSH-sė nė bazė tė parimit Njė anėtar, njė votė nė tė gjithė Shqipėrinė, zgjedhja jo vetėm e 10 qyteteve kryesore qė kemi bėrė para njė viti, por edhe e komunave dhe bashkive tė tjera me kėtė parim dhe e reja dhe e mė bukura akoma ėshtė zgjedhja e delegatėve tė Kongresit tė Partisė jo mė me pėrfaqėsim, por duke i zgjedhur mbi bazėn e njė norme pėrfaqėsimi qė ka miratuar asambleja; pėr 80 anėtarė partie do tė dalė njė delegat dhe kėta delegatė qė janė rreth 900 dhe do tė zgjidhen nga gjithė territori i Shqipėrisė, edhe kėta tė gjithė me parimin Njė anėtar njė votė, tha Fino.
Ndryshon tėrėsisht statuti i PS-sė
Statuti i PS-sė do tė ndryshojė nė mėnyrė thelbėsore. Kėtė e ka pohuar sekretari organizativ i PS-sė, ndėrsa ka theksuar se nė kėtė kuadėr pėrfshihet edhe diskutimi pėr ndarjen e postit tė sekretarit tė pėrgjithshėm me atė tė kreut tė grupit parlamentar. Fino tha se ende nuk ka njė diskutim tė tillė, pasi ai e vlerėsoi tėrėsisht teknik, por nė procesin e ndryshimeve nė statut do tė diskutohet edhe kjo ēėshtje. Ai ėshtė pėrqendruar mė shumė te rėndėsia e zbatimit tė parimit Njė anėtar, njė votė, pa dhėnė detaje pėr ndryshimet thelbėsore qė do tė pėsojė statuti i PS-sė. Tani, kjo ėshtė njė ēėshtje banale, kur them banale, e kam me plot kuptimin e fjalės dhe shumė shumė teknike. Pak rėndėsi ka sesi do tė jetė. Absolutisht nuk ka as edhe njė ide pėr kėtė gjė, kėto janė idetė dhe mendimet qė mund tė japin individė tė caktuar apo edhe gazetat. Nuk ėshtė kjo kryesorja. Kryesorja dhe ajo qė unė kam dėshirė qė tė shpreh nė kėtė intervistė ėshtė qė e vetmja parti politike nė Shqipėri qė po aplikon dhe po shtrin nė tė gjithė territorin edhe te niveli lokal edhe pėr delegatėt e kongresit, edhe pėr kryetarin e madh tė partisė. Mė gjeni njė parti tjetėr qė e ka nė tė gjitha kėto nivele. Edhe mė 12 maj do tė jetė siē ishte data 18 shkurt pėr PS-nė qė nė 384 njėsitė vendore pra, nė qendrat e komunave e bashkive do tė ketė votime, ku tė gjithė anėtarėt e Asamblesė do tė jenė tė angazhuar pėr kėtė lloj votimi. Kjo ėshtė mė esenciale pėr mua, ashtu siē janė edhe shumė gjėra tė tjera sesa njė raport, nėse do tė ketė sekretar tė pėrgjithshėm apo do tė ketė sekretar organizativ. Pak rėndėsi ka nė do ketė apo sdo ketė. Natyrisht qė do ketė, nuk ėshtė struktura vetėm kryetar partie dhe asamble. por pak rėndėsi ka sesi do tė jetė, ēfarė funksioni do ketė, sepse mua nuk mė intereson fare kjo gjė, - tha dje, Fino.
KOMENTE
Pėrdorja e marsit 2007
Nga Arben Vata
Ndėrsa 10 vjet mė parė, gjithė politika dhe qytetarėt ishin tė pėrfshirė nė njė konflikt tė ngjashėm me njė luftė civile, sot e kėsaj dite, sa herė qė vjen marsi, ata qė kanė pėrfituar nga ato ngjarje tė dhimbshme, politika dhe mediat, vazhdojnė ti kujtojnė pėr hesap tė vet, duke pėrfituar kėshtu sėrish prej kėtij aksidenti historik. Madje, ngjarjet e 1997-ės zunė vend kryesor nė propagandėn elektorale tė vitit 2005 dhe nė njė farė mase edhe nė zgjedhjet administrative tė 18 shkurtit tė kėtij viti, njė praktikė kjo e pėrdorur nga socialistėt dhe qė u kthye nė bumerang ndaj tyre. Por njė dekadė pas trazirave tė marsit, ku mėsuam se edhe ish-kryeministri i qeverisė sė Pajtimit Kombėtar, Bashkim Fino, kishte rrėmbyer edhe ai njė armė pėr tu ruajtur prej bandave braktisėse tė Jugut, njė gjė mbetet ende e paqartė. Nėse viti 1997 ishte njė skenar i parapėrgatitur me tė vėrtetė nga tė huajt, pėr tė rrėzuar Berishėn, i cili nuk po pyeste mė pėr ta, si dhe pėr ti hapur depot tona, me qėllim furnizimin e kosovarėve me armė njė vit mė vonė apo ishte njė revoltė e pėrligjur ndaj humbjes sė parave nė skemat piramidale, tė cilėn e stimuloi dhe e shfrytėzoi mė sė miri opozita e asaj kohe?! Pėr shkak se krimet e kryera nė atė muaj janė amnistuar me pėlqimin e dy palėve tė politikės; pėr shkak se Marsi 2007 ėshtė njė dosje e zezė qė bėn pis ndoshta tė dy palėt; pėr shkak se hapja e saj mund tė mos i interesojė as diplomacisė ndėrkombėtare; pėr shkak se ndoshta sot nxjerrja e fajtorėve pėr kėto ngjarje mund tė jetė e ngjashme me debatet dhe dėmet qė do ti shkaktoheshin vendit dhe qytetarėve nga hapja e dosjeve tė sigurimit tė shtetit; por ndoshta edhe pėr shkaqe tė tjera tė panjohura ėshtė e vėshtirė qė tė bėsh njė analizė dhe pėrcaktim tė qartė mbi fajtorėt qė pėrgatitėn kėtė mallkim ndaj shqiptarėve. Por, pėr ata qė i kanė jetuar ato ditė tė vėshtira, qė kanė qenė nė brendėsi tė zhvillimeve politik-mediatike-financiare ėshtė e pamoralshme fshehja e fakteve apo shtrembėrimi i tyre. Pa mohuar pamundėsinė e trajtimit tė kėsaj analize lidhur me dyshimin, nėse marsi 2007 ishte njė sajesė e tė huajve, ėshtė e rėndėsishme tė thuhet se shqiptarėt do ta kuptonin mė mirė, nėse do tė risillnin nė mendje argumenta qė lidhen me pėrfshirjen e politikės dhe faktorėve tė brendshėm nė kėto ngjarje. Gjithkush e mban mend qė mazhoranca e atėhershme nuk bėri as veprimin mė tė vogėl, pėr tė frenuar maninė e shqiptarėve pėr tė futur para nė firmat fantazma apo kompanitė rentiere. Megjithė paralajmėrimin e shumė institucioneve brenda e jashtė vendit, qeveria nuk i mbylli kėto aktivitete, pasi ishte e interesuar qė shqiptarėve tė mos iu prishej terezia e tė fituarit pa punuar nė prag tė zgjedhjeve tė 1996-ės. Pėrveē kėsaj, shumė drejtues tė kėtyre firmave ishin kthyer nė shtet brenda shtetit dhe shoqėroheshin nė aktivitete tė ndryshme nga personalitete tė qeverisė dhe politikės sė atėhershme. Tė paktėn kėto dy gjėra e bėjnė padyshim fajtore qeverinė e atėhershme, e cila edhe pas zgjedhjeve tė majit 1996 nuk ndėrhyri dhe kėsisoj, shqiptarėt shtuan depozitimin e kursimeve tė tyre nė firmat qė ishin drejt falimentimit. Por nga ana tjetėr, nuk mund tė anashkalohen edhe fajet e mėdha tė ish-opozitės nė atė kohė. Po ashtu edhe tė medias. Ish-pėrfaqėsues tė Partisė sė Punės dhe tė Sigurimit tė Shtetit ishin administratorėt e kėtyre firmave nė Tiranė dhe filialet nė rrethe. Politikanėt e opozitės, gjithashtu nuk bėnė asgjė pėr tė denoncuar fenomenin, por u pėrfshinė edhe vetė nė stimulimin e qytetarėve pėr tiu drejtuar firmave tip sude. Roli negativ i tyre ka tė bėjė edhe me ndikimin qė ata kishin nė mediat e kohės, tė cilat nxirrnin me gėrma tė mėdha pėrqindjet qė ofronin firmat piramidale. Nė ndihmė tė kėtij argumenti vjen edhe qėndrimi i opozitės pas zgjedhjeve tė 26 majit, ku nė tryezat e sponsorizuara nga Partia Popullore e Bashkim Drizės, qė kishte edhe njė fondacion huamarrės, deklarohej se qeveria e Meksit do tė rrėzohej para muajit mars. Dhe nė fakt, falė njė kombinimi tė kėtyre faktorėve dhe neglizhencės sė qeverisė edhe pas zgjedhjeve tė tetorit 1996, qeveria Meksi nuk e zuri marsin dhe mė pas dihet nga tė gjithė se cili kishte qenė qėllimi i vėrtetė i opozitės. Shpėrthimi i depove dhe mė pas, pasiguria qė pėrfshiu gjithė vendin nuk ishtė mė nė dorė tė askujt, pasi ne tė gjithė kishim rrėzuar shtetin brenda pak ditėsh. Sot, 10 vjet pas vitit tė mbrapshtė, tė dy palėt e pėrdorin atė vit tė trazuar pėr qėllimet e tyre, sa herė qė kanė nevojė qė ta pėrdorin atė pėr tė dėmtuar njėra-tjetrėn. Por, kur kjo ndodh, zakonisht nė raste fushatash, gjithmonė ata qė e pėsojnė janė sėrish qytetarėt e thjeshtė qė tė nxitur nga politika harrojnė faktet dhe tė paktėn, pėr momentin, nxehin gjakrat dhe i rikthehen konfliktit pa krye
Njeriu i tretė
Dashnor Kokonozi
Franca nė prag tė zgjedhjeve presidenciale
(Centristi Bajru ngjall panik nė shtabin e N. Sarkozit dhe S. Ruajal)
Deri rreth dyzet ditė para zgjedhjeve tė Presidentit tė Republikės Franceze, dukej se ato qė cilėsoheshin si vlera tė qėndrueshme tė asaj qė njihet si Republikė e Pestė po dilnin mbi ujė e shkėlqenin nė diell pa rrezikuar asnjė re nė qiellin e tyre, pra N. Sarkozi si pėrfaqėsues i UMP-sė (Bashkimi pėr Lėvizjen Popullore) dhe Segolen Ruajal-i, kandidatja e Partisė Socialiste (qė ka pėr kryetar bashkėshortin e saj, F. Holand). Pjesa tjetėr, pra e majta ekstreme, Lidhja komuniste e M. Zh. Bufet dhe A. Lagijet apo trockistėt e postierit O. Beznasnot, Tė gjelbėrit, Radikalėt e majtė, por edhe ekstremi i djathtė i MPF (Lėvizja pėr Francėn) i F. Devilliers, sa pėr tė pėrmendur mė kryesorėt e tij, kishin gjithnjė e mė shumė vėshtirėsi tė ndiqnin ngjitjen nė sondazhe tė tė dy tė parėve. Vetėm kandidati i Frontit Nacional, Zhan Mari Le Pen, kishte diēka mė shumė frymė pėr t`i ndjekur hap pas hapi, por nė njė distancė qė sa vinte e thellohej. Por, ndėrkohė, nė kėtė garė, qė po bėhej gjithnjė e mė e ashpėr, grupit tė tė dy tė parėve, krejt pa zhurmė, po iu avitej Fransua Bajru (Franēois Bayrou), shefi i asaj qė njihet si UDF (Bashkimi pėr Demokracinė Franceze) e re, meqenėse pas themelimit mė 1978-tėn ajo pati njė riorganizim tė thellė mė 1998-tėn. Pėrgjithėsisht i njohur si aleat i tė djathtėve nė pushtet, Bajru po pėrpunon prej kohėsh profilin e njė centristi nė politikėn franceze, qė ka pėr qėllim tė sjellė njė kulturė tė re, politike nė drejtimin e vendit, siē thotė ai. Kėmbanat e alarmit pėr dy kampet e para ranė pak ditė mė parė, kur sondazhet e fundit treguan se edhe F. Bajru u ngjit mbi nivelin e 20 pikėve nė sondazhet tepėr tė studiuara, qė ndjekin ēdo orė humorin politik tė francezėve. Ai kėshtu barazoi kandidaten socialiste dhe iu afrua tepėr N. Sarkozit. Shumė analistėve iu duk njė mrekulli nė vetvete fakti se ai ishte ngjitur disa pikė mė tepėr mbi pozicionin e Le Pen-it. Ndėrsa tė djathtėt heshtėn pėr ish-aleatin e tyre, e majta organizoi atentatin e saj, tė parė e tė rrezikshėm, njė atentat qė kishte pėr qėllim tė tregonte se, edhe nėse fitonte, Bajru nuk kishte njerėz pėr tė qeverisur vendin. Kėshtu, njė nga elefantėt e Partisė Socialiste, Dominique Strauss-Kahn, pėrkrahės i S. Ruajal-it (pasi dėshtoi vetė brenda partisė nė kandidaturėn pėr president) dhe ish-ministėr i Ekonomisė nė qeverinė e fundit, socialiste tė L. Zhospin, deklaroi nė Le Monde se ai nuk kishte ndėrmend ta pranonte postin e kryeministrit qė i ofronte F. Bajru. Deklarata pati efektin e njė shkreptime nė njė qiell pa re dhe do tė kishte pasoja negative midis pėrkrahėsve tė Bajrusė, sikur ai qetėsisht tė mos kishte deklaruar se Dominique Strauss-Kahn, refuzon njė post qė unė nuk ia kam propozuar kurrė. Entuziazmi u kthye menjėherė dhe opinioni publik u pėrgatit tė shohė sesi do tė kalonte atė qė njihet si prova e zjarrit pėr ēdo politikan francez; paraqitjen para zgjedhėsve tė banlieu-ve, pra tė lagjeve periferike tė qyteteve tė mėdha, franceze. Nė tė vėrtetė ato ishin tė tilla deri nė vitet '60-tė, kur u ndėrtua periferiku i Parisi, ndėrsa tani janė qytete mė vete dhe pesha e votės sė tyre mund ta pėrmbysė nė mėnyrė rrėnjėsore balancėn e politikės sė vendit. Pėr mė tepėr, nga sondazhet e deritanishme, 6 ndėr 10 banorė tė periferive, shprehin hapur mosbesimin e tyre si ndaj sė djathtės, ashtu edhe ndaj krahut tė majtė politik tė vendit. Pikėrisht, dy ditė mė parė, F. Bajru u ndodh midis banorėve tė Seine-Saint-Denis, nė periferinė e afėrt tė Parisit. Nė tė vėrtetė, rreth njė muaj mė parė ai kishte kaluar njė ditė tė tėrė midis banorėve tė Ivlinės, nė krahun tjetėr tė kryeqytetit francez, ku ishte pritur me politesė, por mė fort me kureshtje, ndėrsa nė takimin e kėsaj jave nė Seine-Saint - Denis, banorėt, kryesisht me origjinė tė huaj, magrebine dhe afrikane, nuk e fshihnin entuziazmin e tyre. Ata i uronin hapur suksese nė zgjedhje dhe e shihnin si presidentin e tyre, tė ardhshėm. A |