EDITORIAL

E majta s’mund tė kundėrshtojė veten

Ēelo Hoxha

Opozita duhet tė heqė dorė nga gjėrat e vogla.

Reagimi i disa deputetėve tė majtė pas votimit tė disa kolegėve nė favor tė ministrave tė rinj tė qeverisė ishte njė ekzagjerim, i cili vetėm se ushqeu mediat me dramė pėr faqet e para.

Vota e tė majtėve pėr ministrat faktikisht nuk kishte asnjė vlerė. Miratimi i njė ministri nė parlament kėrkon minimalisht 71 vota, ēdo votė mė tepėr nuk luan asnjė rol me pėrjashtim zmadhimit tė buzėqeshjes sė personit qė votohet; votat minimale, madje edhe mė shumė, e djathta i zotėronte e vetme.

Nga ana tjetėr, pati edhe deputetė tė majtė qė, nė fjalimet e tyre, kėrkuan dorėheqjen e kryeministrit. Kjo s’ka asgjė tė keqe, ėshtė e drejta e tyre ta kėrkojnė njė gjė tė tillė nė ēdo sekondė qė ata janė nė opozitė, por nuk ėshtė e logjikshme qė brenda shumė pak ditėsh ata tė dalin kundėr vetes kaq dukshėm.

Nė asamblenė e PS-sė javėn qė shkoi pati njė frymė tjetėr nė lidhje me bashkėpunimin e opozitės me qeverinė dhe zgjedhjet e parakohshme.

Nė atė mbledhje kryetari i PS-sė paraqiti njė pakt me pesė reforma drejtuar qeverisė dhe, nė qoftė se “pala tjetėr” iu pėrgjigjej pozitivisht kėtyre reformave, atėherė kėrkesa e opozitės pėr zgjedhje tė parakohshme largohej nga horizonti.

Pavarėsisht nėse fiton politikisht pikė apo jo opozita, nė rast se qeveria punon mirė, hedhja e sinjaleve pėr njė klimė politike mė tė qetė ėshtė pozitive. Dhe ishte e natyrshme, pas zgjedhjeve lokale as kryebashkiaku i Tiranės dhe as kryeministri nuk do tė fitojnė gjė nga njė konflikt i mundshėm, politik mes partive qė ata drejtojnė. Si kryetarė tė dy ekipeve qeverisėse, njėri nė bashki e tjetri nė qeveri, ata kanė edhe shumė punė tė tjera pėr tė bėrė e kėto nuk mund tė bėhen mirė duke harxhuar energji nė konflikte tė sajuara nga hiēi.

Zgjedhja e presidentit nuk mund tė shihet nga opozita si njė mundėsi pėr tė ndėshkuar kundėrshtarin me ēdo mėnyrė. Meqenėse mazhoranca nuk ka votat e duhura pėr presidentin, kjo do tė thotė qė opozita tė jetė nė gjendje tė shkaktojė krizė presidenciale, nė ēdo rast qė do t’i jepet mundėsia. Tani Rama i ka forcuar seriozisht pozitat brenda tė vetėve dhe i duhet qė, si lider, tė dalė nga kornizat e lokales. Pastaj, reformat qė opozita kėrkon tė bėhen nga qeveria, nuk mund tė marrin fund deri ditėn e zgjedhjes sė presidentit, gjė qė do tė thotė se, nė qoftė se ata e ēojnė vendin drejt zgjedhjeve tė reja, qeveria do tė lėrė nė mes, pikėrisht ato reforma qė kėrkon opozita tė realizohen.

Nga ana tjetėr, opozita nuk duhet tė dalė kundėr vetes kaq shpesh. Edhe nė fjalimin qė Rama mbajti nė asamblenė e PS-sė, njė tendencė e tillė u vu re. Njėra nga pikat e paktit tė PS-sė, drejtuar qeverisė me kėtė fjalim, ishte reforma nė drejtėsi, dhe nga ana tjetėr, brenda kėtij fjalimi, Rama kundėrshtonte veten. “Mė lejoni tė nėnvizoj se, shqiptarėt e kanė njė President tė Republikės dhe se, besoj, jemi tė gjithė nė mendje, se kemi njė president qė meriton konsideratėn tonė, mė tė lartė”, - u shpreh ai.

Socialistėt kanė tė drejtė qė i kėrkojnė qeverisė reformė nė drejtėsi, por, nga ana tjetėr, nuk duhet tė harrojmė se presidenti ėshtė kreu i Kėshillit tė Drejtėsisė. Reforma ligjore ėshtė tjetėr gjė, por reforma njerėzore nė drejtėsi duhet tė fillojė nga kreu i Kėshillit tė Drejtėsisė dhe kėsaj opozita s’ka si t’i shmanget tashmė qė e ka kėrkuar me dėshirė reformėn. Ndėrsa propozimi i presidentit tė ri, sipas pėrvojės, opozita e di qė ėshtė e drejtė e mazhorancės, njė e drejtė qė ajo e shfrytėzoi, kur ishte mazhorancė dhe zgjodhi presidentin e sotėm.

Pa pronėsi publike nuk ka zhvillim tė qėndrueshėm

Alban Bala

Njė miku im, i cili drejton njė gazetė nė Tiranė, provoi nė njė prej kėtyre ditėve tė mos vinte nė faqen e parė asnjė lajm nė lidhje me debatin pėr presidentin e ardhshėm. Po ashtu, nė titullin e madh ai vendosi tė shpaloste njė temė sociale me interes tė gjerė, por jo njė ēėshtje grupi si pensionet e ushtarakėve apo matura shtetėrore. Vendosi tė sillej si perėndimor me numrin e tij tė gazetės, e cila atė ditė nuk shiti dot mė shumė se 60% tė tirazhit tė zakonshėm. Blerėsi spontan, 40% e blerėsit potencial tė shtypit, nuk pranoi ta blejė gazetėn.

I dėshpėruar miku im vendosi t’i rikthehej metodės sė vjetėr, t’i shiste publikut tė tij tema qė nuk ofrojnė asnjė rol pėr lexuesit, shumė larg jetės sė tyre, tė pėrditshme, njė tematikė, ku blerėsi i medias ėshtė pasivisht konsumator dhe kaq. Sa ka nė dorė njė qytetar tė flasė apo tė ndikojė, kur vjen fjala te presidenti i ardhshėm i vendit? Sa ka nė dorė publiku tė kushtėzojė njė vendim parlamentar apo mė keq akoma, njė konsensus ndėrpolitik?

Ndoshta ėshtė pėr kėtė shkak qė gati gjysmėn e lajmeve qė konsumojnė shqiptarėt e zė kronika e zezė dhe lajmet pėr aksidente rrugore. Politika bėn mbi 60% tė lajmeve qė shpėrndahen nga mediat. E ndėrlidhur me tė, gati si hija qė ndjek trungun e prerė tė pemės, shkojnė lajmet ekonomike dhe njoftimet pėr hapat e rrallė e tė vegjėl tė vendit drejt integrimit euro-atlantik. Kultura dhe arti bėjnė jo mė shumė se 2% tė lajmeve, ndėrsa sporti pėrdor mediumet e veta ose suplementet brenda gazetave, i nxitur mė sė tepėrmi nga biznesi i basteve.

Ėshtė dėshpėruese tė shohėsh se qytetari shqiptar nuk ka sot asnjė instrument qė ia mundėson pjesėmarrjen nė vendimmarrjen administrative apo politike. Askush nuk e pyet. Askush nuk e llogarit. Konsesusi pėr ēdo vendim merret ditėn e zgjedhjeve, kur legjitimohen ngushtė ndoca fitimtarė, por shumica, duke pėrfshirė publikun, ėshtė thuajse gjithnjė nė anėn e tė humburve.

Pėr kėtė arsye, mjedisi kombėtar ėshtė pėr qytetarėt e kėtij vendi shpesh njė teatėr absurd, si njė sallė e stėrmadhe shfaqjesh, ku njeriu mund tė zbavitet apo trishtohet, por kurrė nuk ka arsye tė ndjehet pjesė e skenės, ku ndodh e pėrditshmja. Alienimi vullnetar, tėhuajsimi prej ēdo gjėje qė ndodh pranė, pėrreth, qoftė edhe ngjitur, ėshtė tipari i parė i reaksionit social qė prodhon kjo situatė.

Shqiptarėt e jetojnė jetėn e tyre si njė pjatė qė iu serviret e gatshme. Kush ka kėllqe, del prej skene, ikėn, emigron, braktis tė shkuarėn (siē quhet jeta e vendlindjes) dhe pėrpiqet tė ndėrtojė njė tė ardhme diku tjetėr. Nė fund tė fundit, tė jesh i huaj nė vendin tėnd apo diku tjetėr, nuk bėn shumė dallim, apo jo?!

Kėsisoj, pėr ata qė zgjedhin pasivisht tė qėndrojnė, e pėrditshmja mbetet njė domain ngushtėsisht individual, njė hapėsirė ku uni vendos pėr gjithēka dhe ku interesat e tė tjerėve nė rrafsh komunitar apo grupi, nuk bėhen dot pjesė. E thjeshtė, tė tjerėt nuk ekzistojnė pėr ty, pėrsa kohė qė ti nuk ekziston pėr ata.

Kjo shpjegon, pse shqiptarėt janė sot, ndoshta ndėr tė paktėt kombe, ku shoqėria ėshtė njė tėrėsi individėsh tė shkokluar, njė entitet i copėzuar nė mbi katėr milionė njėsi, qė lėvizin kaotikisht brenda njė hapėsire formalisht politike, ku etika e ligjit nuk ndėrton dot njė dominante grupi, njė kahje tė mirėpėrcaktuar, komunitare, njė udhėrrėfyes disiplinues tė sjelljeve dhe qėndrimeve tė secilit.

Jemi nė njė situatė, ku qytetari ėshtė materialisht i ndėrvarur, por moralisht i paidentifikueshėm. Madje mė shumė se kaq: i pakontrollueshėm.

Reformat dhe ndėrhyrjet juridike dhe administrative pėr tė disiplinuar situatat e trashėguara tė marrėdhėnieve mes shtresave sociale, mė shumė i kanė shėrbyer dhe i janė pėrshtatur prirjes sunduese antietike tė kaosit, sesa janė pėrpjekur tė gjallėrojnė njė shpirt tė ri komunikimi mes individėve, qė pėrbėjnė natyrshėm komunitete.

Vetėm nė raste krizash –madje thjesht falė agravimeve akute- shqiptarėt kanė dėshmuar se dinė edhe tė bashkohen pėrkohshėm, duke realizuar njė aksion kolektiv, i cili gjithsesi ka rezultuar mė sė shumti i padobishėm dhe nė disa raste, vetėshkatėrrues. Viti 1997-tė ishte njė shembull i tillė.

Ndoshta prej faktit se politika ka rezultuar biznesi mė fitimprurės deri mė sot nė Shqipėri, apo pėr shkak tė varfėrisė sė skajshme qė sundon sidomos nė lokalitete, mekanizmi i vetėm i mobilizimit social nė Shqipėri mbetet ai politik. Ėshtė shumė e vėshtirė t’i bashkosh sot, qytetarėt e kėtij vendi pėr gjėra qė nuk janė tė lidhura drejtpėrdrejt me efekte politike apo me pėrfitime individuale direkte, mundėsisht tė menjėhershme.

Kohezioni social, i cili mundėson balancimin e prirjeve mes grupeve tė interesit dhe shprehjen e tyre deri nė nivel politik, ėshtė njė proces i panisur nė Shqipėri. Zhvillimi i padrejtpeshuar, rajonal e ka thelluar problemin, duke krijuar virtualisht qendra tė rėndėsishme, urbane, por kėto qendra ende sot, nuk janė tė mbėshtetura nga njė bazė ekonomike, reale.

Operatorėt privatė tė ekonomisė nė Shqipėri – me shumė pak pėrjashtime- nuk kanė ditur tė prodhojnė sinergji sektoriale tė shprehur nė investime apo nė pėrbashkime potencialesh. Edhe nė kėto grupe, ku lehtėsia e identifikimit tė interesave tė pėrbashkėt ėshtė shumė mė evidente, aftėsia pėr tė prodhuar komunitete ka qenė e padukshme.

I gjithė ky handicap kombėtar mund tė pėrmblidhet me njė diagnozė tė thjeshtė dhe tejet dramatike: asnjėri prej nesh, shqiptar i mirė apo i keq, nuk ndan pronėsi publike nė Shqipėri.

Ata qė shkatėrruan pyjet, e bėnė kėtė, sepse nuk kishin asnjė pronėsi publike mbi kėtė burim. Ata qė shkatėrruan plazhet ranore mė tė bukura tė vendit, e bėnė kėtė, sepse askush tjetėr nuk kishte mbi kėto resurse pronėsi publike.

Paradoksi ėshtė se zakonisht nė Shqipėri shumica e dėmit bėhet nga njerėzit qė paguhen pėr ta mbrojtur atė mjedis, institucional, natyror apo shėrbimesh qoftė. Infermierėt dhe mjekėt janė tė parėt qė shkatėrrojnė spitalin, teknikėt e ujit janė tė parėt qė prishin sistemin, duke mundėsuar nga pozitat e privatit lidhjet e paligjshme, elektricisti ėshtė ai qė zakonisht prish sahatin e dritave dhe tė mundėson tė vjedhėsh… Ne tė tjerėt, pėrfituesit, por edhe viktimat e para tė kėtyre paudhėsive, pranojmė nė heshtje apo dėshirė (diku edhe me parį nė dorė) qė tė bėhemi bashkėpunėtorė nė krim, pikėrisht sepse nuk ndajmė pronėsi publike mbi kėta sektorė.

E kujt ėshtė le tė themi, shkolla 9-vjeēare e lagjes sime? E Drejtorisė Arsimore? E Ministrisė sė Arsimit? E ministrit Pollo apo e kryebashkiakut Rama? Pikėsėpari, ajo ėshtė shkolla e vajzės sime dhe unė kam pronėsi publike mbi tė. Ime bijė do tė jetojė nė atė mjedis mė shumė se 1/3 e jetės sė saj pėr 9 vitet e ardhshme.

A kam unė instrumente qė tė kėrkoj apo mundėsoj pėrmirėsimin e kėsaj shkolle? Kryetari i minibashkisė ku unė jetoj ndan vetėm ndihmėn sociale. Tė zgjedhurit e rinj tė Kėshillit Bashkiak as i njoh, as i di. Edhe tė dua t’i nis dikujt njė e mail apo t`i telefonoj, nuk kam ku t’i marr pikat e tyre tė kontaktit. Nuk ekzistojnė mekanizmat qė mė pėrfshijnė mua nė krejt ciklin e vendimeve qė do tė prekin atė shkollė. Nuk kam as si tė shprehem, as si tė kontribuoj. Mė vjen keq qė shkolla ėshtė rrethuar me pallate dhe oborri i saj ngjan si njė burg i vogėl, por askush nuk mė ka pyetur, kur ėshtė marrė ky vendim. Unė mund tė sugjeroja qė rruga e shkollės tė bėhej me njė drejtim, pasi ėshtė e ngushtė pėr atė trafik automjetesh qė shkojnė e vijnė nė mėngjes e nė drekė, por pėrsėri askush nuk mė llogarit mua. Unė nuk kam si tė flas.

Pronėsia ime, publike ėshtė nė fakt njė e drejtė qė ma mohojnė institucionet, qė duhej realisht tė bėnin tė kundėrtėn.

Ėshtė dimensioni i demokracisė ai qė garanton zhvillimin e qėndrueshėm dhe pa pronėsi publike tė qytetarėve pėr mjedisin e tyre nuk ka zhvillim.

Rindėrtimi i komuniteteve, i grupeve tė interesit, i palėve civile do tė mundėsojė nė vijim edhe shtresėzimin real tė shoqėrisė shqiptare nė klasa ekonomike, reale, duke prodhuar natyrshėm njė shtresė tė mesme, tė gjerė, e cila e bėn shoqėrinė tė qėndrueshme, politikėn shumė mė funksionale falė orientimit obligativ qė prodhon kjo shtresė, si dhe jetėson njė etikė civile, tė pėrbashkėt, brenda njė kuadri ku ligji gjen gjithmonė aspiratėn morale qė e sjell nga letra nė jetė. Kemi nevojė tė ndjehemi pronarė tė jetėve tona. Kėtu fillon zgjidhja e problemit.

POLITIKA

Kolegji njeh Zef Hilėn si kryekomunar tė Bushatit

Kolegji Zgjedhor i jep tė drejtėn Zef Hilės tė drejtojė pėr herė tė katėrt komunėn e Bushatit, duke rrėzuar kėrkesat e demokristianėve dhe socialistėve pėr pavlefshmėri tė zgjedhjeve nė kėtė komunė. Pas katėr orė shqyrtimesh e debatesh, Kolegji Zgjedhor ka njohur dje, si fitues kandidatin e pavarur, Hila, i cili mbėshtetej nga mbi 200 banorė tė Bushatit qė kanė qėndruar gjatė gjithė kohės pėrpara dyerve tė Gjykatės sė Apelit, ku zhvillonte seancėn Kolegji. Kandidati demokristian, Ardian Palushaj dhe socialistėt nė Bushat bllokuan mė 18 shkurt numėrimin e votave, me pretendimin pėr parregullsi. Pėrfaqėsuesi i PDK-sė, sė bashku me socialistėt kanė braktisur numėrimin e votave nė KZQV, duke bėrė tė pavlefshėm mė pas numėrimin deri nė fund, ēka shkaktoi edhe tensione mes mbėshtetėsve tė Hilės dhe Palushajt. Ndėrkaq, KQZ-ja ka rrėzuar gjatė shqyrtimit tė kėsaj ēėshtjeje pretendimet e PDK-sė dhe PS-sė pėr pavlefshmėri tė zgjedhjeve, duke bėrė qė ēėshtja tė pėrfundojė nė Kolegjin Zgjedhor. Ky i fundit, nisur nga protestat, ka vendosur transportimin e kutive tė votimit drejt Tiranės, ku gjithēka ėshtė marrė pėrsipėr duke u zgjidhur vetėm dje, ku me shumicėn e votave ėshtė shpallur fitues kandidati i pavarur, Hila.

Ministrat e rinj tė kabinetit “Berisha 2” betohen pėrpara presidentit

Moisiu: Politika duhet t`i japė fund deklaratave tė forta

“Ndjej tė nevojshme tė theksoj se ne tashmė duhet tė kishim lėnė pas atė stad tė bėrjes sė politikės me njė zhargon dhe terminologji tė pėrflakur, e cila ėshtė sa e papranueshme nga ana etike e morale, aq edhe ligjėrisht e dėnueshme. Qytetarėt presin qė politikanėt vendimmarrės tė jenė tė aftė pėr tė dalluar ēfarė ėshtė mė e mira dhe mė e dobishmja pėr vendin dhe shqiptarėt”

Ministrat e rinj tė kabinetit “Berisha 2” zhvilluan ditėn e djeshme ceremoninė e betimit pėrpara Presidentit tė Republikės, Alfred Moisiu, nė njė ceremoni tė organizuar nė Presidencė. Nė fjalėn e tij me rastin e betimit tė ministrave, presidenti theksoi se politika, ashtu si edhe shoqėria kanė nevojė pėr pėrmirėsime tė herėpashershme. Sipas tij, kėto pėrmirėsime duhet t`i japin njė vrull tė ri ekzekutivit.

“Zhvillime tė tilla janė tė rėndėsishme nė jetėn politike tė njė vendi, sepse jeta politike, ashtu si dhe gjithė shoqėria, kanė nevojė pėr pėrmirėsime tė herėpashershme dhe tė vazhdueshme, pėr korrigjime dhe ide tė reja, tė cilat sė bashku duhet t’i japin njė impuls tė ri veprimtarisė ekzekutive”, - deklaroi presidenti Moisiu gjatė fjalės sė tij. Presidenti Moisiu shfrytėzoi rastin pėr tė theksuar se ėshtė momenti qė tė lihet pas politika joetike, e cila karakterizohet nga njė zhargon dhe terminologji e pėrflakur.

“Nė kėtė kontekst e ndjej tė nevojshme tė theksoj se ne tashmė duhet tė kishim lėnė pas atė stad tė bėrjes sė politikės me njė zhargon dhe terminologji tė pėrflakur, e cila ėshtė sa e papranueshme nga ana etike e morale, aq edhe ligjėrisht tė dėnueshme. Qytetarėt presin qė politikanėt vendimmarrės tė jenė tė aftė pėr tė dalluar ēfarė ėshtė mė e mira dhe mė e dobishmja pėr vendin dhe shqiptarėt”, - deklaroi presidenti Moisiu.

“Sė fundi, dėshiroj tė falėnderoj publikisht ministrat e shkarkuar pėr bashkėpunimin qė kemi patur dhe ministrave tė rinj t’iu uroj edhe njėherė suksese nė detyrėn e tyre, tė rėndėsishme pėr tė ardhmen e atdheut dhe tė popullit tonė”, - vijoi mė tej Moisiu.

Ditėn e djeshme u betuan pėrpara kryeministrit zėvendės/kryeministri, z. Gazmend Oketa dhe ministri i Drejtėsisė, Ilir Rusmali, ministri i Brendshėm, Bujar Nishani, ministrja e Integrimit, Majlinda Bregu, ministri i Shėndetėsisė, Nard Ndoka dhe ministri i Turizmit, Kulturės, Rinisė dhe Sporteve, Ylli Pango. Tė pranishėm nė kėtė ceremoni ishin Bamir Topi, kryetari i grupit parlamentar tė Partisė Demokratike, Thimio Kondi, kryetari i Gjykatės sė Lartė, Robert Ēeku, kryetari i Kontrollit tė Lartė tė Shtetit, Ardian Fullani, drejtoresha i Bankės sė Shtetit, Fatmira Laska, kryetarja e Inspektoriatit tė Lartė tė Shtetit dhe Bajram Ibraj, drejtori i pėrgjithshėm i Policisė sė Shtetit.

F. Mejdini

Presidenti shpreh keqardhjen pėr mospjesėmarrjen e Berishės pėrgjatė betimit tė ministrave

Moisiu: Berisha ka thyer Kushtetutėn

Presidenti Moisiu akuzoi ditėn e djeshme kryeministrin Berisha nė lidhje me mospjesėmarrjen e kryeministrit, Sali Berisha, nė ceremoninė e betimit tė 6 ministrave tė rinj tė kabinetit. Sipas deklaratės sė zyrės sė shtypit tė Presidencės, kryeministri, duke mos u bėrė pjesė e ceremonisė sė djeshme, ka thyer procedurat kushtetuese dhe protokollin shtetėror. Me anė tė deklaratės sė zyrės sė shtypit nė Presidencė, Moisiu shpreh keqardhjen pėr kėtė mungesė tė kryeministrit Berisha nė ceremoninė zyrtare tė betimit tė ministrave tė kabinetit tė tij.

“Presidenti i Republikės shpreh keqardhjen qė kryeministri, duke mos marrė pjesė nė betimin e ministrave tė propozuar nga vetė ai, nuk u bė pjesė e procedurės kushtetuese dhe e protokollit shtetėror. Kreu i shtetit thekson se, pavarėsisht nga kjo, vendi meriton qeveri dhe me ceremoninė e betimit tė ministrave tė rinj, presidenti pėrmbushi detyrėn e tij, kushtetuese, qė vendi tė ketė qeveri efektive nė detyrė”, - theksohet nė deklaratėn pėr shtyp. Pas mė shumė se njė viti e gjysmė qeverisje tė kryeministrit Berisha, dita e djeshme shėnon herėn e parė, kur ai nuk paraqitet nė njė ceremoni tė caktuar nga protokolli shtetėror nė Presidencė. Nga ana tjetėr, kjo ngjarje ka sjellė reagimin e menjėhershėm tė presidentit Moisiu, i cili ka theksuar se, megjithė mungesėn e kreut tė ekzekutivit, ai duhet tė kryejė detyrėn e tij, protokollare me ministrat e rinj tė kabinetit “ Berisha 2”. Sipas tij, vendi meriton qeveri dhe ai duhet tė jetė nė lartėsinė qė i ka pėrcaktuar ligji dhe Kushtetuta.

F.M

Kryeparlamentarja i lė tė kuptoj Moisiut se duhet tė respektoj sovranitetin e Kuvendit

Topalli refuzon ftesėn e Moisiut pėr ceremoninė nė Presidencė

Kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, i ėshtė pėrgjigjur negativisht ftesės sė presidentit, Alfred Moisiu, pėr tė marrė pjesė nė ceremoninė zyrtare tė betimit tė ministrave tė rinj tė kabinetit “Berisha 2”. Burime tė sigurta pranė kryetares sė Kuvendit bėjnė tė ditur se mospjesėmarrja e Topallit nė kėtė ceremoni ka qenė njė shenjė qė ajo i jep Presidentit tė Republikės, Moisiu, nė mėnyrė qė ai tė jetė mė i kujdesshėm me ruajtjen e sovranitetit tė Kuvendit. Qėndrimi i kryeparlamentares lidhet me njė sėrė ligjesh tė miratuara nga Kuvendi, tė cilat janė kontestuar dhe kanė ngurruar tė dekretohen nga presidenti Moisiu. Nga ana tjetėr, presidenti Moisiu dhe kryeparlamentarja Topalli kanė pasur disa herė kontradikta mes njėri-tjetrit, tė cilat janė bėrė mė tė forta gjatė refuzimit tė presidentit pėr tė shkarkuar Prokurorin e Pėrgjithshėm, Theodhori Sollaku, pas raportit tė komisionit hetimor, tė ngritur pėr tė hetuar Sollakun. Nė kėtė rast, kryetarja e Kuvendit hodhi akuza tė ashpra ndaj presidentit Moisiu, duke e quajtur atė njė mbrojtės tė krimit tė organizuar dhe korrupsionit. Nga ana tjetėr, kryetarja e Kuvendit ka hedhur akuza tė ashpra ndaj presidentit, nė kohėn kur ai si kryetar i Kėshillit tė Lartė tė Drejtėsisė votoi kundėr shkarkimit tė dy anėtarėve tė KLD-sė, Ēomo dhe Strakosha, tė cilėt u akuzuan nga Kuvendi pėr lidhje me krimin. Edhe nė kėtė rast kryeparlamentarja hodhi akuza tė ashpra ndaj presidentit Moisiu.

F. Mejdini  

Kryeministri sqaron arsyet e mungesės sė tij nė Presidencė gjatė dekretimit tė ministrave

Berisha, mungesa pėr shkak tė axhendės dhe shkeljet e Kushtetutės nga Moisiu

Mė anė tė njė deklarate tė zėdhėnėsit tė kryeministrit, Dritan Mishto, bėhet e ditur se arsyeja e mungesės sė kryeministrit nė Presidencė gjatė dekretimit tė ministrave tė rinj ka qenė axhenda e tij e ngjeshur, por dhe shkeljet e Kushtetutės qė ka bėrė presidenti gjatė ushtrimit tė detyrės sė tij

Kryeministri, Sali Berisha, ka shprehur keqardhje nė lidhje me deklaratėn e Presidentit tė Republikės, nė lidhje me mospjesėmjarrjen e kryeministrit nė ceremoninė e dekretimit tė ministrave tė rinj. Kryeministri, me anė tė njė deklarate tė zėdhėnėsit tė tij, Dritan Mishto, ėshtė shprehur se mungesa e tij ka ardhur pėr shkak tė axhendės sė ngjeshur, por gjithsesi, nuk ka lėnė pa i kujtuar presidentit edhe shkeljen sistematike tė Kushtetutės qė ka bėrė gjatė ushtrimit tė detyrės sė tij.

Deklarata

Nė deklaratėn pėr shtyp tė Kėshillit tė Ministrave thuhet se, kryeministri, pasi u njoh me deklaratėn e Presidencės, shpreh keqardhjen e tij, pasi vetė ai, i ka pėrmbushur tė gjitha detyrimet nė pėrputhje me nenin 99 tė Kushtetutės sė Shqipėrisė dhe pjesėmarrja e tij nė dekretimin e ministrave tė rinj nuk ėshtė bėrė e mundur, pėr shkak tė axhendės sė ngjeshur tė datės 20 mars, por gjithsesi, njė tjetėr arsye qė ėshtė bėrė shkak pėr mungesėn e kryeministrit nė Presidencė gjatė betimit, ka qenė dhe shkelja sistematike e Kushtetutės nga ana e presidentit Moisiu”.  Kryeministri i Shqipėrisė, zoti Sali Berisha, pasi u njoh me deklaratėn e Presidentit tė Republikės pėr mospjesėmarrjen e kryeministrit nė ceremoninė e betimit tė ministrave tė rinj, shpreh keqardhjen e tij pėr kėtė deklaratė, pasi vetė kryeministri ka pėrmbushur tė gjitha detyrimet e tij, kushtetuese lidhur me procedurat e emėrimit tė anėtarėve tė kabinetit qeveritar dhe se nė pėrputhje me nenin 99 tė Kushtetutės, betimi i anėtarėve tė kabinetit te presidenti ėshtė detyrim kushtetues, individual i ēdo ministri, pasi votohet nga Kuvendi. Mosprania e kryeministrit nė kėtė ceremoni ka tė bėjė me axhendėn e ngjeshur tė veprimtarisė sė z. Berisha mė datė 20 mars, por edhe me mosrespektimin sistematik tė Kushtetutės nga ana e zotit president”, - thuhet nė deklaratėn e dalė nga Kryeministria.

Dekretet

Nė rast se do tė shikohet kronologjia e dekretimit tė ministrave, do tė vihet re se presidenti Moisiu ka mbajtur qėndrime, duhet thėnė tė njėanshme dhe favorizuese pėr qeveritė socialiste. Nė fillim tė marrjes sė mandatit tė tij nė vitin 2002, Moisiu deklaroi se nuk do tė dekretonte ministra tė pėrfolur pėr korrupsion, por nuk refuzoi tė dekretonte emra tė tillė si Angjeli, Fino apo tė tjerė tė qeverisė “Nano”, tė cilėt ishin akuzuar si tė tillė nga vetė lideri i PS-sė, dhe ish-kryeministri Nano dhe ndoshta dhe me herėt se koha qė iu desh pėr dekretimin e ministrave tė rinj tė kabinetit “Berisha”. Nė shumė raste, Moisiu ka preferuar tė bėjė tė paditurin, edhe kur Nano pėr mė shumė se pesė muaj ka qeverisur pa tre ministra tė kabinetit. Ndėrkohė qė dekretimin e ministrave tė kabinetit tė ri e ēoi nė limitet kushtetuese, duke vonuar kėshtu me dashje apo jo formimin e qeverisė sė re.

Presidenti nė disa raste ka penguar iniciativat pėr reformimin e sistemit tė drejtėsisė

Moisiu, mburojė pėr Sollakun dhe Gjermenin

Presidenti i Republikės nė mė shumė se njė herė ėshtė bėrė shkak pėr pengimin e luftės kundėr korrupsionit nė radhėt e drejtėsisė. Prokurori i Pėrgjithshėm, apo rastet e votimit tė emrave pėr anėtarėt e Kėshillit tė Lartė tė Drejtėsisė janė treguesit mė tė qartė pėr pasivitetin e treguar nė kėtė ēėshtje. Ėshtė i njėjti president, i cili nuk ka ngurruar tė kthejė projektligje tė rėndėsishme, tė pranojė shtyrje datash pėr zgjedhjet, me qėllim plotėsimin e kapriēiove tė liderėve tė sė majtės, apo apati nė ushtrimin e kompetencave tė tij. Megjithėse shumė herė ka bėrė thirrje pėr reformė nė sistemin e drejtėsisė, ka qenė ai i pari qė e ka penguar, ku shembulli mė i qartė ėshtė mbrojtja qė i ka bėrė Prokurorit tė Pėrgjithshėm, Theodhori Sollaku, pėr tė cilin ka qenė ky vetė qė ka kėmbėngulur qė tė qėndrojė nė detyrė. Presidenti, i cili nuk ngurron tė ndėrhyjė, kur bėhet fjalė pėr tė mbrojtur interesa tė njėrės apo tjetėr palė tė politikės, ka bėrė veshin shurdh para akuzave qė i janė bėrė kryeprokurorit Sollaku, apo anėtarėve tė KLD-sė, Gjermeni dhe Strakosha, tė cilėt kanė njė tė shkuar tė dyshimtė nė karrierėn e tyre si gjyqtarė. Duhet thėnė se gjatė kohės qė Moisiu ka qėndruar nė krye tė KLD-sė, sistemi i drejtėsisė nė vend jo vetėm qė nuk ka ecur pėrpara, por pėrkundrazi, ka bėrė hapa mbrapa.

Kandidati i sė djathtės pėr postin e presidentit shprehet pro dialogut politik mes liderėve tė partive

Topi: Duhet t’i jepet fund krizave artificiale

Nėnkryetari i Partisė Demokratike, Bamir Topi, tha dje se, ēėshtjet e rėndėsishme tė vendit kėrkojnė konsensus politik, duke aluduar pėr njė takim tė nivelit tė lartė mes liderėve tė dy partive. Sipas Topit, i cili ėshtė dhe kandidatura pėr postin e presidentit, e propozuar nga PD-ja, Shqipėria duhet t’i largohet krizave artificiale, tė shkaktuara nė mė tė shumtėn e rasteve nga mungesa e konsensusit mes palėve, sesa problemet e hasura. Gjatė njė interviste pėr “TV Klan”, Topi u shpreh, se pėr ēėshtje tė rėndėsishme si kėto, liderėt e dy partive politike duhet tė ulen nė tryeza bisedimesh dhe ta lėnė mėnjanė frymėn konfliktuale.

Ju mendoni se pėr ēėshtjen e presidentit duhet tė takohen krerėt e lartė tė dy partive?

Duhet domosdoshmėrisht, jo thjesht pėr ēėshtjen e presidentit, por ka tė tjera ēėshtje mė tė rėndėsishme sesa presidenti. Ēėshtja mė e rėndėsishme ėshtė qė palėt tė ulen pikėrisht pėr tė pėrcaktuar kėto piketa dhe besoj pėr tė filluar menjėherė pėr problemet e reformės zgjedhore qė kanė qenė njė problem kronik nė Shqipėri.

Nė ēfarė niveli duhet tė takohen?

Natyrisht nė nivelin mė tė lartė tė pėrfaqėsimit, me kryetarėt e partive parlamentare pse jo do ishte opsion, por nuk pėrjashtohen edhe takime bilaterale, pasi ėshtė nė opsionin e kryetarėve tė partive, tė cilėt duhet ta pranojnė reciprokisht ftesėn.

Edhe nėse nuk bihet dakord pėr zgjedhjen e presidentit?

Nuk pėrjashtohet kurrsesi mundėsia, bilč do thoja se ėshtė pjesė e njė pakete. Por Shqipėria duhet t`i largohet krizave artificiale dhe duhet tė futet nė atė rrugė, ku tė gjithė gjėrat duhet tė zgjidhen me mirėkuptim.

Berisha: Vitin tjetėr, 2% e GDP-sė do tė kalojė pėr Mbrojtjen

Nė vitin 2008-tė, buxheti qė do i akordohet Ministrisė sė Mbrojtjes do tė jetė 2 pėr qind e Prodhimit tė Pėrgjithshėm Bruto. Kryeministri, Sali Berisha, priti dje, komandantin e Prezencės sė NATO-s nė Tiranė, zotin Georgios Mouroutsos, me rastin e mbarimit tė mandatit tė tij nė vendin tonė. Kryeministri u shpreh se ky vit ishte njė vit shumė i rėndėsishėm pėr Shqipėrinė, gjatė tė cilit vendet e NATO-s nė Samitin e Rigės dhanė mesazhin pozitiv se Shqipėria do tė konsiderohet pėr ftesėn pėr anėtarėsim nė samitin e parė zgjerues tė Aleancės. Nė veēanti, kryeministri Berisha i bėri tė ditur gjeneralit Mouroutsos pėr vendimin e marrė se fundi nga Komiteti ndėrministror pėr Planifikimin Strategjik qė nė vitin 2008-tė buxheti pėr mbrojtjen tė arrijė shifrėn 2 % tė GDP-sė dhe tė vazhdojė nė kėtė nivel edhe nė vitet nė vazhdim. Gjenerali Mouroutsos e falėnderoi pėrzemėrsisht kryeministrin pėr pritjen e ngrohtė. Mouroutsos vlerėsoi bashkėpunimin e suksesshėm me qeverinė shqiptare, duke pėrshėndetur veēanėrisht faktin qė si institucionet civile, ashtu dhe nė ato ushtarake po punojnė sė bashku drejt qėllimit tė pėrbashkėt tė integrimit tė vendit nė NATO.

Deputetėt socialistė thonė se janė tallur me votėn e tyre nė Kuvend

Bello: Rama s’do t’ia dijė

pėr grupin parlamentar, socialist

Turpi i grupit parlamentar socialist e ka vlerėsuar deputeti i kėsaj partie, Marko Bello, aktin e disa kolegėve tė tij, socialistė nė seancėn pėr miratimin e qeverisė “Berisha 2”. Bello ka reaguar mjaft ashpėr ndaj disa deputetėve socialistė qė votuan pro ministrave tė Berishės seancėn e dy ditėve mė parė. Ai tha gjithashtu se grupi parlamentar socialist ėshtė tėrėsisht nė kaos, pasi nuk ka drejtues. Ndėrsa Majko mungon nė Kuvend dhe nėpėr mbledhjet e grupit, sekretari i grupit ka dhėnė dorėheqje, ndėrsa kryetari i partisė, Rama, sipas Bellos, as qė do t’ia dijė se ē’bėhet me grupin parlamentar tė partisė sė tij. Ai ka kujtuar seancat parlamentare, kur votoheshin ministrat socialistė dhe ishin pikėrisht deputetė tė kėsaj partie qė votonin kundėr kabinetit tė tyre, qeveritar. Ndėrsa tani qė nė podiumin e ministrave ndodhen kundėrshtarėt politikė, ata nuk hezitojnė tė japin votėn e tyre pro. Nė tė njėjtėn linjė ėshtė shprehur edhe nėnkryetari i grupit parlamentar socialist, Petro Koēi, i cili tha se qėndrimi i disa prej deputetėve socialistė nė seancėn e miratimit tė qeverisės “Berisha 2” do tė shqyrtohet nė forumet drejtuese tė PS-sė. Ndėrsa deputetėt qė votuan pro ministrave demokratė kanė dėshmuar se votuan pro pėr tė ironizuar Berishėn dhe kanė premtuar se kjo nuk do tė ndodhė nė rastin e votimit nė Kuvend pėr presidentin.

Reagimet

Njė prej deputetėve qė pėrfshihet nė grupin parlamentar socialist qė votuan pro ministrave tė qeverisė “Berisha”, Andis Harasani, e argumenton votėn pro ministrave demokratė me faktin se paska qenė njė votė ironike. “Mendoj qė pėrsa kohė zoti Berisha i kishte votat pėr shkak tė pazareve qė ai ka bėrė, pėrsėri do t’i referohem zotit Xhuveli, mendoj se dy vota nga deputetėt socialistė kanė qenė thjesht njė aleancė midis femrash, ka qenė thjesht njė kompromis qė ne shikojmė tė bėjmė me njėri-tjetrin, nuk ka qenė nė asnjė mėnyrė veprim politik. Ne do jemi po aq kritikė ndaj qeverisė “Berisha”, sa jemi edhe ndaj tij nė njė farė mėnyre, duhet tė jemi me kėmbė nė tokė, pra siē ėshtė vetė zoti Berisha, sepse ėshtė hera e parė qė ne shikojmė njė qeveri qė u bėnė dy vjet rresht qė nuk bėn njė analizė. Mė thoni njė rast qė ėshtė bėrė njė analizė e mirėfilltė, pėrsa kohė zoti Berisha nuk analizon vetveten, por shikon thjesht pėr tė marrė votėn e dikujt, atėherė nuk kemi si tė mos jemi kritikė ndaj kėsaj qeverie”, - tha dje Harasani. Sipas tij, votat pro ministrave demokratė ishin cinike dhe ironizuese pėr Berishėn, por vetė Harasani nuk ka sqaruar faktin se, kur u votua si deputet nė zonėn e tij, elektorale, kishte premtuar se votėn e tij nė parlament do ta pėrdornin gjithnjė nė interes tė qytetarėve qė pėrfaqėson nė Kuvend.

Por, qėndrimi i disa deputetėve socialistė nė seancėn e dy ditėve mė parė nuk ka dėshmuar aspak kėtė premtim tė tyre, pasi, nė grup ata kanė votuar ministrat e partisė kundėrshtare, duke shkelur mbi vijėn politike tė partisė sė tyre, si dhe nė premtimet qė kanė dhėnė para elektoratit qė ata pėrfaqėsojnė dhe kanė dėshmuar se ata mund tė nėpėrkėmbin kartonin e tyre nė Kuvend sa herė tė duan. Pėr kėtė ēėshtje, deputetėt socialistė qė votuan pro qeverisė “Berisha 2” kanė marrė vetėm njė vėrejtje tė vogėl nga kryetari socialist, Edi Rama, i cili nė njė takim me tė zgjedhurit e tij, tė rinj nė krye tė partisė ėshtė shprehur se, “duhet mė shumė seriozitet nė proceset e votimit nė Kuvend”. Megjithatė, disa zėra brenda grupit parlamentar, socialist janė shprehur prerazi pėr ndėshkimin e atyre qė shkelėn qėndrimin e partisė, duke votuar pro ministrave tė qeverisė demokrate dhe kjo do tė duket nė mbledhjen e ardhshme tė grupit parlamentar socialist.

Luljeta Progni

Marko Bello

“Ajo qė ka ndodhur dje, ėshtė njė turp i grupit parlamentar tė PS-sė, ku tė gjithė panė sesi anėtarė tė kryesisė sė partisė, sekretarė tė PS-sė, deputetė me pėrvojė dhe ata koordinatorėt e rinj qė zoti Rama po i pėrzgjedh nė kuadrin e reformės sė partisė, votuan pro dhe hapur ministrave tė kabinetit “Berisha”. Ata dėshmuan se janė aq tė papėrgjegjshėm sa tė mos kuptojnė qė nė ka votim qė duhet tė votohet kundėr, ėshtė kundėr buxhetit dhe pėrbėrjes sė kabinetit tė qeverisė, madje statuti i partisė presupozon qė ata automatikisht janė tė ēregjistruar pėr njė vit nga PS-ja. Ėshtė fakt qė disa deputetė tė PS-sė kanė votuar kundėr ministrave tė qeverisė sė vet, duke vėnė nė rrezik mazhorancėn tonė nė atė kohė, ndėrsa sot, votojnė me lehtėsinė mė tė madhe, gjoja i kanė shokė apo miq, duke reflektuar nė kėtė mėnyrė njė frymė tė keqe qė mbizotėron nė Kuvend. Grupi parlamentar as kryetar nuk ka tani, njė nėnkryetar tė pazgjedhur dhe njė sekretar ka dhėnė dorėheqjen qė para njė viti dhe askush nuk kujdeset qė ky grup tė mblidhet dhe qė tė jetė si njė grup i disiplinuar, i qetė dhe jo i shpartalluar. Arsyja pėrse nuk shkon grupi, nuk ėshtė mungesa e zotit Majko, nuk ka disiplinė, asgjė nuk funksionon dhe kryetari i partisė nuk do t'ia dijė pėr kėtė grup”.

Petro Koēi

“Gjykoj se ishte njė sjellje joserioze dhe e papranueshme pėr disa deputetė tė opozitės nė momentin e votimit pėr ministrin e Shėndetėsisė, Ndoka. Sigurisht, dhe nė kėtė rast opozita jo vetėm duhet tė zbatonte detyrimin politik pėr tė votuar kundėr njė qeverie, e cila nė fund tė fundit ka nxjerrė vetėm paqėndrueshmėri institucionale nė vend dhe ka sjellė pasoja, do tė thosha tė vėshtira pėr procesin politik dhe nė marrėdhėniet ndėrpartiake, por dhe pėr faktin se zoti Ndoka, pavarėsisht nga evoluimi i tij, parlamentar pėr nė dy vitet e fundit, ėshtė njė person i papėrshtatshėm pėr tė drejtuar njė ministri si ajo e Shėndetėsisė. Pra, ne kemi nė krye tė qeverisė njė mjek, i cili nuk gjeti dot njė mjek tjetėr pėr tė drejtuar njė Ministri Shėndetėsie, kėshtu qė koalicioni qė vazhdon qeverisjen e vendit nuk mund tė merrte akuzat nga opozita nė parlament. Por mendoj se forumet drejtuese tė partisė do ta shqyrtojmė kėtė shkelje tė disiplinės politike tė partisė nė parlament”.

Andis Harasani

Nuk ėshtė e vėrtetė qė kemi votuar pro, kemi votuar kundėr pėr shumicėn e ministrave. Ka patur njė rast, ku bėhet fjalė pėr ministrin e Shėndetėsisė, zotin Ndoka, ku disa persona nga grupi parlamentar i PS-sė kanė votuar pro. Mendoj se nuk ka qenė njė veprim politik, ka qenė njė veprim thjesht i disa deputetėve, ka qenė njė ironi e hapur pėr zotin Berisha, pėr tė treguar cinizmin qė ėshtė baza e kėsaj qeverie. Ėshtė njė qeveri, e cila nuk bėhet pėr tė ēuar ndonjė reformė pėrpara, sepse duhet tė ndėrmarrėsh njė reformė qė ta ēosh pėrpara dhe nė 18 muaj zoti Berisha s'ka ndėrmarrė asnjė reformė. Ishte thjesht njė pazar pas zgjedhjeve qė gatoi nė Shijak, ishte njė qeveri "Berisha 2" qė u bė thjesht pėr t`i shtuar ca vite jetė mė shumė dhe pėr ta mbajtur zotin Berisha nė pushtet. Mjafton tė shikoje zotin Xhuveli nė stolin e ministrave, tė gjithė me fytyrėn e zotit Berisha. Unė e quaj njė gjest tė hollė ironie ndaj zotit Berisha, pėr tė treguar se ku ka arritur zoti Berisha. Mos harrojmė qė ka qenė po ai person, i cili pėrpara tre viteve ēirrej nė ēdo ekran, nė ēdo mikrofon pėr votėn e fshehtė”.

Blushi: Dakord qė presidenti tė

zgjidhet nga populli, por s’ka kohė

Vetėm problemi kohė duket tė jetė pengesa qė sheh sekretari politik, Ben Blushi, si pengesė pėr zgjedhjen e presidentit nga populli. Blushi ishte i pari politikan qė hodhi publikisht nė tregun politik idenė e zgjedhjes sė presidentit nga populli, gjė qė u ripropozua dy ditė mė parė nga kandidati demokrat pėr kėtė post, Bamir Topi. Sekretari politik i PS-sė, Ben Blushi, tha dje, se opozita do tė ishte dakord me zgjedhjen e presidentit nėpėrmjet njė procesi referendar, por ka mbetur njė kohė e shkurtėr pėr tė bėrė tė mundur realizimin e kuadrit ligjor pėr realizimin e kėtij procesi. “Sigurisht, nėse Partia Demokratike do tė kishte qenė e gatshme para njė viti, sot, ndoshta do e kishim kėtė kuadėr kushtetues tė plotėsuar. Pėr fat tė keq, para njė viti ideja pėr njė president nga populli u prit shumė keq. Kemi humbur njė vit dhe kjo s’mund tė mohohet. Pėr fat tė keq, koha mbetet shumė e shkurtėr pėr tė realizuar njė proces tė zgjedhjes sė presidentit nga populli, por e theksoj, nė parim ne mbetemi qė ndoshta ka ardhur koha qė presidenti tė zgjidhet me votė referendare, pra, nga populli. Nuk e di se sa e mundur ėshtė tė realizohet nė kėtė rast”, - tha dje, Blushi.

SOCIALE

Njė vit pas alarmit tė gripit tė shpendėve, qeveria ka hartuar projektin parandalues

H5N1, Shqipėria e pėrgatitur nė rast epidemie

Sipas tė dhėnave nė kėtė projekt janė marrė masa tė rėndėsishme pėr ndėrgjegjėsimin e publikut si dhe janė organizuar fushata informuese, qė do tė ndihmojnė nė pėrgatitjen dhe zbatimin e kėtij plani informimi dhe komunikimi pėr publikun dhe, veēanėrisht, ndaj atyre qė mund tė jenė mė tė ekspozuar kundrejt gripit tė shpendėve

Pėrhapja e gripit tė shpendėve nė tė gjithė vendet e Europės gjatė 2005-2006-ės solli vatra tė kėsaj epidemie edhe nė Shqipėri. Gjithsesi, edhe pse vendi ynė u prek nga H5N1-shi nuk pati asnjė individ tė infektuar. Aktualisht, situata nė vendin tonė ėshtė e paprekur nga H5N1. Ashtu si nė shumė vende tė Europės edhe nė Shqipėri, gjithashtu nuk ėshtė  vėrejtur ndonjė rrezik pėr pėrhapjen e kėsaj epidemie. Qeveria shqiptare mori masa pėr krijimin e task forcave pėr Gripin e Shpendėve, si njė organ vendimmarrės ndėrministror dhe ndėrsektorial, i pėrbėrė nga zėvendėsministra dhe drejtorė tė drejtorive tė ministrive tė linjės, drejtuesit e institucioneve kėrkimore-shkencore tė vendit dhe ekspertėt virologė tė shėndetėsisė dhe veterinarisė. Projektet e qeverisė pėr parandalimin e kėtyre vatrave tė infeksionit H5N1 gjetėn mbėshtetje edhe nga organizata tė huaja qė veprojnė nė Shqipėri, si tė familjes sė UN, UNDP, OBSH, UNICEF dhe tė USAID. Ndihma e ofruar nga kėto organizma arriti vlerėn prej 500,000 USD, fond i cili u pėrdor pėr sigurimin e mjeteve mbrojtėse pėr personelin e specializuar shėndetėsor dhe veterinar nė rast tė shpėrthimeve tė tjera, pajisje dhe reagentė pėr laboratorėt respektivė tė ISUV dhe ISHP, si dhe nė fushatėn pėr informimin e popullatės me anė tė spoteve televizive, fletėpalosjeve dhe posterave informativė. Gjithashtu, ėshtė bėrė e mundur krijimi i njė projekti qė pėrmban disa komponetė tė rendėsishėm nė rast tė shfaqjes sė njė vatre tė re tė gripit tė shpendėve.

Projekti

Sipas tė dhėnave nė kėtė projekt janė marrė masa tė rėndėsishme pėr ndėrgjegjėsimin e publikut si dhe janė organizuar fushata informuese qė do tė ndihmojnė nė pėrgatitjen dhe zbatimin e kėtij plani informimi dhe komunikimi pėr publikun dhe, veēanėrisht, ndaj atyre qė mund tė jenė mė tė ekspozuar kundrejt gripit tė shpendėve me petogjenitet tė lartė, (Highly Pathogenic Avian Influenza - HPAI), informimi pėr rrezikun e gripit tė shpendėve dhe se si mund tė zvogėlohet rreziku i transmetimit dhe pėrhapjes sė gripit tė shpendėve. Pėr realizimin e kėtij objektivi ėshtė akorduar edhe njė fond me vlerėn prej 2,000,000 US$, pėr tė mbėshtetur qeverinė nė kompensimin e fermerėve pėr shpendėt e eliminuar nė rast tė shpėrthimit tė H5N1-sė. Kėshtu, nė rast tė pėrhapjes sė kėsaj epidemie, qeveria do tė marrė tė gjitha masat e kompensimit pėr shpendėt qė mund tė rrezikojnė pėrhapjen e ndonjė lloj epidemie. Aktualisht, situata nė vendin tonė ėshtė e paprekur nga H5N1, ashtu si nė shumė vende tė Europės. Nė Shqipėri, gjithashtu nuk ėshtė vėrejtur ndonjė rrezik pėr pėrhapjen e kėsaj epidemie.

Ndėrtesat nuk kanė kritere tė pėrshtatshmėrisė pėr personat me aftėsi tė kufizuar

PAK jetojnė nė kushte tė pajetueshme

Krijimi i kushteve tė pėrshtatshme pėr personat me aftėsi tė kufizuara ishte tema qė u diskutua dje gjatė njė konference tė organizuar nga Kėshilli Kombėtar i Personave me aftėsi tė Kufizuar dhe Handicap Interalb. Nė kėtė konferencė, Kėshilli Kombėtar i Personave me Aftėsi tė Kufizuar, kėrkoi nga pėrfaqėsues tė pushtetit vendorė, planifikimin e fondeve publike pėr elemente ndėrtimore, qė tė garantojnė pėr kėtė kategori personash heqjen e tė gjitha pengesave dhe pėrshtatshmėri nė transport, arkitektonike dhe urbanistike pėr njerėzit me aftėsi tė kufizuar. Kjo konferencė, objektivi i tė cilės ishte nxitja e bashkėpunimit me tė zgjedhurit vendorė, pėr pėrmirėsimin e kushteve tė jetesės sė personave me aftėsi tė kufizuar, nė mjedisin ku ata jetojnė vuri nė dukje se, ndėrtimet e bėra deri me sot janė bėrė nga arkitektė, ndėrtues dhe urbanistė, tė cilėt nuk kanė marrė parasysh dėmtimet qė kanė bashkėqytetarėt me aftėsi tė kufizuar. Lėnia mėnjanė e kėsaj katerogie, ka bėrė qė tė gjitha ndėrtimet tė realizohen pa patur ndonjė lehtėsim ndaj atyre. Kėshtu, ndėrtesat janė ngritur nė mjedise me supozimin se tė gjithė njerėzit kanė aftėsinė tė lėvizin shpejt nė rrugė, tė shohin shenjat, tė lexojnė udhėzimet, tė dėgjojnė lajmėrimet, tė kenė forcėn e mjaftueshme tė tėrheqin dyert e rėnda. Kėshilli Kombėtar i Personave me Aftėsi tė Kufizuar dhe Handicap Interalb kėrkuan qė nė tė gjitha lejet e reja pėr ndėrtime banesash private dhe kolektive dhe pėr objekte sociale, kulturore e shendetėsore, bashkitė tė vendosin kriterin e pėrshtashmėrisė, si kusht kryesor pėr dhėnien e lejes sė ndėrtimit tė objektit.

KE-SHSSH: Trajnim tė specializuar pėr integrimin e romėve nė shoqėri

Kėshilli i Europės, nė bashkėpunim me Shėrbimin Social Shtetėror, nė kuadėr tė pėrmirėsimit tė kushteve tė jetės sė komunitetit rom do tė organizojė nė tė gjithė qytetet trajnime pėr specialistėt e monitorimit dhe pėrfaqėsuesit e shoqatave tė romėve. Strategjia “Pėr pėrmirėsimin e kushteve tė jetesės sė minoritetit rom” ėshtė e miratuar nga Kėshilli i Ministrave nė vitin 2003 dhe ėshtė multisektoriale, afatgjatė (2005-2015) dhe identifikon prioritetet e ndėrhyrjes nė fushėn e arsimit, shėndetit, mbrojtjes sociale, sigurisė dhe zhvillimin e vlerave kulturore tė komunitetit rom nė Shqipėri. Pėrmirėsimi i kushteve tė jetesės, integrimi dhe pėrfshirja sociale e romėve (njė komunitet qė pėrbėhet nga 120 mijė romė) nė zhvillimet social-ekonomike tė vendit janė shpallur prioritetet e politikave tė qeverisė aktuale shqiptare. Nė mbėshtetje tė kėtij qėllimi, Kėshilli i Europės, nė vazhdim tė programeve tė asistencės teknike pėr ēėshtjet e komunitetit rom nė Shqipėri ka pėrfunduar trajnimin e specializuar katėrditor nė qytetin e Tiranės pėr specialistėt e monitorimit tė Strategjisė tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Shėrbimit Social Shtetėror dhe pėrfaqėsuesve nga shoqatat joqeveritare tė komunitetit rom. Sipas Shėrbimit Social Shtetėror, pėrmes kėtij programi, specialistėt e trajnuar u njohėn me metodologjinė dhe instrumentat e monitorimit dhe vlerėsimit. Njė synim tjetėr i kėtij trajnimi ishte pėrgatitja e specialisteve tė sektorit tė monitorimit si trajnues tė specialistėve tė strukturave tė monitorimit tė strategjisė sė romėve nė nivel rajonal dhe lokal.

ALUIZNI, me pėrvojėn hungareze pėr hartografinė hapėsinore tė territorit shqiptar

ALUIZNI zhvilloi ditėn e djeshme, nė mjediset e hotel “Tirana Iternational”, njė workshop rreth proceseve pėr hartimin e hartografisė nė proceset e legalizimeve, sipas pėrvojės sė Institutit tė Gjeodezisė dhe Hartografisė (FOMI), nga Hungaria. Nė kėtė takim merrnin pjesė drejtues dhe specialistė tė degėve tė ALUIZNI-t nga tė gjitha rrethet e vendit, si dhe eksperti nga FOMI, dr. Mihal Szaboles, etj. Kryetari i ALUIZNI-t, Shaban Memia, theksoi rėndėsinė nė tė cilėn ka hyrė faza e legalizimeve tė ndėrtimeve tė paligjshme, me fillimin e procesit tė hartografisė dixhitale, nė tė cilėn do tė pėrfshihet i gjithė territori i vendit. Dr. Mihal Szaboles, ekspert i FOMI-t, shpjegoi hollėsisht tė gjitha procedurat, sipas standardeve tė BE-sė, qė ka ndjekur Hungaria nė proceset e legalizimeve, si njė pėrvojė mjaft pozitive ndėr vendet ish-komuniste, tė cilat pas rėnies sė kėtij sistemi janė pėrballur dhe kanė zgjidhur problemet e legalizimeve tė zonave informale.

Gjatė “pushimeve tė pranverės”, nxėnėsit do tė bėjnė konsultime me mėsuesit

Ja datat e tė gjitha provimeve tė lirimit dhe maturės

Sipas udhėzimit tė MASH-it ėshtė hequr java e pushimeve, e njohur nga nxėnėsit si “pushimet e pranverės". Si pasojė e kėtij pushimi, nxėnėsit e arsimit tė detyruar e pėrfundonin shkollėn njė javė me vonė se shkollat e mesme

Ministria e Arsimit ka publikuar ditėn e djeshme udhėzimin pėr pėrfundimin e vitit shkollor 2006 – 2007 dhe pėr zhvillimin e Provimeve tė Lirimit, Provimeve Pėrfundimtare dhe Provimeve tė Maturės Shtetėrore, nė sistemin e arsimit parauniversitar. Sipas udhėzimit tė MASH-it ėshtė hequr java e pushimeve, e njohur nga nxėnėsit si “pushimet e pranverės”. Si pasojė e kėtij pushimi, nxėnėsit e arsimit tė detyruar e pėrfundonin shkollėn njė javė mė vonė se shkollat e mesme. “Pėr njė vijimėsi mė tė mirė tė procesit mėsimor dhe mbylljen nė kohė mė tė pėrshtatshme tė kėtij procesi, periudha e pushimit 31 mars deri mė 8 prill nuk do tė realizohet”, thuhet nė udhėzim. Sipas kėtij udhėzimi, nė periudhėn javore 1 deri nė 8 qershor do tė zhvillohen konsultime me mėsuesit e shkollave pėr tė gjithė nxėnėsit pėr dy provimet e detyruara. Pra, pėr provimet me zgjedhje, konsultimet e grupuara sipas lėndėve me nxėnėsit do tė zhvillohen pas pėrfundimit tė provimeve tė detyruara. Nė institucionet arsimore private, Provimet e Lirimit dhe tė Maturės Shtetėrore me shkrim do tė zhvillohen nė tė njėjtat data dhe me tė njėjtat teza si dhe nė institucionet ekuivalente publike.

Sistemi i vlerėsimit

Sipas Ministrit tė Arsimit, Genc Pollo, sistemi i vlerėsimit mund tė ndryshojė. Kreu i arsimit e ka shprehur kėtė nė komisionin parlamentar pėr edukimin dhe mjetet e informimit publik, ku u zhvillua njė seancė dėgjimore pėr Maturėn Shtetėrore. Sipas tij, Ministria e Arsimit po hedh idenė pėr ndryshimin e sistemit tė vlerėsimit tė nxėnėsve nė provimet e Maturės Shtetėrore, ēka do tė thotė qė vlerėsimet tė mos bėhen vetėm me nota nga 4-10, por mbi kėtė nivel, madje dhe me presje dhjetore. “Ministria e arsimit po shikon mundėsinė pėr ndryshimin e sistemit tė vlerėsimit tė nxėnėsve nė shkolla. Kjo do tė thotė qė vlerėsimet tė mos bėhen vetėm me nota nga 4-10, por mbi kėtė nivel, madje edhe me presje dhjetore.” Kėshtu u shpreh Ministri i Arsimit, Genc Pollo, i cili ishte nė komisionin parlamentar pėr edukimin dhe mjetet e informimit publik, ku u zhvillua njė seancė dėgjimore pėr Maturėn Shtetėrore dhe koeficientėt.

MASH harton programet orientuese pėr lėndėt me zgjedhje

Grupet e punės qė janė ngarkuar nga Ministria e Arsimit me hartimin e kėtyre programeve kanė bėrė “korrigjimet”, duke hequr temat dhe kapitujt jo shumė tė domosdoshėm. Programet orientuese tė lėndėve me zgjedhje do tė jenė nė duart e gjimnazistėve nė fillim tė muajit prill. Grupet e punės qė janė ngarkuar nga MASH-i me hartimin e kėtyre programeve kanė bėrė “korrigjimet”, duke hequr temat dhe kapitujt jo shumė tė domosdoshėm, ndėrsa janė punuar nga fillimi programet orientuese pėr Biologjinė dhe Kiminė, pasi kėtė vit ato janė ndarė nga njėra-tjetra. Sipas drejtoreshės sė kurrikulave tė MASH-it, Suzana Tabaku, gjithēka do tė jetė gati nė fund tė muajit mars dhe nė fillim tė prillit, kėto programe orientuese do tė shpėrndahen nė tė gjitha shkollat e mesme tė vendit. Sipas drejtoreshės sė kurrikulave tė MASH-it, nė programe do tė jenė tė pėrcaktuar qartė kapitujt dhe temat ku duhet tė pėrqėndrohen tė rinjtė, pėr tė dalė sa mė mirė nė provimet me zgjedhje. Ndėrsa, pritet qė nė fillim tė muajit prill tė nisin edhe regjistrimet e kandidatėve, tė cilėt duan tė ndjekin njė shkollė tė lartė, procedurė kjo e cila do tė kryhet vetėm pranė shkollave tė mesme, ku tė rinjtė kanė pėrfunduar studimet dhe nuk do tė shkojnė pėr t’u regjistruar edhe pranė sekretarive tė fakulteteve. Mėsohet se kėtė vit, afati i regjistrimeve do tė jetė mė i shkurtėr se ai i njė viti mė parė. Nėse, gjatė Maturės 2006, regjistrimet e kandidatėve nisėn mė 15 mars dhe pėrfunduan mė 30 prill, pritet qė kėtė vit regjistrimet tė nisin nė fillim tė prillit pėr t’u mbyllur nė ditėt e fundit tė kėtij muaji.

1. ARSIMI BAZĖ  

Viti mėsimor 2006-2007 do tė pėrfundojė:

a- Pėr klasat I-VII   nė datėn                                        15 qershor 2007.

b- Pėr klasėn VIII nė datėn                                           08 qershor 2007.

Periudha e zhvillimit tė sesionit tė Provimeve tė Lirimit do tė jetė 09 qershor-2 korrik 2007.

Vlerėsimi i nxėnėsve pėr Provimet e Lirimit do bėhet nga komisionet lėndore shkollore.

Data e provimit me gojė tė Gjuhės Shqipe do tė caktohen nga drejtoritė e shkollave.

Lėndėt dhe datat e Provimeve tė Lirimit pėr sesionin e parė do tė jenė:

a- Gjuhė Shqipe                                                    16 qershor 2007

b- Matematikė, vetėm me shkrim                                     28 qershor 2007

c- Gjuha greke/maqedonase (pėr shkollat minoriteteve)        30 qershor 2007                                                   

2. ARSIMI I MESĖM 

Vitet e fundit tė shkollave tė mesme 4 dhe 5-vjeēare qė do t’i nėnshtrohen provimeve tė Maturės Shtetėrore do tė pėrfundojnė vitin mėsimor mė 31 maj 2007.

Periudha e zhvillimit tė sesioneve tė para:

a) Tė Provimeve tė Maturės Shtetėrore: 01qershor 2007- 07 korrik 2007.

b) Tė Provimeve Pėrfundimtare nė shkollat profesionale 3-vjeēare dhe nė nivelin e parė 3-vjeēar tė shkollave profesionale 3+2- vjeēare tė jetė: 17 qershor 2007 - 1 korrik 2007.

Lėndėt dhe datat e Provimeve tė Maturės Shtetėrore pėr sesionin e parė tė jenė:

Nė shkollat e mesme tė pėrgjithshme, me kohė tė plotė ose tė shkurtuar:

a- Letėrsi dhe Gjuhė Shqipe                                         09 qershor 2007

b- Matematika                                                            22 qershor 2007

c- Lėndėt me zgjedhje                                         07 korrik    2007

Nė shkollat e mesme pedagogjike:

a- Letėrsia dhe Gjuha Shqipe                                                09 qershor 2007

b- Matematika                                                            22 qershor 2007

c- Lėndėt me zgjedhje                                         07 korrik    2007

Nė shkollat e mesme pedagogjike pėr minoritetin:

 a- Gjuha dhe Letėrsia Greke                                        02 qershor 2007

b- Letėrsia dhe Gjuha Shqipe                                        09 qershor 2007

c- Matematika                                                             22 qershor 2007

d- Lėndėt me zgjedhje                                         07 korrik    2007

Nė shkollat e mesme tė gjuhėve tė huaja:

a- Letėrsia                                                         09 qershor 2007

b- Gjuha e huaj                                                   22 qershor 2007

c-   Lėndėt me zgjedhje                                                               07 korrik       2007

Nė seksionet dygjuhėshe (Profili shoqėror dhe natyror):

a- Letėrsia                                                         09 qershor 2007

 b- Gjuha e huaj                                                  12 qershor 2007

c- Matematika                                                             22 qershor 2007

d- Lėndėt me zgjedhje                                         07 korrik    2007

Nė shkollat e mesme social-kulturore, artistike dhe sportive:

 a-  Formimi praktik profesional                                     02 qershor 2007

 b-  Letėrsia                                                               09 qershor 2007

 c-  Lėndėt e formimit teorik profesional                        22 qershor 2007

d-  Lėndėt me zgjedhje                                               07 korrik    2007

Nė shkollat e mesme teknike ekonomike dhe teknike- profesionale

5- vjeēare dhe 3+2- vjeēare:

 a-  Formimi praktik profesional                                     02 qershor 2007