EDITORIAL

Lindja e njė monstre

Andi Bushati

Rezultati plebishitar i 18 shkurtit do tė ketė si rrjedhojė krijimin e njė monstre tė re, politike, nė kuptimin qė deri mė tani kjo fjalė ka pasur pėr Nanon e Berishėn. Ky ėshtė Edi Rama, fituesi pothuajse i vetmuar i garės sė dy ditėve mė parė. Natyrisht, ai ėshtė nė shumė aspekte i ndryshėm nga dy tė parėt, por kėto zgjedhje e bėnė automatikisht njė tė ngjashmin e tyre. Sė paku nė njė kuptim, se kėtė radhė ndaj tij u provua pothuajse gjithēka. Ashtu sikurse Nano provoi fyerjet, kėrcėnimet, burgosjen, tradhtinė e tė vetėve nė ditė tė vėshtira, ashtu sikurse Berisha ka provuar zbritjet mė tė forta nė humnerė, qindra-mijra vetė qė e kontestonin nė tė gjithė Shqipėrinė, largimin me armė dhe braktisjen nga tė gjithė lakejtė e mėparshėm, edhe Edi Rama deri mė 18 shkurt provoi pothuajse gjithēka. Tashmė, ai ėshtė njeriu qė i ka rezistuar akuzės tė njohur pėr tė gjithė, megjithėse jo ligjėrisht tė vėrtetuar, pėr korrupsion. Ai arriti t’i mbijetojė kritikave si shkatėrruesi i Tiranės tė sė nesėrmes. Ai arriti t’ia hedhė sulmeve politike tė njė dandy tė plakur e qesharak, qė vazhdon tė vetėquhet politikan. Ai arriti tė shpėrfillė kontestimin e ujqėrve pazarxhij tė PS-sė, qė bėnė gjithēka qė ai tė dilte humbės. Ai arriti tė shmangė tė shkuarėn e njė rrugaēi libertin qė endet plazheve tė Evropės me hallatet jashtė. Arriti tė bėjė tė pavlefshme lakuriqėsinė e tij, fizike, politike dhe shpirtėrore. Ai ia doli tė shndėrrojė nė nul ndėrrimin e grave si makina tė fortėsh dhe mosstabilitetin familjar qė e ka shoqėruar gjatė gjithė jetės. Edi Rama u ngrit mbi tė gjitha kėto, megjithėse ndaj tij u pėrdorėn nė mėnyrėn mė tė ashpėr njė e nga njė kėto akuza. Megjithėse pėr kėtė u vu nė punė njė makineri e stėrmadhe propagande, njė pjesė tė sė cilės ai vetė e kishte projektuar, mbėshtetur dhe sponsorizuar.

Po si ndodhi qė Edi Rama i rezistoi gjithė kėsaj furtune? Si ėshtė e mundur qė ai rifitoi Tiranėn dhe pothuajse tė gjitha qytetet e mėdha tė Shqipėrisė?

Natyrisht, arsyeja e parė duhet kėrkuar te kjo makinė e stėrmadhe propagande. Te mėnyra mjeshtėrore, mashtruese dhe e sofistikuar, me tė cilėn ai di ta pėrdorė atė. Nė kėto zgjedhje Edi Rama arriti tė mbajė pėr vete mediat mė tė mėdha tė vendit. Tė ketė mbėshtetjen e pakusht dhe gati ledhatuese tė tyre. Fabrika e tij (jo e ideve) e propagandės doli tejet mė e fortė se ajo e kundėrshtarit. Jo se kėta tė dytėt ishin tė dobėt e tė pabesueshėm, por se ata kritikat e tyre shpeshherė tė drejta e tė argumentuara, kėrkuan t’i shisnin pėrmes njė makine propagande, qė nuk mund tė ishte e besueshme, pasi i kishte thurur pėr pesė vite hosanna Ramės dhe donte pėr pesė muaj ta zhbėnte atė.

Por, gjithsesi, ky ėshtė vetėm kėndvėshtrimi i jashtėm i ndėrtimit tė njė kulti, sepse fitorja e Ramės ka shumė arsye tė tjera. Ajo lidhet sė pari me vetė modelin e tij. Ose mė mirė me njė vullnet qytetar pėr tė kaluar nga kėmbimi 15-vjeēar i pushtetit mes dyshes historike Nano – Berisha, te liderė tė rinj, me shpresėn se ata do tė jenė kalimtarė dhe mė lehtė tė ndryshueshėm.

Ajo lidhet me zgjedhjen e tij pėr tė dalė nė fushatė sė bashku me Ilir Metėn, duke i garantuar edhe njėherė zgjedhėsve se vota e tyre pėr tė majtėn, ndryshe nga ajo pėr Berishėn, do tė kishte mė shumė se njė garant.

Ajo lidhet me fushatėn e tij, qė mund tė mbahet mend si fushata e parė, e rėndėsishme e pambizotėruar nga sharjet dhe akuzat, gjė qė tregoi se njerėzit janė shumė tė lodhur prej kėsaj lloj politike, sado tė vėrteta qofshin gjėrat qė artikulon ajo.

Megjithė kėtė enumeracion argumentesh, duhet thėnė se kjo votė e qartė, mbarėpopullore, nuk ishte kryesisht njė votė pėr modelin Rama. Ajo ishte mbi tė gjitha njė plebishit, pėr mėnyrėn sesi ka qeverisur Berisha dhe PD-ja.

Nė pamje tė parė ajo duket si njė kthesė e ēuditshme. Nėse PD-ja erdhi nė pushtet (ide kjo e pranuar nė masė) me kartėn e antikorrupsionit, duket sikur tani kjo tezė ka rėnė. Simboli i antikorrupsionit, i propoganduar prej saj, pra, Edi Rama, arriti njė fitore shokuese. Atėherė, ēfarė ka ndodhur? Mos vallė nė mė pak se dy vite, kėta njerėz e amnistuan korrupsionin? Jo, jo dhe jo. Por ata dėnuan keqpėrdorimin qė PD-ja i bėri luftės me tė. Aspak nė rrafshin teknik, ku qeveria “Berisha” mblodhi mė shumė tė ardhura dhe shkatėrroi sistemin piramidal tė vjedhjes nga kryeministri e deri te doganieri, por nė rrafsh politik.

Sepse, pakkush mund ta pranonte nė Shqipėri, qė lufta kundėr korrupsionit tė pėrdorej si shantazh i ulėt, politik, sikurse nė rastin e kompanisė ajrore “Albatros”. Sepse askush nuk mund ta pranonte gjithashtu qė tė korruptuarit ishin opozitarėt e sotėm dhe jo ata tė anatemuarit dje, por tė harruarit sot, pasi nuk pėrbėnin mė rrezik politik.

Sepse askush nuk mund tė mos shihte me pėrēmim, megjithė ndershmėrinė e rivalit tė Ramės, Olldashi, se fushata e tij kishte ndėr financuesit kryesorė, sekserin e dikurshėm tė kryebashkiakut. Se, nėse Olldashi denonconte rrokaqiejt frymėmarrės dhe pozonte nė sfond me pallatin e Dash Pezės, ai nuk e bėnte kėtė pėrballė 22- katėshve blu.

Tė gjitha kėto votuesit i dallojnė. Dhe kėtė luftė selektive ndaj korrupsionit, PD-ja e bėri hapur, ditėn pėr diell. Ajo u bė mė e prekshme, mė flagrante dhe humbi tė gjitha kredencialet e saj, pas takimit tė turpshėm, grotesk, qė ka pasur njė ndikim tė ndjeshėm nė rezultatet e 18 shkurtit, atij mes Nanos dhe Berishės.

Atė ditė kryeministri e vrau kalin e tij tė betejės. Atė ditė ai i bėri tė gjithė tė besojnė se nuk ishte mė luftėtari i antikorrupsionit qė ata kishin votuar, por oportunisti qė kėrkonte tė pėrfitonte prej tij. Duke shtrėnguar duart me njeriun qė e kish etiketuar si pronar tė autobusėve dhe helikopterėve tė drogės, duke e paraqitur atė si tė ardhmen evropiane tė Shqipėrisė, Berisha shkeli me kėmbė kauzėn e madhe, pėr tė cilėn shqiptarėt i kishin besuar me shumė vėshtirėsi pushtetin. Tashmė, askush nuk mund ta merrte seriozisht tek rrekej tė akuzonte kryeprokurorin, KLD-nė, apo presidentin pėr korrupsion. Ai kishte bėrė pakt me demiurgun shqiptar tė kėtij fenomeni.

Por, vota plebishitare anti-Berishė nuk ishte vetėm pėr shkak tė antikorrupsionit.

Njė faktor tjetėr ėshtė edhe brerja e premtimeve tė tre korrikut, kthimi gjithnjė e mė shumė i PD-sė nė forcėn e njė njeriu tė vetėm. Dy vite mė parė, shqiptarėt votuan jo vetėm pėr Berishėn, por edhe pėr faktin se ai ktheu pranė vetes tė larguarit dhe premtoi njė qeverisje me frymėn e re tė KOP-it.

Vėrtet nga kėto lėvizje tė mėdha nė sipėrfaqe nuk ka asnjė hap mbrapa. Edhe tė rikthyerit e ’92-shit edhe kopistėt janė aty. Por, me kalimin e kohės, ata u bėnė gjithnjė e mė tė heshtur, gjithnjė e mė insinjifikantė. Ata u bėnė gjithnjė e mė tė mbytyr nga pesha e rėndė e njėshit. Nė momentin qė duhej ata nuk arritėn qė tė bėheshin, ashtu sikurse kishin premtuar mė tre korrik, barriera tė abuzivizmit. Kėtė forcė frenuese nuk arriti ta ketė pėr shembull, as kopisti, Aldo Bumēi, nė betejat donkishoteske kundėr Theodhori Sollakut. Kėtė lloj force nuk arriti ta imponojė as Genc Ruli, nė drejtimin, voluntarist, politik, amatoresk qė vetė kryeministri i bėri KESH-it dhe qė pati si pasojė krizėn energjitike.

Por, vota kundėr PD-sė nuk duhet parė vetėm si njė votė e gabimeve tė saj. Ajo ėshtė gjithashtu edhe njė votė e pamundėsisė pėr tė shpjeguar reformat. Vetė fakti qė shumė biznese ilegale u prenė, qė shumė trafiqe u ndėshkuan, qė shumė biznese u futėn nė sistem e u shndėrruan nė tė tatueshėm, ka njė kosto jo tė vogėl. Sė pari, ajo shkakton pakėnaqėsi te kėto shtresa. Sė dyti, ajo i dėmton edhe ekonomikisht njerėzit qė sillen rreth tyre. Pra, ajo ka njė kosto pėr njė shumicė tė madhe njerėzish. Ashtu si ēdo reformė progresiste ajo ka njė ēmim. Nuk ka asnjė dyshim se ato janė nga ato reforma qė e ēojnė vendin pėrpara, qė shkruajnė faqe tė reja, por ato janė tė dhimbshme elektoralisht. Pėr t`i pėrballuar ato, duhet njė fushatė e vėrtetė, propagandistike. Duhet tė vihet nė funksionim njė sistem i tėrė sqarues e propagandues. Ndėrsa PD-ja e Berisha, ndėrkohė qė kishin vendosur tė ndėrmerrnin kėto reforma, e harxhonin energjinė dhe sistemin e tyre, propagandues, me luftėn kundėr kundėrshtarit. Ndaj edhe kjo mospėrputhje e skajshme mes reformave tė rėnda dhe pambėshtetjes propagandistike tė tyre pėrbėn njė nga shkaqet e humbjes sė PD-sė.

Pra, ashtu sikurse shihet, rezultati drastik i 18 shkurtit ishte mė shumė njė ndėshkim pėr qeverisjen “Berisha”, sesa njė votė plebishitare pėr modelin Rama.

Ky pėrfundim bėhet gjithnjė e mė i pranueshėm, po tė kujtojmė se vota e zgjedhėsve nė kėtė ambient politik, ku askush nuk ngjall shpresė, ėshtė gjithnjė njė votė ndėshkuese, pėr tė mos lėnė qė zullumi tė trashet dhe e keqja tė degradojė. Kėshtu u votua edhe kėtė radhė. E nė kėtė pikėpamje, edhe kjo votė ishte njė leksion i mirė demokracie. Megjithėse bashkė me tė ajo polli edhe njė tjetėr anomali. Atė qė u tha nė fillim. Lindjen e njė monstre tjetėr, politike. Fituesin e padiskutueshėm tė kėtyre zgjedhjeve, Edi Ramėn, ndaj tė cilit kėtė herė u provua gjithēka. Edhe lufta, edhe shantazhi. Edhe hajdutėria, edhe lakuriqėsia. Edhe presioni, edhe tradhtia. Pas kėsaj atij askush dhe asgjė nuk ka ē’ti bėjė mė shumė. Askush nuk ka ē’t`i pėrdorė, armatim mė tė rėndė. E kėtu fillon njė risk i ri, qė ka tė bėjė me mėnyrėn shqiptare tė tė bėrit politikė, me pėrdormimin e armės sė fundit, asaj mė tė rėndės, ndaj kundėrshtarit. Nė kėtė betejė politike, tė parėn reale tė jetės sė tij, Edi Rama u pėrball me kėtė. Me atė sistem absurd qė, nė rast se nuk funksionon deri nė fund, e shndėrron viktimėn e tij nė njė monstėr politike. Nė njė qenie tė pashkatėrrueshme dhe tė pandjeshme. Sepse ndaj tij nuk mund tė pėrdoret mė asgjė.

E ky ėshtė edhe mėkati i kėsaj fushate. Sepse, gjithsesi, abuziv, i korruptuar, autoritar ose jo, Edi Rama, deri mė tani, ka qenė nga ata qė e ka matur suksesin e tij, politik pėrmes metrit tė punės. Pas kėtyre zgjedhjeve, ku gjithkush tentoi t’i bėjė shumėēka, ai ka kuptuar se kurrkush nuk ka ē’e dėmton mė shumė. Ndaj metri tij pas kėsaj rrezikon tė jetė tjetėr. Ai i njeriut tė pashkatėrrueshėm. Modeli i liderit historik, qė i ėshtė thėnė gjithshka e prapė vazhdon tė mbijetojė, ndaj tė cilit ėshtė provuar ēdo gjė, ndaj nuk mėton mė as tė tregojė se ėshtė i ndryshėm. Pra, nė kėtė kuptim, kėto zgjedhje janė pėr t’u pasur frikė, sepse ato vėrtet ngritėn njė lider. Por, ndoshta brenda tij, kanė pjellė edhe njė monstėr. Natyrisht, politike.

POLITIKA

Zėdhėnėsja e PD-sė, Majlinda Bregu, komenton rezultatet zgjedhore

PD: Kemi thelluar fitoren nė rang kombėtar

"Nė zgjedhjet vendore tė vitit 2007-tė, koalicioni qeverisės thellon mazhoritarin e tij dhe rezulton tė jetė fitues nė 10 nga 12 qarqe dhe konkretisht nė Vlorė, Gjirokastėr, Korēė, Elbasan, Tiranė, Durrės, Lezhė, Dibėr dhe nė Kukės"

Zėdhėnėsja e fushatės elektorale tė Partisė Demokratike, Majlinda Bregu, deklaroi gjatė njė konference pėr shtyp se, "nė zgjedhjet vendore, mazhoranca ka zgjeruar hartėn e saj, elektorale dhe ka thelluar fitoren nė rang kombėtar".

Sipas znj. Bregu, "nė zgjedhjet vendore tė vitit 2007-tė, koalicioni qeverisės thellon mazhoritarin e tij dhe rezulton tė jetė fitues nė 10 nga 12 qarqe dhe konkretisht nė Vlorė, Gjirokastėr, Korēė, Elbasan, Tiranė, Durrės, Lezhė, Dibėr dhe nė Kukės".

Znj. Bregu theksoi se, “deri tani nė diskutim ėshtė qarku i Fierit, ndėrkohė qė nuk kemi rezultatet e pritura nė qarkun e Beratit". Ajo theksoi se, "nė rrafsh elektoral koalicioni qeverisės ka thelluar mė tej rezultatet e 3 korrikut, duke qenė mė shumė mazhoritar sot sesa nė zgjedhjet e 3 korrikut".

Duke bėrė tė ditura disa nga rezultatet paraprake, znj. Bregu theksoi se, "nė qarkun Vlorė, nga 26 njėsi vendore koalicioni ‘Aleanca e Madhe’ ka fituar 19 prej tyre (5 bashki dhe 14 komuna), nė Gjirokastėr, nga 31 njėsi tė qeverisjes vendore kemi fituar 21 prej tyre (5 bashki dhe 16 komuna), nė Korēė, nga 36 bashki dhe komuna, kemi fituar 19 prej tyre (2 bashki dhe 17 komuna), nė Kukės, nga 27 bashki dhe komuna kemi fituar 21 prej tyre (3 bashki dhe 19 komuna)".

Gjithashtu, znj. Bregu theksoi se, "nė Elbasan, nga 51 njėsi vendore, mazhoranca ka fituar 28 prej tyre, ndėrkohė qė nga 45 komuna kemi fituar 26 komuna, nė Durrės nga 16 bashki dhe komuna kemi fituar 12 prej tyre, nė Lezhė nga 21 njėsi vendore kemi fituar 16, (3 bashki dhe 13 komuna), nė Dibėr nga 35 njėsi vendore kemi fituar 31 prej tyre (4 bashki dhe 27 komuna), nė Tiranė nga 31 bashki dhe komuna kemi fituar 19 prej tyre, nga 6 bashki janė fituar 4, ndėrsa nga 22 komuna kemi fituar 15".

Duke prezantuar kėtė rezultat zgjedhor, znj. Bregu u shpreh se, "nė total nga 67 bashki koalicioni ‘Aleanca e Madhe’ ka fituar 38 prej tyre ose 57 pėr qind dhe nga 308 komuna ka fituar 181 prej tyre ose 59 pėr qind".

"Pra, koalicioni mazhoritar ka fituar nė rang kombėtar 60 pėr qind, ndėrkohė qė nuk janė zhvilluar votimet nė 7 njėsi vendore dhe janė bllokuar nga socialistėt edhe nė 7 njėsi tė tjera", - tha znj. Bregu.

Sipas saj, "si elektorat, opozita nė kėto zgjedhje krahasuar me vitin 2005-sė ėshtė zvogėluar me 15 pėr qind, ndėrsa krahasuar me vitin 2003 me 25 pėr qind".

"Pavarėsisht se PD-ja nuk ėshtė konfirmuar nė 3 bashki, nė Korēė, Elbasan dhe nė Lushnjė, pėrsėri mazhoranca ka zgjeruar hartėn e saj, elektorale dhe ka thelluar fitoren nė rang kombėtar”, - tha znj. Bregu.

Bregu: Ka patur disa parregullsi

Zėdhėnėsja e fushatės elektorale tė Partisė Demokratike, Majlinda Bregu, bėri publike disa parregullsi qė janė vėnė re gjatė procesit tė numėrimit tė votave nė disa zona zgjedhore tė vendit.

Nė njė konferencė pėr shtyp, znj. Bregu tha se, nė Bashkinė e Pogradecit janė pranuar si tė rregullta 700 fletė votimi tė parregullta.

Njė tjetėr parregullsi e pėrmenduar nga znj. Bregu kishte tė bėnte me Bashkinė e Krujės, ku sipas saj, komisionerėt socialistė nuk po pranojnė tė numėrojnė dy kutitė e fundit tė votimit.

Znj. Bregu i bėri thirrje komisionerėve socialistė tė numėrojnė edhe dy kutitė e fundit nė Bashkinė e Krujės, ku sipas saj, kandidati i mazhorancės kryeson ndjeshėm.

KQZ: Ka pėrfunduar komplet procesi i numėrimit

KQZ-ja informoi nė mesditė se procesi i numėrimit tė votave ka pėrfunduar thuajse nė tė gjithė njėsitė e qeverisjes vendore nė shkallė vendi.

Zėdhėnėsi Olli, pasi publikoi rezultatet e nxjerra nga KZQV-tė pėrkatėse pėr 74 komuna dhe bashki nė rang vendi, theksoi se, "aktualisht, janė shumė pak zonat, ku nuk ka pėrfunduar numėrimi".

Kėshtu, ai informoi se, “nė Bashkinė e Elbasanit ka pėrfunduar procesi i numėrimit dhe mbetet pėr t'u shqyrtuar ēėshtja e njė kutie, por ky ėshtė problem i vendimmarrjes sė KQZV-sė respektive".

Ndėrkohė, sipas Ollit, ka "njė pengesė nė Moglicė (Korēė), ku ėshtė ndalur procesi pas largimit tė njėrit prej drejtuesve. Ėshtė kėrkuar ndėrhyrja e KQZ-sė pėr tė ndryshuar situatėn".

Po ashtu, sipas tij, "nė Mamurras pritet nga momenti nė moment qė tė fillojė procesi i numėrimit, ndėrsa nė Vlorė, komuna Novoselė mbetet e bllokuar, si dhe Ndroqi (Tiranė), Bushati dhe Shllaku (Shkodėr) dhe Trebishti nė Dibėr. Nė kėtė tė fundit, madje nuk ka filluar fare ky proces", - pohoi zėdhėnėsi i KQZ-sė.

Koalicioni i Vėzhguesve Vendorė publikon raportin e tij

Vėzhguesit vendorė: Procesi u zhvillua pa probleme

Koalicioni i Vėzhguesve Vendorė nė lidhje me procesin e votimit tė Zgjedhjeve Lokale tė 18 shkurtit 2007-tė, ka arritur nė pėrfundimin se procesi i 18 shkurtit, nė tėrėsinė e tij u zhvillua nė kushte normale dhe pa probleme tė mėdha e serioze qė mund tė cenonin rendin, qetėsinė dhe integritetin e tij. “Megjithatė, dita e votimit u parapri nga njė proces i tejzgjatur dhe shumė problematik pėr reformėn zgjedhore. Intensiteti politik qė e karakterizoi fushatėn ishte jo i natyrshėm pėr njė proces tė radhės pėr zgjedhjen e organeve tė qeverisjes vendore. Pjesėmarrja nė votime tregoi dukshėm nivelin e kulturės demokratike dhe pėrgjegjshmėrisė sė elektoratit shqiptar pėr tė shprehur vullnetin e tij pėr njė qeverisje pėrfaqėsuese nė nivel lokal. Sjellja e forcave tė rendit nė plotėsim tė detyrimeve tė tyre, ligjore gjatė tė gjithė procesit tė votimit dhe shoqėrimit tė materialeve zgjedhore nė KQZV ishte njė zhvillim i mėtejshėm, pozitiv pėr realizimin e standardeve te zgjedhjeve”, - thuhet nė raportin e tyre. “Nė njė numėr tė kufizuar rastesh u vu re prania dhe ndėrhyrja e personave tė paautorizuar, militantė tė subjekteve elektorale dhe/ose kandidatėve pjesėmarrės nė garė. Pavarėsisht nga njė seri mangėsish qė kishin tė bėnin me plotėsimin e kėrkesave teknike tė procesit zgjedhor, votimet e 18 shkurtit 2007-tė ne i konsiderojme si njė zhvillim pozitiv nė kuadėr tė pėrpjekjeve tė shoqėrisė shqiptare pėr realizimin e standardeve nė proceset zgjedhore”, - vijon mė tej raporti.

Malėsi e Madhe, PD-ja fiton bindshėm

Nė shumicėn e njėsive vendore tė rrethit tė Malėsisė sė Madhe ka pėrfunduar numėrimi i votave pėr zgjedhjet lokale, rezultat, i cili shpall fitues kandidatėt e koalicionit tė djathtė.

Nė rrethin e Malėsisė sė Madhe prej 15 vjetėsh, pjesa mė e madhe e njėsive vendore qeverisej nga PS-ja dhe aleatėt e majtė.

Fitorja e arritur nga kandidati i PD-sė pėr Bashkinė e Koplikut, Ramadan Lika, ėshtė konsideruar dhe mė e rėndėsishmja. Zoti Lika tha pas shpalljes sė rezultatit se, "fitoren time ia dedikoj banorėve tė Koplikut, tė cilėt mė votuan, por edhe atyre qė momentalisht votuan kundėr, duke i siguruar se premtimet e paraqitura nė programin tim, elektoral, do t’i bėj tė gjitha realitet, pėr ta kthyer kėtė qytet nė njė vend zhvillimi nė tė gjitha aspektet e tij".

Ndėrkohė, kandidatėt e koalicionit tė djathtė janė shpallur fitues dhe nė komuna, ku pėr disa mandate radhazi kanė qeverisur socialistėt. Kėshtu, nė komunėn Qendėr ėshtė shpallur fitues nga KZQV-ja kandidati i mazhorancės, Isa Rama, i cili kandidonte kundėr kryetarit aktual tė tre mandateve, Gėzim Zeneli. Nė komunėn Rrethina, fitues ėshtė shpallur kandidati i koalicionit tė djathtė, Gėzim Hardolli, qė kandidonte ndaj drejtuesit socialist tė tre mandateve, Zyhdi Dekovi; nė Bajzė tė Kastratit, ėshtė shpallur fitues pėrfaqėsuesi i PD-sė, Gjovalin Vreshti, qė kandidonte ndaj kryetarit aktual, Tom Curri, pėrfaqėsues i PBDNJ-sė.

Pėrsa i pėrket kėtyre rezultateve, kandidatėt rivalė e kanė pranuar humbjen e tyre, duke iu uruar fituesve suksese nė punėn e tyre, drejtuese gjatė mandatit tė ardhshėm.

PS-ja humbet bastionet historike nė zgjedhjet e 18 shkurtit

Humbasin njėzet deputetė tė PS-sė

Nė zonat elektorale tė 22 deputetėve socialistė humbasin kandidatėt e kėsaj partie nė njėsitė bashkiake

Socialistėt humbasin bastionet politike nė tė gjithė vendin. Njė analizė e detajuar nėpėr forumet e PS-sė nga qendra deri nė bazė pritet tė nxjerrė arsyet e humbjes sė bastioneve socialiste, ku nė tė shumtėn e rasteve mendohet se ka ardhur pėr shkak tė ndarjes sė zonave me LSI-nė. Sipas rezultateve tė deritanishme, 22 deputetė socialistė, ku pėrfshihen figurat kryesore tė kėsaj partie, kanė humbur nė zonat e tyre, elektorale shumicėn e njėsive bashkiake, bashki apo komuna tė rėndėsishme. Ndėr humbėsit e PS-sė, ėshtė edhe ish-sekretari i pėrgjithshėm socialist, Gramoz Ruēi, ku nė mėnyrė krejt tė papritur kanė humbur kandidatėt socialistė. Zona e Gramoz Ruēit pritet tė jetė njė prej zonave ku do tė pėrqendrohet analiza e humbjes sė bastioneve, duke patur parasysh se Tepelena ka qenė bastion i PS-sė pėr 17 vite me radhė. Nė zonėn e elektorale tė ish-kryetarit socialist, Fatos Nano, ka humbur kandidati socialist pėr Bashkinė e Sarandės, duke rreshtuar ish-liderin socialist nė listėn e humbėsve tė kėsaj partie nė zgjedhjet e 18 shkurtit. Mė pas, ėshtė Kastriot Islami njė prej figurave tė hershme tė kėsaj partie, ėshtė Ylli Bufi gjithashtu njė prej figurave tė hershme tė kėsaj partie, ėshtė deputeti Flamur Hoxha qė ka humbur Bashkinė e Pėrmetit, e cila ka qenė rregullisht nė zgjedhje bastion i PS-sė. Mė pas, vjen Erjon Braēe, i cili ka humbur komunėn e Otllakut, qė pėrbėn pjesėn kryesore tė zonės sė tij, elektorale. Ėshtė Namik Dokle qė ka humbur disa komuna nė zonėn e tij, elektorale, gjithashtu tė njohura si bastione historike tė PS-sė. Ka humbur Bashkinė e Divjakės deputetja dhe sekretarja pėr marrėdhėniet ndėrkombėtare, Arta Dade, bashki kjo e njohur si bastion socialist. Tė papritura kanė qenė rezultatet nė favor tė PD-sė nė disa komuna tė njohura si elektorat ekstremisht i majtė, siē ėshtė komuna e Labinotit Fushė dhe e Labionotit Mal. Nė kėtė mėnyrė, 20 deputetėt socialistė qė kanė humbur zonat e tyre, elektorale pritet tė jenė objket i njė analize tė thellė nė forumet e larta, drejtuese tė PS-sė, pasi kjo parti tė ketė pėrfunduar festėn pėr fitoren nė bashkitė kryesore tė vendit. Lidhur me fenomenin e 18 shkurtit, kur PS-ja humbi bastionet e saj, pritet tė ketė debate tė ashpra, pasi ka qenė pjesa kryesore e krerėve socialistė dhe forumeve tė saj, drejtuese, tė pozicionuar kundėr marrėveshjes me LSI-nė nė kėto zona, pasi kjo parashikonte humbjen, pasi elektorati socialist nuk e mirėpret marrėveshjen me LSI-nė.

Deputetėt e humbur nė zona

Fatos Nano

Stefan Ēipa

Vangjel Tavo

Arben Malaj

Flamur Hoxha

Kastriot Islami

Blendi Klosi

Gramoz Ruēi

Durim Lamaj

Paulin Sterkaj

Sadri Abazi

Qemal Minxhozi

Luan Memushi

Durim Hushi

Ylli Bufi

Elmaz Sherifi

Stefan Ēipa

Namik Dokle

Arta Dade

Bukurosh Stafa

Valentina Leskaj

Ndriēim Hysa

Tė dhėnat e Bregut pėr zgjedhjet

1. Nė qarkun Vlorė, nga 26 njėsi vendore, koalicioni “Aleanca e Madhe” ka fituar 19 prej tyre , 5 bashki dhe 14 komuna

2. Gjirokastėr, nga 31 njėsi vendore kemi fituar 21 prej tyre, 5 bashki e 16 komuna

3. Korēė, nga 36 bashki e komuna kemi fituar 19 nga kėto: 2 bashki e 17 komuna

4. Kukės, nga 27 bashki e komuna kemi fituar 21. Tė 3 bashkitė dhe 19 komuna nga 24 komuna.

5. Elbasan, nga 51 njėsi vendore kemi fituar 28 prej tyre. Nga 45 komuna kemi fituar 26.

6. Durrės, nga 16 bashki e komuna kemi fituar 12. 8 komuna nė 10 dhe 4 bashki nė 6

7. Lezhė, nga 21 njėsi vendore kemi fituar 16.. Nga kėto kemi fituar 3 bashki dhe 13 komuna.

8. Dibėr, nga 35 njėsi vendore kemi fituar 31 prej tyre, ndėr to 4 bashki dhe 27 komuna.

9. Tiranė, nga 31 bashki e komuna kemi fituar 19. Nga 6 bashki - 4, ndėrsa nga 22 komuna kemi fituar 15.

Nė total nga 67 bashki kemi fituar 38 ose 57%.

Nga 308 komuna kemi fituar 181 prej tyre , 59 %.

Ndėrkohė nuk janė zhvilluar votime nė 7 njėsi vendore dhe janė blloklluar nga socialistėt edhe nė 7 njėsi tė tjera.

Si elektorat opozita nė kėto zgjedhje krahasuar me 2005-sėn ėshtė zvogėluar me 15 %, ndėrsa me vitin 2003 me 25 %.

Parregullsitė e vėrejtura

•       Nė njė numėr tė madh qendrash votimi nė mbarė vendin, hapja e procesit tė votimit u bė me vonesė, si pasojė e mungesės sė bazės sė nevojshme, materiale nė qendrat e votimit, mungesės e regjistrit tė posaēėm tė Gjendjes Civile, mungesės sė kodeve tė sigurisė, mosparaqitjes sė komisionerėve, etj. Raste tė tilla u konstatuan nė Tiranė, Shkodėr, Elbasan, Durrės, Fier, Vlorė, etj.

•       Nivelin e pamjaftueshėm tė pėrgatitjes tė komisionerėve jo vetėm nė qendrat e votimit, por edhe nė KZQV, duke shkatuar zvarritje tė procesit.

•       Zėvendėsimin e komisionerėve nga subjektet politike gjatė ditės sė votimit. Kishte raste, kur komisionet nuk ishin tė plotėsuara me numrin e nevojshėm tė anėtarėve, si dhe kishte anėtare tė komisioneve qė kishin lidhje familjare me kandidatėt.

•       Ndryshime tė vendndodhjes sė qendrave tė votimit nė momentet e fundit, ēka shkaktoi ēoroditje tė votuesve.

•       Mungesėn e emrave tė votuesve nė listat e zgjedhėsve dhe raste, kur pjesėtarė tė sė njėjtės familje ishin tė regjistruar nė qendra tė ndryshme votimi. Ishin shume tė pakta rastet, kur zgjedhėsit deklaronin se ishin tė njoftuar paraprakisht pėr numrin e qendrės sė votimit dhe numrin e tyre nė listen e zgjedhėsve.

•       Diferenca tė mėdha nė shpėrndarjen e numrit tė votuesve nga njėra qendėr nė tjetrėn. Kjo shkaktoi radhė tė gjata, konfuzion dhe zhvillim jonormal tė procesit tė votimit. Nė disa raste, KQV-tė u detyruan tė ndėrpresin procesin e votimit pėr rivendosjen e rregullit nė qendėr. Vetėm nė tri raste tė komunikuara nga vėzhguesit e koalicionit u kėrkua ndėrhyrja e policisė pėr vendosjen e rregullit nė qendrėn e votimit.

•       Mosgarantimin e fshehtėsisė sė votės nė disa qendra votimi, si pasojė e mospozicionimit tė pėrshtatshėm tė dhomės sė fshehtėe.

•       Ngjyrat e papėrshtatshme tė fleteve tė votimit dhe e shenjave dalluese tė kutive, sidomos nė Tiranė, ēka shkaktuan konfuzion te votuesit nė hedhjen e fletės sė votimit nė kutitė respektive. Madje, kishte raste, kur kėto shenja dalluese mungonin.

•       Mosrespektimin e procedurave tė Kodit Zgjedhor pėrsa i pėrket identifikimit tė zgjedhėsve. Votuesit nuk ishin tė mirinformuar pėr domosdoshmėrinė e paraqitjes sė paketės sė dokumenteve shoqėruese, nė rastet e parashikuara nga Kodi Zgjedhor. Pati raste, kur komisioni i qendrės sė votimit lejoi votimin pa respektuar kėtė kėrkesė.

•       Pėrqindjen mjaft tė ulet tė pranisė sė grave nė komisionet e qendrave tė votimit.

•       Mospėrshtatjen e qendrave tė votimit pėr tė mundėsuar votimin e qytetarėve me aftėsi tė kufizuara fizike.

•       Lejimin e votimit familjar apo nė grup nė disa qendra votimi, veēanėrisht nė zonat suburbane dhe rurale. Kishte raste, kur anėtarė te komisionit ndihmonin votuesit pėr tė votuar, pa respektuar procedurat e parashikuara.

•       Pengesat e herėpashershme, tė krijuara ndaj prezencės se vėzhguesve tė koalicionit, nė momentin e dorėzimit tė materialeve tė qendrave tė votimit nė KZQV-tė perkatese, si pasojė e mosnjohjes sė Kodit Zgjedhor apo mosrespektimit tė tij.

Kandidati i mazhorancės del nė tė parėn konferencė pas zgjedhjeve vendore

Olldashi: Falėnderoj qytetarėt qė mė votuan dhe respektoj tė tjerėt

Kandidati i mazhorancės pėr Bashkinė e Tiranės, Sokol Olldashi, nė komunikimin e tij, tė parė me mediat pas zgjedhjeve lokale theksoi se, falėnderonte nė mėnyrė tė veēantė qytetarėt e Tiranės pėr pjesėmarrjen masive nė zgjedhje. Nė mėnyrė tė veēantė Olldashi falėnderoi qytetarėt qė e kishin votuar, duke u shprehur se i vinte keq pėr ata qytetarė, tė cilėt si pasojė e parregullsisė nė lista nuk kishin mundur dot tė votonin.

“I kėrkoj ndjesė disa mijėrave qytetarėve tė Tiranės, qė pėr arsye qė nuk vareshin nga unė, nuk patėn mundėsi tė ushtronin tė drejtėn e votės apo nuk u lanė tė votojnė”, - theksoi nė fjalėn e tij Olldashi, duke shtuar se respektonte gjithashtu qytetarėt, tė cilėt nuk mbėshtetėn platformėn e tij pėr ndryshimin e Tiranės. Nė pėrshėndetjen e Olldashit, njė vend tė veēantė zunė edhe bashkėpunėtorėt nė fushatė, ku theksoi se falėnderonte Bamir Topin si udhėheqėsin politik tė fushatės sė tij. Nga ana tjetėr, kandidati i mazhorancės pėr Bashkinė e Tiranės falėnderoi komisionerėt e mazhorancės, tė cilėt nė orėt e gjata tė votimit dhe numėrimit tė votave treguan qėndrueshmėri. Olldashi i uroi suksese edhe partive tė tjera, tė cilat morėn pjesė nė garėn elektorale tė 18 shkurtit. Kandidati i mazhorancės preferoi tė japė pėrshėndetejet e tij pėr qytetarėt dhe stafin nė njė kohė kur ende zyrtarisht procesi i numėrimit tė votave nė kryeqytet nuk ka pėrfunduar. Gjithsesi, sipas tė dhėnave zyrtare nga Komisionet Zonale tė Qeverisjes Vendore, kandidati i opozitės nė Tiranė, Edi Rama, ka pėrparėsi tė dukshme ndaj kandidatit tė mazhorancės, Olldashi.

F.Mejdini

Humbja nė qytetet e mėdha, kryesisht pėr shkak tė indiferencės sė deputetėve

PD, 14 emrat e deputetėve tė cilėt patėn humbje votash nė zgjedhje

Nė Tiranė vėrehet rrjedhje votash nė zonat e deputetėve Ngjela, Topi, Basha, Nishani, Pango apo Karapici. Nė Durrės, fitoren PS-sė ia japin kutitė e zonave tė Oketės dhe Jukės, ku nė zgjedhjet e 2005-ės, PD-ja fitoi me rreth 7 mijė vota mė shumė se PS-ja

Janė 14 zona deputetėsh, ato qė kanė vendosur humbjen e zgjedhjeve pėr Partinė Demokratike nė qytetet e mėdha tė vendit dhe qė kanė pasur rrjedhje votash qė nga 3 korriku 2005 e deri mė tani. Duket se kjo rrjedhje i ka kushtuar PD-sė dhe humbjen nė qytetet e mėdha tė vendit.

Shifrat 2005

Po tė shohėsh kronologjinė e votimeve, duket se ēdo depuetet nė zonėn e tij, jo vetėm qė ka pasur humbje ndaj kundėrshtarit, por mė keq akoma, ka humbur edhe votat e besnikėve qė kanė votuar djathtas nė ēdo kohė. Nė Tiranė pėr shembull, mė keq shfaqet zona e Spartak Ngjelės, ku diferenca e votave tė dy kandidatėve tė PD-sė dhe PS-sė ka njė rritje tė ndjeshme. Nė zgjedhjet e vitit 2005, nė kėtė zonė Spartak Poēi arriti tė merrte vetėm 4 mijė vota dhe sė bashku me LSI-nė, ky numėr nuk i kalonte tė 5 500 votat, ndėrkohė qė i vetėm, Ngjela, nė kėtė zonė nė 2005-ėn, mori mė shumė se 5 mijė vota dhe po t’i shtojmė ato qė mori kandidatja e pavarur, rreth 1700 dhe votat e LZHK-sė rreth 350, atėherė diferenca ėshtė tepėr e madhe. Ndėrkohė qė, nė po kėtė zonė Rama mori mė shumė se 7000 vota kundrejt 5200 votave qė mori Olldashi. Njė rėnie tė dukshme tė votave ka pasur dhe nė njėsinė ku kanė kandiduar Gėzim Karapici, Bamir Topi, Ylli Pango apo Bujar Nishani, ku, ashtu si nė zonėn e Ngjelės ka pasur  rrjedhje tė mėdha votash. Njė humbje mė vetė ka qenė dhe zona me numėr 33, ku ėshtė shpallur deputet Lulzim Basha, sot Ministėr i Punėve Publike Transporteve dhe Telekomunikacioneve, zonė e cila u fitua me rreth 12 pėr qind mė shumė vota pėr Partinė Demokratike, rezultat ky qė nė zgjedhjet lokale tė vitt 2007-ės u kthye nė favor tė Edi Ramės

Tė tjerat

Por njė goditje jo mė pak e vogėl nė kėto zgjedhje ka qenė edhe Durrėsi, por dhe qytete tė tjera si Lezha, Lushnja apo Berati, nė tė cilat PD-ja ishte fituese, por qė indiferenca e deputetėve tė zonės ka bėrė qė tė vijmė nė kėtė rezultat qė kemi sot. Pėr sa i pėrket Durrėsit, sipas burimeve nga KZQV-ja e kėtij qyteti, rezultati u pėrmbys nga kutitė e zonave brenda nė qytet, ku deputetė nė legjislaturėn e kaluar u shpallėn Genc Juka dhe Gazmend Oketa. Pėrkatėsisht nė zonėn 29, ku fitoi Oketa dhe zonėn 30, ku fitoi Genc Juka, Partia Demokratike ka marrė rreth 7 mijė vota mė shumė se Partia Socialiste pėr kandidatėt e saj. Ndėrkohė qė, nė 2007-ėn, kėto dy zona pėrmbysin rezultatin nė favor tė kundėrshtarit, gjė qė tregon se  elektorati nė kėto zona ėshtė lėnė pas dore. E njėjta gjė ka ndodhur edhe me zonėn e Ministrit tė Financave, Ritvan Bode, nė zonėn 81, ku nga PS-ja janė marrė mė shumė se 1500 vota mė shumė krahasur me vitin 2005 dhe tė mos harrojmė qė Bode, nė kėtė zonė u shpall deputet me rreth 3 mijė vota mė shumė se kundėrshtari i tij socialist. E njėjta gjė ka ndodhur edhe nė Gjirokastėr, nė zonėn e deputetit Ruli, nė Lushnjė, ku ėshtė deputet Mevlan Xhindolli apo nė Lezhė, ku ėshtė deputet Preē Zogaj.

Indiferenca e deputetėve sjell humbje nė zgjedhjet lokale

Njė pjesė e deputetėve, pasi morėn mandatin nė zonat e tyre me rezultat maksimal, nuk u kujtuan mė pėr ata qė i kishin votuar. Dhe nė mė tė shumtėn e rasteve, humbja e qyteteve tė mėdha ka ardhur pikėrisht si pasojė e kėsaj situate. Megjithėse, Kryeministri Berisha, jo pak herė iu ka bėrė thirrje deputetėve tė PD-sė dhe ministrave tė qeverisė tė qėndrojnė sa mė afėr njerėzve, sėrish kjo nuk ka ndodhur. Madje, nuk kanė shkelur mė nė zonat e tyre elektorale. Mė tė afėrt me elektoratin e tyre kanė qenė deputetėt qė kanė fituar votat nė zonat rurale, gjė qė iu shpėrblye edhe me fitoren e rreth 220 komunave nė mbarė vendin. Shifrat tregojnė qartė se qendrat e mėdha tė qyteteve janė braktisur pikėrisht nga deputetėt e tyre, gjė qė ka sjellė edhe rrjedhje nė elektoratin e djathtė.  Ata qė merren me politikė e dinė mirė aksiomėn se, nė rast se njė deputet iu qėndron afėr njerėzve, atėherė ka pak gjasa qė zgjedhjet lokale tė humben nė zonėn e tij. Njė gjė e tillė ka ndodhur edhe nė kampin rozė, ku PS-ja ka lėshuar bastionet, pikėrisht pėr shkak tė indiferencės sė deputetėve tė zonave, si nė Tepelenė nė zonėn e Gramoz Ruēit, apo nė Sarandė, nė zonėn e Fatos Nanos.

PD humbet 13 deputetė, PS humbet 23 deputetė

Spartak Ngjela - Tiranė

Lulzim Basha - Tiranė

Ylli Pango - Tiranė

Gėzim Karapici - Tiranė

Bujar Nishani - Tiranė

Bamir Topi - Tiranė

Gazmend Oketa - Durrės

Genc Juka – Durrės

Preē Zogaj - Lezhė

Ritvan Bode - Korēė

Bujar Leskaj - Vlorė

Mevlan Xhindoli – Lushnjė

Genc Ruli - Gjirokastėr

 SPECIALE

Gjermania, mbajtėse e kėsaj presidence, lėshon njė deklaratė pėr ecurinė e zgjedhjeve

Presidenca e BE-sė: Tė

mbyllet sa mė shpejt procesi

“Tė gjitha forcat politike duhet tė respektojnė rezultatin e zgjedhjeve dhe duhet tė bashkėpunojnė nė mėnyrė konstruktive. Mbajtja e zgjedhjeve tė lira dhe ndershme dhe respekti ndaj procedurave demokratike pėrbėn njė kėrkesė thelbėsore pėr marrėdhėnie mė tė afėrta me BE-nė”

Presidenca e Bashkimit Evropian ka lėshuar njė deklaratė, ku iu bėn thirrje subjekteve qė tė mbyllin sa mė shpejt procesin zgjedhor, brenda kornizave ligjore. Kjo presidencė ka vlerėsuar nė deklaratėn e saj, raportin paraprak tė lėshuar nga vėzhguesit e OSBE/ODIHR-it dhe ka theksuar se duhet respektuar rezultati zgjedhor. Sipas saj, zhvillimi i zgjedhjeve tė lira dhe tė ndershme ėshtė njė kusht pėr integrimin e vendit. “Presidenca lokale e BE-se merr parasysh vlerėsimin paraprak tė Misionit vėzhgues tė zgjedhjeve, OSBE/ODHIR, mbi zhvillimin e zgjedhjeve lokale tė 18 shkurtit nė Shqipėri.

Presidenca lokale e BE-sė iu bėn thirrje tė gjithė subjekteve pėrgjegjėse tė pėrmbyllin procesin zgjedhor nė pėrputhje me rregullat kushtetuese dhe ligjore dhe vėren me shqetėsim incidentet qė po ndodhin nė disa pjesė tė vendit. Ajo thekson se tė gjitha forcat politike nė Shqipėri duhet tė respektojnė rezultatin e zgjedhjeve dhe duhet tė bashkėpunojnė nė mėnyrė konstruktive. Ajo kujton se mbajtja e zgjedhjeve tė lira dhe ndershme dhe respekti ndaj procedurave demokratike pėrbėn njė kėrkesė thelbėsore pėr marrėdhėnie mė tė afėrta me BE-nė”, - thekson deklarata. Njė ditė mė parė, OSBE/ODIHR publikoi raportin paraprak pėr situatėn para dhe gjatė ditės sė zgjedhjeve. Shefi i vėzhguesve, Jorgen Grunnet, tha se, ato ishin njė shans i humbur. Gjatė njė interviste pėr radion BBC ai tha se, problem ishte dhe pjesėmarrja e ulėt nė votime. “Nėse ka zgjedhje, kjo ėshtė njė mundėsi e re qė Shqipėria t'i tregojė botės se ėshtė nė gjendje qė tė zhvillojė zgjedhje sipas standardeve ndėrkombėtare. Kjo nuk u vu re plotėsisht nė zgjedhjet lokale. Sigurisht qė kishte edhe elemente pozitive. P.sh., listat e zgjedhėsve ishin mė tė mira se nė zgjedhjet e mėparshme. Kishte njė angazhim mė tė madh nė kėto zgjedhje. Vetėm pėr kryetarė bashkish konkurruan mbi njėmijė vetė. Ndoshta mė zhgėnjyese ishte pjesėmarrja nė votime qė nuk arriti shifrėn 50%”, - tha Grunnet.

I pyetur, nėse parregullsitė, pjesa mė e madhe e tė cilave u vėrejtėn nė Tiranė, mund tė kenė ndikim nė rezultat, Grunnet tha se nuk mund tė flasė me hamendje. “Ne nuk i dimė aspak rezultatet, prandaj ėshtė e vėshtirė pėr mua t'i pėrgjigjem kėsaj pyetjeje, por dua tė them se kishte shumė raste tė administrimit tė pasigurt tė tė gjithė procesit zgjedhor, tė cilat ne po i evidentojmė. Ajo qė ne nėnvizojmė dhe qė ėshtė shumė e rėndėsishme pėr pėrmirėsimin e procesit elektoral nė Shqipėri ėshtė qė tė krijohet njė sistem i besueshėm dhe uniform i regjistrit tė Gjendjes Civile dhe identifikimit tė qytetarėve”, - tha Grunnet. Nė pėrfundim, ai theksoi se OSBE/ODIHR ėshtė e gatshme tė ofrojė ndihmė pėr tė arritur plotėsisht standardet. “Ne jemi gjithmonė tė gatshėm qė tė ofrojmė ndihmė dhe unė jam nė dijeni tė njė projekti qė ėshtė ndėrmarrė kohėt e fundit me financimin e Norvegjisė dhe disa donatorėve tė tjerė. Ky projekt do tė mbėshtetet edhe nga zyra e OSBE-sė nė Shqipėri”, - tha Grunnet.

Duhet depolitizuar me ligj procesi zgjedhor

Nga Fabian Schmidt

Raporti paraprak i OSBE-sė ėshtė njė dėshmi pėr paaftėsinė e politikės shqiptare. Ai tregon se politikanėt shqiptarė pėr mė tepėr se njė dekadė kanė humbur kohėn nė luftė me kundėrshtarėt, nė vend qė t“iu shėrbejnė qytetarėve dhe tė ndėrtojnė njė administratė efikase. Faji nė kėtė rast bie ndaj pėrfaqėsuesve tė tė dyja kampeve tė mėdha, politike.

Pas trazirave tė vitit 1997-tė, Partia Socialiste kishte tetė vjet kohė pėr tė pėrpiluar njė regjistėr tė plotė tė zgjedhėsve dhe tė popullsisė. Edhe demokratėt kishin njė vit e gjysmė kohė pėr ta vazhduar kėtė punė. Nė vend tė kėsaj, Shqipėria, pas disa reformave tė Kodit Elektoral, ka vetėm njė sistem zgjedhor, i cili institucionalizon mosbesimin e ndėrsjelltė dhe i hap rrugėn presionit politik.   

Nė demokracitė funksionuese janė nėpunėsit ata qė merren me organizimin e zgjedhjeve dhe jo partitė politike. Qytetarėt iua besojnė atyre kėtė detyrė, pasi ata janė neutralė dhe tė detyruar ndaj ligjit. Nė tė kundėrt, nė Shqipėri, partitė kanė njė rol formal, tė rregulluar me ligj nė organizimin e zgjedhjeve.

Kjo ka tė bėjė me atė se partitė nuk i besojnė njėra-tjetrės dhe secila do tė ndėrhyjė pėr tė pėrjashtuar manipulimin e zgjedhjeve. Por, siē e thotė populli, "Shumė mami e mbysin fėmijėn". Kėrcėnimet me bojkot tė partive tė veēanta mund ta paralizojnė tė tėrė procesin zgjedhor. Grindjet e ashpra rreth ēėshtjeve proceduriale nė muajt e fundit tregojnė mungesė respekti tė klasės politike kundrejt qytetarėve.

Ndryshe nga vlerėsimi pėr politikanėt, OSBE-ja u dha notė tė mirė zyrtarėve tė Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve. Megjithė zvarritjet pėr faj tė politikės, ata bėnė tė pamundurėn, duke mundėsuar pėr njė kohė shumė tė shkurtėr njė proces zgjedhor pa vėshtirėsi. Pėr kėtė ata meritojnė respekt. Ėshtė kjo njė dėshmi tjetėr qė politika duhet tė tėrhiqet nga pėrgatitja e zgjedhjeve.

Raporti i OSBE-sė pėrmban njė kėrkesė tė qartė pėr veprim nė adresė tė qeverisė shqiptare: pėrpilimi i njė regjistri permanent dhe pajisja e qytetarėve me dokumente moderne, identifikimi. Por vetėm kaq nuk mjafton. Ligjvėnėsit duhet tė angazhohen pėr qytetarėt e jo pėr udhėheqjet e partive tė tyre dhe tė depolitizojnė me ligj procesin zgjedhor. Zgjedhjet e ardhshme parlamentare janė nė vitin 2008-tė. Koha nuk pret.

KE: Nuk ka asnjė tolerim pėr standardet zgjedhore

Bashkimi Evropian nuk duket shumė entuziast nga mėnyra e mbarėvajtjes sė zgjedhjeve tė fundit nė Shqipėri. Pas Komisionerit pėrgjegjės pėr Zgjerimin, Olli Rehn, si dhe shefit tė politikės sė jashtme tė BE-sė, Havier Solana, ishte Kristina Nagy, zėdhėnėse nė Komisionin Evropian qė u tregua shumė e kursyer nė komentet e saj ndaj mėnyrės sesi u zhvilluan zgjedhjet e sė dielės nė Shqipėri.

Pa anashkaluar dukuritė pozitive, tė vėna re gjatė kėtij procesi, Nagy e vuri mė shumė theksin nė nevojėn e realizimit tė plotė tė kritereve demokratike qė BE-ja pret dhe kėrkon nga klasa politike, shqiptare. Aq mė shumė qė Bashkimi Evropian e kishte lidhur dhe kushtėzuar mbarėvajtjen e kėtyre zgjedhjeve me afrimin e mėtejshėm tė Shqipėrisė me BE-nė. Por zėdhėnėsja e Komisionit Evropian e bėri tė qartė mė me forcė atė qė para saj e kishin theksuar edhe Solana edhe Rehn.

Deri mė tani, Bashkimi Evropian kishte mbajtur ndaj zgjedhjeve nė Shqipėri njė qėndrim tė dyzuar qė mund tė pėrmblidhje me togfjalėshin: "Zgjedhje me probleme, por tė pranueshme pėr nivelin e Shqipėrisė". Por ky qėndrim tashmė duket se ka ndryshuar rrėnjėsisht. Shqipėria ka nėnshkruar tashmė Marrėveshjen e Asocim-Stabilitetit me BE-nė dhe e ka bėrė tė qartė se synimi i saj pėrfundimtar dhe afafgjatė do tė jetė integrimi i saj i plotė nė BE. Nė kėto kushte, Bashkimi Evropian nuk mund tė tolerojė mė shkeljen e kritereve bazė tė demokracisė nė njė vend qė pretendon tė pranohet si vend kandidat pėr anėtarėsim. Prandaj Komisioni Evropian e bėri tė qartė edhe njėherė tjetėr se pret pėrmbushjen e plotė tė kritereve demokratike tė mbarėvajtjes sė zgjedhjeve.

Por, njė qėndrim i tillė nuk mbahet enkas dhe vetėm ndaj Shqipėrisė. Edhe Serbia, pėr arsye krejt tė tjera, ndodhet para njė presioni tė fortė nga ana e Bashkimit Evropian. Ishte po Kristina Nagy qė nė po tė njėjtėn kohė e bėri tė qartė se afrimi i Serbisė me BE-nė varet kryekėput dhe tėrėsisht nga bashkėpunimi i plotė i Beogradit me Gjykatėn Ndėrkombėtare tė Hagės.

Prandaj mund tė thuhet se, si pėr Tiranėn, dhe Beogradin Bashkimi Evropian do tė tregohet tashmė rigoroz dhe i pėrpiktė deri nė fund.

Viron Gjymshana

Flet pėr radion BBC analisti Gabriel Partosh

“Duhet konsensus mes palėve pėr reformat”

“Gjėrat nuk do tė zgjidhen brenda javėve apo muajve tė ardhshėm, por unė mendoj se Shqipėria ka njė shans qė tė ecė pėrpara dhe nė njėfarė mėnyre tė pėrmbushė kėto kėrkesa mė tė rrepta, tė cilat ia kėrkon Bashkimi Evropian”

Analisti i BBC-sė pėr Evropėn Juglindore, Gabriel Partosh, njohės i mirė i zhvillimeve nė Shqipėri, thotė se vlerėsimi i vėzhguesve se Shqipėria humbi njė shans drejt pėrmbushjes sė standardeve ndėrkombėtare tė zhvillimit tė zgjedhjeve, nuk duhet parė si njė deklaratė dramatike.

Ai thotė se fjala ėshtė pėr ēėshtje tė natyrės administrative, tė cilat, gjithsesi, duhen zgjidhur pėr tė plotėsuar standardet e larta qė kėrkohen nga Bashkimi Evropian pėr procesin zgjedhor.

Gėzim Guri bisedoi me analistin Gabriel Partos dhe fillimisht e pyeti, nėse kishte mbetur i befasuar nga vlerėsimi i vėzhguesve ndėrkombėtarė pėr zgjedhjet e 18 shkurtit.

“Tė them tė drejtėn, jo, sepse po tė kesh parasysh nivelin e argumentave pėrpara zgjedhjeve qė nxorėn nė pah problemet dhe mangėsitė e ndryshme, ishte thuajse e pashmangshme qė tė kishte probleme, pavarėsisht nga marrėveshja e janarit.

Kėto probleme nuk u zgjidhėn tė gjitha. U bėnė disa pėrmirėsime pėrsa i pėrket identifikimit tė zgjedhėsve. Por, shumė ēėshtje, pėrfshirė regjistrin e zgjedhėsve, nuk ishin zgjidhur si duhet.

Raporti paraprak i vėzhguesve ndėrkombėtarė ka mesazhe tė pėrziera. Duhet theksuar se problemet qė ai evideton kanė tė bėjnė mė shumė me mangėsi tė natyrės administrative. Ka vėrejtje pėr kapacitetin e ulėt tė administratės zgjedhore. Nė kėtė raport nuk ka vėrejtje pėr ndėrhyrje politike pėr manipulimin e rezultatit tė zgjedhjeve.

Pra, raporti vė nė dukje se Shqipėria nuk ėshtė ende nė gjendje dhe kjo jo vetėm nė organizimin e zgjedhjeve, qė tė ketė njė nivel kompetence dhe standarde qė nevojiten pėr tė qenė njė negociatore serioze me Bashkimin Evropian, me synim anėtarėsimin nė tė ardhmen”, - thotė ai.

Megjithatė, Gabriel, shprehja “Shqipėria humbi njė tjetėr shans”, duket njė deklaratė e fortė e vėzhguesve ndėrkombėtare, apo jo?

Ėshtė njė term i fortė dhe ndoshta ėshtė pėrdorur pėr tė pėrcjellė mesazhin sesa rėndėsi ka pėr tė gjitha palėt qė tė bashkėpunojnė. Kjo nuk ėshtė ēėshtje vetėm e qeverisė, por edhe e opozitės.

Pra, kėrkohet qė tė ketė njė konsensus pėr reformat e nevojshme. Nė fund tė fundit, askush nuk po thotė se Shqipėria humbi njė shans pėrgjithmonė.

Shanset mund tė humben pėr disa muaj, pėr njė vit, dy vjet e kėshtu me radhė. Gjithashtu, dua tė theksoj qė, edhe sikur tė bėnte zgjedhjet mė tė mira tė mundshme nė kėtė moment, Shqipėria nuk ka ndonjė shans qė tė bėhet kandidate pėr anėtarėsim nė Bashkimin Evropian pėr njė apo dy vjet.

Pėr kėtė arsye unė nuk do ta quaja njė zhvillim dramatik vlerėsimin e vėzhguesve ndėrkombėtarė pėr kėto zgjedhje. Gjithsesi, raporti e bėn tė qartė se Shqipėria duhet tė hedhė hapa pėrpara.

Megjithatė, Gabriel, pėrtej vėrejtjeve administrative, njė tjetėr kritikė nė raportin paraprak tė vėzhguesve ndėrkombėtarė pėr zgjedhjet lokale ėshtė edhe mungesa e besimit tė ndėrsjelltė dhe e pėrpjekjeve pėr kompromis me forcave kryesore, politike…

Pėrsėri kjo vjen natyrshėm nga beteja e gjatė dhe lufta e fjalėve pėrpara zgjedhjeve. Kjo betejė nisi qė nė tetor dhe vazhdoi gjatė muajve nė vazhdim deri nė prag tė zgjedhjeve. Dihet qė ka njė konfrontim tė fortė personaliteti mes kryeministrit, Sali Berisha dhe udhėheqėsit socialist, Edi Rama. Kjo ėshtė e qartė.

Marrėdhėniet e tyre, personale bazohen nė dyshimin e thellė pėr njėri-tjetrin. Por, nė thelb, duhet tė kemi parasysh qė problemet kanė tė bėjnė me ēėshtjet mė tė vogla, administrative tė zgjedhjeve dhe jo me akte dhune apo me manipulim masiv tė zgjedhjeve. Kjo pasqyrohet nė njėfarė mėnyre edhe nė raportin e vėzhguesve tė OSBE-sė.

Ju i quajtėt kėto, probleme pėr ēėshtje tė vogla. Megjithatė, ato kėrkojnė njė klimė politike qė tė zgjidhen. A parashikoni qė ato tė zgjidhen sė shpejti?

Unė them se po. Ēėshtja shtrohet qė qeveria “Berisha” tė fitojė besim se mund tė zhvillojė zgjedhje qė konsiderohen pėrgjithėsisht tė pranueshme, ndonėse jo nė standardet e kėrkuara. Kėtu duhet tė sqarojmė se kėto standardet e kėrkuara janė shumė mė tė larta se 10 vjet mė parė. Nga ana tjetėr, nėse konfirmohen rezultatet qė favorizojnė socialistėt nė kėto zgjedhje, kjo do tė shtojė besimin e udhėheqėsit tė opozitės, Edi Rama.

Kjo situatė iu jep tė dyja palėve njėfarė besimi qė tė veprojnė si kandidatė potencialė pėr anėtarėsim nė Bashkimin Evropian, ku rivalėt nuk luftohen nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė duke shfrytėzuar aspekte private, por mbahet njė qėndrim mė i qetė dhe iu lihet vendi politikave respektive apo edhe marrėveshjeve mes tyre.

Sigurisht, ky do tė jetė njė proces i gjatė. Gjėrat nuk do tė zgjidhen brenda javėve apo muajve tė ardhshėm. Por unė mendoj se Shqipėria ka njė shans qė tė ecė pėrpara dhe nė njėfarė mėnyre tė pėrmbushė kėto kėrkesa mė tė rrepta, tė cilat ia kėrkon Bashkimi Evropian.

KOMENTE

Rrezikohen tė drejtat e votimit tė turqve nė Bullgari

Krassen Nikolov

“Bullgaria do tė jetė kali i Trojės sė Turqisė nė BE!”, - thotė Mihail Konstantinov. Zėri i anėtarit tė Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve vetėm se rritej me frustrim.

Ai nuk ėshtė i vetmi zyrtar i emocionuar. Deputetėt nga partitė opozitare tė enjten, gati sa nuk filluan tė grushtohen gjatė debatit tė fundit, parlamentar.

Kjo bujė ka tė bėjė me 100,000 votat qė mund tė vijnė nga turqit e Bullgarisė qė jetojnė nė Turqi, nėse ata lejohen nga parlamenti qė tė votojnė pėr kandidatėt nė Parlamentin Evropian. Disa pohojnė se deputetėt, tė zgjedhur pėrmes votave tė tyre, do tė jenė nė fakt pėrfaqėsues tė Turqisė e jo Bullgarisė.

Politikanėt pohojnė se konflikti pėr kėtė ēėshtje reflekton pėrplasjen nė mes tė koalicionit qeveritar dhe partive opozitare, prandaj opozita ėshtė e brengosur se partitė qeveritare, nė tė ardhmen, me ligj tė ri, mund tė fitojnė mė shumė vota.

Ata pohojnė se koalicioni qeveritar i Partisė Socialiste tė Bullgarisė, BSP, Lėvizja Kombėtare e Simeonit II, NDSV dhe DPS, pėrfaqėsuesit e turqve, po luftojnė pėr kėtė ēėshtje, jo pėr tė mbrojtur tė drejtat e njeriut, por pėr tė fituar mė shumė vota. Konsiderohet se 100,000 votat e diskutuara do tė shkojnė nė favor tė DPS-sė.

Kėtė javė, parlamenti pritet tė votojė mbi Ligjin pėr Zgjedhjet Parlamentare Evropiane, pėr tė vendosur rregullat mbi zgjedhjet, tė cilat pėr herė tė parė nė Bullgari do tė mbahen nė maj.

Por, tė enjten, pasi deputetėt debatuan katėr orė mbi pėrmbajtjen e ligjit, tetėdhjetė prej tyre u larguan nga salla plenare, duke e bėrė tė pamundur arritjen e kuorumit tė nevojshėm pėr votim.

Derisa partitė opozitare pohojnė se vetėm banorėt e pėrhershėm tė Bullgarisė duhet tė votojnė nė kėto zgjedhje, koalicioni qeveritar, i cili gėzon shumicėn nė parlament, sipas tė gjitha gjasave do t’i lejojė tė gjithė qytetarėt qė tė votojnė, pavarėsisht nga vendbanimi i tyre.

Agjencitė pėr studim tė opinionit publik parashikojnė se turqit bullgarė qė jetojnė nė Turqi, mund tė zgjedhin njė apo dy, nga 18 pėrfaqėsuesit bullgarė nė Parlamentin Evropian.

Bullgaria kaherė ka pasur njė marrėdhėnie delikate me pakicėn turke dhe kjo nuk ėshtė befasi, duke marrė parasysh pozitėn e saj gjeografike, si fqinj i Turqisė dhe historinė e vendit, si pjesė e Perandorisė Otomane.

Ish-regjimi komunist largoi rreth 300,000 qytetarė turq nga vendi. Pas rėnies sė sistemit njėpartiak nė vitin 1989-tė, kėtyre qytetarėve iu rikthye shtetėsia bullgare, por vetėm disa prej tyre u kthyen nė Bullgari, derisa tė tjerėt morėn pasaportat bullgare dhe vazhduan tė jetojnė nė Turqi.

Gjatė 16 viteve tė fundit tė demokracisė, bashkėsia turke ėshtė treguar shumė e organizuar nė votimin dhe pėrkushtimin e saj ndaj DPS-sė.

Komisioni Qendror Zgjedhor, i cili organizon dhe koordinon zgjedhjet e pėrgjithshme nė Bullgari, thotė se rreth 70,000 vota rregullisht vijnė nga Turqia.

Pėrpos kėtyre, rreth 30,000 njerėz udhėtojnė pėr zgjedhje nga shtėpitė e tyre nė Turqi pėr tė votuar nė qytetet e tyre, tė regjistruar nė Bullgarinė jugore.

Politikanėt e disa partive thonė se, DPS-ja organizon kėto udhėtime pėr tė fituar vota dhe ata dėshirojnė qė t’i ndalojnė kėta turq qė tė votojnė pėr Parlamentin Evropian. “Kjo kryesisht do tė ndikojė nė DPS”, - tha Kolyo Kolev nga agjencia “Mediana”.

Kjo ēėshtje ėshtė vėshtirė tė zgjidhet, pasi Brukseli nuk ka rregulla, ku i definon tė drejtat e votuesve pėr parlamentin e BE-sė.

Vlladimir Shopov, nga agjencia sociologjike “Alpha Research”, thotė se rregullat e BE-sė ekzistojnė pėr t’i treguar parlamenteve kombėtare sesi t’i zgjidhin ēėshtjet lidhur me votimin e njerėzve jashtė kufijve shtetėrorė.

“Gjysma e vendeve tė BE-sė, qytetarėt me banim jashtė vendit i lejon qė tė votojnė dhe gjysma tjetėr nuk e lejon njė gjė tė tillė”, - tha Shopov.

“Shumė vende tė BE-sė kėrkojnė qė qytetarėt tė kenė banim tė pėrhershėm nė atė vend pėr sė paku gjashtė muaj apo edhe dy vite pėr tė gėzuar tė drejtėn e votimit”, - tha Nadezhda Mihaylova, nga koalicioni ‘Forcat e Bashkuara Demokratike’, qė ėshtė njė nga autoret e Projektligjit pėr Zgjedhjet nė Parlamentin Evropian.

Politikanėt e tjerė nga partitė opozitare, konservative dhe nacionaliste mbėshtesin pozitėn e saj. “Nuk ėshtė normale qė njerėzit qė jetojnė nė Turqi me vite tė tėra tė vendosin pėr institucionet bullgare, madje as duke mos ditur emrat e kandidatėve, pėr tė cilėt ata votojnė”, - tha Ekaterina Mihaylova, nga Demokratėt pėr Bullgari tė Fortė.

Ajo insiston se pėrfaqėsuesit e zgjedhur nga turqit bullgarė qė jetojnė nė Turqi mund tė kthehen nė pėrfaqėsues tė Turqisė nė Parlamentin Evropian.

Partitė nacionaliste si VMRO dhe Ataka kanė pėrdorur retorikė mė tė rreptė. Lideri i VMRO-sė, Krassimir Karakachanov, deklaroi nė parlament se, “ėshtė e papranueshme qė qytetarėt, tė cilėt jetojnė jashtė BE-sė, tė zgjedhin pėrfaqėsuesit e Parlamentit Evropian”.

Megjithatė, qeveria nuk ka ndėrmend t’i irritojė turqit nė kėtė mėnyrė. Maya Manolova, deputete e partisė kryesore nė koalicion, Partia Socialiste Bullgare, PSP, tha se veprimi i ri do tė jetė nė pėrputhje me ligjet ekzistuese qė rregullojnė zgjedhjet kombėtare. Ajo tha se kėto ligje theksojnė qė tė gjithė qytetarėt “madje edhe ata qytetarė qė jetojnė jashtė vendit, kanė tė drejtė vote”.

DPS-ja natyrisht pajtohet me kėtė qėndrim. Chetin Kazak, zėvendėsi i partisė, tha se kushtetuta garanton tė drejtėn e barabartė tė votimit pėr tė gjithė qytetarėt, pavarėsisht nga vendbanimi i tyre.

“Ēdo tentim pėr t`i kufizuar tė drejtat e votimit pėr qytetarėt bullgarė do tė jetė nė kundėrshtim me Gjykatėn Kushtetuese”, - tha Kazak nė parlament.

Turqit bullgarė gjithashtu janė tė pėrkushtuar qė ta ruajnė tė drejtėn e tyre, qytetare tė votimit, qė bazohet nė shtetėsinė e tyre, bullgare.

“Nuk ka rėndėsi, nėse ne jemi turq, ēifutė apo tė tjerė; ne jemi qytetarė bullgarė dhe si tė tillė, kemi tė drejtė tė votojmė”, - tha Eshref Kahraman, i cili ka shtetėsi tė dyfishtė dhe ėshtė anėtar i kėshillit komunal tė Bursės nė Turqi. Ai shtoi se heqja e kėsaj tė drejte do ta “dėmtojė imazhin e Bullgarisė”.

Megjithatė, opozita beson se debati nuk ka tė bėjė me parimet, derisa pika mė e rėndėsishme ėshtė numri i votave.

“Partitė qeveritare si duket kanė arritur njė marrėveshje”, - tha Mihaylova. “Nė mbėshtetjen e interesave tė DPS-sė nė kėtė debat, ata janė duke zgjidhur problemet nė mes tė partnerėve tė koalicionit”.

Karakachanov e definoi kėtė situatė si njė “pazar tė turpshėm” dhe tha se partia e tij do tė kėrkojė nga presidenti qė ta bllokojė projektligjin pėr Zgjedhje tė Parlamentit Evropian, nėse ky ligj aprovohet, pavarėsisht nga protestat e opozitės.

Berat Buzhala

Tash Kombinati

Nga studiot e televizionit “Klan” po drejtohej organizimi i zgjedhjeve lokale nė njė pikė votimi nė Shqipėri. Tek ajo qė quhej pika e votimit nė Kombinat, prisnin pėr tė votuar edhe disa mijėra veta, edhe atė njė orė, pasi kishte kaluar afati pėr mbylljen e kutive tė votimit. Nė mesin e votuesve tė tyre, potencialė, kishin dalė pėrfaqėsues tė krahut tė majtė, Monika Kryemadhi, dhe ata tė krahut tė djathtė, Fatmir Mejdiu, pėr t’u bindur se nuk do tė ketė keqpėrdorim tė votės. Prapa tyre qėndronte njė armatė e njerėzve qė dukeshin nė formė pėr t’u bėrė pjesė e njė rrėmuje.

Nė cilėsinė e lehtėsuesit tė procesit nga studio e televizionit “Klan”, analisti Fatos Lubonja i jepte kėshilla sa pėrfaqėsuesit tė sė djathtės, sa atij tė sė majtės, sesi tė zhbllokohet gjendja. E pėlqeja vullnetin e mirė tė z. Lubonja, por nuk e kuptoja njė organizim tė tillė aq kaotik tė kėtyre zgjedhjeve, tė cilat nuk janė tė parat qė organizohen nė shtetin shqiptar. Nuk e kuptoja as sesi ėshtė e mundur qė nė mes tė turmave sė votuesve tė gjendeshin pėrfaqėsuesit e partive politike. Pamje tė tilla nuk kam parė kėto vitet e fundit diku nė zgjedhjet qė janė mbajtur nė ndonjė vend tė Evropės, ku fytyra tė ngrysura ēirren para kamerave televizive me disa certifikata nė duar, duke i quajtur herė njėra palė e herė tjetra si tė falsifikuara. Madje, nė kėtė frymė tė njė situate gati tė dalė jashtė kontrollit nė njė vendbanim diku nė Shqipėri e kishin pėrjashtuar nga vendi i punės sa ēel e mbyll sytė njė punėtor tė zyrės sė Gjendjes Civile, pėr ta zėvendėsuar me njė tjetėr, e cila e kishte lėshuar dorėn nė dhėnien e certifikatave, mė anė tė tė cilave mund tė votohet. Derisa kėto zhvillime po ndodhnin nė mbrėmje, pas orės 18.00, nė mėngjes atje ndodhi njė tollovi e madhe pėr tė marrė vesh, nėse ngjyra, me anė tė sė cilės votuesve iu lyhej gishti ishte e falsifikuar apo jo. Njė prej votuesve kishte vajtuar drejt e nė zyrat e pėrfaqėsuesve tė OSBE- sė pėr t’iu treguar nė praktikė se ngjyra ishte false, sepse i ishte shlyer shumė shpejt.

Njė cirk i tillė ishte asgjė mė shumė e as mė pak sesa pėrfundimi i njė fushate elektorale krejtėsisht tė pamoralshme qė ėshtė zhvilluar atje. Tė dy partitė mė tė mėdha, politike kishin shfrytėzuar sekuenca tė falsifikuara televizive pėr ta paraqitur kundėrshtarin ose tė ēmendur, ose jonormal. Njė sakicė nė dorėn e kandidatit socialist pėr kryetar tė bashkisė ka qėndruar nė televizionet nacionale gjatė gjithė kohės sa ka zgjatur fushata zgjedhore. Kurse pėr ta reklamuar Edin me sakicė nė dorė ėshtė kujdesur Partia Demokratike, parti qė kėtė reklamė e ka shoqėruar me tone se, “Tirana meriton njė kryetar mė normal”. Nė fakt, Edit sakica i ka qėlluar nė dorė, pasi ai kishte marrė pjesė aktivisht nė rrėnimin e disa objektive pa leje. Hiē mbrapa PD-sė nuk kanė mbetur as ata tė PS-sė. Fytyrat e frikshme tė Sali Berishės dhe Sokol Olldashit jepeshin si tė dy banditėve, duke tėrhequr vėrejtjen se janė tė rrezikshėm pėr shoqėrinė shqiptare. Me njė fjalė, nė vend qė tė shfrytėzonin lekėt e reklamave pėr vetėn e tyre, ata kujdeseshin pėr t’i trajtuar ose si tė ēmendur, ose si tė rrezikshėm kundėrshtarėt politikė. Pėr kėtė arsye, njė fund i lumtur i zgjedhjeve lokale gati ėshtė i pamundur. Ndėrsa ky vend, Shqipėria, ėshtė njė prej kandidateve pėr t’u anėtarėsuar nė Bashkimin Evropian. Me pamje si ato qė jepnin televizionet, njė anėtarėsim i shpejt nė BE ėshtė gati i pamundur. Kjo gjendje tregon pak a shumė edhe edukimin e asaj shoqėrie pėr t’u bėrė pjesė e institucioneve mė tė arrira evropiane. Nuk ka sesi tė jetė ndryshe, kur nuk mbahen mend qė tė jenė zhvilluar zgjedhje tė pakontestuara nė tokėn e shqipeve. Herė shahet Dushku, herė kryetari i Komisionit Qendror Zgjedhor, herė certifikatat, herė ngjyra, herė presidenti i vendit. Kurse Bashkimi Evropian kusht themeltar pėr ta testuar avancimin e demokracisė tė njė vendi ka pikėrisht mbajtjen e zgjedhjeve. Pėr tė satėn herė pėrfaqėsuesit e BE-sė i japin autoriteteve shqiptare njė notė krejtėsisht tė dobėt nė organizimin e zgjedhjeve.

Njė situatė krejt tjetėr kemi pasur ne nė Kosovė nė organizimin, mbajtjen dhe pranimin e pesė palė zgjedhjeve tė zhvilluara te ne. Edhe nė kohėra jashtėzakonisht shumė tė vėshtira, siē ishin vitet e para tė pasluftės, zgjedhjet janė zhvilluar dhe janė pranuar nga tė gjitha partitė politike, sado qė mė vėshtirėsi shumė tė mėdha. Tė tilla pėr shembull kanė qenė zgjedhjet e para, tė cilat i humbi partia qė sapo kishte dal nga lufta – Partia Demokratike e Kosovės. Pas atyre zgjedhjeve mandej ėshtė kaluar kriza e pranimit tė humbjes dhe kjo mė sė paku ka qenė meritė e autoriteteve vendore. Pėr krijimin e njė klime tė tillė, tė qetė tė organizimit dhe mbajtjes sė zgjedhjeve meritėn mė tė madhe e kanė autoritetet ndėrkombėtare qė kishin mandatin nė shpalljen finale tė rezultateve. Sa pėr ne, sigurisht qė nuk do tė kalonim mė mirė sesa fqinjėt tanė pėrtej kufirit, por njė edukim konstant i klasės politike ka dhėnė efekt tė jashtėzakonshėm – sidomos nė kėtė pikė kaq tė rėndėsishme. Zgjedhjet janė vetėm njėra prej arsyeve, pse shoqėri si kėto tonat kanė nevojė fondamentale pėr tė pasur si ndihmė njė dorė tė bashkėsisė ndėrkombėtare, nė mėnyrė qė tė mos arrihet nė situata qė mbajnė emrin “Kombinat”, “Dushk”, “Certifikatė”, apo kushedi se ēka tjetėr.

EKONOMIA

Qeveria ka ofruar 250 mijė dollarė pėr tė ndihmuar kėto biznese, qė produktet e tyre tė shiten nė tregjet e huaja

Gati fillimi i projektit pėr ndihmėn e bizneseve eksportuese

Pėrveē ndihmės nė para, qeveria ka ofruar ndaj kėtyre bizneseve edhe ndihmė profesionale, ku pėrfshihet ndihma pėr pėrmirėsimin e teknologjisė, pėr trajnimin e punonjėsve, pėr dhėnien e informacioneve tė nevojshme pėr tregjet e huaja si dhe pėr promovimin e produkteve shqiptare nė kėto tregje

Pritet tė fillojė sė shpejti ndihma e qeverisė pėr tė gjitha bizneset eksportuese shqiptare. Ministria e Ekonomisė bėn tė ditur se, brenda muajit mars do tė fillojė tė zbatohet projekti pėr ndihmėn ndaj kėtyre bizneseve, pėr tė bėrė tė mundur qė produktet e tyre tė mund tė shiten nė tregjet e huaja. Pėr kėtė qėllim, qeveria ka ofruar njė fond prej 250 mijė Eurosh, tė cilat do tė administrohen nga “Albinvest”-i, pėr vėnien nė zbatim tė projektit. Fondi ėshtė miratuar tashmė nga Komisioni i Ndihmės Shtetėrore dhe pritet qė tė projekti tė fillojė zbatimin, duke bėrė tė mudur qė bizneset shqiptare, tė cilat duan t’i eksportojnė produktet e tyre tė mund tė pėrfitojnė, nė mėnyrė qė tė arrijnė tė bėhen tė konkurrueshėm nė tregjet e huaja. Ky projekt do tė tentojė t’u vijė nė ndihmė kėtyre bizneseve, tė cilėt kanė nevojė pėr mbėshtetje pėr tė pėrballuar konkurrencėn e fortė nė tregjet e huaja. Qeveria ka shpallur tashmė prioritet tė rėndėsishėm kėtė grup biznesesh, pasi ato mund tė bėhen burimi kryesor i gjenerimit tė tė ardhurave nė ekonominė shqiptare, duke bėrė tė mudur qė ekonomia shqiptare tė jetė e konkurrueshme me ekonomitė e vendeve tė rajonit. Rritja e eksporteve ėshtė tashmė njė sfidė e rėndėsishme, tė cilėn ekonomia shqiptare do tė duhet ta pėrballojė nė konkurrencė me produktet e ekonomive tė vendeve tė tjera.

Projekti

Ky projet, i cili ėshtė hartuar dhe administrohet nga “Albinvest”-i ėshtė pjesė e rėndėsishme e strategjisė kombėtare pėr rritjen e eksporteve, quhet “Cost-shearing” dhe ka pėr targetim vetėm ndėrmarrjet e vogla dhe tė mesme. Ky projekt iu ofron bizneseve eksportuese njė subvencionim pėr projektet e tyre nė funksion tė rritjes sė eksporteve. Ky subvencionim do tė mbulojė deri nė 50 pėr qind tė shpenzimeve tė projekteve, por brenda njė kufiri prej rreth 10 mijė dollarėsh. Nė kėtė mėnyrė, do tė subvencionohen projekte deri nė 20 mijė dollarė. E gjithė procedura pėr kėtė skemė bazohet nė kuadrin rregullues tė financimit tė eksporteve, tė cilat janė tė pėrcaktuara nga standardet e OBT-sė, OECD-sė dhe BE-sė. Ndihma ndaj kompanive shqiptare eksportuese, synon pėrmirėsimin e marketingut tė produkteve si dhe pėrmirėsimin e metodave dhe programeve tė manaxhimit.

Ndihma

Ndihma ndaj bizneseve eksportuese bazohet nė drejtim tė fondeve, tė ofruara nga qeveria pėr realizimin e projekteve qė ndihmojnė kėto biznese tė arrijnė tė fusin produktet e tyre nė tregjet e huaja, por edhe nė drejtim tė informacionit apo edhe tė hartimit tė strategjive tė nevojshme pėr to. Kėshtu, nė projektet pėr kėto ndėrmarrje pėrfshihet edhe ndihma nė certifikimin e produkteve tė tyre, gjė qė ėshtė e domosdoshme pėr tė konkurruar nė tregjet e huaja, trajnimin e punonjėsve tė kėtyre ndėrmarrjeve, pėrmirėsimin e teknologjisė prodhuese, nė mėnyrė qė produktet tė dalin me njė kosto sa mė tė ulėt dhe nė njė kohė prodhimi sa mė tė shpejtė. Gjithashtu, pjesė e kėtij projekti do tė bėhen edhe misionet me grupe eksportuesish shqiptarė, tė cilėt dėrgohen nė vende tė huaja, ku prodhuesit shqiptarė do tė prezantohen me blerės tė mundshėm tė kompanive tė huaja pėr produktet e tyre. Po kėshtu, brenda kėtij projekti janė parashikuar edhe pjesėmarrjet nė panaire tė ndryshme nė vende tė huaja, ku pėrfaqėsues tė ndėrmarrjeve eksportuese shqiptare ndihmohen tė marrin pjesė, si vizitorė ose si ekspozues tė prodhimeve tė tyre. Tė gjitha kėto kanė si synim pėrmirėsimin e produkteve pėr tė realizuar standardet e domosdoshme pėr tregjet e huaja, ofrimin e informacionit tė duhur, pėr tė mundėsuar qė produktet tė shkojnė nė ato tregje ku ka kėrkesė, si dhe promovimin e produkteve shqiptare nė tregjet e huaja, nė mėnyrė qė tė mund gjendet treg pėr to. Menjėherė pas pėrfundimit tė procesit tė ristrukturimit, Ministria e Ekonomisė ka planifikuar qė tė rishikohet strategjia e privatizimit tė saj. Kjo strategji do tė varet, nė kėtė mėnyrė, nga aftėsia pėr ta vėnė nė efiēencė kėtė kompani. Nė varėsi tė strukturimit tė saj do tė hartohet eedhe strategjia e privatizimit, nga e cila do tė rrjedhė edhe ēmimi dhe kushtet e privatizimit tė saj.

“Albpetrol”-i, drejt ristrukturimit pėr tė rritur ēmimin e privatizimit

Sipas Ministrisė sė Ekonomisė, menjėherė pas ristrukturimit tė kompanisė do tė hartohet edhe strategjia e privatizimit

Ministria e Ekonomisė bėn tė ditur se, procesi i ristrukturimit tė kompanisė shtetėrore tė nxjerrjes sė naftės “Albpetrol” do tė pėrfundojė brenda vitit. Ky ristrukturim bėhet me qėllim qė tė bėhet i mundur privatizimi i kompanisė nė kushte sa mė tė favorshme. Rritja e efektshmėrisė sė kompanisė do tė bėjė qė ēmimi i privatizimit tė saj tė jetė mė optimal pėr qeverinė. Sipas ministrisė, me vazhdimin e procesit tė ristrukturimit do tė sigurohet njė manaxhim mė i mirė i aktiviteteve nė kėrkim, shpim dhe nxjerrje nafte. Menjėherė pas pėrfundimit tė procesit tė ristrukturimit, Ministria e Ekonomisė ka planifikuar qė tė rishikohet strategjia e privatizimit tė saj. Kjo strategjit do tė varet, nė kėtė mėnyrė, nga aftėsia pėr ta vėnė nė efiēencė kėtė kompani. Nė varėsi tė strukturimit tė saj, do tė hartohet edhe strategjia e privatizimit, nga e cila do tė rrjedhė edhe ēmimi dhe kushtet e privatizimit tė saj. Deri tani, kompania “Albpetrol” ka pasur njė bilanc financiar tė rėnduar, gjė qė ul ndjeshėm kushtet e privatizimit. Problemet e hasura kanė tė bėjnė si me manaxhimin e kompanisė, ashtu edhe me cilėsinė e produktit, koston e tij, teknologjinė e vjetėruar qė zotėron etj. Tė gjitha kėto bėjnė qė kushtet e kompanisė pėr privatizim tė jenė shumė tė disfavorshme. Pikėrisht, qeveria ka menduar qė kompania tė mos privatizohet nė kėtė gjendje, duke u pėrpjekur qė tė pėrmirėsojė situatėn e saj, nė mėnyrė qė edhe kushtet e privatizimit tė jenė mė optimale. Nė kėtė mėnyrė, procesi i ristrukturimit tė kompanisė shihet me rėndėsi pėr tė arritur njė privatizim sa mė tė vlefshėm pėr tė.

SPORTI

SUPERLIGA

Luhen sot takimet e javės sė 20-tė tė Kategorisė Superiore dhe tė javės sė 15-tė tė Kategorisė sė Parė

Vllaznia, sot koha pėr revansh kundėr tė kuqve

Nė dy ballafaqimet direkt si pėr kampionat, ashtu dhe pėr Kupėn e Shqipėrisė, formacioni shkodran nuk ka mundur tė fitojė me tė kuqtė. Tė dyja ballafaqimet janė mbyllur nė barazim: Partizani-Vllaznia 0-0, mė 28 tetor 2006 (sezoni 2006-2007, java 9) dhe Vllaznia-Partizani 1-1 (ndeshja e parė ēerekfinale e Kupės sė Shqipėrisė). Sot nė “Loro Boriēi” (ora 17:00) do tė luhet takimi i dytė i njė serie prej takimesh tė kombinuara midis kampionatit dhe kupės dhe i 126-ti historik midis dy skudrave me traditė tė madhe nė futbollin shqiptar, qė sė bashku numėrojnė jo pak, por 24 kampionate tė fituara. Nė takimin e parė nė kryeqytet, Partizani nuk mundi tė shkojė mė shumė se njė barazim pa gola kundėr Vllaznisė, nė njė ndeshje ku nė shkallėt e stadiumit dominuan tifozėt shkodranė. Njė ndeshje kjo e luajtur nė orėn 18:00, nė praninė e trajnerit tė kombėtares, kroatit Otto Bariē, i cili deklaroi mė pas se kishte humbur kohėn kot. Nė atė ndeshje tė zbehtė, tė kuqtė e Bajkos (sot i papunė) dhe kuqeblutė e gjermanit Shulse (i harruar krejtėsisht nė Shkodėr) nuk prodhuan asgjė. Por, ndryshe nga takimi i Tiranės, kur Partizani pėrballej me Vllazninė me njė pikė mė shumė (14-13), ky i sė mėrkurės nė Shkodėr, kur pėrballė nė bankinat respektive do tė jenė Mirel Josa (i Vllaznisė nė vendin e 4 ) dhe Hasan Lika ( i Partizanit tė vendit tė 2-tė), i sheh tė kuqtė me dy pikė avantazh (33-31). Sfida parashikohet e nxehtė, nisur edhe nga fakti se nė pėrballjen e Kupės sė Shqipėrisė, Partizani barazoi me anė tė njė goli me dorė (Dhėmbi) dhe se presidenti i Vllaznisė, Valter Fushaj, pėrtej akuzave publike ndaj gjyqtarit tė atij takimi, Bardhyl Pashaj, ka vendosur njė premio prej 5 mijė eurosh pėr ekipin e tij nė kėrkim tė fitores sė 9-tė sezonale dhe tė 37 me Partizanin nė ballafaqimet historike midis tyre. Nė pesė ballafaqimet e fundit nė Shkodėr, Vllaznia ka fituar rregullisht, statistikė tė cilėn kėrkon ta shfrytėzojė nė maksimum Josa, qė shpreson nė mbėshtetjen e tifozerisė shkodrane, ashtu si Hasan Lika beson nė formėn e jashtėzakonshme tė dyshes sė re sulmuese kryeqytatese: Malindi-Bakaj. Partizani mbėrrin nė Shkodėr pas fitores me Kastriotin (1-0, gol i Paulin Dhėmbit), ndėrsa Vllaznia, pas barazimit tė thatė me Dinamon (0-0) nė Tiranė. Nė ndihmė tė Partizanit janė statistikat e pikėve tė marra jashtė shtėpisė sė tij, teksa kryeson renditjen specifike me 16 pikė, ndėrkohė qė nė ndeshjet brenda, Vllaznia dhe Partizani kanė grumbulluar tė njėjtėn kuotė pikėsh (nga 20).

VLLAZNIA

Bilanci nė sezonin 2006-2007: 8 fitore, 7 barazime, 4 humbje. Golat: 23-17. Ndeshjet brenda: 6 fitore, 2 barazime, 1 humbje. Golat 15-7

Ndeshja e fundit: Dinamo-Vllaznia 0-0

PARTIZANI

Bilanci nė sezonin 2006-2007: 9 fitore, 6 barazime, 4 humbje. Golat: 23-14. Ndeshjet jashtė: 4 fitore, 4 barazime, 1 humbje. Golat: 12-5

Ndeshja e fundit: Partizani- Kastrioti 1-0

BILANCI MIDIS EKIPEVE

125 ndeshje; 36 fitore Vllaznia 32 barazime, , 57 fitore Partizani, golaverazhi: 129-180

DHJETĖ NDESHJET E FUNDIT MIDIS DY EKIPEVE

Partizani-Vllaznia 2 - 0

Vllaznia-Partizani 1 - 0

Partizani-Vllaznia 2 - 2

Vllaznia-Partizani 1 - 0

Partizani-Vllaznia 2 - 0

Vllaznia-Partizani 4 - 2

Partizani-Vllaznia 1 - 1

Vllaznia-Partizani 3 - 1

Partizani-Vllaznia 2 - 0

Vllaznia-Partizani 3 - 1

Partizani-Vllaznia 0 - 1

Elbasani, fitore pėr tė shpėtuar Gėzdarin

Presidenti i Elbasanit, Arben Laze, njeriu qė solli titullin e dytė kampion nė qytetin e tij, kurrsesi nuk do ta kishte menduar se formacioni verdheblu do tė renditej aq poshtė pas 19 javėve, nė vendin e gjashtė, me vetėm 27 pikė dhe me njė bilanc negativ golash 19-21. Me njė trajner tė larguar (Luan Deliun) dhe njė tjetėr (Edmond Gėzdarin) nė prag tė dorėheqjes, kampioni nė fuqi duhet tė luftojė fort pėr tė siguruar njė nga katėr vendet qė tė ēojnė nė Europė, ku pretendimi maksimal pėr Elbasanin duhet tė jetė Kupa Interoto. Pėrballja me Teutėn e vendit tė tretė dhe me 6 pikė mė shumė se Elbasani, ėshtė prova e fundit e pasuksesshme qė Laze mund t’i lejojė trajnerit Edmond Gėzdari. Ndeshja e fundit nė “Ruzhdi Bizhuta” ishte njė test i hidhur pėr kampionėt, 90 minutat e sė cilės u mbyllėn me rezultatin 0-2 pėr Partizanin, falė dy golave tė jashtėzakonshėm tė Enco Malindit. Te Elbasani do tė mungojė pėr shkak tė kartonave tė verdhė, sulmuesi Eldorado Merkoēi, por ekipi verdheblu kėrkon ta shfrytėzojė nė maksimum pushimin e gjatė, pėr shkak tė angazhimit tė Teutės nė Kupėn e Shqipėrisė (fitoi me Tiranėn 2-1) dhe shtyrjes sė detyruar tė kampionatit pėr shkak tė zgjedhjeve vendore. Nė takimin e fazės sė parė, Teuta fitoi me Elbasanin nė “Niko Dovana” me rezultatin 1-0 (gol i Lakos nė tė 77’). Durrsakėt e Sulejman Starovės (tė vetmit trajner tė mbijetuar) janė nė luftė pėr vendin e dytė dhe Kupėn e Shqipėrisė dhe synojnė tė paktėn njė pikė nė transfertė. Jashtė fushe, Teuta ka njė bilnac shumė interesant: nė 9 takime ka arritur 3 fitore, 3 barazime dhe 3 humbje, ndėrsa Elbasani nė shtėpi duket se edhe mund tė “tolerojė”: nė 9 takime ka regjistruar 6 fitore, 1 barazim dhe 2 humbje. Sfida nė “Ruzhdi Bizhuta” ka tė veēantė prezantimin e parė tė mbrojtėsit Endrit Vrapi, i cili sezonin e kaluar mbronte ngjyrat e Elbasanit, ndėrsa tė mėrkurėn do tė paraqitet si kundėrshtar aty. Tė dy ekipet zhvilluan njė merkato tė fuqishme. Elbasani rekrutoi 5 lojtarė: kroatin Periē, Patushin dhe Merkoēin tė ardhur nga Tirana, Koreshin e huazuar nga Teuta dhe Papuqin nga kampionati kosovar. Teuta, nga ana e saj riktheu nė ekip Likmetėn dhe Stafėn (tė huazuar mė parė te Erzeni), si dhe Bllokun e Bledi Shkėmbin. Tė dy ekipet vijnė nga barazime befasuese: Teuta me Shkumbinin nė shtėpi (1-1) dhe Elbasani me Apoloninė nė transfertė (2-2), por Elbasani ka fituar 9 nga 17 takimet e tyre tė fundit qė nga sezoni 1999-2000, kundrejt 5 fitoreve tė Teutės (3 barazime). Nė “Ruzhdi Bizhuta”, Elbasani ka fituar 8 pėrballje (1 barazim 1-1 nė sezonin 2003-2004).

Kartonėt e verdhė, ja “mėkatarėt” e kėsaj jave

Sektori i Garave nė Federatėn Shqiptare tė Futbollit (FSHF) ka publikuar listėn e lojtarėve tė pezulluar pėr shkak kartonėsh qė nuk mund tė aktivizohen nė javėn e 20-tė pėr kategorinė superiore dhe javėn e 15-tė pėr kategorinė e parė. Tė dėmtuar nga kėto pezullime janė skuadra e Elbasanit, Shkumbinit dhe Vllaznisė nė Kategorinė Superiore, ndėrsa Besa, Flamurtari, Luftėtari, Tirana, Apolonia, Dinamo, Kastrioti, Partizani, Teuta s'kanė lojtarė tė skualifikuar pėr kėtė javė. Ndėrsa, nė Kategorinė e Parė, Besėlidhja, Erzeni dhe Sopoti kanė nga dy lojtarė tė pezulluar, ndėrsa Lushnja, Bilishti Sport, Laēi dhe Skėnderbeu kanė nga njė lojtar tė pezulluar pėr kėtė javė. Tomori, Gramshi, Ada, Pogradeci, Turbina, Tepelena s'kanė lojtarė tė skualifikuar.

Superliga/java 20, ora dhe arbitrat

Flamurtari - Dinamo     13:30        Shkėlqim Guce

Elbasani - Teuta 13:30        Lorenc Jemini

Shkumbini - Luftėtari 13:30 Kridens Meta

Tirana - Besa              13:30        Mentor Sopiani

Kastrioti - Apolonia     13:30        Aranit Lulaj

Vllaznia - Partizani      17:30        Sokol Jareci

RENDITJA E SUPERLIGĖS

1 Tirana             43  13  4  2 

2 Partizani         33  9  6  4 

3 Teuta              32  8  8  3 

4 Vllaznia           31  8  7  4 

5 Dinamo           28  8  4  7 

6 Elbasani          27  8  3  8 

7 Besa                       25  6  7  6 

8 Flamurtari                22  6  4  9 

9 Luftėtari          22  6  4  9 

10 Kastrioti                21  5  6  8 

11 Apolonia                15  4  3  12 

12 Shkumbini              13  3  4  12 

Kat.Parė/java 15, ora dhe arbitrat

Erzeni – Skėnderbeu    13:30        Robert Shoshaj

Gramshi - Laēi    13:30        Erion Dobi

Lushnja - Pogradeci     13:30        Blendi Breshanaj

Tomori - Bilishti 13:30        Agron Kastrati

Tepelena - Sopoti        13:30        Lulezim Guzja

Beselidhja - ADA         13:30        Servet Bogdani

U-21, miqėsorja me Maqedoninė ende nuk ėshtė zyrtarizuar

Nė pėrgatitje pėr eliminatoret e Kampionatit Europian te ekipeve U-21 (Shpresa) 2009, Federata Shqiptare e Futbollit (FSHF) ėshtė nė kėrkim tė njė miqėsoreje pėr datėn 28 mars, e lirė nga UEFA. Zėdhėnesi i shtypit nė FSHF, Lysjen Nurishmi, u shpreh se, pas miqėsoreve qė kombėtarja e Shpresave ka zhvilluar me Turqinė (0-2 nė Stamboll) dhe Greqinė (3-1 nė Athinė), FSHF-ja ka kontaktuar me Federatėn Maqedonse, por ende nuk ėshtė caktuar pėrfundimisht. Sipas tij, nėse tė dy federatat bien dakort, atėherė ndeshja miqėsore me Maqedoninė do tė luhet nė transfertė. Nė eliminatoret e Kampionatit Europian 2009, Shqipėria U-21 ndodhet nė grupin e parė sė bashku me Italinė, Kroacinė, Greqinė, Azerbajxhanin dhe Ishujt Faroe, ndėrsa Maqedonia bėn pjesė nė grupin e pestė, sė bashku me Holandėn, Zvicrėn, Norvegjinė dhe Estoninė.

Aperture faqe 22 me foto

Flet mbrojtėsi i ekipit kombėtar, duke u ndalur gjatė tek fizionomia e kombėtares sonė

Besnik Hasi: “Kombėtares,

krenarinė nuk ia ndot askush”

Hasi: “Fizikisht dhe moralisht ndihem shumė mirė. Para pak kohėsh pata njė shqetėsim tė vogėl nė pjesėn e sipėrme tė mesit, por ēdo gjė ka kaluar pa problem. Eventualisht momenti do tė vijė, por derisa tė gjendet dikush qė tė mė zėvendėsojė, trajneri Bariē mė ka shpjeguar se do tė jem nė formacion”

 “Humbja ndaj Maqedonisė ishte rrjedhojė e rezultatit dhe lojės nė pjesėn e parė. Katastrofė. Luajtėm shumė dobėt, ndonėse terreni ishte i rėnduar. Nuk ishte aspak faji i shiut apo i tė ftohtit. Ishte loja pa intensitet, pa impenjim dhe pa koordinimin e asnjė reparti. Nuk dije nga ta kapje. Pjesa e dytė ishte krejt ndryshe. Luajtėm shumė mė mirė dhe lojtarėt e aktivizuar treguan shpirt gare. Praktikisht ishim njė skuadėr me dy fytyra. Kjo u pa qartė, pasi nė ndryshim nga pjesa e parė kur nuk vajtėm asnjėherė nė portėn e tyre (Maqedonisė), nė pjesėn e dytė rastet ishin mė tė shumta pėr ne dhe kishim mundėsi shėnimi. Rėndėsi nuk ka shumė fitorja, apo humbja, ka vlera se ēfarė mėsimesh nxorėm nga kjo ndeshje dhe sa na leverdisi si ne si lojtarė, ashtu edhe stafit teknik”, - shpjegoi Besniku, rreth gjendjes qė paraqiti skuadra shqiptare gjatė ndeshjes me Maqedoninė.

Otto Bariē, trajner me ekperiencė, ndoshta duhet tė jetė mė pak i deklasueshėm me mediat.

“Trajneri kroat ka njė eksperiencė tė madhe dhe kėtė e tregon CV e tij. Unė komunikoj rregullisht me tė dhe shkėmbejmė mendime. Ai ėshtė tepėr i komunikueshėm dhe ndoshta, nė shumė raste komunikimi dhe dėshira e tij pėr ta bėrė bisedėn e hapur me mediat, keqkuptohet dhe fjalėt bymehen dhe marrin pėrmasa drastika dhe tė ekzagjeruara. Nuk ėshtė fjala pėr njė koment kėtu dhe atje, por ėshtė fjala pėr bisedat konkrete rreth kombėtares dhe lojtarėve tėsaj. Nuk dua tė hyj nė detaje, sepse ato janė gjėra tė brendshme dhe konfidenciale dhe shumė gjėra rreth objektivave, qėllimeve apo strukturave pėr taktikėn qė duhet ndjekur apo pėr lojtarėt qė duhen afruar ose larguar duhet mė konfidencialitet, sepse fjalėt shumė herė keqinterpretohen dhe u jepet kuptim tjetėr”, - u shpreh Hasi, i cili praktikisht mendon se konfidencialiteti me mediat dhe me lojtarėt qė ka trajneri duhet respektuar jo njė anshėm, por objektivisht, pa spekullime. “Trajneri ka njė prioritet tė veēantė pėr tė ofruar nė ekip lojtarė tė rinj dhe shumė herė vihet nė presion dhe shpejtohet nė vendimet e tij. Personalisht, mendoj se, nėse njė lojtar i ri ėshtė kandidat pėr tė luajtur me skuadrėn pėrfaqėsuese, atėherė ėshtė e domosdoshme qė lojtari tė zhvillojė disa ndeshje pėrgatitore, pastaj tė integrohet me kombėtaren, sepse njė vendim i nxituar mund tė jetė njė gabim qė mund t’i rrezikojė karrierėn njė lojtari. Rast konkret ajo qė ndodhi nė ndeshjen me Rumaninė”, - shpjegoi Hasi.

“Bariē duhet ta vazhdojė punėn qė ka nisur”

“Nuk jam i mendimit qė trajneri Kroat tė largohet nga skuadra dhe tė shkėputet nga drejtimi i saj. Pėr mendimin tim, ai ka nisur diēka dhe duhet ta pėrfundojė. Kuptohet si ēdo trajner edhe ai, ndodhta ka vepruar nė njė mėnyrė apo tjetrėn, duke marrė njė vendim qė ndoshta nuk ka sjellė rezultatet e pritura, por nuk duhet dezilizionuar dėshira e mirė dhe nuk mund tė hidhet poshtė dhe mohohet dėshira e tij pėr tė ndihmuar kombėtaren tonė. Megjithatė, dihet se nėse rezultatet nuk shfaqen, atėherė praktikisht, ėshtė e arsyeshme pėr tė pėrcaktuar drejtimin”, - flet dhe jep mendimin e tij Besniku, rreth qėndrimit dhe pozicionit qė duhet mbajtur nė kushtet e shfaqura nga lėkundja nė lojė, teori dhe pa rezultat e njė ekipi

“Igli Tare e meriton vendin qė ka, Berisha, Hyka, tė rinj me prespektivė”

Flitet shumė pė rinovimin e kombėtares, flitet shumė pėr tė rinjtė qė pritet tė angazhohen me pėrfaqėsuesen kuq e zi dhe duket sikur rinovimi ka filluar hapat e para. Tė ngadalta apo tė shpejta, tė sakta apo tė gabuara vendimet, gjithēka do tė vėrehet me kalimin e kohės. “Ėshtė njė process i vazhdueshėm”, - u shpreh Besniku, i cili vazhdoi: “Nuk mund ta zėvendėsosh njė lojtar apo njė tjetėr menjėherė. Gjithēka duhet tė ndodhė periodikisht. Si mund ta zėvendėsosh Igli Taren? Eshte e vertete qe nuk aktivizohet me Lazion, por gjendja e tij fizike ėshtė e njė niveli qė shumė nga 25-vjeēaret qė ndodhen nė skuadrėn kombėtare ose pretendojnė qė tė ingranohen nė tė, nuk e kanė. Aq mė tepėr qė “bjondi” ėshtė njė figurė pėr kombėtaren. Asnjėherė nuk i ka thėnė “JO”, asnjėherė nuk e ka neglizhuar dhe gjithmonė ka qenė dhe ėshtė njė suportues i denjė i saj si nga ana morale, ashtu edhe nga ana udhėheqėse. Aktualisht, mendoj se Igli e meriton vendin qė ka. Besart Berisha ėshtė njė e ardhme e sulmit shqiptar, pasi personalisht mendoj qė ka karakteristikat e Altin Rrakllit e Alban Bushit e ndonjė tjetėr qė janė agresivė dhe e sulmojnė portėn. Kombėtarja jonė ka nevojė pėr lojtarė agresivė tė asaj natyre, qė siē e pėrmenda ka kohė qė i mungojnė. Sulmuesa tė tipit Tare-Bogdani-Kapllani janė tė afirmuar, si qendėrsulmuesa tė fuqishėm dhe realizues, por lojtarė me karakteristika si tė Berishės ndihmojnė nė shpejtėsi dhe rrezikshmėri. Jahnir Hyka duket me premisa, ndonėse jo shumė shtatlartė, pėrsėri lėvizshmėria nė fushė dhe ana tekniko-taktike jep njė prognozė positive pėr tė ardhmen”, - citoi qendėrmbrojtėsi i skuadrės pėrfaqėsuese shqiptare rreth polemikave tė ngritura drejt zėvendėsimit pėrfundimtar tė disa prej lojtarėve veteranė.

“Do t’i var kėpucėt kur ta ndiej se jam gati”

“Asgjė konkrete nuk mund t’iu them. Sot qė po bisedojmė bashkė, mė duket sikur dua tė largohem qė tani, sepse jam i pakėnaqur nga rezultatet qė po arrijmė me klubin. Fizikisht dhe moralisht ndihem shumė mirė. Para pak kohėsh pata njė shqetėsim tė vogėl nė pjesėn e sipėrme tė mesit, por ēdo gjė ka kaluar pa problem. Eventualisht, momenti do tė vijė, por derisa tė gjendet dikush qė tė mė zėvendėsojė, trajneri Bariē mė ka shpjeguar se do tė jem nė formacion”, - thekson Besniku rreth tė ardhmes sė tij nė aktivizimin me skuadrėn kombėtare, duke mos elaboruar me ndonjė emėr specifik si pasardhės tė tij.

“Ingranimi dhe rekrutimi i talenteve, mė tėrheqės dhe i larmishėm”

“Afrimi i lojtarėve tė rinj nė kombėtare ėshtė njė punė shumė e vėshtirė dhe duhet patur shumė kujdes, sepse njė fjalė mė shumė apo mė pak mund t’i ndryshojė drejtim afrimit tė tyre. Nuk mund tė them se ėshtė vepruar mirė apo keq me akuizimet e tė rinjve, sepse nuk merrem me atė punė, por e di qė ka shumė tė rinj si nė Shqipėri, por me shumicė jashtė saj qė janė me tė vėrtetė talente me tė ardhme dhe shumė shpejt duhen ingranuar me skuadrat zinxhir”, - u shpreh Besniku rreth punės qė duhet bėrė pėr afrimin e talenteve qė ata tė ndjehen sa mė ngrohtė. (marrė nga albaniasoccer.com)

VIZITA

Ylli brazilian Rivaldo, nė mars nė Kosovė

Futbollisti i famshėm brazilian, Rivaldo, ka gjasa tė mėdha qė gjatė muajit mars ta vizitojė Kosovėn. Nė fakt, njėri nga anėtarėt e kryesisė sė Flamurtarit tė Prishtinės, Nazmi Kastrati ka bėrė tė ditur pėr “RTV 21”, se gjatė qėndrimit tė tij nė Athinė pėr ēėshtje biznesi ėshtė takuar rastėsisht me yllin e futbollit brazilian, por mė pas ka zhvilluar njė bisedė tė gjatė nga ku ka marrė pėrkrahjen e Rivaldos pėr klubin kuqezi. Takimi me Rivaldon ėshtė mundėsuar, falė pronarit tė fabrikės sė ėmbėlsirave "Stella". "Me Rivaldon jam takuar nė njė lokal ku ishim tė ulur sė bashku me pronarin e "Stella"-s, Pavlos Lesos. Ai ishte mik i ngushtė me Lesosin dhe u ul nė tė njėjtėn tavolinė me ne. Me kėtė rast, unė i tregova se jam nga Kosova dhe jam pjesė e njė klubi tė Superligės. Mė pas, ai filloi tė interesohej nė pėrgjithėsi pėr vendin tonė, por edhe pėr futbollin e Kosovės", - ka theksuar Kastrati, duke shtuar: "Fillimisht, ai mendoi se nė futbollin e Kosovės ka para dhe si nė shaka mė tha, do tė mė transferosh nė klubin tuaj? Por, kur i tregova pėr gjendjen nė tė cilėn ndodhet klubi im, por nė pėrgjithėsi edhe futbolli kosovar, ai u prek shumė dhe shprehu gatishmėrin e tij pėr tė ndihmuar. Madje, ai me kėtė rast nėnshkroi njė ēek prej 10.000 eurosh pėr t'ia dedikuar Flamurtarit". Mirėpo, kjo nuk ishte e gjitha nga takimi i rastėsishėm i Kastratit dhe Rivaldos. Nė realitet, ylli i dikurshėm i Barcelonės dhe Brazilit, i cili ishte sė bashku me lojtarin tjetėr brazilian, Xhovani, premtoi edhe njė komplet tė veshjeve sportive pėr klubin kuqezi, si dhe njė tjetėr suprizė tė madhe pėr gjithė futbollin kosovar. "Rivaldo mė premtoi se nė muajin mars do tė vijė nė Kosovė, sė bashku me Xhovanin dhe do tė luajė dy ndeshje miqėsore nė fanellėn e Flamurtarit. Shpresoj se kėtė premtim Rivaldo do ta mbajė. Kjo, natyrisht do tė ishte njė gjė e madhe pėr Flamurtarin, por nė pėrgjithėsi edhe pėr futbollin e Kosovės", - ka nėnvizuar Kastrati. Sipas tij, konfirmimi pėr ardhjen e Rivaldos do tė bėhet sė shpejti. "Unė kėto ditė, sėrish do tė shkoj nė Athinė dhe besoj se do tė marr konfirmimin pėr ditėn kur do tė vijė Rivaldo dhe Xhovani", - ka pėrfunduar Kastrati. Nė rast se Rivaldo mė tė vėrtetė do tė jetė i gatshėm tė vijė nė Kosovė, atėherė pa dyshim ky do tė jetė njė rast i mirė pėr drejtuesit e futbollit kosovar, qė nė njė farė mėnyre kėtė futbollist ta shfrytėzojmė edhe pėr lobim tė ēėshtjes sė futbollit kosovar pėr pranim drejt asosiaioneve ndėrkombėtare. Rivaldo, momentalisht luan nė skuadrėn greke, Olimpiakos.

LION

Zhuninjo edhe pėr 3 vjet tė tjera me Lionin

Nje lajm shume i fresket dhe i kendshem per tifozet e kampioneve te Frances, Lionit. Ky lajm ka te beje me idhullin e tyre Juninho Pernambucano, 32-vjeēarin e kombetares se Brazilit, mesfushorin qe e kane tmerr gjithe portierėt kur ai godet goditje denimi. Po pra, Juninho sapo ka rinovuar kontraten e tij me Lionin edhe per 3 vjet te tjera. Lajmin per rinvimin e Juninho e ka dhene presidenti i skuadres, Zhan Mishel Ola dhe kontrata do te vleje deri ne qershor te vitit 2010. Nuk jane bere te ditura detajet ekonomike, dhe shuma qe do te perfitoje braziliani nga kjo kontrate. Vlen te permendim se Juninho eshte transferuar ne France, tek skuadra e Lionit qe ne qershor te vitit 2000 dhe qe atehere eshte pjese e pandare e kampioneve te Frances. Juninho erdhi nga skuadra e vendit te tij, Vasko Da Gama dhe vlera e kartonit te tij arrin 18 000 000 euro.

FIFA

Blater: “Masa tė rrepta ndaj huliganizmit”

Presidenti i FIFA-s, Sep Blater, ėshtė shprehur pėr njė politikė mė tė ashpėr tė dėnimeve ndaj klubeve, tifozėt e tė cilave do tė shkaktojnė probleme. “Gjykata e lartė e Zvicrės, kohė mė parė ka konfirmuar se mund tė ndėrmarrim masa mė tė rrepta, gjoba dhe dėnime”, - ka theksuar presidenti i FIFA-s, Blater. Sipas tij, FIFA dėshiron qė masat e rrepta tė pėrdoren mė shpesh, ngase tashmė ka edhe pėrkrahjen e gjykatės zvicerane, e cila nė fillim tė kėtij muaj ka hedhur poshtė ankesėn e klubeve spanjolle. “Ne intervenojmė kundėr ēdo lloj diskriminimi dhe racizmi, ashtu sikurse kundėr ekstremistėve politikė dhe fetarė. Natyrisht, ne nė kėtė ēėshtje mund tė veprojmė nė kuadėr tė mundėsive tona ligjore”, - ka nėnvizuar Blateri. Numri njė i FIFA-s ka theksuar se, institucioni qė ai drejton nuk ėshtė i autorizuar pėr sigurinė publike dhe ka shtuar se pėr kėtė problem duhet tė mendojnė federatat kombėtare dhe tė bashkėpunojnė me qeveritė e vendeve tė tyre.

Real Madrid nuk di gjė pėr dorėheqjen e trajnerit Capello

Real Madrid beri te ditur te henen se nuk di gje per doreheqjen e trajnerit Fabio Capello, ne prag te ndeshjes vajtje per 8-at e finaleve te Liges se Kampioneve me Bayern Munich.

"Klubi nuk ka asnje informacion lidhur me doreheqjen e Fabio Capello dhe e vleresojme si surprize kete njoftim te mediave te ndryshme", -deklaroi zedhenesi i drejtorise se klubit, Miguel Angel Arroyo, gjate nje konference shtypi ne stadiumin “Santiago-Bernabeu”, gjate nje mbledhjeje te zakonshme te drejtuesve te klubit. ”Ai nuk na ka paraqitur doreheqjen, as ka shkruar gje per te", -theksoi ai. Radio spanjolle “Cadena Cope” beri te ditur te henen, pa cituar burime, se Fabio Capello, ne klub qe prej tete muajsh, ka paraqitur doreheqjen, nje informacion ky edhe i mediave italiane.

Ke foto

Dy “shqiptarėt e adaptuar”, neglizhojnė tė flasin pėr Shqipėrinė

Ndeshja me interesante e javes se 22-te te kampionatit grek te futbollit, Superliga, ishte derbi midis dy skuadrave ne lufte per vendin e dyte, rivaleve jetesore, Panathinaikos dhe AEK. Ndryshe nga ēfare pritej, kjo ndeshje ishte gjithēka, por jo derbi. Ne fushe u pa vetem nje skuader, Panathinaikos qe fitoi bindshem dhe me merite nje ndeshje te dominuar totalisht. Te dyja skuadrat vinin ne kete takim, pas dy humbjeve te pesuara nga skuadrat franceze ne Kupen UEFA. Panathinaikos u u mund nga Lens 3-1 jashte fushe, kurse AEK-u humbi brenda ne OAKA nga PSG 0-2. Takimi i sotem i rivaleve, pritej me shume interes, per vetė faktin se vinte perballe dy ndjekeset kryesore te Olimpiakosit. Kjo ndeshje u zhvillua nen nje presion te vazhdueshem paraqitur nga tifozat e AEK-ut, qe pas 25 minutave te para te ndeshjes nuk pushuan pa krijuar trazira ne shkallet e stadiumit e me pas jashte tij. Humbja qe pesoi AEK-u, ishte e dyfishte, pasi humbi vendin e dyte provizorisht ne klasifikim si dhe u shoqerua me largimin e Drejtorit te Pergjithshem te skuadres, Ilia Ivic, qe nuk e zoteron me postin e meparshem. Kjo ndeshje shfaqi shume interes edhe per vetė faktin se kishte nje ballafaqim te dy talenteve “shqiptare te adaptuar” me te ardhme ne futbollin grek, Sotir Nini e Panajot Kone. Takimi u dominua qe nga fillimi e deri ne fund nga “te gjelberit” dhe Sotir Nini ka zhvilluar ndeshjen me te bukur te karrieres se tij. Ka shenuar, asistuar, fituar MVP i javes si dhe goli i tij u vleresua midis dy me te bukurve te javes se 22-te te Superliges Greke. “Jam shume i kenaqur. Fituam nje takim per te cilen ishim pergatitur shume”, - u shpreh talenti 16-vjeēar ne fillim te prononcimit te tij, posaēerisht per Albaniasoccer.com, menjehere pas perfundimit te ndeshjes. I vleresuar si lojtari me i mire i takimit dhe javes si dhe vleresuar per golin e tij midis dy me te bukurve te javes, ne votimet e bera nga PSAP (Paneliniou Sindhezmu Amoivomenun Podhosferiston), futbollisti i shnderruar zyrtarisht ne grek ditet e fundit, nuk e sadisfaksiononin kėto aq shume sa e gezonte fitorja e arritur. “Une kam filluar nje karriere futbollistike profesioniste tani dhe detyra ime eshte te luaj dhe te jap maksimumin per skuadren. Kur shenoj dhe fitojme, gezimi padyshim qe eshte i dyfishte. Fitorja e skuadres eshte primare. Kjo ishte ne ndeshje e suksesshme per mua dhe jam edhe vete i impresionuar nga loja qe zhvilluam”, - u shpreh Nini, i cili ne vazhdim te bisedes shpjegoi rreth objektivave te Panathinaikosit. “Ne jemi ne lufte per vendin e dyte me AEK-un. Olimpiakosi eshte 11 pike me teper se ne dhe duke patur parasysh rivalitetin, na duhet ta ruajme avantazhin e krijuar ndaj AEK-ut me fitoren e sotme. Ne e kerkuam me shpirt rezultatin pozitiv ne kete takim dhe ia arritem. Ky na ndihmon shume ne rrugen e gjate drejt realizimit te objektivit. Ishte nje fitore qe na ngriti moralin, por qe aspak nuk mund te thuhet se na ka garantuar poziten ne te cilen duam te gjendemi pas perfundimit te kampionatit. Ka akoma shume kohe dhe pune per te arritur aty ku duam”, - shpjegoi mesfushori i Panathinaikosit. Nini ishte pika me e forte e PAO-s ne kete ndeshje dhe freskia e tij e ruajtur qe nga ndeshja e mesjaves ne Kupen UEFA, sigurisht qe ndihmoi. Ishte e para ndeshje per Ninin ne nje aktivitet zyrtar Europian me klubet. “Po ishte nje diēka historike per mua, por ne humbem, prandaj te them te drejten nuk dua te flas shume per ate ndeshje sot, sepse nuk dua t’ja largoj vlerat kesaj atmosphere”, - vazhdoi Nini prononcimin e tij, duke na dhene te njejten pergjigje edhe per pyetjet drejtuara rreth Shqiperise. “E thashe edhe me pare, kam deshire te flas vetem per ndeshjen e sotme, sepse nuk dua ta neglizhoj kete fitore. Ka shume vlera per mua dhe skuadren. Ishte nje fitore historike”, - u shpreh Nini duke u larguar.

BOTA

Votimet do ta ndryshojnė situatėn nė Francė. Deri tani, zezakėt nuk janė numėruar ndonjėherė

Franca pėrballė akuzave pėr tensione raciste

Nė njė studim tė vitit tė kaluar, 1 nė 3 francezė thanė se janė “pak”, ose “nė njė farė mase” racistė. Nė njė tjetėr anketim, 13 pėr qind e tė pyeturve thanė se do tė preferonin tė votonin pėr udhėheqėsin e ekstremit tė djathtė, antiimigrant, Zhan Mari Lė Pen, nė zgjedhjet presidenciale tė muajit prill

Mė shumė se gjysma e zezakėve qė jetojnė nė Francė thonė se ndeshen me diskriminim racial, thuhet nė njė studim mbi popullsinė me ngjyrė tė vendit. Ky pėrfundim ėshtė shqetėsues, pėr njė vend, i cili ėshtė mburrur pėr njė kohė tė gjatė pėr qėndrimin ndaj tė drejtave tė njeriut dhe pėr modelin e tij tė veēantė tė integrimit tė banorėve me ngjyrė nė shoqėrinė e vendit. Sipas njė studimi tė kryer nga agjencia e anketimeve TNS-Sofres, 61 pėr qind e zezakėve qė jetojnė nė Francė thonė se kanė pėrjetuar tė paktėn njė incident racist gjatė vitit tė kaluar. Mė tepėr se 1 nė 10 vetė, mes 1 mijė e 300 tė anketuarve thanė se, kishin qenė shpeshherė objekt i racizmit, qė nga sulme fizike, e deri nė vėshtirėsi pėr gjetjen e punės. Kėtė studim e kreu organizata franceze Kėshilli Pėrfaqėsues i Shoqatave tė Zezakėve. Presidenti i saj, Patrick Lozes, thotė se, gjetjet e studimit janė statistika tronditėse. "Votimet do ta ndryshojnė situatėn nė Francė. Deri tani, zezakėt nuk janė numėruar ndonjėherė dhe njė popullatė qė nuk numėrohet bėhet e parėndėsishme, - thotė Lozes. Zezakėt nuk i numėrojnė, ngaqė zyra e regjistrimit tė popullsisė dhe studime tė tjera zyrtare janė ndaluar t’i hartojnė statistikat bazuar tek feja dhe raca."

Por disa ekspertė vlerėsojnė se nė Francė jetojnė rreth 5 milionė zezakė. Kreu i Lėvizjes kundėr Racizmit dhe pėr Miqėsinė mes Njerėzve, Mulud Unit, thotė se nuk ēuditet aspak nga pėrfundimet e studimit. Ai thotė se nė jetėn e pėrditshme tė Francės, racizmi ekziston. Nė Senat, nė Asamblenė Kombėtare, nė kėshillat rajonale, thotė ai, nuk ka fare pėrfaqėsim tė racave tė tjera. Franca ka kėmbėngulur pėr njė kohė tė gjatė se tė gjithė qytetarėt e saj janė tė barabartė, sipas motos liri, barazi, vėllazėrim. Pėr kėtė arsye, qeveria dhe shumė qytetarė francezė, i kundėrshtojnė politikat qė favorizojnė pakicat etnike. Por shumė nga francezėt mė tė varfėr, mes tyre shumė afrikanė dhe arabė jetojnė nė banesa mjaft tė vjetra, madje tė rrėnuara. Grupet e mbrojtjes sė tė drejtave tė pakicave thonė se kėto tė fundit rrallėherė gėzojnė mundėsi tė njėjta arsimimi dhe punėsimi, ashtu si francezėt e bardhė. Vetėm 10 nga 577 anėtarėt e Asamblesė Kombėtare tė Francės janė zezakė. Zezakėt, po ashtu nuk pėrfaqėsohen nė sektorin privat. Ata kanė mė pak mundėsi tė gjejnė punė dhe kur punojnė, i kanė mė tė pakta shanset pėr karrierė. Ka disa shenja ndryshimi, pėr shembull, agjencia kryesore e lajmeve TFI, mori nė punė njė gazetar zezak verėn e kaluar, si spikerin kryesor tė televizionit. Por Mulud Uni thotė se kėto janė vetėm veprime simbolike. “Problemi nuk qėndron tek tė paturit njė gazetar zezak nė televizion, - thotė Uni, - por si tė sigurosh kushtet qė pluralizmi tė ekzistojė nė tė gjithė shtypin dhe nė ēdo pjesė tė shoqėrisė franceze”. Nė tė kundėrt, nė Francė ekzistojnė disa prirje shqetėsuese. Nė njė studim tė vitit tė kaluar, 1 nė 3 francezė thanė se janė “pak”, ose “nė njė farė mase” racistė. Nė njė tjetėr anketim, 13 pėr qind e tė pyeturve thanė se do tė preferonin tė votonin pėr udhėheqėsin e ekstremit tė djathtė, antiimigrant, Zhan Mari Lė Pen, nė zgjedhjet presidenciale tė muajit prill. Nėpėr rrugėt e Parisit, disa zezakė hezituan tė intervistoheshin pėr diskriminimin nė jetėn e pėrditshme.

Foshnja nga Miami shėnon rekord, lind 280 gr, por mbijeton

Amillia kur lindi ishte e gjatė sa njė stilolaps.  Foshnja, pėr tė cilėn mjekėt thonė se mban rekordin pėr lindje tė parakohshme del tė hėnėn nga spitali nė Miami, ku lindi nė muajin tetor. Besohet se ajo ėshtė foshnja e parė qė dihet se ka mbijetuar pas lindjes sė parakohshme vetėm 23 javėshe. Emri i saj ėshtė Amillia Taylor, por pėr prindėrit dhe mjekėt nė spitalin e Miamit ku lindi, ajo ėshtė njė mrekulli.

Nė kohėn kur lindi nė muajin tetor, Amillia peshonte vetėm 280 gramė dhe nuk ishte mė e gjatė se 20 cm. Ajo kishte qėndruar nė barkun e nėnės mė pak se 23 javė, njė rekord botėror sipas Universitetit tė Iowa-s. Ky universitet mban statistikat pėr foshnjat e lindura nė mėnyrė tė parakohshme nė mbarė botėn. Doktorėt nuk shpresuan se ajo do tė mbijetonte, por kjo ndodhi. Tė martėn Amillia shkon nė shtėpi, pasi ka kaluar pothuaj 4 muaj nė repartin e reanimacionit tė neonatalėve, ku ēdo lėvizje e saj u monitorua pėr 24 orė. Mjekėt thonė se Amillia do tė mbikėqyret nga afėr edhe pasi tė dalė nga spitali.

Ajo ka nevojė pėr mjekim pėr astėm dhe pėr oksigjen gjatė muajve tė ardhshėm, sepse ende peshon mė pak se dy kile.

Rice gati pėr samitin tripalėsh

Sekretarja amerikane e Shtetit, Condoleeza Rice, zhvillon tė hėnėn njė takim trepalėsh nė Jeruzalem me kryeministrin izraelit, Ehud Olmert dhe presidentin palestinez, Mahmoud Abbas. Kjo do tė jetė hera e parė pas tre vjetėsh qė udhėheqėsit palestinezė e izraelitė ulen sė bashku me njė zyrtar tė lartė amerikan. Izraelitėt thonė se presidenti Bush, tashmė kishte rėnė dakord tė bojkotonte qeverinė palestineze tė Unitetit kombėtar. Kjo qeveri ėshtė formuar nga lėvizja Fatah e presidentit Abbas dhe nga Hamasi. Amerikanėt kėrkojnė qė Hamasi tė njohė Izraelin dhe t'i japė fund dhunės. Por presidenti Abbas i ka thėnė znj. Rice se qeveria e re ishte shansi mė i mirė pėr paqe. Takimi i sė hėnės do tė jetė i pari nė tė cilin dy udhėheqėsit, ai izraelit dhe palestinez, ulen sė bashku me njė zyrtar tė lartė amerikan qė nga qershori i vitit 2003. Condoleeza Rice thotė se, dėshiron tė eksplorojė shanset prė paqe, por nė rajon, thotė korrespondentja jonė, ka pak optimizėm.

Takimi bėhet nė njė kohė qė znj. Rice e ka cilėsuar si tė ndėrlikuar. Izraelitėt dhe amerikanėt nuk e pėlqejnė dukjen e qeverisė sė re tė palestinezėve dhe qėndrimin e saj ndaj Izraelit. Ata kanė theksuar se, ēdo administratė palestineze duhet ta njohė Izraelin dhe tė heqė dorė nga dhuna. Por deri tani Hamasi, qė do tė jetė fraksioni mė i madh nė qeveri, nuk ka treguar ndonjė shenjė se do t'i pėrmbushė kėto kushte. Ndėrsa ėshtė e pritshme qė nė prapaskenė tė ketė nisur ndonjė inisiativė diplomatike, pak janė ata qė presin tė bėhet pėrparim drejt paqes.

Viktima tė reja nė Irak

Tri makina bombė kanė shpėrthyer nė rajonet kryesisht shiite nė Bagdad, duke vrarė tė paktėn 60 veta. Njė tjetėr person u vra dhe dy tė tjerė u plagosėn nga njė makinė bombė nė qytetin Sadėr. Sulmet vijnė nė kohėn kur forcat irakiane dhe amerikane vazhdojnė zbatimin e planit tė ri tė sigurisė nė dhe rreth Bagdadit.

Autoritetet nė Irak thonė se kufiri me Iranin ėshtė rihapur tri ditė, pasi u mbyll nė pėrpjekje pėr tė ndaluar kontrabandėn e armėve. Njė zėdhėnės i ushtrisė britanike nė Irakun jugor, qė ėshtė nė kufi me Iranin tha se, mbyllja kishte gjithashtu si qėllim edhe ato qė ai i pėrshkroi si operacione kirminale dhe tė milicėve nė Basra.

EKONOMIA

Tė dhėna nga Ministria e Ekonomisė bėjnė tė ditur se, kjo agjenci do tė ngrihet qė kėtė vit

Ngrihet agjenci e posaēme pėr kreditimin e ndėrmarrjeve tė vogla

Kjo agjenci do tė jetė garanti i marrjes sė njė kredie nė njė bankė apo nė njė instituicion tjetėr financiar, bankė ose jo bankė, pėr ēdo ndėrmarrje tė vogėl dhe tė mesme. Nė kėtė agjenci do tė jetė depozituar njė fond i caktuar parash, i cili do tė jetė garanti i shlyerjes sė njė kredie nga njė biznes i caktuar

Njė agjenci e posaēme, e quajtur Fondi i Garantimit tė Kredive do tė ngrihet sė shpejti, pėr tė mbėshtetur kreditimin e tė gjitha SME-ve apo tė quajtura ndryshe ndėrmarrjeve tė vogla dhe tė mesme. Tė dhėna nga Ministria e Ekonomisė dhe Energjitikės bėjnė tė ditur se, kjo agjenci do tė ngrihet qė kėtė vit. Nė vartėsi tė fillimit tė kėtij projekti, pritet tė nisin edhe procedurat pėr krijimin e kuadrit ligjor, qė lejon krijimin e fondit tė garantimit, qė do tė realizohet me asistencėn teknike tė agjencisė zbatuese tė njė programi italian, nė mbėshtetje tė SME-ve. Kjo agjenci do tė jetė garanti i marrjes sė njė kredie nė njė bankė apo nė njė institucion tjetėr financiar, bankė ose jo bankė, pėr ēdo ndėrmarrje tė vogėl dhe tė mesme. Nė kėtė agjenci do tė jetė depozituar njė fond i caktuar parash, i cili do tė jetė garanti i shlyerjes sė njė kredie nga njė biznes i caktuar, i pėrfshirė nė atė qė quhet SME (ndėrmarrje e mesme ose e vogėl). Kjo masė shihet si njė mjet i mirė dhe i zhdėrvjellėt pėr t’u dhėnė ndėrmarrjeve tė vogla dhe tė mesme mundėsinė pėr tė marrė kredi. Kjo, nė fakt pritet tė jetė mjaft e domosdoshme pėr tė gjitha ato ndėrmarrje, tė cilat e kanė tė vėshtirė tė gjejnė njė kolateral (garanci nė pasuri) pėr tė marrė njė kredi. Nė kėtė grup ndėrmarrjesh, mė sė shumti mund tė klasifikohen ndėrmarrjet e ēelura rishtas, por jo vetėm kėto. Masa e mėsipėrme, e cila do tė kėrkojė pėrpilimin dhe miratimin e njė ligji nė parlament  ėshtė pjesė e njė grupi tė gjerė masash tė pėrfshira tė gjitha nė atė qė qeveria shqiptare e ka quajtur reforma rregullatore, pėr tė bėrė qė biznesi tė veprojė nė njė klimė stimuluese. Deri mė tani, nė kuadėr tė kėtyre masave, qė prej njė viti e gjysmė ėshtė ulur taksa e biznesit tė vogėl, ėshtė ulur niveli i kontributit tė sigurimeve shoqėrore, ėshtė ulur tatimi mbi fitimin, ėshtė thjehtuar procedura e marrjes sė njė leje pėr tė bėrė biznes, ėshtė lejuar pagimi nė njė kohė tė mėvonshme i tatimit mbi vlerėn e shtuar pėr makineritė dhe pajisjet pėr to etj. Megjithatė, ajo qė vihet re ėshtė se, tė gjitha kėto masa mjaft tė rėndėsishme janė ndjerė pak nga ekonomia dhe biznest nė vend, pėr shkak tė informalitetit qė kishte mbėrthyer ekonominė dhe nė njė pjesė tė konsiderueshme, ajo ende e vuan kėtė gjė. Thuajse i tėrė biznesi i vogėl nuk paguante nė rregull taksėn mbi biznesin e vogėl, pėr shkak se ai, nė pėrgjithėsi deklaronte xhiro mjaft mė tė vogėl se ajo qė bėnte, e kėsisoj paguante mė pak se tre pėrqindėshi i taksės. E njėjta gjė ka ndodhur edhe me shumė biznese tė tjera, tė cilat paguajnė tatim mbi vlerėn e shtuar dhe duke qenė se noton nė bilance tė shtrembėruara, tashmė qė kjo gjė ka ndryshuar, nuk e ndiejnė aq shumė reformėn nė uljen e taksave, por kjo ėshtė njė kosto qė duhet paguar pėr efekt tė futjes sė ekonomisė nė njė stad tjetėr, po ngjet sikurse nė tė vėrtetė.

BSH: Ekonomia, rritje dinamike

Banka Qendrore Shqiptare njoftoi se, ekonomia e vendit ėshtė zhvilluar nė mėnyrė dinamike gjatė periudhės janar-shtator 2006. Sipas BSH-sė, kjo ecuri ėshtė vėrejtur edhe nė marrėdhėniet e shtuara tregtare me pjesėn tjetėr tė botės, ku nė fund tė muajit shtator, eksportet e mallrave u rritėn me 16 pėr qind, ndėrsa importet u rritėn me 17 pėr qind krahasuar me njė vit mė parė, duke e ēuar deficitin e llogarisė sė mallrave nė rreth 1.2 miliardė euro. Nė tė vėrtetė, nuk ėshtė hera e parė qė raportet e Bankės sė Shqipėrisė dėshmojnė njė gjė tė tillė, duke raportuar rritje tė shitjeve apo rritje tė numrit tė njerėzve tė zėnė me punė apo edhe rritje tė jashtėzakonshme tė kredive tė dhėna pėr ekonominė.

Shiten 51 milionė USD bono thesari

Banka e Shqipėrisė, nė bashkėpunim me Ministrinė e Financave, ka pėrfunduar ankandin e radhės pėr shitjen e bonove tė thesarit. Sipas Departamentit tė Operacioneve Monetare pranė kėsaj banke, nė ankand janė shitur bono me maturim tremujor, qė do tė pėrdoren pėr bankat e nivelit tė dytė dhe pėr Bankėn e Shqipėrisė. Vlera totale e kėrkuar pėr shitje ėshtė 5.186.050.000 lekė ose rreth pesėdhjetė e njė milionė dollarė dhe ajo e shitur ėshtė 3.4 miliardė lekė. Pėr bonot me maturim tremujor u paraqitėn 4 kėrkesa konkurruese dhe u pranuan 2 dy prej tyre. Kėto bono maturohen mė 7.06.2007

Do tė krijohet njė bazė tė dhėnash qė do tė ndihmojė nė mbledhjen e tatimit mbi pasurinė

Tatimet, do tė identifikohen tė gjitha pasuritė

Ministria e Financave do tė ndėrtojė njė data base (bazė tė dhėnash) tė pakundėrshtueshme pėr pasuritė e ēdo personi. Tė dhėna nga ky dikaster bėjnė tė ditur se ka ardhur koha qė tė jetė e identifikuar ēdo pasuri dhe tė jetė i identifikuar edhe personi qė e zotėron atė. Kjo, kryesisht do tė bėhet pėr efekt tė mbledhjes  sė tatimit mbi pasurinė, pasi ky dikaster, vetėm pėr kėtė gjė mban pėrgjegjėsi. Aktualisht, mbledhja e tatimit mbi pasurinė ka njė performancė, siē e quajnė zyrtarė tė administratės sė tatimeve, mjaft tė dobėt e kjo, vetėm pėr shkak tė mungesės sė kėsaj baze tė dhėnash (data base). Kėtė vit nė buxhetin e shtetit ėshtė parashikuar qė tatimi pėr pasurinė tė mund tė mblidhet nė masėn e rreth njė presje katėr miliardė lekėve ose rreth katėrmbėdhjetė milionė dollarėve. Ndėrkohė qė, me pėrpilimin e kėsaj baze tė dhėnash, domethėnė me identifikimin pėrfundimitar tė tė gjitha pasurive dhe tė gjithė personave qė i zotėrojnė ato, nė fund tė vitit 2009 do tė kemi njė nivel tė ardhurash nga tatimi mbi pasurinė qė do tė shkojė nė dy presje tetė miliardė lekė ose rreth njėzet e tetė milionė dollarė. Pra, shihet se tė ardhurat nga tatimi mbi pasurinė do tė dyfishohen. Kėtu rol do tė luajė, jo vetėm identifikimi i pasurive, por edhe shtimi i tyre deri nė atė vit. Vetėm nga identifikimi i saktė i pasurive, tregojnė tė dhėna tė Ministrisė sė Financave, shteti humbet nė mbledhjen e tė ardhuarve rreth dhjetė milionė dollarė. Siē dihet, administrata tatimore ėshtė futur nė njė proces tė madh tė betejės me ekonominė informale dhe identifikimi i tė gjitha aseteve dhe i tė gjitha pasurive qė me ligj tatohen ėshtė pjesė e kėsaj pėrpjekjeje. Siē dihet, tatimi mbi pasurinė nuk ėshtė njė taksė e rėndėsishme pėr buxhetin e shtetit, por identifikimi i pasurive dhe mbledhja e tatimit mbi pasurinė ėshtė njė element, i cili do tė bėjė qė edhe shumė taksa tė tjera tė mblidhen mė mirė e pos kėsaj, do tė ndihmojė edhe institucione tė tjera qė kanė nevojė pėr kėtė informacion.

RAJONI

Autoritetet e Prishtinės thonė se, nė Vjenė do tė ketė konsultime ndėrkombėtare pėr dokumentin e Marti Ahtisarit

Prishtina: Nuk do tė ketė diskutime me Beogradin pėr statusin e Kosovės

Gjithashtu, i dėrguari i posaēėm i Kombeve tė Bashkuara, Marti Ahtisari, dje nė Vjenė njofton Kėshillin e Pėrhershėm tė OSBE-sė me propozimin e tij pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės. Ahtisari do t'iu drejtohet ambasadorėve tė OSBE-sė nė pallatin Hofburg

Njė ditė para rifillimit tė bisedimeve nė Vejnė pėr ēėshtjen e statusit tė Kosovės, autoritetet e Prishtinės thonė se, nė Vjenė do tė ketė konsultime me autoritetet ndėrkombėtare pėr dokumentin e Marti Ahtisarit dhe jo bisedime pėr statusin e Kosovės, me autoritet e Beogradit. Delegacioni i Prishtinės niset pėr nė Vjenė, i bindur se do tė ndryshojė disa anekse nė dokumentin e Marti Ahtisarit, pėr tė cilat pala kosovare nuk ėshtė e kėnaqur. Delegacioni i Prishtinės, niset pėr nė Vjenė, siē thuhet, pėr tė dėshmuar se pala kosovare ėshtė konstruktive nė procesin e zgjidhjes sė statusit, por ata janė tė bindur se me autoritet e Beogradit, nuk mund tė arrihet marrėveshje pėr statusin e Kosovės. Sidoqoftė,  dokumenti i ndėrmjetėsit ndėrkombėtar Marti Ahtisari, pėr Prishtinėn zyrtare ėshtė nė masė tė madhe i pranueshėm, ndėrsa pėr Beogradin dhe pėrfaqėsuesit e serbėve tė Kosovės ėshtė tėrėsisht i papranueshėm.

Autoritėt e Prishtinės, me gjithė vėrejtjet qė i kanė bėrė dokumentit thonė se plani i Marti Ahtisarit, nė esencė pėrmban elementet e krijimit tė njė shteti qė pėr Prishtinėn zyrtare ėshtė edhe synim. Ndėrkohė qė, lėvizja "Vetėvendosje" ka paralajmėruar protestė tjetėr mė 3 mars, kundėr pakos sė Marti Ahtisarit dhe kundėr policisė sė UNMIK-ut, siē thanė aktivistėt e "Vetėvendosjes", kundėr krimit qė ata bėnė mė 10 shkurt.

Protesta e 10 shkurtit, e lėvizjes "Vetėvendosje", pėrfundoi me dy tė vrarė, mbi 80 tė lėnduar, si dhe mė dy dorėheqje, ajo e ministrit tė Punėve tė Brendshme, Fatmir Rexhepi dhe komisionerit tė policisė sė UNMIK-ut, Stephen Curtis. Gjithashtu, i dėrguari i posaēėm i Kombeve tė Bashkuara, Marti Ahtisari, dje nė Vjenė njofton Kėshillin e Pėrhershėm tė OSBE-sė me propozimin e tij pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės. Ahtisari do t'iu drejtohet ambasadorėve tė OSBE-sė nė pallatin Hofburg, ndėrsa nuk ėshtė paraparė konferencė pėr shtyp. Takimi i sotėm u paraprin bisedimeve tė nesėrme konsultative ndėrmjet Prishtinės dhe Beogradit lidhur me planin e Ahtisarit.

Shpėrthim ndaj makinave tė UNMIK-ut

Tri makina tė Misionit tė Kombeve tė Bashkuara nė Kosovė (UNMIK) janė dėmtuar nga shpėrthimi i njė bombe nė Prishtinė. Shpėrthimi qė ndodhi rreth orės 21.00, tė hėnėn nė mbrėmje, pranė teatrit 'Dodona', ka shkaktuar panik ndėr banorėt e zonės. Nuk ka pasur tė lėnduar. Menjėherė pas shpėrthimit, policia shkoi nė vendngjarje. Ajo beson se objektivi i sulmit ishin makinat e UNMIK-ut. Bashkė me makinat e UNMIK-ut ėshtė dėmtuar edhe njė makinė civile e parkuar pranė tyre. Policia po bėn hetime dhe tani pėr tani nuk ka njoftime pėr tė arrestuar. Ky ėshtė sulmi i parė i kėsaj natyre mbi pronėn e UNMIK-ut.

Presidenti, Fatmir Sejdiu dhe Kryeministri, Agim Ēeku e kanė dėnuar shpėrthimin e mbrėmshėm nė Prishtinė, duke kėrkuar zbulimin sa mė tė shpejtė tė autorėve tė kėtij akti.

"Aktet e tilla e dėmtojnė drejtpėrdrejt imazhin e vendit dhe nuk e paraqesin frymėn e vėrtetė tė popullit tė Kosovės", - ka thėnė presidenti Sejdiu. Ndėrsa, Kryeministri Ēeku ka thėnė se, "shpėrthimi ėshtė njė akt i papranueshėm, nga i cili fitojnė vetėm armiqtė e pavarėsisė". Ndėrkohė, kryetari i PDK-sė Hashim Thaēi, tha se, "shpėrthimi i mbrėmshėm ėshtė akt kriminal dhe i dėmshėm edhe nė aspektin politik". Shpėrthimi ėshtė dėnuar edhe nga Zyra Amerikane nė Prishtinė. "Duhet tė jetė e qartė pėr secilin se aktet e tilla tė dhunės, ndaj kujtdo qė janė tė drejtuara, do ta rrezikojnė procesin e statusit dhe tė ardhmen e popullit tė Kosovės", - ka thėnė shefja e zyrės Amerikane nė Prishtinė, Tina Kajdanou.

Nga ana tjetėr, autoritetet e rendit janė duke i hetuar kėto shpėrthime. Zyrtarė tė Shėrbimit Policor tė Kosovės, thanė se, hetimet janė duke vazhduar, ndėrsa deri tani nuk ka tė dyshuar dhe as tė ndaluar. Ndėrkohė, nė njė komunikatė dėrguar mediave pėrmes postės elektronike, njė grup qė e quan vetėn Ushtria Ēlirimtare e Kosovės, ka marrė pėrgjegjėsinė pėr shpėrthimet, duke i cilėsuar si pėrgjigjje ndaj ngjarjeve tė dhunshme tė 10 shkurtit.

Priten ndryshime nė qeverinė e Maqedonisė, zv.kryeministėr Ymer Aliu

Nė Maqedoni pritet qė kabineti qeveritar tė pėsojė ndryshime. Ndryshimet nė qeveri janė diskutuar dhe miratuar nė seancėn parlamentare. Ato kanė tė bėjnė vetėm me ndryshime postesh tė ministrave shqiptarė nė qeveri. Me ndryshimet, partia e Arbėr Xhaferrit do tė vazhdojė tė ketė postin e zv/kryeministrit, qė tani nė krye do tė ketė Imer Aliun, qė ishte ministėr Ekologjie. Ymer Selmani do tė jetė pėrgjegjės vetėm pėr dikasterin e shėndetėsisė, duke hequr dorė nga ai i zėvendėskryeministrit. Kurse ministri i ri i Ekologjisė do tė jetė Xhelil Bajrami, aktualisht zėdhėnės i PDSH-sė. Gjithsesi, kėto lėvizje nė kabinetin qeveritar shkaktuan njė tension mes partnerėve tė koalicionit.

Tito Petkovski i Lidhjes sė re Socialdemokrate tha se nuk ishte informuar nga kryeministri pėr ndryshimet. Por mė pas u njoftua se situata ėshtė tejkaluar.

Mediat, prej kohėsh kanė spekuluar pėr ndryshime mė tė mėdha nė qeveri. Madje, sugjerohej se njė ndryshim mė i thellė mund tė ndodhė nė pranverė.

--------------------

Drejtues tė institutit thanė dje se pakoja pėrmban elemente tė shtetit, por duhet kujdes

Instituti KIPRED: Pakoja e Ahtisarit bart edhe rreziqe

Koha dhe mėnyra se si Kosova do t’i pėrmbyllė obligimet e veta nė raport me misionin ndėrkombėtar, nuk ėshtė definuar qartė, pasi ajo nuk ėshtė lidhur me indikatorė matės, me tė cilėt do tė shėnohej implementimi i plotė i marrėveshjes apo i kėtij dokumenti

Pakoja e kryenegociatorit ndėrkombėtar pėr statusin e Kosovės, Marti Ahtisari, pėrmban elemente eksplicite dhe implicite tė shtetėsisė pėr Kosovėn, por bart me vete edhe rreziqe tė caktuara dhe paqartėsi tė qėllimshme, thanė dje udhėheqės tė Institutit Kosovar pėr Kėrkim dhe Zhvillim tė Politikave, i njohur si KIPRED. Drejtori i institutit, Lulzim Peci, tha se, pakoja karakterizohet nga tre elemente kyēe; sė pari, e pėrcakton kornizėn shtetėrore tė Kosovės, duke rekomanduar nė mėnyrė implicite njė pavarėsi tė mbikėqyrur, pastaj e definon pozitėn speciale tė serbėve dhe tė kishės serbe nė Kosovė, duke pėrfshirė edhe relacionet e tyre me Serbinė dhe pėrcakton njė prezencė tė ngushtė, por tė fuqishme ndėrkombėtare nė mbikėqyrjen dhe implementimin e dy elementeve tė para. “Praktikisht, me kėtė pako, Kosova e fiton subjektivitetin ndėrkombėtar, mirėpo nė disa fusha e ka tė limituar ushtrimin e tė drejtave sovrane”, - tha zoti Peci. Ai theksoi se, pakoja jep disa elemente eksplicite, qė kanė tė bėjnė vetėm me shtete sovrane. “Tė drejtėn pėr tė negociuar marrėveshje ndėrkombėtare dhe tė kėrkohet anėtarėsimi nė organizatat ndėrkombėtare; forca e ardhshme e sigurisė sė Kosovės ėshtė e mandatuar qė nė njė fazė mė tė vonshme, t’i barten edhe pėrgjegjėsitė pėr rreziqet e jashtme; e drejta specifike pėr ratifikimin e konventave ndėrkombėtare”, - tha zoti Peci, duke numėruar mė pas tė drejtėn e marrjes sė borxhit ndėrkombėtar, bartjen e pronės publike tek institucionet e Kosovės dhe elementi i gjashtė ka tė bėjė me kontrollin e hapėsirės ajrore. Udhėheqėsi i institutit KIPRED, Lulzim Peci, tha se, pakoja si e tillė ofron mbrojtje tė madhe tė komunitetit serb dhe po ashtu ofron mundėsi qė tė ushtrojnė kulturėn dhe identitetin e tyre nė Kosovė, mirėpo pjesa ka edhe njė numėr tė karakteristikave tė autonomisė territoriale pėr pjesė tė palidhura territorialisht. “Fakti qė komunat mund tė delegojnė anėtarėt e tyre nė nivel mė tė lartė tė vendimmarrjes dhe kanė fuqi qė tė pranojnė staf, praktikisht paraqet nivel tė mesėm tė qeverisjes nė Kosovė, qė mund tė jetė jokooperativ”, - u shpreh zoti Peci. Sipas tij, njė zgjidhje tjetėr do tė duhej kėrkuar edhe lidhur me pikėn, sipas sė cilės, komunat e kanė fjalėn e fundit nė zgjedhjen e komandantėve tė stacioneve tė policisė. “Ne mendojmė se Ministria e Punėve tė Brendshme duhet tė ketė kontroll mbi filtrin e policėve, qė mund tė bėhen komandantė tė stacioneve, duke pėrfshirė kėtu edhe gradat e tyre”, - theksoi Lulzim Peci. Pika mė e ndjeshme, sipas studimit tė organizatės KIPRED lidhur me sigurinė, sipas zotit Peci, ėshtė “aty ku thuhet se Kosova nuk duhet tė ketė kėrkesa territoriale ndaj vendeve tė tjera, por askund nuk thuhet qė shtetet e tjera nuk duhet tė kenė kėrkesa territoriale ndaj Kosovės”. Sidoqoftė, pėrfaqėsuesit e institutit KIPRED thanė se ka ēėshtje qė janė lėnė anash, janė lėnė tė mjegullta ose me mundėsi interpretimi tė dyfishtė. Ndėr tė tjera, zoti Peci tha se, koha dhe mėnyra se si Kosova do t’i pėrmbyllė obligimet e veta nė raport me misionin ndėrkombėtar, nuk ėshtė definuar qartė, pasi ajo nuk ėshtė lidhur me indikatorė matės, me tė cilėt do tė shėnohej implementimi i plotė i marrėveshjes apo i kėtij dokumenti.

Moska kėrcėnon bazat e planifikuara pėr sistemet antiraketa

Komandanti i forcės stretegjike ruse tė raketave thotė se Rusia ėshtė e aftė tė godasė baza amerikane tė mbrojtjes nga raketat, nėse baza tė tilla ndėrtohen nė Republikėn Ēeke apo Poloni. Gjenerali, Nikolai Solovtsov, paralajmėroi dje se, Rusia ka aftėsitė e nevojshme pėr tė rifilluar ndėrtimin e raketave me rreze tė shkurtėr dhe tė mesme veprimi, nėse Kremlini tėrhiqet nga njė traktat pėr mospėrhapjen e armėve qė ka nėnshkruar me Shtetet e Bashkuara. Njė zėdhėnės i NATO-s i cilėsoi fjalėt e gjeneralit si komente ekstreme, tė panevojshme dhe tė vjetėruara. Kryeministrat ēekė dhe polakė, Jaroslav Kacyzynski dhe Mirek Topolanek thanė dje se, ka tė ngjarė qė tė mos i pranojnė propozimet e Uashingtonit pėr tė ndėrtuar baza pėr mbrojtjen nga raketat. Uashingtoni thotė se bazat do tė mbrojnė kundėr ēdo rakete qė mund tė hedhė Irani apo Koreja e Veriut. Presidenti rus, Vladimir Putin, e ka cilėsuar praninė e njė sistemi mbrojtės nga raketat kaq pranė kufirit tė saj, si njė kėrcėnim ndaj sigurisė sė saj kombėtare

SHBA shpreh mbėshtetjen pėr njė Kosovė qė mbron tė drejtat e pakicave

Shtetet e Bashkuara shprehėn dje edhe njė herė mbėshtetjen pėr pėrpjekjet e tė dėrguarit tė Kombeve tė Bashkuara pėr statusin pėrfundimtar tė Kosovės, Marti Ahtisari. Zyrtarė tė lartė amerikanė thanė se, Amerika mbėshtet njė Kosovė qė mbron tė drejtat e pakicave dhe njė Serbi demokratike. Departamenti amerikan i Shtetit tha dje se, mbėshtet pėrpjekjet e tė dėrguarit tė posaēėm tė Kombeve tė Bashkuara pėr statusin pėrfundimtar tė Kosovės, Marti Ahtisari, dhe planin e paraqitur prej tij. Nė konferencėn e rregullt pėr shtyp, zėvendėszėdhėnėsi i Departamentit tė Shtetit, Tom Casey, tha se, Shtetet e Bashkuara duan qė puna e filluar me rėnien e komunizmit nė Europė tė pėrfundojė. “Siē e dėgjuat nga Sekretarja Rice, nė mėngjes, nė dėshminė e saj nė Dhomėn e Pėrfaqėsuesve, kjo ėshtė ēėshtje e rėndėsishme pėr t’u zgjidhur, pasi Shtetet e Bashkuara duan qė puna e filluar me rėnien e Bashkimit Sovjetik dhe rėnien e Murit tė Berlinit, pėr tė bashkuar Europėn nė rrugė paqėsore dhe pėr t’i dhėnė fund konflikteve tė vjetra qė rrodhėn nga kėto ndryshime nė skenėn politike nė vitet 90-tė, tė pėrfundojė. Ne do tė vazhdojmė tė punojmė me zotin Ahtisari, tė inkurajojmė palėt qė tė punojnė me tė dhe tė ecin para nė bazė tė planit tė tij. Shpresojmė qė e gjithė bashkėsia ndėrkombėtare t’i mbėshtesė kėto pėrpjekje, pasi ka ardhur koha pėr zgjidhjen e kėsaj ēėshtjeje, pėr zgjidhjen e saj nė tė mirėn e tė gjitha palėve nė rajon”. Nė lidhje me qendrimin e Rusisė pėr statusin e Kosovės, zėdhėnėsi Casey tha se, Sekretarja amerikane e Shtetit, Condoleezza Rice, e ka diskutuar ēėshtjen me ministrin e Jashtėm rus, Sergei Lavrov dhe se kjo ėshtė temė e zakonshme e diskutimeve nė takimet e pėrfaqėsuesve tė grupit tė kontaktit dhe nė takimet me partnerėt e tjerė.

Sekretarja e Shtetit, Rice, duke pranuar vėshtirėsitė nė arritjen e njė zgjidhjeje, shprehu mė parė mbėshtetje pėr njė qeveri tė Kosovės, qė mbron tė drejtat e pakicave dhe pėr njė Serbi demokratike.  “Po pėrgatitemi tė zbatojmė planin ndėrkombėtar tė paraqitur nga Marti Ahtisari. Ai po pėrpiqet tė negociojė me partnerėt, por mendoj se tė gjithė e kuptojnė se do tė jetė njė rrugė e vėshtirė, ndėrkohė qė Kosova fiton njė status tjetėr krahas Serbisė dhe ne dėshirojmė mjaft tė japim mbėshtetjen tonė pėr njė qeveri tė Kosovės, tė aftė tė mbrojė tė drejtat e pakicave dhe tė rindėrtojė vendin, pas njė periudhe shumėvjeēare tepėr tė vėshtirė dhe luftės dhe njėkohėsish,t dėshirojmė sinqerisht njė Serbi demokratike, pasi nuk duam qė vendi i vetėm qė ka mbetur pa pėrqafuar parimet demokratike tė Europės sė bashkuar ta detyrojė Kosovėn tė ngrihet sėrish”.

SOCIALE

Raporti: Kujdes nga sėmundjet e dhėmbėve

Shqiptarėt, dhėmbėt 2 herė mė tė prishur sesa europianėt

Ėshtė arritur nė pėrfundimin se njė higjienė jo e mirė e gojės, njė ushqim jo i rregullt dhe njė mėnyrė tė jetuari qė mund tė shkaktojė stres dhe ulje tė imunitetit janė shkaktarėt e problemeve tė gojės dhe tė dhėmbėve

Sipas njė raporti tė Qendrės sė Stomatologjisė Shqiptare, ne i kemi 2 herė mė tė prishur dhėmbėt sesa europianėt. Dhėmbėt e shėndetshėm, pėrveēse pėrmirėsojnė paraqitjen estetike, kontribuojnė nė mirėqenien e pėrgjithshme dhe pakėsojnė ndėrhyrjet e dentistit. Por, cilat janė shkaqet themelore tė problemeve tė dhėmbėve si p. sh. kariesi? Si mund t’i parandalojmė? Ėshtė arritur nė pėrfundimin se njė higjienė jo e mirė e gojės, njė ushqim jo i rregullt dhe njė mėnyrė tė jetuari qė mund tė shkaktojė stres dhe ulje tė imunitetit janė shkaktarėt e problemeve tė gojės dhe tė dhėmbėve. Njė higjienė e keqe, jo vetėm qė ėshtė origjina e kariesit tė dhėmbėve, por edhe shkaktari kryesor i infeksionit tė mishit tė dhėmbėve. Tartari ėshtė njė pllakėz bakteriale e ngurtėsuar dhe e depozituar pėrreth dhėmbėve. Fillimisht, kjo pllakėz shkakton infeksion nė mishin e dhėmbit dhe mė vonė infeksioni pėrhapet dhe mund tė arrijė deri nė kockė, gjė qė ēon nė mėnyrė tė pashmangshme nė rėnien e dhėmbit.

Mikrobet

Bakteret e para qė mbulojnė sipėrfaqen janė pėrgjithėsisht bakteret gram-pozitive, koket, sidomos streptokokėt dhe kokobacilet siē ėshtė antinomyces. Shtresa fillestare ėshtė e karakterizuar nga njė veshje e pėrkohshme e sipėrfaqes sė dhėmbėve. Me kalimin e kohės, ngurtėsimi bėhet mė i fortė dhe mė i vėshtirė pėr t’u shkatėrruar. Fillojnė tė vihen re dhe fryrje tė mishrave tė dhėmbėve qė i hapin rrugė njė infeksioni tė thellė tė tyre, duke krijuar njė ambient ideal pėr mikrobet anaerobe, tė cilat nuk kanė nevojė pėr praninė e ajrit pėr t’u zhvilluar. Prezenca e baktereve specifike nė sipėrfaqen e dhėmbėve ėshtė njė element i padiskutueshėm pėr tė shkaktuar infeksione tė ndryshme. Vetėm prezenca e mikroorganizmave nuk ėshtė e mjaftueshme pėr tė shkatėrruar pllakėzat qė ngurtėsohen nė sipėrfaqen e dhėmbėve. Nė tė vėrtetė, bakteret provokojnė njė pėrgjigje tė imunitetit (reagime mbrojtėse dhe stimulime irrituese) tė organizmit nė tė cilin pėrhapen. Kjo pėrgjigje ėshtė edhe shkaktare e shkatėrrimit tė disa pllakėzave.

Mishrat e dhėmbėve

Dallohen mishrat e dhėmbėve tė veshur, tė cilat ėshtė e mundur tė “pastrohen”, pas njė terapie tė duhur nga paradonititėt, tė cilėt shkaktojnė njė veshje shkatėrruese pėr sipėrfaqen e dhėmbėve. Janė pėr t’u specifikuar mishrat margjinale qė karakterizohen nga skuqje e theksuar, fryrje, rrjedhje gjaku dhe ndonjėherė dhe rritje tė dimensioneve. Janė njė grup sėmundjesh qė karakterizohen nga shkatėrrimi i aparatit bazė tė dhėmbit. Paraqiten me humbje tė sipėrfaqes sė dhėmbit, formime tė theksuara tė qeskave etj. Kėto sėmundje janė tė lidhura ngushtė me mėnyrėn e jetesės sė individėve, provokohen nga disa lloje bakteresh dhe influencohen gjatė zhvillimit tė tyre nga njė sėrė faktorėsh lokalė (njė higjienė e keqe e gojės) dhe tė pėrgjithshėm (trashėgimia gjenetike, duhani, diabeti stresi, marrja e ilaēeve tė caktuara farmaceutike). Aktualisht, parodontitėt janė shkaktarėt kryesorė tė humbjes sė dhėmbėve. Nė tė shumtėn e rasteve, nuk diagnostifikohen deri nė humbjen e dhėmbit ose diagnostifikimi i tyre bėhet me shumė vonesė. Parodontitėt mund tė jenė njė faktor i rrezikshėm pėr pėrhapjen e infeksionit nė gjak dhe nė zemėr. Prandaj sėmundja parodontale duhet tė diagnostifikohet dhe tė kurohet me kujdesin mė tė madh. Nė tė shumtėn e herėve duhet tė ndiqet njė terapi, e cila duhet tė jetė gjithmonė nėn vėzhgimin e dentistit gjatė ecurisė sė saj, nė mėnyrė qė tė shmanget zhvillimi i sėmundjes, duke rrezikuar nė ndėrhyrje mė tė mėdha dhe tė rrezikshme pėr organizmin. Parandalimi dhe terapia janė shumė efikase nė pjesėn mė tė madhe tė rasteve.

Procesi i numėrimit tė votave nė shkolla, mėsimi zėvendėsohet tė shtunėn

Nxėnėsit e dy shkollave nė kryeqytet pėrkatėsisht shkolla e mesme “A. Z. Ēajupi” dhe shkolla 9-vjeēare “Vasil Shanto” kanė nisur tė martėn normalisht mėsimin mbasi nė godinat e shkollave tė tyre u vendosėn Komisionet Zonale tė Qeverisjes Vendore (KZQV) gjatė procesit tė votimit pėr zgjedhjet vendore nė 18 shkurt. Ndėrkohė, nxėnėsit e shkollave 9-vjeēare, "Kushtrimi i Lirisė", "Avni Rustemi", "Bajram Curri" dhe "Vasil Shanto" pritet qė tė nisin nesėr mėsimin. Sipas Drejtoreshės sė Drejtorisė Arsimore nė Ministrinė e Arsimit dhe Shkencės, Arjana Bekteshi, "pezullimi  i mėsimit prej dy ditėsh nė kėto shkolla erdhi si pasojė e vazhdimit nė kėto godina e procesit tė numurimit tė votave". Pėr zgjedhjet vendore nė rrethin e Tiranės u ngritėn 30 KZQV, gjashtė prej tė cilave u vendosėn nė ambientet e shkollave publike tė arsimit 9-vjeēar dhe tė mesėm. Ndėrkohė, tė paktėn 400 Qendra Votimi (QV) u vendosėn gjatė ditės sė dielė nė godinat e shkollave tė kryeqytetit, pėrkatėsisht nė 23 shkolla tė mesme dhe 55 shkolla nėntėvjeēare, njė proces i cili nuk ka shėnuar probleme tė gjendjes fizike nė shkolla, sipas drejtorisė arsimore nė Ministrinė e Arsimit. MASH-i ka njoftuar gjithashtu se, kjo do tė vlejė edhe pėr Drejtoritė e tjera Arsimore Rajonale nė vend dhe nė shkollat pėrkatėse nėse do tė haset i njėjti problem.

Shkollat qė do ta zėvendėsojnė mėsimin tė shtunėn nė Tiranė:

- “Kushtrimi i Lirisė” 9-vjeēare

- “Avni Rustemi” 9-vjeēare

- “Vasil Shanto” 9-vjeēare

- “Bajram Curri” 9-vjeēare

- “Shqyqyri Peza” 9-vjeēare

- “Andon Zako Ēajupi”e mesme e pėrgjithshme

- “Shkolla e Kuqe” 9-vjeēare

Ēfarė llogarie duhet tė bėjė njė maturant pėr tė marrė kombinimin e pikėve maksimale

Kombinimi qė jep pikėt maksimale

Cilat lėndė me zgjedhje japin mė shumė pėrparėsi, kėshillat sipas ēdo fakulteti dhe universiteti

Universitetet, tashmė kanė paraqitur nė Ministrinė e Arsimit tė gjitha propozimet e tyre pėr koeficientet pėr pranimet nė institucionet e arsimit tė lartė, nė bazė tė rezultateve qė maturantėt do tė kenė nė Maturėn Shtetėrore 2. Nė kėtė mėnyrė, krahas koeficienteve tė shkollave, qė nė shumicėn e rasteve mbeten tė njėjta me njė vit mė parė, nė ministri u paraqitėn edhe koeficientet pėr lėndėt me zgjedhje, tė cilat ndryshojnė nga Matura e parė Shtetėrore. Pas propozimit tė ardhur nga grupi i punės i ngritur nė Ministrinė e Arsimit, pėr heqjen e blloqeve shoqėrore dhe natyrore nga lėndėt me zgjedhje tė maturės, e zėvendėsimin e tyre me lista, ku ēdo universitet do tė pėrcaktonte i pakufizuar lėndėt qė do tė kishin mė shumė pėrparėsi, shumė fakultete paraqitėn lėndė tėrėsisht ndryshe nga njė vit mė parė. Por kjo do tė thotė qė nė ndryshim nga viti i kaluar, kur nxėnėsit ishin tė detyruar tė zgjidhnin njė nga dy blloqet, shoqėrore apo natyrore, duke u pėrqėndruar vetėm te shkolla ku donin tė vazhdonin, kėtė vit akademik, pak a shumė duhen llogaritur tė gjitha hollėsitė, nė mėnyrė qė maturanti tė mund tė konkurrojė nė sa mė shumė degė me koeficient maksimal.

Fakultetet shoqėrore dhe natyrore

Nė shumicėn e rasteve, tė gjitha fakultetet i janė pėrmbajtur profilit tė tyre, siē e konceptojnė studentėt, pėrveē rasteve sporadike, si Arkitektura, ku shumė maturantė u shprehėn tė pakėnaqur nga zgjedhja e lėndėve shoqėrore pėr tė pasur koeficientė maksimalė. Gjithsesi, kjo pėrzgjedhje e Fakultetit tė Inxhinierisė sė Ndėrtimit pėr Arkitekturėn, nuk pritet tė krijojė probleme dhe pakėnaqėsi tė mėdha, pasi nė kėtė degė, 70 pėr qind e pikėve merren nga testi special dhe vetėm 30 pėr qind nga Matura Shtetėrore. Nė pėrgjithėsi, tė gjitha shkollat e larta u janė pėrmbajtur zgjedhjeve tė vitit tė kaluar, pėr sa i pėrket profilit tė tyre. Nė kėtė mėnyrė, fakultetet me profil natyror nuk kanė pėrzgjedhur lėndė shoqėrore dhe anasjelltas. Por veēoria nė Maturėn Shtetėrore 2 ka tė bėjė me faktin qė, ndonėse fakultetet kanė pėrzgjedhur lėndė tė profilit tė tyre, ato nuk kanė pėrfshirė tė gjitha lėndėt qė pėrkojnė me shkencat, tė cilat studiohen nė kėtė fakultet. Kjo do tė thotė se, shumė shkolla tė larta tė profilit shoqėror kanė lėnė jashtė lėndėve tė parapėlqyera me koeficiente 1.3, si rasti i Fakultetit tė Shkencave Sociale, ku historia dhe gjeografia nuk do tė marrin lėndė me koeficiente maksimale, ndonėse janė tė profilit shoqėror. Nė krahasim me vitin e kaluar, kjo pengon maturantėt qė pėrzgjedhin Histori-Filologjinė dhe Shkencat Sociale, tė japin si provim me zgjedhje historinė, pasi ajo do tė vlerėsohet me koeficient 1 nė Fakultetin e Shkencave Sociale dhe 1.3 te Filologjiku. Ndonėse kjo sjell vėshtirėsi nė pėrzgjedhje, nuk ėshtė e pazgjidhshme, pasi ekzistojnė pothuajse nė tė gjitha fakultetet e shkencave tė tė njėjtit profil, lėndė tė pėrafėrta. Ndėrkohė, ashtu sikurse edhe vitin e kaluar, fakultetet e profileve tė ndryshme nuk tregojnė asnjė pėrputhje ndėrmjet njėra-tjetrės, pėr sa u pėrket lėndėve me zgjedhje, pėrveē rastit tė Arkitekturės nė Fakultetin e Inxhinierisė sė Ndėrtimit te Politekniku. Vlen tė theksohet qė pengesa qė mund tė sillte Fakulteti i Ekonomisė, me dy lėndė tė profileve tė ndryshme qė mund tė pėrzgjidhte, si Ekonomia dhe Matematika, ėshtė mėnjanuar pas vendimit tė kėshillit tė fakultetit, pėr tė hequr dorė nga koeficientet pėr kėtė vit akademik, duke pėrzgjedhur koeficient tė barabartė me 1 pėr tė gjitha lėndėt me zgjedhje dhe pėr tė gjitha llojet e shkollave.

Universiteti i Tiranės, Politekniku dhe Bujqėsori

Nė tre Universitetet kryesore tė Tiranės, ndarja mund tė bėhet nė dy kategori. Nė tė parėn hyjnė tre fakultetet me profil shoqėror tė Universitetit tė Tiranės: Fakulteti i Historisė dhe Filologjisė, Fakulteti i Drejtėsisė dhe Fakulteti i Shkencave Sociale. Ndėrsa, nė kategorinė e dytė mund tė pėrfshihen tė gjitha shkollat e tjera tė larta tė Universitetit tė Tiranės dhe tė gjitha degėt e dy universiteteve tė tjera, tė cilat kanė nė pėrmbajtjen e tyre shkencat natyrore, me pėrjashtimin e vetėm, tė Arkitekturės.

Tre fakultetet me profil shoqėror nuk kanė zgjedhur kėtė vit akademik tė njėjtat lėndė me zgjedhje. Pėrjashtimi ėshtė bėrė nga Fakulteti i Shkencave Sociale, ku janė parapėlqyer me koeficiente 1.3 njohuritė ekzakte dhe ėshtė lėnė jashtė liste blloku histori-gjeografi. Nė kėtė mėnyrė, pėrzgjedhja e kėtij blloku do tė pėrjashtonte mundėsinė e konkurrimit me koeficiente maksimale nė fakultetin nė fjalė. Pėr tė konkurruar me mundėsi tė plota dhe me shanset maksimale nė fakultetet me profil shoqėror ėshtė e nevojshme qė tė pėrzgjidhen lėndėt e tjera tė grupimit shoqėror, qė janė parapėlqyer nga tė tria fakultetet. Njohuria pėr Shoqėrinė dhe Anglishtja iu japin mundėsinė qė tė keni koeficientėt maksimale, ndėrkohė, kjo nuk pengon edhe mundėsinė pėr tė konkurruar nė Fakultetin e Ekonomisė, i cili konsiderohet i profilit shoqėror, pasi nė kėtė shkollė koeficientet nuk do tė ekzistojnė, nė rast se miratohet propozimi i Kėshillit tė Fakultetit.

Pėr sa u pėrket fakulteteve tė profilit natyror tė tre universiteteve tė kryeqytetit, mundėsitė pėr koeficiente maksimale nė mė shumė degė janė mė tė mėdha. Shkak pėr kėtė ėshtė gama e gjerė e degėve natyrore, tė katėr fakulteteve tė Universitetit tė Tiranės dhe tė tė gjitha fakulteteve tė Universitetit Politeknik dhe atij Bujqėsor. Por gjithsesi, edhe nė kėto fakultete ekziston formula pėr tė pasur koeficientė maksimalė nė tė gjitha degėt, pasi vetėm njė lėndė nuk ėshtė pėrfshirė nga njė pjesė e shkollave tė larta. Nė kėtė mėnyrė ėshtė Biologjia, lėnda qė nuk ėshtė pėrzgjedhur nga disa fakultete dhe nga Universiteti Politeknik nė tėrėsi, ndėrkohė Fizika dhe Kimia janė parapėlqyer dhe kanė marrė koeficientin 1.3 nga tė gjitha shkollat me profil shoqėror.

Akademitė dhe Arkitektura

Institucionet e arsimit tė lartė qė kanė mė pak interes pėr koeficientet janė akademitė dhe dega e Arkitekturės nė Universitetin Politeknik tė Tiranės. Nė kėto shkolla, Matura Shtetėrore zė njė vend tė vogėl nė pėrcaktimin e kandidatėve qė do tė marrin statusin e studentit, pasi shumica e pikėve tė konkurrimit pėrcaktohet nga testi special qė konkurrentėt japin nė fund tė gushtit dhe nė fillim tė shtatorit. Matura Shtetėrore zė 35 pėr qind tė konkurrimit nė Akademinė e Arteve tė Bukura dhe nė Akademinė e Sporteve dhe Edukimit Fizik “Vojo Kushi” dhe 30 pėr qind nė degėn e Arkitekturės. Pjesa tjetėr, pra pjesa kryesore, pėrcaktohet nga rezultatet nė testin special. Megjithatė, tė tria kėto institucione kanė pėrcaktuar edhe koeficientet qė do t’u jepen provimeve tė Maturės Shtetėrore, pėr 30-pėrqindėshin e totalit tė konkurrimit. Nė kėtė mėnyrė, Akademia e Arteve tė Bukura mund t’i pėrkojė tėrėsisht fakulteteve tė profilit shoqėror nė Universitetin e Tiranės, pasi pėrmban tė gjitha lėndėt shoqėrore, ndėrkohė Arkitektura ka si lėndė me koeficient maksimal Historinė, Sociologjinė edhe Historinė e Artit. Dega e Arkitekturės ka tė pėrbashkėt me degėt e tjera tė profilit shoqėror vetėm Sociologjinė, qė ėshtė pjesė e grupit tė lėndėve tė njohurive shoqėrore, ndėrsa Historia dhe Gjeografia nuk pėrfshihet vetėm nė Fakultetin e Shkencave Sociale. Pra, ekzistojnė dy mundėsi pėr konkurrentėt qė kanė dėshirė tė konkurrojnė nė fakultetet me profil shoqėror dhe nė Arkitekturė. Ata ose do tė pėrzgjedhin Historinė dhe Njohurinė pėr Shoqėrinė dhe tė mos kenė koeficientė maksimalė pėr njė lėndė nė Shkencat Sociale, ose do tė pėrzgjedhin Anglishten dhe Njohurinė pėr Shoqėrinė dhe tė mos kenė njė lėndė me koeficientė maksimalė. Pėr sa i pėrket Akademisė sė Sportit “Vojo Kushi”, senati i akademisė ka pėrzgjedhur lėndėt me profil natyror me koeficient maksimal, duke iu pėrqasur Universitetit Politeknik, atij Bujqėsor dhe katėr fakulteteve tė Universitetit tė Tiranės, nė tė cilat pėr tė konkurruar me shanset maksimale, duhet pėrzgjedhur Kimia dhe Fizika.

Universitetet e rretheve

Nė shumicėn e universiteteve tė rretheve degėt janė me kuota tė hapura, duke nxjerrė tė pavlefshme Maturėn Shtetėrore dhe koeficientet e saj. Megjithatė, duke qenė se nuk ėshtė vendosur ende se cilat do tė jenė me kuota tė hapura dhe kuota tė mbyllura, universitetet kanė pėrcaktuar koeficientet edhe pėr kėtė vit akademik. Nė tė gjitha universitetet, pėrveē Universitetit tė Shkodrės, koeficientet janė tė ndara nė bazė tė profileve, sipas shembullit tė universiteteve tė kryeqytetit. Nė kėtė mėnyrė, pėr degėt me profil natyror iu kanė dhėnė tė gjitha koeficientė 1.3 vetėm Fizikės dhe Kimisė, ndėrsa nga ato tė profilit shoqėror, vetėm Njohurisė pėr Shoqėrinė dhe Anglishtes. Rast tė veēantė nė tė gjithė sistemin tonė akademik pėrbėn Universiteti i Shkodrės, ku koeficientet pėr Maturėn Shtetėrore janė tė ndara nė shumė kategori, duke bėrė thuajse tė pamundur gjetjen e njė kombinimi tė pėrafėrt, pėr tė konkurruar me koeficientė maksimalė nė shumė degė. Nė kėtė mėnyrė, pėr tė hyrė nė universitetin nė fjalė, maturantėt e shkollave tė mesme tė pėrgjithshme do tė kenė lėndė tė tjera me koeficiente maksimale, nė krahasim me maturantėt e shkollave tė tjera tė mesme. Nė rast se keni dėshirė tė konkurroni nė sa mė shumė degė, atėherė ekzistojnė vetėm disa kombinime komplekse. Fakulteti i Ekonomisė, Shkencave Shoqėrore, Drejtėsisė dhe Gjuhėve tė Huaja kanė tė pėrbashkėt me koeficiente maksimale Anglishten dhe grupimin e Njohurive pėr Shoqėrinė, pėr sa u pėrket shkollave tė mesme tė pėrgjithshme. Ndėrkohė, pėr maturantėt e tjerė, ndarja bėhet edhe mė e madhe, pasi ekonomia ka koeficientė maksimalė nė Fakultetin e Ekonomisė dhe Letėrsia nė fakultetet e tjera. Pėr mė shumė, kategorizimi qė ėshtė pasqyruar nė “standard” me shpėrndarjen e koeficienteve sipas degėve dy ditė mė parė, shkakton pengesa tė mėdha pėr maturantėt qė dėshirojnė tė konkurrojnė nė sa mė shumė degė.

Rast tė veēantė nė tė gjithė sistemin tonė akademik pėrbėn Universiteti i Shkodrės, ku koeficientet pėr Maturėn Shtetėrore janė tė ndara nė shumė kategori, duke bėrė thuajse tė pamundur gjetjen e njė kombinimi tė pėrafėrt pėr tė konkurruar me koeficientė maksimalė nė shumė degė.

Shkollat e larta   Lėndėt me koeficientė maksimalė

Akademia e Arteve dhe fakultetet me profil shoqėror nė universitetet e tjera       Njohuri pėr Shoqėrinė-Filozofi-Ekonomi, Anglisht

Universiteti Politeknik, ai Bujqėsor, fakultetet me profil natyror nė universitetet e tjera dhe Akademia e Sporteve     Fizikė, Kimi

Raste tė veēanta Universiteti i Shkodrės dhe Arkitektura

KRONIKA

Personi nė fjalė ėshtė akuzuar nė Shqipėri pėr vrasjen e fqinjit tė tij pėr hakmarrje

I akuzuar pėr vrasje dhe ėshtė lėnė i lirė

Ishte i kėrkuar nga Interpoli, por autoritetet shqiptare nuk kanė ēuar nė kohė dokumentacionin pėr ekstradimin

 Ėshtė arrestuar dhe mė pas ėshtė lėnė i lirė sėrish, por liria i ka zgjatur vetėm 24 orė. Ishte i kėrkuar pėr vrasje dhe ishte i dėnuar nga drejtėsia shqiptare me 15 vjet heqje lirie. Bėhet fjalė pėr Astrit Lekėn, i cili ėshtė arrestuar disa ditė mė parė nė Venecia dhe ishte shpallur nė kėrkim qė prej 10 vitesh. Arrestimi i tij ėshtė bėrė nga policia italiane pikėrisht me kėrkesė tė autoriteteve shqiptare, por, sipas mediave italiane, tė cilat kanė botuar lajmin tri ditė mė parė, autoritetet shqiptare nuk kanė ēuar nė kohė dokumentacionin e nevojshėm pėr mbajtjen nė qeli tė 37-vjeēarit Astrit Leka. Por, menjėherė pas lirimit tė tij, ėshtė bėrė i mundur me ndėrhyrjen e Gjykatės sė Apelit tė Venecias, edhe riarrestimi i Lekės. Ky i fundit i ėshtė bashkuar listės prej 157 tė dėnuarve qė kanė pėrfituar nga amnistia e shtetit italian, e bėrė kjo nė gusht, sipas sė cilės, ata janė lėnė tė lirė.

Rasti

Sipas mediave italiane, ky ka qenė njė rast mė se i veēantė, i ndodhur nė burgun e Trevizos, ku tė gjithė thjesht kanė parė qė i akuzuari pėr vrasje tė dilte nga burgu, pa mundur tė bėnin asgjė. Kjo ka qenė thjesht njė ēėshtje e lidhur me qeverinė shqiptare. Protagonisti shqiptar ėshtė arrestuar nė shtėpinė e tij, ku kishte ndėrtuar njė jetė tė re, duke menduar se nuk do tė kishte me lidhje me tė shkuarėn. Leka kishte vite qė banonte dhe jetonte nė Miane, ndėrsa kishte fituar edhe zanatin e muratorit, por mbi tė ka rėnduar dėnimi prej 15 vitesh heqje lirie pėr vrasje dhe armėmbajtje pa leje. Ngjarja, pėr tė cilėn bėhet fjalė, ėshtė ajo, ku para 10 vitesh, Leka ka vrarė fqinjin e tij pėr hakmarrje. Sipas mediave italiane, fqinji i kishte vrarė kohė mė parė babain.

Arresti nė Shqipėri

Pas arrestimit dhe dhėnies sė dėnimit nga drejtėsia shqiptare, Leka ka mundur tė arratiset me anė tė njė plani shumė tė detajuar, mė pas ky shtetas shqiptar ka mundur tė ndėrrojė identitet dhe tė humbasė gjurmėt. Pėr ēėshtjen e tij ka mundur tė hetojė Interpoli, por, pasi kanė kaluar 40 ditė, Leka ėshtė lėnė sėrish i lirė, pasi nuk ka patur mė bazė ligjore pėr mbajtjen e tij nė qeli. Por, mė ndėrhyrjen e autoriteteve ėshtė marrė njė tjetėr vendim pėr mbajtjen e Lekės nė qelitė italiane deri nė urdhrin e dytė sipas tė cilit pritet qė ky i fundit tė sillet nė Shqipėri pėr tė vuajtur dėnimin.

Priten tė ekstradohen

Ndėrkohė, muajin e fundit janė arrestuar jashtė vendit 14 shtetas shqiptarė, tė shpallur nė kėrkim ndėrkombėtar pėr krime tė ndryshme. Konkretisht, nė drejtim tė Shqipėrisė me qėllim ekstradimi priten:

1. Julian Bojaxhiu – arrestuar nė Greqi

2. Almir Haruni – arrestuar nė Itali

3. Petrit Bushi – arrestuar nė Angli

4. Petrit Brahaj – arrestuar nė Francė

5. Bledar Kazo – arrestuar nė Greqi

6. Astrit Leka – arrestuar nė Itali

7. Spartak Sageri – arrestuar nė Amerikė

8. Klevis Halili – arrestuar nė Itali

9. Nderim Markola – arrestuar nė Gjermani

10. Saimir Xhebaxhiu – arrestuar nė Itali

11. Fatos Hoxhaj – arrestuar nė Angli

12. Shqiptar Gubetini – arrestuar nė Mal tė Zi

Vrau nė vitin 1999-tė kundėrshtarin dhe njė fėmijė 7 vjeē

Nis gjyqi pėr Blendi Shehun, ish-pjesėtari i bandės sė “Rrugės sė Kavajės”

Pas shtatė vitesh nga ngjarja, gjykata e Tiranės ka nisur edhe gjyqin nė ngarkim tė Blendi Shehut, i cili tashmė ėshtė i dėnuar nga drejtėsia shqiptare. Shehu akuzohet se mė 9 qershor tė vitit 1999-tė, sė bashku me Adrian Brahimajn ka qėlluar me armė zjarri nė lokal “Palma”, i cili ndodhej nė “Rrugėn e Durrėsit”. Brahimaj, njėri prej autorėve tė ngjarjes sė rėndė, tashmė nuk jeton, ndėrsa Shehu ėshtė dėnuar nė vitin 2000, pėr “Pėrdhunim tė miturash”. Tė dy kėta shtetas, sipas hetimeve, kanė qenė pjesėtarė tė bandės sė famshme tė “Rrugės sė Kavajės” dhe vrasja e Edgar Libohovės ka qenė pėr hakmarrje. Pėr zbulimin e kėsaj ngjarjeje tė vjetėr, e cila ka ndodhur nė vitin 1999-tė, janė dashur vite tė gjata investigimi nga ekspertėt e policisė kriminale tė Komisariatit nr. 3. Vrasja me armė zjarri ka ndodhur nė “Rrugėn e Durrėsit” te bar “Palma”, ku janė vrarė Edgar Libohova, 28 vjeē, lindur e banues nė Tiranė dhe Angjelina Haxhi, 7 vjeē. Breshėrisė nuk i kanė shpėtuar edhe Kosta Haxhi, 36 vjeē e Xhevahir Ndoi, 26 vjeē. Nga puna e bėrė u bė e mundur tė identifikohen autorėt e kėsaj ngjarjeje tė rėndė, kriminale, tė cilėt janė Adrian Brahimaj, i njohur me pseudonimin “Kotali”, 31 vjeē, lindur e banues nė Tiranė, i larguar me familjen e tij nė emigracion, nė Greqi. Aktualisht, ky shtetas ėshtė vrarė nė Athinė, pėr hakmarrje. Autori tjetėr i ngjarjes ėshtė Blendi Shehu, i njohur me pseudonimin “Thomēi”, 31 vjeē, lindur e banues nė Tiranė, i dėnuar mė parė. Aktualisht, ky shtetas ėshtė dėnuar nga gjykata e Tiranės, me vendim nr.180, tė datės 27 mars tė vitit 2000, me 9 vjet heqje lirie, pėr veprėn penale tė “Shfrytėzimit tė prostitucionit nė rrethana rėnduese” dhe “Marrėdhėnieve seksuale me dhunė me tė mitura”. Ky shtetas vuan dėnimin nė burgun 302 nė Tiranė. Pas atentatit, nė vendin e ngjarjes kishin shkuar forcat e policisė dhe grupi hetimor, tė cilėt kanė gjetur njė pistoletė tip “Zastava” me njė fishek nė gojė, e cila i pėrkiste Libohovės, si dhe 15 fishekė tė tjerė nė karikator.

Arrestohen nė Udine tre shqiptarė pėr kokainė

Tre shtetas shqiptarė kanė rėnė nė prangat e Antidrogės italiane, pasi nė makinėn e tyre janė gjetur rreth 300 gramė kokainė e pastėr, e pėrgatitur pėr t’u shitur nė doza. Me akuzėn e mbajtjes dhe shpėrndarjes sė drogės janė arrestuar Artan Hajdini, 32 vjeē, banor nė rrugėn “Roma” 252, nė Tricesimo, Taulant Korreshi, 26 vjeē, banues nė rrugėn “Natisone” 46, nė Manzano dhe Ēlirim Qoshja, 26 vjeē, banour nė rrugėn “Pre Zaneto” 24/3, nė Percotom, provinca tė Udines. Por, pasi janė paraqitur pranė gjykatės, Korreshi e Hajdini, tė asistuar nga avokati Piero Pericolo, gjyqtari ka vendosur t`i lėrė tė dy kėta shtetas nė qeli deri nė pėrfundim tė hetimeve Qoshja ėshtė lėnė i lirė pėr mungesė provash. Korreshi e Hajdini janė vėzhguar pėr disa kohė nga policia. Pas kėsaj, policia ka mundur tė ndalojė njė “Volkswagen Polo”me ngjyrė tė zezė, me nė bord tre shqiptarė. Kontrolli nė makinė ka mundur tė nxjerrė jashtė 5 qese celofani, tė ngjitura mė pas me shirit tė tejdukshėm, nė brendėsi tė tė cilave gjendej kokaina. Ekspertėt kanė deklaruar se kokaina ishte nė formė tė ngurtė. Sipas policisė italiane, kokaina pritej qė tė pluhurosej e mė pas tė pėrzihej me elementė tė tjerė. E pakta qė mund tė pėrfitonin trafikantėt nga kjo sasi kokaine, pėrllogaritet 50 mijė euro. Policia italiane ka bėrė tė ditur se shqiptarėt kanė zėnėn vendin e kolumbianėve nė shpėrndarjen e kokainės. Ndėrsa hetimet nuk kanė pėrfunduar me kaq, pasi dyshohet se rrjeti i shpėrndarėsve ėshtė mė i madh sesa mendohet.

RRETHET

Fshatarėt mund tė rishikojnė pronat e tyre nė hipotekė

KLSH gjen shkelje nė certifikatat e pronėsisė

“Drita jeshile” pėr tė verifikuar dhe korrigjuar  ėshtė dhėnė nga KLSH-ja, e cila nė kontrollin pėr veprimtarinė e ushtruar nė zyrėn vendore tė Regjistrimit tė Pasurive tė Paluajtshme nė Korēė ka gjetur shkelje nė dhėnien e certifikatave pėr tokat bujqėsore…

KORĒĖ- Tashmė banorėt e zonave rurale nė Korēė, qė kanė patur ankesa nė lidhje me pasqyrimin e pasurive tė paluajtshme nė certifikatėn e pronėsisė, veēanėrisht tė tokave bujqėsore, kanė njė mundėsi mė tepėr pėr tė bėrė korrigjimet e duhura, tė cilat do t’i shėrbejnė pasqyrimit real tė pronave tė tyre. “Drita jeshile” pėr tė bėrė verifikimet dhe korrigjimet e nevojshme ėshtė dhėnė nga Kontrolli i Lartė i Shtetit, i cili nė kontrollin e ushtruar pėr veprimtarinė e ushtruar gjatė periudhės kohore 2004-2005, nė zyrėn vendore tė Regjistrimit tė Pasurive tė Paluajtshme nė Korēė ka gjetur shkelje nė dhėnien e certifikatave tė pronėsisė, veēanėrisht pėr tokat bujqėsore. Shkeljet e kėsaj natyre kanė spikatur nė fshatrat Voskopojė, Boboshticė, Mborje, por edhe nė fshatra tė tjerė tė Korēės. Nė kėto rrethana, banorėt e zonave rurale qė kanė patur ankesa nė regjistrimin e tokave tė tyre, kanė fituar tė drejtėn pėr t’i korrigjuar ato. Kjo detyrė i ėshtė lėnė Zyrės sė Regjistrimit tė Pasurive tė Paluajtshme Korēė, e cila duhet tė fillojė nga puna pėr rishikim, verifikim nė vend dhe korrigjimi tė defekteve nė pasqyrimin e tokave bujqėsore nė certifikatėn e pronėsisė. Ky fakt ėshtė bėrė i njohur nga burime pranė zyrės sė Regjistrimit tė Paluajtshėm tė pasurive, fill pas mbėrritjes sė raportit pėrfundimtar nga Kontrolli i Lartė i Shtetit, ku drejtuesit e kėtij institucioni, detyrat e lėna nga institucioni nė fjalė i kanė konsideruar si “rekomandime” dhe “jo masa ekstreme” Nė tė vėrtetė banorėt e zonave rurale edhe pse kanė patur ankesa nuk kanė patur mundėsinė e korrigjimit. Tashmė, detyrat e lėna nga Kontrolli i Lartė i Shtetit vlejnė pėr njė pasqyrim tė vėrtetė tė pronės nė certifikatėn e pronėsisė, por edhe pėr qetėsimin e shpirtrave tė tyre. Ndėrkohė, zgjidhen konfliktet qė mund tė lindnin nga kėto parregullsi, tė cilat edhe pse janė konsideruar si “defekte”, pėr njė pronar tokash nuk janė tė tilla. Nga raporti pėrfundimtar i Kontrollit tė Lartė tė Shtetit mėsohet se, nga verifikimet e kryera prej tij ka rezultuar se sipėrfaqja faktike e tokave bujėsore nuk rezulton tė jetė e njėjtė me atė qė pasqyrohet nė certifikatat e pronėsisė, pra mes realitetit dhe certifikatave ekzistojnė diferenca. Ndėrsa, shkeljet nė certifikatat e pronėsisė janė njohur zyrtarisht, tashmė banorėt e zonave rurale kanė tė gjitha mundėsitė pėr tė verifikuar diferencat qė qė ekzistojnė nė regjistrim. Verifikimi dhe rishikimi nuk do tė jetė njė sllogan, pasi nga burimet e zyrės sė Regjistrimit tė Pasurive tė Paluajtshme do tė nisė puna pėr vendosjen nė vend tė sė drejtės sė pronarit. Ky fakt ėshtė konfirmar nga burime pranė zyrės sė regjistrimit tė pasurive. Edhe pse do tė fillojė puna pėr korregjimet e nevojshme, duket se nuk do tė ketė pėrgjegjėsi mbi persona konkretė edhe pse kanė patur si detyrė regjistrimin real tė pronave bujqėsore. Fakti qė nga drejtuesit e kėsaj zyre, detyrat e lėna nga Kontrolli i Lartė i Shtetit janė konsideruar si “rekomandime” dhe “jo masa ekstreme” e tregon qartė kėtė. “Faji nė gabimet e konstatuara nė certifikata u ėshtė lėnė mjeteve matėse tė vjetėruara, pasi nė momentin e matjes sė tokave nuk janė pėrdorur mjete matėse bashkėkohore”, - kanė pohuar drejtuesit e Zyrės sė Regjistimit tė Pasurive tė Paluajtshme. Gjithsesi, i rėndėsishėm mbetet fakti qė banorėt e zonave rurale, tashmė kanė njė mundėsi mė shumė pėr tė vendosur tė drejtėn e tyre nė vend. Ndėrkaq, hipoteka po sheh mundėsinė e implementimit tė njė kuadri ligjor qė do t’i shėrbentė mė mirė regjistrimit tė pasurive tė paluajtshme dhe pronarėve tė tyre.

SELDI HASANASI

Shkodra nuk e tradhėton tė djathtėn 

Qetėsohet komuna e Bushatit

SHKODĖR-Situata e pėrgjithshme zgjedhore nė rrethin e Shkodrės, me pėrjashtim tė precedentit tė komunės sė Bushatit ėshtė paraqitur e qetė. Nė komunėn Shllak, komisionerėt janė larguar qysh mė datėn 19 shkurt, vetėm njė ditė pas zgjedhjeve dhe nuk janė rikthyer nė qendrat e votimit. Nė kėto kushte, materialet zgjedhore janė marrė nė ruajtje nga forcat e rendit tė Drejtorisė sė Policisė tė Qarkut tė Shkodrės. Nė rrethin e Malėsisė sė Madhe, procesi zgjedhor ėshtė zhvilluar nė 6 njėsi tė qeverisjes vendore si dhe ka pėrfunduar dhe procesi i numerimit. Nė tė gjitha kėto njėsi, pra nė Bashkinė e Koplikut si dhe nė 5 komunat e tjera tė kėtij rrethi, fitues ėshtė shpallur Aleanca e Madhe e forcave tė djathta politike. Duke qėndruar po nė rrethin e Malėsisė sė Madhe, janė dorėzuar materialet zgjedhore pranė KQZ-ve. Nė rrethin e Pukės janė zhvilluar votime nė 9 nga 10 njėsitė e qeverisjes vendore si dhe ka pėrfunduar procesi i numėrimit tė votave. 6 njėsi tė qeverisjes vendore kanė dorėzuar pranė KQZ-sė materialet zgjedhore, ndėrsa 3 tė tjera po pėrgatiteshin t’i dėrgojnin dje. Ndėrkohė, Bashkia e Pukės dhe njė komunė ėshtė fituar nga Koalicioni i Majtė, ndėrkohė qė Bashkinė e Fushė Arrėzit dhe 3 komuna tė tjera i ka fituar Koalicioni i Madh i pėrfaqėsuar kryesisht nga kandidatė tė Partisė Demokrate tė Reformuar (PDR).

Nisur nga rezultatet mjaft tė dobėta tė partive opozitare nė rrethet Shkodėr dhe Malėsi e Madhe, burime tė sigurta nga qyteti i Shkodrės dhe mė tej bėjnė tė ditur pėr gazetėn “TemA” se, pritet qė baza e socialistėve tė rebelohet ndaj ekipeve drejtuese tė PS-sė nė kėto dy rrethe pėr t’i kėrkuar kreut tė selisė rozė Edi Rama largimin e tyre tė menjėhershėm nga drejtimi.

                                               BUSHATI

  Dje, rreth orės 09:00 tė mėngjesit, nė Komisionin Zonal tė Qeverisjes vendore (KZQV) tė Komunės sė Bushatit ka rifilluar puna pėr numėrimin e votave nga ana e anėtarėve tė kėtij komisioni. Vetėm 12 orė pas tensionimit mė tė madh tė situatės atje, qė shėnoi kulmin nė mbrėmjen e sė hėnės, ku nė anėn tjetėr tė rrugės pėrballė godinės sė numėrimit tė votave kanė vijuar tė qėndronin njė numėr i madh pėrkrahėsish tė dy kandidatėve kryesorė pėr kryetarė komune, pėrfaqėsuesit tė Partisė Demokristiane tė mbėshtetur nga Aleanca e madhe, Ardjan Palushaj dhe atij tė pavarur, Zef Hila, njėkohėsisht edhe kryekomunar aktual i Bushatit. Falė shkallės sė lartė tė gatishmėrisė pėr tė ndėrhyrė konform ligjit nė rast nevoje e uniformave blu tė Komisariatit tė Policisė sė Shkodrės, situata ka qenė e qetė, tė paktėn deri dje nė orėt e para tė pasdites. Nga burime pranė Drejtorisė sė Policisė sė Qarkut tė Shkodrės bėhet e ditur se, nisur edhe nga eksperienca e hidhur e dy ditėve tė fundit, vazhdojnė intensivisht shėrbimet e forcave tė rendit tė Shkodrės dhe tė FNSH-sė pėr tė siguruar numėrimin normal tė votave si dhe pėr tė mbajtur situatėn nėn kontroll pėr tė ruajtur rendin dhe sigurinė publike.

Mbyllja rekord e procesit zgjedhor

  KQZ-ja “paketon” bazėn materiale

KUKĖS-Ėshtė zyrtarizuar pėrfundimi i procesit zgjedhor nė Qarkun e Kukėsit nė njė kohė rekord, nė 26 njėsi vendore tė rrethit tė Kukėsit, Hasit dhe Tropojės. Baza materiale zgjedhore dhe kutitė e votimit, e shoqėruar nga policia, tashmė ka mbėrritur nė Komisionin Qendror tė Zgjedhjeve. Gjatė gjithė procesit zgjdhor nuk ėshtė shėnuar asnjė incident. Nė konferencėn pėrmbyllėse pėr shtyp tė Drejtorisė sė Policisė tė Qarkut Kukės ėshtė deklaruar situatė tejet normale gjatė procesit dhe garancia e votės sė lirė tė qytetarėve nga fillimi deri nė publikimin pėrfundimtar tė rezultateve nga KZQV-tė. Kukėsi i ėshtė kthyer rutinės sė pėrditshme tė normalitetit, ndėrsa nuk ka patur asnjė kontestim tė rezultateve nga forcat politike. Ish-kreu i Bashkisė sė Kukėsit, Osman Elezi, pėrfaqėsues i Partisė Socialiste nuk ka dhėnė asnjė deklaratė pas pėrfundimit tė procesit zgjedhor, duke e pranuar rezultatin e humbjes nė heshtje ndaj rivalit tė tij, tashmė fituesit tė zgjedhjeve, kandidatit tė PD-sė Hasan Halilaj. 

BUJAR MUĒATA

Flet ish-i dėnuari me 15 vjet burg nė kampin e Spaēit, Fran Gega

“Nuk dolėn 16 vjet pėr tė na kompensuar 15 vite burg”

“Ėshtė fakt se persekutorėt tanė, qė u dėnuan simbolikisht pėr kafe, i nxorėn nga burgu me dekretfalje dhe iu dhanė menjėherė dėmshpėrblimin pėr kohėn e burgut, ndėrsa ne vazhdojnė tė na ushqejnė me propaganda...”

Fran Gega ėshtė njėri prej pėrfaqėsuesve tė armatės sė madhe tė ish-tė dėnuarve tė diktaturės. Pėr mė shumė se 15 vite, ai ka provuar disa nga burgjet qė diktatura kishte rezervuar pėr kundėrshatarėt e regjimit komunist. Pėr vite tė tėra, pas rėnies sė komunizmit, ai ka shpresuar se do tė vinte njė ditė qė, nė njė farė mėnyre, tė kompensohej pėr vitet e kalimit tė rinisė nė burgjet famėkeqe tė Spaēit dhe Burrelit, mirėpo me kot. Nė njė prononcim pėr “TemA”-n, Gega rrėfen pėr situatėn nė tė cilėn gjendet kjo shtresė dhe shpresat e pakta pėr kompensimin e vuajtjeve tė tyre.  

Keni lėnė qelitė e burgjeve tė diktaturės 16 vjet mė parė. Si do t’i vlerėsonit kėto vite? Ēfarė keni fituar ju?

Si njė fitore, natyrisht, pavarėsisht se nuk kemi fituar gjithēka duhej. Por tė fitosh lirinė e tė shprehurit nuk ėshtė pak edhe pse, e pėrsėris, kjo nuk do tė thotė se ke fituar gjithēka. Pasi njė pjesė e jona, pra e tė persekutuarve politikė, edhe nė kohėn e diktaturės jemi shprehur haptazi ndaj pakėnaqėsive dhe padrejtėsive tė atij sistemi. Sot nė demokraci, kur njeriu shprehet lirshėm, dikush duhet tė tė dėgjojė dhe askush mos tė tė persekutojė pėr atė qė shpreh. Sa pėr pjesėn e dytė tė pyetjes, ēfarė kemi fituar tjetėr pėrveē tė shprehurit lirshėm, do tė shtoj vetėm pak fjalė: ekonomikisht vazhdojmė tė proletarizohemi dhe politikisht tė regjimentalizohemi siē jam shprehur nė letren e hapur drejtuar Presidentit, Kryeministrit dhe zv.kryeministrit, nė dt.04. gusht 2006.

Nė kėtė kontekst, si paraqitet momentalisht situata nė tė cilėn gjendet shtresa e ish-tė burgosurve dhe tė persekutuarve politikė?

Pak mė lart u mundova tė shpreh gjendjen nė tė cilėn ndodhemi mbas 16 vitesh demokraci, me dy fjalė: tė proletarizuar dhe tė regjimentalizuar. Janė kėto dy elementet bazė pėr tė sunduar dhunshėm njė shoqėri. Kėto dy elemente janė tė pėrdorura me mjeshtri edhe nga diktatura komuniste. Me ardhjen e demokracisė ndryshimet u ndjenė mjaft nė njė pjesė tė shoqėrisė, sidomos nė atė pjesė tė shoqėrisė qė i pėrket nomenklaturės komuniste, megjithė farefisin e tyre, qė mbetėn tė pacėnuar fare. Kėta u bėnė milionerė, monopolistė si nė kohėn e diktaturės, ku e gjithė pasuria kombėtare ishte nė dorėn e tyre. Pjesa tjetėr e shoqėrisė, sidomos ish-tė burgosurve dhe tė persekutuarve mbeti dhe ndodhet edhe sot siē e ka lėnė diktatura. Politikanėt kanė bėrė pazar tė turpshėm me jetėn, vuajtjet dhe me plagėt tona qė na shkaktoi sistemi gjenocidist i Enver Hoxhės.

Ėshtė folur gjithnjė pėr dėmshpėrblimin tuaj. Sa ėshtė bėrė deri tani nė kėtė drejtim?

Vetė fakti se u bėnė rreth 16 vjet kohė postkomunizmit dhe dėmshpėrblimi jonė vazhdon tė mbetet vetėm nė fazėn e njė propagande mashtruese e tregon se ēfarė ėshtė bėrė nė kėtė drejtim. Njė fakt, tjetėr ėshtė se persekutoret tanė, qė u dėnuan simbolikisht pėr kafe, i nxorėn nga burgu me dekretfalje dhe u dhanė menjėherė dėmshpėrblimin pėr kohėn e burgut nga 5 mijė lekė pėr ditė/burgu. Ndėrsa, ne luftėtarėve tė lirisė qė u hėngrėm dhėmb pėr dhėmb me diktaturėn vazhdojnė tė na ushqejnė me propagandė. E vetmja gjė qė na kanė ofruar ėshtė zgjedhimi i foljes “shpėrblej” nė kohėn e ardhme pra me “do t’u...” dhe asnjėherė nė tė tashmen.

 Sa dhe si ka evoluar situata nė favorin tuaj?

Po t’u referohemi atyre tė pėrmendura mė lart si “propagandė mashtruese” dhe zgjedhimin e foljes nė kohėn e ardhme, (qė nuk e dimė se kur do tė vijė), kuptohet qė situata, veēanėrisht gjatė tetė vjetėve tė pasjes sė pushtetit nga tė majtėt nuk ka rrjedhur nė favorin tonė. 

Sa do tė prisni nga qeveritė pėr tė filluar dėmshpėrblimin?

Ne i kemi lėnė tė hapura mundėsitė e negocimit, pėr tė mos vendosur nė kushte tė pamundura qeverinė aktuale, e cila ka deklaruar se ka caktuar edhe buxhetin pėr ne. Sipas informacioneve qė kam unė, pėr kėtė vit ėshtė caktuar njė buxhet rreth tre milionė dollarė. Nė qoftė se ėshtė i vėrtetė ky informacion, atėherė duhet tė pranojmė se qeveria mund ta mbajė fjalėn pėr tė na dėmshpėrblyer seriozisht. E them kėtė, pasi me kėtė shumė tė caktuar nė buxhet sikur pesė lekė shpėrblim tė caktohet pėr ditėn e burgut, qeverisė do t’i duhet me tepėr se njė shekull pėr tė na dėmshpėrblyer. Tashmė, ne nuk preokupohemi pėr veten tonė si gjeneratė, sepse edhe ne ish-njėzetėvjeēarėt e atėhershėm, tė cilėt e kaluam pjesėn mė tė bukur tė jetės nė kampet shfarosėse tė komunizmit po i afrohemi finishit tė moshės. Preokupacioni ynė ėshtė gjenerata qė lėmė pas, e cila nuk duhet tė pėsojė fatin tonė. 

A mendoni se zgjatja pafundėsisht e procesit do tė bėjė qė shumė pak prej jush ta pėrfitojnė dėmshpėrblimin?

Koha e ikur dhe zgjatja e saj akoma dhe sot pa na dėmshpėrblyer, duke nxjerrė lloj-lloj justifikimesh tė kota si saktėsimi i listave, fatura financiare etj., tregon qėllimin nė vetvete nga tė dy partitė kryesore qė mbajnė pushtetin prej 15 vjetėsh. Na kanė mbyllur tė gjitha dyert pėr punėsim, strehim, dėmshpėrblim, tė gjitha rrugėt pėr t’u integruar si pjesa tjetėr e shoqėrisė, duke na lėnė nė mjerim tė plotė, si nė kohėn e diktaturės. Janė politika nga tė cilat, ndoshta shpresojnė qė tė skarcohemi sa mė tepėr, qoftė nga mosha, nga sėmundjet, nga depresionet etj. Megjithatė, ne shpresojmė dhe po presim, pasi qeveria qė ėshtė sot nė krye tė vendit i pėrket njė partie, tė cilėn shtresa jonė e ka pėrkrahur gjatė gjithė kėtyre viteve tė ikura, sepse ne duam tė besojmė se ajo ėshtė po ajo parti qė u ngrit kundėr komunizmit, jo vetėm me synim pėrmbysjen e tij, por edhe me idealin pėr ta shfarosur atė farė qė ēoi nė kasaphanė mijėra njerėz, qė shkatėrroi familje, qė burgosi dhe depersonalizoi njė popull tė tėrė. Pra, ne po presim dhe po shpresojmė qė tė mbahen premtimet e dhėna. 

Intervistoi: Gjon Marku