|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
EDITORIAL
Kujtesa pėr hakmarrje
Baton Haxhiu
Vota e ambasadorit rus mė 1999-tėn, kundėr bombardimit tė Serbisė kishte mbetur vetėm si gisht i ngritur. Pėr ditė tė tėra ai ishte munduar tė pėrfaqėsonte idenė e heshtjes dhe shtyrjes sė bombardimeve kundėr Serbisė. Thuhet se kishte qenė i bindur nė fuqinė e tij dhe shtetit qė pėrfaqėsonte. Kishte mbetur i pafuqishėm nė pozitėn e tij. Fuqinė e negociatorit pėr gjithēka qė kishte tė bėnte me bombat dhe Millosheviēin e kishte marrė njeriu kryesor i presidentit Jelcin - Viktor Chernomirdin. Ky ambasador qė kishte mbetur i poshtėruar nė skenėn e Kėshillit tė Sigurimit quhej Lavrov. Tash ėshtė ministėr i Punėve tė Jashtme tė Rusisė. Njeriu qė pretendon se ka fuqinė e hakmarrjes pėr gjithė atė qė i kishin bėrė mė 1999-tėn. I larguar nga procesi, i pafuqishėm pėr tė kundėrshtuar dhe pėr tė ndalur bombardimin, kishte deklaruar se, do tė vijė dita ime. Kishte pėrmendur Kosovėn nėpėr dhėmbė dhe thuhet se e kishte ngulitur nė kujtesėn e tij si humbjen mė tė madhe nė karrierėn e tij, politike dhe diplomatike. Tetė vite mė vonė ai po pėrdor fuqinė tjetėr, ndikuese. Rusia nuk ėshtė mė njė shtet pa ndikim dhe i pėrbuzur, nuk ėshtė as ambasadori i saj, i heshtur dhe i pavlerė, pėrkundrazi, ajo po pėrdor arrogancėn nė skenė, duke lėshuar sallėn dhe duke kėrcėnuar. Njė imazh i luftės sė ftohtė ėshtė paraqitur si relikt nė Kėshillin e Sigurimit. Nuk ėshtė e punė e jona tė merremi mė raste tė mėdha, as tė shkruajmė pėr baraspeshėn e mundshme qė po ndėrtohet ndėrmjet Rusisė dhe Amerikės, as pėr veton ruse e kineze, as pėr raportet globale. Shpeshherė nė shkrimet tona mund tė hasėsh pėrpjekje analistėsh tė ndėrtojnė konspiracione. Thjesht duhet pėrkujtuar njė rast nga viti 1999-tė, i cili pėr shumėkėnd ėshtė nė harresė. Meqė gjithēka ėshtė individuale dhe ka shumė egoizėm nė secilin vendim tė njeriut, sidomos kur poshtėrohet nė skenėn politike, mund tė interpretohet lehtė qė pėrpjekja e Lavrovit ka kujtesėn e vitit 1999-tė. Edhe pse shumė njerėz e konsiderojnė gjestin e ambasadorit rus nė OKB si arrogancė dhe pėrpjekje pėr tė treguar fuqinė e humbur prej kohėsh, Lavrov ka edhe njė shkas mė shumė: Hakmarrjen. Nuk e kisha ditur kėtė fakt, sikur tė mos kishim fatin qė nė Kosovė tė jetė prezent diplomati britanik, i cili nė vitet qė po flasim ka punuar nė Kėshillin e Sigurimit tė OKB-sė. Diplomati anglez nėpėr dhėmbė kishte pėrmendur njė fakt tė hidhur pėr ne tri vite mė herėt, kur Lavrov ishte zgjedhur ministėr i Jashtėm nė qeverinė ruse. Sa keq pėr Kosovėn, - kishte thėnė zėshėm, gjatė njė dreke nė Prishtinė. Ky njeri do tė hakmerret, e tha troē. Emri i tij, i ministrit tė Jashtėm rus ishte harruar tashmė dhe vetėm njerėzit qė kishin qenė afėr tij ose qė ishin ballafaquar aq herė nė KS, e kujtonin si emėr. Ky ėshtė ambasadori qė veten e ndien tė poshtėruar pėr shkak tė bombardimeve dhe pėr shkak tė Kosovės, - thoshte Ross, i cili mbante mend edhe reagimet, edhe ikjen e tij nga ai funksion. Nė pamje tė parė dukej njė reagim pa ndonjė kuptim tė qėndrueshėm, por nga kjo distancė, tri vite mė vonė, po shihet qė kujtesa jonė pėr gjėrat qė ndodhin momentalisht tė njė kombi pa memorie nuk reflektonin asgjė. Vetėm tash, pas tri vitesh, po e shohim, se njė reagim i afshėm i njė britaniku po kthen kujtesėn pėr diplomatin dhe mundėsinė e tij qė tė hakmerret. Ndoshta ėshtė edhe njė mendim i njė kosovari tė pafuqishėm qė shpresėn e ka mbi ndihmesėn ndėrkombėtare apo edhe mė keq nė pafuqinė totale pėr tė vendosur pėr veten dhe vendin e tij. Krejt nga kjo qė kujtova, mė erdhi nė mendje njė fjali e vetme, ndoshta profetike e Carn Rosit: Tash e tutje vetėm Putin dhe Bush mund ta zgjidhin kėtė problem. Nė njė takim sy me sy. Kosova do tė jetė vetėm arsye. Reagimi i Ēurkinit, ambasadorit rus, tash nė OKB, mė bėn tė besoj atė qė Ros e thoshte para tri vitesh. Pėr njė takim Bush-Putin.
Sa afėr dhe sa larg Tiranės
Orhan Sakiqi
Kur ishim tė rinj, me shokėt shkonim pėr piknik dhe pėr banjo nė lumin e Tiranės, nė lindje, nė vazhdim tė rrugės qė ēon pėr nė Tufinė. Aty ishin disa katarakte shumė tė bukur, por mbi tė gjitha mė tėrhiqte bukuria e grykės sė Tujanit. Ashtu e egėr, me rrugėn kėmbėsore qė hera-herės humbet nė kthesat e shkėmbinjve, nė tė majtė tė rrjedhės sė ujit, ajo ka mbetur e paprekur edhe sot, ku duken gjurmė tė saj. Kjo rrugė ka qenė e vetmja qė ka lidhur pėr vite kryeqytetin me Zall Dajtin, Bastarin e mė tej - me Vilzėn, Murrizin, Klosin e Dibrėn. Kėtej kanė kaluar karvanėt e shqiptarėve tė shpėrngulur nga vatrat e tyre nė vitin 1912 e me radhė. Pėr tė zėvendėsuar kėtė rrugė, nga mesi i viteve `60-tė, ndėrmarrja ku punoja mė caktoi pėr tė drejtuar punimet pėr tė hapur njė rrugė tė re, tashmė nga e djathta e rrjedhjės sė lumit. Nė fakt, rruga kishte gjurmėn e saj, por u zgjerua edhe me ndihmėn e forcave tė ushtrisė. Pėr vite me radhė kam punuar nė atė zonė nė objekte ndėrtimi, por kisha kohė pa kaluar dhe u ēudita, kur sot, rruga ishte nė njėjtėn gjendje.
Zall Bastari, qendra e komunės Komuna e Bastarit pėrbėhet prej 10 fshatrash. Nė tė vėrtetė, kanė qenė 12, por dy janė mbytur nga liqeni i Bovillės, Zall Mneri dhe Bulēeshi. Fshatrat e tjerė e rrethojnė si kurorė qendrėn. Ata janė nė lindje, Bastari i mesėm, Mneri i sipėrm, Murrizi, Selita, Shėngjini i Vogėl dhe nga perėndimi, fshati piktoresk i Dajtit. Sot, komuna ka rreth 5200 banorė nga 8500 qė kanė qenė para 3-4 vitesh, pra, emigracioni po gėrryen pėrditė e kėtė e shikon edhe nga shtėpitė bosh. Jemi ulur kėtu nė qendėr me shokėt e mi, tė vjetėr, Kadriun, Aliun, Islamin, Fadilin dhe kryetarin e sapozgjedhur tė komunės, Rexhep Moqin. Bisedojmė sė ēfarė ėshtė bėrė dhe ēfarė i duhet kėsaj komune nė kufi tė kryeqytetit. Nė kėto 15 vjet qeverisja ka qenė 10 vjet e majta dhe 5 e djathta. Diēka ėshtė bėrė pėr shkollat dhe ambulancėn, por kjo ėshtė pak me ēka i duhet kohės, ēka i duhet banorit tė komunės pėr tė mos lėvizur. Rexhepi ka ide tė qarta pėr ēka duhet; rrugėt, aty ku mungojnė dhe pėrmirėsimi i atyre ekzistuese qė lidhin qendrėn e komunės me 10 fshatrat, disa ujėsjellės e mbi tė gjitha, asfaltimin e sistemimin e 13 km rrugė qė lidhin periferinė e Tiranės me qendrėn e Bastarit. Ai thotė se nuk mund tė kuptohet mosasfaltimi i kėsaj rruge, ku shpenzimet pėr riparimin e saj kėto 40 vjet, me siguri e kanė kaluar ndėrtimin e ri. Ahmet Zogu dhe Sali Berisha, dy drejtues shteti, vizitorė tė zonės Nė vitin 1968-tė, po ndėrtonim njė urė tė varur nė Zall Dajt, urė, e cila ėshtė sot e kėsaj dite. Punėtorėt i merrnim nga zona. Njė ditė mė afrohet njė banor me mbiemrin Mancaku e mė thotė qė nė shtėpinė e tij aty pranė kishte qėndruar njė natė Ahmet Zogu. Me sa mbante mend ai nga i ati, atėherė rreth vitit 1919-tė, Zogu nuk kishte ndonjė funksion. Prej asaj dite, mė thotė, askush prej drejtuesve tė shtetit nuk ka shkelur kėtu. Kėto fjalė tė Mancakut mu ngulitėn nė mendje pėr vite me radhė. Nė qershorin e 1997-tės, i propozova presidentit Berisha qė ti bėnte njė vizitė zonės, duke kujtuar Zogun dhe historinė e mėsipėrme. Berisha erdhi dhe u takua me banorėt nė qendrėn e komunės. Ndėrmjet tė tjerave ai iu tha banorėve qė zonėn rreth liqenit tė Bovillės ta kthenin nė zonė turistike, pėrmendi asfaltimin e rrugės etj. Nė kohėn kur fliste ai, u dėgjuan tė shtėna mitralozi dhe pas pak predhat u dėgjuan tė bien nė ēatitė e ndėrtesave. Dikush qė banonte nė anėn tjetėr tė kodrės kishte bėrė veprimin e pėrshtatshėm pėr kohėn. Kuptohet qė pėr tetė vjet Berisha pėr shkak tė mitralozit nuk mundi ta mbajė fjalėn e tij. Tani, kur i zoti i armės ėshtė nė vendin e duhur, kėto premtime duhet tė mbahen. Kryetari i ri i komunės thotė se do tė kėmbėngulė pėr kėtė.
Nė pritje tė ndėrtimit tė rrugės sė Arbėrit Nuk ka dyshim qė rruga e Arbėrit do tė jetė shpėtimi real i zonės. Gjarpėrimi prej 70 km nga Tirana nė Dibėr, duke ndjekur nė shumė raste rrugėn shekullore, kėmbėsore do tė krijojnė mundėsi tė mėdha, ekomike. Kryeministri Berisha nė Peshkopi pak ditė mė parė tha se sė shpejti do tė bėhet studimi i fisibilitetit tė rrugės pėr tu vėnė mė vonė nė planet e shtetit. Sigurisht, pėr vetė terrenin e vėshtirė, malor dhe pėrparėsinė e rrugės sė Kosovės kjo do tė kėrkojė njėfarė kohe. Me sa kam dėgjuar, investitorė tė huaj janė interesuar edhe pėr kėtė rrugė. Nė pritje tė saj, rruga ekzistuese duhet sistemuar sa mė parė. Nga mė se njė orė e kusur qė do sot, ajo mund tė pėrshkohet pėr 20 minuta, duke i dhėnė mundėsi qytetarit tė Tiranės dhe pse jo edhe turistit tė huaj tė njohė kėtė natyrė tė virgjėr mbas Dajtit. Padyshim zona ka shumė pika piktoreske si: Buzėn e liqenit tė Bovillės, pjesėt e malit me Gropa, por mė afėr dhe shumė tėrheqės mbetet pylli me gėshtenja nė fshatin Dajt, pikėrisht nė anėn e kundėrt tė Tufinės. Bukuria dhe dendėsia e drurėve tė kujtojnė vargjet e poetit: Dajt djalosh qė splakesh kurrė/ Smerald lėndinat flori me drurė.
POLITIKA
Nano nuk pėrjashton veten nga gara pėr president dhe kryetar partie
Ish-kryetari i PS-sė dhe ish-kryeministėr flet nė inaugurimin e terminalit tė ri tė aeroportit
Ish-kryeministri, Fatos Nano, nėpėrmjet njė prononcimi pėr shtyp ka lėnė tė hapur mundėsinė e futjes nė garėn pėr president dhe pėr kryetar tė Partisė Socialiste. Gjatė pjesėmarrjes nė ceremoninė e inaugurimit tė terminalit tė ri tė aeroportit ndėrkombėtar Nėnė Tereza, ai i falėnderoi gazetarėt qė e konsideronin akoma njė garues tė fortė pėr tė qenė president i vendit. Duke bėrė njė paralelizėm nė lidhje me terminalin e ri tė aeroportit, Fatos Nano theksoi se do tė pėrdorte tė dy terminalet kryesore tė politikės nė garėn e tij. Unė do tė pėrdor tė dy terminalėt e politikės pėr kėtė garė, - theksoi Nano, duke nėnkuptuar se do tė kėrkonte mbėshtetjen e sė majtės dhe sė djathtės pėr tė qenė president i ardhshėm i vendit. Nga ana tjetėr, nė prononcimin e tij pėr mediat, Nano thekoi se vetėm me anė tė bashkėpunimit politika shqiptare mund tė siguronte njė tė ardhme mė tė mirė dhe evropiane pėr vendin. Uroj qė ashtu siē shtrėngojmė duart nė terminalet ndėrkombėtare, edhe politika shqiptare tė bashkėpunojė pėr tė arritur nė terminale tė reja, - deklaroi ish-kryeministri, Fatos Nano, pas ceremonisė sė inaugurimit tė terminalit tė ri. Sipas tij, megjithėse ishte ai si ish-kryeministėr qė nėnshkroi kontratėn me kompaninė gjermane pėr fillimin e punimeve pėr kėtė terminal tė ri, inaugurimi nga kryeministri aktual, Berisha, ėshtė njė shenjė e mirė, demokracie. Ky terminal u inaugurua nga kryeministri pasardhės, por kjo ėshtė njė shenjė e demokracisė dhe zhvillimit ekonomik tė vendit dhe bashkėpunimit me ndėrkombėtarėt, - deklaroi ish-kryeministri, Fatos Nano. Dy vjet mė parė, ish-kryeministri i asaj kohe, Fatos Nano, nėnshkroi nė Berlin kontratėn me kompaninė gjermane, e cila do tė jetė edhe koncesionari pėr 20 vjet i kėtij terminali tė ri nė aeroportin ndėrkombėtar Nėnė Tereza. F. Mejdini
Kreu i KLSH-sė i kėrkon ligjvėnėsve ndryshime nė ligjin pėr tatim-taksat
Ēeku: Nė tatim-taksa, abuzimet mė tė mėdha me fondet pėr buxhetin
Nga kontrollet e ushtruara gjatė periudhės 2002-2006-tė, janė zbuluar shkelje e parregullsi financiare pėr tė ardhurat nė buxhetin e shtetit dhe pėr shpenzimet me fondet buxhetore, me dėm efektiv tė pėrgjithshėm, nė shumėn totale prej 7.3 miliardė lekėsh. Nga ana tjetėr, shkeljet e zbuluara nė tatim-taksa pėr periudhėn 2002-2006-tė, rezultuan nė vlerėn e 4.7 miliardė lekėve
Kreu i Kontrollit tė Lartė tė Shtetit, Robert Ēeku, gjatė raportimit nė seancėn e djeshme, plenare pėr punėn e institucionit qė drejton theksoi se nga kontrollet e ushtruara gjatė periudhės 2002-2006-tė ėshtė zbuluar njė dėm prej 7.3 miliardė lekėsh nga fondet e buxhetit tė shtetit. Sipas Ēekut, shkeljet mė tė mėdha janė vėrejtur nė degėt e tatim-taksave, tė cilat pėr vitet 2002-2006-tė kanė kapur shifrėn e 4.7 miliardė lekėve. Nga kontrollet e ushtruara gjatė periudhės 2002-2006-tė, janė zbuluar shkelje e parregullsi financiare pėr tė ardhurat nė buxhetin e shtetit dhe pėr shpenzimet me fondet buxhetore, me dėm efektiv tė pėrgjithshėm, nė shumėn totale prej 7.3 miliardė lekėsh. Nga ana tjetėr, shkeljet e zbuluara nė tatim-taksa pėr periudhėn 2002-2006-tė, rezultuan nė vlerėn e 4.7 miliardė lekėve, - deklaroi kreu i KLSH-sė nė Kuvend. Duke u nisur nga kjo situatė, Ēeku kėrkoi pėrpara ligjvėnėsve se ėshtė e domosdoshme qė tė bėhen disa ndryshime nė ligjin e tatim-taksave, nė mėnyrė qė tė ketė sa mė pak mundėsi pėr korrupsion nė kėtė sektor tė rėndėsishėm. Sipas Ēekut, ky dėm ėshtė konstatuar nė degėt e tatim-taksave Tiranė, Lezhė, Korēė, Lushnjė, Mirditė, Vlorė, Fier, Dibėr, Bulqizė, Pėrmet, Kukės, Tropojė dhe Kavajė, si shmangie nė deklarimin dhe pagesėn e TVSH-sė, si dhe tė tatim/fitimit, tė paraqitjes nė bilanc tė shpenzimeve tė panjohura pėr efekt tė llogaritjes sė tatim/fitimit, mosaplikim gjobash, detyrime tatimore, tė falura dhe rimbursime tė dhėna padrejtėsisht. Nga ana tjetėr, Ēeku cilėsoi si njė sekstor mjaft abuziv dhe atė tė doganave. Sipas tij, dėmi nė kėtė sektor pėr periudhėn 2002-2006-tė ėshtė 884 174 000 lekė. Kreu i KLSH-sė theksoi se shkelje janė konstatuar nė degėn e doganės Qafė-Thanė dhe degėt e doganave Tiranė e Kapshticė, si shmangie tė detyrimeve doganore dhe llogaritje tė gabuara tė tarifave doganore. Nė raportimin e kryetarit Ēeku konstatohet se pėr vitin 2006-tė, nga 147 kontrolle tė planifikuara, nė fakt KLSH ka ushtruar 201. Fatjona Mejdini
Basha: Heqje licence kontraktorėve qė nuk pėrmbushin detyrimet
Ministri i Punėve Publike, Transporteve dhe Telekomunikacioneve (MPPTT), Lulėzim Basha, tha nė Kuvend se ndaj kontraktorėve, tė cilėt nuk pėrmbushin detyrimet e tyre nga pjesėmarrja nė tenderat publikė, do tė ketė sanksione qė do tė shkojnė deri nė heqjen e licencės. Gjatė debatit parlamentar rreth raportit tė KLSH-sė pėr vitin 2006-tė, ministri Basha tha se, "pas njė udhėzimi tė MPPTT-sė pėr herė tė parė prezantohen elementė ndėshkimorė ndaj kontraktorėve qė nuk pėrmbushin detyrimet, elementė nė formėn e listave gri dhe listave tė zeza. Ato do tė pėrfshijnė nė gjirin e tyre ata kontraktorė, tė cilėt nė mėnyrė tė hapur kanė neglizhuar detyrimet e tyre, kontraktore, duke u sanksionuar me pėrjashtime pjesore apo tė plota nga pjesėmarrja nė tenderat publikė, pėr njė periudhė tė caktuar kohe, deri nė heqjen e licencės". "Aktivizimi i kėtyre instrumentave pėr tė goditur korrupsionin dhe evazionin nė punėt publike ėshtė pėrmbushja e njė zotimi tė dhėnė nė programin qeveritar, por ėshtė njėkohėsisht dėshmia mė e mirė se punėt publike nė Shqipėri jo vetėm janė trefishuar gjatė vitit 2006-tė, por ato do tė vazhdojnė tė rriten edhe gjatė kėtij viti", - tha ministri Basha.
Komisioni do tė numėrojė votat e 17 kutive tė mbetura pa numėruar nga KZZ-ja
KQZ-ja shpall sot fituesin e Bushatit Komisioni Qendror i Zgjedhjeve do tė numėrojė ditėn e sotme 17 kutitė e mbetura pa numėruar nga Komisioni Zonal Zgjedhor i Bushatit dhe nė bazė tė rezultatit tė shpallė kandidatin fitues tė kėsaj njėsie vendore. Pas vendimit tė Kolegjit Zgjedhor pėr vazhdimin e numėrimit tė kutive tė mbetura nė kėtė njėsi vendore, tashmė i takon KQZ-sė tė bėjė kėtė procedurė. Ashtu si KQZ-ja, dhe Kolegji Zgjedhor ka marrė vendimin pėr tė hedhur poshtė kėrkesėn e Partisė Socialiste dhe Partisė Demokristiane pėr t`i shpallur zgjedhjet e pavlefshme nė kėtė njėsi vendore. Avokati i kandidatit tė pavarur nė Bushat, Zef Hila, theksoi se ėshtė e pakuptimtė tė kėrkohet pavlefshmėria e zgjedhjeve nė Bushat, sepse procesi i votimit, pavarėsisht disa parregullsive tė vogla, ka kalur i qetė. Sipas tij, kandidati i pavarur, Zef Hila, ėshtė fitues me njė diferencė tė madhe votash. Kjo, sipas avokatit, ėshtė dukshme, duke qenė se nga 2200 votat qė janė numėruar, 1700 vota i pėrkasin kandidatit tė pavarur. Avokati i kandidatit tė pavarur, Zef Hila, theksoi se duhet tė vazhdojė puna pėr numėrimin e kutive tė votimit, sepse KZQV-ja e kėsaj komune ka numėruar vetėm 8 nga 25 QV-tė nė kėtė njėsi vendore. Sipas tij, KQZ-ja duhet tė marrė njė vendim qė procesi i numėrimit pėr kėtė njėsi vendore tė vazhdojė normalisht. Procesi zgjedhor nė Bushat ka qenė njė nga proceset mė problematikė qė janė evidentuar gjatė zgjedhjeve lokale tė 18 shkurtit. F.Mejdini
Nėnkryetari i grupit tė PS-sė akuzon deputetėt e djathtė pėr korrupsion
Koēi denoncon dėshtimin e komisionit hetimor pėr pasuritė e zyrtarėve
Nga ana tjetėr, nė muajin shtator opozita i bojkotoi punimet e kėtij komisioni, duke dashur vetėm hetimin e kryeministrit Berisha dhe familjes sė tij dhe pėr ish-zyrtarėt dhe zyrtarėt e lartė, aktualė
Nėnkryetari i grupit parlamentar tė Partisė Socialiste, Petro Koēi, deklaroi ditėn e djeshme se, komisioni hetimor qė u ngrit nga Kuvendi me qėllim verifikimin e pasurive tė ish-zyrtarėve dhe atyre aktualė, ka dėshtuar. Kėshtu, Koēi theksoi se ky komision nuk e filloi punėn e tij, sepse korrupsioni tashmė ka kapur edhe deputetėt e mazhorancės. Korrupsioni nuk ka kapur vetėm vetėm ekzekutivin, por edhe parlamentin. Komisioni i drejtuar nga Nishani shėrbeu vetėm si gardh pėr tė mbrojtur korrupsionin e Berishės, - deklaroi nėnkryetari i grupit parlamentar tė PS-sė. Por, nga ana tjetėr, Koēi deklaroi se grupi parlamentar i PS-sė nuk do tė heqė dorė nga hetimi i pasurisė sė kryeministrit Berisha dhe familjarėve tė tij, nė mėnyrė qė tė bėhet transparencė. Kuvendi, nė muajtin shtator tė vitit tė kaluar, miratoi ngritjen e njė komisioni hetimor, i cili do tė hetonte pasuritė e ish-zyrtarėve tė lartė gjatė viteve tė pluralizmit dhe atyre aktualė. Deputetėt e grupit parlamentar tė PS-sė kėmbėngulėn qė komisioni tė ngrihej vetėm pėr tė hetuar pasurinė e kryeministrit, Sali Berisha dhe familjarėve tė tij, por mazhoranca vendosi qė ky komision tė kishte njė objekt mė tė gjerė hetimi. Megjithė pėrcaktimin e anėtarėve qė do tė merrnin pjesė nė kėtė komision nga ana e mazhorancės, opozita kundėrshtoi tė bėhej pjesė e tij. Kjo, pasi deputetėt e opozitės kėrkonin qė tė ngrihej njė komision i posaēėm vetėm pėr pasurinė e kryeministrit dhe familjes sė tij dhe jo pėr ish-zyrtarėt dhe zyrtarėt e tjerė, tė lartė, aktualė. Nga ana tjetėr, pėrfaqėsuesit e mazhorancės nė kėtė komision, tė drejtuar nga deputeti i PD-sė, Bujar Nishani, zhvilluan edhe mbledhjen e parė tė punės sė tij, mbledhje, e cila u zhvillua pa praninė e opozitės. Nė atė kohė, nėnkryetari i grupit parlamentar tė PS-sė, Petro Koēi, ka theksuar se opozita do e bojkotojė kėtė komision, pasi kėrkon qė tė ngrihet vetėm njė komision i posaēėm pėr verifikimin e kryeministrit Berisha dhe jo pėr zyrtarėt e tjerė. Fatjona Mejdini
Tė majtėt kundėr Ramės pėr marrėveshjen me mazhorancėn pėr presidentin konsensual
Gjinushi: Rama po tenton tė bėjė pazare nė kurriz tė marrėveshjeve politike
Gjinushi nis luftėn politike kundėr Ramės. Aleati i dikurshėm i kryetarit tė PS-sė, Edi Rama, ėshtė shprehur kundėr paktit me PD-nė, tė ofruar prej PS-sė dhe e ka cilėsuar pėrpjekjen pėr arritjen e njė pakti politik si pazar tė radhės. Sipas kryetarit socialdemokrat, marrėveshjet politike tė kėsaj natyre janė provuar edhe nė raste tė tjera, siē ishte marrėveshja e vitit 2002, por, sipas tij, ato u tjetėrsuan vetėm nė pazare politike dhe nuk sollėn asgjė pozitive pėr vendin. Reagimi i kreut socialdemokrat, tėrėsisht kundėr asaj ēfarė ka kėrkuar pak ditė mė parė kryetari i PS-sė, vjen pas ftohjes ndėrmjet dy partive pėr shkak tė rezultatit tė zgjedhjeve tė 18 shkurtit. Gjinushi ka shprehur rezervat e tij lidhur me rezultatet qė partia e tij mori mė 18 shkurt, duke akuzuar drejtpėrdrejt PS-nė si sabotatore nė mėnyrė tė qėllimshme tė fitores sė kandidatėve tė PSD-sė nė njėsitė vendore mė 18 shkurt. Gjinushi nuk pranoi asnjė prej ftesave tė Ramės pėr aktivitetet e pėrbashkėta tė partive opozitare, qė pas zgjedhjeve tė 18 shkurtit. Nė kėtė situatė, Gjinushi ka vendosur tė nisė njė fushatė tė ashpėr kundėr marrėveshjeve qė kryetari i PS-sė po kėrkon tė arrijė me mazhorancėn nė prag tė zgjedhjes sė presidentit. Gjinushi u shpreh dje, kundėr ēdo lloj aleance tė mazhorancės me opozitėn deri nė ndryshimin e kryeministrit Berisha. Deklarata Kjo qeveri ka dėshtuar nga detyrimi numėr njė, kryerjen e reformave, konsolidimin dhe zbatimin e tyre. Kjo situatė, sipas PSD-sė, nuk mund tė zgjidhet me pakte dhe pazare politike, por me ndryshime rrėnjėsore dhe sot, nuk ėshtė koha, kur i jepet dora qeverisė dhe Berishės pėr tė bėrė gjoja reforma, por tė deklarohet qartė dėshtimi i kėsaj qeverisjeje dhe domosdoshmėria e largimit tė saj. Kur nuk respektohen Kushtetuta dhe institucionet, kur nuk respektohen detyrimet me BE-nė dhe NATO-n, nuk mund tė respektohen as paktet, as marrėveshjet. Pėrpjekje pėr pakte tė tilla nuk janė veēse si ato tė bėra nė vitet '92 dhe 2002, qė nė emėr tė frymės sė re u bėnė vetėm pazare politike, pasi pakte tė tilla nuk zgjidhin asnjė lloj krize, ashtu siē ndodhi dhe me reformėn zgjedhore, ku marrėveshjet e gushtit dhe tė dhjetorit 2006-tė u pėrdorėn pėr aventurėn e 20 janarit dhe shkeljen e standardeve tė 18 shkurtit, - tha Gjinushi. Ai tha se njė konsensus me mazhorancėn do tė ishte i vlefshėm, vetėm nė rast se do tė kishte ndryshime thelbėsore nė PD, ndryshimin e kryeministrit Berisha dhe krijimin e njė qeverie tė re. Luljeta Progni
Ministrat e sapoemėruar zhvillojnė mbledhjen e parė tė qeverisė
Berisha-ministrave: Pėrshpejtoni ritmet e reformave
Kryeministri ka shprehur falėnderimet dhe konsideratėn e tij dhe pėr ministrat e larguar, ndėrkohė qė nga ministrat e rinj ka kėrkuar mė shumė angazhim nė kuadėr tė pėrshpejtimit tė reformave.
Kryeministri, Sali Berisha, iu ka kėrkuar dje ministrave tė rinj tė qeverisė sė tij tė pėrshpejtojnė punėn pėr thellimin e reformave dhe pėrshpejtimin e tyre. Kryeministri u shpreh se risi e kabinetit tė ri nuk janė vetėm emrat, por edhe simpatia, qė sipas tij, kanė anėtarėt e rinj tė kabinetit nė opinionin publik dhe nė media. Berisha tha se njė ndėr synimet kryesore tė kėtij kabineti do tė jetė komunikimi mė i gjerė me publikun, grupet e interesit, mediat e mė gjerė, nėpėrmjet detyrės sė zėdhėnėses sė Kėshillit tė Ministrave, e cila do tė ushtrohet nga zonja Bregu. Por, nga ana tjetėr, kryeministri, ka shprehur vlerėsimin dhe mirėnjohjen dhe pėr punėn e ministrave qė lanė postet e tyre, Bumēi, Leskaj, Trashani, Cikuli dhe Olldashi. Sė pari, le t`i shprehim mirėseardhjen anėtarėve tė rinj tė kabinetit, zonjės Bregu, zotit Oketa, zotit Ndoka, prof. Ylli Pangos, zotit Bujar Nishani dhe t`iu uroj pėrzemėrsisht suksese nė detyrė. Gjithashtu, le tė shprehim respektin tonė, vlerėsimin, falėnderimin pėr ministrat Bumēi, Cikuli, Trashani, Leskaj, Olldashi, pėr tė gjithė ndihmesėn e tyre, tė ēmuar dhe t`ju ftoj qė ju, votėbesimin e parlamentit, pėrfaqėsuesit tė parė tė sovranitetit tė vendit, ta justifikoni me reforma tė thella dhe tė gjithanshme, - tha Berisha. Zėdhėnėsi Gjatė fjalės sė tij, kryeministri vuri theksin sidomos nė rolin qė do tė ketė tani e tutje Ministria e Integrimit dhe roli i ministres Bregu si zėdhėnėse e qeverisė. Berisha, u shpreh se do jetė detyrė e kėsaj ministrie qė tė mbajė kontakt tė vazhdueshėm me gazetarėt dhe me ministritė e linjės, me qėllim rritjen e komunikimit me publikun. Risi e kėtij kabineti do tė jetė njė pėrpjekje shumė mė e madhe pėr tė zgjeruar komunikimin me publikun, grupet e interesit, mediat dhe mė gjerė, komunitetit ndėrkombėtar e pikėrisht nė kėtė linjė, Kėshilli i Ministrave do tė ketė pėr herė tė parė zėdhėnėsen e tij dhe kjo ėshtė zonja Bregu, e cila ėshtė njė komunikatore, do ta quaja nė termin profesional, e aftė dhe e pėrkushtuar, pra, do tė mbulojė Ministrinė e Integrimit, por do tė jetė dhe me detyrėn e strukturuar tė zėdhėnėses sė Kėshillit tė Ministrave. Gazetarėt do tė jenė nė kontakt tė vazhdueshėm me zonjėn Bregu, nė mėnyrė qė tė gjitha vendimet, udhėzimet e qeverisė, por edhe tė ministrave tė mund tė bėhen publike dhe tė qartėsohen. Nė kėtė mėnyrė ridimensionohet edhe mė tej detyrimi qė kemi pėr informimin e publikut, - tha Berisha.
Pėrforcohet ligji qė ka tė bėjė me masat e debitorėve qė nuk shlyejnė kreditė nė banka
Vendimi i gjykatės pėr sekuestro do tė zbatohet brenda 5 ditėve
Nė bazė tė ligjit, pėrmbarimi kryen aktin e sekuestros brenda 5 ditėve, pasi kreditori ėshtė paraqitur me vendimin e gjykatės nė zyrat e kėtij shėrbimi. Nė ligjin e mėparshėm nuk pėrcaktohej qartė se kur ishte afati qė duhet tė ndėrhynte zyra e pėrmbarimit dhe kjo gjė, jo nė pak raste shkaktonte amulli dhe zvarritje tė sekuestrove nga ana e kėsaj zyre.
Kėshilli i Ministrave ka miratuar dje, disa ndryshime nė Kodin e Procedurės Civile, tė cilat prekin mė sė shumti nenet qė kanė tė bėjnė me masėn e sekuestros sė sendeve dhe shitjen e tyre nė treg tė lirė, kur ka njė vendim gjykate pėr kėtė ēėshtje. Ligji mė sė shumti ka si qėllim qė tė forcojė masat pėr debitorėt e bankave, tė cilėt nuk shlyejnė kreditė sipas kontratave qė kanė. Nė bazė tė ligjit, pėrmbarimi kryen aktin e sekuestros brenda 5 ditėve, pasi kreditori ėshtė paraqitur me vendimin e gjykatės nė zyrat e kėtij shėrbimi. Nė ligjin e mėparshėm, nuk pėrcaktohej qartė se kur ishte afati qė duhet tė ndėrhynte zyra e pėrmbarimit dhe kjo gjė jo nė pak raste shkaktonte amulli dhe zvarritje tė sekuestrove nga ana e kėsaj zyre. Nga ana tjetėr, nė ligj parashikohen dhe sekuestrot e pagės sė debitorit, ku kėtij tė fundit i lejohet tė mbajė vetėm shumėn minimale tė pagės, tė parashikuar nė ligj deri nė kthimin e plotė tė borxhit. Nga ana tjetėr, ligji parashikon dhe ēmimet e shitjes sė sendeve tė sekuestruara, tė cilat duhet tė jenė sa 80 pėr qind e vlerės aktuale tė tregut, apo dhe procedurat qė ndiqen, nė rast se debitori kėrkon tė riblejė mallin e tij, sėrish me anė tė kreditimit. Pėrmbarimi Njė nen tjetėr, i cili parashikohet nė projektligjin e ri tė qeverisė ėshtė dhe ai qė parashikon rastet e dhėnies sė njė vendimi tė dytė, ndėrkohė qė ėshtė ekzekutuar pjesėrisht apo tėrėsisht vendimi i parė. Nė kėto raste, pėrfituesi ėshtė i detyruar ti kthejė tė gjitha sendet apo paratė tė dėmtuarit. Kur vendimi i ri, qė jepet pas prishjes, ėshtė i ndryshėm nga vendimi i parė, i cili ėshtė ekzekutuar tėrėsisht ose pjesėrisht, personi qė ka pėrfituar, detyrohet ti kthejė tė gjitha pėrfitimet e marra nga ekzekutimi i vendimit, - thuhet nė projektligj. Nga ana tjetėr, Pėrmbaruesi ėshtė dhe personi juridik, i cili organizon shitjen e sendeve nė ankand dhe ligji parashikon dhe rastet kur nė mė shumė se njė herė shitja e sendeve dėshton. Nė rast se nė ankandin e parė nuk ėshtė paraqitur asnjė ofertues, atėherė, brenda 10 ditėve nga pėrfundimi i tij, pėrmbaruesi gjyqėsor pėrcakton ēmimin, i cili ėshtė 30 pėr qind mė pak se ēmimi nė ankandin e parė dhe cakton njė ankand tė dytė pėr shitjen e sendit. Nė rast se nė ankandin e dytė nuk ėshtė paraqitur asnjė ofertues, atėherė pėrmbaruesi i propozon nė fillim kreditorit, qė, kundrejt kredisė, tė marrė sendin me ēmimin e ankandit tė dytė. Nė rast se kreditori nuk pranon ta marrė sendin, pėrmbaruesi heq sekuestron mbi kėtė send, duke ia kthyer atė debitorit dhe vijon procedurat pėrmbarimore mbi pasuri tė tjera, tė tij.
Kryeministri shprehet se ligji ka si qėllim tė rrisė sigurinė nė tregun e kreditimit
Berisha: Ligji do tė pėrmirėsojė rrėnjėsisht punėn e pėrmbarimit
Kryeministri Berisha u shpreh se ndryshimet nė Kodin e Procedurės Penale do tė forcojnė ndjeshėm punėn e pėrmbarimit gjyqėsor dhe do e bėjnė tregun e kreditimit mė tė besueshėm. Sipas tij, janė njė sėrė bankash tė njohura, tė cilat kėrkojnė tė operojnė nė tregun e bankave shqiptare, ku pėr t`u pėrmendur ėshtė ajo e San Paolo IMI, si dhe shoqėria Zherar, e cila kėrkon tė blejė njė bankė shqiptare. Sot, kemi njė seri projektligjesh dhe vendimesh, nga tė cilat do tė veēoja si shumė tė rėndėsishėm projektligjin pėr disa ndryshime dhe shtesa nė ligjin nr. 8116, datė 29.3 1996-tė, Kodi i Procedurės Civile, i ndryshuar, i cili synon tė amendojė Kodin e Procedurės Civile nė funksion tė pėrmirėsimit rrėnjėsor tė punės sė shėrbimit tė pėrmbarimit dhe ekzekutimit tė titujve ekzekutivė, kusht ky i domosdoshėm pėr garantimin e funksionimit tė shtetit ligjor, pėr garantimin e zgjerimit tė kreditimit dhe tė veprimtarisė bankare nė Shqipėri, veprimtari kjo qė sė bashku me veprimtaritė e kompanive tė sigurimeve, po njeh dimensione tė reja, shumė tė rėndėsishme. Vetėm banka e re, San Paolo IMI, qė hyri nė tregun shqiptar, ėshtė sot, mė e fuqishmja nė distancė se tė gjitha bankat tė tjera, tė marra sė bashku. Shoqėria Zherar ka dėshmuar vullnetin pėr tė blerė njė bankė tjetėr, shqiptare. Tri kompani tė tjera, prestigjoze, evropiane gjatė muajve tė fundit kanė blerė kompanitė e sigurimeve vendase. Tregu financiar, tregu bankar dhe ai i sigurimeve po rriten dhe fuqizohen me shpejtėsi. Kėto ndryshime nė Kodin e Procedurės Civile janė rezultat i konsultimeve tė gjera me shoqatėn e bankierėve tė vendit dhe me grupe tė tjera interesi. Kėto ndryshime bėhen tė domosdoshme pėr shkak tė zhvillimeve tė mėdha, - tha kryeministri.
Miratohen ndryshimet nė Kodin Penal Ushtarak
Dėnimi me vdekje hiqet edhe pėr ushtarakėt
Qeveria shqiptare ka miratuar ndryshimet nė Kodin Penal Ushtarak, ku shfuqizohen paragrafet qė kanė tė bėjnė me parashikimin e dėnimit me vdekje tė ushtarakut. Megjithėse kėtij ligji i ishin bėrė disa herė ndryshime, sėrish nuk ishin shfuqizuar nenet qė flasin pėr rastet se kur njė ushtarak dėnohet me vdekje. Bėhet fjalė pėr ato raste, kur ushtaraku kryen krime kundėr njerėzimit, apo shet teknologjinė ushtarake tek armiku. Kryeministri u shpreh se, me kėtė akt Shqipėria heq pėrfundimisht dėnimin me vdekje. Ka dhe njė projektligj tjetėr, i cili prek Kodin Penal Ushtarak, qė ta pėrshtasė atė me vendimin pėrfundimtar tė Shqipėrisė pėr tė ndaluar dėnimin me vdekje, duke shpallur jetėn si vlerėn mė eprore, mė supreme, mė tė pacenueshme tė tė gjitha vlerave tė tjera. Ka qenė njė mbetje nė Kodin Ushtarak dhe kjo zgjidhet pėrfundimisht, - tha Berisha.
Disa nga ndryshimet nė Kodin e Procedurės Civile
Paragrafi i parė, i nenit 577, ndryshohet, si mė poshtė vijon:
Nė rast se nė ankandin e parė nuk ėshtė paraqitur asnjė ofertues, atėherė brenda 10 ditėve nga pėrfundimi i tij, pėrmbaruesi gjyqėsor pėrcakton ēmimin e ri tė sendit, i cili ėshtė 20 pėr qind mė pak se ēmimi i ankandit tė parė. Ankandi i dytė pėr shitjen e sendit zhvillohet jo mė vonė se 15 ditė nga dita e caktimit tė ēmimit tė ri.
Nė rast se nė ankandin e dytė nuk ėshtė paraqitur asnjė ofertues, atėherė pėrmbaruesi i propozon nė fillim kreditorit, qė, kundrejt kredisė, tė marrė sendin me ēmimin e ankandit tė dytė. Nė rast se kreditori nuk pranon ta marrė sendin, pėrmbaruesi gjyqėsor heq sekuestron mbi sendin e sekuestruar dhe vijon procedurat pėrmbarimore mbi pasuri tė tjera tė debitorit.
Neni 35
Paragrafi i fundit, i nenit 589, ndryshohet, si mė poshtė vijon:
Kėshilli i Ministrave nxjerr udhėzim pėr mėnyrėn e ekzekutimit tė detyrimeve monetare tė institucioneve buxhetore, nė llogari tė thesarit
Sendet e luajtshme, qė ndodhen brenda sendit tė paluajtshėm, tė vėnė nė posedim, sipas nenit 602, duhet tė zhvendosen nė pėrgjegjėsinė e pėrmbaruesit dhe ti dorėzohen debitorit ose familjarėve tė tij menjėherė. Nė rast se debitori ose familjarėt e tij nuk janė tė pranishėm gjatė lirimit, pėrmbaruesi mund tė magazinojė pasuritė e luajtshme nė: a) mjedisin e liruar, nė marrėveshje me kreditorin, pėr njė periudhė kohe prej 2 muajsh; b) nė mjediset, qė disponon shėrbimi pėrmbarimor, pėr ruajtjen e sendeve, pėr njė periudhe kohe prej 2 muajsh; c) nė njė vend neutral, ku sendet e luajtshme mund tė ruhen nė mėnyrė tė sigurt, pėr njė periudhe kohe prej 2 muajsh; ē) nė rezervat e shtetit, sipas rregullave nė fuqi pėr ruajtjen e sendeve.
Pėr magazinimin e sendeve, sipas shkronjave b dhe c, shpenzimet paguhen nga debitori, nė ēastin e marrjes nė dorėzim tė sendeve.
Nėse brenda 2 muajve nga lirimi, debitori nuk i kėrkon sendet e tij, tė luajtshme, sipas shkronjave tė mėsipėrme apo nuk paguan tė gjitha shpenzimet e lirimit dhe tė magazinimit, sipas shkronjave b dhe c, sendet e luajtshme, tė sekuestrueshme, do tė shiten nga pėrmbaruesi gjyqėsor sipas dispozitave tė pjesės IV, tė kreut II, tė kėtij kodi. Pėrmbaruesi, pasi zbret nga shuma e pėrfituar nga shitja me ankand tė gjitha shpenzimet pėr lirimin dhe magazinimin e sendeve tė debitorit, derdh pjesėn, qė mbetet nė njė llogari bankare nė emėr tė debitorit. Sendet e pasekuestrueshme i kthehen debitorit, pavarėsisht vendit se ku ruhen, pa i kėrkuar atij qė tė paguajė shpenzimet.
Sendet e luajtshme, tė ndodhura brenda sendit tė paluajtshėm, qė nuk mund tė shiten dhe nuk kėrkohen nga debitori, asgjėsohen, a i kalojnė institucioneve shtetėrore ose enteve publike shtetėrore, kalim kapital.
EKONOMIA
Taksa e punės, tatimi mbi tė ardhurat dhe tatimi i fitimit pritet tė pėrgjysmohen, duke u bėrė secila 10%
Ulja drastike, taksa e sheshtė 10%
Qeveria shqiptare, pėr kėtė masė po negocion me institucionet monitoruese dhe i duhet tė marrė edhe miratimin e tyre. Deri mė tani ka arritur tė tejkalojė skepticizmin e misionit tė FMN-sė nė mbledhjen e tė ardhurave. Tė dhėnat janė tė atilla, sa duket se misoni nuk do ta kundėrshtojė taksėn e sheshtė, e cila do ti kursejė biznesit rreth treqind milionė dollarė
Shqipėria do tė vendosė nė legjislacionin e saj fiskal taksėn e sheshtė prej dhjetė pėrqindėsh pėr disa nga taksat kryesore nė vend. Tė dhėna nga Ministria e Financave bėjnė tė ditur se, shpėnia nė dhjetė pėr qind e tatimit mbi fitimin, tatimin mbi tė ardhurat dhe taksėn e punės ėshtė nė negociata me pėrfaqėsues tė misioneve tė huaja financiare qė monitorojnė ekonominė e vendit, ku Fondi Monetar Ndėrkombėetar ka vendin kryesor. Ėshtė rėnė dakord qė tatimi mbi vlerėn e shtuar tė mos preket dhe tė rrijė nė nivelin e tanishėm prej njėzet pėrqindėsh, duke qenė se ėshtė edhe njė nga taksat mė tė rėndėsishme dhe qė taton biznesin me xhiro mbi tetė milionė lekė nė vit. Tatimi mbi tė ardhurat do tė jetė dhjetė pėr qind, nė njė njė kohė qė aktualisht, ai matet nė varėsi tė pagės. Ai varion, aktualisht, nga dhjetė pėr qind dhe arrin deri nė njėzet pėr qind pėr pagat e larta. Taksa e punės ėshtė aktualisht nė nivelin e njėzet pėrqindėve, pėr pjesėn qė paguan punėdhėnėsi dhe ajo do tė pėrgjysmohet, duke shkuar nė dhjetė pėr qind. Kjo e fundit, duket tė jetė masa mė e thekshme nė uljen e taksave qė do tė bėjė qeveria shqiptare pėr biznesin, duke i dhėnė atij mundėsinė tė pėrdorė kėtė sasi parash pėr llogari, duke zgjeruar aktivitetin dhe pėr pasojė edhe prodhimin. Ajo qė duhet thėnė ėshtė se, vendi ynė po hyn nė njė fazė tė re tė administrimit tė legjislacionit fisakal dhe tė procedurave fiskale, duke u bėrė njė nga vendet me taksat mė tė ulėta nė Europė. Deri mė tani, qė prej njė viti e gjysmė, ka patur njė ulje tė ndjeshme taksash, tė cilat, nė tė vėrtetė, nuk duket se kanė sjellė ndonjė efekt tė madh nė rritjen e veprimtarisė sė biznesit, pėr shkak se ky i fundit, mė sė shumti ka arritur tė perceptojė pėrshtatjen me stadin e ri, ku po futet ekonomia, si pasojė e betejės me ekonominė informale. E thėnė ndryshe, biznesi, duke qenė se po has vėshtirėsi tė mėdha nė fshehjen e detyrimeve fiskale nuk ka arritur tė ndiejė lehtėsinė e uljes sė taksave. Kėto masa do tė nisin tė japin efektet e tyre reale ose mė mirė tė nisin tė japin efekte nė kėtė vit, ku edhe njė sėrė mekanizmash tė reja lehtėsuese do tė hyjnė nė veprim, siē janė ligji i ri i prokurimeve dhe ai i koncesioneve. Fjala e fundit nė kėtė masė tė uljes sė taksave pėr ti bėrė ato tė sheshta do ti mbetet Fondit Monetar Ndėrkombėtar, i cili, nėse do tė bindet pėr ecurinė e mbledhjes sė tė ardhurave do tė japė pėlqimin e tij, nė tė kundėrt, ai do ta ndalojė kėtė gjė. Qeveria shqiptare, deri mė tani, ka arritur tė tejkalojė skepticizmin e kėtij misioni nė mbledhjen e tė ardhurave. Tė dhėnat janė tė atilla, sa duket se misoni nuk do ta kundėrshtojė taksėn e sheshtė, e cila do ti kursejė biznesit mė shumė se treqind milionė dollarė. Ulja e taksave, vitin e shkuar kapi njė vlerė prej rreth dyqind milionė dollarėsh.
Projekti qė nisi mė 16 janar tė kėtij viti, startoi pėrmes njė fushate sensibilizuese, nė tė gjithė territorin e rrethit tė Vlorės
Iu jepen 400 milionė lekė fermerėve tė Vlorės pėr ullishtat
Vetėm nė 11 fshatrat e komunės Qendėr, tė rrethit tė Vlorės, aplikuan 56 fermerė, tė cilėt plotėsuan kushtet pėr tu bėrė pjesė e projektit. Komisioni pėrkatės, i ngritur pranė DBUMK-sė pėrzgjodhi 10 prej tyre, tė cilėt me projektet e paraqitura, plotėsonin parametrat e duhur pėr tė qenė fitues
Fermerėt e rrethit tė Vlorės kanė pėrfituar sė fundi fonde nga qeveria shqiptare, pėr herė tė parė gjatė 10-15 viteve tė fundit, pėr zgjerimin dhe shtimin e kapaciteteve tė ullirit, pemėtarisė dhe vreshtarisė. Rrethi i Vlorės pėrfshihet nė ato njėsi administrative qė pėrfituan nga fondet e akorduara pėrmes projektit 2KR, pėr stimulimin e vreshtarisė, pemtarisė dhe ullirit. Nga fondi i pėrgjithshėm prej 400 milionė lekėsh, nė shkallė vendi, ky rreth pėrfitoi 10 pėr qind tė tij ose 40 milionė lekė. Zbatimi i projektit 2KR, i financuar nga qeveria shqiptare pėrmes Ministrisė sė Bujqėsisė, Ushqimit dhe Mbrojtjes sė Konsumatorit, (MBUMK) synon zgjerimin e kapaciteteve tė drufrutorėve nė vend dhe nxitjen e fermerėve tė interesuar. Nė kėto kushte, procedurat e akordimit tė fondeve dhe pjesėmarrjes sė fermerėve pėrfshiheshin nė njė skemė funksionale, nė pėrputhje dhe pėrshtatje me karakteristikat e zonave tė veēanta. Tė dhėna nga Drejtoria e Ushiqmit e Vlorės bėjnė tė ditur se, nė rrethin e Vlorės u ndoq njė procedurė efektive pėr aplikimin e kėtij projekti dhe rritjen e shkallės sė efikasitetit tė tij. Sipas tyre, dhjetėra fermerė tė zonave tė ndryshme tė rrethit tė Vlorės u pėrfshinė nė njė proces transparent pėrzgjedhjeje, nė bazė tė parametrave tė projekteve qė ata kishin paraqitur. "Pėr herė tė parė nė 10-15 vitet e fundit, aplikohet njė projekt efektiv nė shėrbim tė bujqėsisė, zgjerimit dhe shtimit tė kapaciteteve tė ullirit, pemėtarisė dhe vreshtarisė", saktėsuan tė dhėnat. Projekti, qė nisi nė 16 janar tė kėtij viti, startoi pėrmes njė fushate sensibilizuese, nė tė gjithė territorin e rrethit tė Vlorės. Qindra njoftime u afishuan nė qendrat e komunave dhe tė fshatrave tė rrethit, pėrmes tė cilave jepeshin detaje pėr projektin dhe mėnyrat e pėrfshirjes sė fermerėve nė tė. Krahas kėsaj, specialistė tė Drejtorisė se Bujqėsisė, Ushqimit dhe Mbrojtjes sė Konsumatorit (DBUMK) morėn kontakte me fermerėt e zonave tė ndryshme, gjatė tė cilave i sqaruan pėr gjithēka qė ofronte projekti 2KR nė kėtė drejtim. Kėshtu, u krijuan bazat e nevojshme pėr tė hyrė nė fazėn e dytė tė projektit, qė kishte tė bėnte me aplikimin dhe pėrzgjedhjen e fermerėve fitues. Vetėm nė 11 fshatrat e komunės Qendėr tė rrethit tė Vlorės, aplikuan 56 fermerė, tė cilėt plotėsuan kushtet pėr tu bėrė pjesė e projektit. Komisioni pėrkatės, i ngritur pranė DBUMK-sė pėrzgjodhi 10 prej tyre, tė cilėt me projektet e paraqitura, plotėsonin parametrat e duhur pėr tė qenė fitues. Nė komunėn Qendėr, nga zbatimi i projektit nė 11 fshatrat e kėsaj komune u pėrfituan 6.8 hektarė sipėrfaqe vreshtash, 3300 rrėnjė ullinj etj.
Ujitja dhe kullimi, mbi 10 milionė USD investime
Ministria shqiptare e Bujqėsisė ka parashikuar tė investojė nė sistemin shqiptar tė ujitjes dhe tė kullimit mbi dhjetė milionė dollarė. Tė dhėna nga kjo ministri bėjnė tė ditur se, nė programin e ministrisė, kullimi dhe ujitja janė sektorė pėrparėsorė. Nė to do tė investohen dhjetė milionė dollarė tė buxhetit tė vendit tonė dhe njė pjesė me anė financimeve tė huaja. Siē dihet, sistemi i ujitjes nė Shqipėri ėshtė thuajse i shkatėrruar dhe ėshtė njė nga shumė faktorėt pse bujqėsia ėshtė nė njė nivel ku plotėson deri nė njėzet pėr qind tė nevojave tė vendit. Mjafton tė themi se importohet nė njė vit tridhjetė milionė euro djathė, pėr shkak se sipėrfaqja e mbjellė me foragjere krahasuar me vitin 1990 ėshtė katėr herė mė pak. Po ashtu, edhe kullimi ėshtė nė tė njėjtėn gjendje, pasi megjithėse fonde tė institucioneve ndėrkombėtare nėpėrmjet programeve Cards dhe Phare kanė tė konsiderueshme dhe arrijnė nė miliona dollarė qė prej vitit 1996, sėrish sistemi i ujitjes dhe i kullimit nuk duket tė ketė ndryshuar. Pritet tė shihet se si do tė realizohen kėto investime tė reja prej dhjetė milionė dollarėsh, e cila duhet se ėshtė njė vlerė mjaft e rėndėsishme.
Nė total, projektet e financuara shkojnė nė rreth 110 milionė dollarė, megjithė fondet shqiptare si dhe grantet
BB nėnshkruan marrėveshjen, 60 milionė dollarė pėr rrugėt dhe administrimin e tokės
Projekti pėr administrimin e tokės do tė pėrgjysmojė kohėn pėr lejen e ndėrtimit nė tre muaj, si dhe do tė shkurtojė kohėn e regjistrimit tė shitjeve tė pronave nga 47 nė 10 ditė. Fondi prej 25 milionė dollarėsh pėr transportin do tė shkojė pėr rrugėn Durrės-Kukės
Banka Botėrore i ka akorduar qeverisė shqiptare njė fond prej 35 milionė dollarėsh, pėr projektin e Administrimit dhe Manaxhimit tė Tokės, si dhe njė fond prej 25 milionė dollarėsh pėr projektin e Transportit, tė cilat do tė shkojnė pėr segmentin rrugor Milot-Rrėshen tė rrugės Durrės-Kukės. Ceremonia e nėnshkrimit tė marrėveshjes pėr financimin e kėtyre projekteve u zhvillua dje nė Ministrinė e Financave. Marrėveshja u nėnshkrua nga ministri i Financave, Ridvan Bode dhe pėrfaqėsuesi i Pėrhershėm i Bankės Botėrore nė Shqipėri, Nadir Mohammed, nė prani edhe tė disa ministrave, si ai i Transporteve, Lulzim Basha, ministri i Drejtėsisė, Ilir Rusmali, zėvendėsministri i Rendit, Ferdinand Poni si dhe anėtarė tė ekipeve tė Bankės Botėrore, tė cilėt pėrgatitėn hartimin e projekteve.
Projekti i Administrimit dhe Manaxhimit tė Tokės
Ky projekt do tė mbėshtesė pėrpjekjet e qeverisė shqiptare pėr zhvillimin e njė tregu efikas tė tokave dhe pronave, duke rritur sigurinė e pronėsisė dhe pėrmirėsuar shėrbimet e administrimit dhe manaxhimit tė tokės. Ky projekt synon tė rrisė nivelin e besimit nė sigurinė e tė drejtave tė pronės nė Shqipėri. Projekti do tė pėrqėndrohet nė tri fusha kryesore si pėrmirėsimi i sigurisė sė pronėsisė mbi tokėn, forcimi i kapaciteteve tė pushtetit vendor pėr hartimin dhe zbatimin e planeve tė pėrdorimit tė tokės, si dhe mbėshtetja e hartimit tė njė funksioni pėr tatimin e pronėsisė. Te trija fushat do tė synojnė realizimin e zhvillimit njė tregu efikas tė tokės dhe pronės. Pas pėrfundimit tė projektit do tė bėhet e mundur qė tashmė, koha mesatare e regjistrimit tė transaksioneve tė pronės tė shkurtohet nė 10 ditė, nga 47 ditė qė duhen tashmė pėr kėtė gjė, ndėrsa koha mesatare pėr lėshimin e lejeve tė ndėrtimit do tė pėrgjysmohet, duke bėrė tė mundur qė njė leje ndėrtimi tė mos lėshohet pėr gjashtė muaj sa ēduhen sot, por pėr tre. Gjithashtu, parashikohet qė, nė pėrfundim tė kėtij projekti, pritet tė ketė njė rritje tė arkėtimit tė taksės vjetore tė pronės, e cila do tė shkojė nė 10 pėr qind.
Financimi
Ky projekt financohet me njė kredi dhe njė hua nga burime tė pėrbashkėta tė IDA-s dhe BERZH-it. Financimi i IDA-s ėshtė nė njė vlerė prej 15 milionė dollarėsh, kurse BERZH-i do tė financojė rreth 20 milionė dollarė. Gjithashtu, ky projekt bashkėfinancohet edhe nga pushteti vendor, i cili do tė caktojė njė fond prej 9 milionė dollarėsh si dhe qeveria, e cila do tė investojė 6 milionė dollarė, tė cilat do ti shtohet financimit tė mėsipėrm. Pėrveē kėsaj, nė kėtė projekt do tė ketė edhe dy grante, tė cilat do tė jepen nga Agjencia Suedeze e Bashkėpunimit, me vlerė 5 milionė dollarė si dhe nga qeveria japoneze, me 1.54 milionė dollarė.
Projekti i Transportit
Projekti i Transportit, parashikon tė financojė ndėrtimin e njė seksioni rrugor prej 26 kilometrash nga Miloti nė Rrėshen. Gjithashtu, ky projekt do tė testojė mirėmbajtjen e rrugės mbi bazėn e performancės, do tė pėrmirėsojė sigurinė rrugore si dhe do tė ofrojė asistencė tė mėtejshme teknike, duke pėrfshirė edhe pajisjet, pėr pėrmirėsimin e sigurisė. Ky projekt financohet nga njė kredi nga fondet e IDA-s, e cila shkon nė 5 milionė dollarė dhe IBRD-sė nė vlerėn e 20 milionė dollarėve. Kostoja totale e projektit ėshtė 56 milionė USD dhe bashkėfinancohet nga qeveria shqiptare me 16 milionė dollarė si dhe nga Fondi i OPEC-ut, me 15 milionė dollarė. Ergys Mėrtiri
Qeveria shtrin informacionin promovues nė vendet e BE-sė, pėr tė tėrhequr investitorėt
Nė planin afatmesėm ekonomik, tė hartuar pėr dy vitet e ardhshme, qeveria shqiptare ka nė vėmendje tė veēantė promovimin e Shqipėrisė, si njė vend favorizues pėr biznesin, nė mėnyrė qė tė realizojė tėrheqjen e investimeve tė huaja. Promovimi i biznesit shqiptar pėrbėn njė prej politikave, tė cilat shihen si tė domosdoshme nė zhvillimin e ekonomisė nė vend. Pėr kėtė ėshtė krijuar edhe Agjencia Shqiptare pėr Biznesin dhe Investimet, e cila, tashmė ėshtė rikonstruktuar nė funksion tė kėtij qėllimi. Qeveria e shikon tė domosdoshme fuqizimin e kėsaj agjencie me burime financiare dhe njerėzore, nė mėnyrė qė tė realizohen nė mėnyrė sa mė efikase politikat dhe strategjitė e nevojshme. Pėrmirėsimi i imazhit tė Shqiperise pėrbėn njė prej mjeteve tė rėndėsishme pėr tė rritur investimet. Pėr kėtė nuk ka ende njė studim tė mirėfilltė pėr tė pėrcaktuar imazhin e Shqipėrisė nė botė, por megjithatė ėshtė duke u shikuar mundėsia pėr tė patur njė shtrirje tė informacionit promovues, sidomos me vende tė tilla si Italia, Greqia, por edhe Austria, Gjermania dhe vendet e rajonit, me tė cilat marrėdheniet e biznesit janė mė intensive dhe me interes reciprok. Nga ana tjetėr, qeveria shqiptare ėshtė duke shtuar masat e ndėrmarra pėr tė krijuar kushte lehtėsuese dhe favorizuese ndaj biznesit, tė cilat mund tė tėrheqin vėmendjen e investitorėve. Qėllimi i qeverisė nė kėtė drejtim ėshtė tė krijojė kushte tė leverdisshme, pėr tė bėrė tė mundur qė kompani tė ndryshme tė huaja tė mund tė ndėrtojnė filialet e tyre nė Shqipėri.
SPECIALE
Pėrurohet terminali i ri i pasagjerėve prej 50 milionė dollarėsh nė Rinas
Berisha: Terminali, leva e Arkimedit pėr tė kapur kohėn e humbur
Ndėrtesa ka njė sipėrfaqe prej 8 500 metrash katrorė dhe lartėsia varion nga 8 metra nė brendėsi deri nė 16 metra jashtė ndėrtesės. Terminali i ri ėshtė njė strukturė xhami dhe ēeliku, pėr ndėrtimin e sė cilės u pėrdorėn mė shumė se 1 500 tonė ēelik. Kati i parė i ndėrtesės - 70 metra i gjatė dhe 96 metra i gjerė - ėshtė i cilėsisė sė lartė, me ajėr tė kondicionuar, me dyqane dhe me njėsi tė tjera tregtare nė shėrbim tė pasagjerėve. Ndėrtesa ka 200 metra kanale nėntokėsore shėrbimi
U inaugurua ditėn e djeshme terminali i ri nė aeroportin Nėnė Tereza nė Rinas, i ndėrtuar nga Tirana International Airport (TIA). Shiriti i pėrurimit u pre nė mėnyrė simbolike nga kryeministri Berisha, ambasadorja e SHBA-sė nė Shqipėri, Marcie Ries dhe pėrfaqėsues tė konsorciumit Tirana Airport Partners, duke u deklaruar, njėkohėsisht, i hapur terminali i ri. Kryeministri Berisha, kėtė investim koncesionar, me vlerė 50 milionė dollarė, e vlerėsoi si portėn e mikpritjes sė Shqipėrisė pėr tė gjithė ata qė vizitojnė vendin tonė. Terminali ėshtė njė lajmėtar shprese pėr vendin, i cili nė kėtė nismė tė partneritetit publik dhe privat duhet tė shohė levėn e Arkimedit pėr tė kapur kohėn e humbur, pėr tu modernizuar dhe pėr tė ecur i sigurt nė rrugėn e zhvillimit dhe integrimit, - tha kryeministri. Berisha tha se, terminali qė u inaugurua ditėn e djeshme ėshtė shumė mė tepėr se njė simbol. Sipas kryeministrit, ky terminal e bėri Shqipėrinė mė tė bukur dhe me njė strukturė moderne. Inaugurimi Sipas Berishės, terminali e bėn Shqipėrinė mė tė sigurt, sepse iu ofron siguri mė tė madhe tė gjithė qytetarėve shqiptarė dhe tė huaj, qė fluturojnė nga ky aeroport dhe shėrbime tė shkėlqyera tė gjitha kompanive ajrore. Pėr Shqipėrinė, terminali ėshtė njė zhvillim jashtėzakonisht i rėndėsishėm i partneritetit publik privat, i realizuar nė mėnyrė efikase, tė shkėlqyer e nė kohė sipas tė gjitha parashikimeve, me teknologjinė mė moderne. Ai ėshtė njė lajmėtar shprese pėr kėtė vend, i cili nė kėtė nismė tė partneritetit publik privat duhet tė shohė levėn e Arkimedit pėr tė kapur kohėn e humbur, pėr tu modernizuar dhe pėr tė ecur i sigurt nė rrugėn e zhvillimit dhe integrimit, - tha Berisha. Terminali Drejtori i Pėrgjithshėm i HOCHTIEF AirPort, dr. Reinhard Kalenda, tha se, Shqipėria ka pėsuar transformime tė mėdha vitet e fundit. Jemi shumė tė lumtur qė po ofrojmė kėtė infrastrukturė moderne qė plotėson standardet ndėrkombėtare, - tha ai, duke shprehur kėnaqėsinė dhe falenderimet pėr bashkėpunimin shumė tė mirė me qeverinė shqiptare. Si investitorė dhe operatorė, ne kemi ndėrmarrė njė angazhim afatgjatė nė Shqipėri, njė vendim pėr tė cilin nuk jemi luhatur kurrė. Qeveria e Shqipėrisė, nga ana tjetėr, ka treguar se di tė jetė njė partner i besueshėm dhe konstruktiv, e cila e sheh me dashamirėsi zhvillimin e aeroportit dhe ka qenė gjithnjė e gatshme pėr tė ndihmuar nė zgjidhjen e ēdo problemi, - tha Kalenda. Ndėrsa, drejtori i Pėrgjithshėm i TIA-s, dr. Costandin Von Alvenselben, theksoi se, me kėtė investim, Shqipėria po i tregon botės se ėshtė e aftė qė tė ndėrtojė kėtė infrastrukturė moderne dhe tė zbatojė projekte ambicioze. Kjo do tė tėrheqė vėmendjen e investitorėve tė huaj, qė tė vijnė dhe tė investojnė nė kėtė vend, - tha ai. I ndėrtuar me strukturė metalike moderne, terminali i ri i ndėrtuar nga TIA me koncesion tė tipit BOOT pėr 20 vjet, shtrihet nė njė sipėrfaqe prej 8 500 metrash katrorė dhe ėshtė njė nga investimet e huaja, mė tė mėdha nė tė gjithė Shqipėrinė. Nė ceremoni morėn pjesė kryeministri, Sali Berisha, ministra tė kabinetit qeveritar, drejtues tė TIA-s, ish-kryeministri Fatos Nano, kryetari i Bashkisė sė Tiranės, Edi Rama, pėrfaqėsues tė trupit diplomatik tė akredituar nė Tiranė dhe tė ftuar tė shumtė nga fushat e biznesit vendas dhe tė huaj. Rildo Ngjela
BOX
Tė dhėna mbi terminalin e ri tė pasagjerėve
Pas njė periudhe dyvjeēare pune, terminali i ri i Tirana International Airport (TIA) ėshtė pėruruar dhe njė ditė mė pas, pra sot do tė jetė edhe fluturimi i parė. Infrastruktura mė moderne nė vend, me njė kapacitet prej njė milion pasagjerėsh, nė vit me mundėsi rritjeje nė vitet e ardhshme ėshtė hapur brenda afatit tė caktuar. Ndėrtesa ka njė sipėrfaqe prej 8 500 metrash katrorė dhe lartėsia varion nga 8 metra nė brendėsi deri nė 16 metra jashtė ndėrtesės. Terminali i ri ėshtė njė strukturė xhami dhe ēeliku, pėr ndėrtimin e sė cilės u pėrdorėn mė shumė se 1 500 tonė ēelik. Kati i parė i ndėrtesės - 70 metra i gjatė dhe 96 metra i gjerė - ėshtė i cilėsisė sė lartė, me ajėr tė kondicionuar, me dyqane dhe me njėsi tė tjera tregtare nė shėrbim tė pasagjerėve. Ndėrtesa ka 200 metra kanale nėntokėsore shėrbimi. Ky terminal i ri do tė ketė rreth njėmbėdhjetė njėsi tregtare, kur pėrfshihen dyqane souveniresh dhe Duty Free, bare, restorante dhe kafe. Do tė ketė restorante si nė zonėn e nisjes, ashtu dhe nė atė tė mbėrritjes, ndėrsa jashtė terminalit, njė bar i mbuluar me ēati dhe i dekoruar me njė fasadė prej guri tradicional shqiptar do tė ofrojė pamje tė ndėrtesės dhe zonės pėrreth saj. Nė veri tė terminalit ekzistues, njė terminal i ri kargo, njė ndėrtesė dykatėshe, me tė gjitha pajisjet doganore pėr importin dhe eksportin dhe me njė kapacitet prej 4 500 tonėsh ngarkesė nė vit do tė fillojė operimin nė tė njėjtėn kohė, pra sot.
KRONIKA
Interpoli/ Dy vjet mė parė ėshtė dėnuar nga gjykata me 16 vjet heqje lirie pėr trafik tė miturish
Trafikonte fėmijė drejt Athinės pėr tė lypur, ekstradohet Fluturak Ibrahimi
Nė vitin 2000, Ibrahimi ka trafikuar dy tė mitur nga Elbasani, tė cilėt, sapo janė riatdhesuar nga Greqia, nė kufi, kanė bėrė edhe kallėzimin pėr kėtė shtetas
Ka mbėrritur nė Shqipėri i shoqėruar nga punonjės tė shumtė policie Fluturak Ibrahimi nga Elbasani, i cili dy vjet mė parė ėshtė dėnuar nga gjykata me 16 vjet heqje lirie pėr trafik tė miturish. Sipas burimeve zyrtare tė Policisė sė Shtetit, zyra e Interpol Tiranės ka bėrė tė mundur ekstradimin e kėtij shtetasi, i cili do tė vuajė dėnimin e dhėnė nga gjykata nė burgun e Peqinit. Fluturak Ibrahimi, 40 vjeē, nė vitin 2000 ka trafikuar dy tė mitur nga Elbasani, tė cilėt, sapo janė riatdhesuar nga Greqia, nė kufi, kanė bėrė edhe kallėzimin pėr kėtė shtetas. Policia shqiptare, pasi ka mbledhur tė dhėnat tronditėse, mėnjėherė ka filluar edhe ēėshtjen penale ndaj kėtij shtetasi. Sipas dėshmive tė dy tė miturve, Ibrahimi i kishte ēuar nė Athinė nė mėnyrė klandestine. Pasi i kishte ēuar nė shtėpinė e tij, ai i kishte dėrguar nė punė pėr tė lypur, ndėrsa paratė, tė cilat iua kishte premtuar, se do t`iua jepte dy fėmijėve dhe familjeve tė tyre, i kishte mbajtur tė gjitha pėr vete. Fėmijėt janė kthyer nė Shqipėri nga policia greke disa vite mė parė, pas njė operacioni tė ndėrmarrė nga autoritetet policore tė vendit fqinj. Tashmė, i ekstraduari, Fluturak Ibrahimi, do tė vuajė dėnimin prej 16 vjetėsh burgim pėr krimin, pėr tė cilin ėshtė deklaruar fajtor nga drejtėsia shqiptare. Trafiku Nė zonėn e Elbasanit dhe rrethinave tė tij, policia dhe prokuroria kanė zbuluar njė numėr tė konsiderueshėm rastesh tė trafikimit tė tė miturve. Shitja e fėmijėve, kryesisht tė etnisė rome, ka bėrė qė tė hetohet nė lidhje me kėtė kategori personash. Ndėrsa mungesa e denoncimit nga vetė prindėrit, ka bėrė qė kėto ēėshtje tė jenė disi mė tė vėshtira pėr tu dokumentuar nga grupet e hetuesve. Problemi mė i madh i drejtėsisė shqiptare nė lidhje me trafikun e fėmijėve ėshtė mungesa e denoncimeve nga ana e prindėrve tė tė trafikuave, qė nė njė pjesė tė madhe tė rasteve janė palė me trafikantėt. Kjo ka ndodhur shpesh nė familjet, ku varfėria e tejskajshme ka bėrė qė punėsimi i fėmijės tė jetė njė zgjidhje. Por, ende fėmijėt shqiptarė janė nė krye tė klasifikimeve evropiane pėr fėmijė tė trafikuar. Asnjė prind nuk ėshtė ndėshkuar deri mė sot nga drejtėsia shqiptare pėr trafikimin e fėmijės sė tij apo pėr fshehje tė faktit se fėmija punon.
Rastet
-Fatos Kapllani dhe Arben Osmani janė dėnuar nga Gjykata e Krimeve tė Rėnda pėr trafik tė miturish. Nė procesin gjyqėsor ėshtė vėrtetuar fajėsia e dy tė pandehurve, dėshmitarėt kanė deklaruar se tė pandehurit kalonin fėmijė klandestinė, nė drejtim tė Greqisė, ku mė pas shfrytėzoheshin pėr prostitucion. Fatos Kapllani dhe Arben Osmani janė akuzuar nga prokuroria me akuzėn e trafikimit tė tė miturve nė bashkėpunim mė shumė se njė herė.
-Hymet Kreka, Nazmi Kreka dhe Ziko Lena u gjykuan pėr trafik tė fėmijėve nė bashkėpunim. Janė kallėzuar nga shtetėsja Mimoza Liēo, nė datėn 10 qershor 2004-tėr. Hymet Kreka, 65 vjeē, ka bashkėjetuar me shtetasen Mimoza Liēo dhe mė pas, nė bashkėpunim me tė pandehurit e tjerė ia ka shitur fėmijėn dėshmitares
-Nazmi Kreka dhe Floresha Hoxha, tė dy janė dėnuar nga gjykata e Korēės pėr bashkėpunim me mjekun grek nė klinikėn e Janinės. Kėta dy shtetas i kanė shitur fėmijėt e disa nėnave nga Korēa, pasi i kanė ēuar pėr tė lindur nė Greqi.
Gjeloshi, nis procesi bashkė me viktimėn, Shpėtim Beqiraj ndryshoi dėshminė nė gjyq
Ka nisur nė gjykatėn e Tiranės gjyqi nė ngarkim tė Filip Gjeloshit, njė nga personat mė tė kėrkuar, i arrestuar nė shtator nga forcat speciale. Nė seancėn e djeshme, gjyqėsore ėshtė lexuar kėrkesa pėr gjykim nga ana e pėrfaqėsuesit tė organit tė akuzės. Gjeloshi nė kėtė proces gjyqėsor akuzohet sė bashku me viktimėn e tij, Shpėtim Beqiraj. Ndėrsa Gjeloshi akuzohet pėr vrasje tė mbetur nė tentativė, Beqiraj akuzohet pėr dėshmi tė rreme. Sipas burimeve nga prokuroria, ky hetim ka rifilluar, pasi gjykata disa muaj mė parė dha pafajėsinė pėr Gjeloshin, por pas disa hetimesh tė tjera janė gjetur prova tė sakta pėr tė ngritur akuzėn mbi tė. Ndėrsa gjatė tė njėjtave hetime, ka rezultuar se viktima ka ndryshuar thėniet e tij gjatė procesit hetimor. Arrestimi i Filip Gjeloshit, tashmė i dėnuar pėr njė tjetėr vepėr penale me 17 vjet burg, ėshtė bėrė nė Lekbibaj tė Tropojės, nė njė shpellė, ku strehohej i kėrkuari sė bashku me dy shokėt e tij, vėllezėr midis tyre, Sinan Gjeloshgjokaj dhe Arben Gjeloshgjokaj, pėrkatėsisht 30 dhe 16 vjeē, nga fshati Vranė i Lekbibajt. Ky person ishte i shpallur nė kėrkim qė prej datės 2 qershor 2005-sė, pėr veprėn penale tė Vrasjes sė mbetur nė tentativė, ngjarje, tė cilėn e kishte kryer po nė kėtė datė, nė Allias tė Tiranės dhe pėr kėtė kėrkohej nga Komisariati nr.4 i kryeqytetit. Filip Gjeloshi u hetua pėr tė disatėn herė, pasi tentoi tė vriste nė vitin 2003 fqinjin e tij, Shpėtim Beqiraj, pranė godinės sė Medresesė nė Tiranė. Pėr kėtė ngjarje, mėsohet se Beqiri ka qenė elektricist. Pikėrisht vendi i punės qė mbante i dėmtuari ka sjellė edhe pasojėn. Nga tė dhėnat nė dosjen e gjykimit, bėhet e ditur se midis tė dėmtuarit dhe tė pandehurit ka lindur njė konflikt pėr mungesėn e energjisė elektrike. Familjes sė Filip Gjeloshit i ėshtė prerė energjia elektrike e mė pas ai ka kėrkuar ta zgjidhė problemin nėn kėrcėnimin e armės. Pas kėsaj tentative vrasjeje, Gjeloshi u arrestua nga forcat e Antiterrorit nė Allias tė Tiranės, mė datė 27 gusht 2004-tėr, ndėrsa nė vitin 2005-sė ai u shpall i pafajshėm, pasi nė dosjen hetimore nuk kishte pasur asnjė provė konkrete qė tė vėrtetonte fajėsinė e tij.
shkurt
Gratė e burgosura, projekte trajnimi pėr rehabilitim
Kurse trajnimi pėr tė dėnuarat femra. Njė kontratė e firmosur nga Drejtoria e Pėrgjithshme e Burgjeve me Ministrinė e Punės, Ēėshtjeve Sociale dhe Shanseve tė Barabarta ka parashikuar qė tė dėnuarat femra tė kėtij institucioni tė kenė mundėsinė tė aftėsohen profesionalisht gjatė periudhėss qė ato vuajnė dėnimin. Sipas drejtuesve tė burgjeve, duke parė edhe moshėn e re tė tė dėnuarave, specialistėt kanė menduar qė tė shfrytėzojnė nė maksimum edhe kohėn brenda qelisė. Sipas tė ftuarve nė aktivitetin e organizuar dje, nė ambientet e burgut Jordan Misja, kjo ėshtė mėnyra mė e mirė pėr tė programuar rehabilitimin pėr kėtė kategori grash. Tė dėnuarat femra pritet tė marrin pjesė nė kurse rrobaqepėsie, parukerie e disa kurse tė tjera, nė mėnyre qė ta kenė mė tė thjeshtė rikthimin nė shoqėri.
Plagosi shokun nė azil, gjykata jep detyrim paraqitjeje
Pėr shkak tė moshės sė tij ėshtė lėnė nė detyrim paraqitjeje i moshuari qė plagosi me thikė bashkėmoshatarin e tij nė azil. Osman Vranici ėshtė pėrballur dje, me gjykatėsin e masave, i cili, pasi ka dėgjuar provat, ka liruar tė pandehurin. Ndėrsa i moshuri i plagosur duket se ėshtė jashtė rrezikut pėr jetėn, pas plagosjes. Mėsohet se njė lojė dominosh ka bėrė qė Vranici tė inatoset dhe mė pas tė qėllojė me thikė banorin tjetėr tė azilit nė rrugėn Ali Demi. Osman Vranici u nxeh, nė momentin kur kishte humbur nė lojėn me domino dhe nuk u vetėpėrmbajt. Shpeshherė zėnkat mes personave tė moshės sė tretė kanė precipituar nė goditje tė rrezikshme thikash, ndėrsa autorėt qė janė shoqėruar nė polici, shpeshherė kanė bėrė rezistencė me fjalė ndaj uniformave blu. Vranici ėshtė arrestuar, disa orė pasi ishte larguar nga azili.
Cikloni vuri nė pranga katėr pjesėtarė tė ushtrisė. Nėn hetim edhe peshq tė tjerė
Trafiku i armėve drejt Kosovės, edhe dy oficerė drejt arrestimit
Fishekėt janė vjedhur nga reparti ushtarak pėrmes falsifikimit tė dokumenteve tė hyrje-daljeve, si dhe plotėsimit tė rremė tė formularėve qė pasqyronin gjendjen e magazinave luftarake, janė shprehur dje burimet hetimore
Shkon nė gjashtė numri i tė dyshuarve mes radhėve tė ushtarakėve pėr trafikun e armėve drejt Kosovės, ndėrkohė qė pėrcaktohet edhe reparti nga edhe ėshtė furnizuar ky rrjet. Zyrtarė tė prokurorisė, policisė dhe tė Ministrisė sė Mbrojtjes kanė mbėrritur dje nė repartin Mbreshtan tė Beratit, nga ku edhe mendohet se janė marrė fishekėt. Sipas hetimeve tė para, dyshohet se furnizuesi i sasisė sė municioneve tė jetė magazinieri Gramoz Bendo, i cili mendohet tė ketė lehtėsuar mėnyrėn pėr marrjen e fishekėve nga raparti i Beratit. Ndėrkaq, dyshohet se gjithēka ka ndodhur nė njė mėnyrė tė organizuar, ndėrkohė qė dyshohet se numri i bashkėpunėtorėve ėshtė mė i madh dhe se tashmė janė shtrirė hetimet edhe pėr destinacionin dhe garantuesit e kėtij tregu. Cikloni Operacioni Cikloni, qė vuri nė pranga njė oficer dhe disa pjesėtarė tė Shtabit tė Brigadės 4460 nė Pezė-Helmės, sė bashku me magazinierin e Mbreshtanit nė repartin 4453, mėsohet tė ketė nisur prej disa kohėsh, nga sinjalizimet lidhur me kėtė trafik, ndėrkohė qė vetėm mbrėmjen e sė martės, policia dhe prokuroria kanė vendosur tė prangosin tė dyshuarit pėr kėtė trafik. Burime zyrtare nga Ministria e Brendshme thanė dje se, ka shkuar nė 6 numri i personave qė dyshohet se janė pėrfshirė nė kėtė veprimtari, por pa dhėnė emrat e dy tė shtuarve tė listės prej katėr personave tė prangosur tė martėn vonė nė Lushnjė. Policia tha se, katėr tė dyshuarit e parė u prangosėn nė Karbunarė tė Lushnjės, duke transportuar me automjetin tip kamion, i markės Benz Mercedes, me targė U 1166, njė sasi prej rreth 54.000 fishekėsh luftarakė, tė modelit 56, tė kalibrit 7.62 mm. Sasia prej 54.000 fishekėsh ėshtė gjetur e fshehur poshtė njė ngarkese me gurė nė mjetin e sipėrpėrmendur, e vendosur nė 90 arka metalike. Ndėrkohė qė, disa orė mė vonė, nga kontrolli i policisė nė shtėpinė e nėnoficerit Mehdi Hasani, u sekuestruan 3.000 fishekė tė kalibrit 7.62 mm, tė paketuara nė 60 pako. Hetimet e para Berati, Lushnja dhe Fieri kanė qenė nė qendėr tė vėzhgimeve prej tetė muajsh, ndėrkohė qė, vetėm gjatė 10 ditėve tė fundit janė pėrcaktuar edhe oraret dhe detajet e operacionit. Mėsohet se ka qenė njė marrje informacioni nė rrugė operative qė ka shtyrė Prokurorinė e Krimeve tė Rėnda tė nisė procedimin penal pėr tė veshurit me uniformė, tė cilėt trafikonin municione nga njė prej bazave mė tė mėdha tė ushtrisė nė periudhėn e diktaturės, Mbreshtani. Fishekėt janė vjedhur nga reparti ushtarak pėrmes falsifikimit tė dokumenteve tė hyrje-daljeve, si dhe plotėsimit tė rremė tė formularėve qė pasqyronin gjendjen e magazinave luftarake, - janė shprehur dje burimet hetimore. Ndėrkaq, dyshohet se, pėrveē Kosovės, fishekėt tė kenė edhe destinacione tė tjera, pėr tė cilat prokuroria tha se po mbledh edhe informacionet nga vetė tė prangosurit.
Operacioni Cikloni
Arif Mata (me gradėn major) Medi Hasani, Pajtim Lama (Pjesėtarė tė Brigadės 4460 nė Pezė-Helmės, Tiranė). Gramoz Bendo, magazinier armatimi nė Repartin Ushtarak Nr.4453, Berat.
Sekuestrimet 54.000 fishekė luftarakė, tė modelit 56, tė kalibrit 7.62 mm 3.000 fishekė tė kalibrit 7.62 mm automjeti tip kamion, me targė U1166, automjeti tip Mercedes Benz, veturė, me targė Tr 1680 M, si dhe 6 aparate celularė qė iu pėrkasin tė arrestuarve
Autostop 3, prangosen dy vjedhės Benz-ash nė kryeqytet
Prangosen nė flagrancė dy grabitės autoveturash nė kryeqytet. Policia e kryeqytetit arrestoi tė martėn nė orėt e vona dy 32-vjeēarė, teksa pėrpiqeshin tė vidhnin njė "Benz 240", me targa TR 3521 B, pronė e shtetasit A. D, 45 vjeē. Artur Arapaj dhe Besim Ismaili u prangosėn gjatė aksionit tė koduar Autostop 3, teksa ishin nė ndjekje prej kohėsh. Dy tė prangosurit u kapėn nė rrugėn Mujo Ulqinaku, disa minuta pasi i ishin afruar Benz-it qė kishin piketuar pėr ta grabitur. Ndėrkohė, policia e Tiranės tha se, nga hetimet e deritanishme dyshohet se dy tė arrestuarit janė autorė tė disa vjedhjeve tė automjeteve nė periudha dhe zona tė ndryshme tė kryeqytetit. Po bėhen verifikimet pėr disa vjedhje tė tjera, pėrmes shenjave tė gishtėrinjve, ndėrkohė qė po punohet edhe me ngjashmėritė e grabitjeve, duke i krahasuar edhe me mjetet qė iu sekuestruan dy grabitėsve, - thanė dje burimet policore. Ndėrkaq, menjėherė pas arrestimit tė Arapajt dhe Ismailit, forcat e policisė kanė ushtruar edhe njė kontroll nė njė banesė nė zonėn e Selitės, ku gjetėn dhe sekuestruan me cilėsinė e provės materiale, njė automjet tip Mercedes Benz 240, me targė TR 7544 H, pėr tė cilin policia dyshon se ėshtė i vjedhur. Ndėrkohė, dy tė prangosurit dyshohet se bashkėpunonin me disa pika servisi dhe varreza makinash, nga ku mjetet e vjedhura zbėrtheheshin pėr tu shitur mė pas sipas porosive. Kemi tė bėjmė me njė trafik tė mirorganizuar dhe tė shpejtė, ndaj kėrkojmė edhe ndihmėn e komunitetit qė tė shmangim kėto grabitje, - thanė dje drejtues tė policisė sė Tiranės.
Shkurt
Dollarėt falsė, mbeten nė qeli dy kosovarėt
Dy shtetasit kosovarė, tė arrestuar tri ditė mė parė nga policia e kryeqytetit do tė vazhdojnė tė mbeten nė qeli deri nė pėrfundim tė hetimeve. Ky ka qenė vendimi i gjykatės sė kryeqytetit dje, gjatė dhėnies sė masės sė sigurisė. Tahir Avdiu, 25 vjeē, lindur dhe banues nė Prishtinė dhe Selman Shoshaj, 21 vjeē, lindur dhe banues nė Prizren, akuzohen pėr flasifikim kartėmonedhash dhe pėrdorim tė tyre. Ndėrsa, tė dy kėta shtetas nuk kanė pranuar tė flasin para gjykatės. Kėta dy shtetas janė arrestuar nė kuadėr tė operacionit Dollari i largėt. Tė dy kosovarėt u arrestuan nė ambientet e lokalit Metropol Tirana, nė Bulevardin Zogu i Parė, nė momentin kur po pėrgatiteshin tė shkėmbenin 11.700 dollarė amerikanė tė prerjeve 100-she, tė falsifikuara, si dhe njė pistoletė tip Zastava. Nė cilėsinė e provės materiale u sekuestruan 11.700 USD falsė, 270 Euro, njė pistoletė zastava me 5 fishekė, njė automjet tip Vento, me targa 425 KS 419 dhe njė aparat celular.
Tregu i pistoletave, Mana nė qeli deri nė fund tė hetimit
I dyshuari si trafikant armėsh, i arrestuar nga policia e kryeqytetit, ėshtė paraqitur dje para gjykatės pėr Krime tė Rėnda, ku ka dėgjuar zyrtarisht akuzėn. Ardit Mana, personi, tė cilit policia i kapi 6 pistoleta Mini Blou, nė afėrsi tė rrugės Myslym shyri ėshtė pėrballur edhe me provat qė Prokuroria pėr Krime tė Rėnda kishte nė lidhje me tė, pėrsa i pėrket trafikut tė armėve. Policia, gjatė kontrollit nė makinėn e Manės zbuloi gjashtė pistoleta, tė cilat ishin tė paketuara nė qese plastike, gjashtė karikatorė me nga 24 fishekė dhe njė telefon celular, tė cilat u sekuestruan nė cilėsinė e provės materiale. Sipas pėrfaqėsuesit tė organit tė akuzės, policia ka qenė prej kohėsh nė dijeni tė shitblerjes sė armėve qė vinin nga Mali i Zi, duke pasur nėn vėzhgim disa tė dyshuar. Pistoletat e kėtij lloji nuk janė shumė tė pėrhapura nė vendin tonė, ndėrsa mėnyra e rregullt e paketimit tė tyre ka shkaktuar dyshime tek policia. 27-vjeēari Mana dyshohet se ka mundur qė tė blejė armėt nė tregun malazez dhe nga ana e policisė mendohet qė armėt ishin tė destinuara pėr shitje nė tregun vendas.
KULTURA
Artistėt italianė Massimo Quarta dhe Stefania Redaelli, nesėr japin koncert nė Teatrin e Operas dhe Baletit
Prelud nė hollin e madh tė operas kombėtare - Ja, kėtė vit ky institucion pėr herė tė parė organizon dhe shpall njė kalendar gjithėvjetor koncertesh, gjė qė dėshmon pėr organizimin e lartė dhe pėrditshmėrinė e gjykimit pėr operan, baletin, koncertet muzikore dhe publikun. Pėr publikun thashė?!... Kam rastin ta njoftoj se nga muaji prill do tė shfaqet nė Tiranė opera Carmen
Dhurata Hamzai
Ka ardhur ēasti qė tė ketė njė recital ndryshe, pėrgjatė njė koloriti spektakolar koncertesh tė shfaqura gjatė kėtij sezoni artistik nė Teatrin Kombėtar tė Operas dhe Baletit. Publiku elitar kryeqytetas pėrditė nė kėtė institucion gjen diēka tė shprehur e tė realizuar mė sė miri; Artistė qė gjejnė vetveten me njė mision tė caktuar protagonizmi. Balet, opera, koncerte tė muzikės sė dhomės, ekzekutime orkestrale dhe antologji retrospektive tė muzikologjisė shqiptare kanė gati pothuaj ēdo fundjave njė ftesė drejtuar publikut tė Tiranės. Salla modeste pason me njė koncert tjetėr duartrokitjesh. Pas ngritjes me ngazėllim nga poltronat, nė finale tė ēdo koncerti gjen nė hollin e madh tė operas kombėtare muzikantė, piktorė, poetė e shkrimtarė sė bashku me njė klas politikanėsh qė preferojnė artin, duke u takuar e kėmbyer komplimentat e radhės. Ata flasin pėr sukseset artistike dhe pėr kėnaqėsinė qė kanė marrė nga skena. Aty janė mjaft tė rinj pjesėmarrės nė sfidat e skenės sė artit klasik e atij bashkėkohor dhe nė kėtė opera vinė shpesh edhe miq tė largėt nga shkolla tė ndryshme muzikore tė Europės dhe artistė shqiptarė tė mėrguar atje. Vėrtetė ėshtė njė jetė tjetėr, qė kush e ka shijuar do tė besojė se dikush ka merita speciale pėr kėto suksese. Ja, kėtė vit ky institucion pėr herė tė parė organizon dhe shpall njė kalendar gjithėvjetor koncertesh, gjė qė dėshmon pėr organizimin e lartė dhe pėrditshmėrinė e gjykimit pėr operan, baletin, koncertet muzikore dhe publikun. Pėr publikun thashė?!... Kam rastin ta njoftoj se nga muaji prill do tė shfaqet nė Tiranė opera Carmen. Kjo premierė do tė jetė njė triumf i radhės; me tenor francezė e soprano shqiptare, me artistė spanjollė e shumė aktorė tė Teatrit Kombėtar tė Operas. Nuk ėshtė pak, sėrish njė vepėr e veēantė nė repertor, sėrish njė pasuri temash e emocionesh pėr tė njėjtin publik, vėrtetė modest, por kompakt, i pasur nė pėrvoja dhe eksperienca arti. Tek e fundit ėshtė njė publik si dėshiron tė jetė ai, qė kėrkon atė qė i shijon dhe asimilon me njė oreks kulturor individual. Pra, bėhet fjalė pėr atė publik qė digjet dėshirash pėr tė pasuruar botėn frymore dhe emocionale. Tė parit meritat i takojnė mjeshtrit Zhani Ciko, njė drejtor opere tepėr skrupuloz qė nė bashkėpunim me drejtoren artistike, sopranon Edit Mihali pėrgatisin nga java nė javė, nga sezoni nė sezon, audicione dhe stafe artistike pėr projektin e radhės. Gjithēka e menduar mirė, e kombinuar me baletin, ku njė detyrė e veēantė i ngarkohet baletmaestrit Agron Aliaj, qė nė ēdo skenė ka korrur vėrtet suksesin me balerinėt e tij. Pastaj vjen kombinimi i ngjyrave, i spektakleve, kostumeve, duke ruajtur sharmin dhe suksesin e padiskutueshėm tė njė plejade tė ndritur muzikantėsh, kėngėtarėsh e balerinėsh. Dirigjentėt, tenorėt, sopranot, instrumentistėt, primabalerinėt kanė njė vend tė veēantė nė zemrėn e atij publiku qė ngjit shkallėt e operas kombėtare. Kjo ėshtė pasqyra e jetės koncertore nė Teatrin e Operas dhe Baletit, e cila ka hedhur bazat e shėndosha prej katėr vitesh nė kėtė institucion. Ēfarė pritet kėto ditė? Jo mė larg, por nesėr mė 23 Mars, Teatri Kombėtar i Operas dhe Baletit, nė bashkėpunim me Institutin Italian tė Kulturės, organizon Serinė e Koncerteve tė Arta. Nė mbrėmjen e sė premtes, nė orėn 19.00, nė sallėn e TKOB, do ta ēelin siparin e kėtyre koncerteve dy artistė tė shquar italianė, violinisti Massimo Quarta dhe pianistja Stefania Redaelli. Nė pritje tė kėtyre artistėve, tė cilėt nesėr mbėrrijnė nė Tiranė, nė datėn 23 Mars, nė orėn 11.00 paradite do tė ketė njė master class.
Cilėt janė protagonistėt e parė tė recitalit
-Viloinisti Massimo Quarta ėshtė professor violine nė Konservatorin e Zvicrės italiane tė Luganos (Musikhochschule). Massimo Quarta interpreton me violinėn Antonio Stradivari Conte De Fontana tė vitit 1702, e cila i besohet me kėnaqėsi nga Fondacioni Pro Canale, nė Milano. Violinisti Quarta ėshtė fitues i shumė konkurseve muzikore. Ndėr shumė ēmime tė fituara ai nė vitin 1991 ka fituar Ēmimin e Parė nė Konkursin Ndėrkombėtar prestigjoz pėr Violine N. Paganini nė Genova. Ėshtė italiani i parė qė vleresohet me kėtė titull madhėshtor pas fitores sė Salvatore Accardo, nė vitin 1958. Suksesi i jashtėzakonshėm qė arriti nga ky vlerėsim i rėndėsishėm i krijoj mundėsinė tė prezantohet nė institucionet koncertore mė prestigjoze duke interpretuar nė Berlin (Philharmonie), Paris, Mynih tė Bavarisė, Frankfurt, Dyseldorf, Tokyo, Varshav, Moskė, Milano, Scala, Romė, Torino, etj. Shume shpejt duke u konsideruar si nje prej violinisteve me brilant te brezit te tij, Massimo Quarta, merr pjesė si i ftuar nė disa prej festivaleve mė tė mėdhenjė si Stresa, Napoli, Citta di Castello, Kuhmo, Bodensee, Kfar Blum, Berliner Festvvochen, Sarasota, Ravenna, Lione, Potsdam, Spoleto, Ljubjana, etj. Violinisti Quarta nė vitet e fundit i ka bashkangjitur gradualisht aktivitetit tė tij tė dendur si solist edhe atė tė dirigjentit tė orkestrės, duke bashkėpunuar rregullisht me orkestra tė Milanos, Padovės dhe tė Venetos, tė Bolzanos, me Orkestrėn pėr muzike dhome tė Akademisė se S. Cecilias, etj. Massimo Quarta aktualisht mbulon detyrėn e solistit dhe tė drejtuesit parėsor nė Orkestrėn dhe Institucionin Sinfonik tė Abruzzes dhe kohėt e fundit ėshtė emėruar Drejtor Artistik muzikor i Orkestrės sė Fondacionit I.C.O Tito Schipa tė Leēes. Massimo Quartes i janė dhėnė Ēmimi Ndėrkombėtar Foyer Des Artistes dhe Ēmimi Ndėrkombėtar Gino Tani pėr Artet e Spektaklit. Ai ėshtė i famshėm nė riparaqitjen e repertorit paganinian. Ka bėrė pėr vete publikun dhe ka gjetur mbėshtetje tė gjerė nga shtypi ndėrkombėtar, i cili ndėr tė tjera e ka cilėsuar si simbolin e elegancės. (American Record Guide). * * * -Stefania Redaelli, ėshtė e pranishme nė selitė muzikore mė tė rėndėsishme tė Europės dhe Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės: Boston Symphony Hall, Schauspielhaus tė Berlinit, VVigmore Hall tė Londrės, etj. Me origjinė nga Milano, nxėnėse e Ernesto Esposito, qė nė moshė tė rė Stefania bėhet fituese e shumė konkurseve dhe pa mbushur akoma 20 vjeē interpreton si soliste me Orkestrėn e qytetit tė saj. Me kalimin e kohės baza e interpretimit nė aktivitetin e saj thellohet gjithmonė e mė shumė nė pasionin e saj pėr muzikėn e dhomės, e shprehur si nė bashkėpunimet e shumta me Rocco Filippini, Salvatore Accardo dhe Massimo Quarta, ashtu dhe nė takimet e ndryshme koncertore nė rritje (ndėr tė cilėt pėrmendim atė me M.Rizzi, A.Meunier, C.Bartoli, P.Meyer, etj. Stefania Redaelli ka ekzekutuar, tė gjithė repertorin kryesor pėr violinė dhe piano dhe pėr violionēel dhe piano, dhe veē tė tjerash tė gjithė repertorin pėr muzike dhome tė Brahms. E perfeksionuar me Bruno Canino dhe Murray Perahia, dhe pėr muzikėn e dhomės me Paolo Borciani, Dario de Rosa dhe Norbert Brainin, ajo i dedikohet edhe shumė lėndėve nė mėsimdhenie: duke u bėrė asistente e Accardo dhe Filippini pranė Fondazione Stauffer te Cremonas, bashkėpunėtore nė master class te Raina Kabaivvanska, Franco Gulli dhe Yo-Yo Ma, profesoreshė pėr muzikė dhome nė Konservatorin e Vicenzas.
-"Fjala ėshtė shpesh pėr njerėz qė banojnė nė ndėrtesa fare tė thjeshta dhe moderne dhe qė dėshėrojnė tė realizojnė iluzionin e njė bote tjetėr, atė tė shekullit tė 18-tė." Por nė portofol duhet tė kesh disa qindra mijėra euro pėr tė arreduar nė kėtė mėnyrė ndėrtesat e thjeshta. Tregtia me artin nė Maastricht, megjithė admirimin pėr cilėsinė e jashtėzakonshme, ka nė vetvete edhe njė lloj dekadence
Panairi i 20-tė i artit nė Maastricht - Njė vizitė frymėmarrėse nė historinė e artit
Mes dekadencės dhe cilėsisė
Jochen Kürten
Buqeta e pėrvitshme e panaireve tė artit feston nė mars kulmin e saj nė Maastricht-in hollandez. Baseli konsiderohet si qendra e panaireve pėr artin e shekullit tė 20-tė. Londra ka fituar vendin e parė nė luftėn e ashpėr tė panaireve pėr artin mė tė ri. Por Maastricht-i ėshtė adresa e parė pėr mjeshtrit e vjetėr, pėr mjeshtėrinė fisnike tė artit dhe kohėt e fundit gjithnjė e mė shumė edhe pėr artin klasik modern. TEFAF (The Europian Fine Art Foundation) mbulon gjithė spektrin e historisė sė artit. Legjendare ėshtė edhe fama e Maastricht-it sa i takon cilėsisė sė veprave tė artit tė ekspozuara atje. Kush mund t'ia lejojė vetes tė frikėsojė vizitorėt potencialė? Panairi nė Maastricht sigurisht po! Me njė ēmim prej 55 eurosh pėr biletė organizatorėt kanė dashur tė shmangin paraprakisht "publikun e painteresuar". Kėrkohet mbetja nė njė rreth tė ngushtė. Pasi vitet e fundit nė hollet e panairit u dyndėn rreth 100.000 vizitorė kėtė vit organizatorėt donin tė ishin tė sigurtė: galeristėve, koleksionistėve tė pasur dhe drejtorėve tė muzeumeve nga e gjithė bota duhej t'u krijoheshin kushtet pėr tė zhvilluar nė qetėsi biznesin e tyre. Asrtrid Grittern shoqėron tė ftuarit nė panair: "Kemi tė bėjmė me njė panair shitjeje dhe vizitorėt vijnė nga e gjithė bota. Thuhet se aeroporti i Aachen-it ka kulmin e punės kėto kohė edhe sa i takon uljes sė avionėve privatė." Vepra arti nė vlerė prej njė miliardė dollarėsh ndodhen tė ekspozuara nė rreth 220 galeritė, vitin e kaluar u realizua njė xhiro prej gjysmė miliardi. Shifrat pėrcaktojnė edhe bisedat nė korridore dhe kabina, njė Renoir pėr 50 milionė ėshtė piktura mė e shtrenjtė kėtė vit. Manjati italian Silvio Berlusconi ka blerė qė nė hapje tė panairit 8 piktura tė ēmuara. Njė galeri njujorkeze ka shitur qysh ditėn e parė piktura nė vlerė prej 30 milionė eurosh. Por Maastricht-i garanton edhe cilėsi. Ajo ēka ofrohet kėtu mund tė shkojė edhe drejt nė muze. Klientėt e dinė kėtė. Dhe Maastricht-i ofron njė spektėr tejet tė gjerė. "Dallimi nga panairet e tjera mendoj se ėshtė shumė i qartė. Kėtu kemi para sė gjithėsh tė pėrfaqėsuara periudha tė tėra dhe jo vetėm njė segment: intervali nga pesė mijė vjet mė parė e deri nė fund tė shekullit tė 20-tė." Kėshtu shprehet Raimund Thomas, galerist nga Mynihu, i cili nuk pėrmend faktin qė kohėt e fundit nė panairin e Maastricht-it mund tė blihen edhe vepra tė artit konteporan. Ata qė preferojnė mjeshtrit e vjetėr duhet tė mėsohen me kėtė fakt tė ri thotė Nicole Gnesa nga galeria Daniel Blau: "Natyrisht ka edhe shumė skeptikė. Kėshtu p.sh. artisti ynė model kėtė vit ėshtė Jonathan Meese i cili me katėr skulptura dhe njė pikturė ėshtė shumė prezent nė stendėn tonė. Por njerėzit qė preferojnė njė art mė tė vjetėr e kanė tė vėshtirė ta vlerėsojnė atė. Megjithatė ata janė tė paktė." I kėtij mendimi ėshtė edhe galeristi Michael Beck nga Dyseldorfi firma e tė cilit ofron edhe art modern: "Qysh vitin e kaluar u dha njė farė sinjali se mjeshtrit e vjetėr i druhen disi modernes me kryeveprat e saj dhe ēmimet e saj tė larta. Mendoj se mėnyra se si po zhvillohet ky seksion ėshtė megjithatė sensacionale pėr panairin e Maastricht-it." Sensacional ėshtė edhe ambjenti nė Maastricht. Vizitori ecėn nė tapete tė trashė, tė butė pėrmes holleve, pėrgjatė galerive qė rrezatojnė shkėlqimin e dyqaneve ekskluzive. Herė pas herė mund tė ndeshėsh edhe muzikantė qė kujdesen pėr meloditė e pėrshtatshme dhe nėse tė merr uria nuk ofrohen sanduiēe dhe birrė si nė panaire tė tjera por midhje dhe shampanjė. Albrecht Neuhaus i cili ka njė biznes tė vogėl arti nė Würzburg pėr arktiketurė tė brendshme nė stilin e kėshtjellave e pėrshkruan me kėto fjalė klientelėn e tij: "Fjala ėshtė shpesh pėr njerėz qė banojnė nė ndėrtesa fare tė thjeshta dhe moderne dhe qė dėshėrojnė tė realizojnė iluzionin e njė bote tjetėr, atė tė shekullit tė 18-tė." Por nė portofol duhet tė kesh disa qindra mijėra euro pėr tė arreduar nė kėtė mėnyrė ndėrtesat e thjeshta. Tregtia me artin nė Maastricht, megjithė admirimin pėr cilėsinė e jashtėzakonshme, ka nė vetvete edhe njė lloj dekadence. Kjo tėrheq jo vetėm koleksionistėt dhe drejtorėt e muzeumeve: "Nė pėrgjithėsi mund tė thuhet se nė kohėrat e lulėzimit tė tregut tė artit ku flitet pėr xhiro ankandesh nė shuma disa milionėshe shtohet edhe aktiviteti i njė rrethi tė caktuar keqbėrėsish. Pėr kėtė arsye konstatohet qartė njė numėr nė rritje vjedhjesh tė veprave tė arit nė tė gjithė botėn." Kėshtu shprehet Stefan Horst Hemke, i cili flet pėr sponsorin kryesor tė panairit, shoqėrinė e sigurimeve Axa. Hemke thotė mė tė rėndėsishmen: aty ku derdhen para, ku realizohen xhiro disa milionėshe nė qendėr ėshtė biznesi, pastaj vjen arti.
SPORTI
Biletat Shqipėri-Slloveni shiten te 9-katėshet, pėr tė gjithė sportdashėsit e futbollit
Nisi shitja e biletave pėr Slloveninė, njė makinė SEAT nė short
Federata Shqiptare e Futbollit bėri tė ditur se, tė gjithė futbolldashėsit qė dėshirojnė tė ndjekin ndeshjen Shqipėri-Slloveni pėr eliminatoret EURO 2008, mė datė 24.03.2007, nė stadiumin "Loro Boriēi" nė Shkodėr kanė mundėsinė ti blejnė biletat pranė pikave tė shitjes nė pallatet 9-katėshe nė Tiranė. Ndėrkaq, FSHF-ja ka menduar qė me anė tė njė shorti tė dhurojė njė automjet sportiv "Seat Ibiza" me 0 kilometra pėr tifozerinė qė do tė jetė e pranishme nė stadium, me rastin e ndeshjes ndėrkombėtare pėr EURO 2008, Shqipėri-Slloveni ditėn e shtunė, datė 24.03.2007. Ēdokush qė do tė blejė biletėn e ndeshjes ėshtė automatikisht pjesėmarrės nė kėtė short, i cili do tė hidhet nė pushimin midis dy pjesėve tė ndeshjes. FSHF-ja ka bėrė tė mundur qė i gjithė publiku nė stadium tė kalojė momente tė gėzueshme, duke patur mundėsinė tė fitojė njė automjet sportiv. Me kėtė rast ftohen tė gjithė futbolldashėsit tė jenė tė pranishėm nė stadium, pėr tė mbėshtetur skuadrėn kombėtare, por kanė edhe mundėsinė tė bėhen fitues tė njė "Seat Ibiza". Presidenti i klubit Vllaznia, Fushaj, qė pret edhe tifozėt shqiptarė pėr skuadrėn kombėtare bėn sinjal qė tė gjithė tė jenė nė stadium, pėr tė mbėshtetur skuadrėn pėrfaqėsuese nė kėtė ndeshje dhe nė kėtė ballafaqim kaq tė rėndėsishėm: Gjithēka ėshtė gati. Prej kohėsh nė kėtė stadium ėshtė punuar me seriozitet dhe nė tė gjitha tribunat e stadiumit, nė ndenjėset plastike tė tė cilave, sipas porosisė sė lėnė nga FSHF-ja dhe UEFA janė shkruar numrat pėrkatės sipas biletave, ėshtė bėrė rrethimi sipas standardeve tė kėrkuara, ndėrkohė qė ėshtė plotėsuar edhe njė kėrkesė e kahershme pėr kėtė stadium, vėnia nė gatishmeri e tualeteve pėr shikuesit, tė cilat me parė nuk kanė funksionuar, madje, as nė tribunėn VIP. Ndėrkaq, diēka rezervon pėr tifozėt edhe zv/trajneri i skuadrės, Kovacic, teksa thotė pėr ta: Tifozeria shqiptare, ne pergjithesi, si ne te gjithe boten kerkon ne ēdo rast, fitoren dhe pikėrisht per kete, une mund ti them asaj qe te na mbeshtesė. mendoj se ajo do te na mbeshtese shume. Madje, mund tiu them atyre se kombetarja kuqezi do te justifikoje entuziazmin e tyre. Pėr kėtė jam i bindur. FSHF-ja dhe Porsche Albania do te nenshkruajne neser marreveshjen e sponsorizimit per nje automjet te tipit Audi A6 qe do te jete ne dispozicion te trajneretit te perfaqėsueses se ekipit kombetar te futbollit. Ceremonia e marreveshjes do te organizohet ne hotel Adriatik, ku eshte akomoduar ekipi kombetar. Perveē perfaqesuesve te kompanise Porsche Albania, te pranishem ne ceremoni do te jete presidenti i FSHF-se Armand Duka dhe ne mungese te trajnerit Otto Baric do te jete zevendesi i tij, Slavko Kovacic. Ceremonia zhvillohet diten e enjte, date 22.03.2007, ora 12:00. Ndėrkaq, nė lidhje me trajnerin Bariē, mėsohet se atij i ėshtė kėshilluar nga mjekėt dy javė pushim. Sipas mediave kroate, trajnerit te kombetares i eshte rekomanduar strikt pushim dy-javor, keshtu qe definitivisht zėvendėsi i tij do te udheheqė kombetaren drejt dy ndeshjeve te ardhshme. Ēdo paraqitje e tije ne Shqiperi, vetem se do te sjellė komplikime ne gjendjen e tij shendetesore, kane perfunduar mjeket qe ndjekin semundjen e Bariēit. Sa i perket listes se futbollisteve, sipas mediave kroate, i eshte besuar Federates se Futbolli te Shqiperise. Megjithatė, nuk mungojnė kontaktet e tij telefonike me vartėsit dhe ndihmėsit pėr tė qepur edhe njė formacion fitues pėr kėto dy takime edhe pse kundėrshtarėt janė tė vėshtirė. Ēmimet pėrkatėse sipas tribunave tė stadiumit janė: Tribuna kryesore: 1.500 lekė Tribuna pėr karshi: 1.000 lekė Tribuna anėsore: 500 lekė
Zv.trajnerėt, tė pėrqėndruar nė stėrvitjet e radhės pėr anti-Slloveninė Mbrojtja dhe mesfusha, dilemat e fundit
Ekipi ynė pėrfaqėsues ka vijuar ditėn e dytė tė pėrgatitjeve tė tij paradite nė stadiumin Besa. Nėn njė regjim e disiplinė pėr tu pasur zili, tė gjithė futbollistėt u stėrvitėm pėr mbi 60 minuta nėn drejtimin e dyshes Kovaēiē Duro. Nxehjen e ekipit, me ushtrime relaksuese, e realizoi trajneri Duro, ndėrsa kroati Kovaēiē, ndėrkohė vendoste mjetet didaktike nė vendet e planifikuara. Natyrisht, njėherėsh nuk ia ndante sytė grupit kuqezi, teksa kryente nxehjen me Duron. Pas 10 minutash nxehje, futbollistėt e kombėtares, tė ndarė nė dy ekipe, zhvilluan njė test kontrolli loje nė tė gjithė fushėn. Gjatė gjithė kohės qė luhej, zv.trajneri Kovaēiē, jo pak herė ndėrpriste aksionet, duke kėmbėngulur nė mbulimin e rreptė tė kundėrshtarit. Jo pak vėmendje, kroati i kushtoi edhe manovrės mbrojtėse, ku kėrkonte vazhdimisht qė mbrojtėsit tė pasonin nė mėnyrė diagonale tek mesfushorėt dhe jo tė qarkullonin topin nė vijė paralele. Kjo, ndoshta edhe pėr shkak tė mėsimeve tė sė kaluarės, kur mbrojtėsit tanė nė jo pak raste kanė gabuar. E gjithė esenca e stėrvitjes sė djeshme tė paradites konsistonte nė shpejtėsinė dhe zhdėrvjelltėsinė e manovrės sulmuese, ku njė rol parėsor kishte mesfusha me gjallėrinė dhe saktėsinė e mbulimeve tė kundėrshtarit nė ēdo sektor fushės. Njė tjetėr element qė ra nė sy gjatė seancės stėrvitore tė paradites ishte kėrkesa e vazhdueshme e zv.trajnerit kuqezi, Kovaēiē, qė futbollistėt e mesfushės, veēanėrisht tė mos qėndronin statikė, por tė ushtronin presion ndaj kundėrshtarit. Shpesh, gjatė gjithė seancės stėrvitore, ai ndėrpriste lojėn dhe kėrkonte me ngulm qė mesfushorėt tė ishin mė agresivė, kur kundėrshtari ishte nė zotėrim tė topit. E njėjta gjė vlente edhe pėr mbrojtėsit, nėse sllovenėt do tė pėrdornin tė njėjtėn armė. Kėshtu, trajneri kėrkonte vazhdimisht qė mbrojtėsit tė mos e mbanin topin pėr asnjė moment, por tė kėrkonin korridoret pėr mesfushorėt, nga ku duhet tė niste manovra jonė sulmuese. E gjithė kjo taktikė e Kovaēiēit tė krijonte pėrshtypjen se ekipi do tė luante kryesisht nė lojė ofensive, pėr tė synuar fitoren. Kombėtarja shqiptare ka nė dispozicion pėr kėto dy sfida kėta lojtarė: Portierė: Arjan Beqaj (Anarthosis, Qipro), Enea Koliqi (Iraklis, Greqi), Isli Hidi (Tirana, Shqipėri) Mbrojtės: Armend Dallku (Vorska, Ukrainė), Elvin Beqiri (Metalurgh (Ukrainė), Blerim Rrustemi (Mynshegladbah, Gjermani), Nevil Dede (Tirana, Shqipėri), Erjon Xhafa (Dinamo, Shqipėri), Arjan Pisha (Tirana, Shqipėri), Mesfushorė: Debatik Curri (Vorska, Ukrainė), Lorik Canaj (Marsejė, Shqipėri), Ervin Bulku (Tirana, Shqipėri), Altin Haxhi (Ergotelis, Greqi), Altin Lala (Hanover, Gjermani), Jahmir Hyka (Olimpiakos, Greqi), Klodian Duro (Tirana, Shqipėri), Devi Muka (Tirana, Shqipėri) Sulmues: Xhevair Sukaj (Vllaznia, Shqipėri), Alban Bushi (Apollon, Greqi), Edmond Kapllani (Karlsruher, Gjermani), Erjon Bogdani (Kievo, Itali), Hamdi Salihi (Ried, Austri), Besart Berisha (Hamburg, Gjermani)
Aperture faqe 22 me foto
PRAGNDESHJA/ Pėr trajnerin Slloven, Shqipėria ėshtė si kundėrshtarėt e tjerė
Matjazh Kek: Nuk spekulloj pėr rezultatin
Trajneri i kombėtares sė Sllovenisė nė futboll, Matjazh Kek, ka shprehur disa mendime pėr futbollistėt qė do tė udhėheqė nė Shkodėr mė 24 mars. Nėpėrmjet lidhjes telefonike, ai ka folur pėr ndeshjen kundėr Shqipėrisė dhe dallimin ndėrmjet kombėtares aktuale sllovene dhe asaj qė para disa vitesh arriti tė jetė pjesėmarrėse edhe nė Kampionatin Europian dhe atė Botėror. Gjithashtu, ish-trajneri i Mariborit ka folur edhe pėr shoqėrinė e tij me futbollistėt shqiptarė, qė kanė kaluar nė kėtė klub, si Bozgo, Ēipi, Kollari, Dragusha, Muinishi etj. Kek, 45-vjeēar, ėshtė vetėm trajneri i pestė i kombėtares sė Sllovenisė, pas pavarėsimit tė kėtij vendi mė 1991-shin. Cilat janė parashikimet tuaja pėr takimin e 24 marsit me Shqipėrinė? Mendoj se kombėtaret, nė pėrgjithėsi i kanė synimet e njėjta dhe kėto janė lojėrat e mira, mbledhja e sa mė shumė pikėve dhe krijimi i njė loje identifikuese, ku do tė dallohej karakteri i lojtarėve. Prandaj, nuk ka ndonjė qėllim tė posaēėm pėr ndeshjen me Shqipėrinė, tė cilėn e shikoj si tė gjitha sfidat e tjera nė grupin tonė kualifikues. Do tė shkojmė nė Shkodėr me njė ekip tė ri, prandaj nuk dua tė flas shumė pėr rezultatin. Media sportive sllovene ka paralajmėruar se do ta sulmoni Shqipėrinė me tre sulmues... Ndoshta janė pak e shumė kėto fjalė taktike qė janė shkruar edhe nė media. Nuk kam shumė qejf tė flas pėr kundėrshtarin, mė shumė dėshiroj tė merrem me ekipin tim, pasi ka mjaft pėr tė rregulluar. Pra, nuk kam shumė kohė tė merrem me Shqipėrinė. Sa e njihni kombėtaren e Shqipėrisė? Kombėtarja shqiptare pėrbėhet nga futbollistė me eksperiencė dhe mjaft prej tyre janė lojtarė tė rėndėsishėm edhe nė skuadrat ku luajnė. Gjithashtu, ata udhėhiqen nga njė trajner i respektuar dhe me shumė eksperiencė, si Oto Bariē. Kemi mjaft informacion, sidomos pėr ndeshjet e tyre tė fundit. Kemi pasur edhe disa kaseta nė dispozicion, kėshtu qė mendoj se jemi mjaft mirė tė pėrgatitur nė kėtė drejtim. Cili ėshtė dallimi mes Sllovenisė sė sotme dhe asaj tė kohės sė Katanecit, kur ekipi luajti nė Kampionatin Europian dhe nė atė Botėror? Ekipi aktual ėshtė nė fazėn e ndėrrimit tė gjeneratės. Sllovenia ėshtė njė vend i vogėl dhe sigurisht i duhet kohė pėr suksese tė reja nė futboll. Ajo qė arriti Kataneci me bashkėlojtarėt e tij ėshtė shumė e madhe dhe do kohė pėr tu pėrsėritur. Aktualisht, ėshtė njė ekip i ri, qė kėrkon tė imponohet, kėrkon kohė pėr ti dėshmuar mundėsitė e veta, por qė ėshtė shumė i motivuar dhe pozitiv nė aspektin e lojės. Lista e sllovenėve Portierė: Jasmin Handanovic (Koper), Samir Handanovic (Rimini) Mbrojtės: Bostjan Cesar (Olympique Marseille), Fabijan Cipot (Maribor), Suad Filekovic (Krila Sovjetov Samara), Branko Ilic (Domzale), Bojan Jokic (Gorica), Matej Mavric (TuS Koblenz), Mitja Moerec (Sturm Graz) Mesfushorė: Nastja Ceh (Himki), Andrej Komac (Djurgardens IF), Robert Koren (WBA), Goran Sukalo (TuS Koblenz), Dare Vrsic (Zilina), Luka Zinko (Domzale), Anton Zlogar (Anorthosis Famagusta) Sulmues: Valter Birsa (Sochaux), Sebastjan Cimerotic (Domzale), Klemen Lavric (MSV Duisburg), Ermin Rakovic (Domzale)
BULLGARIA Berbatov: Me Shqipėrinė, mjafton edhe 1-0 Lojtari me i njohur i kombetares bullgare, Dimitar Berbatov, i cili luan nė Angl me Tottenham Hotspur ka dhėnė njė intervistė nė mediat bullgare pėr ndeshjet e fundmarsit. Berbatov, gjatė intervistės ka dhėnė edhe mendimin e tij pėr ndeshjen me Shqipėrinė, qė do tė luhet nė Sofje, mė 28 mars 2007. Pėr ndeshjen me Shqipėrinė, sulmuesi i Totemhemit, thekson: Nuk eshte e thene se shume emra te njohur bejne nje kolektiv. Megjithate, dihet se shqiptaret kane nje skuader shume te forte. Jam shume i sigurte qe ndeshja nuk do te jete aspak e lehte. Nuk duhet te hutohemi dhe te presim se do marrim rezultate si 4-0 apo 5-0. Kjo s`ka per te ndodhur. Per ne eshte e rendesishme fitorja, prandaj dhe duhet te jemi shume te kenaqur me nje rezultat 1-0. Ky do tė mjaftonte dhe do tė ishte i kėnaqshėm. Lista e bullgarėve kundėr Shqipėrisė: Portierė: D.Ivankov (Kajzerispor), G.Petkov (Levski). Mbrojtės: E.Topuzakov (Levski), I.Tomashiē (Levski), L.Vagner (Levski), V.Iliev (CSKA), A.Tunēev (CSKA), P.Zanec (Liteks), R.Kishishev (Lids Junajtid). Mesfushorė: S.Petrov (Aston Vila), G.Peev (Amkar), B.Georgiev (Crvena Zvezda), Ē.Jankov (Hanover 96), M.Hristov (Volfsburg), D.Telkiski (Levski), H.Jovov (Levski), Z.Lazarov (Ercejespor). Sulmues: S.Todorov (Portsmuth), V.Bojinov (Juventus), D.Berbatov (Totenhem), Z.Jankoviē (Dalein).
Ndeshjet dhe rezultatet e deritanishme Bjellorusi-Shqipėri 2-2 Luksemburg-Holandė 0-1 Rumani-Bullgari 2-2 Shqipėri-Rumani 0-2 Bullgari-Slloveni 3-0 Holandė-Bjellorusi 3-0 Rumani-Bjellorusi 3-1 Slloveni-Luksemburg 2-0 Bullgari-Holandė 1-1 Bjellorusi-Slloveni 4-2 Luksemburg-Bullgari 0-1 Holandė-Shqipėri 2-1
Ndeshjet e pazhvilluara akoma 24/03/2007 Luksemburg-Bjellorusi Shqipėri-Slloveni Holandė-Rumani 28/03/2007 Slloveni-Holandė Bullgari-Shqipėri Rumani-Luksemburg 02/06/2007 Shqipėri-Luksemburg Bjellorusi-Bullgari Slloveni-Rumani 06/06/2007 Luksemburg-Shqipėri Bullgari-Bjellorusi Rumani-Slloveni 08/09/2007 Bjellorusi-Rumani Holandė-Bullgari Luksemburg-Slloveni 12/09/2007 Slloveni-Bjellorusi Bullgari-Luksemburg Shqipėri-Holandė 13/10/2007 Rumani-Holandė Bjellorusi-Luksemburg Slloveni-Shqipėri 17/10/2007 Luksemburg-Rumani Hollandė-Slloveni Shqipėri-Bulgari 17/11/2007 Bullgari-Rumani Shqipėri-Bjellorusi Holandė-Luksemburg 21/11/2007 Bjellorusi-Holandė Rumani-Shqipėri Slloveni-Bullgari Klasifikimi ne Grupi G Holandė 4 3 1 0 7 2 10 Bullgari 4 2 2 0 7 3 8 Rumani 3 2 1 0 7 3 7 Bjellorusi 4 1 1 2 7 10 4 Slloveni 3 1 0 2 4 7 3 Shqipėri 3 0 1 2 3 6 1 Luksemburg 3 0 0 3 0 4 0 -
EURO 2008-RUMANIA "Mision i pamundur" i Rumanisė pėrballė Holandės Rumuni Laszlo Bölöni, ish-trajner i AS Monaco, e vlereson si "mision te pamundur" perballjen e Rumanise me Holanden, te shtunen ne Roterdam, per eliminatoret e Euro 2008 (grupi G). "Eshte nje mision i pamundur", - theksoi Bölöni te merkuren per gazeten Evenimentul Zilei, duke shtuar se, perballe holandezeve "favorite", futbollistet rumune kane "te drejten te shpresojne". "Holanda do te fitoje grupin eliminator. Ne te tilla kushte, lufta per vendin e dyte eshte shume e rendesishme per ne", - vazhdoi ish-seleksioneri rumun (2000-01). Per rumunet do te mungojne mbrojtesit Cristian Chivu e Gabriel Tamas, nderkohe qe seleksioneri Victor Piturca, ka patur nje fatkeqesi familjare (i ka vdekur i ati). Me 7 pike, Rumania mban aktualisht vendin e 3-te ne grupin G, pas Bullgarise me 8 pike dhe Holandes me 10 pike, nderkohe qe me pas vijne Bjellorusia me 4 pike, Sllovenia me 3, Shqiperia me 1 dhe Luksemburgu me 0 pike.
BOKS Krasniqi: Tani dua shiritin e kampionit botėror Pas prashtrimit tė pyetjeve tė fundit, pėrfundimit tė fotografimeve dhe dhėnieve tė autogrameve te fundit, Luan Krasniqi, mbase mund tė pushonte. Nga ngarkesa e ditėve tė shkuara, boksieri i kategorisė sė rėndė nga Rottweili, u lirua paksa. Ishte kjo njė fitore tejet e rėndėsishme, tė cilėn, tė shtunėn, e fitoi ndaj Brian Mintos. Unė sot jam pėrqėndruar nė siguri. Kjo ishte mė e rėndėsishmja. Pas njėmbėdhjetė muajsh pushimi, u gjenda sėrish nė ring, sėrish nė luftėn sportive, - u shpreh Krasniqi. Mėse 8,1 milionė shikues, kuotė kjo nga mė tė mirat qė regjistroi ZDF, deshėn tė shohin Krasniqin pas pushimit tė tij tė gjatė, nė boskim kundėr Brian Mintos, i cili kohė mė parė e ngadhnjeu Axel Schulzin. Shpėrblim pėr fitoren e tij ishte titulli i mė tė mirit nė boksin interkontinental nė WBO. Kjo mundėsoi po ashtu tė parashikohet, kah fundi i viti 2007, njė luftė pėr titullin e kampionit botėror. Parakusht ėshtė qė tė kalohet edhe pengesa nė luftėn me njėrin nga dhjetėshja mė e mirė e boksit, nė verėn e kėtij viti. Sikur tė varej kjo nga Luani, kundėrshtari do tė ishte pėrcaktuar qė tani: Mė me dėshire do tė doja tė takohem me Lamon Brewster. Por, unė boksoj edhe kundėr secilit qė mė mundėson luftėn pėr titull. Kryesore ėshtė qė unė tė kem edhe njė rast. Luan Krasniqi, ndihet i gatshėm pėr detyrėn e ardhshme: Secilit qė kritikon do ti rekomandoja tė ndeshet me Brian. Ai ėshtė njė njeri i fortė. Me siguri qė do tė ishte dashur qė disa ēėshtje ti bėja mė ndryshe. Por kjo pėr njė K.o tė parakohshėm ishte e panevojshme. Unė mė parė kam thėnė, nė mėnyrė tejet tė qartė se, luftėn do ta bėj hap pas hapi dhe kjo ndodhi kėshtu. Kundėrshtarin e tij, Krasniqi nuk e nėnēmoi: Ēka do tė ndodhte sikur kundėr tij tė shkoja nė mėnyrė tė hapur pėr ti krijuar mundėsinė tė mė qėllojė? Unė do tė isha kėshtu i ligu i nacionit dhe sikur pas meēit me Brewster, tė gjithė do tė mė thoshin: Pse nuk po bokson me mė siguri? Pas luftės sė tij, Krasniqi ėshtė parasėgjithash mėse i lumtur pėr faktin se ai, pushimin e obligueshėm e tejkaloi mė sė miri dhe se sėrish kursin e ka pėrqėndruar nė qėllimin e vetėm: Ta sjell shiritin e Kampionit Botėror nė Gjermani.
RRETHE
Qė prej dy ditėsh, shkollės i ėshtė vėnė kyēi Prindėrit, protestė kundėr mėsuesve tė shthurur
Ajo ēka i ka detyruar 150 banorėt e fshatit Xhyrrė tė ndėrmarrin protestėn brenda oborrit tė shkollės kanė qenė gjestet e turpshme qė manifestojnė mėsimdhėnėsit
LIBRAZHD-Qė prej dy ditėsh, banorėt e fshatit Xhyrė, tė rrethit tė Librazhdit i kanė vėnė kyēin shkollės, duke mos lejuar fėmijėt e tyre tė vijojnė mėsimet. Ajo ēka i ka detyruar 150 fshatarėt tė ndėrmarrin kėtė forėm proteste brenda oborrit tė shkollės kanė qenė gjestet e turpshme qė manifestojnė mėsimdhėnėsit. Pasi kanė kyēur dyert e shkollės dhe duke mbajtur ēelėsat nė xhep, 150 banorėt e fshatit, pėr dy ditė me radhė kanė vazhduar tė protestojnė ndaj sjelljes sė turpshme tė disa mėsuesve tė kėsaj shkolle nė sy tė nxėnėsve. Kėrkesa e tyre ka qenė kolektive, bile edhe e shkruar nė formėn e njė peticioni qė i ėshtė drejtuar tė gjitha institucioneve tė pushtetit vendor, nė rreth dhe nė prefekturėn e Elbasanit. Peticioni me mbi 100 firma ka udhėtuar edhe drejt Ministrisė sė Arsimit dhe Shkencės, pasi nuk janė plotėsuar kėrkesat e tyre nga organet arsimore vendore. Fshatarėt janė ankuar pėr sjelljen e njė grupi mėsuesish, qė ka cėnuar rėndė figurėn morale tė mėsimdhėnsit, si dhe kanė ndikuar negativisht nė edukimin e afro 300 nxėnėsve tė kėsaj shkolle. Midisa radhėve tė kėtij peticioni, ata citojnė me erma, mėsuesit qė deklamojnė skena dashurie nė anekset e shkollės, nė sy tė fėmijėve, gjer tek pijet alkoolike qė pėrdorin nė orarin e mėsimit, dehjen e tyre etj. Aq tė tepruara kanė qenė kėto gjeste sa i ka detyruar fėmijėt tė ankohet drejtpėrdrejt tek prindėrit e tyre. Gjithmonė sipas peticionit, ėshtė kėrkuar shkarkimi nga detyra si drejtues shkolle i Qazim Alliut, largimi nga detyra i mėsuesit e Edmond Kurti, Arben Koxhaj si dhe i mėsueses Z. P, pėr figura jo tė mirė para nxėnėsve nė tė gjitha aspektet. Nė letrėn e tyre tė shkruar fshatēe, jepen nė detaje skenat idilike tė mėsuesve, mė njėri-tjetrin, por vetėm tre prej tyre e kanė mbushur kupėn dhe qė duhet tė largohen sa mė parė. Njė kėrkesė e tillė ėshtė bėrė qė nė janarin e kėtij viti, por organet kompetente edhe pse kanė bėrė ndonjė ndėrrim drejtori kanė zvarritur procedurat e marrjes sė masave pėr kėtė kolektiv mėsuesish, qė nė mėnyrė masive akuzohen edhe pėr dispilinė tė ulėt shkollore, pėr braktisje mėsimi dhe indiferncė tė theksuar nė procesin mėsimor-edukativ nė shkollė. Sipas kryetarit tė fshatit, Arif Popja, bashkėfshatarėt e tij kanė tė drejtė, sepse mėsuesit pėr tė cilėt ata kanė kėrkuar me emėr pėr tu shkarkuar nuk janė tė denjė tė qėndrojnė mė nė kėtė shkollė, pasi kanė degraduar figurėn e mėsuesit dhe kanė bėrė qė tė skuqen faqet e nxėnėsve me veprimet jomorale qė ndėrmarin nė sy tė tyre. I pyetur pėr kėtė problem, vetė kreu i drejtorisė arsimore tė rrethit tė Librazhdit, Flori Haxhiaj, ka deklaruar se, kėrkesa pėr zėvendėsimin e drejtorit tė shkollės, Qazim Alliu, ėshtė pėrmbushur me kohė, duke vendosur nė vend tė tij Arben Koxhajn dhe sėrish ky i fundit ėshtė zėvendėsuar me Ilir Hoxhėn. Ndėrsa, nė lidhje mė dy mėsuesit e tjerė, tė cilėsuar si tė padėshiruar nga fshati, Edmond Kurti dhe mėsuesen Z. P, pėr tė parin ėshtė marrė vendimi pėr pushimin e tij, por nuk i ėshtė komunikuar, ndėrsa mėsueses i ėshtė dhėnė paralajmėrim pėr shkarkim. Me kėto masa, ndoshta gjysmake, zor se protestuesit do tė dorėzojnė ēelėsat e shkollės apo do tė shuajnė protestėn e tyre edhe nė ditėn e sotme. SUELA AZEMI
Moti i keq bllokon peshkarexhat
VLORĖ-Dhjetėra peshkarexha qė e kryejnė aktivitetin e tyre nė qytetin e Vlorės janė ankoruar prej dy ditėsh nė kalatat e portit tė ri, nė kushet e njė moti tė keq. Sipas kapitenerisė, gjatė ditės sė djeshme, forca e detit arriti nė 7 ballė, kurse shpejtėsia e erės nė rreth 30 metra/sek. Pėr shkak tė kėtyre kushteve tė pafavorshme tė motit, peshkatarėve u ėshtė kėrkuar qė tė bllokojnė aktivitetin nė pritje tė pėrmirėsimit tė kushteve atmosferike. "Edhe gjatė ditės sė sotme, moti nuk ka qenė i pėrshtatshėm pėr aktivitetin e peshkimit", -sqaroi punonjėsi i kapitenerisė sė portit tė Vlorės, Pėrparim Gega. Sipas tij, deti dje kishte njė forcė prej 2 ballėsh brenda gjirit tė Vlorės dhe shpejtėsia e erės llogaritej nė limitet e shpejtėsisė 7metra/sek. Puna nė portin e Vlorės u bllokua njė ditė mė parė, pėr shkak tė njė stuhie qė pėrfshihu kėtė port. Asnjė anije nuk u lejua tė dilte nė radė, me qėllim shmangien e ndonjė pėrplasjeje tė mundshme me kalatat.
Konstituohen kėshillat e rinj
GJIROKASTER-Rreth 60 pėr qind e kėshillave tė rinj bashkiakė dhe komunave nė qarkun e Gjirokastrės, dalė nga zgjedhjet vendore tė 18 shkurtit, tashmė janė konstituuar, ndėrkohė qė ky proces parashikohet tė pėrfundojė brenda kėtij muaji. Sekretarja e prefekturės sė qarkut tė Gjirokastrės, Mimoza Ēomo, tha se, ligji parashikon konstituimin e kėshillave bashkiake dhe komunare deri 20 ditė pas shpalljes sė mandatit nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve. "Deri tani tė gjitha komunat dhe bashkitė e qarkut tė Gjirokastrės janė konstituar brenda afatave ligjore, nė mbėshtetje tė ligjit 8652 'Pėr organizimin dhe funksionimin e qeverisjes vendore', por edhe nė mbėshtetje tė njė kujtese tė dalė nga Ministria e Brendshme", - tha mė tej Ēomo. Sipas saj, procesi i konstituimit ka pėrfunduar nė 60 pėr qind tė komunave dhe bashkive nė rang qarku dhe brenda kėtij muaji, ky proces do tė pėrfundojė plotėsisht. Ajo bėri tė ditur se, gjatė ditės sė sotme do tė realizohet procesi i konstituimit tė kėshillave bashkiake dhe komunave nė bashkinė e Pėrmetit dhe Libohovės si dhe nė komunat Antigone (Gjirokastėr) dhe Ēarēovė (Pėrmet). Prefektura e Gjirokastrės numėron 32 njėsi vendore, 6 prej tė cilave janė bashki.
Adoleshenti godet me thikė 29-vjeēarin
SHKODĖR- Njė grindje pėr arsye banale ndėrmjet njė 29-vjeēari dhe njė adoleshenti ka pėrfunduar me plagosjen e tė parit me thikė. Sipas burimeve zyrtare tė policisė sė Shkodrės, ngjarja ka ndodhur dje paradite rreth orės 11.10, nė lagjen Ndoc Mazi tė qytetit tė Shkodrės. Pikėrisht nė kėtė zonė ėshtė plagosur me armė tė ftohtė, thikė, shtetasi Agim Dedendreaj, 29 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Grude e Re tė rrethit Shkodėr. Menjėherė pas aksidentit, personi i plagosur ėshtė shtruar nė spitalin rajonal tė Shkodrės, ku edhe mėsohet ta ketė kaluar rrezikun pėr jetėn. Nga kryerja e veprimeve tė para hetimore nga policia kriminale e Shkodrės, rezultoi qė ngjarja ka ndodhur pėr motive tė dobėta, ndėrkohė qė forcat e policisė po punojnė pėr kapjen e autorit tė krimit, 16-vjeēarin F. K, lindur nė fshatin Dragoē dhe banues nė lagjen Daniel Matlia, tė qytetit tė Shkodrės. A. LAGRETA
KOMENTE
Serbėt dhe shqiptarėt kritikojnė grupin koordinues
Nikolla Llaziē nė Bujanovc Grupi koordinues i Beogradit pėr Serbinė jugore ballafaqohet me kritika tė shumta nga serbėt dhe shqiptarėt, tė cilėt pohojnė se paaftėsia e kėtij institucioni ka rrezikuar reformat e pėrpiluara nė vitin 2000. Varfėria e skajshme dhe pėrkeqėsimi i marrėdhėnieve ndėrmjet shqiptarėve dhe serbėve, janė vetėm disa nga problemet, me tė cilat ballafaqohet ky rajon. Nė fakt, kritikat ndaj mosveprimit tė grupit koordinues, janė njė ndėr gjėrat e pakta qė i bashkon grupet etnike. Dushan Janjiē, drejtor i Forumit pėr Marrėdhėnie Etnike nė Beograd, thotė se qeveria nuk ka strategji tė qartė pėr ta nisur zhvillimin nė kėtė rajon, sepse autoritetet tėrė vėmendjen e kanė pėrqendruar nė Kosovė. Prioritet i parė duhet tė jetė rivlerėsimi deri mė tani i arritjeve nė Serbinė jugore, gjė qė udhėheqėsia serbe nuk ka patur iniciativė nė kėtė aspekt, - tha Janjiē pėr Ballkan Insajt. Ai e pranoi se autoritetet kanė ndėrmarrė veprime pėr ta zhvilluar infrastrukturėn e rajonit, por pohon se kėto iniciativa nuk mjaftojnė. Qeveria e re duhet ta ndryshojė politikėn e saj, ndaj Serbisė jugore, - tha Janjiē. Nė vitin 2000 ėshtė themeluar institucioni koordinues, pasi paramilitarėt shqiptarė filluan njė rebelim tė armatosur nė rajonin qė ndan Serbinė nga Kosova. Nė vitin 2001, konflikti pėrfundoi pas njė marrėveshjeje tė arritur nga NATO. Deri nė vitin 2005-sė, agjencia kryesisht ėshtė marrė me ēėshtje tė sigurisė, edhe pse gjatė udhėheqjes sė Nebojsha Qoviēit, kjo agjenci gjithashtu u mor me ēėshtje tė ekonomisė, kulturės dhe tė sportit. Nė mars tė vitit 2005-sė, personeli i agjencisė u ndėrrua dhe zyrtarėt e rinj u pėrqendruan nė inkurajimin e politikanėve shqiptarė qė ti bashkangjiten jetės politike. Gjashtė muaj mė pas, Rasim Ljajiē, ministėr i Serbisė pėr tė Drejtat e Njeriut dhe tė Pakicave, mori udhėheqėsinė nga Qoviēi. Vetėm disa muaj mė vonė, nė verėn e vitit 2006-tė, Lajiēi tentoi tė jep dorėheqjen, por shumė shpejt e ndėrroi mendjen. Janjiē beson se gjatė vitit tė fundit ky institucion koordinues ka dėshtuar nė pėrmbushjen e detyrave primare, si dhe ti zbatojė reformat e premtuara, ekonomike dhe politike, me synim tė integrimit mė tė shpejtė tė shqiptarėve vendorė nė shoqėri. Elita politike e Serbisė ėshtė duke e pėrdorur rajonin pėr interesa dhe konflikte tė vogla, politike, - tha ai. Si rezultat i kėsaj, shumė serbė ndihen tė injoruar nga Beogradi dhe grupi ynė, koordinues ėshtė pėrgjegjės pėr kėtė. Janjiē kujtoi se Qoviē dhe Ljajiē nuk kanė gėzuar mbėshtetjen e kryeministrit tė Serbisė, Vojisllav Koshtunicės, pėr shkak tė problemeve qė nuk kanė tė bėjnė me Serbinė jugore. Qoviē dha dorėheqje, sepse refuzoi ta mbėshtesė ligjin pėr Industrinė e Naftės, derisa Ljajiē ofroi dorėheqjen e tij, kur Koshtunica ofroi mbėshtetje pėr njė parti politike, rivale nė Sanxhak [rajonin e Ljajiēit], - tha Janjiē. Ai kėrkoi qė qeveria tė krijojė njė ekip tė ri tė ekspertėve nga fusha tė ndryshme, duke filluar nga ekonomia e deri te kultura. Janjiē tha se duhet tė pėrshpejtohen pėrparimet nė integrimin e shqiptarėve. Nė zgjedhjet e 21 janarit mori pjesė njė koalicion i dy partive shqiptare tė rajonit, Partia pėr Veprim Demokratik dhe Bashkimi Demokratik, ku fitoi njė vend nė parlamentin e Serbisė. Kjo konsiderohet si njė dėshmi e pėrparimit politik, pas shumė viteve tė bojkotimit tė zgjedhjeve serbe nga partitė shqiptare tė rajonit. Megjithatė, politikanėt vendorė, shqiptarė pohojnė se procesi i integrimit, pėr tė cilin grupi koordinues ėshtė pėrgjegjės, ėshtė duke ecur shumė ngadalė. Dy, nga tri komunat nė Serbinė jugore: Bujanovci dhe Presheva, janė tė banuara kryesisht nga shqiptarėt, ku liderėt vendorė pohojnė se nė institucionet shtetėrore, shqiptarėt ende nuk janė tė pėrfaqėsuar sa duhet. Grupi koordinues nuk ėshtė duke zbatuar planin dhe programin e tij, posaēėrisht pjesėn qė ka tė bėjė me integrimin e shqiptarėve, - tha Shaip Kamberi, zyrtar i PVD-sė dhe kryesues i zyrės pėr tė drejtat e njeriut nė Bujanovc. Shumica e shqiptarėve nė rajon ndihen tė frustruar dhe tė mashtruar, - tha ai. Programi i grupit koordinues thotė se shqiptarėt duhet tė integrohen nė poste sa mė shpejt qė ėshtė e mundur, por qeveria e tanishme nuk ka treguar gatishmėri pėr tė vepruar, - tha Kamberi pėr Ballkan Insajt. Sa i pėrket fushave tė posaēme, ai tha se shqiptarėt nuk janė tė pėrfaqėsuar sa duhet nė polici, sistemin e gjyqėsisė, shėrbimet doganore dhe nė shumė institucione tė tjera, pėrkundėr faktit se nė Bujanovc dhe Preshevė, ata pėrbėjnė shumicėn. Kamberi shpreson se situata do tė pėrmirėsohet dhe se grupi koordinues do tė fillojė ta kryej punėn e tij, pasi parlamenti i ri, me njė pėrfaqėsues shqiptar, do tė fillojė tė mbajė seanca tė rregullta. Serbėt vendorė gjithashtu janė tė pakėnaqur me grupin koordinues. Goran Taskoviē, kryetar i Partisė Demokratike nė Bujanovc, tha se nė vend qė autoritetet tė krijojnė vende tė reja pune, ata kanė harxhuar kot tė holla nė projekte tė infrastrukturės. Ne duhet ta pėrmirėsojmė infrastrukturėn, - pranoi ai. Por shumė njerėz ende janė tė papunėsuar dhe kjo varfėri ėshtė duke shkaktuar probleme tė tjera. Papunėsia nė Bujanovc, me njė popullatė prej 50,000 banorė, ėshtė rreth 35 pėr qind, qė ėshtė numėr shumė mė i lartė se mesatarja nė Serbi. Situata nė Preshevė ėshtė edhe mė keq. Anėtarėt e grupit koordinues pohojnė se shumė kritika janė tė pabazuara dhe se kritikėt harrojnė sesa ndihma shtetėrore kanė hyrė nė kėtė rajon, qė nga viti 2001. Ata pohojnė se qeveria dhe donatorėt e jashtėm, nė tri komuna: Bujanovc, Preshevė dhe Medvegje, kanė investuar rreth 50 milionė euro. Sima Gazikaloviē, pėrfaqėsues i grupit koordinues nė Bujanovc, tha se ky grup i ka pėrmbushur tė gjitha obligimet kryesore ndaj tė tri komunave, duke shtuar se arritja e tyre me e madhe ėshtė vendosja e paqes nė rajon. Ėshtė e gabuar pėrshtypja se grupi koordinues nuk po e kryen punėn e tij, sepse situata kėtu ėshtė stabėl, - tha ai. Ne jemi duke i pėrmbushur obligimet tona, posaēėrisht obligimet financiare ndaj komunave. Liderėt politikė, vendorė duhet tė fillojnė ti zgjidhin problemet e tyre pa ne. Gazikaloviē tha se pakėnaqėsitė shqiptare rreth ritmit tė integrimit janė njė tregim i kahmotshėm dhe i pabazė. Njė person pa diplomė nuk mund tė bėhet gjykatės apo shef i policisė, - tha ai. Shqiptarėve tė shkolluar iu kemi ofruar pozita, nė pėrputhje me shkollimin e tyre. Njė nga zėvendėskryetarėt e grupit koordinues, Dushan Spasojeviē, ishte mė i gatshėm tė pranojė se nuk janė pėrmbushur tė gjitha obligimet. Por ai tha se kjo ka ndodhur pėr shumė arsye. Rrethanat politike nė Serbi, kryesisht bashkėpunimi me tribunalin e Hagės dhe problemi i Kosovės, e kanė vėnė problemin e Serbisė jugore nė rend tė dytė, - tha ai. Spasojeviē tha se rritja e pjesėmarrjes shqiptare nė procesin politik ėshtė shenja mė e mirė e integrimit mė tė mirė tė tyre nė shoqėri, dhe se qeveria ka bėrė gjithēka qė ka mundur qė ta pėrmirėsojė situatėn ekonomike. Pėr Serbinė, pėr shkak tė pozitės gjeografike, ky rajon ėshtė shumė i rėndėsishėm, - tha ai. Tani, pasi infrastruktura ėshtė pėrmirėsuar, synimi ynė, i ardhshėm, strategjik ėshtė zhvillimi ekonomik.
Shqiptarėt i kthehen procesit politik
Ivica Stepanoviē nė Preshevė
Pas gati njė dekade tė bojkotimit tė institucioneve serbe, shqiptarėt nė Serbinė jugore, mė nė fund kanė njė pėrfaqėsues tė zgjedhur, i cili do tė marrė pjesė nė parlamentin e Serbisė. Gjatė zgjedhjeve parlamentare tė 21 janarit, Koalicioni i Luginės sė Preshevės fitoi vota tė mjaftueshme pėr tė zgjedhur njė deputet nė asamblenė 250 anėtarėshe nė Beograd. Me pėrjashtim tė seancės inauguruese, parlamenti ende nuk ka filluar punėn, pasi ende janė duke vazhduar bisedimet intensive mbi krijimin e qeverisė sė re dhe emėrimin e kryetarit tė parlamentit. Nė Serbi, qė nga viti 1998-tė, shqiptarėt e rajonit kanė bojkotuar zgjedhjet parlamentare, me qėllim tė protestimit ndaj kushtit, qė pėr tė fituar njė vend nė parlament, ata duhet tė kalojnė minimumin e pesė pėrqindėshit. Nė pamundėsi tė mbledhjes sė votave tė mjaftueshme, u ankuan se atyre procesi demokratik nuk iu ofron asgjė. Ata ndėrruan mendjen pas zbatimit tė amendamentit tė ligjit zgjedhor tė Serbisė, i cili pėr pakicat garantoi njė numėr tė vendeve dhe uli minimumin e votave qė partitė minoritare duhet tė mbledhin pėr tė hyrė nė parlament. Qė kur politika shumėpartiake u kthye nė Serbi, nė fillim tė viteve tė 90-tė, shqiptarėt nė Serbinė jugore kanė marrė pjesė vetėm nė dy zgjedhje lokale. Partitė politike, shqiptare nė rajon krijuan lidhje tė ngushta me partitė shqiptare tė Kosovės, nė kohėn kur regjimi i Sllobodan Millosheviēit bėri shumė pak pėr ti integruar pakicat etnike tė Serbisė nė rrjedhat politike tė vendit. Koalicioni i Luginės sė Preshevės, i cili pėrbėhet nga Partia pėr Veprim Demokratik, PVD, e udhėhequr nga Riza Halimi dhe Bashkimi Demokratik i Luginės, BDL, i udhėhequr nga Skėnder Destani, nė zgjedhjet e 21 janarit, paraqitėn 10 kandidatė. Programi i koalicionit pėrqendrohet nė masat e sigurisė, duke filluar me demilitarizimin e rajonit dhe tėrheqjen e forcave tė sigurisė. Pėr kėtė pjesė tė varfėr tė Serbisė, ata gjithashtu kėrkojnė zhvillim mė tė shpejtė, ekonomik, si dhe decentralizim, i cili institucioneve lokale, vendimmarrėse nė luginėn e Preshevės do ti ofronte mė shumė kompetenca. Koalicioni kėrkoi qė rajonit ti lejohet tė krijojė lidhje speciale me Kosovėn nė fushėn e kulturės, arsimit dhe nė fushat e tjera me interes tė ndėrsjellė. Pėr tė marrė pjesė nė qeverinė e re tė Beogradit, liderėt e koalicionit kanė treguar vullnet dhe kanė kėrkuar rol nė Ministrinė e Kulturės, Shėndetėsisė dhe tė Arsimit si dhe nė Ministrinė pėr Zhvillim Rajonal, e cila pritet tė formohet sė shpejti. Halimi, i cili udhėheq koalicionin si dhe PVD-nė, thotė se grupi do tė mbėshtesė ēdo qeveri, e cila ėshtė pro evropiane dhe qė udhėhiqet nga Partia Demokratike, DS. Pas takimit me presidentin e Serbisė, Boris Tadiē, i cili ėshtė kryetar i DS, Halimi e pėrshkroi kėtė takim si njė mundėsi tė mirė pėr ta njohur presidentin Tadiē me tė gjitha problemet, me tė cilat ballafaqohen shqiptarėt nė Serbinė jugore. Halimi tha se shqiptarėt do tė jenė konstruktivė nė parlament dhe bashkėpunues nė zgjidhjen e problemeve tė rajonit, si dhe nė synimet pėr ta stabilizuar situatėn nė tėrė vendin. Ai kėrkoi nga partitė e bllokut tė ashtuquajtur demokratik qė ta mbėshtesin DS-nė dhe ta pėrjashtojnė mundėsinė e qeverisjes me socialistėt e Millosheviēit dhe nacionalistėt ekstremė, radikalėt. Bashkėsia ndėrkombėtare ka pėrshėndetur kthimin e partive shqiptare nė jetėn politike, serbe. Hans Ola Urstad, kryesues i misionit tė OSBE-sė nė Serbi, pėrshėndeti kėtė vendim, kėtė e bėri gjithashtu edhe ambasadori britanik, Stephen Wordsworth. Ėshtė me rėndėsi qė shqiptarėt tė jenė tė pėrfaqėsuar nė Beograd, - tha Wordsworth. Megjithatė, vendimi i Halimit pėr tė marrė pjesė nė zgjedhjet e janarit ishte mjaft kontrovers dhe dy partitė shqiptare nė Serbinė jugore i bojkotuan kėto zgjedhje. Nė zyrėn e OSBE-sė nė Bujanovc, nė dhjetor, u takuan katėr partitė shqiptare dhe nėnshkruan njė marrėveshje pėr tė marrė pjesė nė zgjedhjet e janarit. Por, nė fund tė dhjetorit, kryetari i Partisė pėr Pėrparim Demokratik, Jonuz Musliu dhe kryetari i Partisė Demokratike Shqiptare, Ragmi Mustafa, anuluan nėnshkrimet e tyre, pasi pohuan se votuesit e tyre i detyruan ata tė marrin kėtė vendim. Ata thanė se bojkoti do tė ushtrojė presion mbi Beogradin pėr tė bėrė mė shumė nė integrimin e shqiptarėve tė Serbisė jugore nė institucionet politike, si dhe ta demilitarizojė rajonin. Sekretari i Partisė Demokratike Shqiptare, Mitat Shaqipi, tha se partia e tij ka marrė vendim tė drejtė. Njė kontingjent i madh i xhandarmėrisė serbe nė rajon ėshtė njė barrė e rėndė nė kraharorin e popullatės dhe njė arsye e vlefshme pėr bojkotim tė zgjedhjeve, - tha ai. Anėtarėt e partisė thanė se vendorėt nuk kanė harruar vuajtjet e tyre dhe se Serbia nuk ėshtė treguar e gatshme pėr ti zgjidhur problemet, me tė cilat ballafaqohet pakica shqiptare. Megjithatė, presidenti i BDL-sė dhe kandidati i dytė nė Koalicionin e Luginės sė Preshevės, i akuzoi kėto parti se po pėrdorin taktika populiste. Destani i akuzoi ata pėr injorimin e ligjit ndėrkombėtar dhe i quajti mashtrime premtimet e tyre pėr ta krijuar njė union tė Serbisė Jugore me Kosovėn. Ndryshimi i kufijve nė tė ardhmen nuk do tė varet as nga shqiptarėt e as nga serbėt, - tha ai. Kjo do tė varet nga bashkėsia ndėrkombėtare, sepse ne jemi shumė tė vegjėl pėr tė rikrijuar kufij tė ri, duhet tė jemi tė vetėdijshėm pėr kėtė. Destani tha se prania e njė deputeti shqiptar nė parlament ėshtė njė hap i rėndėsishėm pėr shqiptarėt. Shqiptarėt e luginės sė Preshevės janė bėrė pjesė konstruktive e shoqėrisė, - pohoi ai. Ne tani po marrim pjesė nė institucione dhe pėrmes tyre do tė insistojmė nė pėrmbushjen e tė drejtave tona. Destani tha se problemi qėndron nė faktin se, Beogradi, nė fakt, nuk ėshtė i vetėdijshėm se ēka po ndodh nė Serbinė jugore. Deputeti i vetėm serb nė asamblenė komunale tė Preshevės, Vlastimir Jovanoviē, tha se ėshtė mirė qė tani shqiptarėt janė tė pėrfaqėsuar nė parlamentin e Serbisė. Pėrfaqėsuesi shqiptar duhet tė bashkėpunojė me qeverinė, por qeveria e ardhshme, gjithashtu duhet tė jetė e hapur pėr ta pranuar kėtė pėrfaqėsues si njė partner, - tha Jovanoviē. Nė Serbinė jugore, ndryshimet nė skenėn politike kanė ndodhur nė momentin kur e ardhmja e Kosovės gjendet nė udhėkryq. Plani pėr Kosovėn, i pėrpiluar nga i dėrguari i posaēėm i KB-sė, Marti Ahtisari, pėr kėtė territor parasheh vetėqeverisje, krahas krijimit tė kushteve specifike qė do tė garantonin sigurinė e pakicave joshqiptare nė Kosovė. Kėto masa pėrfshijnė pėrfaqėsimin e tyre nė qeverinė e Kosovės, nė gjyqėsi, parlament dhe nė vetėqeverisje lokale. Riza Halimi tha se ai pret qė bashkėsia ndėrkombėtare tė vazhdojė tė ofrojė garanci pėr stabilitetin e Kosovės dhe tė parandalojė zgjerimin e konfliktit pėrtej kufijve, nė rast tė pėrplasjeve brenda Kosovės. Lugina e Preshevės ėshtė shumė afėr Kosovės, - tha Halimi. Pasojat e problemeve nė Kosovė, gjithmonė vėrehen kėtu , - tha ai.
SOCIALE
Sipas njė studimi tė ISKSH-sė, numri i personave tė siguruar ėshtė ende i ulėt
Hana: Reforma nė parėsor, efekte pozitive
Drejtoresha e ISKSH-sė shprehet se, tarifat pėr tė pasiguruarit janė ende nė diskutim dhe se, sė shpejti, do to ketė njė propozim tė ri nė Kėshillin e Ministrave pėr miratim
Drejtoresha e Institutit tė Sigurimeve tė Kujdesit Shėndetėsor, Elvana Hana, tha ditėn e djeshme nė poliklinikėn nr 8 se, ndryshimet e reformės shėndetėsore nė shėrbimin parėsor kanė filluar tė japin efekt. Sipas saj, ka akoma njė numėr shumė tė ulėt tė personave tė siguruar. Hana u shpreh se, tarifat pėr tė pasiguruarit janė ende nė diskutim dhe se, sė shpejti, do to ketė njė propozim tė ri nė Kėshillin e Ministrave pėr miratim. Ka mendime qė p.sh vizita pėr tė pasiguruarit tė bėhet 400 lekė tė reja nga 200 qė ėshtė aktualisht, por janė ende mendime, pasi akoma nuk ėshtė vendosur, - tha Hana. Sipas saj, vetė qendrat kanė filluar tė pėrdorin tė ardhurat e tyre pa pengesa, duke treguar si njė shembull tė mirė poliklinikėn nr 8. Shndėrrimi nė pak kohė i konsultores sė gruas dhe fėmijės nga njė qendėr e mbyllur, pėr shkak tė mungesės sė kushteve minimale, nė njė qendėr normale vizitash, tregon efikasitetin qė sjell decentralizimi qė ne kemi aplikuar me reformėn nė shėrbimin shėndetėsor parėsor, - u shpreh drejtoresha e Institutit tė Sigurimeve tė Kujdesit Shėndetėsor, Elvana Hana. Qendrat Pėr tė parė situatėn nė tė cilėn ndodhen qendrat e shėrbimit shėndetėsor, ISKSH-ja ka kryer njė studim, duke matur disa tregues pėr qendrat shėndetėsore nė tė gjithė vendin pėr vitin 2006. Drejtoresha e ISKSH-sė pohoi se, janė matur 4 indikatorė tė cilėt janė: numri i vizitave, numri i recetave me rimbursim, numri i personave tė vizitar pėr herė tė parė dhe numri i referimeve nga mjeku i pėrgjithshėm tek ai specialist. Ndėrkohė, nė bazė tė krahasimit tė numrit tė pacientėve qė ka ēdo poliklinikė rezultoi qė ka diferenca si ndėrmjet numrit tė pacientėve nė qendrat shėndetėsore nė qytet-fshat, po ashtu edhe midis vetė qendrave shėndetėsore. Diferencat e niveleve midis QSH-ve tė qytetit dhe fshatit apo dhe midis vetė QSH-ve tė qytetit shpjegohen edhe me afėrsinė qė ato kanė me shėrbimin e specializuar, - shtoi drejtoresha e ISKSH-sė. Nga krahasimi i PVHP (Person i Vizituar pėr Herė tė Parė brenda njė viti kalendarik) me popullatat respektive rezulton se, mjeku i familjes nė rajonin e Tiranės kontakton brenda njė viti mesatarisht nga 0.4 (QSH Zall Bastar dhe QSH Paskuqan) deri nė 7.5 (QSH Sauk) % tė banorėve qė ata mbulojnė me shėrbim shėndetėsor. Ky nivel ėshtė shumė i ulėt kundrejt faktit qė nė kuadėr tė reformės ėshtė kėrkuar qė mjeku i familjes tė kontaktojė brenda vitit deri nė 60 % tė banorėve qė mbulon, me qėllim qė popullatės ti ofrohet njė shėrbim shėndetėsor si nė sasi, ashtu dhe nė cilėsi. Masat Mjekėt tė cilėt do tė kalojnė mesataren e vizitave tė vendosura nė bazė tė reformės do tė pėrfitojnė 10% shtesė nė pagėn e tyre. Sipas drejtorėsh sė ISKSH-sė, nėse kjo mesatare arrihet pėr 3 muaj radhazi, mjekėt do tė pėrfitojnė edhe bonus prej 5%. Drejtoresha e ISKSH-sė, duke e vėnė theksin nė numrin e ulėt tė personave tė vizituar pėr herė tė parė theksoi se, ne presim rritjen e numrit tė personave qė vizitohen pėr herė tė parė dhe pėr kėtė do tė kenė interes vetė mjekėt, pasi ky ėshtė njė prej indikatorėve qė do tė kėrkohet pėr performacėn. Sipas Hanės, po ashtu, nga tė dhėnat rezulton se, pothuaj pėr ēdo vizitė te mjeku, lėshohet njė recetė, ndėrkohė qė raporti nuk duhet tė jetė i tillė dhe kjo tregon hipermedikalizimin qė sigurisht nuk ėshtė i mirė pėr vetė pacientėt. Alketa Alia
BOX ISKSH-ja ka matur 4 indikatorė tė cilėt janė: nr. i vizitave, nr. i recetave me rimbursim, nr. i personave tė vizitar pėr herė tė parė dhe nr. i referimeve nga mjeku i pėrgjithshėm tek ai specialist
Tė dhėna krahasimore pėr Tiranėn
1. Nga analizimi i treguesit pėr numrin mesatar tė vizitave/ditė pėr njė mjek tė pėrgjithshėm (MP) pėr vitin 2006 rezulton qė treguesi mė i ulėt pėr qytetin e Tiranės ėshtė nė Poliklinika Nr. 6 me 11.3 viz/ditė dhe mė i larti ėshtė nė Poliklinikėn Nr. 9 dhe atė Nr 8 me mbi 15 viz/ditė. Ndėrsa, pėr fshatin, treguesi mė i ulėt ėshtė nė Qendrėn Shėndetėsore (QSH) Dajt dhe Pezė me 3.2 viz/ditė dhe mė i larti nė QSH Sauk, me 12.3 viz/ditė. 2. Duke parė pėrqindjen qė zėnė referimet tek specialisti kundrejt numrit total tė vizitave vjetore pėr 2006-ėn rezulton qė pėr qytetin, niveli i kėtij treguesi varion nga 6.6 % nė QSH 5 (poliklinika 5), nė 16.5 % nė QSH 9 dhe QSH 1. Ndėrsa, pėr fshatin varion nga 5 % nė QSH Zall Bastar, nė 23.9 % nė QSH Berxull. Diferencat e niveleve midis QSH tė qytetit dhe fshatit apo dhe midis vetė QSH-ve tė qytetit shpjegohen edhe me afersinė qė ato kanė me shėrbimin e specializuar. 3. Duke iu referuar raportit tė treguesit tė recetave me rimbursim ndaj numrit tė vizitave vihet re qė nė qytet MP lėshon mesatarisht 0.8 receta nė njė vizitė nė QSH 10, 6, 4 dhe 1 recetė pėr vizitė nė QSH 2, 3. Ndėrsa, pėr fshatin, vihet re qė MP lėshon mesatarisht 0.6 receta nė njė vizitė nė QSH Shėngjergj, Baldushk, Petrelė dhe 0.9 receta pėr njė vizitė nė QSH K.Kamėz, Prezė. 4. Nga krahasimi i PVHP (Person i Vizituar pėr Herė tė Pare brenda njė viti kalendarik) me popullatat respektive rezulton se, mjeku i familjes nė rajonin e Tiranės kontakton brenda njė viti, mesatarisht nga 0.4 (QSH Zall Bastar dhe QSH Paskuqan) deri nė 7.5 % (QSH Sauk) tė banoreve qė ata mbulojnė me shėrbim shėndetėsor. Ky nivel ėshtė shumė i ulėt kundrejt faktit qė nė kuadėr tė reformės ėshtė kėrkuar qė mjeku i familjes tė kontaktojė brenda vitit deri nė 60% tė banoreve qė mbulon, me qėllim qė popullatės ti ofrohet njė shėrbim shėndetėsor si nė sasi, ashtu dhe nė cilėsi.
BOX Ndėrsa, sa i takon rretheve, nė Berat p. sh nr. i vizitave nė ditė ka njė mesatare 9.3, ndėrkohė qė nė Dibėr, ky numėr ėshtė 6.8. Pra, treguesit nė rrethe janė akoma mė tė ulėt. Nivelet e ulėta tė treguesve tė mėsipėrm kanė ardhur si rezultat i disa faktorėve:
1. Mungesa e saktėsisė nė raportim nga ana e mjekėve. 2. Mungesa e interesit nga ana e mjekėve tė familjes pėr tė njohur mė mirė situatėn shėndetėsore tė popullatės qė ata mbulojnė. 3. Pagesat e ISKSH-sė pėr mjekėt e pėrgjithshėm kanė qenė tė mbėshtetura vetėm mbi numrin e banorėve, gjė e cila nuk i ka stimuluar kėta mjekė pėr njohjen e saktė tė kėsaj situate.
BOX Faktorėt e niveleve tė ulėta tė treguesve:
- Mungesa e saktėsisė nė raportim nga ana e mjekėve. - Mungesa e interesit nga ana e mjekėve tė familjes, pėr tė njohur me mirė situatėn shėndetėsore tė popullatės qė ata mbulojnė. - Pagesat e ISKSH-sė pėr mjekėt e pėrgjithshėm kanė qenė tė mbėshtetura vetėm mbi numrin e banorėve, gjė e cila nuk i ka stimuluar kėta mjekė pėr njohjen e saktė tė kėsaj situate.
Ndoka: Profesioni jo mjek, nuk mė pengon tė pėrballem me sfidat nė shėndetėsi
Zėvendėskryeministri, Gazmend Oketa, prezantoi ditėn e djeshme nė Ministrinė e Shėndetėsisė para stafit tė tij titullarin e ri Nard Ndoka, tė cilit i garantoi mbėshtetje maksimale pėr reformat nė fushėn e shėndetėsisė. Kreu i PDK-sė dhe njėkohėsisht ministri i Shėndetėsisė, Ndoka, pasi e falenderoi zv/kryeministrin pėr prezencėn e tij komentoi hezitimin e hasur publikisht pėr shkak tė profesionit jo mjek, duke u shprehur se kjo nuk do tė jetė absolutisht pengesė pėr zbatimin e strategjisė nė fushėn e shėndetėsisė. Ėshtė gjykuar qė pozicioni i ministrit tė Shėndetėsisė tė jetė njė funksion politik, pra njė profesion qė vjen jo nga radhėt e mjekėsisė. Kuptohet qė ėshtė diēka e re, thyhet njė tabu nė kėtė ministri, por jo pėr vendet e tjera. Do tė jetė njė eksperiencė, besoj pozitive pėr tė gjithė ne, - u shpreh ai. Ndoka e konsideroi kėtė eksperiencė tė saponisur si sfidėn e tij personale pėr tė pėrcjellė me sukses stafetėn e sapomarrė nga ish-ministri Cikuli, qė ai e vlerėsoi si njė ndėr miqtė e tij tė vjetėr dhe njė ndėr bashkėpunėtorėt e rinj nė rrugėn e saponisur. Nė mbyllje tė mesazhit tė parė drejtuar stafit tė ministrisė, ministri iu uroi punė tė mbarė tė gjithėve nė realizimin me sukses tė sfidės drejt sė ardhmes.
MBUMK ndalon mishin e pulės nga Hungaria, pėr shkak tė rrezikut tė H5N1
Paluka: Pulat hungareze, me grip
Nė bazė tė kontrolleve tė ushtruara nga MBUMK-ja janė konstatuar regjistrime tė kompanive importuese nga njė qark nė tjetrin, duke ndryshuar emrat e pėrfaqėsisė dhe emrat e kompanive
Shqipėria nuk do tė lejojė mė importimin e mishit tė pulės tė ardhur nga Hungaria, pėr shkak tė shfqjes sė gripit tė shpendėve, ndaj edhe sasia e mishit qė ishte bėrė gati pėr tu hedhur nė tregun tonė ėshė kthyer sėrish nė vendin e origjinės. Sipas Ministrisė sė Bujqėsisė, Ushqimit dhe Mbrojtjes sė Konsumatorit, tė gjitha firmat tė cilat e importojnė produktin e tyre nė Shqipėri duhet qė tu pėrshtaten ligjeve nė fuqi tė shtetit shqiptar. Nė bazė tė kontrolleve tė ushtruara janė konstatuar regjistrime tė kompanive importuese nga njė qark nė tjetrin, duke ndryshuar emrat e pėrfaqėsisė dhe emrat e kompanive. Njė pjesė e kėtyre kompanive kanė patur shkelje tė ligjit pėr vitin 2006, duke bėrė importe nga shtete tė prekura nga sėmundjet zoonotike dhe ndaj tė cilave janė marrė masa administrative. Sipas drejtoreshės, Valbona Paluka, kompanitė tė cilat zhvillojnė aktivitetin e tyre nė fusha tė rėndėsishme pėr shėndetin e konsumatorėve duhet qė tė zbatojnė me pėrpikmėri ligjet shqiptare dhe tu nėnshtrohen inspektimeve sanitaro-vetrinare pėr importin e produkteve shtazore para fillimit tė aktivitetit importues, tu nėnshtrohen rregullave ndėrkombėtare tė importit nga zona tė lejuara si tė pastra nga sėmundjet zoonotike, zona tė cilat i pėrksin vetėm OIE (Organizata Ndėrkombėtare e Shėndetit tė Kafshėve) dhe jo OBSH-sė dhe organizma tė tjerė, tė cilat kanė vlerėn e tyre tė madhe pėr fushat qė ato mbulojnė si shėndeti parėsor etj. Vazhdojmė tė jemi konseguentė nė rritjen e shkallės sė kontrollit tė sigurisė ushqimore pėr produktet shtazore, qofshin kėto tė prodhuara nė vend apo tė importit, duke pėrmbushur misionin tonė tė rėndėsishėm pėr mbrojtjen e shėndetit tė konsumatorit. Ndėr tė tjera, ajo shtoi se, Ministria e Bujqėsisė, Ushqimit dhe Mbrojtjes sė Konsumatorit do tė jetė gjithmonė nė mbėshtetje tė biznesit shqiptar, pėr tė lehtėsuar kryerjen e procedurave qė kėrkon legjislacioni, por se i qėndrojnė faktit se nuk do tė mbėshtesin importuesit, tė cilėt i ofrojnė konsumatorit produkte tė dėmshme pėr shėndetin e tyre. Vazhdojmė tė jemi konseguentė nė rritjen e shkallės sė kontrollit tė sigurisė ushqimore pėr produktet shtazore, qofshin kėto tė prodhuara nė vend apo tė importit, duke pėrmbushur misionin tonė tė rėndėsishėm pėr mbrojtjen e shėndetit tė konsumatorit, - shtoi drejtoresha, Valbona Paluka. Alketa Alia
Ministria greke e Rendit iu jep leje emigrantėve pėr Pashkėt
Emigrantėt duhet tė kthehen pėrpara datės 25 prill
Ministria e Rendit nė Greqi ka bėrė tė mundur qė, shtetasit e vendeve tė treta jashtė BE-sė, mes tė cilave hyn edhe Shqipėria, tė lejohen qė tė kalojnė kufirin shtetėror me Greqinė pėrgjatė datave 25 mars deri nė 25 prill tė kėtij viti dhe tė kthehen nė Greqi si nė rastin kur kanė lejen e qėndrimit nė fuqi, ashtu edhe kur ajo ka mbaruar. Gjithashtu, Ministria greke e Rendit ka njoftuar se, emigrantėt qė kanė bėrė aplikimin pėr tė rinovuar lejet e tyre tė qėndrimit apo punėsimit do tė vlerėsohen tė ligjshėm deri nė momentin qė autoritetet mė tė larta dhe pėrkatėse tė vendosin pėr kėrkesėn e tyre. Kėtu bėjnė pjesė edhe ata emigrantė qė kanė kėkuar lejen e qėndrimit pėr herė tė parė pėr arsye, bashkim familjar, punėsimi apo studimi edhe pse deri mė sot nuk e kanė marrė lejen e kėrkuar. Tė gjithė kėta emigrantė, sipas Ministrisė sė Mbrojtjes, kanė tė drejtė qė tė rikthehen nė Greqi deri nė 25 prill tė kėtij viti.
BOX Rastet kur mund tė kthehen 1. Nėnshtetas shqiptarė qė iu ka mbaruar leja e qėndrimit 2. Pasaportė e vlefshme 3. Leje qėndrimi, e cila ka mbaruar 4. Vėrtetim se kanė dorėzuar dukumentet pėr dhėnien e lejes sė punėsimit ose qėndrimit para pėrfundimit tė tyre
Shtetas shqiptarė qė kanė aplikuar pėr herė tė parė pėr leje qėndrimi: 1. Pasaportė tė vlefshme 2. Vėrtetim se kanė dorėzuar dokumentacionin e plotė (ngjyrė blu) pėr dhėnien e lejes sė qėndrimit sipas urdhrit tė mėsipėrm.
Pėr arsye tė bashkimit familjar, punėsimit dhe studimit: 1. Pasaportė e vlefshme. 2. Tė vizės sė hyrjes qė morėn nė fillim pėr arsye tė bashkimit familjar, punėsimit apo studimit. 3. Vėrtetim se kanė dorėzuar dokumentacionin pėr dhėnien e lejes fillestare tė qėndrimit, pėr bashkim familjar, pėr punėsim apo pėr arsye studimi.
Homogjenėt qė kanė praktikuar pėr leje qėndrimi dhe letėrnjoftimin e posaēėm tė homogjenit: 1. Pasaportė tė vlefshme 2. Vėrtetim se kanė dorėzuar dokumentet pėr dhėnien e lejes sė qėndrimit dhe letėrnjoftimit tė posaēėm tė homogjenėve.
Universiteti i Shkodrės, outsourcing pėr mensėn e studentėve
MASH: 57 mijė euro pėr mensat e studentėve
Shoqėria Anonime e Trajtimit tė Studentėve Shkodėr, pas dhėnies sė miratimit nga Ministria e Arsimit ka marrė me qira ambientet e mensės dhe kuzhinėn ku shėrbehet pėr ushqimin e studentėve tė Universitetit Luigj Gurakuqi nė kėtė qytet. Sipas MASH-it, kėto tė ardhura shtesė do tė investohen nga shoqėria pėr rinovimin e pajisjeve nė fjetoret e studentėve, rikonstruksionin e ambienteve tė pėrbashkėta si dhe rritjen e cilėsisė sė shėrbimit ndaj studentėve dhe parashikohet qė kėto tė ardhura tė jenė nė masėn 7.2 milionė lekė nė vit ose 57 mijė Euro. Sipas njė llogaritje tė bėrė nga Drejtoria Ekonomike e MASH-it, dhėnia me qira e kuzhinės dhe ambienteve tė shėrbimit pėr punonjėsit e Shoqėrive Anonime tė Trajtimit tė Studentėve nė Shkodėr ka disa avantazhe ekonomike siē janė: ulja e shpenzimeve pėr pagat e punonjėsve tė kuzhinės dhe tė shėrbimit tė mensės plus sigurimet shoqėrore tė tyre, ulja e shpenzimeve pėr energjinė elektrike qė pėrdorej nė guzhinė dhe ambienteve tė mensės, ulja e shpenzimeve pėr ujė tė pijshėm, ulja e shpenzimeve pėr blerje tė ushqimeve pėr gatim, ulja e shpenzimeve pėr blerje pajisjesh, materialesh, enėve tė guzhinės dhe materialeve tė mensės, ulja e shpenzimeve pėr materiale pastrimi e detergjentė tė ndryshėm si dhe tė ardhurat vjetore plus pėr shoqėrinė, qė pėrfitohen nga dhėnia me qira e sipėrfaqes, sepse janė rreth 630-700 mijė lekė nė vit. Nisur nga ky rast, Ministria e Arsimit dhe Shkencės po shqyrton mundėsinė qė ky shėrbim, pra dhėnia me qira e ambienteve (outsourcing) tė mensave, tė ofrohet edhe nė tė gjitha shoqėritė e tjera tė Trajtimit tė Studentėve. Sipas MASH-it, nga kjo masė, ndėrmarrjet e Trajtimit tė Studentėve do tė kishin efekte pozitive financiare, pa harruar dhe efektet pozitive sociale pėr jetėn e studentėve.
Policia e Shtetit: 6 268 makina tė sekuestruara dėrgohen nė rezervat e shtetit
Policia e Shtetit ka njoftuar ditėn e djeshme se, miratimi i Udhėzimit nga Ministria e Brendshme mbi procedurat e ndalimit, sekuestrimit dhe konfiskimit tė mjeteve pėr kundravajtje administrative ka filluar tė lehtėsojė ambientet e komisariateve tė policisė nga mjetet e bllokuara. Gjithashtu, ky udhėzim, sipas Policisė sė Shtetit, po ndihmon mė mirė nė goditjen e kundravajtjeve dhe trafiqeve tė mjeteve motorike. Nė kėtė udhėzim, shpjegoi Policia e Shtetit, janė pėrcaktuar modalitetet dhe procedurat e brendshme tė policisė pėr vlerėsimin e mjeteve tė sekuestruara dhe tė konfiskuara, mėnyra e vlerėsimit tė gjendjes sė tyre dhe dėrgimi i tyre me dokumenatcionin pėrkatės pranė rezervave tė shtetit me destinacion pėrdorimin e mėtejshėm, shkatėrrimin dhe shitjen si skrap. Nė ēastin e miratimit tė tij, sqaroi Policia e Shtetit, nė tė gjithė pikat e bllokimit tė mjeteve pranė komisariateve tė policisė ndodheshin mbi 6 268 mjete dhe 938 motomjete tė bllokuara nė afate kohore tė ndryshme. Policia e Shtetit rendit ndėr arsyet e bllokimit tė kėtyre mjeteve: pėr verifikime, pėr prova materiale, mangėsi nė dokumentacion, kur rezultojnė tė braktisura, etj. Mėsohet se, nė rreth 15% tė rasteve, mjetet janė tė bllokuara, sepse me to janė kryer aksidente automobilistike, duke i mbajtur fillimisht si provė materiale, ndėrsa mė pas, pėr mungesė tė dokumentacionit, pronarėt nuk janė paraqitur pėr t'i tėrhequr. Ndėrkohė, nga vėzhgimet nė terren, Shėrbimi i Policisė Rrugore vėren se, vazhdon tė ketė nė qarkullim njė numėr tė madh automjetesh, me targa regjistrimi tė huaja qė u kanė kaluar tė gjitha afatet e qėndrimit nė vendin tonė, qė pėrdorin targa apo dokumente tė falsifikuara etj.
RRETHE
Arrestohet njėri prej shoqėruesve qė do tė pėrfitonte 700-2000 euro
Bllokohet grupi me 22 klandestinė, 9 gra, 4 fėmijė
GJIROKASTĖR- Efektivat e policisė kanė bllokuar nė orėt e vona tė ditės sė djeshme kalimin ilegal drejt Greqisė tė 22 shtetasve shqiptarė, mes tė cilėve 9 gra dhe 4 fėmijė tė moshės 1-4 vjeē, ndėrsa ka vėnė nė pranga njė prej shoqėruesve tė tyre qė do tė pėrfitonin 700-2000 euro nga klandestinėt. Klandestinėt nga Elbasani, Kuēova, Fieri, Lezha dhe Berati ishin duke udhėtuar drejt kufirit me Greqinė, me dy automjete tip furgon, drejtuesi i njėrit prej tė cilėve arriti tė largohej, duke pėrfituar nga errėsira. Policia ka mundur tė arrestojė 19-vjeēarin Fiqiri Kaso, lindur dhe banues nė lagjen "11 Janari" tė qytetit tė Gjirokastrės, i dėnuar mė parė pėr vjedhje, i cili drejtonte automjetin tip "Volkswagen", me targė DAH-LP 125. Zėdhėnėsi i shtypi nė drejtorinė e policisė sė qarkut tė Gjirokastrės, tha tė mėrkurėn se, 19-vjeēari Kaso, u arrestua nė flagrancė, rreth orės 20:30 tė ditės sė djeshme, nga specialistėt e zyrės rajonale tė luftės kundėr trafiqeve tė paligjshme, ndėrsa bashkėpunėtori i tij qė drejtonte automjetin tip "Benz" me targė TKZ 1700, ėshtė shpallur nė kėrkim. Policia ka sekuestruar nė cilėsinė e provės materiale dy automjetet me tė cilėt po transportoheshin 22 shtetasit shqiptarė. Mėsohet se kėta tė fundit u shoqėruan nė drejtorinė e policisė sė qarkut tė Gjirokastrės dhe pasi janė marrė nė pyetje janė lėnė tė lirė. Prokuroria ka nisur hetimet lidhur me kėtė rast, ndėrkohė qė policia po vazhdon kėrkimet pėr kapjen e personit tjetėr tė pėrfshirė nė kėtė trafik. RAJMOND BELO
Shkaku: Oxhaku i lėnė ndezur apo shkėndija elektrike Digjet shtėpia me tre familje pleqsh
Mbėrritja e zjarrfikėseve ka mundur tė shmangė pėrhapjen e flakėve drejt banesave tė tjera, tė cilat gjendeshin shumė pranė shtėpisė qė kishte marrė zjarr
KORĒĖ- Tre familje tė qytetit tė Korēės, duke filluar nga pasmesnata e sė mėrkurės kanė mbetur tė pastrehė. Shpėrthimi i njė zjarri rreth orės, 03:30 minuta ka djegur banesėn private me tre hyrje, ku jetonin tre pleq tė moshuar sė bashku me bashkėshortet e tyre. Flakėt e zjarrit kanė arritur tė djegin plotėsisht ēatinė e banesės, katin e dytė, dyshemenė, mobiljet dhe orenditė shtėpiake, ndėrsa ėshtė dėmtuar edhe kati i parė. Mbėrritja e zjarrfikėseve ka mundur tė shmangė pėrhapjen e zjarrit drejt banesave tė tjera, tė cilat gjendeshin shumė pranė me shtėpinė qė kishte marrė zjarr. Pas djegies sė shtėpisė, tre familjet e pleqve tė moshuar janė mbartur pėrkohėsisht te tė afėrmit e tyre, deri nė gjetjen e njė banese tjetėr.
Tė moshuarit Nė shtėpinė private, tashmė tė djegur, gjithkush nė hyrjen e tij jetonin tre vėllezėrit, Gaqo, Sotir dhe Kiēo Mani. Sipas tyre, zjarri kishte qenė i befasishėm, ndėrsa kishin mundur tė kuptonin se ēfarė po ndodhte nė shtėpinė e tyre, vetėm nė kohėn kur kishte nisur tė shembej ēatia. Nėse do tė ishin vonuar edhe njė ēast mė shumė mund tė kishte ndodhur tragjedia, thonė tre vėllezėrit. Tė parėt qė kishte konstatur rėnien e zjarrit kishin qenė Kiēo Mani dhe bashkėshortja e tij Zhaneta Mani, tė cilėt kishin shpejtuar pėr tė dhėnė alarmin edhe tek vėllezėrit e tjerė. Mėsohet se tre familjet kishin mundur tė dilnin nga banesa e mbuluar nga flakėt, shumė mė shpejt se tė fillonte shembja. Ndėrkohė kishin mbėrritur zjarrfikėset, tė cilat nuk kanė lejuar pėrhapjen e zjarrit nė zonėn pėrqark, por pas shuarjes sė flakėve ėshtė konstatuar se nė katin e dytė tė kėsaj banese nuk kishte mbetur asgjė, pėrveēse hirit. Tre vėllezėrit pohuan se ishte djegur krejtėsisht ēatia, dhomat e katit tė dytė, mobiljet dhe orenditė e tjera tė shtėpisė. Nuk mundėm tė shpėtojmė asgjė, - thanė vėllezėrit Mani. Ndėrkohė, tre vėllezėrit nuk kanė qėnė nė gjendje tė japin ndonjė shpjegim se cilat mund tė kenė qenė shkaqet e shpėrthimit tė zjarrit nė banesėn e tyre. Policia Ngjarja e mėsipėrme ėshtė bėrė e njohur edhe nga burime pranė drejtorisė sė Policisė tė Qarkut Korēė, tė cilat pohuan se, menjėherė pas marrjes sė njoftimit nė orėn 03:30 minuta ėshtė shkuar me shpejtėsi nė vendin e ngjarjes, ku ėshtė konstatuar djegia e katit tė dytė tė banesės, por edhe djegia e mobiljeve dhe orendive. Grupi hetimor, i ngritur pėr kėtė qėllim, nga hetimet paraprake dhe nga marrja nė pyetje e tre familjeve, por edhe i personave tė tjerė qė mund tė kishin dijeni mbi ngjarjen, ka arritur nė pėrfundimin se zjarri mund tė ketė shpėrthyer nga oxhaku, i cili gjatė natės qė ndodhi ngjarja kishte qenė i ndezur. Gjithsesi, oxhaku nuk mbetet shkaku i vetėm, pasi mendohet se shpėrthimi i zjarrit mund tė ketė ardhur edhe si rezultat i energjisė elektrike. Gjatė natės qė ndodhi ngjarja, qyteti i Korēės ka qenė nėn rreshjet e dėborės dhe erėrave tė fuqishme, tė cilat sollėn luhatje tė herėpashershme tė tensionit. Gjithsesi, grupi hetimor po punon pėr zbardhjen e plotė tė ngjarjes, pėrfundojnė burimet pranė Drejtorisė sė Policisė sė Qarkut Korēė. SELDI HASANASI
Qytetarėt denoncojnė nėpėrmjet telefonit Arrestohen dy shtetas
SHKODĖR- Dy telefonata tė ndryshme tė bėra dje rreth mesit tė natės nė sallėn operative pranė Drejtorisė sė Policisė sė Qarkut tė Shkodrės kanė rezultuar tė sakta, por edhe efektive pėr uniformat blu. Si pasojė, ata kanė bėrė tė mundur kontrollin nė flagrancė si dhe mė pas arrestimin e dy personave tė cilėve iu gjetėn armė tė mbajtura pa leje, pėrkatėsisht nė banesė dhe nė automjet. Nė kėtė mėnyrė, dy aksionet e djeshme tė policisė sė komisariatit tė Shkodrės janė mundėsuar, falė bashkėpunimit tė frytshėm qė komuniteti i kėtij qyteti iu ka ofruar uniformave blu. Sipas burimeve nga Komisariati i Policisė sė Shkodrės, tė martėn, rreth orės 23.00, u bė arrestimi nė flagrancė i shtetasit Gezim Zenel Mustafa, 40 vjeē, lindur dhe banues nė lagjen Shiroke tė qytetit tė Shkodrės, me arsim tė mesėm. Arrestimi i tij u bė pėr arsye se po kėtė ditė, pas njė telefonate tė marrė nė sallėn operative, nė orėn 22.00, nga forcat e policisė sė komisariatit tė Shkodrės ėshtė ushtruar kontroll nė banesėn e tij dhe pėr pasojė i janė gjetur dhe sekuestruar; njė automatik tip Kallashnikov dhe 140 fishekė Model 56, tė cilat ky shtetas i mbante pa leje. Ndėrkohė, vetėm pas dy orėsh, njė telefonatė e dytė e marrė po nė sallėn operative ka rezultuar po aq e saktė sa e para pėr tė njėjtėn shkelje ligjore. Po sipas burimit tė mėsipėrm, tė mėrkurėn rreth orės 01.0 pas mesit tė natės u arrestua nė flagrancė shtetasi Taulant Bahri Hotaj, 29 vjeē, lindur dhe banues nė fshatin Shtoj i Ri tė komunės sė Rrethinave, rrethi Shkodėr, me arsim tetėvjeēar. Arrestimi i tij u krye pėr arsye se po kėtė ditė e pikėrisht rreth orės 00 30 minuta pas mesit tė natės, pas njė telefonate tė marrė nė sallėn operative nga shėrbimet e policisė sė Komisariatit tė Shkodrės ėshtė ushtruar kontroll i befasishėm nė automjetin e tij tip Benz, me targė FR 45 13 B, nė kompleksin sportiv Zmijaneve qė ndodhet pranė fshatit tė tij. Si rrjedhojė, atij i janė gjetur dhe sekuestruar njė pistoletė tip TT, sė bashku me njė krehėr tė mbushur me 7 fishekė, tė cilat ky person i mbante pa leje. Materialet nė ngarkim tė dy shtetasve tė ndaluar i kanė kaluar pėr ndjekje Prokurorisė sė Rrethit Gjygjėsor tė Shkodrės, pasi ata akuzohen pėr armėmbajtjepa leje. ARBEN LAGRETA
Kapet kontrabandisti i viēave
SHKODĖR-Ėshtė ndaluar pasditen e sė martės njė fshatar nga rrethi i Shkodrės, i cili po transportonte njė sasi viēash tė importuar nga Mali i Zi, tė cilėt rezultuan tė ishin futur kontrabandė nė Shqipėri. Sipas burimeve zyrtare nga Drejtoria e Policisė sė Qarkut tė Shkodrės, mė datėn 20 mars 2007, rreth orės 17.30 u bė arrestimi nė flagrancė i shtetasit Ujkė Fran Zefaj, 44 vjeē, lindur dhe banues nė Shtoj tė Ri, komuna Rrethina e rrethit tė Shkodrės. Arrestimi i kėtij shtetasi u krye, pasi po tė martėn, rreth orės 14.00, nė vendin e quajtur Guci, jo shumė larg fshatit tė tij tė lindjes ėshtė ndaluar, teksa me atomjetin e tij tip Benz, ngjyrė blu dhe pa targa, po transportonte 9 krerė viēa, race importi, tė cilėt rezultuan tė ishin futur kontrabandė nė territorin shqiptar. Policia arriti nė konkluzionin e mėsipėrm, pasi kjo sasi kafshėsh nuk ishte e shoqėruar me dokumentacionin pėrkatės ligjor. Ndėrkohė, mbetet ende enigmė mėnyra e futjes sė kėtyre kafshėve kontrabandė nga Mali i Zi, pėr tė cilėn ka vetėm dy mundėsi: ose duke kaluar pa u zbuluar pėrpara hundėve tė doganierėve tė Hanit tė Hotit, ose nėpėrmjet kalimit tė paligjshėm tė kufirit nėpėrmjet shtigjeve tė rrahura nė afėrsi tė kodrės, e cila ndodhet pranė kėsaj pike kufitare. Materialet proceduriale nė ngarkim tė kėtij shtetasi i kaluan pėr ndjekje Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės pėr veprėn penale tė tregtimit dhe transportimit tė mallrave kontrabandė. ARBEN LAGRETA
Nė dymbėdhjetė depozita ndodhen 25 metėr kub lėndė shpėrthyese Cisternat e amoniakut rrezikojnė jetėn e qytetarėve
Pasi kanė konstatuar gjendjen nė vazhdimėsi, specialistėt e mjedisit kanė kėrkuar largimin e 12 cisternave, brenda tė cilave ndodhen 25 metėr kub amoniak, qė pėrbėjnė rrezik serioz pėr shėndetin e njerėzve
BERAT- Janė 12 cisterna, me rreth 25 metėr kub amoniak qė ndodhen aty qė nga viti 1990, tė depozituara nė ish-repartin e freskimit, pranė ish-Kombiantit tė Tekstileve, qė kėrcėnojnė seriozisht jetėn e banorėve tė qytetit tė Beratit dhe zonave pėrreth tij. Edhe pse specialistėt e pajisjeve tė mjeteve nėn presion dhe ata tė mjedisit, kanė kėrkuar ēmontimin e 12 cisternave me amoniak dhe largimin e tyre nga zona e populluar, askush deri mė sot nuk ka dashur qė tė degjojė. Pas ndėrprerjes sė aktivitetit tė ish-Kombinatit tė Tekstileve nė vitin 1990, pėr shkak tė teknologjisė sė tij tė vjetėr dhe pėr rrjedhojė, kostos sė lartė tė prodhimeve tekstile, edhe reparti i freskimit e humbi qėllimin pėr tė cilin ishte ngritur. Por, ndėrsa pajisjet e tjera tė ish-industrisė sė tekstileve pushuan sė qeni, reparti i freskimit, ku janė tė depozituara 12 cisternat me amoniak vazhdon tė ruaj freskinė, ashtu si edhe mė parė dhe pėr shkak tė amortizimit tė pajisjeve ku ai ndodhet, pret qė tė shpėrthejė nga ēasti nė ēast. Kėto cisterna ndodhen nė njė godinė krejtėsisht tė amortizuar, gjė qė ka sjellė depėrtimin brenda saj tė agjentėve atmosferikė, tė cilėt kanė vepruar mbi cisternave metalike, duke i dobėsuar krejtėsisht ato. Nė pamundėsi pėr tė vepruar me qėllim largimin e cisternave nga vendi ku ato ndodhen aktualisht, Tekstile sh.a. nga i cili varet ish-reparti i freskimit ka vendosur roje pranė objektit, pėr tė shmangur ndonjė goditje mekanike tė cisternave qė tashmė janė dukshėm tė amortizuara. Specialistėt e mbrojtjes sė mjedisit, pasi kanė konstatuar gjendjen, nė vazhdimėsi kanė kėrkuar pranė ministrisė pėrkatėse largimin e 12 cisternave brenda tė cilave ndodhet 25 metėr kub amoniak dhe nė rast shpėrthimi pėrbėn rrezik serios pėr shėndetin e njerėzve. Pėrfaqėsues tė zyrės sė mjedisit nė Berat bėjnė tė ditur se, pėr kėtė problem, ata i janė drejtuar dhe kanė kėrkuar ndihmėn e Ministrisė sė Mjedisit, sektorit tė pyjeve dhe administrit tė ujėrave si dhe Ministrisė sė Ekonomisė dhe Energjitikės, pasi kėsaj zyre, jo vetėm qė i mungojnė fondet e nevojshme pėr zgjidhjen e kėtij problemi, por dhe specialistėt pėrkatės pėr tė kryer degadizimin e sasisė sė amoniakut. Drejtoresha e mjedisit nė prefekturė, Anila Kala, pas bėrjes prezent tė shqetėsimit nė ministrinė pėrkatėse, shprehet optimiste pėr zgjidhjen e problemit dhe largimin e amoniakut qė ndodhet nė ambientet e ish-kombinatit. Por tė pyetur pėr kėtė problem, tė zhgėnjyer, pasi nuk ėshtė e para herė qė ngrihet ky shqetėsim, qytetarėt pak shpresojnė pėr zgjidhjen e ketij problemi. ABEDIN KAJA
130 punonjės policie presin rrogat e premtuara
LEZHĖ-Rreth 130 ish-efektiva tė policisė sė qarkut tė Lezhės, nuk kanė marrė akoma pagat e premtuara nga ana e qeverisė, pas daljes tė papunė nga reforma. Sipas vendimit zyrtar tė qeverisė, tė gjithė efektivat, tė cilat do ta dilnin nė reformė, pėrveē asistencės trevjeēare do tiu jepeshin nga ana e shtetit edhe dy rroga shpėrblim pėr punėn e kryer deri nė daljen nga reforma. Mirėpo, kjo nuk ėshtė realizuar. Sipas A. Sh ish-efektivė i policisė sė Lezhės: Kemi shkuar disa here gjatė kėtyre katėr muajve, pas daljes nė reformė, pėr tė marė dy rrogat shpėrblim, konform ligjit, por punonjėsit e llogarisė dhe arkėtarėt na kanė thėnė se nuk kanė lekė. Ndėrsa, drejtuesit e policisė janė shprehur se, vendimi ėshtė marrė nga ana e qeverisė, por lekėt nuk na janė dhėnė. Mes vajtje-ardhjesh tė shumta, shpresės se njė ditė do tė marrin parat e akorduara nga ana e qeverisė, deri tani ish-efektivat e policisė sė Lezhės nuk kanė marrė para, ndėrkohė qė kanė marrė vetėm asistencėn. Ky shqetėsim, sipas D. P, nuk ėshtė vetėm pėr policinė e Lezhės, por janė mbi 130 punonjės policie tė dalė nė reformė, qė pavarėsisht se qeveria i ka akorduar dy rroga shpėrblim, parat nuk i kanė marrė. Ne shpresojmė qė kėto para qė na takojnė, tė na i japin. GJ. MARKU
Dėbora mbulon periferitė malore
GJIROKASTĖR- Zonat malore tė qarkut tė Gjirokastrės janė pėrfshirė gjatė 12 orėve tė fundit nga rreshjet e dėborės, trashėsia e sė cilės ka arritur nė rreth 2.5 centrimetra. Zona tė tilla malore si Zagoria, rrethi Gjirokastėr, Frashėri, rrethi Pėrmet dhe Dhėmblani, rrethi i Tepelenės, janė mbuluar nga dėbora, e cila nuk ka krijuar vėshtirėsi nė qarkullimin e automjeteve. Burime zyrtare nga prefektura e Gjirokastrės thane se, tė gjitha institucionet shtetėrore kanė marrė masat pėr tė pėrballuar ēdo situatė qė mund tė paraqitet nė orėt nė vazhdim dhe aktualisht, tė gjitha rrugėt rurale janė tė hapura". Nga ana e tij, shefi i qarkullimit rrugor pranė drejtorisė sė policisė sė qarkut tė Gjirokastrės, Altin Demiri, bėri tė ditur se, deri tani nuk ėshtė shėnuar asnjė aksident rrugor, ndėrsa qė prej ditės sė djeshme, nė akset problematike ėshtė shtuar numrin e punonjėsve tė policisė rrugore.
Akulli kallkanos rrugėt
KORĒĖ- Rajoni i Korēės ėshtė pėrfshirė gjatė 24 orėve tė fundit nga erėra tė forta dhe reshje dėbore, kyesisht nė zonat malore, ku trashėsia ka arritur nė 2 cm. Rreshjet e shiut tė rėna gjatė mbrėmjes sė tė martės, tė shoqėruar me temperatura tė ulėta janė shndėrruar nė rreshje dėbore gjatė natės, duke u gdhirė dita e djeshme, duke zbardhur pėr herė tė parė kėtė vit qytetin e Korēės dhe rethinat e tij, ndėrsa nė zonat malore, trashėsia e dėborės ka aritur mbi 2 centimetra. Zona tė tilla malore si Voskopoja, Vithkuqi apo Dardha janė mbuluar nga dėbora, e cila nuk ka aritur tė krijojė vėshtirėsi nė qarkullimin e mjeteve. Ndėrsa, nė qytet, reshjet e dėborės kanė shkrirė mėngjesin e sotėm, pa krijuar asnjė problem pėr qarkullimin e mjeteve dhe tė kalimtarėve. Burime zyrtare nga policia rajonale e qarkut tė Korēės thanė se, si pasojė e motit tė keq, tė shoqėruar me reshje dėbore dhe erėra tė forta, nuk ėshtė shėnuar asnjė aksident rrugor. Ndėrkaq, specialistėt e bujqėsisė shprehen se, rėnia e reshjeve tė dėborės ka penguar ēeljen para kohe tė pemėve tė ndryshme frutore, tė cilat mund tė ishin dėmtuar rėndė nga ulja e papritur e temperaturave qė pritet tė krijojnė ngrica nė orėt nė vazhdim. Po ashtu, nga rreshjet e borės janė mbuluar malėsia e Dukagjinit nė Shkodėr, malet e Peshkopisė dhe qyteti i Bulqizės, ku trashėsia ka arritur nė 10 cm. Dėbora e rėnė gjatė orėve tė natės nuk ka shkatuar izolim apo bllokim tė akseve rrugore, ndėrsa ka patur vėshtirėsi kalimi pėr shkak tė terrenit tė rrėshqitshėm, duke bėrė qė lėvizja e automjeteve, ku ka patur reshje tė paraqitet e vėshtirė dhe nė disa raste makinat tė pajiseshin me zinxhirė. Ftohja e motit dhe reshjet e borės kanė shėnuar dėme nė bujqėsi, duke shkatėrruar lulet e sapoēelura nė stinėn e pranverės. Meteorologėt parashikojnė qė temperaturat tė ulen gjatė 2 ditėve nė vijim, ēka do tė thotė se reshjet do tė vazhdojnė tė bien nė disa zona tė vendit. Pėr sigurinė nė rrugė, policia pėrkatėse siguron se janė marrė masat, pėr tė evituar problemet nė qarkullim, duke shtuar numrin e punonjėsve tė trafikut rrugor. R.BELO
RAJONI
Zyrtarėt kosovarė: Shtyrja e zgjidhjes sė statusit final prodhon krizė
Rusia: Do pėrdorim veton pėr planin e Ahtisarit
Zoti Lavrov tha gjatė njė fjalimi nė parlament se, Rusia nuk do ti shmanget votimit nė Kėshillin e Sigurimit pėr kėtė ēėshtje. Por, ai theksoi pėrsėri qėndrimin e Moskės se, ēdo zgjidhje pėrfundimtare duhet tė jetė e pranueshme si nga autoritetet serbe, ashtu edhe nga shumica shqiptare e Kosovės
Ministri i Jashtėm rus, Sergei Lavrov, paralajmėroi pėrsėri se, vendi i tij do ta kundėrshtojė planin e OKB-sė pėr Kosovėn, nėse ai nuk merr parasysh interesat e Serbisė. Zoti Lavrov tha gjatė njė fjalimi nė parlament se, Rusia nuk do ti shmanget votimit nė Kėshillin e Sigurimit pėr kėtė ēėshtje. Por, ai theksoi pėrsėri qėndrimin e Moskės se, ēdo zgjidhje pėrfundimtare duhet tė jetė e pranueshme si nga autoritetet serbe, ashtu edhe nga shumica shqiptare e Kosovės. Propozimi i tė dėrguarit tė posaēėm tė OKB-sė pėr Kosovėn, Marti Ahtisari, do ti jepte Kosovės shumicėn e elementėve tė pavarėsisė, por jo pavarėsinė e plotė qė kėrkojnė shqiptarėt. Gazeta franceze Lė Mond shkruante se plani i paraqitur nga zoti Ahtisari, qė do ti dorėzohet Kėshillit tė Sigurimit tė hėnėn, propozon pavarėsi nėn mbikėqyrje ndėrkombėtare. Serbia e ka kundėrshtuar kėtė zgjidhje, duke e cilėsuar si shkelje tė sovranitet dhe tėrėsisė sė saj territoriale. Ndėrkohė, zyrtarė tė Kuvendit dhe tė qeverisė sė Kosovės, tėrheqin vėrejtjen se shtyrja eventuale e zgjidhjes sė statusit final tė Kosovės, mund tė prodhojė pėrshkallėzim tė situatės sė sigurisė. Kryetari i Komisionit Parlamentar pėr Siguri, Naim Maloku, thotė se, vetė procesi i pėrcaktimit tė statusit tė Kosovės ėshtė njė sfidė pėr sigurinė nė Kosovė dhe ēdo shtyrje rrit rrezikun pėr kriza. Vetė shtyrja e definimit tė statusit nga viti i kaluar nė kėtė vit ka prodhuar situata tė ndėrlikuara dhe ka prodhuar tensione nė Kosovė. Ndėrsa, shtyrja eventuale e definimit tė statusit pas qershorit ėshtė me njė rrezikshmėri edhe mė tė lartė tė eskalimit tė situatave nė Kosovė, - tha Maloku, pasi komisioni qė ai drejton mori njė vlerėsim tė sigurisė nga ana e Zyrės pėr Siguri Publike tė Kryeministrisė. Njė pėrshkallėzim tė situatės sė sigurisė nė rast tė shtyrjes sė statusit e kanė paralajmėruar mekanizma ndėrkombėtarė, qė merren me sigurinė. Ndėrkohė, kjo ėshtė thėnė edhe nga ish-ambasadori amerikan nė Organizatėn e Kombeve tė Bashkuara, Richard Holbrooke. Naim Maloku thotė se tė gjitha kėto paralajmėrime kanė bazė. Vetė procesi i definimit tė statusit ėshtė njė sfidė pėr Kosovėn, pėr qytetarėt e saj, pėr institucionet dhe kjo e rrit rrezikshmėrinė e pėrsėritjes sė situatave tė krizave, pavarėsisht se nga cili komunitet vijnė. Po merren masa preventive, qė tė mos vijė deri te eskalimi, qė do tė mund ti kalonte kufijtė e manaxhimit, - theksoi Maloku. Nė anėn tjetėr, kreu i Kabinetit tė Qeverisjes sė Mirė, Hajredin Kuēi, thotė se, statusi final do tė zgjidhet pėrmes rrugėve institucionale, qė nuk do tė lėnė hapėsirė pėr eskalim tė situatės. Ēdo zgjidhje duhet tė bėhet nė institucione. Nėse ne nuk jemi tė pėrgjegjshėm, do tė krijojmė hapėsirė pėr lėvizje jashtė institucioneve. Unė jam i bindur se ne do ti kryejmė obligimet, institucionet e Kosovės do ti kryejnė obligimet, Kuvendi i Kosovės do ta kryejė obligimin e vet nė pėrputhje me vullnetin e popullit, - tha Kuēi. Por, Zyra pėr Siguri Publike e Kryeministrisė vlerėson se, edhe pse, aktualisht, situata e sigurisė ėshtė e qetė dhe e qėndrueshme, faza e pėrcaktimit tė statusit, sipas kėsaj zyre, rrit mundėsinė pėr reagime tė popullatės. Drejtuesi i kėsaj zyre, Enver Oruēaj, thotė se, pėrmes koordinimit tė punėve, zyra ndihmon nė manaxhimin e krizave eventuale. Zyra pėr Siguri Publike koordinon punėn mes institucioneve qė merren me ēėshtje operative tė manaxhimit tė situatave tė krizave, mes institucioneve mė tė larta nė nivelin e qeverisė sė Kosovės, - u shpreh Oruēaj. Zyra pėr Sigurinė Publike e Kryeministrit vazhdon tė monitorojė situatat pėr tė cilat konsideron se janė tė ndjeshme, siē ėshtė ndikimi i vendimit pėr statusin pėrfundimtar tė Kosovės nė fushėn e sigurisė nė vend, reagimet e mundshme nga komunitetet minoritare apo edhe nga njė pjesė e shumicės sė popullsisė, gjatė dhe pas marrjes sė vendimit tė statusit pėrfundimtar. Ēėshtje tė ndjeshme qė mund tė prodhojnė pakėnaqėsi konsiderohen edhe trashėgimia kulturore dhe e ardhmja e Trupave Mbrojtėse tė Kosovės, procesi i decentralizimit, si dhe ndikimi i lėvizjes Vetėvendosje apo grupeve tė tjera nė sigurinė dhe rendin publik.
Rehn: Rrezik destabiliteti nėse skalon paketa Ahtisari
"Nė rast se dėshton miratimi i Rezolutės p?r Kosovėn, i t?r? rajoni mund t? kthehet n? kaos e jostabilitet dhe nėse kjo ndodh, ēmimin do ta paguajė Europa e jo SHBA-tė apo Rusia, - ka thėnė komisioneri europian p?r Zgjerim, Oli Rehn, duke folur para deputetėve t? Parlamentit Europian, me ērast ka apeluar tek vendet anėtare t? BE-s? q? ta rujan? unitetin gjatė reagimit ndaj statusit legal t? Kosovės. Uniteti i Bashkimit Europian, sipas komisionerit Rehn, ?sht? i domosdoshėm q? t? veprohet edhe n? Kėshillin e Sigurimit, me qėllim miratimin e rezolutės s? re p?r Kosov?n, e cila, thot? ai, do ta qart?soj? statusin, nd?rsa do ta legalizojė edhe prezencėn e ardhshme nd?rkomb?tare n? vend. Duhet t? jemi t? kujdessh?m q? tė mos lejojmė krijimin e siuat?s, ku ndasitė tona do ta diktojn? politik?n, sepse mund t? p?rs?ritet rasti kur vendet anėtare t? Bashkimit Europian kanė votuar ndryshe n? Kėshillin e Sigurimit, - tha Oli Rehn. Pakoja e Marti Ahtisarit, sipas tij, ?sht? kompromis real, ndėrsa 14 muaj negociata n? Vjenė kanė dėshmuar se Prishtina dhe Beogradi nuk kanė gjuhė t? p?rbashk?t n? lidhje me statusin e Kosov?s. Koha nuk ?sht? n? shėrbimin tonė. Nuk arrihet asgjė, nėse e vazhdojmė agoninė n? Kosovė, thot? Oli Rehn, duke shtuar se ekziston rreziku i jostabilitetit politik si pasojė e statusit t? paqartė legal t? Kosovės p?r 8 vjet. Andaj, ai konsideron se ?sht? e domosdoshme qartėsia legale e statusit t? Kosovės, n? m?nyr? q? vendi t? jet? n? gjendje t? hyj? n? marr?dh?nie kontraktuale me Bashkimin Europian, t? nisė negociatat p?r lehtėsimin e regjimit t? vizave dhe tė bėhet anėtar i institucioneve financiare nd?rkomb?tare. Duke folur p?r veprimet e pal?s ruse, Oli Rehn theksoi se, deri m? tani, nuk ka dėgjuar asnjė deklaratė t? zyrtarėve t? nivelit t? lartė rus, t? cilėt n? m?nyr? eksplicite konfirmojnė bllokimin e rezolut?s. Pėrderisa Rusia gjykon nj?anshm?rin? ?sht? logjike q? ne t? presim q? qasja ruse ndaj Kosovės t? jetė n? frymė t? multilateralizmit t? p?rgjegjsh?m dhe kėshtu kontribuon n? m?nyr? konstruktive n? vendimmarrje rreth Kosovės, q? si rezultat do t? ketė nj? rezolutė t? qartė, e cila pėrcakton statusin dhe i jep legjitimitet nd?rkomb?tar, - porositi Oli Rehn
shkurt
NJU JORK "Kosova do tė bėhet e pavarur dhe kjo ėshtė e pashmangshme, por rusėt po i inkurajojnė idhtarėt e vijės sė fortė nė Beograd, qė ta kundėrshtojnė planin e Marti Ahtisarit", - tha ish-ambasadori amerikan nė OKB, Richard Holbrooke. Ai tha se, nėse plani i Ahtisarit nuk miratohet nė Kėshillin e Sigurimit tė KB, gjatė muajit tė ardhshėm, nė Kosovė do tė ketė dhunė dhe ajo do tė jetė pasojė e veprimeve ruse dhe ata do tė jenė pėrgjegjės nėse kjo ndodh. Mė tutje, nė intervistėn pėr Radion Evropa e Lirė, Richard Holbrooke ėshtė shprehur se, shpreson qė Rusia nuk do ta pėrdorė veton, sepse, sipas tij, opsioni mė i mirė pėr Rusinė ėshtė insistimi pėr tė drejtat e pakicės serbe nė Kosovėn e pavarur.
BRUKSEL Ndihmėssekretari amerikan i Shtetit, David Kramer, tha sot se nuk mund tė pėrjashtojė mundėsinė e vetos sė Rusisė pėr rezolutėn e Kombeve tė Bashkuara pėr Kosovėn. Agjencia e lajmeve Rojter njoftoi se, zyrtari amerikan e bėri kėtė koment nė Bruksel para takimeve me zyrtarėt europianė. Ai, gjithashtu shprehu shqetėsimin e Uashingtonit rreth shitjes sė armėve nga Rusia pėr vendet e tilla si Irani, Siria apo Venezuela.
VJENĖ "Procesi i bisedimeve nė Vjenė tregoi se mė e qėlluar do tė ishte qė shtetėsia e Kosovės tė ishte pranuar qė nė vitin 1999, sepse pėrveē tjerash, kjo do tė kishte hapur perspektivat zhvillimore nė rajon", - tha sot i dėrguari i Bashkimit Europian pėr statusin e Kosovės, Stephan Lehne. Nė njė konferencė ndėrkombėtare pėr Kosovėn nė Vjenė, ai e quajti procesin e bisedimeve si njė "garė tė hapur pėr pėrmbylljen e definimit tė statusit tė Kosovės, pėrballė rrezikut pėr eskalimin e dhunės nė Kosovė dhe nė rajon." Nė konferencė mori pjesė edhe lideri i partisė reformiste Ora, njėheresh anėtar i ekipit negociator tė Kosovės, Veton Surroi. "10 marsi 2007 paraqet, jo vetėm fundin e bisedimeve nė Vjenė, por edhe pėrfundimin e procesit tė dezintegrimit tė Jugosllavisė", - tha Surroi.
BEOGRAD Qėndrimi nė mbledhjen e Kėshillit tė Sigurimit tė KB qė paraqiti ambasadori rus nė Kombet e Bashkuara, Vitalij Ēurkin ėshtė edhe njė dėshmi e politikės parimore ruse ndaj ēėshtjes sė Kosovės, - tha mbrėmė anėtari i Ekipit negociator tė Serbisė, Goran Bogdanoviē. Sipas tij, kryeadministratori i Kosovės, Joakim Ryker nė raport ka shikuar vetėm njėrėn palė dhe nuk e ka paraqitur objektivisht situatėn nė Kosovė.
|
|