Free Online Edition

                                                       

Contra Costa Times
  Drejtor Mero Baze

 

ARKIVA

 

POLITIKA

 

Koalicioni i madh merr pjesėn mė tė madhe tė komunave dhe shumicėn e bashkive nė vend

 

Votė popullore pėr PD-nė nė komunat dhe bashkitė e rretheve

 

Burime nga institucionet zgjedhore shprehen se PD-ja ėshtė fituese nė 180 komuna nga 316 nė tė gjithė vendin, ndėrsa rezulton fituese dhe nė 37 bashki nga 68 nė tė gjithė vendin. Ndėrkohė, nga kėqyrja e rezultateve, duket se PD-ja ėshtė shtrirė edhe nė vendet dikur bastione tė sė majtės, siē janė Tepelena apo Poliēani

 

 

Partia Demokratike duket se ka fituar votėn popullore nė shumicėn e komunave dhe bashkive nė tė gjitha qytetet e vendit. Burime nga institucionet zgjedhore  shprehen se PD-ja ėshtė fituese nė 180 komuna nga 316 nė tė gjithė vendin, ndėrsa rezulton fituese edhe nė 37 bashki nga 68 nė tė gjithė vendin. Ndėrkohė, nga kėqyrja e rezultateve, duket se PD-ja ėshtė shtrirė edhe nė vendet dikur bastione tė sė majtės, siē janė Tepelena apo Poliēani. Rezultatet e votimit tregojnė se shifra pėr PD-ja ka tendenca nė rritje dhe nė qytete tė tjera, siē ishte rasti i Elbasanit, kur deri nė orėt e vona tė mbrėmjes sė djeshme diferenca mes dy kandidatėve ishte vetėm 1 pėr qind diferencė. Rezultatet paraprake tregojnė se PD-ja ka marrė shumicėn e votave nė rang republike, pavarėsisht rezultateve nė qendrat e mėdha urbane. Pra, me njė llogari tė thjeshtė ka rezultuar se PD-ja ka marrė pėrqindjen mė tė madhe tė votave nė rang vendi.

Bregu

Ndėrkohė, nė orėt e para tė mėngjesit tė djeshėm, kur sapo kishin filluar tė dalin rezultatet e para, ka dalė nė njė kontakt me mediat edhe zėdhėnėsja e fushatės sė PD-sė, Majlinda Bregu. Sipas saj, PD-ja ka arritur fitoren nė bashkitė kryesore nė Shqipėri dhe ėshtė nė avantazh aty ku vazhdon ende procesi i numėrimit. Kėshtu deklaroi zėdhėnėsja e Partisė Demokratike, Majlinda Bregu, gjatė njė konference pėr shtyp. Ajo u shpreh se, "kemi fituar nė shumė zona tė Jugut, duke zgjeruar kėshtu hartėn elektorale dhe nė ato qytete dhe bashki ku fitorja nuk ka qenė e Partisė Demokratike nė zgjedhjet e tjera". Ajo konfirmoi se rezultate pozitive vijnė nga tė gjitha bashkitė nė veri tė vendit.

Duke iu referuar rezultatit tė votimit nė kryeqytet, znj. Bregu vuri nė dukje se, "nė Tiranė janė numėruar vetėm 11 pėr qind e votave pėr momentin, pėr shkak tė vėshtirėsive qė ka pasur procesi zgjedhor, ndėrkohė qė pėr shkak tė bllokimit qė ka ndodhur dje dhe tė administrimit tė kutive tė votimit ėshtė njė proces, i cili do tė zgjasė".

"E rėndėsishme ėshtė qė tė gjitha informacionet qė po vijnė nė ēdo moment flasin pėr njė ngushtim tė rezultatit ndėrmjet dy kandidatėve. Nė fakt, PS-ja ka avantazh nė zona tė cilat pėrfaqėsojnė bastionet e sė majtės nė kryeqytet, sikurse ėshtė zona e Bllokut dhe Tirana e Re", - tha Bregu. Lidhur me rezultatet paraprake tė votimit nė bashkitė e tjera tė vendit, znj. Bregu theksoi se, "PD-ja ėshtė nė avantazh nė Bashkinė e Sarandės me 500 vota para, ka fituar Bashkinė e Kurbinit, nė Bashkinė e Durrėsit ku janė numėruar vetėm 10 qendra PD-ja ėshtė 840 vota para, nė Kavajė kemi fituar nė 84 pėr qind, po kėshtu Bashkinė e Kukėsit, tė Hasit, Tropojės bashkė me gjithė komunat, nė Peshkopi dhe Fushė-Arrėz".

Sipas saj, "PD-ja ėshtė nė avantazh tė dukshėm nė Tepelenė, ndėrkohė qė atje shumė shpejt do tė mbarojė procesi i numėrimit. Kemi fituar bashkinė e Libohovės, tė Pėrmetit dhe jemi nė avantazh nė Patos, Kėlcyrė, Ballsh me 500 vota, nė Pėrrenjas dhe nė Peqin".

 

 

Mbyllen votimet nė Kamėz, kandidati i PD-sė fiton me 2 660 vota diferencė

 

Nė orėt e vona tė mbrėmjes sė djeshme janė mbyllur votimet dhe nė Bashkinė e Kamzės, ku kandidati i PD-sė, Xhelal Mziu, ka fituar me njė diferencė prej 2660 votash ndaj rivalit tė tij nga Partia Sulė Cara.  Pėrgjatė gjithė procesit tė numurimit tė votave, Mziu ka udhėhequr bindshėm ndaj rivalit tė tij socialist, duke arritur tė marrė mė shumė se 8300 mijė vota, ndėrsa rivali i tij ka arritur tė marrė vetėm 5 mijė vota  nga rreth 15 mijė nė total qė kanė votuar nė zgjedhjet lokale nė kėtė bashki. Pjesėn tjetėr e ka marrė kandidati i pavarur nė kėtė zonė. Rezultati nė Kamėz ėshtė njė tjetėr fakt, ndėr tė shumtit qė tregon se PD-ja nuk ka lėvizur nga bastionet e saj.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FRPD dėnon dhunėn e nipit tė Bimes mbi komisionerin e PD

 

Kryetari i Forumit Rinor tė Partisė Demokraktike, Bert Ēela, dėnoi dhunimin fizik tė Arben Muēollarit, komisioner i numėrimit tė votave dhe pėrfaqėsues i PD-sė, nga dy komisionerė tė numerimit tė votave, pėrfaqėsues tė PS-sė.

Sipas tij, Aurel Bime, nipi i kandidatit tė sė majtės pėr bashkinė e Gjirokastrės, Flamur Bime, dhe ish-efektivi i policisė, Pasho Dukaj, i dėnuar mė parė, dhunuan fizikisht Arben Muēollarin nė sallėn e Pallatit tė Sportit nė Gjirokastėr, aty ku ndodhet vendnumėrimi i votave

"I kemi kėrkuar organeve kompetente qė tė fillojnė menjėherė hetimet dhe dy personat e lartėpėrmendur tė ndiqen penalisht, pasi incidenti ėshtė i qėllimshėm. Po ashtu kėrkojmė qe Bime dhe Dukaj tė largohen sa mė parė nga komisioni i numėrimit tė votave", tha Ēela. Lidhur me kėtė ngjarje, anėtarėt e KZQV-sė sė Bashkisė sė Gjirokastrės i kanė kėrkuar kandidatit Bime qė tė zėvendėsojė sa mė parė dy komisionerėt e pėrfshirė nė kėtė incident.

 

KQZ: Tė mos ndalohet procesi i numėrimit tė fletėve tė votimit

 

KQZ i bėri thirrje anėtarėve tė Grupeve tė Numurimit tė Votave (GNV) qė ''pėr ēfarėdo arsye tė mos e ndalojnė procesin e numėrimit tė fletėve tė votimit".

Gjatė njė konference pėr shtyp, zėdhėnėsi i KQZ-sė, Leonard Olli, i drejtoi njė apel anėtarėve tė GNV-ve qė "tė mos e ndalojnė procesin e numurimit dhe nėse ka arsye fizike apo shėndetėsore ata tė komunikojnė me subjektet respektive pėr tė vazhduar procedura e numurimit tė votave".

Zėdhėnėsi Olli tha se "pėr fat tė keq njoftimet qė po vijnė nė adresė tė komisioneve zgjedhore,  tregojnė njė lloj tendence pėr tė pasur pezullim tė procesit pėr shkaqe nga mė tė ndryshmet, ndėrkohė qė porosi e inspektorėve tė KQZ-sė ka qėnė qė nė ēdo rast dhe pėr ēdo arsye ėshtė mė mirė tė merret njė vendim nga ana e KZQV-sė dhe tė mos lihet procesi tė shkojė nė parametra tė tillė, qė mė pas do tė jetė e vėshtirė pėr t'u rikuperuar".

Nė informacionin e tij pėr mediat, Olli mohoi qė kjo te jetė 'njė dukuri masive'. "Nėse kemi pezullime nė disa VNV kjo nuk do tė thotė se situata ėshtė katastrofike. Sigurisht, pėr ne nuk ėshtė mirė qė nė asnjė moment tė kemi vonesa dhe pezullime tė tilla pėr faktin qė vazhdojnė problemet nė Bashkinė e Vlorės, nė Fier, Patos, Novoselė, Mamurras. Nė qytetin e fundit ėshtė pezulluar procesi i numurimit prej disa orėsh pėr arsye nga mė tė ndryshmet", tha zėdhėnėsi i KQZ-sė .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

REPORTAZH nga komuna e Bushatit 

Pėrkrahėsit e Tom Doshit sulmojnė policinė

   

Shefi Rajonal i OSBE-sė nė Shkodėr, francezi Antoine Rozes, ka mbėrritur nė Bushat, nė ndihmė tė qetėsimit tė situatės dhe negocimit tė palėve nė konflikt, ndėrsa procesi i numėrimit tė votave ėshtė ndėrprerė...

 

SHKODĖR- Dje, qė nė orėt e para tė mėngjesit, turma me militantė dhe pėrkrahės tė deputetit Doshi, por edhe tė kandidatit tė pavarur, Zef Hila, janė mbledhur pėrsėri nė sheshin para godinės sė numėrimit tė votave. Atyre iu ėshtė shtuar edhe prania e deputetit tjetėr tė PDK-sė, Pashko Ujkaj.

Rreth orės 08:00, komisioni i numėrimit tė votave nė komunėn e Bushatit ka hyrė nė sallėn pėrkatėse pėr tė filluar punėn mė numėrimin e votave. Ndėrkohė, sipas burimeve nga komisariati i policisė sė Shkodrės, “deputeti Tomė Doshi dhe pėrkrahėsit e tij, tė njohur si persona me precedentė kriminalė kanė sulmuar me forcė punonjėsit e policisė qė kanė qenė me shėrbim nė ruajtjen e kėsaj QNV-je. Por nga efektivat e policisė ėshtė bėrė i mundur pengimi i kėtyre personave pėr t’u futur me dhunė si dhe janė pėrfocuar shėrbimet, sė bashku me ndihmėn e Forcave tė Ndėrhyrjes sė Shpejtė (FNSH). Me kalimin e kohės, turmės sė mėsipėrme i ėshtė afruar pėr kundėrpeshė edhe ajo e pėrbėrė nga militantė dhe pėrkrahės tė kandidatit tė pavarur Zef Hila.

Nė kėto kushte ka mbėrritur edhe Shefi Rajonal i OSBE-sė nė Shkodėr, francezi Antoine Rozes, nė ndihmė tė qetėsimit tė situatės, duke pėrdorur autoritetin e tij pėr qetėsi dhe negocim pėr tė dyja palėt dhe, natyrisht edhe pėr t’i raportuar mė pas pėr kėto “xhevahire” zyrės qendrore tė OSBE-sė nė Tiranė.

Tashmė, nė kushtet e njė krisjeje tė mundshme tė konfrontimit ndėrmjet palėve, brenda tė cilave ishin edhe dy deputetė demokristianė, situata mund tė thuhet me plot gojė se mund edhe tė dilte jashtė kontrollit.

Situata nė fjalė mori edhe nota tė tilla komiko-tragjike, teksa turmat filluan tė thėrrisnin parrullėn e harruar qė nė vitin 1991 nga opozita e atėhershme “Policia ėshtė me ne”.

Gjithsesi, ajo qė ra nė sy tė tė pranishmėve ishte mosprezenca e kryetarit tė Degės sė Partisė Demokratike tė Shkodrės, deputetit Astrit Bushati. Vlen tė theksohet se intensiteti i deklaratave tė ashpra tė deputetit demokristian Tomė Doshi kundėr drejtuesve tė lartė dhe lokalė tė PD-sė, kėsaj radhe i pėrligjur, sipas tij, me mosrespektimin e vendimit tė kualicionit tė djathtė tė kėtyre tė fundit ėshtė thuajse nė tė njėjtin sinkron me deklaratat qė vetė Doshi bėnte kundėr tė njėjtėve politikanė nė zgjedhjet parlamentare tė 3 korrikut 2005, kohė nė tė cilėn kandidonte dhe fitonte nėn siglėn e Partisė Socialiste. Tė paktėn deri dje nė orėt e mbrėmjes, situata nė sheshin pranė godinės sė komisionit tė numėrimit tė votave nė komunėn e Bushatit ka vazhduar tė jetė e nderė. Ndėrsa, pėr vijim tė numėrimit tė votave as qė mund tė bėhej fjalė nė ato kushte. Pritja pėr mbėrritjen atje e grupit tė deputetėve tė Shkodrės, sipas burimeve tė drejtpėrdrejta, nuk ėshtė se do tė mund tė ndreqte ndonjė gjė pėrveē rastėsisė.

ARBEN LAGRETA

 

    Pėrfundon procesi zgjedhor

    Policia, 250 efektiva pėr 221 qendra votimi

 

KUKĖS-Partia Demokratike ka dalė fituese nė zgjedhjet pėr organet e qeverisjes vendore nė qarkun e Kukėsit nė 20 njėsi vendore nga 27 tė tilla nė Kukės, Has dhe Tropojė. Opozita e bashkuar ka mundur tė fitojė vetėm 5 njėsi vendore prej tė cilave 3 nė Kukės dhe 2 nė rrethin e Hasit, pėrkatėsisht komunat Kolsh (LSI), Ujmisht (PS), Tėrthore (PS), Gjinaj (PS) dhe Golaj (LSI). Ndėrsa, nė komunėn Shtiqėn, kandidati i pavarur ka marrė shumicėn e votave. Procesi i numėrimit tė votave ka pėrfunduar tėrėsisht nė orėn 14 nė 26 KZQV. E fundit qė ka pėrmbyllur kėtė proces ka qenė Bashkia Kukės, njėsia mė e madhe vendore nė qark, nė tė cilėn u shpall fitues kandidati i PD-sė, Hasan Halilaj, duke lėnė pas rivalin e tij socialist, ish-kreun e kėsaj bashkie Osman Elezi, me 1320 vota mė pak. Pjesa mė e madhe e njėsive vendore qė nė orėt e paradites kanė transportuar drejt KQZ-sė nė Tiranė kutitė e votimit dhe bazėn materiale zgjedhore, megjithė dokumentacionet pėrkatėse.

Ende nuk ka patur asnjė kontestim nga palėt respektive, pozitė-opozitė, pėrkundrazi nė deklaratat e tyre ėshtė pėrshėndetur ky proces tejet normal. Ajo qė duhet theksuar ėshtė se, procesi zgjedhor nė Kukės ėshtė zhvilluar tejet normal, duke mos shėnuar mė tė voglin incident. Vetėm njė njėsi vendore, komuna Arrėn, nuk mori pjesė nė votime pėr shkak tė mosmarrėveshjeve mes palėve.

Nė qarkun e Kukėsit,i nformacionet paraprake bėjnė fjalė pėr pėrqindjen mė tė lartė tė pjesėmarrjes nė votime, prej 63 % tė zgjedhėsve tė regjistruar. Nė mesditėn e tė hėnės, drejtuesit e Partisė Demokratike tė Kukėsit kanė dhėnė njė konferencė pėr shtyp, nė tė cilėn kanė konfirmuar fitoren e kandidatėve tė tyre nė kėtė proces zgjedhor. Ata kanė falenderuar tė gjithė votuesit dhe banorėt e Kukėsit pėr maturinė e treguar nė kėto zgjedhje, kulturėn e lartė, njėkohėsisht edhe pjesėmarrjen masive nė votime. Nė zgjedhjet vendore tė kėtij viti, tė regjistruar pėr tė marrė pjesė nė votime ishin 67 mijė votues tė shpėrndarė nė Kukės, Has dhe Tropojė, nga votat e tė cilėve do tė dalin drejtuesit e  rinj pėr 24 komuna e tre bashki nė Kukės, Has dhe Tropojė. Ndėrkohė, pėr tė siguruar mbarėvajtje tė kėtyre zgjedhjeve qė nė mėngjesin e sė shtunės janė angazhuar 250 punonjės policie tė rolit tė mesėm dhe bazė, duke mbuluar kėshtu 221 qendra votimi nė Kukės Has dhe Tropojė si dhe 27 KZQV.

 

 

Parregullsi nė Qendrėn e Numėrimit tė Votave pranė bashkisė 

 

 PD, notė proteste KQZ-sė dhe OSBE-sė

 

FIER- Dega e Partisė Demokratike ka denoncuar tė hėnėn njė sėrė shkeljesh nė vendnumėrimin e votave, pranė KZQV-sė sė bashkisė sė qytetit tė Fierit. Pėrmes njė note proteste, drejtuar KQZ-sė dhe pėr dijeni zyrės sė OSBE-sė, PD-ja lokale ka protestuar fuqishėm pėr situatėn e krijuar nė grupet e numėrimit tė votave, duke renditur dhe njė sėrė shkeljesh. Sipas degės sė PD-sė nė Fier ėshtė shkelur Kodi Zgjedhor, duke mos u bėrė verifikimi i komisionerėve tė grupeve tė numėrimit. Po ashtu, nuk ėshtė bėrė verifikimi i numrit tė vėzhguesve dhe identifikimi i tyre, mbėshtetur nė Kodin Zgjedhor, sipas tė cilit, nuk duhet tė ketė mė shumė se njė vėzhgues nga ēdo forcė politike nė grupet e numėrimit. Nė notėn e protestės sė degės sė PD-sė evidentohet firmosja e njė procesverbali nė njė kuti tė QV 3016, vetėm nga komisionerėt e majtė, nė mungesė tė komisionerėve tė djathte si dhe numėrimi dy herė nė disa raste i njė flete votimi. "Gjatė procesit tė numėrimit tė votave nuk janė siguruar kushtet e pėrshtatshme pėr zhvillimin e tij, si pasojė e tejmbushjes sė sallės me militantė tė majtė, tė paraqitur si vėzhgues pa autorizimin pėrkatės, tė cilėt kanė bėrė presion dhe kanė shkaktuar tension nė sallėn e numėrimit. Hapėsira e ambientit tė punės ėshtė jo e mjaftueshme ndaj kėrkojme qė grupet e numėrimit tė zvogėlohen nga 7 nė 6", evidentohet mė tej nė notė protestėn e degės sė PD-sė. Nisur nga sa mė sipėr, theksohet nė notė proteste, deri nė momentin e plotėsimit tė standardeve zgjedhore, PD-ja ka tėrhequr pėrkohėsisht komisionerėt. "Ne kėrkojmė dhe jemi nė pritje tė marrjes sė masave tė menjėhershme pėr normalizimin e procesit vendimtar tė numėrimit tė votave nė bashkinė e Fierit, nė respekt tė elektoratit dhe zbatimit tė verdiktit tė tij", pėrfundon notėprestesta e Degės sė PD-sė, Fier.

 

 

 

 

 

 

 

 

Partitė politike reagojnė pas raportit tė vėzhguesve tė OSBE/ODIHR-it

 

Bregu: Kritikat, pėr opozitėn

Majko: Kaluam njė proces tė balancuar

 

“Shkak pėr kėto vėrejtje ishin njė numur mangėsish qė lidhen me marrėveshjen e 13 janarit 2007-tė dhe qė kanė tė bėjnė me dispozitat tranzitore tė Kodit Zgjedhor”

 

Pėrfaqėsues tė partive politike kanė reaguar nė mėnyrė tė menjėhershme pas raportit tė pjesshėm tė ODIHR-it pėr zgjedhjet e 18 shkurtit nė Tiranė. Deklarata e drejtuesit tė misionit tė vėzhguesve tė OSBE/ODIHR-it, Jurgen Grunet, se zgjedhjet e 18 shkurtit ishin njė shans i humbur pėr Shqipėrinė, ėshtė pritur me pak habi nga pėrfaqėsues tė mazhorancės dhe opozitės, megjithėse dy palėt janė pėrpjekur tė kalojnė pėrgjegjėsitė te njėra-tjetra, ashtu siē ndodh gjithnjė. Zėdhėnėsja e fushatės elektorale tė PD-sė, Majlinda Bregu, tha dje se, mangėsitė nuk lidhen nė asnjė rrethanė me punėn dhe zbatimin e detyrave ligjore tė strukturave qeveritare tė angazhuara pėr njė proces tė ndershėm dhe tė barabartė nė zbatim tė ligjit. “Shkak pėr kėtė ishin njė numur mangėsish qė lidhen me marrėveshjen e 13 janarit 2007-tė dhe qė kanė tė bėjnė me dispozitat tranzitore tė Kodit Zgjedhor pėr identifikimin e votuesve, tė miratuar nė zbatim tė kėsaj marrėveshjeje dhe qė kanė potenciale pėr tė pėrjashtuar zgjedhėsit nga votimi, rregullat nė pėrdorimin e ēertifikatave tė lindjes, qė u provuan se ishin tė rėnda pėr zyrat e Gjendjes Civile, pėr komisionet e qendrave tė votimit dhe pėr votuesit”, - tha dje, Bregu.

Ndėrsa sekretari i pėrgjithshėm i PS-sė, Pandeli Majko, tha se, “shprehja se ‘Zgjedhjet e 18 shkurtit janė shans i humbur pėr Shqipėrinė’ nuk e bėn tė lumtur opozitėn. Unė nuk shmang asnjė pėrgjegjėsi qė i pėrket opozitės. Dua tė theksoj vetėm se situata nuk duhet lėnė qė tė shkojė mė poshtė dhe, kur flas pėr pėrgjegėsi, e them edhe pėr opozitėn. Ėshtė turp qė tani, pasi kemi kaluar njė proces tė balancuar, tė fillojmė tė mendojmė pėr skenare pėr ndryshime rezultatesh. Kjo situatė nuk duhet tė shkojė mė poshtė”, - tha dje, Majko.

 

Reagimi i PD-sė pėr raportin e ODIHR-it

U vumė nė dijeni tė deklarimit tė Misionit Vėzhgues tė OSBE/ODIHR-it se zgjedhjet e djeshme ishin njė mundėsi tjetėr, e humbur pėr Shqipėrinė, pėr tė zhvilluar zgjedhje plotėsisht nė linjė me angazhimet e OSBE-sė, angazhimet e Kėshillit tė Evropės dhe tė standardeve tė tjera, ndėrkombėtare pėr zgjedhje demokratike. Shkak pėr kėtė ishin njė numur mangėsish qė lidhen me marrėveshjen e 13 janarit 2007-tė dhe qė kanė tė bėjnė me dispozitat tranzitore tė Kodit Zgjedhor pėr identifikimin e votuesve, tė miratuar nė zbatim tė kėsaj marrėveshjeje dhe qė kanė potenciale pėr tė pėrjashtuar zgjedhėsit nga votimi, rregullat nė pėrdorimin e certifikatave tė lindjes, qė u provuan se ishin tė rėnda pėr zyrat e Gjendjes Civile, pėr komisionet e qendrave tė votimit dhe pėr votuesit.

Dispozitat pėr identifikimin e emigrantėve, tė cilat ishin diskriminuese, tė hapura ndaj abuzimeve dhe qė mund tė kenė ēuar nė pėrjashtimin e zgjedhėsve nga votimi, emėrimin e vonuar dhe nganjėherė tė paplotė tė administratės zgjedhore tė tė gjitha niveleve, gjė qė ka ndikuar negativisht mbi procesin, sidomos nė kushtet e mungesės sė mekanizmave e alternativave nė plotėsimin e vendeve vakante, nė rast se partitė nuk e ushtrojnė tė drejtėn e tyre nė emėrimin e anėtarėve, si dhe mundėsinė e rirenditjes pas votimit tė kandidatėve, qė ngushton transparencėn. Pranoi faktin se kėto mangėsi nė shumicėn e tyre lidhen me marrėveshjen e 13 janarit 2007-tė, e cila fakton qė me nenet e saj cenon angazhimet dhe standardet ndėrkombėtare, por jemi tė detyruar tė rikujtojmė se qeveria dhe mazhoranca e pranuan atė pėr tė shpėtuar vendin dhe zgjedhjet nga dėshtimi i plotė, ku po e fuste opozita me strategjinė e bllokimit, tė bojkotit dhe tė pengimit".

 

Reagimi i PS-sė pėr raportin e vėzhguesve tė OSBE/ODIHR-it

“Mendoj se shprehja “Njė mundėsi e humbur” e pėrsėritur nga faktori ndėrkombėtar sigurisht nuk mund tė bėjė optimist kėrkėnd, qoftė edhe opozitėn, pasi nė fund tė fundit bėhet fjalė pėr fatin e Shqipėrisė, pėr procesin e integrimit tė shqiptarėve nė BE dhe NATO. Ajo qė dėshiroj tė them sot, pėrpara publikut shqiptar dhe t`i drejtohem qeverisė dhe pėrfaqėsuesve tė mazhorancės se opozita do tė garantojė deri nė fund njė qėndrim korrekt pėrsa i pėrket respektimit tė ligjit dhe procesit zgjedhor. Dėshiroj tė them se nė asnjė rast opozita nuk dėshiron qė situata tė shkojė mė poshtė. E bėj kėtė deklaratė duke patur parasysh disa momente tė presionit qeveritar, sidomos nė Bashkinė e Tiranės dhe nė disa momente tė tjera nė zona tė nxehta, ku PD-ja e ndjen se ka humbur. Kam parasysh presionin qė po bėjnė pėrfaqėsues tė qeverisė me nė krye zėvendėskryeministrin. E pėrsėris, tė dyja palėt nuk duhet tė lejojnė qė situata tė shkojė mė poshtė. Ne shpresojmė se deklarimi i sotėm i kryeministrit Berisha ėshtė i vėrtetė, ku ėshtė theksuar se procesi duhet tė mbyllet me sukses dhe i balancuar nga tė dyja palėt. Ne mendojmė se ky ėshtė njė prioritet i pėrbashkėt nė kėtė moment shumė delikat. Nga informacionet qė kam tani mė nuk mund tė ndryshohet rezultati, i cili flet se nga 12 qendra qarqesh, PS-ja dhe opozita ka fituar 8, ndėrsa PD-ja vetėm 4. Kjo situatė qesharake presioni duhet tė mbyllet sa mė shpejt, duhet tė nderojmė veten dhe ata qė votuan. Ajo qė u tha sot, nga ndėrkombėtarėt duhet t`i bėjė tė gjitha palėt tė reflektojnė dhe sidomos ata qė janė pėrgjegjėsit kryesorė tė situatės. Unė nuk shmang asnjė pėrgjegjėsi qė i pėrket opozitės. Dua tė theksoj vetėm se situata nuk duhet lėnė qė tė shkojė mė poshtė dhe, kur flas pėr pėrgjegjėsi, e ka fjalėn edhe pėr atė tė opozitės. Ėshtė turp qė tani, pasi kemi kaluar njė proces tė balancuar, tė fillojmė tė mendojmė pėr skenare pėr ndryshme rezultatesh. Kjo situatė nuk duhet tė shkojė mė poshtė”, - u shpreh Majko nė konferencė pėr shtyp.

 

Meta: Procesi zgjedhor, normal, meritė e qytetarėve

 

Kryetari i LSI-sė, Ilir Meta, ka vlerėsuar si meritė tė qytetarėve procesin zgjedhor tė 18 shkurtit, duke e vlerėsuar atė pothuajse pozitiv. Kreu i LSI-sė deklaroi dje se, parregullsitė e vėrejtura janė pėrgjegjėsi tė qeverisė dhe KQZ-sė. “Unė mendoj se edhe aq progres sa mund tė thuhet se ėshtė realizuar ditėn e djeshme, ėshtė meritė e qytetarėve shqiptarė. Ndėrsa, pėrsa i takon manaxhimit tė procedurave dhe tė organizimit tė zgjedhjeve, mendoj se problemet dhe pėrgjegjėsia i takon qeverisė dhe Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve. Nuk mund tė rri pa denoncuar atė presion qė ėshtė ushtruar nė shumė zona tė vendit, nė nxitjen e segmenteve shtetėrore nė pėrkrahje tė strukturave drejtuese tė Partisė Demokratike me qėllim tė deformimit tė procesit votimit. Mendoj se mungesa e theksuar e besimit midis palėve ka pasur si arsye kryesore pėrpjekjen e hershme tė Partisė Demokratike pėr tė mos kontribuar pėr njė Reformė Zgjedhore tė plotė dhe nė kohėn e duhur dhe njėkohėsisht pėr tė ndikuar nė mėnyrė tė pandershme mbi procesin e votimit. Prandaj, do e ftoja z. Berisha qė tė pranojė rezultatin e zgjedhjeve, tė pranojė humbjen nė Tiranė dhe nė shumė zona tė tjera dhe tė mos cenojė mė tej standardet e zgjedhjeve tė 18 shkurtit”, - tha Meta.

 

 

Koēi: Berisha tė ruajė standartet e arritura deri mbrėmė

 

Zv/kryetari i grupit parlamentar tė PS-sė, Petro Koēi, i ka bėrė thirrje kryeministrit Berisha qė tė ndėrhyjė te komisionerėt e djathtė qė kanė bllokuar procesin e numėrimit nė disa zona tė vendit. “I bėj thirrje kryetarit tė PD-sė qė tė ruajė standardet e arritura deri mbrėmė, duke ndėrhyrė te komisionerėt e djathtė qė tė rikthehen nė qendrat e numėrimit tė votave. Gjithashtu, i bėj thirrje zotit Berisha qė tė largojė nga qendrat e numėrimit tė votave deputetėt e djathtė dhe konkretisht, Ylli Pangon nga zona nr.2, Arian Starovėn nga zona nr.7, Ilir Rusmalin dhe Bujar Nishanin nga zona nr.6”. Zoti Koēi deklaroi gjithashtu, se avantazhi i zotit Rama nė Tiranė po rritet gjithmonė e mė shumė. Ndėrsa ka reaguar herėpashere gjatė ditės sė djeshme deputeti demokrat, Ylli Pango, duke rrėzuar deklaratat e socialistėve, duke hedhur poshtė pretendimet e tyre.

 

 

Kryeministri flet pėr zgjedhjet lokale tė 18 shkurtit

 

Berisha: Fitorja e qeverisė, zgjedhjet e lira

 

Kryeministri, Sali Berisha, deklaroi dje, gjatė njė konference se fitorja e qeverisė, janė zgjedhjet e lira dhe tė ndershme. “Qeveria ėshtė shprehur dhe vazhdon t’i pėrmbahet me rigorozitet se, fitorja absolute e saj dhe e tė gjithė shqiptarėve, do tė ishin zgjedhjet e lira dhe tė ndershme. Mund tė them, pa marrė pėrsipėr rolin e arbitrit, sepse vlerėsimin pėrfundimtar pėr kėto zgjedhje do ta japin institucionet e specializuara tė vėzhgimit se, qeveria dhe partitė e koalicionit iu faktuan shqiptarėve vullnetin e tyre, absolut pėr zgjedhje tė lira dhe tė ndershme.

Procesi ėshtė nė vazhdim. Kam njė thirrje pėr tė gjithė administruesit e procesit qė ta finalizojnė atė ashtu siē e kanė sjellė deri nė kėtė moment. Sėrish, dua tė theksoj se kjo ėshtė dhurata mė e ēmuar pėr Shqipėrinė, pėr ēdo shqiptar, pasi kombi dhe vendi ka nevojė tė shkėputet njėherė e mirė nga diskutimi jashtėzakonisht i padenjė dhe primitiv pėr procesin zgjedhor.

Nuk dua tė komentoj rezultatet, ndonėse ato janė tė mirėpritura, por kėtu jam pėr tė pėrshėndetur fitoren e parė, tė madhe. Nuk ėshtė vetėm fitore e qeverisė, por ėshtė e tė gjithė shqiptarėve. Thirrja ime ėshtė qė ta kompletojmė nė kėtė mėnyrė procesin”, - tha Berisha.

 

Nėqoftėse humbisni betejėn pėr Tiranėn, kujt ia dedikoni humbjen, vetes apo zotit Olldashi?

 

Kėtu nuk jam pėr rezultatet. Selia e partisė ėshtė duke komentuar nė vazhdimėsi rezultatet. Unė jam kėtu pėr fitoren e parė. Zgjedhje tė tilla nuk janė regjistruar nė hitorinė e pluralizmit.

 

Zoti Berisha, ju do tė jeni tė gatshėm tė pranoni njė rezultat tė dalė nga zgjedhjet e Tiranės, pavarėsisht se mund tė fitojė zoti Rama?

 

Absolutisht ēdo rezultat qė del nga vota e lirė. Kur unė kam pėrcaktuar pėrparėsitė, nuk i kam bėrė me mėdyshje ato. Pėrparėsi absolute ėshtė vota e lirė. Ngjarja e Kombinatit ishte ngjarje e shėmtuar, por atė do ta vlerėsojnė observuesit, do ta vlerėsojnė institucionet e administrimit tė zgjedhjeve. Pėr mua, rėndėsi tė parė dhe kryesore ka patur fakti qė kėto zgjedhje t’i shkėpusnin njėherė e mirė shqiptarėt qė kanė mbetur shumė tė angazhuar nė diskutimet pėr zgjedhjet.

 

Deri tani, do ta klasifikonit votėn si tė lirė dhe tė ndershme?

 

Ajo ēka mund tė them ėshtė se qeveria, partitė e koalicionit, institucionet qė varen nga qeveria, pra, ato ēka kanė lidhje me qeverinė, kanė faktuar vullnet tė plotė pėr zgjedhje tė lira dhe tė ndershme. Procesi nuk ka pėrfunduar, sepse janė nė numėrim mijėra qendra votimi dhe shpresoj qė tė vazhdojnė nė kėtė mėnyrė. Por, ne faktuam vullnetin dhe nuk ka patur as edhe njė incident madhor. Mos harroni se, nė zgjedhjet e kaluara, ėshtė ekzekutuar komisioneri nė qendrat e votimit dhe ėshtė llogaritur ai rezultat.

 

Zoti Berisha, keni patur nė kėto orė tė fundit takime me diplomatė ose me pėrfaqėsues tė vėzhguesve ndėrkombėtarė, nėse mund tė na bėni me dije ndonjė vlerėsim tė tyre, paraprak pėr zgjedhjet?

 

Jo, nuk mund tė bėj asnjė lloj vlerėsimi tė tyre, paraprak mbi zgjedhjet, sepse ata janė duke vėzhguar. Unė dua t’i falėnderoj pėrzemėrsisht, sepse absolutisht, me praninė e tyre, dhanė kontribut shumė tė ndjeshėm. Kanė qenė nė ēdo vend, ku janė numėruar dhe po numėrohen votat dhe po vėzhgojnė. Unė kam vetėm falėnderim pėr ta.

 

Ju thoni se u faktua vullneti i mazhorancės dhe i qeverisė pėr zgjedhje tė lira dhe tė ndershme, por nuk e klasifikoni ende procesin si tė tillė. A mund ta sqaroni mė mirė kėtė?

 

Jo, sepse sė pari, tė tillė nuk e klasifikon qeveria. Klasifikime tė tilla duhet tė bėjnė institucione tė tjera dhe jo qeveria. Qeveria punon, zotohet, qeveria ėshtė aktor nė zgjedhje dhe siē jeni nė dijeni, ēfarė ka qenė e varur nga qeveria dhe e lidhur me tė, ka funksionuar nė pėrputhje me ligjet e vendit, tė cilat pėrcaktojnė mėnyrėn e zhvillimit tė zgjedhjeve tė lira dhe tė ndershme. Vlerėsimi pėrfundimtar iu takon tė tjerėve. Rasti i Kombinatit ishte rast shumė i shėmtuar, por nuk ishte vullnet i qeverisė, as i forcave politike.

 

A do tė kėrkoni pavlefshmėri nė kėtė zonė?

 

Kjo ėshtė gjė tjetėr. Se ēfarė do tė bėjė Partia Demokratike dhe vetė kandidati ėshtė realisht problem tjetėr. Por e rėndėsishme ėshtė qė u dėshmua vullnet i kristaltė dhe tė jeni tė sigurt qė, nė mėnyrė tė padiskutueshme, unė kėtė kam patur si qėllim tė parė dhe mė madhor.

 

Zoti Berisha, nėse mund tė jeni pak mė i qartė, ēfarė keni parasysh me zgjedhje tė lira dhe tė ndershme, pasi ndryshimi shumė i madh ėshtė qė nuk patėm incidente serioze, por, po krahas kėsaj?

 

Jo vetėm incidente serioze, por nuk ka patur presione. Asnjė nga agjencitė qė varen nga qeveria nuk ka treguar asnjė lloj anėsimi. Televizioni Publik Shqiptar ėshtė kuotuar siē i takon, me dinjitet, dhe kjo pėr mua ėshtė shumė e rėndėsishme. Tė jeni tė sigurt se kjo ka qenė kėrkesė e prerė e qeverisė. Qeveria pėrballoi zgjedhjet mė tė kushtueshme nė historinė e vendit, nė kuptimin e financave, sepse ka 13 komisionerė qė do tė paguhen nė ēdo qendėr votimi. Ndėrsa moralisht, kėto zgjedhje absolutisht janė tė vlerėsuara si mė tė mirat dhe ėshtė absolutisht ajo qė pret Shqipėria dhe ēdo shqiptar.

Edhe njėherė, dua t’ju them se asgjė mė lėnduese pėr mua nuk ka, sesa energjitė qė shoqėria, sė cilės unė i pėrkas, ka shpenzuar gjatė kėtyre viteve pėr procesin zgjedhor. Shpresojmė qė tė mbyllet i gjithė procesi kėshtu qė ta realizojmė, ashtu siē e meriton pjekuria e qytetarėve, sepse kjo qė ndodhi, ėshtė pjekuri e qytetarėve.

 

Si do t’i komentonit raportet e njėpasnjėshme tė disa organizatave joqeveritare, tė kryesuara nga ish-kryetari i KQZ-sė, Ilirian Celibashi?

 

Unė nuk po komentoj para jush as raportet e shtabeve tė mia, elektorale. Unė kėtu nuk jam pėr tė komentuar rezultatet. E theksova se fitorja e parė, mė e rėndėsishmja, u arrit. E dyta ėshtė nė numėrim e sipėr, tė presim rezultatin. Tė jeni tė sigurt se nuk do tė mė mungojė as dėshira, as vullneti, as gatishmėria pėr tė komentuar dhe tė dytėn.

 

Zoti kryeministėr, a do tė ketė njė analizė tė thellė nga ana e mazhorancės nė lidhje me rezultatin, cilido qoftė ai?

 

Analiza e parė e mazhorancės ėshtė zgjedhja e lirė dhe e ndershme. Pėrsa i pėrket analizės sė dytė, secila parti politike do tė bėjė analizėn e vet dhe kjo ėshtė gjėja mė normale.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 SPECIALE

 

 

Publikohet raporti paraprak i Misionit Ndėrkombėtar tė Vėzhguesve

 

“Mungesa e angazhimit konstruktiv

pėr reformėn zgjedhore, solli probleme”

 

“Kjo u theksua nga njė vendim i opozitės pėr tė mos marrė pjesė fillimisht nė proces. Mungesa e angazhimit konstruktiv nga partitė politike ēoi nė bllokim. Kjo ringjalli shqetėsime tė mėparshme

mbi vullnetin e partive pėr tė siguruar qė zgjedhjet tė zhvillohen nė pėrputhje me standardet

ndėrkombėtare pėr zgjedhje demokratike”

 

Ndryshimet e bėra nė Kodin Zgjedhor pas marrėveshjes sė 13 janarit dhe periudha e gjatė e obstruksionizmit qė ushtroi Partia Socialiste pėr tė mos patur zgjedhje nė kohėn e duhur, kanė bėrė qė kėto zgjedhje tė vlerėsohen nga vėzhguesit ndėrkombėtarė si njė tjetėr mundėsi e humbur.

“Megjithėse zgjedhjet pėr organet e qeverisjes vendore tė 18 shkurtit siguruan kushtet pėr njė garė konkurruese, ato ishin njė tjetėr mundėsi e humbur pėr Shqipėrinė pėr tė zhvilluar zgjedhje plotėsisht nė pėrputhje me angazhimet e OSBE-sė, angazhime tė Kėshillit tė Evropės dhe standarde tė tjera, ndėrkombėtare pėr zgjedhje demokratike.

Partitė politike nuk respektuan pėrgjegjėsitė e

konsiderueshme qė iu ishin dhėnė nga ligji”, - theksohet nė deklaratėn e pėrbashkėt tė Misionit tė Vėzhguesve. Mė poshtė theksohet se, mungesa e angazhimit konstruktiv tė partive ēoi nė bllokim. “Megjithėse dita e zgjedhjeve ishte pėrgjithėsisht e qetė, votimi u shėnua nga mangėsi proceduriale dhe nė disa vende nga tensioni. Mjedisi zgjedhor u shėnua nga pasiguri dhe mungesė besimi midis aktorėve kyē nė zgjedhje, veēanėrisht nė periudhėn para marrėveshjes sė 12 janarit, qė synonte tė rifillonte procesin e bllokuar.

Kjo u theksua nga njė vendim i opozitės pėr tė mos marrė pjesė fillimisht nė proces. Mungesa e angazhimit konstruktiv nga partitė politike ēoi nė bllokim. Kjo ringjalli shqetėsime tė mėparshme

mbi vullnetin e partive pėr tė siguruar qė zgjedhjet tė zhvillohen nė pėrputhje me standardet

ndėrkombėtare pėr zgjedhje demokratike”, - theksuan vėzhguesit. “Shqipėria vazhdon tė mos ketė njė sistem tė besueshėm tė gjendjes civile dhe tė identifikimit dhe as njė sistem tė njėtrajtshėm adresash. Kjo shkaktoi, edhe njėherė, mosmarrėveshje pėr hartimin e listave tė zgjedhėsve dhe identifikimin e zgjedhėsve nė qendrat e votimit. Derisa kėto sisteme tė implementohen plotėsisht, zgjedhjet nė Shipėri do tė pėrballen me vėshtirėsi tė tilla. Kėrkohet pėrpjekje e vendosur nga ana e autoriteteve shqiptare, pėrfshirė mbėshtetje tė gjerė nga partitė politike, para zgjedhjeve pėr Kuvendin qė priten nė vitin 2009-tė. Partitė politike duhet tė heqin dorė nga keqpėrdorimi i kėsaj ēėshtjeje nė debatet e tyre, politike”, - vlerėsohet nė deklaratė. Ndėrkohė, vėzhguesit thonė se pėrgjithėsisht, kandidatėt dhe partitė politike mundėn tė regjistroheshin pa pengesa dhe ishin nė gjendje t’i tejēonin lirshėm elektoratit pikėpamjet e tyre. Nė pėrgjithėsi, mediat e pasqyruan nė mėnyrė tė balancuar fushatėn, e cila u mbizotėrua nga ēėshtje me domethėnie kombėtare mė tepėr se ēėshtje politike, lokale. Konkurrenca e vėrtetė ishte e dukshme dhe zgjedhėsit ishin nė gjendje tė informoheshin pėr tė zgjedhur midis mundėsive tė shumta konkurruese.

“Sidoqoftė, gjatė javės, para ditės sė zgjedhjeve, toni i fushatės degjeneroi pėr shkak tė sulmeve tė personalizuara karshi garuesve kryesorė. Gjithashtu, u vėrejtėn njė numėr i vogėl incidentesh tė dhunshme. Dita e zgjedhjeve ishte pėrgjithėsisht e qetė. Megjithatė, kjo u eklipsua nga mangėsi proceduriale dhe me raste nga tensione. Duket se mangėsitė ishin pjesėrisht rrjedhojė e aspekteve tė ndryshimeve tė 13 janarit, nė pjesėn mė tė madhe nevoja pėr njė regjistėr tė posaēėm pėr certifikatat e lindjes. Nė njė pėrqindje domethėnėse prej 13 pėr qind tė Qendrave tė Votimit (QV) tė vizituara, kėto regjistra nuk ishin siguruar. Vonesa nė procedurat e hapjes u vėzhguan shpesh dhe rreth 75 QV-ve nuk u hapėn. Boja e dukshme, e pėrdorur pėr tė shenjuar zgjedhėsit, ngriti polemika. Nė njė pėrqindje tė lartė prej 31 pėr qind tė QV-ve, pati votim nė grup. Nė Tiranė, ngjyra tė ngjashme tė fletėve tė votimit pėr zgjedhje tė ndryshme mund tė kenė ēuar nė pėshtjellim. Ndėrkohė qė transferimi i materialeve zgjedhore nė qendrat e numėrimit tė votave u duk se u bė sipas rregullave, vėzhguesit vėrejtėn se vetė numėrimi i votave ėshtė zhvilluar me ngadalėsi. Deri nė orėn 12.00 tė datės 19 shkurt, KQZ-ja nuk kishte publikuar rezultate paraprake nė faqen e saj tė internetit. Organizatat e pėrfaqėsuara nė MNVZ qėndrojnė tė gatshme tė vazhdojnė mbėshtetjen e tyre pėr pėrpjekjet e autoriteteve shqiptare, partive politike dhe shoqėrisė civile pėr pėrmirėsimin e procesit zgjedhor nė Shqipėri, nė pėrputhje me angazhimet e OSBE-sė dhe standardeve tė tjera, ndėrkombėtare pėr zgjedhje demokratike”, - pėrfundojnė konkluzionet e vėzhguesve ndėrkombėtarė.

 

 

Nė pėrgjithėsi, zhvillimet pozitive pėrfshijnė:

 

- Kuadri ekzistues, ligjor siguron nė njė masė tė madhe njė bazė pėr zhvillimin e zgjedhjeve demokratike, nėse zbatohet nė mirėbesim. Ndryshimet e miratuara mė 13 janar 2007-tė trajtuan njė numėr rekomandimesh tė mėparshme tė OSBE/ODIHR-it.

 

- Deri tani, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ), ishte nė gjendje tė manaxhonte procesin zgjedhor nė njė masė tė madhe nė pėrputhje me ligjin, pavarėsisht afateve tė ngjeshura, ligjore dhe mjedisit tė pasigurt.

 

- Procesi i pėrditėsimit tė listave tė zgjedhėsve, ndonėse i ngutur nė njė numėr njėsish tė qeverisjes vendore (NJQV), ishte pėrgjithėsisht i kėnaqshėm.

 

- Mbi 1 000 kandidatė pėr kryetarė tė NJQV-ve dhe mbi 6 000 lista pėr kėshilla u regjistruan nė 384 NJQV, nė njė proces tė pėrgjithshėm, pėrfshirės.

 

- Si KQZ-ja ashtu edhe Kolegji Zgjedhor i kanė trajtuar ankimet dhe apelimet deri tani nė mėnyrė transparente dhe profesionale.

 

- Mediat iu dhanė zgjedhėsve informacion tė gjerė mbi zgjedhjet, si para, ashtu edhe gjatė periudhės zyrtare tė fushatės.

 

 

Mangėsi, pėrfshirė disa qė rrjedhin nga ndryshimet e 13 janarit, u vėrejtėn si mė poshtė:

 

- Ndryshimet e 13 janarit sollėn dispozita tė reja, kalimtare pėr identifikimin e zgjedhėsve. Ndonėse kėto dispozita kishin pėr synim forcimin e integritetit tė procesit, ato kanė, gjithashtu, potencialin pėr t’iu mohuar zgjedhėsve tė drejtėn e votės.

 

- Certifikatat e lindjes, si mjet identifikimi pėr zgjedhėsit, mbetėn njė ēėshtje e debatuar. Pėrpjekjet pėr tė zgjidhur situatėn ēuan nė miratimin e procedurave qė provuan qė tė ishin tė

rėnda pėr zyrat e Gjendjes Civile (ZGJC), komisionet e qendrave tė votimit (KQV) dhe

zgjedhėsit.

 

- Dispozita tė veēanta pėr identifikimin e emigrantėve si nė listat e zgjedhėsve, ashtu edhe nė ditėn e zgjedhjeve ishin diskriminuese, lejonin vend pėr abuzime dhe mund tė kenė ēuar nė

mohimin e sė drejtės sė votės pėr zgjedhėsit.

 

- Ngritja e vonė dhe disa herė e paplotė e administratės zgjedhore, pėrfshirė dy anėtarėt e rinj tė KQZ-sė, ndikoi negativisht mbi procesin, veēanėrisht nė mungesė tė mekanizmave alternativė pėr plotėsimin e vendeve bosh, nė rast se partitė nuk ushtrojnė tė drejtėn e tyre pėr tė propozuar anėtarė pėr komisionet e nivelit tė dytė dhe tė tretė.

 

- Mundėsia pėr rirenditje tė kandidatėve pėr kėshilltarė pas votimit kufizon transparencėn.

 

- Nė pak raste, kandidatėt qė u pėrpoqėn tė regjistrohen si tė pavarur, u duk tė kenė hasur pengesa tė pajustifikuara.

 

 

Pėrfundime pėr ditėn e zgjedhjeve

 

- Pėrgjithesisht, vėzhguesit e MNVZ-sė e karakterizuan procesin e votimit si ‘keq’ apo ‘shumė keq’ nė 10 pėr qind tė Qendrave tė Votimit

(QV) tė vizituara. Ankime zyrtare u paraqitėn nė 6 pėr qind tė QV-ve tė vizituara. Nė njė pėrqindje domethėnėse prej 13 pėr qind tė QV-ve tė vizituara, regjistri i posaēėm pėr certifikatat e lindjes nuk ishte dėrguar. Kjo u duk tė ishte kryesisht pėr shkak tė pasigurisė se kush ishte pėrgjegjės pėr t’i dėrguar. Nė disa QV, kjo pengoi procesin e votimit. Aty ku kishte kopje tė regjistrit tė posaēėm, nė disa raste nuk pėrdorej; pėr shembull nė Njėsinė Bashkiake 7 nė Tiranė, Kamėz, Gjirokastėr, Berat dhe Poliēan. Nė 20 pėr qind tė QV-ve tė vėzhguara, certifikatat e lindjes

nuk u kontrolluan me regjistrin e posaēėm dhe nė 29 pėr qind, ato nuk u mbajtėn nga KQV-ja.

 

- Pjesa mė e madhe e ZGJC-ve tė vizituara menjėherė para dhe gjatė ditės sė zgjedhjeve ishin hapur dhe nė 49 pėr qind tė tyre, njė numėr i madh shtetasish ishin duke pritur pėr tė marrė certifikatė lindjeje. Vėzhguesit e MNVZ-sė vėrejtėn mungesė njėtrajtshmėrie nė lidhje me orarin e punės sė

ZGJC-ve nė ditėn e zgjedhjeve. Partitė politike pretenduan abuzim me certifikatat nė disa NJQV. Nė 34 pėr qind tė QV-ve tė vėzhguara, zgjedhėsit u kthyen mbrapsht, pėr shkak se emrat e tyre nuk

ishin nė listat e zgjedhėsve. Megjithatė, numri i njerėzve tė prekur nga kjo ishte i vogėl nė pothuajse tė gjitha rastet.

 

- Njerėzit e shėnuar si emigrantė nė listat e zgjedhėsve nuk hasėn probleme tė pajustifikuara nė votim.

 

- Boja e dukshme, e pėrdorur pėr tė shenjuar votuesit ishte nė qendėr tė polemikave, ku kishte pretendime se ajo mund tė fshihej lehtė. Nė 20 pėr qind tė QV-ve tė vizituara, zgjedhėsit u kontrolluan rrallė ose asnjėherė pėr gjurmė tė bojės, dhe nė 11 pėr qind , boja u aplikua rrallė ose asnjėherė.

 

- Pjesa mė e madhe e QV-ve ku u vėzhgua hapja e votimit, disa herė u hapėn me vonesa tė konsiderueshme; kjo u duk se erdhi pėr shkak tė mbėrritjes me vonesė apo tė paplotė tė materialeve zgjedhore apo emėrimit me vonesė tė anėtarėve tė KQV-ve, disa prej tė cilėve nuk u emėruan deri nė mbrėmjen pararendėse. Rreth 75 QV nuk u hapėn fare.

 

- Nė Njėsinė Bashkiake 1 nė Tiranė, kryetari ndryshoi numrin e QV-ve pas afatit ligjor; si rrjedhojė, KQV-tė morėn listat e gabuara tė zgjedhėsve dhe sasinė e gabuar tė fletėve tė votimit.

 

- Vėzhguesit raportuan tension apo rrėmujė nė 7 pėr qind tė QV-ve tė vizituara, si dhe raste tė izoluara dhune. Persona tė paautorizuar ndėrhynė nė proces nė 4 pėr qind tė QV-ve tė vizituara. Nė 4 pėr qind, persona po ndikonin ose po pėrpiqeshin tė ndikonin mbi zgjedhėsit.

 

- Raste tė trysnisė mbi zgjedhėsit u raportuan nga njė numėr i kufizuar NJQV-shė; pėr shembull Bushat dhe Gruemirė. Nė njė QV nė Bushat, katėr anėtarė tė KQV-sė nga partitė e shumicės u larguan dhe nuk u zėvendėsuan, pasi mbėshtetėsit e Partisė Demokristiane ‘kėrkuan’ tė drejtėn pėr t’i zėvendėsuar.

 

- Votimi nė grup u vėzhgua nė njė pėrqindje tė lartė prej 31 pėr qind tė QV-ve. U raportuan gjithashtu, raste tė izoluara tė votimit pėr tė tjerė apo atij tė shumėfishtė. Mė tej, vėzhguesit vėrejtėn shkelje tė tjera, tė izoluara, por serioze. Nė njė QV nė Poshnjė, njė anėtar i KQV-sė po nėnshkruante nė listėn e zgjedhėsve, kur aty nuk kishte asnjė zgjedhės.

 

- Nė Tiranė, ngjyrat e ngjashme tė disa fletėve tė votimit ēuan nė pėshtjellim dhe mund tė kenė ēuar

nė njė numėr tė konsiderueshėm fletėsh votimi tė hedhura nė kutinė e gabuar tė votimit dhe, pėr

rrjedhojė, tė bėra tė pavlefshme.

 

- Vėzhguesit e partive apo kandidatėve ishin tė pranishėm nė 75 pėr qind tė QV-ve tė vizituara; vėzhguesit vendas, jopartiakė, kryesisht nga ‘Koalicioni i OJF-ve Vendase’ u identifikuan nė 33 pėr qind tė QV-ve. Vėzhguesit i pėrshkruan shumė mjedise tė QV-ve si tepėr tė vogla e tė papėrshtatshme.

 

 

 

 

Flet eurodeputetja gjermane qė vėzhgoi procesin zgjedhor nė Shqipėri

 

Pack: Nuk mund tė ketė zgjedhje tė pėrgjithshme

 

“Nuk do tė kemi zgjedhje tė parakohshme, sepse bashkėsia ndėrkombėtare nuk do ta lejojė njė gjė tė tillė. Nė kushte tė tilla si kėto aktuale, nuk mund tė zhvillohen mė zgjedhje. Duhet tė pėrmbushen tė gjitha kriteret e nevojshme”

 

Nė njė intervistė ekskluzive me DW-shqip, eurodeputetja gjermane, Doris Pack, e cila sapo u kthye nga Shqipėria, tregon se bashkėsia ndėrkombėtare nuk ėshtė ende e kėnaqur me procesin zgjedhor dhe se zgjedhjet lokale ishin njė shans i humbur pėr Shqipėrinė, qė t“i dėshmonte Evropės se ėshtė nė gjendje t“i pėrmbushė kriteret e duhura pėr tė zhvilluar zgjedhje demokratike.

 

Sapo u larguat nga Tirana. Jeni e kėnaqur me zhvillimin e zgjedhjeve nė Shqipėri?

 

Po, nė fakt ato u zhvilluan si gjithmonė jo krejtėsisht pa gabime. Por, kėtė radhė, pėr herė tė parė lista e votuesve nuk ishte nė qendėr tė kritikės. Vetė zgjedhjet u zhvilluan pak a shumė nė mėnyrė tė rregullt, por problematike ishin javėt e muajt para kėtyre zgjedhjeve dhe mendoj se tani tė gjithė e kuptuan mesazhin se nuk mund tė ketė zgjedhje, pa pasur njė letėrnjoftim apo pasaportė. Gjithashtu, duhet ta kenė kuptuar se ekziston njė regjistėr, ku janė shėnuar tė gjithė emrat. Pa i kuptuar kėto, ēdo zgjedhje qė do tė zhvillohet nė tė ardhmen, do tė ketė tė njėjtat probleme si nė tė kaluarėn nė Shqipėri. Pra, mendoj se tani humbėn sėrish njė shans tė madh, duke mos e pasur kėtė regjistėr. Por, qeveria ka deklaruar se do ta ndryshojė kėtė gjė.

 

OSBE/ODIHR u shprehėn gjithashtu si ju, se Shqipėria humbi sėrish njė shans me kėto zgjedhje. A ėshtė vėrtet i humbur ky shans? Fundja procesi zgjedhor ishte relativisht i qetė dhe demokratik.

 

Ėshtė njė shans i humbur, sepse politikanėt nuk e mbajtėn fjalėn e dhėnė prej vitesh. Qeveria e kaluar ishte 8 vite nė pushtet dhe nuk ia doli mbanė qė t“i pajiste tė gjithė qytetarėt me letėrnjoftime dhe tė hartonte njė regjistėr me emrat e banorėve. Pa kėto nuk mund tė zhvillohen dot zgjedhje. Prandaj, Shqipėria ka pasur gjithmonė probeme me pasaporta apo certifikata lindjesh, tė falsifikuara. Pėr kėtė e kanė fajin tė gjitha palėt, si qeveria aktuale, ashtu edhe ajo e kaluar.

 

A mendoni se situata do tė ndryshojė, nė rast se opozita i fiton zgjedhjet?

 

Kėto zgjedhje nuk ishin kombėtare, por lokale. Njerėzit votuan pėr kryebashkiakun e kryetarėt e zonave tė tyre, pra, pėr njerėzit qė kryejnė punėn e tyre. Por, jam e sigurt se tani qė nė Tiranė u rizgjodh kryetari i opozitės, Edi Rama, opozita do tė pėrpiqet tė zhvillojė sa mė parė zgjedhje kombėtare. Por mendoj se tė gjithė ata qė mendojnė me kujdes dhe pėrgjegjėsi, duhet ta dinė se nė Shqipėri nuk mund tė zhvillohen dot mė zgjedhje pa u pėrmbushur kriteret qė pėrmenda. Por, sidoqoftė, opozita do tė pėrpiqet tė zhvillojė zgjedhje tė reja, duke marrė si pretekst faktin se nuk arrijnė nė njė konsensus tė pėrbashkėt pėr presidentin, sepse mandati i Alfred Moisiut mbaron sė shpejti dhe deri nė fund tė korrikut duhet tė zgjidhet njė president i ri. Pra, opozita nuk do tė bjerė dakord me qeverinė, sepse vetėm kėshtu duhet tė shpėrbėhet parlamenti. Mė pas, duhet tė zgjidhet njė parlament i ri dhe kėshtu do tė pėrballemi sėrish me tė njėjtėn situatė si tani.

 

Nė rast se do tė zhvillohen zgjedhje tė parakohshme, mendoni se situata nė Shqipėri do tė eskalonte sėrish?

 

Nuk do tė kemi zgjedhje tė parakohshme, sepse bashkėsia ndėrkombėtare nuk do ta lejojė njė gjė tė tillė. Nė kushte tė tilla si kėto aktuale, nuk mund tė zhvillohen mė zgjedhje. Duhet tė pėrmbushen tė gjitha kriteret e nevojshme. Por kėto kritere nuk pėrmbushen dot brenda 3 muajsh. Nevojitet tė paktėn 1 vit apo 1 vit e gjysmė dhe opozita duhet t“ia japė qeverisė kėtė kohė, sepse opozita kishte 8 vite kohė pėr t“i pėrbushur kėto kritere. Prandaj, do tė ishte mirė sikur opozita tė tregohet e matur dhe t“ia lėrė qeverisė aktuale kėtė detyrė. Zgjedhjet e ardhshme do tė vijnė.

 

 

 

 

Komisioneri pėr Zgjerimin, Oli Rehn, komenton zgjedhjet nė Shqipėri

 

Rehn: Partitė tė krijojnė njė klimė besimi

 

Komisioneri pėr Zgjerimin pranė Komisionit Evropian, Oli Rehn, pėrmes njė deklarate ka theksuar nevojėn e bashkėpunimit mė tė mirė mes partive, qė nė zgjedhjet e ardhshme tė mos shfaqet asnjė problem.

Krisztina Nagy, zėdhėnėse e Olli Rehn-it, Komisioner pėr Zgjerimin, ka theksuar se duhet pėrmirėsuar puna pėr reformėn zgjedhore dhe pėr tė gjitha sfidat, me tė cilat po pėrballet vendi ynė. “U vura nė dijeni tė vlerėsimeve paraprake tė Misionit tė Vėzhgimit tė Zgjedhjeve tė OSBE/ODIHR-it pėr zgjedhjet vendore tė mbajtura dje, nė Shqipėri. Nė kėtė vlerėsim, vėrehet se procesi zgjedhor ishte pėrgjithėsisht kompetitiv, por shėnoi edhe njė numėr mangėsish.

Respektimi i parimeve demokratike ėshtė njė angazhim thelbėsor nė kuadrin e Marrėveshjes sė Stabilizim-Asocimit, tė cilėn Shqipėria e ka nėnshkruar nė qershorin e vitit tė kaluar”, - thuhet nė deklaratėn e lėshuar vetėm pak kohė pas publikimit tė raportit tė OSBE/ODIHR-it nė Tiranė pėr vėzhgimin e zgjedhjeve.

“Mangėsitė nė pėrgatitjen dhe mbajtjen e kėtyre zgjedhjeve reflektojnė nevojėn pėr njė bashkėpunim mė tė mirė ndėrmjet partive pėr tė pėrmbushur angazhimet ndėrkombėtare tė Shqipėrisė.

Udhėheqėsit politikė tė Shqipėrisė duhet tashmė tė pėrmirėsojnė punėn e pėrbashkėt pėr reformėn zgjedhore, si edhe pėr sfidat e shumta tė reformave, me tė cilat pėrballet Shqipėria nė procesin e integrimit nė Bashkimin Evropian”, - pėrfundon deklarata.

 

 

 

 

 

 

 

 

KOMENTE

 

Heshtja e ekspertėve

 

Mehmet Kraja

 

Ekipi i Unitetit, siē quhet pjesa e ekipit negociator pėr statusin e Kosovės, qė pėrbėhet nga liderėt institucionalė dhe partiakė, pas shpalljes sė dokumentit tė Ahtisaarit, ka marrė pėrsipėr pothuajse gjithė barrėn e komunikimit me opinionin, pėrfshirė shpjegimet, arsyetimet, propagandėn, pra, ēdo gjė. Nga njėra anė, njė pėrgjegjėsi e kėtillė ėshtė njė gjė e mirė, sepse, ndoshta pėr herė tė parė te ne, liderėt tanė, politikė, qė zakonisht jemi mėsuar t’i shohim si tė paqėndrueshėm dhe tė lėndueshėm nė komunikim, i dalin pėrballė elektoratit dhe popullit tė vet dhe i thonė atė qė mendojnė se duhet t’i thuhet. Por, nga ana tjetėr, ky mbulim i plotė i hapėsirės mediale nga liderėt, ka bėrė qė njė pjesė tjetėr e ekipit negociator, ku bėjnė pjesė tė ashtuquajturit ekspertė tė fushave tė ndryshme, tė tėrhiqet me njė anė dhe tė bėjė sikur asgjė nuk po ndodh. Pėr pasojė, paraqitjet e tyre, publike janė shumė tė rralla, pėr tė mos thėnė se mungojnė fare, nė njė kohė qė dokumenti i Ahtisaarit i ka mungesat mė tė mėdha pikėrisht nė ato pjesė, kapituj e anekse, ku ka qenė i domosdoshėm angazhimi i tyre. Po tė bėhej njė ndarje logjike e punėve, liderėt politikė do tė duhej tė merrnin pėrsipėr shpjegimet pėr pjesėn politike tė dokumentit, kurse mė tej, anekset pėr dispozitat kushtetuese, pėr tė drejtat e komuniteteve, pėr decentralizimin, pėr sistemin gjyqėsor, pėr trashėgiminė kulturore dhe fetare, pėr borxhin ndėrkombėtar, pėr pronat dhe arkivin, pėr sigurinė etj., do tė duhej t’i shpjegonin dhe arsyetonin ekspertėt e fushave pėrkatėse, tė cilėt kanė qenė tė pėrfshirė nė kėtė proces. Ē’ėshtė e vėrteta, i ashtuquajturi Ekip i Unitetit ka pėrgjegjėsinė kryesore pėr mėnyrėn si janė formuar dhe si kanė funksionuar kėto grupe ekspertėsh, sepse ai ka pasur prerogativa tė plota, por ajo qė tani duket si fshehje e ekspertėve pas politikės, lė shije shumė tė keqe. Nėse ata vėrtet janė ekspertė dhe, nėse nė procesin e negociatave kanė bėrė vėrtet punė ekspertėsh, as ekipi i unitetit nuk ka pasur nevojė t’i fshehė dhe t’iu krijojė alibi politike, por as atyre vetė nuk iu ėshtė dashur ta luajnė rolin e strucit.

Ta marrim si shembull trashėgiminė kulturore. Pėrveē udhėheqėsit tė kėtij grupi, qė herėpashere ėshtė paraqitur publikisht, kryesisht me shpjegime politike (sepse edhe vetė ėshtė i kėsaj provenience), asnjėherė nuk mė ka rėnė rasti tė lexoj, tė shoh apo tė dėgjoj ndonjė pjesėtar tė kėtij grupi, as gjatė procesit dhe as tani, nė pėrfundim tė tij. Madje, opinioni kulturor i Kosovės nuk e di kush janė kėta njerėz, nėse janė bėrė emrat e tyre publikė ose jo. Po edhe sikur tė jenė bėrė publikė, pėrse tani fshihen dhe nuk bėhen tė gjallė? Ku janė ata? Pėrse ndonjėri prej tyre nuk del tė thotė se ne, ekspertėt e trashėgimisė kulturore, pėr ēėshtjen e zonave tė sigurisė, ta zėmė, kemi pasur kėtė dhe kėtė qėndrim, tė cilin e kemi mbrojtur me kėto dhe kėto argumente...? Ose, qė ėshtė e zakonshme nė punėn e ekspertėve, tė thonė se unė, si ekspert i kėsaj fushe, nuk kam qenė dakord pėr kaq zona, apo pėr njė shtrirje tė tillė tė tyre, sepse koncepti bashkėkohor i mbrojtjes sė trashėgimisė kulturore dhe dija ime pėr tė, sikundėr edhe integriteti im, profesional, nuk mė lejon tė pranoj pa kundėrshtim publik njė qasje tė kėtillė joprofesionale ndaj kėsaj problematike. Tė thotė, pastaj, se ky politizim i skajshėm i trashėgimisė kulturore qėndron nė kolizion me praktikat e sotme tė mbrojtjes sė saj nė botėn e civilizuar. Ose tė dalė nė anėn tjetėr, dhe tė thotė, qartė dhe pa ekuivoke, se e ka mbėshtetur dhe e mbėshtet konceptin e zonave tė sigurisė dhe se pėr formimin dhe funksionimin e tyre sjell kėto argumente: njė, dy, tre... Ku janė, tani, kėta ekspertė qė, bie fjala, nuk janė nė gjendje ta thonė asnjė fjalė pėr atė qė deklaruan publikisht pėrfaqėsuesit e Kishės Katolike tė Kosovės? E kanė ditur ata, ta zėmė, se nė njė komunė tė ardhshme me shumicė serbe, gjendet kjo apo ajo kishė katolike, tė cilėn serbėt e identifikojnė si shqiptare dhe se nė tė shkuarėn e kanė rrėnuar “nė mėnyrė institucionale”, kurse nė tė ardhmen mund t’ia zhdukin gjurmėt “nė mėnyrė popullore”? Ose, si mund tė kalojė pa njė shpjegim adeguat pėrfshirja e kompleksit memorial tė Isa Boletinit nė zonėn mbrojtėse tė kishės sė ish-ēipēinjve tė tij, serbė? Apo, barazimi qė bėhet ndėrmjet Institutit pėr Mbrojtjen e Monumenteve tė Kosovės nė Prishtinė me Institutin (paralel, serb) pėr Mbrojtjen e Monumenteve nė Leposaviē? Opinioni i Kosovės nuk mund tė injorohet deri nė atė shkallė, sa mos tė meritojė njė shpjegim.

Nėse ekziston njė i tillė, natyrisht...

 

PROTEKTORPAVARĖSI NĖ AHTISARISTAN

 

 

Milazim KRASNIQI

 

Drafti qė solli nė Prishtinė Marti Ahtisari vazhdon tė komentohet e tė vlerėsohet pothuajse nga tė gjithė dhe me tė njėjtin pasion, me tė cilin komentohen e vlerėsohen ndeshjet e futbollit. E veēanta e kėtyre debateve ėshtė se duket qė tė gjithė pjesėmarrėsit nė debate, nė tė vėrtetė kanė edhe tė drejtė: edhe ata qė janė nė favor tė kėtij draftdokumenti, si edhe ata qė janė kundėr tij. Por, tė gjithė kanė tė drejtė vetėm pjesėrisht. Kjo pėr shkak tė vetė dokumentit tė Marti Ahtisarti, i cili ėshtė i pjesėrishėm dhe ofron zgjidhje tė pjesėrishme. Prandaj, ata qė kėrkojnė anėn e tij, tė mirė, e gjejnė dhe ata qė kėrkojnė anėn e tij, tė dobėt, e gjejnė me lehtėsi.

A ėshtė kjo mjeshtria diplomatike e radhės e ndėrmjetėsuesit veteran nga Finlanda, apo ėshtė diēka mė shumė?

Kriza e Kosovės ėshtė sė paku njėzet e katėr vjet mė e vjetėr sesa mosha edhe ashtu mjaft e shtyrė e Marti Ahtisarit. Kjo krizė shqiptaro-serbe, gati njėshekullore, ka njohur ashpėrsime dhe zbutje, por kurrė nuk ėshtė shuar plotėsisht. Shqiptarėt dhe serbėt kanė aspirata tė kundėrta nė tė njėjtėn tokė. Serbėt qė nga tetori i vitit 1912, kur kanė hyrė nė Kosovė si agresorė, janė munduar ta zgjidhin nė mėnyrėn e tyre, tė preferuar, me vrasje masive, me dėbime tė dhunshme tė shqiptarėve, me kolonizime me sllavė dhe me spastrime etnike. Edhe pėrkundėr pasojave tė rėnda qė iu kanė shkaktuar shqiptarėve, ata nuk kanė pasur sukses ta ndryshojnė epilogun demografik qė ka rezervuar pėr kėtė vend nėna shqiptare (po t’i referohemi shqetėsimit tė vjetėr tė Vasa Ēubrilloviēit). Ndėrsa, shqiptarėt kanė organizuar kundėrpėrgjigjet e veta, tė herėpashershme me rebelime e madje edhe mė njė luftė tė armatosur, por nuk kanė arritur t’i mundin serbėt. Iu ėshtė dashur ndihma e komunitetit ndėrkombėtar. Rrjedhimisht, komuniteti ndėrkombėtar qė intervenoi nė vitin 1999-tė, tash tetė vjet, ėshtė ndėrmjetėsi dhe arbitri i kėtij konflikti tė pėrgjakshėm, i cili vetėm falė komunitetit ndėrkombėtar, mbahet i fashitur. Po tė ndodhte tėrheqja e prezencės ushtarake dhe politike nga Kosova, konflikti do tė riniste menjėherė dhe Kosova do tė shndėrrohej nė kasaphanė, duke e futur nė jostabilitet mbarė Ballkanin Perėndimor. Prandaj, zgjidhja e pjesėrishme qė ka skicuar Marti Ahtisari, nuk ėshtė njė “gjetje diplomatike”, por ėshtė vetėm mbarėshtrim i njė ekuacioni tė rėndė, sipas tė cilit duhet tė gjendet zgjidhja graduale pėr kėto tė njohura: Kosova nuk pranon nė asnjė mėnyrė qė tė mbahet e lidhur me Serbinė, Serbia nė asnjė mėnyrė nuk e pranon pavarėsinė e Kosovės dhe komuniteti ndėrkombėtar nė asnjė mėnyrė nuk dėshiron qė rajoni tė rikthehet nė gjendjen e luftėrave tė pėrgjakshme. Prej kėsaj rezulton se Kosova ėshtė e vendour qė tė ndahet definitivisht nga Serbia, por nuk ka qenė e aftė tė ēlirohet vetė dhe nė kėtė fazė, as nuk ėshtė e aftė tė funksionojė si shtet i pavarur e t’i integrojė paqėsisht serbėt, Serbia ėshtė e vendosur ta mbajė Kosovėn, por kjo ėshtė e pamundur kur ka njė qėndrim tė sedimentuar, armiqėsor ndaj shqiptarėve dhe as qė ka njė ofertė normale pėr ta. Pėr kėto shkaqe, Marti Ahtisari ka hartuar njė dokument qė ėshtė mė i vėshtirė pėr t’u zbatuar, sesa ngasja nė atė moshė tė tij e biēikletės mbi njė litar tė kacavarur.