|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
EDITORIAL
CIA dhe kaosi shqiptar i '97-tės
Dashnor Kokonozi
Me sa po kuptohet nga paraqitja qė po i bėhet njė libri mbi Shqipėrinė The Albanian Question, Reshaping the Balkans, i cili u botua kohėt e fundit nė Londėr me autorė M. Vickers dhe J. Petifer, duket se jemi para gjėrash qė nuk duhet lėnė tė kalojnė pa i vėshtruar nga afėr, pavarėsisht nga zhurma dhe keqpėrdorimi qė po i bėhet librit (qė duket se nuk ėshtė nė dėshirėn e autorėve tė tij, tė cilėt, gjithsesi, janė shprehur pėr mospublikimin e tij para zgjedhjeve tė radhės nė Shqipėri ) Duket se brenda ēudive tė zakonshme tė tė huajve qė e njohin vendin tonė nga dritaret e hoteleve, ndėrkohė qė si kolonė zanore nga pas dėgjojnė "rrėfimin konfidencial" tė ndonjė "tė pavaruri", po nisin e zbulohen elementė tė njė rėndėsie tė veēantė qė lidhen me ngjarjet e dhjetė vjetėve mė parė nė vendin tonė. Kėto gjenden nė pjesėn mė tė vlefshme tė studimeve tė tyre: nė dokumentet qė ndodhen jashtė Shqipėrisė e qė publiku i interesuar nė Shqipėri nuk ka mundėsi t`i konsultojė nė kohėn e duhur. Veē kėsaj, duhet thėnė se kjo pjesė e punimeve tė tyre, pėr arsye qė njihen, ėshtė e vetmja qė ia vlen tė merret seriozisht. Pėr tė tjerat unė e kam tė vėshtirė tė pranoj se dikush nga Londra mund t`iu shpjegojė nė mėnyrė tė besueshme shqiptarėve atė ēka ndodhur poshtė dritares sė tyre. Aktualisht, presim me padurim tė kemi nė dorė tėrėsinė e librit nė fjalė, ndaj dhe gjykimet e mėsipėrme po i japim mbi bazėn e njė numri tė kufizuar citimesh qė na jepen nga shtypi. Nė kėtė libėr, midis tė tjerash, ka njė frazė interesante, ku thuhet se, (citim i plotė): CIA kishte vendosur tė amplifikonte njė gafė tė asaj kohe tė Berishės ... Kanė kaluar kaq vjet dhe, ndonėse plagėt e shumė familjeve qė humbėn tė dashurit e tyre janė ende tė nxehta e mbase nuk do tė mbyllėn kurrė, duket se shumica e opinionit vendas sot, ėshtė nė gjendje t`i matarojė mė mirė emocionet e veta e tė shohė me gjakftohtėsi zhvillimin e atyre ngjarjeve aq tė rėnda, tė cilat jo vetėm thėrrmuan ēdo ėndėrr pėr njė integrim tė shpejtė, evropian, por edhe rrezikuan e rrezikojnė ende ta fusin emrin e Shqipėrisė nė listėn e vendeve tė dėshtuara. Sqarojmė qė nė fillim se kėtu nuk ėshtė aspak fjala pėr t'iu kthyer edhe njėherė pohimeve tė shefit tė shėrbimeve tė fshehta, shqiptare tė kohės, me tė cilat tė gjithė qeshėm pak nėn hundė. Vazhdimi i kėsaj linje arsyetimi do tė qe njė grackė e vetvetes pėr tė mos parė mė tej nė thelbin tragjik tė problemit. Kėtu madje, nuk ėshtė as rasti tė nisim tė gjykojmė pėr rolin e opozitės sė majtė apo gabimet e presidentit tė kohės, S. Berisha e tė PD-sė nė pushtet, mosveprimi nė kohė i tė cilėve nuk mund tė mos kishte njė numėr pasojash tė caktuara, ndonėse jo deri atje, ku degjeneruan ngjarjet. Pyetja duhet tė pėrfshijė njė rrethanė shumė mė tė gjerė dhe duhet ta formulojmė si qytetarė qė pėrtej ēdo emocioni politik, kanė tė drejtė tė dinė se ēfarė ndodhi qė ngjarjet pėrshpejtuan drejt njė spiraleje tė pafrenueshme dhune, derisa nė fund tė gjithė e panė veten tė ecin mbi njė grumbull kufomash e gėrmadhash. Pyetja ėshtė kjo: A ka patur vėrtet nė atė kohė ndėrhyrje tė CIA-s nė problemet e brendshme tė njė vendi sovran si Shqipėria? A ėshtė Shqipėria vendi i parė, evropian qė ėshtė trajtuar sipas sė njėjtės skemė tragjike, sikundėr disa vende latino-amerikane nė vitet `60-`70-tė, pėr tė cilat gjeneralėt e CIA-s vinin baste se pėr sa ditė mund t`i pėrmbysnin? Se njė lloj stili latino-amerikan ėshtė e pamundur tė mos ndihet nė to! Cili ka qenė qėllimi i kėsaj goditjeje kaq tė hidhėt, nga e cila nuk po e marrim veten ende? Pėr kėtė jemi nė pritje tė fakteve tė reja, por prej njė gjysmė shekulli ėshtė e sigurt se CIA-a, sikundėr do tė shohim mė poshtė, gjithnjė ka qenė e pa aftė tė ruajė pėrpjestimin e goditjes qė jep e aq mė keq tė kontrollojė pasojat e saj. Natyrisht, nėse ka njė komb, tė cilit ne si shqiptarė duhet ti jemi mirėnjohės, pėr njė sėrė arsyesh tepėr madhore, ky ėshtė kombi amerikan. Kjo ėshtė njė nga bindjet mė tė pėrgjithėsuara nė Shqipėri. Edhe nė kohėn e Luftės sė Ftohtė shumica e shqiptarėve qė ishin nė gjendje tė arsyetonin, nuk e kanė parė kurrė Amerikėn si armikun e tyre. Pėrkundrazi, duke qenė se armiku i vėrtetė ishte regjimi qė kishin nė krye, ishte e kuptueshme se, "armiku i armikut tim nuk mund tė jetė veēse miku im", edhe pse kėtė nuk guxonte kush ta shprehte. Por, CIA nuk ėshtė kombi amerikan, as presidenti i atij vendi dhe aq mė pak tė zgjedhurit e popullit amerikan. (Klinton kishte aq neveri pėr Agjencinė, sa, megjithė kėrkesat e vazhdueshme, nuk denjoi t`i priste asnjėherė shefat e tij. Sipas kujtimeve tė njė shefi tė CIA-s ai vetėm njė herė e thirri dhe e ngarkoi tė gjente, nėse Shiraku kishte ndonjė... tė dashur! Mbase edhe pėr tė treguar se Agjencia nuk meritonte detyra mė tė mėdha). Nė dritėn e tė dhėnave qė po dalin, ka ardhur koha tė guxojmė tė mendojmė e tė shtrojmė pyetje, pa patur frikė se do tė na akuzojnė me ato termat e njohura nga tė gjithė. Pra, siē po tregon fraza e cituar mė sipėr nga libri The Albanian Question, Reshaping the Balkans, CIA nuk paska qenė edhe aq dorėjashtė nė ngjarjet e vitit 1997-tė nė Shqipėri. (Nė tė vėrtetė, edhe kur u akuzua drejtpėrdrejt mė 1997-tėn, ajo kurrė nuk e ka pėrgėnjeshtruar praninė e saj nė ato ngjarje) Jemi vetėm nė fillim tė dokumentimit tė kėtij fakti, por njė fillim qė flet shumė dhe krejt i paimagjinueshėm vetėm pak kohė mė parė. Nėpėrmjet asaj fraze tė shkėputur pohohen njė sėrė gjėrash: qė CIA ka qenė aty, qė ajo ka ndjekur jo vetėm ngjarjet, po ka shqyrtuar me imtėsi fjalimet dhe veprimet e politikanėve tė vendit. (Ndėrkohė qė gjithkund kjo ėshtė punė e diplomatėve). CIA pohohet se ka vepruar nė rrjedhėn e atyre ngjarjeve edhe nė plan ndėrkombėtar. Dhe, nėse ka vepruar nė njė plan tė tillė, siē pranohet, kjo do tė thotė se ajo administronte mjaft mirė jo vetėm informacionin, por edhe zhvillimet e brendshme nė vend dhe arrinte ti modelonte ato nė funksion tė strategjisė sė jashtme qė kishte parashikuar pėr Shqipėrinė. Por asgjė nuk thotė se ajo ėshtė kufizuar me kaq. Me agjentėt e CIA-s nuk kemi tė bėjmė me atė diplomatin qė kufizohet tė japė qėndrimin e qeverisė sė tij e mė tej flet me shumė pasion pėr match-in e fundit tė tenisit dhe pėr telefonin qė kishte patur atė mėngjes nga i kunati, i cili e siguronte se nė Florida kishte diell.... Jemi fort larg kėtij imazhi! Jemi pėrpara xhentėlmenėsh tė njė bote qė nuk deshifrohet kollaj. Ndonėse ngjall respekt ndonjė nga drejtorėt e parė tė saj si A. Dulles apo edhe ndonjė nga tė fundit si R. Gates (njė intelektual i shkėlqyer), por mė tej shihni fytyrėn e z. J. Helms, drejtor i operacioneve tė viteve `70-tė, pėr tė gjykuar se deri ku mund tė shkonte dhuna qė ai ushtronte gjatė grushteve tė shtetit qė organizonte nė tė katėr anėt e globit. Ka mundėsi qė me aksionin nė Shqipėri, CIA ka dashur tė vėrė nė vend dinjitetin e saj, tė humbur. Nė fakt, dinjiteti saj gjithnjė ka qenė i shtirė, virtual, i vėshtirė pėr tė qenė i besueshėm, edhe pse nė njė kohė tė caktuar, kishte njė detyrė jo tė parespektueshme: tė mos lejonte pėrhapjen e regjimeve komuniste nė vende tė ndryshme. Por egėrsia e goditjeve tė saj ka qenė aq e madhe, sa ėshtė vėrejtur se pas ēdo regjimi qė rrėzonte, kishte pesė tė tjerė qė ngriheshin nė pushtet nė vende tė tjera, si pasojė e ndjenjės antiamerikane qė zhvillohej e kultivohej pareshtur, si pasojė e akteve tė CIA-s. Vetė kongresi amerikan ka shprehur nė shume raste shqetėsimet e tij ndaj Agjencisė nė fjalė. Ata qė kanė lexuar raportet e interpelancės sė Kongresit pas grushtit te shtetit nė Kili, e dinė se vetėm aty, tė zgjedhurit e popullit amerikan mėsuan se veē tė tjerash Agjencia shiste armė (duke mos qenė e autorizuar) dhe krijonte njė buxhet tė vetin, me te cilin vriste e masakronte nė tė katėr anėt e globit, fare pa dijeninė e Kongresit. CIA gjithnjė ka qenė njė grupim specialistėsh, qė shpesh ishin tė detyruar ta mbulonin me krime tė rėnda paaftėsinė e tyre. Nė ēdo kohė opinioni amerikan ka ngritur probleme moraliteti pėr titullarėt e saj. Ish- Sekretarja e Shtetit, M. Ollbrajt, thotė se kurrė nuk ka ndjerė tmerr e llahtarė mė tė madhe sesa kur vihet nė dijeni me dokumente tė ndryshme tė arkivit tė CIA-s, sidomos nė vitet `60-`70-`80-tė! Nuk ka gjė mė qesharake nė historinė e agjenturave botėrore se ato 24 atentatet e dėshtuara tė CIA-s kundėr F. Kastros, sikundėr nuk ka mungesė pėrgjegjėsie mė tė madhe pėr emigrantet e mjerė, kubanė qė u masakruan nė aksionin e saj, katastrofik tė Gjirit tė Derrave, aty nė fillim tė viteve `60-tė! Me mijėra tė tjerė u vranė nė operacionet e dėshtuara nė Ukrainė, Gjeorgji etj. Edhe shėrbimet e fshehta ruse janė implikuar nė mjaft operacione kriminale, por ishin mė kalkulues dhe kanė luajtur si iu ka dashur qejfi me CIA-n. Djemtė emigrantė tė popullit shqiptar, veēanėrisht ata tė Kompanisė 4000, kanė qenė viktimat e para tė paaftėsisė sė CIA-s. Ndonėse askush nuk ka folur, pėrveē dy autorėve tė huaj, tė gjithė e kanė ditur se ata dėrgoheshin nė kasaphanė tė sigurt, sepse shėrbimet e CIA-s ishin tė krimbura nga agjentė qė punonin pėr rusėt dhe ata ishin krejt tė paaftė ti zbulonin deri nė fund.. CIA tregohet e fortė me ndonjė udhėheqės afrikan tė pambrojtur si P. Lumumba, tė cilin e zvarriti nė pyll dhe nisi ta masakronte e ti priste gjymtyrėt, megjithėse ai deklaronte se nuk ishte komunist e se nuk kishte ndėrmend tė bėnte reformėn e tokės (se gjoja CIA mbronte interesat e atyre kapitalistėve tė mėdhenj tė xhunglės, qė, ndėrkohė hanin kalamaj pėr drekė). Si pasojė e kėtij akti, ndjenja antiamerikane u bė aq e mprehtė, sa nė Afrikė, nė atė periudhė u ngritėn nė fuqi nja tre regjime autoritare, komuniste. Nė ēdo rast, nė pėrpjekje pėr tė mos lėnė komunistėt tė vinin nė pushtet, ata shkaktuan mė shumė viktima se vetė komunistėt. Nuk mungojnė edha ata qė kanė besim se sė shpejti do tė dalin materiale se edhe M. Frashėri nuk vdiq nga zemra nė atė hotelin e tij, njujorkez, mė 1949-tėn, por u helmua nga agjentėt rusė qė vepronin aty, tė cilėt, mbase midis dy vrasjeve nė radhėt e antikomunistėve qė u mblodhėn nė SHBA-menjėherė pas L2B, hanin drekė me agjentet e CIA-s. Pas rėnies se murit tė Berlinit, qeveria amerikane u detyrua ta reformojė krejtėsisht CIA-n, sepse ajo nuk ishte nė gjendje tė kuptonte dhe interpretonte as 24 orė mė parė ato ngjarje qė tronditėn planetin, pra, shembjen botėrore tė sistemit komunist. CIA ishte e fundit qė kuptoi se ēfarė po ndodhte. Me informacionet pėr Sadamin ajo e futi nė qorrsokak krejt Amerikėn dhe pėrēau krejt perėndimin (duke mos folur sesa qesharak e bėri atė tė shkretin sekretar tė jashtėm amerikan, Pauell, me ato "provat" satelitore, me tė cilat u pėrpoq tė bindte Kėshillin e Sigurimit pėr rrezikun qė paraqiste Sadami). Hetimet pėr 11 shtatorin treguan se ato ngjarje nuk u penguan si pasojė edhe e paaftėsive analitike dhe komunikuese tė CIA-s. Sot, Guatanamo ėshtė mbushur me hoxhallarėt e Kaukazit, qė janė arrestuar kot nga shėrbimet e CIA-s dhe po lirohen njė e nga njė, se nuk ka asnjė provė kundėr tyre. Pėr shkak tė CIA-s bota po shkon drejt njė konfrontimi tė pashembullt. CIA, siē thamė, tregon njė moskujdes tė hatashėm pėr tė mos llogaritur pasojat e goditjeve qė jep. Le tė marrim vetėm shembullin e Kamboxhias. Pėr tė pasuar duart e lira nė kufijtė me Vietnamin, nė fillim tė viteve '70-tė, ajo dobėsoi tmerrėsisht regjimin e mbretin Sihanuk, derisa e bėri tė ikė nga vendi. Menjėherė pas tij, CIA solli njė proamerikan nė pushtet, njė farė Lon Noli. Njė regjim krejt pa mbėshtetjen e njė klase politike, tė pėrgatitur tė inkurajonte vendin nė njė drejtim pėr tė qenė. Pėr pasojė, ai nuk mund tė kishte tjetėr fat, veē atij qė pati, pra tė shkėrmoqej i tėri para goditjes sė Kmerėve tė kuq, tė mbėshtetur nga Kina. Pas kėsaj, a mund tė thotė ndokush se CIA nuk ka asnjė pėrgjegjėsi nė ardhjen nė fuqi tė regjimit mė gjakatar qė ka ekzistuar ndonjėherė nė sipėrfaqen e tokės, ai i Pol Potit? Ka tė paktėn nja dhjetė raste tė tilla, qė nga vitet `50-tė e deri nė vitet `80-tė, si ai i Brazilit, Salvadorit etj, etj., ku ajo godet me shumė fuqi e saktėsi, por tregon diletantizėm tė pashembullt nė kalkulimin e pasojave tė goditjeve tė saj. Nė kėto kushte, skema ngjan si dy pika uji. Mund tė besohet se pėr njė arsye a tjetėr ajo kėrkonte tė largonte nga pushteti presidentin e kohės, S. Berishėn. Pėr kėtė tė gjithė pamė shumė shenja nė atė kohė. Madje, duke shkuar mė tej, mund tė thuhet se ky qėllim u arrit. Po si ėshtė e mundur, qė skemės sė saj, edhe pse aplikohet pėr herė tė parė nė njė vend evropian, ajo nuk i bėn asnjė ndryshim dhe e lė tė pėrsėritet me tė njėjtat pasoja si nė Indonezi, Kili,Guatemalė etj, duke shkaktuar me mijėra tė vrarė? Thua se Shqipėrisė nuk i mjaftonin hallet qė kishte grumbulluar nė shekuj e po i thyenin kockat edhe pa ndėrhyrjen e tyre! Natyrisht, pėr njė opinion pėrfundimtar, duhen pritur fakte tė tjera, por gjithēka flet se Agjencia vėshtirė qė tė dalė lugė e larė nė kėtė histori aq tė turpshme. Nė tė vėrtetė, diēka ndihej nė ajėr qė mė parė. Ne, qė nė atė periudhė e kemi shėtitur vendin si pėrkthyes me grupet e mediave qė vinin nga e gjithė bota, na ndodhte shpesh, kur njoftoheshim nė drekė nė Tiranė se atė paradite kishte patur pėrpjekje nė x qytet. Natyrisht, pas kėsaj niseshim menjėherė, duke menduar se ishim tė parėt qė mbėrrinim nė vend, por ēapėlonim sytė, kur aty gjenim grupe tė tjera, xhirimi, kryesisht anglezė. Pėrgjithėsisht ata mbėrrinin njė natė mė parė, ndėrkohė qė nuk kishte patur asnjė shenjė tė veēantė pėr pėrpjekje me armė. Miqtė tanė aty na tregonin se nė mėngjes grupi i xhirimit ishte ngritur me nge tė pinte ēajin, pėrgatitnin me nge kamerat dhe, kur gjithēka ishte gati... para syve tė tyre fillonin ngjarje qė pothuaj direkt bėnin xhiron e botės... Ka me dhjetėra enigma tė tilla! Por, gjithsesi, do tė qe e gabuar, madje e dėmshme tė akuzonim vetėm tė huajt. Asgjė nuk mund tė ndodhte pa pjesėmarrjen "entuziaste" tė faktorėve tė brendshėm! Kėtu po i lejoj vetes tė sjell ndonjė pasazh nga njė libėr kujtimesh tė Egon Bahr-it, ministėr i Jashtėm i V. Brandit, ku ka njė pasazh interesant pėr periudhėn, pasi ky i fundit shpalli Ostpolitikėn (pėr hollėsi pėr tė shih Fjalori enciklopedik i politikės, Tiranė, 2005). Tepėr i shqetėsuar Kisingeri (i akuzuari kryesor pėr grushtin e shtetit nė Kili, pak kohė mė pas se episodi qė po tregojmė), u nis urgjent nė Gjermani dhe kėrkoi menjėherė Bahr-in nė takim kokė mė kokė. Aty, pa shumė ceremoni ai nisi ta pyeste ministrin e Jashtėm pėr synimet e kancelarit me Ostpolitikėn. Bahr-i e pa njė copė herė nė sy pa i folur e pastaj i tha: Henri, jam kėtu qė t'ju informoj e jo t'ju jap llogari!. Ėshtė e drejtė e opinionit publik, shqiptar tė kėrkojė njė dinjitet tė tillė edhe nga politikanėt e vendit tė tij, nė pushtet a nė opozitė qofshin.
POLITIKA
Ėshtė mirė qė tė tėrheqėsh firmėn nga kėrkesa pėr rinumėrim tė votave tė pavlefshme nė kėtė qytet
Rama kėrcėnon komisionerin e PDK-sė nė Durrės
Ka mjaftuar firma e tij mbi njė kėrkesė tė pėrbashkėt drejtuar KQZ-sė, qė procesi nė Durrės tė administrohet tani nga ky komision dhe nė drejtim tė tij ka mbėrritur njė telefonatė nga kryetari i Partisė Socialiste, personalisht, ku i kėrkohet qė tė hiqte firmėn mbi kėrkesėn. Ka ndodhur kėshtu me anėtarin e Partisė Demokristiane nė KZQV-nė e Durrėsit, Julian Sefa, i cili nė orėt e mesditės sė djeshme ka marrė njė telefonatė nga vetė Rama. Sefa thotė se Rama i ėshtė prezantuar dhe ka kėrkuar tė dijė se, pse ka hedhur firmėn mbi kėtė kėrkesė. Komisioneri i PDK-sė ėshtė shprehur se ai thjesht po zbaton ligjin, duke depozituar njė ankesė nė lidhje me procesin, ashtu siē dhe ėshtė parashikuar nė ligjin zgjedhor. Por Rama ka insistuar mė tej, duke i thėnė qė firma e hedhur nga ana e Sefės, ėshtė bėrė pas presionit qė i ėshtė bėrė atij. Pasi ka marrė pėrsipėr tė bėjė rolin e njė polici zgjedhor, Rama i ka bėrė thirrje sėrish Sefės qė tė tėrheqė firmėn. Ky i fundit i ka pėrsėritur se gjithēka ėshtė konform ligjit, pasi votat e pavlefshme pėr kėtė bashki kapėrcejnė diferencėn mes dy kandidatėve. Nė pėrfundim tė bisedės sė trazuar, komisioneri i PDK-sė e ka pyetur kryetarin e socialistėve, nėse kjo telefonatė ishte njė kėrcėnim qė po i bėhej atij. Rama ka reaguar, duke thėnė se telefonata nuk ėshtė kėrcėnim, sepse nė telefon ishte numri personal i Ramės dhe kjo mund tė vėrtetohej. Duket se kėtu ėshtė mbyllur kapitulli i bisedės, por Rama duhet tė japė pėrgjigje se me ēfarė statusi merr nė telefon njė komisioner tė krahut tė kundėrt dhe e shantazhon, duke i thėnė qė vota e tij ėshtė bėrė nėn presion. Mendimi im ėshtė qė ti duhet ta heqėsh firmėn, - kjo fjali e Ramės nuk ka asnjė pėrkthim tjetėr, vetėm se kėrcėnim. Sigurisht, dhe frikė pėr humbjen e asaj zone.
Numri i votave tė pavlefshme ėshtė mė i madh se diferenca mes dy kandidatėve
Durrės, ja pse PD-ja kėrkon rinumėrim
Durrėsi ishte qyteti i vetėm, i cili e mbylli procesin zgjedhor me njė fitore tė qytetėruar, duke pranuar fitoren e socialistit, Vangjush Dako, nė krye tė bashkisė. Toleranca e krijuar nga deputeti Gazmend Oketa qė ishte njėkohėsishtė edhe shefi i shtabit, si dhe nga prefekti Klodian Pajuni duke i shtrėnguar dorėn kandidatit socialist, Vangjush Dako, solli njė jehonė tė mirėkuptimit tė palėve dhe tė strukturave tė dy kampeve rivale. Nė fakt, diferenca nėpėrmjet kandidatėve pėr kryetarė bashkie ishte tepėr e ngushtė, ku fati i dy kandidatėve u vendos vetėm me 308 vota pro Dakos. Por, ēfarė ndodhi atje dhe pse komisionerėt kėrkojnė njė rinumėrim tė fletėve tė votimit. Deri me fillimin e numėrimit tė kutive tė para nė ambientet e pallatit tė sportit nga grupet e komisionerėve tė partive tė ndryshme nė orėt e para tė mėngjesit tė datės 19 shkurt, rezultati i parė nxori me rreth 800 vota mė shumė kandidatin demokrat, Armand Teliti. Ndėrsa pėrgjatė numėrimit tė orėve mė pas, kandidati socialist, Vangjush Dako, iu afrua rivalit tė tij me rreth 300 vota mė pak nga Armand Teliti. Por, arsyeja se, pse komisionerėt kėrkojnė sėrish rinumėrim tė votave pėrputhet me faktin se numri i votave, tė cilat janė konsideruar tė pavlefshme nė Durrės ėshtė shumė herė mė i lartė se diferenca, e cila shpalli fitues kandidatin socialist, Dako. Pikėrisht, 1200 ėshtė numri i votave tė shpallura si tė pavlefshme gjatė numėrimit dhe numri i votave qė shpalli kandidatin Vangjush Dako kryetar bashkie ėshtė vetėm308 vota mė shumė se kandidati i djathtė, Armand Teliti. Nė momentin kur pothuajse ēdo kuti ndryshonte edhe rezultatin, nė ambientet e pallatit tė sportit filluan tė futrshin edhe individė tė ndryshėm, tė cilėt kishin pėrkrahjen e deputetėve socialistė dhe atyre tė kryesisė sė PS-sė nė Durrės, ndėrsa policia qėndronte nė heshtje dhe bėnte sehir. Ndėrkohė, sipas burimeve nga PD-ja, bėhet e ditur se nė mėngjes janė konstatuar edhe fletė votimi tė grisura tė kandidatėve pėr Bashkinė e Durrėsit. Burime nga PD-ja pohojnė se, rinumėrimi vetėm i atyre votave tė shpallura si tė pavlefshme nuk pėrbėn asnjė shkelje apo abuzim, por thjesht njė rishikim tė atyre fletėve, tė cilat pretendohet se janė tė pavlefshme. Dhe pikėrisht numri i votave tė pavlefshme ka qenė njė pikė kyēe, e cila ka rezultuar fatale pėr rezultatin pėrfundimtar. Afro 138 mijė votues ka Durrėsi dhe prej kėsaj shifre kanė votuar nė datėn 18 shkurt rreth 39 mijė, duke shėnuar edhe njė shifėr tė ulėt gjatė votomit tė 18 shkurtit. Alketa Alia
Nė Elbasan, nė njė qendėr votimi, nuk votojnė 800 persona, ndėrkohė qė nė njė kuti me 350 vota dyshohet pėr manipulime
Boēi do kėrkojė ripėrsėritje tė zgjedhjeve nė Elbasan
Bylykbashi: Duke pasur parasysh se diferenca mes kandidatit tė PD-sė dhe atij tė PS-sė ėshtė rreth 550 vota, nė bazė tė Kodit Zgjedhor duhet domosdoshmėrisht tė pėrsėriten zgjedhjet, pėr faktin e thjeshtė se numri i zgjedhėsve, tė cilėt janė nė kėtė qendėr votimi ėshtė mė i madh se diferenca mes dy kandidatėve
Kandidati i Partisė Demokratike pėr Elbasanin, Luēiano Boēi, do tė kėrkojė rivotim tė zgjedhjeve lokale, pasi, sipas tij, kanė mbetur pa votuar rreth 800 zgjedhės nė lagjen Vullnetari, pėr shkak se nė njė qendėr votimi zgjedhjet nuk u zhvilluan. Pėrveē kėsaj, nė njėrėn prej kutive qė nuk ėshtė pranuar tė numėrohet nga anėtarėt e KZQV-sė, janė vėnė re anomali tė theksuara, tė cilat bien nė kundėrshtim me Kodin Zgjedhor. Votimi Kryetari i PD-sė sė Elbasanit, Aurel Bylykbashi, tha dje, pėr gazetėn TemA se kandidati i PS-sė, Sejdini, ėshtė munduar nė mėnyrė sistematike tė sabotojė procesin zgjedhor tė datės 18 shkurt. Sipas tij, pėr shkak tė kėtyre pėrpjekjeve, nė njė qendėr votimi me rreth 800 votues, nuk u kryen zgjedhjet, duke iu mohuar kėshtu tė drejtėn votuesve. Duke pasur parasysh se diferenca mes kandidatit tė PD-sė dhe atij tė PS-sė ėshtė rreth 550 vota, nė bazė tė Kodit Zgjedhor duhet domosdoshmėrisht tė pėrsėriten zgjedhjet, pėr faktin e thjeshtė se numri i zgjedhėsve, tė cilėt janė nė kėtė qendėr votimi ėshtė mė i madh se diferenca mes dy kandidatėve, - thotė Bylykbashi. Ndėrkohė qė, prej ditės sė djeshme numėrimi i votave nė KZQV-nė e Elbasanit, ėshtė ndėrprerė, pasi komisionerėt e djathtė nuk pranojnė tė marrin nė dorėzim dhe mė pas tė numėrojnė njė kuti votimi me rreth 350 vota, pasi, sipas informacioneve nga KZQV-ja, kutia ka rezultuar me defekte serioze, dhe nė kundėrshtim me procedurat e sigurisė qė parashikon Kodi Zgjedhor me kėtė rast. Parregullsi Ndėrkohė, procesi zgjedhor nė kėtė njėsi, sipas informacioneve qė na viojnė nga Elbasani, ka shėnuar dhe parregullsi tė tjera. Mė datė 18 shkurt, vetė Sejdini u kujdes personalisht qė nė 5 qendra votimi, kryesisht mbėshtetės tė Boēit, bėnė qė tė vonoheshin regjistrat e zgjedhėsve, ndėrkohė qė votimi ka filluar rreth orės njė. Kjo ka bėrė qė shumė persona pėr shkak se nuk njihnin procedurat dhe pėr shkak tė dokumentacionit tė mos merrnin dot certifikata nga gjendjet civile dhe si rrjedhojė, tė mbeteshin pa votuar. Nga ana tjetėr, po t`i shtojmė numrit 800 dhe 350 votat nė kutinė, e cila ėshtė jashtė parametrave tė kėrkuara nga Kodi, atėherė ky numėr shkon sa dyfishi i numrit tė votave qė bėjnė diferencėn mes dy kandidatėve qė i kanė sjellė fitoren Sejdinit. Qazim Sejdini, brenda njė harku kohor prej mė shumė se 12 muajsh, ėshtė hera e dytė qė kandidon pėr njė mandat nga qyteti i Elbasanit. Herėn e parė ishte pėrballė deputetit Aurel Bylykbashi, nė zgjedhjet e pėrgjithshme tė 3 korrikut 2005-sė.
Akuzohet farefisi i kandidatit tė PS-sė pėr Bashkinė e Gjirokastrės si pėrdorues tė dhunės gjatė votimeve
Dėrgohen pėr ndjekje penale vėllai dhe nipi i Flamur Bimes
Dėrgohen pėr ndjekje penale vėllai dhe nipi i kandidatit tė PS-sė pėr Bashkinė e Gjirokastrės, Flamur Bime, nėn akuzėn e kanosjes me armė dhe incidente gjatė ditės sė votimit. Kryetari i degės lokale tė PD-sė nė Gjirokastėr, Bexhet Ēobani, tha dje se, "sot, ėshtė depozituar nė prokurorinė e rrethit tė Gjirokastrės akuza penale ndaj dy komisionerėve tė PS-sė, tė cilėt gjatė procesit tė numėrimit tė votave, tė zhvilluar nė pallatin e sportit, kanė qėlluar nė krye tė detyrės dy komisionerėt e PD-sė". Sipas tij, dega lokale e PD-sė nė bashkėpunim me pėrfaqėsuesin ligjor, Bernard Aliko, ka formuluar akuza penale edhe ndaj ish-zv. shefit tė Shėrbimit tė Kontrollit tė Brendshėm, Zihni Bime, i cili ėshtė vėllait i Flamur Bimes, kandidat i PS-sė nė Gjirokastėr. "Zihni Bime, nė bashkėpunim me Miklovan Bajo (aktualish punonjės i Policisė Bashkiake) dhe Alfred Kondi (ish-oficer policie), kanė kanosur me armė zjarri, tri javė mė parė nėnkryetarin e FRPD-sė, Gleart Kokalarin, i cili ishte duke vendosur posterat elektoralė", - tha kreu lokal i PD-sė. Mė tej, zoti Ēobani shtoi se, dega e PD-sė ka ngritur akuza penale edhe ndaj dy komisionerėve socialistė, tė cilėt gjatė procesit tė numėrimit tė votave kanė qėlluar me dashje dy pėrfaqėsuesit e PD-ės. "Dhurim Ēenko (ish-punonjės policie) dhe nipi i kandidatit socialist, Flamur Bime, Aurel Bime, kanė goditur komisionerėt numėrues demokratė, duke i shkaktuar plagė", - tha kreu i degės sė PD-sė. Ndėrkohė, zoti Ēobani ėshtė shprehur se ndaj pesė personave ėshtė ngritur akuza penale "Kanosje nė krye tė detyrės" , "Goditje nė krye tė detyrės", si dhe "Armėmbajtje pa leje", parashikur nga nenet 84, 278, 236 dhe 239 tė Kodit Penal.
KQZ shpalli rezultat e votimit pėr 302 njėsi vendore
Mazhoranca kryeson nė votat pėr kandidatėt dhe Kėshillat Vendorė
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve shpalli ditėn e djeshme rezultatin e votimit pėr 302 njėsi vendore. Nga tė dhėnat e administruara nga ky komision rezulton se Partia Demokratike ka marrė numrin mė tė madh tė votave nė komunat dhe bashkitė, ku numėrimi ka mbaruar, duke qenė fituese me 50.16%. Nga ana tjetėr, megjithėse rezulton se Partia Socialiste ka fituar bashkitė mė tė mėdha nė vend, ajo nuk ka marrė shumicėn e votave, duke u renditur e dyta me 39.71%. Zėdhėnėsi i KQZ-sė, Leonard Olli, ka theksuar se pjesėmarrja nė votime nė tė gjithė vendin ėshtė 56%, duke llogaritur 302 njėsitė vendore, rezultatet e tė cilave janė tė shpallura. Gjithashtu, pranė Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve pritet qė tė depozitohen edhe rezultatet pėr njėsitė e tjera vendore, tė mbetura. KQZ-ja shpalli dje, edhe pėrqindjen e votave qė partitė kanė fituar pėr pėrbėrjen e Kėshillave tė Njėsive Vendore. Tė dhėnat e fundit nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve bėjnė me dije se, PD-ja ėshtė shpallur fituese nė Bulqizė, Peshkopi dhe nė Bashkinė e Krujės, ndėrsa nga ana tjetėr, Bashkia e Pėrrenjasit ėshtė fituar nga PS-ja. Kėshtu, sipas rezultatit tė 302 njėsive tė qeverisjes vendore, mazhoranca ka njė epėrsi tė lehtė, duke siguruar 42.49% tė votave. Nga ana tjetėr, opozita ka arritur tė sigurojė 40.64% tė votave pėr kėshilltarėt e komunave dhe bashkive nė tė gjithė vendin. Pėrsa i pėrket partive politike, Partia Socialiste ka arritur tė marrė e vetme 19.36% tė votave pėrsa i pėrket kėshilltarėve vendorė, e ndjekur nga Partia Demokratike, e cila ka arritur tė marrė 18.52% tė votave nė kėto kėshilla dhe e pasuar nga LSI-ja, e cila ka marrė 8.67% nė kėshillat e njėsive vendore. Sipas Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve, ende nuk ka informacione pėrsa i pėrket rezultateve tė sakta nė disa bashki tė mėdha nė vend, siē ėshtė Tirana, Durrėsi, Gjirokastra, Elbasani dhe Fieri. Zėdhėnėsi i KQZ-sė theksoi se nė Elbasan procesi ka ngrirė nė kutinė e fundit, nė Durrės po pėrpilohet tabela e rezultateve, ndėrsa janė nė pritje tė rezultateve tė KZQV-sė, Tiranė, pėr bashkinė dhe pėr 10 minibashkitė, pasi Minibashkia nr. 9 i ka sjellė tashmė rezultatet e saj. Fatjona Mejdini
Rezultatet e 302 njėsive vendore pėr drejtuesit lokalė:
PD- 50.16% PS- 39.71%
Rezultatet e 302 njėsive vendore pėr kėshillat vendorė:
Mazhoranca- 42.49% Opozita- 40.64% PBDNJ- 4.22%
Pėrqindjet pėr kėshillat sipas partive:
PS 19.36% PD 18.52% LSI 8.67% PR 6.24% PDR 5.77% PDK 5.22% PSD 4.68% PAD 4.36% PBDNJ 4.22% PAA 4.15% PDS 3.57% LZHK 2.59%
Mazhoranca, ankimim rezultatit nė Durrės, Elbasan dhe Gjirokastėr
Mazhoranca ka vendosur tė kėrkojė ankimimin e rezultatit tė votimit nė Bashkitė e Durrėsit, Elbasanit dhe Gjirokastrės, duke qenė se komisionerėt e djathtė kanė vėrejtur njė sėrė parregullsish gjatė votimit dhe numėrimit nė kėto njėsi vendore. Kėshtu, sipas burimeve nga mazhoranca, sė shpejti nė Komisionin Qendror tė Zgjedhjeve pritet qė tė depozitohen kėrkesat e mazhorancės pėr pavlefshmėrinė e votimeve nė kėto njėsi vendore. Nga burime zyrtare nė KQZ, mėsohet se mazhoranca ka ankimuar vendimin e KZQV-sė sė Bashkisė sė Durrėsit, bashki, e cila, sipas rezultatit tė KZQV-sė, ėshtė fituar me diferencė tė vogėl votash nga kandidati i opozitės. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka vendosur ta kthejė mbrapsht kėtė kėrkesė pėr riformulim dhe pritet qė ajo ditėn e sotme tė ridepozitohet nė KQZ. Nga ana tjetėr, nė Bashkinė e Elbasanit procesi i numėrimit qėndron i bllokuar dhe ende njė kuti votimi ėshtė e panumėruar. Sipas Kodit Zgjedhor, pas pėrpilimit tė rezultatit nga KZQV-ja e njėsisė vendore, brenda 3 ditėve partitė politike duhet tė depozitojnė pranė KQZ-sė kėrkesėn e tyre pėr ankimimin e numėrimit ose pavlefshmėrinė e zgjedhjeve. Duke u nisur nga kjo, burime nė mazhorancė theksojnė se pas pėrpilimit tė tabelės sė rezultateve nga kjo KZQV, pranė Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve do tė ankimohet rezultati i numėrimit tė votave. Nga ana tjetėr, edhe nga ana e mazhorancės pritet qė pėr Bashkinė e Gjirokastrės tė kėrkohet rinumėrim i votave. Nė ditėt nė vazhdim Partia Demokratike do tė depozitojė pranė Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve kėrkesėn pėrkatėse. Nga ana tjetėr, sipas zėdhėnėsit tė KQZ-sė, nė kėtė komision janė dorėzuar gjatė ditės sė djeshme 108 ankesa nga subjektet politike, qė kėrkojnė ankimimin e rezultatit ose pavlefshmėrinė e procesit zgjedhor nė njėsi vendore tė caktuara. Fatjona Mejdini
Krerėt e koalicionit dalin para mediave pėr herė tė parė pas 18 shkurtit. Mungon Gjinushi i PSD-sė
Rama: Do mbrojmė votėn me barrikada njerėzore
Jam kėtu pėr ti bėrė thirrje kryeministrit tė Shqipėrisė sė bashku me tė gjithė kolegėt, qė tė heqė dorė urgjentisht nga pėrpjekja pėr tė pėrmbysur nė mėnyrė tė dhunshme dhe jodemokratike rezultatin e qartė si drita e diellit nė Durrės dhe Elbasan
Krerėt e opozitės kėrcėnojnė me protesta mbarėpopullore, nė rast se do tė kthehen rezultatet e votimit nė Bashkinė e Durrėsit e tė Elbasanit. Nė daljen e parė para mediave tė krerėve tė koalicionit tė majtė, mungonte Skėnder Gjinushi i PSD-sė. Krerėt e katėr partive, Rama, Meta, Ceka e Milo, iu drejtuan thirrje qytetarėve pėr tė mbrojtur rezultatet, qė sipas tyre janė tė qarta nė kėto qytete. Sipas tyre, qytetarėt do tė ngrihen jo vetėm pėr tė mbrojtur votat, por edhe pėr tė rrėzuar Berishėn si kryeministėr. Nė rast se Berisha do tė guxojė dhe do tė vazhdojė nė kėtė rrugė tė mbrapshtė tė urdhrave politikė ndaj komisionerėve tė tij pėr bllokuar rezultatet, pėr tė mos njohur zgjedhjet dhe pėr tė tėrhequr zvarrė gjithė kėtė proces zgjedhor, atėherė ne do tė jemi tė detyruar qė ti bėjmė thirrje tė gjithė qytetarėve pėr tė mbrojtur votat e tyre. Por jo vetėm kaq, por do tė jemi tė detyruar qė kėtė ta pėrfundojmė me largimin e Sali Berishės nga zyra e kryeministrit. Nė rast se ai nuk ka nxjerrė mėsime nga kėto zgjedhje dhe nė rast se ai guxon se do tė mund tė cenonte akoma votėn e bėrė tashmė publike nga ana qytetarėve, ne pastaj kėtė histori do ta mbyllim me largimin e Sali Berishės nga kjo zyrė, ku ai nė fakt, nuk e ka merituar ndonjėherė edhe qė tė hyjė, - tha dje, Meta. Kryetari socialist, Edi Rama, tha gjithashtu se votat e fituara mė 18 shkurt, opozita do ti mbrojė me barrikadė njerėzore. Jam kėtu pėr ti bėrė thirrje kryeministrit tė Shqipėrisė sė bashku me tė gjithė kolegėt, qė tė heqė dorė urgjentisht nga pėrpjekja pėr tė pėrmbysur nė mėnyrė tė dhunshme dhe jo demokratike rezultatin e qartė si drita e diellit nė Durrės dhe Elbasan. Nė tė kundėrt, do tė na duhet qė tė konsiderojmė vendosjen e njė barrikade njerėzore pėr tė penguar me ēdo ēmim kėtė atentat kundėr demokracisė dhe kėtė pėrpjekje tė palejueshme nė kundėrshtim me vullnetin e sovranit nė Durrės dhe nė Elbasan, - tha Rama. Ndėrsa kryetari i PAD-sė, Neritan Ceka, ėshtė shprehur shumė shkurt, duke theksuar se vota e 18 shkurtit ėshtė njė fitore e qytetarėve dhe Berisha duhet tė dijė qė qytetarėt dinė tė mbrojnė fitoren e tyre. Kryetari i PDS-sė, Paskal Milo, deklaroi se vlerėsimet qė erdhėn nga komuniteti ndėrkombėtar pėr procesin zgjedhor do tė jenė nė radhė tė parė njė vlerėsim shumė negativ, nė rast se krerėt e mazhorancės do tė vazhdojnė tė sillen nė tė njėjtėn linjė siē po sillen. Pėrgjegjėsia e parė ėshtė e qeverisė nė administrimin e zgjedhjeve dhe kėto gjėra qė po ndodhin gjithnjė shkojnė nė dėm tė qeverisė dhe tė imazhit tė saj dhe tė Shqipėrisė, prandaj nuk e kuptoj dhe nuk arrij dot tė kuptojmė, pėrse njė rezultat, i cili dukshėm nė dritėn e diellit ėshtė tashmė i konfirmuar nė favor tė opozitės, nuk gjendet njė kurajė civile dhe qytetare tė pranohet dhe qeveria tė vazhdojė punėn, ashtu siē ka premtuar pėr tė thelluar reformat qė i ka lėnė pėrgjysmė. Njė veprim i tillė do tė thotė qė qeveria mendon sė prapthi, - tha Milo. Luljeta Progni
Arsyeja, rezultatet e dobėta. E majta nis turin e falėnderimit tė bazės nėpėr rrethe
Gjinushi revoltohet me Ramėn
Krerėt e partive tė opozitės do tė nisin sė shpejti njė tur elektoral nė bazėn e PS-sė pėr tė falėnderuar tė gjithė ata qė i besuan votėn e tyre mė 18 shkurt. Krerėt opozitarė do tė shkojnė nė ēdo rreth, edhe atje ku opozita humbi mė 18 shkurt, pėr tė falėnderuar ata qė i votuan, edhe ata qė s`i votuan dhe pėr tė deklaruar se premtimet e bėra gjatė fushatės sė 18 shkurtit do tė mbahen prej tė zgjedhurve vendore tė koalicionit tė majtė. Nė takimet e krerėve tė opozitės qė do tė zhvillohen nė rrethe, nuk dihet ende, nėse do tė marrė pjesė kreu i PSD-sė, Skėnder Gjinushi, i cili duket se ėshtė i pakėnaqur me rezultatet e zgjedhjeve tė 18 shkurtit. Burime pranė PSD-sė thanė dje se, Gjinushi ėshtė i pakėnaqur me Ramėn, pasi e akuzon atė se nuk i kushtoi vėmendjen e duhur bashkive, nė tė cilat kandidonte njeriu i PSD-sė nė emėr tė opozitės. Gjinushi akuzon Ramėn se, nė zonat qė iu lanė PSD-sė tė lira nga PS-ja, dėmtoi procesin kandidati i pavarur socialist, duke lėnė jashtė loje PSD-nė. Gjinushi ka munguar edhe nė daljen e djeshme tė krerėve tė opozitės pas zgjedhjeve tė 18 shkurtit.
Kryetari i PS-sė pranon humbjen nė kėtė rreth
Kukės, PS: Procesi i 18 shkurtit, pozitiv
Socialistėt nė Kukės kanė pranuar humbjen e tyre nė zgjedhjet vendore tė 18 shkurtit. Nė njė konferencė pėr shtyp, kryetari i PS-sė Kukės, Skėnder Ahmeti, e vlerėsoi procesin zgjedhor tė 18 shkurtit nė Kukės si tejet pozitiv dhe pa probleme. Ne vlerėsojmė kėtė proces si tejet tė rėndėsishėm dhe pa probleme. Nė kėtė kontekst pranojmė rezultatin e dalė nė Kukės pėr komunat dhe bashkinė, duke falėnderuar nė tė njėjtėn kohė edhe votuesit dhe mbėshtetėsit tanė, - tha Ahmeti. Kryesocialisti i Kukėsit vlerėsoi mes tė tjerash si tė papranueshėm faktin e rezultateve pėr kėshillat komunalė e bashkiakė. Sipas tij, vendimmarrja nė Kėshillin Bashkiak, Kukės, i dalė nė zgjedhjet e 18 shkurtit, i takon kėshilltarėve tė pavarur dhe jo politikės. Nė kėto zgjedhje, nė Kėshillin e Bashkisė, Kukės dolėn 11 kėshilltarė tė pavarur, ndėrsa nga subjektet politike, 2 kėshilltarė tė PD-sė, 1 kėshilltar i PS-sė, 2 nga PR-ja dhe 1 nga LSI-ja, ndėrsa forca tė tjera, politike, tė djathta kanė marrė nga 1 anėtar kėshilli nė 25 tė tillė tė Bashkisė, Kukės. Ėshtė e para herė nė 16 vite pluralizėm qė nė Kėshillin Bashkiak tė Kukėsit votohen 11 kėshilltarė tė pavarur. Nė mandatin e sapombyllur ishin vetėm 5 kėshilltarė tė pavarur. Kryesocialisti Ahmeti vlerėsoi se duhet tė ketė dhe kritere pėrcaktuese pėr pėrfaqėsim nė kėshillat komunalė, pasi nuk mungojnė intelektualėt as nga e djathta, as nga e majta, duke lėnė tė nėnkuptohet nivelin jo tė kėnaqshėm tė pėrfaqėsimit intelektual te tė pavarurit nė kėshill. B. Muēmata
Zėdhėnėsja e fushatės komenton deklaratat e liderėve tė sė majtės pėr barrikada njerėzore nė mbrojtje tė votės
PD: Nuk do lejojmė deformimin e vullnetit tė popullit
Zėdhėnėsja e fushatės elektorale tė Partisė Demokratike, Majlinda Bregu, u shpreh dje se, PD-ja do tė shfrytėzojė ēdo hapėsirė ligjore dhe institucionale pėr tė mos lejuar asnjė deformim e cenim politik tė vullnetit tė popullit, tė shprehur nėpėrmjet votės sė lirė mė 18 shkurt. Deklarata e pėrfaqėsueses sė PD-sė erdhi menjėherė pas reagimit tė pėrfaqėsuesve tė katėr partive politike, opozitare PS, LSI, PDS dhe PAD, tė cilėt i bėnin thirrje PD-sė dhe kryetarit tė saj pėr tė pranuar rezultatin e zgjedhjeve, duke kėrcėnuar me thirrje pėr barrikada me trupa njerėzish dhe akte tė tjera marrėzie. PD-ja dhe aleatėt e saj e kanė pranuar plotėsisht rezultatin e zgjedhjeve, nė tė cilat koalicioni i mazhorancės ka fituar nė 238 njėsi vendore nga 376 gjithsej, ose 63 % tė tyre, ku koalicioni qeverisės ka fituar 56 % tė votave pėr kryetarė bashkie dhe komunash. PD-ja shpreh vendosmėrinė e saj pėr tė kontribuar nė plotėsimin e standardeve dhe ruajtjen deri nė fund tė integritetit tė procesit zgjedhor, ēka do tė thotė garantimin e numėrimit tė ēdo vote tė shqiptarėve, e tė drejtės ligjore tė gjithkujt pėr t'u ankuar nė instancat pėrkatėse dhe pėr tė respektuar vendimin e institucionit kushtetues, pėrkatės, sido qoftė ai, - tha Bregu. Duke iu referuar deklarimeve tė bėra nga drejtuesit e opozitės, deputetja Bregu tha se, PD-ja shpreh keqardhje pėr pėrēartjen e deklaratave tė papėrgjegjshme e tė pakuptimta tė bėra nga krerėt e opozitės dhe sqaron se epoka, e cila tashmė ka mbaruar, ėshtė ajo, kur mandatet dhe tė mandatuarit i caktonte Meta dhe Fehmi Abdiu dhe jo vota e shqiptarėve e administruar, vlerėsuar e shpallur nga organi i vetėm kushtetues qė e ka kėtė tagėr. A. Alia
Nėnkryetari i PD-sė theksoi se do tė ketė mė shumė bashkėpunim mes qeverisjes qendrore dhe asaj lokale
Topi: Rezultati i zgjedhjeve, shtysė pėr tė rikuperuar gabimet
Mazhoranca i ka tė gjitha premisat qė tė rikonsolidojė pozicionet e veta. Ndonjėherė ėshtė e nevojshme pėr tė rikuperuar pozicionet, pėr tė parė hapat, pėr tė parė gabimet
Nėnkryetari i Partisė Demokratike, Bamir Topi, nė konferencėn e parė pas zgjedhjeve lokale theksoi se humbja nga ana e mazhorancės e bashkive mė tė mėdha nė vend duhet tė shėrbejė pėr tė riparuar defektet e qeverisjes sė deritanishme. Sipas Bamir Topit, asnjė nga partitė politike nuk duhet tė abuzojė me rezultatin e zgjedhjeve, por duhet ta lexojė atė nė mėnyrė tė kujdesshme. Mazhoranca i ka tė gjitha premisat qė tė rikonsolidojė pozicionet e veta. Ndonjėherė ėshtė e nevojshme pėr tė rikuperuar pozicionet, pėr tė parė hapat, pėr tė parė gabimet dhe ėshtė mirė qė njeriu tė ketė objektivitet qė aty ku ka bėrė gabime, natyrisht duhet tė ketė koshiencėn dhe duhet t`i riparojė, - theksoi nėnkryetari i PD-sė, Bamir Topi. Sipas tij, e rėndėsishme ėshtė qė partitė politike tė reflektojnė nga ēdo rezultat, nė mėnyrė qė tė krijojnė njė klimė tė pėrshtatshme pėr tė zhvilluar zgjedhjet nė ato standarde qė shqiptarėt i duan. Nėnkryetari i PD-sė theksoi se, nuk e lidhte rezultatin e zgjedhjeve vendore me ndryshimet qė mund tė bėheshin nė qeveri. Nuk i lidh dhe nuk i kondicionon thjesht nga rezultatet e zgjedhjeve tė pushtetit vendor ndryshimet nė qeveri. Unė kam parė edhe vullnetin e zotit kryeministėr dhe tė personazheve tė tjerė tė mazhorancės, tė cilėt nė mėnyrė tė konsoliduar kėrkojnė dhe deklarojnė qė ndryshimet nė qeveri janė tė nevojshme dhe tė domosdoshme, madje, kjo ėshtė paralajmėruar edhe para zgjedhjeve tė pushtetit vendor, - theksoi Topi. Nėnkryetari i PD-sė theksoi se e rėndėsishme ėshtė qė qeveria tė zhvillojė reformat e duhura nė pėrputhje me premtimet e saj. Ajo qė ėshtė mė e rėndėsishmja pėr tė gjithė shqiptarėt, ėshtė se duhet tė kuptojnė se reformat duhet tė vazhdojnė dhe duhet t'i pėrfshijnė tė gjitha institucionet dhe ata qė nuk kanė qenė koshientė pėr pozicionet qė kanė pasur, - theksoi Bamir Topi. Sipas tij, pėrgjegjėsia ėshtė kolektive dhe tė gjithė duhet tė reflektojnė nė mėnyrėn e duhur. Ka njė pėrgjegjėsi kolektive pėr tė gjitha reflektimet e mundshme, qė tė dalim sa mė shpejt nė njė fushė tė hapur, ku gjithēka tė jetė e projektuar, qoftė pėr mazhorancėn, qoftė pėr opozitėn, sepse kėrkojmė tė zhvillojmė jo thjesht njė bashkėpunim institucional, - deklaroi Topi, duke shtuar se duhet tė rritet edhe bashkėpunimi mes qeverisjes qendrore, edhe asaj lokale, duke mos bėrė ndarjen mes zonave tė fituara nga mazhoranca apo opozita. F. Mejdini
Lezhė, PD-ja fiton shumicėn nė Kėshillin Bashkiak
Koalicioni i djathtė ka fituar nė zgjedhjet lokale tė 18 shkurtit shumicėn e Kėshillit Bashkiak nė Bashkinė e Lezhės. Sipas tė dhėnave zyrtare tė KQZV-sė, partitė e djathta do tė pėrfaqėsohen me 14 anėtarė nė Kėshillin Bashkiak, opozita me 9 anėtarė, ndėrsa dy vende janė fituar nga kandidatėt e pavarur. Sipas kėtyre tė dhėnave, PD-ja do tė ketė 3 anėtarė, PDK dhe PR nga dy anėtarė, PDR, BK, PAA, LZHK, BLD, PAA dhe PBDNJ nga njė anėtar. Ndėrsa pėr partitė e opozitės PS-ja do tė ketė 4 anėtarė, LSI-ja, 2 anėtarė, PDS, PSD, PAD nga njė anėtar.
ILDKP i bėn thirrje edhe ish-drejtuesve vendorė tė rideklarojnė pasurinė e tyre
Krerėt e rinj, vendorė duhet tė deklarojnė pasurinė brenda 30 ditėve
Inspektoriati i Lartė i Deklarimit dhe Kontrollit tė Pasurive iu ka bėrė thirrje ditėn e djeshme tė gjithė kryetarėve aktualė tė njėsive vendore dhe atyre qė e kanė lėnė kėtė detyrė tė kryejnė sa mė parė detyrimet e tyre, ligjore pėr deklarim e pasurisė. Kėshtu, nė bazė tė ligjit Pėr deklarimin e pasurisė, inspektoriati iu kėrkon drejtuesve tė rinj tė pushtetit vendor qė brenda 30 ditėve nga marrja e mandatit tė deklarojnė pasuritė e tyre. ILDKP njofton tė gjithė drejtuesit e rinj tė pushtetit vendor se, brenda 30 ditėve nga marrja e mandatit, duhet tė plotėsojnė detyrimin pėr deklarim tė interesave private tė pasurisė. Afati ligjor ėshtė i pėrcaktuar nė nenin 15 tė ligjit nr. 9367, dt.7.4.2005-sė Pėr parandalimin e konfliktit tė interesave nė ushtrimin e funksioneve publike, neni 7, paragrafi 4, ku thuhet: Deklarimi para fillimit tė punės dorėzohet jo mė vonė se 30 ditė nga data e fillimit tė detyrės, - theksohet nė deklaratėn pėr shtyp. Nga ana tjetėr, sipas kėrkesės sė ILDKP-sė, ish-drejtuesit e komunave dhe bashkive nė tė gjithė vendin duhet tė rideklarojnė pasuritė e tyre jo mė vonė se 15 ditė nga data e largimit nga funksioni. Gjithashtu, ILDKP njofton se njė pjesė e subjekteve tė gjobitura mė 10.5.2006-tė pėr vonesa nė deklarim tė interesave private, kryesisht drejtues tė pushtetit vendor, ende nuk e kanė shlyer masėn administrative gjobė. Inspektoriati iu bėn edhe njėherė thirrje kėtyre subjekteve pėr pėrmbushjen e kėtij detyrimi ligjor, si edhe ia ka bėrė tė ditur listėn emėrore Ministrisė sė Brendshme, e cila mbulon problemet e pushtetit vendor, si edhe Ministrisė sė Financave, pėr tė marrė masat e nevojshme. F. Mejdini
Vlerėsohet media dhe policia dhe kėrkohet mbyllja e shpejtė e procesit
Vėzhguesit vendorė: Numėrimi i votave, transparent
Koalicioni i Vėzhguesve Vendore ka bėrė tė ditur pėrfundimet e raportit tė dytė pėr procesin zgjedhor nė Shqipėri, i fokusuar kryesisht nė procesin e numėrimit tė votave. Nė fillim tė raportit, vėzhguesit theksojnė se transporti i materialeve zgjedhore nga qendrat e votimit nė vendet e numėrimit, nė tėrėsinė e tij u shoqėrua pa probleme; marrja nė dorėzim e kėtyre materialeve prej KZQV-ve u zhvillua nė pėrputhje me procedurat e parashikuara ligjore. Vėzhguesit kanė vlerėsuar rolin korrekt tė policisė gjatė zgjedhjeve. Vlerėsime pati dhe pėr mediat. Nė tėrėsinė e tij, procesi i numėrimit tė votave ishte transparent dhe u zhvillua pozitivisht, pavarėsisht problemeve teknike apo atyre me natyrė politike, tė cilat nuk arritėn tė ndikonin nė leximin e votės sė zgjedhėsve, - thekson raporti nė lidhje me numėrimin. Mė poshtė, ata kanė theksuar parregullsitė nė procesin e numėrimit. Nė ndryshim nga dita e votimit, u konstatua nė njė numėr jo tė vogėl rastesh, ndėrhyrje nė proces dhe presion negativ nga ana e forcave politike dhe kandidatėve, sidomos kur procesi i numėrimit ishte drejt pėrfundimit tė tij; pati raste, kur persona me imunitet, deputetė tė Kuvendit tė Shqipėrisė, ndėrhynė nė procesin e numėrimit tė votave, duke shkelur kėrkesat e Kodit Zgjedhor dhe tė udhėzimeve tė KQZ-sė; janė raportuar edhe ndėrhyrje tė personave tė paautorizuar dhe tė paidentifikuar nė procesin e numėrimit tė votave. Pėr rrjedhojė, ky numėrim, nė disa raste u bllokua dhe nė vendet e numėrimit tė votave ose nė mjediset rreth tyre u krijuan situata rrėmuje dhe kaosi; nė disa raste, si nė Bushat, Novoselė, Fier, Elbasan, Himarė, Njėsia bashkiake Nr.10 Tiranė, Njėsia bashkiake Nr.6 Tiranė, etj, procesi i numėrimit tė votave u ndėrpre disa herė dhe/ose u shoqėrua me ngjarje qė kėrkuan ndėrhyrjen energjike tė forcave tė policisė pėr vendosjen e rendit. Veēanėrisht, ngjarja e ndodhur nė VNV nė Ndroq, Tiranė, vlerėsohet nga Koalicioni i Vėzhguesve Vendorė si njė ndėr rastet mė tė rėnda, qė duhet marrė nė konsideratė dhe tė mbahet qėndrim nga tė gjitha subjektet politike, - theksohet nė raport. Nė pėrfundim tė tij, Koalicioni i Vėzhguesve Vendorė i bėri thirrje tė gjitha forcave politike dhe kandidatėve tė kontribuojnė pozitivisht nė pranimin e vullnetit tė votuesve, pėr mbylljen nė njė kohė sa mė tė shpejtė tė kėtij procesi zgjedhor, pėrfshirė edhe fazėn e ankimimeve.
Problemet e konstatuara gjatė numėrimit
? Nė ndryshim nga dita e votimit, u konstatua nė njė numėr jo tė vogėl rastesh, ndėrhyrje nė proces dhe presion negativ nga ana e forcave politike dhe kandidatėve, sidomos, kur procesi i numėrimit ishte drejt pėrfundimit tė tij. ? Pati raste, kur persona me imunitet, deputetė tė Kuvendit tė Shqiperise, ndėrhynė nė procesin e numėrimit tė votave, duke shkelur kėrkesat e Kodit Zgjedhor dhe tė udhėzimeve tė KQZ-sė. ? Janė raportuar edhe ndėrhyrje tė personave tė paautorizuar dhe tė paidentifikuar nė procesin e numėrimit tė votave. Pėr rrjedhoje, ky numėrim, nė disa raste u bllokua dhe nė vendet e numėrimit tė votave ose nė mjediset rreth tyre, u krijuan situata rrėmuje dhe kaosi. Nė disa raste, si nė Bushat, Novoselė, Fier, Elbasan, Himarė, Njėsia bashkiake Nr.10, Tiranė, Njėsia bashkiake Nr.6, Tiranė, etj, procesi i numėrimit tė votave u ndėrpre disa herė dhe/ose u shoqėrua me ngjarje qė kėrkuan ndėrhyrjen energjike tė forcave tė policisė pėr vendosjen e rendit. Veēanėrisht, ngjarja e ndodhur nė VNV nė Ndroq, Tiranė, vlerėsohet nga Koalicioni i Vėzhguesve Vendorė si njė ndėr rastet mė tė rėnda, qė duhet marrė nė konsideratė dhe tė mbahet qėndrim nga tė gjitha subjektet politike. ? Niveli i pėrgatitjes sė anėtarėve tė grupeve tė numėrimit tė votave ishte i pamjaftueshem, madje nė mjaft raste anėtaret e kėtyre grupeve nuk ishin tė trajnuar. ? Janė raportuar zėvendėsime tė anėtarėve tė grupeve tė numėrimit nga subjektet politike, edhe pasi kish filluar procesi i numėrimit. ? Kishte anėtarė tė grupeve tė numėrimit me lidhje tė afėrta gjinore me kandidatėt nė garė, nė kundėrshtim me dispozitat ligjore. ? Pavarėsisht udhėzimit tė KQZ-sė pėr mospėrdorimin e celularėve, u vėrejtėn nė njė pjesė tė madhe anėtarė tė grupeve tė numėrimit qė komunikonin me telefon gjatė gjithė procesit tė numėrimit, duke penguar ecurinė normale tė procesit. ? Organizimi i vendeve tė numėrimit, nė jo pak raste, ishte i papėrshtatshėm, johigjienik e jofunksional, duke krijuar vėshtirėsi nė ecurinė normale tė procesit tė numėrimit, por njėkohėsisht edhe nė monitorimin e tij prej vėzhguesve tė subjekteve tė ndryshme. ? Pati raste qė KZQV-tė iu krijuan pengesa vėzhguesve tė Koalicionit, pėr tė monitoruar procesin e marrjes nė dorėzim tė materialeve zgjedhore dhe tė numėrimit tė votave, si pasojė e mungesės sė vullnetit apo mosnjohjes sė Kodit Zgjedhor.
Ditėn e hėnė deputetėt do tė mblidhen nė seancė plenare
Kuvendi do tė rinisė punėn me raportimet e organeve kushtetuese
Konferenca e Kryetarėve u mblodh ditėn e djeshme pėr herė tė parė pas zgjedhjeve vendore tė 18 shkurtit, duke miratuar edhe kalendarin e punimeve tė Kuvendit pėr javėt nė vazhdim. Kryetari i grupit tė Partisė Demokratike, Bamir Topi, theksoi se ajo qė do tė dominojė jetėn parlamentare nė javėt nė vazhdim do tė jenė raportimet e organeve kushtetuese. Topi theksoi se, ėshtė e rėndėsishme qė Kuvendi t`i rithehet jetės intensive pas zgjedhjeve lokale qė u kaluan. Tani ėshtė koha pėr t'iu rikthyer nė mėnyrė intensive punės sė parlamentit, e cila ėshtė ndėrprerė pėr shkak tė fushatės elektorale pėr zgjedhjet e pushtetit vendor. Ėshtė momenti, kur dominanti i jetės parlamentare do tė jenė informacionet qė do tė kenė tė gjitha institucionet kushtetuese, duke filluar me atė tė Prokurorisė, Kontrollin e Lartė tė Shtetit, Avokatin e Popullit, pra, tė gjitha institucionet qė e kanė tė detyrueshėm raportimin nė parlament, - deklaroi kryetari i grupit parlamentar tė PD-sė, duke shtuar se raportimet e organeve kushtetuese do tė shoqėrohen me diskutime dhe debate nga ana e ligjvėnėsve. Ditėn e hėnė pritet qė Kuvendi tė zhvillojė seancė plenare, ku pritet tė miratohet edhe kalendari i punimeve tė tij.
Berisha Feller; Sė shpejti, strategji kombėtare pėr azilkėrkuesit dhe pėr minoritarėt
Kryeministri Berisha u takua dje, me delegacionin e nivelit tė lartė tė UNHCR, tė kryesuar nga asistentja e Komisionerit tė Lartė tė Kombeve tė Bashkuara pėr Refugjatėt, zonja Erika Feller. Gjatė vizitės sė zonjės Feller, kryeministri Berisha vlerėsoi maksimalisht bashkėpuminin e ngushtė dhe frytdhėnės midis UNHCR-sė dhe qeverisė shqiptare, duke e siguruar atė se ky bashkėpunim do tė intensifikohet edhe mė shumė nė tė ardhmen. Kryeministri Berisha solli nė kujtesė kontributin e ēmuar qė dha kjo Agjenci nė ndihmė tė shtetit shqiptar gjatė viteve tė luftės nė Kosovė, duke shprehur edhe njėherė falėnderimet e pėrzemėrta. Ndėr tė tjera, kryeministri bėri tė ditur edhe pėrpjekjet qė qeveria shqiptare po bėn pėr hartimin e njė strategjie kombėtare, ku do tė pėrfshihen azilkėrkuesit dhe minoritetet nė shoqėrinė shqiptare. Kėto dhe shumė reforma tė tjera, tė cilat do tė prekin fusha tė ndryshme, do tė zėnė njė vend parėsor nė qeverinė aktuale. Njė vend parėsor, sipas kryeministrit, do tė zėnė dhe pėrpjekjet pėr zbatimin e Marrėveshjes sė Stabilizim-Asocimit me BE-nė. Mė pas, Feller bėri njė ekspoze tė punės sė kėsaj Agjencie pėrgjatė kėtyre viteve nė Shqipėri dhe u shpreh se nė tė ardhmen, UNHCR do tė thellojė edhe mė tej bashkėpunimin me qeverinė shqiptare. A.A
Zv/Shefi i misionit PAMECA, Z.Doug Adams, vlerėson punėn e policisė
PAMECA: Performanca e policisė, mė e mirė se nė zgjedhjet e 3 korrikut
Jam vėrtet i kėnaqur, pasi nga raportimet e bėra nga pėrfaqėsuesit e kėtij misioni, pėr zonat ku kanė qenė tė pranishėm, ka rezultuar se performanca e policisė gjatė kėtyre zgjedhjeve ka qenė mė e mirė se nė vitin 2005-sė
Performanca e policisė gjatė zgjedhjeve lokale tė 18 shkurtit ka qenė mė e mirė se ajo e zgjedhjeve tė 3 korrikut tė vitit 2005-sė. Kėshtu ėshtė shprehur zv/Shefi i misionit PAMECA, Z.Doug Adams, gjatė njė takimi me drejtuesit e lartė tė policisė shqiptare nė lidhje me monitorimin dhe veprimtarinė e strukturave tė Policisė sė Shtetit nė kuadėr tė procesit zgjedhor pėr organet e qeverisjes vendore nė 12 drejtoritė e policisė nė qarqe. Gjatė kėtij takimi, Drejtori i Pėrgjithshėm i Policisė sė Shtetit vlerėsoi kontributin e misionit PAMECA nė kuadėr tė kėtij procesi zgjedhor. Duke i falėnderuar pėr pėrgjigjen pozitive qė misioni PAMECA i bėri kėrkesės pėr tė asistuar Policinė e Shtetit gjatė procesit zgjedhor, Ibraj, vuri nė dukje kontributin e dhėnė nga ky mision nė kuadėr tė kėtij procesi. Ishte njė punė voluminoze, e bėrė sė bashku para, gjatė e pas procesit tė zgjedhjeve. Ndėrkohė qė pėrfaqėsuesit tuaj kanė asistuar pėr ditė me radhė veprimet e policisė nė drejtoritė e policisė nė qarqe. Pėrfitoj nga rasti tė shpreh falėnderimet pėr kontributin e dhėnė nga misioni PAMECA gjatė gjithė procesit zgjedhor, si dhe pėr asistencėn e monitorimin e bėrė veprimeve tė strukturave policore nė kuadėr tė procesit zgjedhor, - ėshtė shprehur Ibraj. Ndėrkohė, zv/Shefi i misionit PAMECA, Doug Adams, gjatė fjalės sė tij evidentoi faktin se nė tė gjitha raportet, pėrfaqėsuesit e misionit PAMECA kanė shprehur falėnderimet e tyre pėr mikpritjen dhe bashkėpunimin e vazhdueshėm, tė ofruar nga drejtuesit e strukturave vendore tė policisė, pranė tė cilėve ato ishin atashuar. Jam vėrtet i kėnaqur, pasi nga raportimet e bėra nga pėrfaqėsuesit e kėtij misioni, pėr zonat ku kanė qenė tė pranishėm, ka rezultuar se performanca e policisė gjatė kėtyre zgjedhjeve ka qenė mė e mirė se nė vitin 2005-sė, lidhur me profesionalizmin dhe angazhimin e punonjėsve tė policisė nė procesin zgjedhor, - tha Adams. Sipas tij, njė ndėr arsyet e kėsaj performance ishte dhe trajnimi i bėrė, i cili ishte i duhur dhe u dha nė kohėn e duhur. Po ashtu, njė rol tė rėndėsishėm sipas Z.Adams kanė luajtur dhe trajnimet e zhvilluara mbi bashkėpunimin polici-media, pasi nė tė gjitha raportet e hartuara nga pėrfaqėsuesit e kėtij misioni raportimi i policisė nė media ėshtė vlerėsuar profesional, po ashtu dhe bashkėpunimi dhe raportet me median kanė qenė tė mira. Nė vijim tė takimit, zv/Shefi i misionit PAMECA ėshtė shprehur se, performanca e policisė nė zgjedhje ishte mjaft e mirė pėr zonat e vėzhguara dhe nė raporte nuk ka vėrejtje lidhur me paraqitjen e punonjėsve tė policisė nė mėnyrė jo tė duhur dhe pėr sjellje jo tė pėrshtatshme. Po ashtu, edhe mjetet ishin me shenja dalluese e nė asnjė rast nuk ėshtė vėnė re e kundėrta. Dhe nė ato raste, kur policisė i ėshtė kėrkuar tė ndėrhyjė nė qendrat e votimit, ndėrhyrja e saj ishte profesionale.
Njėkohėsisht rritet dhe zbulueshmėria e policisė
Zgjedhjet, rritet numri i veprave penale
Drejtoria e Policisė sė qarkut tė Tiranės ka theksuar nė njė deklaratė tė sajėn se gjatė periudhės zgjedhore ka patur njė rritje tė veprave penale, por ėshtė rritur njėkohėsisht dhe zbulueshmėria e kėtyre rasteve. Rritje ėshtė shėnuar nė lidhje me tė njėjtėn periudhė tė vitit paraardhės, por dhe nė lidhje me zgjedhjet e vitit 2005-sė. Krahasuar me tė njėjtėn periudhė tė vitit tė kaluar, janė evidentuar 44 vepra penale mė shumė dhe nė tė njėjtėn kohė ėshtė rritur zbulueshmėria me 11%, nga 70 % nė vitin e kaluar, nė 81 % gjatė sė njėjtės periudhė tė kėtij viti. Po nė kėtė kuadėr, krahasuar me tė njėjtėn periudhė tė zgjedhjeve tė vitit 2005-sė, janė evidentuar 92 vepra penale mė shumė dhe nė tė njėjtėn kohė ėshtė rritur zbulueshmėria me 8 %, nga 73 % gjatė muajit tė zgjedhjeve nė vitin 2005-sė nė 81 % gjatė muajit tė zgjedhjeve 2007-tė, - thuhet nė deklaratėn e policisė. Krime Kundėr Personit, janė evidentuar gjithsej 28 vepra penale, tė cilat janė zbuluar nė masėn 100 %. Krahasuar me tė njėjtėn periudhė zgjedhore tė vitit 2005-sė, ku janė evidentuar 26 dhe zbuluar 24, me njė rritje tė forcės zbuluese nė masėn 8 %. Theksojmė se nga shėrbimet policore janė evidentuar 22 raste tė armėmbajtjes pa leje, kur nė periudhėn e njėjtė tė vitit 2005-sė janė evidentuar vetėm 3 raste tė tilla. Krime ndaj pronės, janė evidentuar gjithsej 160 vepra dhe zbuluar 81 prej tyre ose nė masėn 51 %. Nė krahasim me tė njėjtėn periudhė tė vitit 2005-sė, numri i veprave penale kundėr pronės ėshtė 13 raste mė tepėr, ndėrsa forca zbuluese ėshtė rritur nė masėn 5 %. Nė sajė tė masave tė marra janė kapur gjithsej 66 persona tė shpallur nė kėrkim ose 29 persona me tepėr se nė periudhėn zgjedhore tė vitit 2005-sė dhe 7 persona mė tepėr nė tė njėjtėn periudhė tė vitit 2006-tė. Sektori i Luftės Kundėr Krimit tė Organizuar ka evidencuar 124 vepra penale, ēka pėrbėjnė 41 vepra penale mė tepėr se periudha krahasuese. Kėshtu, vetėm Seksioni i Luftės Kundėr Krimit Ekonomiko- Financiar ka zbuluar 29 vepra penale mė shumė se e njėjta periudhė zgjedhore e vitit 2005-sė, - vijon mė tej deklarata e policisė.
Sipas policisė, incidenti erdhi si rrjedhojė e moszbatimit tė Kodit Zgjedhor
Policia: Ndėrhyrja jonė nė Ndroq, brenda ligjit
Drejtoria e Policisė qarkut Tiranė, ka bėrė tė ditur se nuk ka ndėrhyrė asnjėherė nė mėnyrė tė paligjshme gjatė incidenteve qė kanė lindur me numėrimin e votave. Sipas kėsaj drejtorie, nė ditėn e votimit nė orėn 18.00 u morėn nė ruajtje 40 Vende tė Numėrimit tė Votave, shėrbim, i cili, sipas nenit 5 pika 7 tė Udhėzimit Nr.4 ė KQZ-se, kryhet nga punonjėsit e policisė jashtė ambienteve tė Vendeve tė Numėrimit tė Votave e qė vazhdon deri nė momentin e shpalljes sė rezultatit nga KZQV-tė. Punonjėsit e policisė tė angazhuar me detyra zgjedhore u vendosen pranė komisariateve tė policisė dhe nė vendet e grumbullimit tė punonjėsve tė policisė, sipas planifikimit tė bėrė, ndėrsa strukturat e Policisė Kriminale dhe ato Kufitare, tė cilat, sipas nenit 3, pika 3 tė Udhėzimit Nr.4 tė KQZ-sė, ndalohen tė kryejnė detyra zgjedhore, nė datat 17 dhe 18 shkurt 2007-tė, qėndruan brenda institucioneve tė tyre. Nė Qendrat e Votimit gjatė ditės sė zgjedhjeve nuk ndodhėn incidente, por, kur nė disa prej tyre u pengua zhvillimi i rregullt i votimit dhe u cenua rendi, punonjėsit e policisė kanė ndėrhyrė me Vendim tė Komisionit tė Qendres sė Votimit dhe menjėherė pas normalizimit tė situatės, janė larguar sėrish me vendim, - thuhet nė deklaratėn e policisė. Gjatė procesit tė numėrimit, nė disa raste tė veēanta ka pasur tensione nė Vendet e Numėrimit tė Votave. Nga ana e Drejtorisė Policisė sė qarkut Tiranė, nė datė 20.02.2007-tė, u morėn masa tė veēanta, sigurie dhe u pėrforcuan shėrbimet policore pranė Qendrės sė Numėrimit nė komunėn e Ndroqit, pėr tė parandaluar konfliktet e mundshme ndėrmjet mbėshtetėsve tė irrituar tė tė dy koalicioneve politike. Procesi i numėrimit nė kėtė qendėr ndėrpritej herėpashere si pasojė e debateve tė ashpra ndėrmjet komisionerėve, tė cilat nė fund u shoqėruan me konfrontime fizike e tė dhunshme. Policia ndėrhyri menjėherė me thirrjen verbale tė komisionereve, tė cilėt mė pas lėshuan vendimin pėrkatės. Menjėherė u ngrit grupi hetimor dhe sė bashku me prokurorin e gatshėm u kryhen veprimet hetimore dhe u arrestuan nė flagrancė tre komisionerė tė kėsaj qendre, - thekson deklarata e policisė. Sipas saj, tensionet e lindura kanė qenė rezultat i frymės mosbesuese tė komisionerėve tė koalicioneve politike, si pasoje e pretendimeve pėr parregullsi nė procesin e numėrimit, si dhe i mosrespektimit tė nenit 109/8 tė Kodit Zgjedhor, qė parashikon se: KZQV-tė kanė detyrimin pėr mbarėvajtjen e procesit tė numerimit dhe moslejimin e personave tė tjerė nė Vendin e Numėrimit tė Votave. Sipas policisė, incidenti nė komunėn e Ndroqit, si dhe ato nė rrethet e tjera, tė cilat dėmtojnė rėndė imazhin e vendit tonė, janė rrjedhojė e moszbatimit tė detyrimeve tė Kodit Zgjedhor nga subjektet e interesuara nė kėtė proces dhe nė disa raste nga persona qė gėzojnė imunitet.
KRONIKA
Kufoma e copėtuar, e gjetur nė Zall Herr dyshohet tė jetė shtetase e huaj
Policia e Tiranės mė njė identikit tė ri pėr viktimėn
I dyshuari kryesor pėr vrasjen ėshtė malazezi Tulja, i arrestuar pėr disa vrasje nė SHBA dhe Evropė
Edhe pasi policia e kryeqytetit tashmė ka njė tė dyshuar pėr viktimėn e Zall Herrit, ende nuk ėshtė gjetur identiteti i saj. Nė njė njoftim pėr shtyp, policia e Tiranės ka bėrė publik njė tjetėr identikit tė viktimės, ndėrsa dyshohet se kjo ėshtė njė shtetase e huaj. Zyrtarisht mėsohet se i dyshuari kryesor pėr krimin nė Zall Herr, ėshtė shtetasi malazes, me origjinė shqiptare, Smajl Tulja, profili i tė cilit ėshtė ndėrtuar nga hetuesit shqiptarė dhe mė pas ėshtė krahasuar me atė tė agjentėve tė FBI-sė. Nė mesin e muajit nėntor 2006-tė, ekspertė tė FBI-se kanė mbėrritur nė Tiranė dhe nė bashkėpunim tė ngushtė me prokurorinė dhe grupin e ngritur, hetimor, konkluduan qė pėr nxjerrjen e rezultateve sa mė tė sakta, kufoma duhet tė dėrgohej nė njė nga laboratorėt e FBI-sė nė SHBA, gjė, e cila u bė e mundur mė datėn 17.11.2006-tė. Ekspertėt e FBI-sė dhe ato tė Institutit tė Mjekėsisė Ligjore tė Tiranės, kanė bėrė tė mundur rindėrtimin e portretit tė kufomės dhe tė dhėnat antropometrike tė kufomės, pėrfshirė dhe pėrcaktimin e ADN-sė; pėrcaktimin e Profilit tė Autorit nėpėrmjet mekanizmit dhe dėmtimeve qė ai i ka shkaktuar viktimės. Lidhjes eventuale tė ngjarjes sė Zall Herrit me ngjarje tė tjera, tė ndodhura, jashtė teritorit tė Republikės sė Shqipėrisė, ndėr tė cilat, njėra e ndodhur nė New York nė vitin 1990-tė, me autor tė dyshuar shtetasin malazez me kombėsi shqiptare, Smajl Tulja. Lidhjet Nisur nga kėto rezultate, nė bashkėpunim me agjencitė homologe tė zbatimit tė ligjit tė SHBA-ve dhe tė Malit tė Zi, grupi hetimor filloi nga puna pėr verifikimin e vendndodhjes dhe, nėse shtetasi Smajl Tulja kishte qenė apo kishte lidhje me Shqipėrinė. Nė pėrfundim tė gjithė kėsaj pune, u konkludua me arrestimin nė Mal tė Zi mė datė 19 shkurt tė shtetasit tė sipėrcituar dhe grumbullimit tė njė sėrė faktesh, qė e lidhin kėtė person me vendin tonė, njė prej tė cilave edhe martesa me njė shtetase shqiptare. Grupi i hetimit po punon intensivisht pėr tė vėrtetuar, nėse Smajo DJURLRIC, ka lidhje apo ėshtė autor edhe i vrasjes dhe coptimit tė kufomės sė gjetur nė Zall Herr tė Tiranės, mė 21.10.2006-tė. Hetimi Smajl Tulja, nuk rezulton tė ketė hyrė me emrin tij nė territorin shqiptar, tė paktėn nė dy vitet e fundit. Ky fakt konfirmohet nga policia kufitare, ndėrsa ka dyshime se Tulja mund tė ketė pėrdorur ndonjė emėr tė rremė pėr tė kaluar nė territorin shqiptar. Nė banesėn e tij janė gjetur disa dokumente, tė cilat dyshohet tė jenė pėrdorur nga Tulja pėr lėvizjet e tij nė vende tė tjera. Policia ka marrė edhe kampione ADN-je, pėr t'i krahasuar me ato pak prova biologjike, tė gjetura nė trupin e sė masakruarės sė Zall Herrit dhe provave biologjike, tė grumbulluara nė vrasjet e mėparshme. Identifikimi i kufomės konsiderohet si njė pikė kyēe pėr gjetjen e lidhjeve tė saj me autorin. Zbardhja e kėtyre lidhjeve mund tė provojė interesin e Tuljas ndaj viktimės.
Historia e vrasjes sė parė nė Amerikė
Pėrkthyesja dhe agjentja e shitjeve, 61-vjeēarja, Mary Beal, u masakrua 17 vjet mė parė nė Brooklyn tė New York-ut nga i dyshuari, tashmė 67-vjeēar, Smajl Tulja. Pas hetimeve 17-vjeēare, dyshimet u drejtuan vetėm mbi fqinjin e saj, Smajl Tulja, i cili punonte nė vitin 1990-tė si shofer kamioni nė SHBA, por, mungesa e provave e liroi atė nga 11 tė dyshuarit pėr kėtė vrasje. Por, sipas hetuesve, me kalimin e kohės gjatė viteve 1995-'96-tė, u gjetėn nė shtetin e Belgjikės tre trupa tė copėtuar femrash, ku mendohet se ėshtė strehuar pėr disa vite i dyshuari Tulja. Ndėrkohė, me po tė njėjtin profil vrasjeje, u zbuluan pas viteve 1997-tė dy trupa nė Shqipėri, mes tyre dyshohet qė ėshtė edhe vajza e gjetur mė 18 tetor tė vitit qė kaloi, e copėtuar nė liqenin e Zall Herrit, nė periferi tė Tiranės. Sipas hetuesve, fillimisht kjo hipotezė e vendndodhjes sė tij, u zbulua, pasi njė agjent i FBI-sė po ligjėronte nė njė sallė agjentėsh nė SHBA pėr vrasėsit serialė, ku gjatė ligjėrimit pėrmendi dy trupat e copėtuar tė gjetur nė Shqipėri. Ka mjaftuar ky ligjėrim, qė agjenti tashmė nė pension, i cili ka hetuar ēėshtjen e pėrkthyeses Mary Beal, tė drejtojė agjentėt e FBI-sė dhe Interpolit amerikan nė Ballkan. Sipas tyre, thuhet se disa ditė mė parė, ėshtė dėrguar nė tė gjitha zyrat e Interpolit nė shtetet e Ballkanit njė kopje e fotos sė tij, tė dalė nė vitin 1990-tė dhe gjurmėt e gishtave tė dhėna para hetuesve gjatė marrjes nė pyetje nė vitin 1990-tė, dy ditė pas zhdukjes sė viktimės Beal, e cila u gjet nė muajin shtator tė vitit 1990-tė nė kėmbėt e urės sė Brooklyn-it e copėtuar dhe e vendosur nė njė ēantė tė zezė lėkure. Pas dėrgimit tė kėsaj kopjeje, kanė qenė agjentėt e Interpolit malazez, ata qė kanė lajmėruar zyrėn e FBI-sė nė SHBA, pėr vendndodhjen e tė dyshuarit tė tyre, Smajl Tulja, i cili banonte nė malėsinė e Plavės, afėr kryeqytetit tė Podgoricės.
Dyshimet, 67-vjeēari Tulja kreu tri vrasje nė Shqipėri
I arrestuari i FBI-sė nė Podgoricė, pas 17 vitesh, tashmė ėshtė plakur dhe thinjur, por bėmat e tij nuk janė harruar nga hetuesit e SHBA-ve. Nuk dihet sesa vite ka jetuar i dyshuari si vrasės serial nė vendin tonė, por policia thotė se nė Shqipėri ai ka kryer edhe dy krime tė tjera. Gjithashtu, policia dyshon se kėto vrasje tė tmerrshme janė kryer pa ndonjė motiv nga 67-vjeēari Tulaj dhe viktimat e tij kishin edhe marrėdhėnie emotive me tė. Pas vrasjes mendohet se Tulja i masakronte trupat, duke i ndarė nė disa pjesė. Sipas tė dhėnave tė policisė, thuhet se ai ėshtė zhvendosur nė Podgoricė, por, se nė ēfarė viti ende nuk konfirmohet. Ka njė regjistėr martesash dhe mjaft fėmijė, qė jetojnė jashtė. Nė ditėt e ardhshme priten analizat laboratorike tė objekteve tė gjetura nė shtėpinė e tij nė Podgoricė dhe ekspertiza pėr to. Nėse gjurmėt e gjetura pėrkojnė me provat materiale qė kanė sjellė agjentėt e FBI-sė, rasti do tė quhet i vėrtetuar.
Kanė ardhur pėr shqyrtim ēėshtje me njė numėr tė madh tė akuzuarish, si asnjėherė nė praktikėn gjyqėsore
Krimet e Rėnda, analizė punės sė vitit qė kaloi
Simoni: Kemi krijuar njė sistem transparence ndaj publikut nė bazė tė njė strategjie
Nė vitin e tretė tė punės, Gjykata e Krimeve tė Rėnda ka tė patur njė impakt tė ndieshėm nė dhėnien e drejtėsisė, sigurinė publike nė tė gjithė vendin si edhe nė pėrmirėsimin e imazhit tė gjyqėsorit. Kjo ėshtė bėrė e ditur dje nė analizėn e punės pėr gjithė vitin 2006. Kreu i kėsaj gjykate, Sandėr Simoni, iu ka treguar dje tė pranishmėve punėn e kėsaj gjykate, e cila pas tre vitesh nė funksionim, tashmė punon me tre trupa gjykues, ashtu siē e ka parashikuar ligji. Ajo qė kreu i gjykatės ka dashur tė theksojė nė fillim tė fjalės sė tij ka qenė pikėrisht se, institucioni qė ai drejton mbetet i paprekur nga akuzat pėr korrupsion ndaj pushtetit gjyqėsor. Pėr tu qėndruar larg kėtyre akuzave, gjatė 2006 ėshtė bėrė e mundur edhe zbatimi i strategjisė pėr hapje ndaj publikut deri nė masėn e lejueshme, duke rritur nivelin e transparencės e tė shėrbimit ndaj publikut. Arritjet Vlerėsimet e herėpashershme pozitive tė Presidentit tė Republikės dhe Kryetarit tė Kėshillit tė Lartė tė Drejtėsisė nė drejtim tė gjykatės dhe gjyqtarėve tė Gjykatės sė Shkallės sė Parė pėr Krime tė Rėnda kanė qenė njė inkurajim dhe motivim i rėndėsishėm gjatė vitit tė kaluar. Me rastin e Ditės sė Drejtėsisė 2006, nga ana e Presidentit tė Republikės, me anė tė dekretit nr. 4870 datė 10.05.2006, Gjykatės sė Shkallės sė Parė pėr Krime tė Rėnda iu dha medalja Pėr Merita tė Veēanta Civile, me motivacionin Pėr kontributin e veēantė nė rritjen e autoritetit e imazhit tė pushtetit gjyqėsor. Raporti i programit pėr zhvillimin e njė gjykimi tė drejtė i prezencės sė OSBE-sė nė Shqipėri, nė analizėn e sistemit tė drejtėsisė penale nė Shqipėri pėr vitet 2005-2006, tė publikuar nė fund tė vitit tė kaluar, nė konkluzionet paraprake citon se: Pavarėsisht nga kushtet e vėshtira fillestare tė punės, bashkė me presionin politik dhe vėmendjen e madhe tė mjeteve tė informimit, GJKR-ja ka treguar gjithashtu se ėshtė njė institucion me standarde relativisht tė larta profesionale dhe integritet, si dhe njė gjykatė qė punon shumė pėr tė dhėnė drejtėsi nė mėnyrė transparente e tė drejtė. Shifrat Gjatė vitit tė kaluar, gjyqtarėt e kėsaj gjykate nė shqyrtimin e ēėshtjeve gjyqėsore kanė treguar ndėrgjegje e nivel tė lartė profesional, solemnitet nė gjykim dhe parametra tė larta etiko-morale e profesionale. Me plotėsimin e numrit tė plotė tė gjyqtarėve, gjykata ka funksionuar me tri kolegje njėherėsh, ēfarė ka bėrė tė mundur pėrshpejtimin e ritmeve tė gjykimeve nė gjysmėn e dytė tė vitit. Natyra e ēėshtjeve tė shqyrtuara gjatė vitit tė kaluar ka qenė mė komplekse se nė vitet e tjera. Kanė ardhur pėr shqyrtim ēėshtje me njė numėr tė madh tė akuzuarish, si asnjėherė nė praktikėn gjyqėsore tė gjykatave, deri nė 12 tė akuzuar, procedime tė lidhura, vepra penale si trafikime narkotikėsh, armėsh, tė kryera nė bashkėpunim nga organizata kriminale, grupe tė strukturuara kriminale, vrasje nė rrethana cilėsuese etj.
Veprat penale
Shumica e gjyqeve tek Krimet e Rėnda pėr trafik droge
Gjatė vitit gjyqėsor 2006 ka patur njė ritėm tė lartė tė shqyrtimit tė ēėshtjeve gjyqėsore, ka patur njė numėr tė madh seancash gjyqėsore, tė cilat referojnė nė njė numėr tė madh orėsh pune, por dhe njė rritje tė konsiderueshme tė kėrkesave nė fazėn e hetimeve paraprake dhe atyre tė paraqitura nė kuadėr tė ligjit Pėr Parandalimin dhe Goditjen e Krimit tė Organizuar. Numri mė i madh i ēėshtjeve gjyqėsore ka tė bėjė me veprat penale tė Trafikimit tė lėndėve narkotike. Mė pas vijnė ato tė kryera nė kuadėr tė grupit tė strukturuar kriminal, tė trafikut tė armėve e municioneve, tė trafikut tė femrave dhe mė pas ato tė vrasjeve pėr shkak tė cilėsive tė veēanta. Gjatė vitit tė kaluar janė pėrfunduar disa nga ēėshtjet mė tė ndėrlikuara e qė referojnė nė ngjarje tė rėnda kriminale si dhe janė aplikuar gjerė instrumentet e veēanta proceduriale, si lejimet e kontrolli mbi pėrgjimet, instituti i bashkėpunėtorit tė drejtėsisė, ai i dėshmitarit tė mbrojtur, qė i ruhet identiteti etj. Gjatė vitit tė kaluar ka patur njė rritje tė kėrkesave nė fazėn e hetimeve paraprake si ato tė sjella nga Prokuroria pėr Krime tė Rėnda dhe ato tė paraqitura nga tė pandehurit dhe mbrojtėsit. Njė rritje tė konsiderueshme kanė patur edhe kėrkesat pėr sekuestro nė bazė tė ligjit Pėr Parandalimin dhe Goditjen e Krimit tė Organizuar.
Vonesat e seancave
Arsyet e gjykatės
Gjatė punės nė vitin 2006, Gjykata e Krimeve tė Rėnda ka nxjerrė mėnjanė 5 arsyet tė cilat kanė ēuar nė zgjatjen e shqyrtimeve gjyqėsore jashtė periudhave tė arsyeshme. E para ėshtė natyra e ndėrlikuar e ēėshtjeve nė kompetencė tė gjykatės, sidomos disa nga ēėshtjet e mbartura nga viti i kaluar, si vepra penale tė kryera nė kuadėr tė organizatave kriminale e bandave tė armatosura. Gjatė vitit tė kaluar, disa nga veprat penale tė kryera nė kuadėr tė grupit tė struktuaruar kriminal pėmbajnė shumė procedime tė lidhura edhe me shumė tė pandehur. Mungesa pa shkaqe e avokatėve mbrojtės tė tė pandehurve, ndryshimet e herėpashershme tė tyre dhe nganjėherė edhe veprimet refuzuese apo justifikuese tė tė pandehurve pėr tė mos u paraqitur nė gjykatė. Mungesa e avokatėve mbrojtės rezulton tė jetė arsyeja kryesore e zgjatjes sė proceseve gjyqėsore nė 70 pėr qind tė rasteve. Disa herė i jemi drejtuar me relacionet pėrkatėse Dhomės Kombėtare tė Avokatisė, por asnjėherė nuk kemi marrė pėrgjigje, si reagim ndaj sjelljeve tė avokatėve, thuhet nė analizėn e kėsaj gjykate. Mospėrcaktimi i saktė i adresave tė tė pandehurve apo dėshmitarėve nga ana e Prokurorisė ka qenė njė arsye tjetėr, qė nė disa raste ka sjellė si rezultat shtyrjen e seancave gjyqėsore. Mosekzekutimi nė kohė i letėrporosive pėr jashtė shtetit, moskthimi i pėrgjigjeve nė kohė nga shtete ekzekutuese. Kėto kanė qenė njė ēėshtje problematike pėr ecurinė e shumė proceseve gjyqėsore, duke patur parasysh se letėrporosia pėr jashtė shtetit ėshtė njė instrument tepėr i pėrdorshėm dhe i nevojshėm nė gjykatė qė lidhet me standardet e gjykimit e tė vendimit. Nė disa raste ka qenė problem edhe mosparaqitja e dėshmitarėve si dhe mosekzekutimi i urdhrave tė gjykatės pėr njoftim dėshmitarėsh nga Policia Gjyqėsore apo pėr shoqėrimin e tyre nga ana e komisariteve pėrkatese.
Tė gjitha ēėshtjet e gjykuara Kėrkesa pėr gjykim (ēėshtje themeli) 123 Masa sigurimi 266 Kėrkesa pėr sekuestro nė bazė tė LPGKO 41 Kėrkesa pėr lejim pėrgjimesh 485 Kėrkesa tė tjera penale 93 Gjithsej 1008
11 Ekzekutim letėrporosie 3 Bashkim dėnimesh 1 Kompensim pėr burgim tė padrejtė 7 Kėrkesa tė tjera lidhur me sekuestrimet 1 Kundėrshtim i vendimit tė prokurorisė pėr mosfillim procedimi 8 Lejim kontroll banese 3 Ndreqje vendimi 6 Njohje e vendimeve penale tė huaja 9 Pėrjashtim trupi gjykues 2 Revokim i masės sė ekzekutimit tė vendimit 36 Rivendosje nė afat dhe zgjatje afatesh 4 Sigurim prove 1 Transferim nga institucioni ku vuhet dėnimi 1 Urdhėr ekzekutimi
Llojet e gjykimit Gjykim i zakonshėm 48 Gjykim i shkurtuar 13 Gjykim i drejtpėrdrejtė 0
EKONOMIA
Projekti kėrkon ti japė jetė tregut tė tokės dhe ta fuqizojė atė pėr investime
Banka Botėrore jep 35 milionė dollarė pėr administrimin e tokės
Sipas Wael Zakout, drejtuesi i ekipit tė Bankės Botėrore pėr kėtė projekt: Tė drejtat e sigurta tė pronėsisė, sė bashku me njė regjim transparent dhe efikas pėr menaxhimin e tokės janė fondamentale pėr krijimin e tregjeve mirėfunksionale tė tokės dhe pronėsisė nė Shqipėri. Nga ana tjetėr, kėta janė stimuj pėr bizneset vendase dhe ndėrkombėtare, pėr familjet dhe pėr individėt, pėr tė investuar nė toka dhe prona
Banka Botėrore ka bėrė tė ditur dje se, ajo ka miratuar njė kredi pėr Shqipėrinė, me njė vlerė mjaft tė madhe, prej rreth 35 milionė dollarėsh, pėr administrimin dhe menaxhimin e tokės. Projekti do tė mbėshtesė pėrpjekjet e qeverisė shqiptare pėr zhvillimin e njė tregu efikas tė tokave dhe pronave, duke rritur sigurinė e pronėsisė dhe pėrmirėsuar shėrbimet e administrimit dhe menaxhimit tė tokės. Sipas tė dhėnave tė Bankės Botėrore, Shqipėria e ka nisur reformėn pėr administrimin e tokės dhe pronave qė nga fillimi i tranzicionit nė vitin 1991 dhe qė nga ajo kohė ka patur ecuri tė ndjeshme nė lidhje me transferimin e pronėsisė dhe njohjen e tė drejtave tė pronės. "Pavarėsisht kėtij progresi, ēėshtja e menaxhimit tė tokės nė Shqipėri vazhdon tė ndeshet me sfida madhore. Tė drejtat e tokės dhe pronės nuk janė plotėsisht tė sigurta dhe ndihet nevoja e shndėrrimit tė Zyrės sė Regjistrimit tė Pasurive tė Paluajtshme nė njė institucion efikas, transparent dhe efiēient. Urbanizimi i shpejtė nė mungesė tė politikave tė shėndosha dhe zbatimit tė ligjeve konsiderohet si njė kanosje e rrezikshme pėr zhvillimin e qendrueshėm urban tė vendit. Pėr mė tepėr, autoriteteve vendore shpesh u mungojnė kapacitetet apo burimet financiare pėr kryerjen e shumė funksioneve tė menaxhimit tė tokės urbane. Projekti synon tė adresojė tė gjitha kėto sfida", thuhet nė raportin e Bankės Botėrore pėr kėtė projekt. Sipas Wael Zakout, drejtuesi i ekipit tė Bankės Botėrore pėr kėtė projekt: "Tė drejtat e sigurta tė pronėsisė sė bashku me njė regjim transparent dhe efikas pėr menaxhimin e tokės janė fondamentale pėr krijimin e tregjeve mirėfunksionale tė tokės dhe pronėsisė nė Shqipėri. Nga ana tjetėr, kėto janė stimuj pėr bizneset vendase dhe ndėrkombėtare, pėr familjet dhe pėr individėt pėr tė investuar nė toka dhe prona. Pėr mė tepėr, tė drejtat e sigurta tė pronėsisė, menaxhimi i duhur i tokės dhe sistemet e kontrollit tė zhvillimit janė faktorė qė ndihmojnė nė pėrmirėsimin e klimės sė investimeve, nė menaxhimin urban, menaxhimin e burimeve natyrore dhe nė nxitjen e mirėqeverisjes". Projekti do tė pėrqendrohet nė tri fusha kryesore pėr nxitjen e zhvillimit tė njė tregu efikas tė tokės dhe pronės tė cilat janė: pėrmirėsimi i sigurisė sė pronėsisė mbi tokėn, forcimi i kapaciteteve tė pushetit vendor pėr hartimin dhe zbatimin e planeve tė pėrdorimit tė tokės dhe mbėshtetja e hartimit tė njė funksioni pėr tatimin e pronėsisė. Nė momentin e pėrfundimit tė projektit, koha mesatare e regjistrimit tė transaksioneve tė pronės pritet tė shkurtohet nga 47 nė 10 ditė, ndėrsa koha mesatare pėr lėshimin e lejeve tė ndėrtimit do tė shkurtohet nga gjashtė nė tre muaj. Gjithashtu, parashikohet tė rritet me 10% arkėtimi i taksės vjetore tė pronės. Nė pėrgjithėsi, projekti synon tė rrisė nivelin e besimit nė sigurinė e tė drejtave tė pronės nė Shqipėri. Ky projekt i ri financohet me njė kredi dhe njė hua nga burimet e pėrbashkėta tė IDA-s dhe IBRD-sė, pėrkatėsisht nė shumat 15 milionė dollarė dhe 20 milionė dollarė. Kostoja totale e projektit ėshtė 56 milionė dollarė. Projekti bashkėfinancohet nga pushteti vendor pjesėmarrės (9.0 milionė dollarė), qeveria qendrore (6.0 milionė dollarė), agjencia suedeze e bashkėpunimit, SIDA (5.0 milionė dollarė, grant) dhe nga qeveria japoneze (1.54 milionė dollarė, grant). Shqipėria ėshtė bėrė anėtare e Bankės Botėrore nė vitin 1991. Angazhimi financiar i Bankės Botėrore pėr Shqipėrinė, aktualisht ėshtė nė shifrat e pėrafėrsisht 915 milionė dollarė pėr 63 projekte.
Rruga Milot-Rrėshen gjen 25 milionė USD nga Banka Botėrore
Duket se qeveria shqiptare po ia del mbanė tė gjejė financime pėr disa nga projektet e saj mė tė mėdha nė infrastrukturė dhe nė formalizimin e biznesit dhe tė krijimit tė mundėsive pėr tė rritur investimet. Dy kreditė e djeshme janė njė nga lajmet mė tė mira pėr vendin tonė kėtė vit
Banka Botėrore tha dje se, ajo ka miratuar edhe njė kredi tjetėr pėr segmentin rrugor Milot-Rrėshen, pjesė e rrugės Durrės-Morinė. Kjo kredi ka njė vlerė financiare prej 25 milionė dollarėsh. Duket se qeveria shqiptare po ia del mbanė tė gjejė financime pėr disa nga projektet e saj mė tė mėdha nė infrastrukturė dhe nė formalizimin e biznesit dhe tė krijimit tė mundėsive pėr tė rritur investimet. Kjo kredi prej 25 milionė dollarėsh do tė financojė ndėrtimin e njė seksioni rrugor prej 26 kilometrash nga Miloti nė Rrėshen. Gjithashtu, ky projekt do tė testojė mirėmbajtjen e rrugės mbi bazėn e performancės dhe do tė pėrmirėsojė sigurinė rrugore dhe do tė ofrojė asistencė tė mėtejshme teknike si dhe pajisje. Nė Shqipėri, kėrkesa pėr transport po rritet me ritme tė ndjeshme, duke reflektuar ndryshimet strukturore tė ekonomisė dhe ndryshimet nė shkėmbimet tregtare tė rajonit. Por mungesa e mirėmbajtjes ka ēuar nė njė pėrkeqėsim tė rrjetit dhe ka rritur kostot e pėrdoruesve tė rrugės. Aksidentet rrugore po kthehen nė njė ēėshtje serioze shėndetėsore. Infrastruktura e dobėt e transportit po jep njė ndikim negativ nė standardet e jetesės sė popullsisė shqiptare. Pėr tė zgjidhur tė gjitha kėto sfida, qeveria shqiptare kohėt e fundit miratoi Planin Kombėtar tė Transportit, si edhe afirmoi qė korridori Durrės-Milot-Morinė ėshtė prioriteti i saj kryesor. Zhvillimi i kėtij korridori rrugor do tė ulė ndjeshėm kostot pėr pėrdoruesit e rrugės prej sė cilės do tė pėrfitojnė afėrsisht 110,000 individė, nė njė nga rajonet malore mė tė varfėra tė Shqipėrisė. Sipas Martin Humphreys, drejtues i ekipit tė Bankės Botėrore nė kėtė projekt: "Ky projekt i ri do tė ulė kostot pėr pėrdoruesit e rrugės nė seksionin Milot-Rrėshen tė korridorit dhe do tė kontribuojė nė njė rritje tė ndjeshme tė aksesit tė popullsisė qė jeton nė pjesėn mė tė privuar tė Shqipėrisė, pikėrisht nė zonat verilindore. Projekti do tė fusė njė qasje novatore pėr mirėmbajtjen e rrugėve sipas performancės dhe do tė kontribuojė nė zhvillimin e kuadrit institucional dhe nė menaxhimin e aktiviteteve tė sigurisė rrugore nė tė gjithė Shqipėrinė". Ky projekt i ri financohet nga njė kredi dhe njė hua, qė bashkon fondet e IDA-s dhe IBRD-sė, pėrkatėsisht nė shumat 5 milionė dollarė dhe 20 milionė dollarė. Projekti do tė financojė ndėrtimin e seksionit Milot-Rrėshen tė korridorit Durrės-Morinė. Kostoja totale e projektit ėshtė 56 milionė dollarė dhe bashkėfinancohet nga qeveria shqiptare (16 milionė dollarė) dhe nga Fondi i OPEC-ut (15 milionė dollarė). Shqipėria ėshtė bėrė anėtare e Bankės Botėrore nė vitin 1991. Angazhimi financiar i Bankės Botėrore pėr Shqipėrinė aktualisht ėshtė nė shifrat e pėrafėrsisht 915 milionė dollarė pėr 63 projekte.
Albinvest, fushatė nė diasporė pėr investime nė Shqipėri
Agjencia Shqiptare e Biznesit dhe Investimeve, (Albinvest) do tė realizojė gjatė kėtij viti, dy misione nė vendet me komunitetet e bizneseve tė diasporės shqiptare, pėr tė prezantuar avantazhet qė afron Shqipėria pėr zhvillimin e bizneseve tė ndryshme. Kėtė objektiv, "Albinvest"-i e vlerėson tė rėndėsishėm pėr punėn gjatė vitit 2007, pasi synon qė tė tėrheqė sa mė shumė investime nė Shqipėri, nga komunitetet e biznesit tė Diasporės Shqiptare. Nė kėtė kuadėr, Departamenti i Investimeve tė Huaja nė "Albinvest" parashikon tė organizojė njė analizė paraprake pėr identifikimin e njė baze tė plotė tė dhėnash tė biznesmenėve shqiptarė jashtė vendit. Pėr nxitjen e investimeve tė huaja (FDI) nė Shqipėri kėtė vit, "Albinvest"-i parashikon realizimin e disa programeve promovuese jashtė Shqipėrisė. Organizimi i disa aktiviteteve tė rėndėsishme promovuese, tė cilat synojnė nxitjen e investimeve dhe tė imazhit tė vendit tonė mbetet pėrparėsi e punės sė kėsaj agjencie. Agjencia Shqiptare e Biznesit dhe Investimeve (Albinvest), nė kėtė kuadėr, do tė realizojė disa studime mbi korporatat e huaja shumėkombėshe, ndėrmjet atyre qė parashikojne shpėrnguljen nė Europen Qendrore dhe Lindore.
SOCIALE
INSTAT-i analizon arritjet e vitit tė kaluar dhe parashtron sfidat pėr 2007-ėn
Picari: INSTAT-i do ti pėrshtatet modelit tė BE-sė
Picari vlerėsoi si arritjen mė tė rėndėsishme hartimin e programit 5-vjeēar tė statistikave zyrtare. Sipas saj, njė tjetėr arritje ėshtė edhe hartimi i programit kombėtar pėr pėrafrimin e legjislacionit shqiptar nė fushėn statistikore me legjislacionin e BE-sė si dhe pėrmirėsimi cilėsor e strukturor i tė gjitha botimeve periodike
Rildo Ngjela Drejtoresha e Pėrgjithshme e Institutit tė Statistikave (INSTAT), Gerta Picari, u shpreh ditėn e djeshme, gjatė analizės vjetore tė veprimtarisė sė kėtij institucioni se, puna e INSTAT-it ėshtė karakterizuar nga ndryshime tė rėndėsishme strukturore mė efektive dhe njė prezencė nė rritje e rolit tė Kėshillit tė Statistikės nė monitorim dhe kėshillim. Sipas Picarit, viti 2006 ėshtė viti i parė qė Kėshilli i Statistikave ka ushtruar kompetencat dhe detyrat qė ngarkon ligji, si organ drejtues, duke miratuar projektbuxhetin vjetor, projektstrukturėn organizative, projektprogramin e statistikave zyrtare 5-vjeēare dhe konsultimin pėr ēėshtje thelbėsore tė statistikave zyrtare. Drejtoresha e INSTAT-it, Picari, vlerėsoi si arritjet mė tė rėndėsishme hartimin e programit 5-vjeēar tė statistikave zyrtare. Arritjet Sipas saj, njė arritje ėshtė edhe hartimi i programit kombėtar pėr pėrafrimin e legjislacionit shqiptar nė fushėn statistikore me legjislacionin e BE-sė si dhe pėrmirėsimi cilėsor e strukturor i tė gjitha botimeve periodike. Fillimi i zbatimit tė Anketės sė Buxhetit tė Familjes nė tetor tė vitit 2006 si rezultat i sigurimit tė mbėshtetjes metodike e financiare nga Banka Botėrore dhe ISTAT-Itali. Rezultatet e kėtij aktiviteti janė tė shumėqėllimshme, duke filluar nga pėrditėsimi i treguesve tė statistikave tė buxhetit tė familjeve, nė pėrditėsimin e peshave tė artikujve tė shportės sė IĒK (Indeksi i ēmimeve tė konsumit) dhe nė pėrmirėsimin e vlerėsimit tė konsumit final tė popullatės, duke kontribuar nė kėtė mėnyrė nė pėrmirėsimin final tė PBB, - tha Picari. Njė arritje tjetėr, sipas saj, ėshtė edhe realizimi i tė gjitha masave pėr vitin 2006, tė parashikuara nė Planin e Veprimit pėr Reduktimin e Ekonomisė Informale, miratuar nga qeveria nė qershor 2006. Sfidat Ndėr sfidat e vitit 2007 mbeten forcimi i marrėdhėnieve me agjencitė statistikore, pėrfshirja e INSTAT-it nė planin afatmesėm tė buxhetit si dhe ndjekja me korrektėsi e detyrimeve tė programit 5-vjeēar statistikor, - tha Picari. Drejtoresha e INSTAT-it theksoi gjithashtu se, sukseset e arritura janė dhe rezultat i mbėshtetjes sė gjithanshme dhe tė vazhdueshme nga organizmat ndėrkombėtarė si EUROSTAT-i, FMN-ja, BB-ja dhe SIDA, tė cilėt kanė mundėsuar procesin e pėrafrimit tė prodhimit tė statistikave shqiptare sipas standardeve ndėrkombėtare.
BOX Arritjet mė tė rėndėsishme tė INSTAT-it pėr vitin 2006 1. Hartimi dhe nėpėrmjet Kryeministrit, dėrgimi pėr miratim nė Kuvend i Programit 5-vjeēar tė Statistikave Zyrtare 2. Hartimi i Programit Kombėtar pėr pėrafrimin e legjislacionit shqiptar nė fushėn statistikore me legjislacionin e BE-sė. 3. Publikimi i Vjetarit Statistikor 1995 - 2004 4. Pėrmirėsimet metodike tė serisė kohore tė PBB, 96-2004 5. Pėrmirėsimi cilėsor e strukturor i tė gjitha botimeve periodike 6. Fillimi i zbatimit tė Anketės sė Buxhetit tė Familjes nė tetor tė vitit 2006 si rezultat i sigurimit tė mbėshtetjes metodike e financiare nga Banka Botėrore dhe ISTAT-Itali. Rezultatet e kėtij aktiviteti janė tė shumėqėllimshme, duke filluar nga pėrditėsimi i treguesve tė statistikave tė buxhetit tė familjeve, nė pėrditėsimin e peshave tė artikujve tė shportės sė IĒK (Indeksi i ēmimeve tė Konsumit) dhe nė pėrmirėsimin e vlerėsimit tė konsumit final tė popullatės, duke kontribuar nė kėtė mėnyrė nė pėrmirėsimin final tė PBB-sė. 7. Realizimi i tė gjitha masave pėr vitin 2006, tė parashikuara nė Planin e Veprimit pėr Reduktimin e Ekonomisė Informale, miratuar me VKM nė qershor 2006. 8. Hartimi dhe miratimi i projektdokumentit tė Anketės Vjetore pėr Forcat e Punės, e cila fillon nė prill 2007 dhe rezultatet paraprake do tė jenė tė diponueshme nė fund tė kėtij viti. Ky ėshtė njė aktivitet i njė rėndėsie tė veēantė, sepse, jo vetėm do tė ndėrtohen treguesit e punėsimit sipas standardeve ndėrkombėtare (EUROSTAT ILO), por edhe do tė mundėsohet vlerėsimi mė real i ekonomisė sė pavrojtuar si pjesė shumė e rėndėsishme e PBB-sė kombėtare. 9. Shkurtimi i kohės sė pėrgatitjes dhe publikimit tė PBB-sė paraprake vjetore 10. Pėrfundimi i projektit disavjeēar tė LSMS 11. Pėrmirėsimi metodik nė vlerėsimin e matjes sė Ekonomisė sė Pavrojtuar 12. Konsolidimi dhe publikimi nė mėnyrė periodike i sistemit tė treguesve tė statistikave afatshkurtėr-tremujore 13. Hartimi dhe zbatimi pėr herė tė parė, i Anketės pranė Ndėrmarrjeve tė Reja tė krijuara rishtazi si njė mjet efikas statistikor qė ndikon nė pėrmirėsimin e cilėsisė sė regjistrit statistikor tė ndėrmarrjeve 14. Fillimi i implementimit tė Projektit tė Metadatave, 2006-2009 15. Ndjekja dhe plotėsimi me korrektėsi i tė gjitha detyrimeve me organizatat ndėrkombėtare me tė cilėt INSTAT-i bashkėpunon.
Xhuveli nėnshkruan marrėveshjen pėr zbatimin e protokollit tė Kiotos
Ministri i Mjedisit, Lufter Xhuveli, ka nėnshkruar ditėne e djeshme njė marrėveshje bashkėpunimi me Ministrinė e Mjedisit tė Danimarkės, e cila konsiston nė zbatimin e protokollit tė Kiotos, konventės kuadėr tė Kombeve tė Bashkuara pėr ndryshimet klimatike. Sipas Xhuvelit, kjo marrėveshje do ti hapė rrugė bashkėpunimit, investimeve dhe projekteve tė Mekanizimit tė Zhvillimit tė Pastėr, si njė kontribut pėr zhvillimin e qėndrueshėm dhe reduktimin e shkarkimeve tė gazrave serė nė vendin tonė. Ministri Xhuveli, nė ceremininė e nėnshkrimit tė marrėveshjes u shpreh se, pas kėtij akti institucional do tė mundėsohet zbatimi i projekteve miqėsore me mjedisin pėr prodhimin e energjisė diellore, duke shfrytėzuar burimet natyrore si dielli dhe era. Ndėrsa, ambasadori danez, duke shprehur kėnaqėsinė pėr nėnshkrimin e marrėveshjes premtoi mbėshtetjen e mėtejshme me projekte qė ēojnė nė reduktimin e efektit serė. Ne jemi prerzent nė Shqipėri me mbeshtetje financiare qė nga viti 1994, - tha ai, duke shtuar se, tashmė projektet e emergjencės po zėvendėsohen me projekte tė zhvillimit tė qėndrueshėm.
Ministria e Bujqėsisė, 5 milionė USD pėr hidrovorin nė Lushnjė
Ministria e Bujqėsisė pėrfundoi punimet pėr rehabilitimin e hidrovorit tė Tėrbufit nė Lushnjė, ku u investuan rreth 5 milionė dollarė nga buxheti i kėsaj ministrie. Burime nga kjo ministri shpehen se, punimet nė kėtė hidrovor pėrfshinė instalimin e pajisjeve tė fuqishme, qė lehtėsojnė nė maksimum tėrheqjen e ujėrave nga fusha e Tėrbufit, e cila kėrcėnohej nga pėrmbytja. Ndėrkohė, nė rajonin e Lushnjės ka filluar pėrqendrimi i mjeteve e fondeve pėr tė bėrė tė mundur pastrimin dhe sistemimin e kanaleve tė mėdha tė kullimit, si dhe po punohet pėr krijimin e shoqatave tė reja tė pėrdorimit tė ujit, ku fermerėt anėtarė duhet tė kontribuojnė, pėr tė realizuar investime pėr kanalet kulluese e vaditėse.
Parandalimi i meningitit dhe pneumonisė do tė bėhet me vaksinėn HIB
GAVI, 2.3 milionė USD pėr vaksinat
Vaksina HIB pėrfshin 3 doza dhe nuk ka nevojė pėr rivaksinim. Njė fėmijė do ta marrė kėtė vaksinė, fillimisht kur tė jetė dymuajsh, dozėn e dytė kur tė jetė 4-muajsh dhe nė moshėn 6-muajshe do t'i nėnshtrohet dozės sė tretė
Rildo Ngjela Aleanca Globale pėr Vaksinat dhe Imunizimin (GAVI) ka dhėnė dje 2.3 milionė dollarė pėr vaksinėn HIB, e cila mendohet se do tė parandalojė meningitin dhe pneumoninė, dy sėmundje qė shkaktojnė numrin mė tė madh tė vdekjeve tė fėmijėve nė moshė tė vogėl nė vendin tonė. Sipas Institutit tė Shėndetit Publik, kjo shumė qė i akordohet Shqipėrisė mbulon aplikimin e vaksinės pėr njė periudhė 5-vjeēare, pra 445 mijė dollarė ēdo vit si dhe njė grant 100 mijė dollarė pėr implementimin e projektit. Vaksina HIB pėrfshin 3 doza dhe nuk ka nevojė pėr rivaksinim. Njė fėmijė do ta marrė kėtė vaksinė, fillimisht kur tė jetė dymuajsh, dozėn e dytė kur tė jetė 4-muajsh dhe nė moshėn 6-muajshe do t'i nėnshtrohet dozės sė tretė. Vaksina ISHP-ja vlerėsoi se kjo vaksinė ka njė efikasitet prej 95 pėr qind ndaj HIB-it (Heamofilus Influenza tipi B), fakt qė nėnkupton se, 95 pėr qind e fėmijėve tė vaksinuar i shpėtojnė sėmundjeve tė rėnda respiratore. Sipas institutit, me kėtė vaksinė skema jonė e vaksinimit ėshtė pothuajse e kompletuar. HIB shkakton ēdo ditė nė botė 8 mijė raste sėmundjesh, ndėr tė cilat, 1000 vdekje tė fėmijėve mė tė vegjėl se 5 vjeē. Tre tė katėrtat e fėmijėve tė globit janė tė rrezikuar nga meningiti dhe pneumonia qė shkakton HIB-i. Vdekshmėria Nė vendin tonė kėto sėmundje respiratore akute zėnė vendin e parė nė vdekshmėrinė foshnjore. Nė Shqipėri, brenda vitit mund tė diagnostikohen deri nė 800 raste tė tilla, ndėrsa numri i vdekjeve shkon deri nė 74. Por nga ana tjetėr, njė e treta e fėmijėve qė arrijnė tė mbijetojnė pas meningitit tė shkaktuar nga HIB paraqesin ērregullime tė vazhdueshme si paraliza, vonesė nė zhvillimin mendor, shurdhėri apo ērregullime pėrsa i pėrket tė mėsuarit. Duke njohur peshėn specifike qė ka sėmundja nė vdekshmėrinė foshnjore dhe impaktin ekonomik tė trajtimit, shumė vende tė botės kanė kėmbėngulur pėr tė futur vaksinėn e HIB-it nė programet e tyre tė vaksinimit. Por vetėm njė e treta e vendeve nė zhvillim kanė arritur ta bėjnė atė pjesė tė kalendarit tė vaksinimit. Qė nga viti 2000, nė kalendarin tonė tė vaksinimit janė futur 3 vaksina, e rubeolės, parotitit (fruthit) dhe sė fundi HIB, pėr tė cilin aplikimi nė GAVI ka nisur dy vjet mė parė. GAVI ka financuar pėr vendin tonė po pėr njė periudhė 5-vjeēare edhe vaksinėn e Hepatitit B.
Tuberkulozi nė vendin tonė ka arritur nivele tė kėnaqshme
OBSH: Masat e marra kundėr sėmundjes janė nė nivele tė kėnaqshme
Ministaria e Shėndetėsisė ka njoftuar se situata epidemiologjike e sėmundjes sė turberkulozit nė Shqipėri ėshtė nė pėrmirėsim. Sipas ministrisė, aktualisht numri i rasteve tė zbuluara me kėtė sėmundje ėshtė rreth 550, njė shifėr e botuar nga Organizata Botėrore e Shėndetėsisė, qė tregon se masat e marra nė vendin tonė kundrejt kėsaj sėmundjeje janė tė kėnaqshme. Ministria e Shėndetėsisė vlerėson se, me njė tregues i tillė, vendi ynė renditet nė grupin e dytė tė vendeve europiane me nivele relativisht tė mira shėndetėsore. Pėr kontrollin e kėsaj sėmundjeje, pėr pesė vitet e ardhshme, Fondi Global Kundėr AIDS-it, Turbekulozit dhe Malarjes ka miratuar projektin pėr Shqipėrinė, me njė vlerė prej 1.4 milion dollarėsh. Ky projekt, sė bashku me kontributin e vazhdueshėm qė do tė ketė Ministria e Shėndetėsisė do tė konsolidojė kontrollin e turbekulozit nė vendin tonė nė zonat problematike verilindore, ku integrimi i luftės kundėr tuberkulozit nė sistemin parėsor dhe vendosja e mjekut tė familjes nė njė pozicion kyē do tė ndihmojė mė tej kontrollin ndaj kėsaj sėmundjeje. Gjithashtu, OSHB-ja ka shprehur mbėshtetjen e saj se do tė jetė njė partner i vazhdueshėm dhe vital i Ministrisė sė Shėndetėsisė nė rrugėn drejt konsolidimit tė progresit ekzistues dhe sfidave tė tjera pėr kontrollin e Tuberkulozit nė Shqipėri. Nė vendin tonė preken nga sėmundja e tuberkulozit 650 persona nė vit, tė moshės 15-44 vjeē. Nė ndryshim nga shumica e vendeve tė tjera ish-socialiste, situata epidemiologjike e turbekulozit nė Shqipėri nuk ėshtė pėrkeqėsuar nė mėnyrė dramatike. Sipas specialistėve, kjo sėmundje konsiderohet relativisht e ulėt, krahasuar me vendet e tjera tė Europės Lindore. Nė tė gjithė botėn, 10 milionė njerėz sėmuren ēdo vit nga tuberkulozi, ndėrkohė qė 1.7 milion njerėz vdiqėn nga kjo sėmundje nė vitin 2004.
Ministria e Shėndetėsisė do tė rikonstruktojė 5 poliklinika nė vend
Qeveria italiane ka dhėnė 5 milionė euro pėr rikonstruksionin e pesė poliklinikave nė tė gjithė vendin. Sipas Ministrisė sė Shėndetėsisė, nėpėrmjet kėtij financimi do tė rikonstruktohen poliklinika qendrore dhe ajo nr. 9 nė Tiranė dhe tre tė tjera, nė Korēė, Gjirokastėr dhe Peshkopi. Kjo ministri ka zhvilluar tenderin pėr supervizionin e punimeve qė do tė kryhen nė poliklinikat e Tiranės, me njė shifėr prej rreth 775 mijė eurosh dhe do tė pėrfundojė pas njė viti. Ndėrkohė, pėr rikonstruksionin e poliklinikės nė Korēė ėshtė hartuar projekti dhe pritet vetėm shpallja e tenderit, ndėrsa pėr poliklinikat nė Gjirokastėr dhe Peshkopi projekti do tė hartohet brenda 3 muajsh. Ministria e Shėndetėsisė ka pėrfituar nga qeveria italiane pėr rikonstruksionin e 5 poliklinikave nė qytetet e lartpėrmendura, nė total 5 milionė euro (nga tė cilat 2.5 milionė euro do tė shkojnė pėr rehabilitim fizik tė poliklinikave, rreth 2 milionė euro janė parashikuar pėr pajisjet dhe pjesa tjetėr pėr trajnimin e personelit tė tyre).
EKONOMIA
Paketa e parė e privatizimit tė kėtyre objekteve do tė hidhet nė ankand pėr njė vlerė fillestare prej 45 milionė lekėsh
Qeveria nxjerr nė shitje 14 objekte shtetėrore
Qeveria ka filluar procesin e privatizimeve tė objekteve shtetėrore. Paketa e parė pėrmban njė sėrė objektesh si ndėrmarrje, magazina, ndėrtesa etj., tė cilat, nė total shkojnė nė rreth 9 mijė metra katrorė. Pėrfundimi i procesit do tė sjellė edhe kompensimin e ish-pronarėve tė trojeve tė kėtyre objekteve
Qeveria shqiptare ka nxjerrė nė shitje paketėn e parė tė pėrbėrė prej 14 objektesh shtetėrore. Drejtoria e Administrimit dhe Shitjes sė Pronave Publike nė Ministrinė e Financave ka filluar punėn, duke publikuar dosjet e objekteve tė para qė do tė privatizohen. Kėto objekte kanė mbetur nė procedurė pėr t'u privatizuar nga ish-AKP-ja dhe tashmė ato pritet tė njohin pronarėt e tyre joshtetėrorė. Sipas burimeve nga Ministria e Financave, kjo paketė ėshtė e pėrbėrė nga njė sėrė pronash shtetėrore si ndėrmarrje shtetėrore, magazina, ndėrtesa etj., tė cilat janė tė shpėrndara nė rrethe tė tilla si Korēė, Pogradec, Ersekė dhe Kukės. Ankandi pėr privatizimin e tyre do tė zhvillohet me 6 mars deri me 15 mars. Kjo ėshtė paketa e parė e objekteve shtetėre, tė cilat kanė dalė nė shitje, ndėrkohė qė kjo drejtori ka gati edhe njė paketė tė dytė tė pėrbėrė prej 19 objektesh, tė cilat do tė shpallen pėr privatizim nė fillim tė javės. Vlerat e objekteve Vlera fillestare e kėtij ankandi nė total, ku pėrfshihet edhe vlera e truallit, pėr tė katėrmbėdhjetė objektet qė do tė shitet ėshtė rreth 45 milionė lekė tė reja, ndėrkohė qė sipėrfaqja totale e kėtyre objekteve shkon gati nė 9 mijė metra katrorė. Objekti mė i kushtueshėm nė kėtė ankand do tė jetė depoja e frigoriferit e qytetit tė Ersekės, e cila do tė kushtojė rreth 12.5 milionė lekė nė ēmimin e saj fillestar nė ankand. Vetėm vlera e truallit tė kėtij objekti do tė kushtojė mbi njė milion lekė, nė njė sipėrfaqe prej rreth njė mijė metrash katrorė, ndėrsa sipėrfaqja e tė gjithė objektit ėshtė mbi dy mijė metra katror. Markata e qytetit tė Kukėsit do tė ketė si ēmim fillestar shumėn prej rreth 6.2 milionė lekėsh, nė njė objekt me sipėrfaqe prej rreth 232 metra katrorė, ku vlera e truallit ėshtė rreth njėqind mijė lekė. Po kėshtu, njė objekt i rėndėsishėm qė do tė privatizohet nė kėtė ankand ėshtė edhe Miniera e Hekur-Nikelit nė Pogradec, Reparti i Thyerjes sė Mesme. Ky objekt do tė shitet me njė ēmim fillestar prej rreth 6 milionė lekėsh, duke pasur njė sipėrfaqe prej rreth 630 metrash katrorė. Ligji Procesi i privatizimit ka qenė i pezulluar pėr objektet shtetėrore tė ngritura mbi truall privat qė nga viti 2004, nė bazė tė ligjit Pėr kthimin dhe kompesimin e pronės ish-pronarėve. Tashmė, me miratimin e ligjit tė ri pėr ish-pronarėt si dhe me plotėsimet e fundit tė kėtij ligji me akte nėnligjore si dhe udhėzimet pėrkatėse qeveritare, por edhe me mirtimin e ligjit pėr privatizimet, ėshtė hapur rruga pėr rifillimin e kėtij procesi. Pjesė e kėtij procesi janė me qindra objekte shtetėrore, tė cilat tashmė presin tė vihen nė efiēencė me anė tė privatizimit. Njė pjesė e kėtyre objekteve ka qenė e gatshme pėr privatizim qė mė parė, ndėrsa pėr pjesėn tjetėr, ministria ka bėrė rivlerėsimin pėrkatės tė pronave. Hapja e procesit u zyrtarizua nė fund tė vitit qė kaloi dhe pas hartimit tė paketave tė privatizimit nga Ministria e Financave, ky proces ka filluar realisht. Ky proces pritet qė, jo vetėm tė vėrė nė efiēencė kėto objekte dhe ndėrmarrje, por edhe tė krijojė mundėsinė e kompensimit tė pronarėve tė truallit mbi tė cilin janė ngritur kėto objekte. Vlerėsimi i pronės, sipas paketės ligjore tė hartuar nga Ministria e Ekonomisė, do tė bėhet tashmė mbi bazė tė tregut dhe jo siē ka qenė deri mė tani, mbi bazėn e ēmimeve tė vendosura nga Zyra e Regjistrimit tė Pasurive tė Paluajtshme. Kjo do tė sjellė qė kompesimi i ish-pronarėve tė bėhet nė vlerėn reale tė pronės sė tyre. Ergys Mėrtiri
AMC: Rritet numri i abonentėve me 64%, tė ardhurat me 9,7%
Numri i abonentėve tė kompanisė sė telefonisė AMC arriti nė fund tė tremujorit tė fundit njė rritje me 64%. Tė dhėna zyrtare tė kompanisė bėnė tė ditur dje se, arritjet e kėsaj kompnaie ishin rrjedhim i njė sėrė nismash komerciale tė ndėrmarra nė kėtė periudhė, tė cilat i konsoliduan pozitat e saj kryesuese nė treg. Numri i abonentėve ėshtė rritur me ritmet mė tė shpejta tė viteve tė fundit, konkretisht me afro 15 000 abonentė me kontratė dhe 74 000 abonentė me parapagim. AMC-ja, gjatė tremujorit tė katėrt dhe pėr herė tė parė nė vend, hodhi nė treg produkte dhe shėrbime qė kishin synim specifik segmentin e biznesmenėve, njėkohėsisht ndryshoi tarifat e programeve me kontratė dhe parapagim. Megjithėse ndryshuan tarifat dhe rrjedhimisht u rritėn shpenzimet e marketingut, EBIDTA margin (Fitimi para interesit, zhvlerėsimit, taksave dhe amortizimit) u ruajt nė nivelin mbi 60%. Tė ardhurat e AMC-sė gjatė vitit 2006 ishin 9.7 % mė tė larta se tė njė viti mė parė, pra 151 milionė euro, si pasojė e njė rritjeje prej 26,7% tė numrit tė abonentėve. EBIDTA e AMC-sė u rrit me 10.2% nė krahasim me vitin e kaluar, fitimi neto u rrit me 20.3 %, fitimi neto margin me 33% nė krahasim me 30.1% tė njė viti mė parė. Gjatė 12 muajve tė 2006-ės AMC-ja kontribuoi me rreth 6 % nė tė ardhurat e grupit dhe 10 % nė EBITDA e grupit. Numri total i abonentėve arriti 990 279. Ndėrsa, AMOU (nr. mesatar i minutave qe shpenzon nje abonent ne muaj) gjatė kėsaj periudhe arriti 60 minuta krahasur me 67 minuta tė njė vitit mė parė dhe ARPU qėndroi nė nivelin 15 euro. Siē u shpreh drejtori ekzekutiv i AMC-sė, zoti Stefanos Oktapodas: Produkte tė reja dhe paketa gjithėpėrfshirėse na ēuan drejt suksesit tė konsiderueshėm nė vitin e kaluar, siē e vėrtetojnė tė dhėnat financiare dhe shtimi i abonentėve. AMC-ja, pėrmes hedhjes nė treg tė produkteve e shėrbimeve tė reja dhe uljes sė tarifave ka mbajtur premtimet e saj, duke e bėrė telefoninė celulare tė prekshme pėr gjithnjė e mė shumė qytetarė. Ne kemi forcuar mė tej pozitat tona kryesuese nė treg dhe mbetemi tė pėrkushtuar tė ofrojmė shėrbimet mė tė mira, tė sjellim produkte e shėrbime tė reja qė lehtėsojnė jetėn e njerėzve dhe kėshtu tė vazhdojmė tė luajmė rolin e njė partneri kyē nė rritjen e pandėrprerė tė grupit COSMOTE nė Europės Juglindore.
SPORTI
SUPERLIGA/ Kthehen ndeshjet e kampionatit kombėtar tė futbollit. Pėrballė sot, tė kuqtė me blutė
Derbi Partizani-Dinamo, kryeqendra e javės sė 21-tė
Tirana do tė ketė njė pėrballje jo thjesht tė lehtė me Flamurtarin nė kryeqytet Elbasani i vendit tė gjashtė luan nė fushėn e hekurt tė Gjirokastrės Besa, pas mposhtjes sė kryesuesve, sot provon me Shkumbinin e Sejdinit Vllaznia, prova e zjarrtė me Apoloninė nė fushėn e fierakėve Teuta e Starovės tenton tė marrė nė fushėn e saj 3 pikėt e detyruara me krutanėt
Luhen sot ndeshjet e radhės sė Kampionatit Kombėtar tė Futbollit. Nė 6 fusha tė Shqipėrisė, Superliga do tė regjistrojė ndeshjet e javės sė 21-tė, por edhe nė 6 tė tjera, ato tė javės sė 16-tė tė Kategorisė sė Parė, ku spikat Tepelena-Besėlidhja. Nė ndeshjet e Kategorisė Superiore do tė veēohet derbi i sotėm Partizani-Dinamo. Nėn drejtimin e arbitrit ndėrkombėtar, Albano Janku, ndeshja e Selman Stėrmasit (me shumė gjasa atje do tė luhet) parashikon edhe sfidėn mė tė fortė tė javės sė 21-tė, edhe pse tashmė rivaliteti ėshtė egėrsuar sė tepėrmi. Nė kampin e Dinamos ka probleme konkrete. Kjo pasi ka tė dėmtuar dhe lojtarėt nuk janė tė gjithė nė dispozicion. Pėr kėtė situatė, zv/trajneri Mėrgjyshi deklaron: Nė kėtė takim na janė dėmtuar tre lojtarė tė cilėt nuk do tė jenė, pra Ishka, Jupi dhe Maho, kėshtu qė zėvendėsimet do tė jenė tė diktuara. Kundėr Flamurtarit, besoj se dėmtimet patėn ndikimin e tyre nė lojėn e skuadrės, sepse detyroheshim tė riparonim aty ku nuk dėshironim, por kur tė vjen e keqja nuk ke ēfarė t'i bėsh. Gjithashtu, humbja ndikon edhe nė moralin e skuadrės dhe kjo nuk duhet tė ndodhte nė kėtė moment. Dihet se brenda njė jave kemi dy ndeshje shumė tė rėndėsishme, tė shtunėn derbin e kampionatit me Partizanin dhe tė mėrkurėn ndeshjen e dytė tė kupės me Besėn. Megjithatė, epiqendra e bluve ėshtė kupa, kėshtu qė mobilizimi mė i madh do tė jetė pėr ndeshjen me Besėn, por edhe derbit do t'i japim hakun. E rėndėsishme ėshtė qė tė mėsojmė nga kėto humbje dhe tė mos na pėrsėriten nė tė ardhmen. Formacioni i bluve pėr derbin e sotėm me Partizanin ėshtė akoma nė ajėr, pasi gjithēka ėshtė nė dorė tė dėmtuarve. Ndėrkaq, nė kampin tjetėr, pas tri rezultateve radhazi pozitive, me Vllazninė, Partizani ka pėsuar humbjen e parė pėr 2007-ėn, qė gjithsesi nuk i zbeh shpresat pėr arritjen e njė vendi pėr nė Europė. Megjithėse me shumė vonesė, ekipi po pėrforcohet me futbollistė afrikanė, njėri prej tė cilėve dje ka zhvilluar seancėn e dytė stėrvitore nėn drejtimin e Likės. Obi Mishel Ashu, 20-vjeēari i Shpresės kameruanase, mendohet njė armė e fortė pėr krahun e majtė tė mbrojtjes dhe tė mesfushės, megjithatė vetė drejtuesit e Partizanit e kanė tė vėshtirė tė nxjerrin konkluzione pėrfundimtare, nėse do tė jetė kontigjent pankine apo fushe. Pėr ndeshjen e sotme, trajneri Lika thekson: Duhen bere shume mire llogarite, sepse me Dinamon nuk ka me kohe per gabime. Ndėrkaq, nė sfidat e tjera spikat ajo mes Apolonisė dhe Vllaznisė, dy skuadra qė janė nė kahe tė kundėrta tė luftės sė tyre, por qė kėrkojnė medoemos pikėt. Nė kampin shkodran, atmosfera ėshtė disi mė ndryshe edhe pas fitores tė sė mėrkurės me Partizanin. Pėr sfidėn me Apoloninė, sot, Josa citon: As mė intereson fare ajo ndeshje (kthimi i kupės me Partizanin), pasi pėr momentin para kemi ndeshjen me Apoloninė, pėr tė cilėn duhet tė mendojmė tani pėr tani. Nė lidhje me situatėn e futbollistėve nė skuadrėn shkodrane, tė vetmit lojtarė, tė cilėt janė nė pikėpyetje pėr kėtė ndeshje janė mbrojtėsi malazez, Vukēeviē dhe mesfushori, Ahi. I pari ėshtė duke kaluar njė gjendje gripale dhe madje ndaj Partizanit luajti nė fushė me temperaturė. Ndėrkohė, Ahi vuan nga njė dhimbje nė gjurin e tij tė djathtė, e prej saj ai u detyrua tė linte fushėn e lojės nė pjesėn e dytė tė ndeshjes me tė kuqtė. Tirana do tė luajė nė stadiumin kombėtar "Qemal stafa" Pėrplasja mes dy klubeve kryeqytetase, Tiranės dhe Partizanit pėr stadiumin ku do tė luhen ndeshjet e kėsaj jave, tashmė ėshtė zgjidhur. Zėdhėnesi i shtypit nė Federatėn Shqiptare tė Futbollit ( FSHF), Lysjen Nurishmi tha se, nė stadiumin kombėtar "Qemal Stafa" do tė luajė ekipi i Tiranės ndaj Flamurtarit, pasi e ka nėnshkruar kontratėn mė shpejt se skuadra e Partizanit me drejtuesit e stadiumit. Ndėrsa, ekipi i Partizanit, tha ai, do ta luajė ndeshjen ndaj Dinamos nė stadiumin Selman Stėrmasi". SUPERIORE- RENDITJA E KAMPIONATIT 1. Tirana 43 20 13 4 3 44-22 2. Teuta 35 20 9 8 3 22-18 3. Vllaznia 34 20 9 7 4 24-17 4. Partizani 33 20 9 6 5 23-15 5. Besa 28 20 7 7 6 22-20 6. Dinamo 28 20 8 4 8 20-21 7. Elbasani 27 20 8 3 9 19-22 8. Flamurtari 26 20 7 4 9 26-23 9. Luftėtari 22 20 6 4 10 15-22 10. Kastrioti 22 20 5 7 8 20-28 11.Shkumbini 16 20 4 4 12 17-27 12.Apolonia 16 20 4 4 12 18-35 KALENDARI I JAVES SE 21, GJYQTARĖT Partizani - Dinamo Albano Janku Apolonia - Vllaznia Tanush Latifi Teuta - Kastrioti Bardhyl Pashaj Luftetari - Elbasani Sokol Jareci Besa- Shkumbini Sokol Ēekaj Tirana - Flamurtari Erion Dobi SUPERIORE- GOLASHENUESIT ME TE MIRE 14 gola: Sinani (Tirana) 13 gola: Salihi (Tirana) 12 gola: Plaku (Apolonia) 10 gola: Xhafaj (Teuta), Abazaj (Kastrioti+Tirana) 9 gola: Nenaj (Flamurtari) 6 gola: Lici (Vllaznia), Mancaku (Teuta), Stojku (Elbasani) 5 gola: Ziambo (Kastrioti), Dede (Tirana), Xhihani (Besa) 4 gola: Qorri, Gudjabi (Dinamo), Kraja (Besa), Stafa, Nora (Luftetari), Riēard, Delain (Flamurtari), Sukaj, Bejzade, Dalipi (Vllaznia), Muzaka, Dhembi (Partizani), Duro (Tirana) 3 gola: Poēi, Ahmataj (Dinamo), Novi (Luftetari), Elokan, Veliaj (Besa), Bizhyti, Bubeqi, Rizvanolli (Shkumbini), Turdiu, Osusi (Kastrioti) KATEGORI 1- KALENDARI I JAVES SE 16-TE Skėnderbeu - Ada Laēi - Erzeni Pogradeci - Gramshi Turbina - Lushnja Sopoti - Tomori Tepelena Besėlidhja KATEGORI 1- RENDITJA E KAMPIONATIT 1. Beselidhja 33 15 10 3 2 30-8 2. Skėnderbeu 33 14 10 3 1 25-11 3. Lushnja 27 15 8 3 4 21-11 4. Turbina 26 14 8 2 4 13-10 5. Erzeni 24 15 7 3 5 24-18 6. Laēi 22 14 6 4 4 21-12 7. Sopoti 18 15 5 3 7 17-20 8. Burreli 18 10 5 3 2 8-6 9. Gramshi 18 15 6 0 9 14-18 10.Tepelena 17 15 5 2 8 16-15 11.Pogradeci 12 14 4 0 10 13-20 12. Ada 11 14 3 2 9 10-31 13.Bilishti 11 15 4 2 9 11-26 14. Tomori 11 15 3 2 10 13-27
Shqipėri-Slloveni, UEFA zbarkon sot nė Tiranė Njė delegacion i UEFA-s do tė vijė sot nė Tiranė, ku mė pas do tė inspektojė stadiumin "Loro Boriēi" tė Shkodrės, ku kombėtarja shqiptare do tė luajė mė 24 mars 2007, ndeshjen e vlefshme pėr eliminatoret e Kampionatit Europian tė vitit 2008, atė kundėr Sllovenisė, deklaroi sot zėdhėnėsi i shtypit nė Federatėn Shqiptare tė Futbollit (FSHF), Lysjen Nurishmi. Ndėrkohė, sikurse ėshtė bėrė e ditur, pėr ketė ndeshje pritet qė tė vijnė nė Shqipėri rreth 100 tifozė sllovenė, pėr tė ndjekur kombėtaren e tyre, ndėrkohė qė do tė jenė tė pranishėm edhe 20 gazetarė. Shqipėria vjen nė kėtė takim, pas humbjes 0-1 nė miqėsoren e 7 shkurtit 2007, po nė Shkodėr, kundėr Maqedonisė dhe kombėtarja kuqezi mban vendin e parafundit nė grupin G, me njė pikė tė vetme tė marrė nė 3 takime, ndėrsa Sllovenia renditet vetėm njė vend sipėr nesh, me 3 pikė tė marra nga 3 takime.
Aperturė faqe 22 me foto
Sulmuesi mė rezultativ i skuadrės sė Murinjos premton qėndrim nė radhėt e Blues
Didier Drogba: Tek Ēelsi deri nė pension Futbollisti i Bregut tė Fildishtė, Didie Drogba, do tė jetė shumė i lumtur nė rast se do ta pėrfundojė karrierėn nė skuadrėn e Ēelsit, pasi nė kėtė edicion ėshtė bėrė ylli kryesor i skuadrės. Jam 28 vjeē dhe pėrfundimisht jam duke menduar qė pjesėn e mbetur tė karrierės ta kaloj nė Stemford Brixh. Mendoj se kjo ėshtė ajo qė dėshirojnė ta dėgjojnė adhuruesit e klubit. Do tė luaj futboll pėr aq kohė sa mund tė qėndroj nė kėmbė. Nė njė moment kam menduar seriozisht qė tė largohem nga klubi, pėr shumė shkaqe, por tash mendoj se mė nė fund jam ambientuar me jetėn nė Angli dhe tė gjitha mosmarrėveshjet e kaluara janė venitur, - ka thėnė Drogba. Si profesionist, gjithmonė nė rend tė parė i kam vendosur nevojat e mia dhe golat e mi. Por, pas mbėshtetjes sė drejtuesve tė klubit, kam vendosur tė qėndroj te Ēelsi, sa mė shumė qė tė jetė e mundur. Kur nuk luaja mirė, kjo ka ndodhur pėr shkak se nuk ndihesha mirė. Tash ėshtė krejt ndryshe, ndihem mirė, jam i lumtur dhe kjo shihet edhe nė lojėn time, - ka saktėsuar Drogba. Tė gjitha problemet tashmė i ka lėnė pas shpine dhe Drogba ėshtė i gatshėm tė pėrkushtohet maksimalisht pėr tė luajtur sa mė mirė dhe pėr tė fituar trofe. Kur kam ardhur te Ēelsi nuk ka qenė e lehtė tė parashikohet nėse do tė arrij tė siguroj zgjatjen e kontratės. Tė gjithė e dinė se viti i parė nė klubin e ri ėshtė i vėshtirė. Viti i dytė ishte mė i mirė edhe pse kam mundur qė atėherė tė luaja mė mirė, por tash mė nė fund jam pėrshtatur plotėsisht dhe pėr kėtė arsye jam shumė i lumtur, - ka pėrfunduar Drogba.
Toti: Synimi im, trofeu i Ligės sė Kampioneve Pėrkundėr paraqitjes sė dobėt tė Romės nė ndeshjen e parė pa gola kundėr Lionit, kapiteni i verdhekuqve, Franēesko Toti, edhe mė tej beson nė realizimin e ėndrrės sė tij pėr tė ngritur trofeun e Ligės sė Kampionėve pas finales sė Athinės. Ende gjithēka ėshtė e hapur. Barazimi pa gola nuk ėshtė rezultat aq i dobėt. Mendoj se mund tė shėnojmė gol nė Lion dhe kėsisoj tė kemi pėrparėsi. Francezėt kanė skuadėr shumė tė fortė, por ne arritėm shumė mirė tė rivalizojmė nė fushė, prandaj mendoj se kemi gjasa reale pėr tė kaluar nė ēerekfinale, - ka thėnė Toti. Ai ka zbuluar para gazetarėve italianė synimin e tij kryesor nė karrierė. Synimi im kryesor gjithmonė ka qenė fitimi i trofeut tė Ligės sė Kampionėve. Kam fituar titullin e kampionit tė Italisė, kam fituar edhe Kupėn e Botės, por ende mė mungojnė trofeu i Ligės sė Kampionėve, Kupa e Italisė dhe epiteti i golashėnuesit mė tė mirė nė Serie A, - ėshtė shprehur Toti.
Bellami: Ky ėshtė kulmi i karrierės sime Kreig Bellami ėshtė shprehur i mahnitur me lojėn e shfaqur nė ndeshjen nė Nou Kamp ndaj Barcelonės, tė cilėn skuadra e tij, Liverpul, e fitoi me rezultat 2:1, me njė gol tė Bellamisė dhe njė gol tė Rises. Ska ku shkon mė mirė sesa nė mbrėmjen e sė mėrkurės. Kam pasur fat nė karrierė, duke luajtur pėr kombėtaren time dhe pėr klube tė mėdha, por goli dhe fitorja ndaj Barcelonės ishte momenti mė i madh nė karrierėn time, - ka thėnė Bellami. Ndonėse skuadra e tij ka hedhur njė hap tė rėndėsishėm drejt kualifikimit nė ēerekfinale tė Ligės sė Kampionėve, Bellami pohon se nuk duhet menduar se gjithēka ka pėrfunduar sa i pėrket eliminimit tė Barcelonės. Ky ėshtė njė rezultat i shkėlqyeshėm, por kjo ishte vetėm pjesa e parė. Pas dy javėsh na pret njė ndeshje krejtėsisht ndryshe. Nė zhveshtore kemi qenė relativisht tė qetė pas ndeshjes. Nė tė vėrtetė, aq sa mund tė jesh i qetė, pas njė fitoreje nė Nou Kamp, -ka nėnvizuar Bellami, duke shtuar: Dėshironin ta mbanim Barcelonėn sa mė larg portės qė ishte e mundshme, por ishim tė vetėdijshėm se do tė jetė vėshtirė. Barcelona ėshtė njė skuadėr e shkėlqyeshme dhe kampione nė fuqi e Europės, por kemi bėrė njė punė tė madhe nė pėrgatitjet pėr kėtė ndeshje dhe kjo mendoj se u vėrejt qartė nė Nou Kamp.
Rejes: Nuk guxojmė tė luajmė nė mbrojtje Hose Antonio Rejes, duket se nuk ėshtė aq i kėnaqur me jetėn e tij tė re nė Madrid, siē ka thėnė deri mė tash. Nė realitet, Rejesi iu ėshtė bashkuar disa futbollistėve tė tjerė tė klubit mbretėror, duke u shprehur i pakėnaqur me punėn e trajnerit italian, Fabio Kapello. Skuadra ėshtė plotėsisht e dezorientuar pėr shkak tė taktikės sė Kapellos. Njė ditė luaj nė krahun e djathtė, njė ditė tjetėr nė krahun e majtė dhe kjo nuk mė ndodh vetėm mua, por edhe tė gjithė bashkėlojtarėve tė mi. Rauli, Robinjo dhe Guti duhet tė luajnė nė pozita tė ndryshme, qė janė tė papėrshtatshme pėr secilin prej tyre. Megjithatė, ne si profesionistė qė jemi duhet ta pranojmė njė rotacion tė tillė tė Kapellos, - ka thėnė Rejesi, pėr tė pėrditshmen sportive spanjolle Marca. Kapello gjendet nėn njė presion tė madh pėr ti realizuar rezultatet e duhura. Madje, ditė mė parė flitej edhe pėr njė largim tė tij nga Reali pas ndeshjes me Bajernin, por nė kėtė duel madrilenėt shėnuan fitore, gjė e cila duket se e zgjati bashkėjetesėn Kapello-Real. Ndėrkohė, Rejesi kėtė ndeshje e ka ndjekur nga banka e zėvendėsuesve. Bėra nxehjen e muskujve plot 45 minuta dhe nė fund Kapello nuk mė inkuadroi fare nė lojė. Kjo gjė mė nervozoi shumė, sepse nuk doja tė mungoja nė njė ndeshje tė tillė. Vėrtet nuk e di se ēfarė duhet tė bėj tjetėr qė tė fitoj vendin e titullarit te Reali, - ka nėnvizuar Rejesi. Edhe pse Reali arriti tė fitojė nė duelin me Bajernin, 3:2, mediumet spanjolle kanė kritikuar ashpėr taktikėn e Kapellos, i cili nė pjesėn e dytė e vendosi skuadrėn thuajse plotėsisht nė mbrojtje, duke e lejuar Bajernin tė bėjė presion tė vazhdueshėm nė portėn e Iker Kasilasit, qė nė fund arriti tė shėnojė golin e dytė. Gjithsesi, dy gola nė terrenin mysafir, nė rrethin eliminator tė Ligės sė Kampionėve mund tė vlejnė shumė. Jemi tė detyruar tė luajmė tė pėrqendruar nė mbrojtje, sepse trajneri kėrkon nga ne tė luajmė ashtu, nė mėnyrė qė ti pengojmė skuadrat kundėrshtare tė shėnojnė. Mirėpo, ne duhet edhe tė shėnojmė, sepse rezultatet e barabarta nuk janė tė mjaftueshme pėr klubin tonė. Nėse do tė mbroheshim mė pak, sigurisht se do tė fitonim mė shumė hapėsirė nė sulm. Ne jemi Real Madridi, nuk duhet kurrė tė guxojmė tė luajmė tė pėrqendruar nė mbrojtje, - ka pėrfunduar Rejesi.
Nėntė ndeshje tė Serisė A do tė luhen nė orėn 15.00 tė mėrkurėn Nente nga dhjete ndeshje te Serise A ne Itali do te luhen te merkuren e ardhshme, ne oren 15.00 dhe vetem njera ne oren 20.30. Ky vendim eshte marre nga ministri i Brendshem italian, ne kuadrin e luftes kunder huliganizmit ne futboll pas vdekjes se nje polici 38-vjeēar, Filippo Raciti, gjate derbit siēilian Katania - Palermo me 2 shkurt. Vetem nje ndeshje e te merkures, mes Inter Milano e Udinezes do te luhet ne oren 20.30. Nderkohe, Katania nuk do te luaje ne stadiumin e vet Massimino, por ne fushe asnjanese e me dyer te mbyllura. Ne serine B, vetem dy nga 11 ndeshje do te luhen me dyer te mbyllura. Bufon: Tifozėt nuk dėshirojnė tė shkoj te Interi Portieri i Juventusit, Xhixhi Bufon ėshtė i sigurt se nėse do tė vendosė tė largohet te Interi nė fund tė sezonit, tifozeria juventine nuk do ta presė aspak mirė kėtė zgjedhje. Sezoni tjetėr ėshtė nė dyshim pėr mua dhe nuk ka asnjė gjė tė qartė se ku do tė luaj. Realisht po kėrkoj dhe jam nė bisedime pėr njė skuadėr tjetėr, gjithsesi nuk ėshtė vendosur gjė, - deklaroi Bufon pėr mediat italiane. Ndėrkohė, pėr gardianin bardhezi prioritet vazhdon tė mbetet rikthimi nė Serinė A. Momentalisht, ajo qė mė intereson mė shumė tė mendoj ėshtė e tashmja dhe rikthimi sa mė shpejt tė jetė e mundur nė Serinė A. Nė fund juventini shtoi: E di shumė mirė sesi do reagojnė tifozėt nėse do tė bashkohem me zikaltėrit. Pėr ata do tė jetė njė zhgėnjim i madh. Tifozėt mė ndalojnė rrugės dhe mė thonė, mund tė shkosh ku tė duash vetėm te Interi jo.
Hulie: Barazimi pa gola, i kėnaqshėm Trajneri i Lionit, Zherar Hulie, ka mbetur tejet i kėnaqur me paraqitjen e skuadrės sė tij nė ballafaqim me Romėn nė stadiumin Olimpico tė kryeqytetit italian, qė pėrfundoi pa gola 0:0. Jam shumė i kėnaqur me kėtė rezultat. Sigurisht se fitorja do tė ishte edhe mė e mirė, por mendoj se edhe 0:0 ėshtė rezultati mė i mirė qė kemi mundur ta shkėpusim nė kėtė ndeshje. Jam i kėnaqur me lojėn e treguar nga lojtarėt e mi, sepse kjo ishte njė ndeshje shumė e fortė dhe intensive, - ka thėnė Hulie. Trajneri i Lionit ka njė vlerėsim tė lartė pėr lojėn e Romės dhe e pranon se paksa ėshtė mahnitur nga ndeshja e zhvilluar nė stadiumin e tyre, nė tė cilin Toti dhe shokėt e tij zakonisht dalin fitues. Tė dyja skuadrat tona janė pothuajse tė njėjta, prandaj mendoj se rezultati i barabartė nė Romė kundėr njė skuadre, e cila nė stadiumin e saj ėshtė mėsuar tė fitojė ėshtė njė rezultat i shkėlqyeshėm pėr ne. Jam i bindur se nė ndeshjen e kthimit para tifozėve tanė do tė realizojmė synimin tonė dhe do tė kalojmė nė ēerekfinale, - ėshtė shprehur Hulie. Ndeshja ndėrmjet Romės dhe Lionit, nė masė tė madhe kaloi nė shenjė tė gjyqtarit Majk Rajli, i cili dhuroi 11 kartonė tė verdhė (8 pėr Romėn dhe 3 pėr Lionin). Roma nė aspektin e kartonėve fitoi 8:3, edhe pse unė mendoj se ndeshja nuk ka qenė aq e ashpėr, - ka thėnė Hulie, duke buzėqeshur rreth numrit tė madh tė kartonėve. Gjyqtari ishte i obliguar ti aplikojė rregullat e UEFA-s, tė cilat janė krejtėsisht ndryshe nga ato tė kampionateve kombėtare, - ka pėrfunduar Hulie.
KOMENTE
Njė saktėsim pėr humbjen
Fitim Zekthi
Mes shumė arsyesh pse shumica qeverisėse nuk mundi tė marrė drejtimin e disa prej qyteteve mė tė rėndėsishme tė vendit nė zgjedhjet e fundit ka gjasa qė tė numėrohet edhe ajo e shpjegimit tė asaj se ēfarė ajo ka bėrė. Duhet thėnė qė nė krye se, pėrpos luzmės sė madhe e tė kreshpėruar tė analistėve, tė cilėt po flasin pambarim pėr votė kundėr qeverisė pėr shkak tė premtimeve tė pambajtura, shumica qeverisėse absolutisht nuk ėshtė votuar kundėr. Duhet mė sė paku tė jesh dritėshkurtėr dhe nė rast tė kundėrt i qėllimshėm tė thuash se qeveria pati njė votėbesim qė e humbi. Zgjedhjet nė qytetet e mėdha janė humbur vetėm pėr shkaqe krejt tė ndryshme nga njėsia nė njėsi. Zgjedhjet nė komuna janė fituar apo humbur po ashtu, nė mėnyrė krejt tė ndryshme nga njėra apo tjetra palė. Partia Demokratike do ta ketė thuajse tė pamundur edhe pėr majft kohė tė fitojė nė Berat apo Fier dhe kjo nuk ėshtė pėr tu ēuditur. Kjo ėshtė njė gjė qė nė vendet e perėndimit ka dhjetėra vjet qė ndodh. Shtetin e Massachussets-it republikanėt nuk e kanė fitur kurrė, edhe kur Niksoni fitoi nė mandatin e tij, tė dytė tė gjitha shtetet e Amerikės. Kjo nuk do tė thotė aspak se qytetarėt e Fierit apo tė Beratit kanė ndonjė gjė, pėr tė cilėn duhen mbiēmuar apo nėnēmuar, krahasuar me qytetarėt e tjerė. Kjo thjesht bėhet traditė dhe kaq. Nga anė tjetėr, socialistėt nė Kavajė nuk kanė pėr tė fituar edhe njė dekadė mė pas. Ajo qė dihet me saktėsi nė kėtė vend ėshtė se e djathta ka shanse tė fitojė edhe 65% dhe po ashtu, edhe e majta, nė raste ekstreme. Ka edhe arsye mė specifike pėr qytetet dhe fshatrat pėr humbjet dhe fitoret dhe analiza vetėm njė pėr njė mund tė bėhet. Megjithatė, shumicės qeverisėse i ka munguar qartazi shpjegimi i reformave dhe i punės sė saj. Pėr tė u tha dhe po thuhet se betejėn me korrupsionin e la pėrgjysmė. Nė fakt, edhe qytetarėt duket se nuk janė aq tė informuar se ēfarė ka ngjarė saktėsisht. Mė sė pari, nė prokurori ka aq dosje ish-zyrtarėsh dhe zyrtarėsh, sa ai institucion nuk ka patur prej dekadash, por kjo ėshtė njė gjė qė qeveria duhet ta shpjegojė mirė dhe qytetarėt tė dinė qė pėr kėtė pjesė tė korrupsionit ajo e ka bėrė detyrėn. Nga ana tjetėr dhe ky ėshtė ēelėsi i betejės me korrupsionin shumica nė qeveri vitin e shkuar mblodhi pesėqind milionė dollarė mė shumė tė ardhura. Kjo ėshtė njė shifėr qė dėshmon se qytetarėve qeveria iu shpėrndau me anė tė rritjes sė pagave dhe pensioneve pjesė nga kėto parį qė dikur nuk mblidheshin. Po ashtu, qeveria iu shpėrndau qytetarėve nga kėto parį mė shumė xhama nė shkolla, mė shumė parį nė komuna dhe bashki, pėr rrugėt dhe pastrimin e tyre, mė shumė kanalizime dhe mė shumė ujėsjellėsa. Por, ēndodhte me kėto parį qė nuk mblidheshin vitet e shkuara? Kėto parį ishin kafe qė kalonte kontrabandė, cigare kontrabandė, karburante kontrabandė. Duket se qytetarėve nuk iu ėshtė thėnė qartė se nė vitin 2005-sė janė zhdoganuar 2000 tonė kafe dhe nė vitin 2006-tė janė zhdoganuar 7 mijė tonė. Tė gjithė e dinė qė nė Shqipėri njė vit mė pas nuk u pinė 5 mijė tonė kafe mė shumė. Kjo ėshtė njė anė e betejės sė korrupsionit nė dogana. Nė tatime, nė fillim tė vitit 2006-tė, Ministria e Financave pas njė analize tė ēdo biznesi, gjeti njė fakt tronditės: njė mijė e pesėqind biznese tė mėdha nuk paguanin fare tatim mbi vlerėn e shtuar, sepse e nxirrnin veten me bilance fiktive si biznese tė vogla. Kjo shifėr njė mijė e pesėqind ėshtė 20% e tė gjitha bizneseve tė mėdha tė vendit dhe tė gjitha kėto vidhnin tatimin mbi vlerėn e shtuar. Duhet thėnė se tatimi mbi vlerėn e shtuar ėshtė baza e legjislacionit tonė, fiskal. Pra, qeveria duket se nuk iua ka thėnė njerėzve edhe kėtė gjė. Pse kėto njė mijė e pesėqind biznese tė mėdha fshiheshin dhe nuk kapeshin dhe humbnin rreth 100 milionė USD nė vit prej tyre. Partia Demokratike hyri nė fushatė me njė bilanc tė mirė, por krejt tė panjohur dhe tė parrokshėm ende pėr jetėn e qytetarėve. Sot, qytetarėt nuk kanė mė shumė parį sesa kishin nė 2005-sėn ose kanė grimca mė shumė dhe kjo pėr shkak se reforma nė ekonomi ėshtė e tillė qė duhet tė kthejė njė ekonomi, e cila, sipas Bankės Botėrore, nė vitin 2005-sė ishte nė 40% tė saj informale dhe nė 20% kriminale. Kjo do tė thotė se 40% e bizneseve i shmangeshin taksave dhe 20% ishin parį tė pista. Formalizimi i kėtij biznesi ėshtė nė rrugė e sipėr dhe kjo bėn qė ai tė mos japė ende efekte. Shembull pėr kėtė ėshtė vetėm fakti qė njė biznes, ta zemė me xhiro pesė milionė lekė, i cili paguante 3% tatim tė biznesit tė vogėl, duke deklaruar njė njė milion. Sot, kur qeveria e ka ulur kėtė tatim dhe e ka bėrė 1,5%, por ia mat xhiron nė rregull, atij i duhet tė paguajė 1,5% tė pesė milionėve, gjė qė ėshtė mė e madhe sesa 3% i njė milionshit qė pagunate dikur. Kjo ėshtė njė nga arsyet e pakėnaqėsive dhe kėtė mazhoranca duhet tiua kishte shpjeguar me kujdes dhe pėrditė qytetarėve. Formalizmi i ekonomisė ėshtė thelbi i zhvillimit tė kėtij vendi, por qeveria, e cila ka bėrė njė punė aq tė mirė, sa vetėm para dy javėsh pėrfaqėsuesja e Bankės Botėrore tha se Shqipėria ėshtė njė model suksesi nė kėtė drejtim, nuk ka mundur ta kthejė kėtė gjė nė njė element tė pėrtypshėm pėr qytetarėt. Puna po bėhet, edhe me defekte, por nuk po shpjegohet.
Grindjet ndėrmjet liderėve rrezikojnė reformat
Cristian Fierbienteanu
Nėse liderėt evropianė dėshirojnė ti kontaktojnė homologėt e tyre nė Bukuresht pėr diskutimin e ēėshtjeve tė rėndėsishme tė BE-sė, do ta kuptojnė se kjo punė ėshtė mjaft e vėshtirė. Kėtė javė presidenti i Rumanisė ballafaqohet me rrezikun e largimit nga pozita e tij, meqė ministri i Jashtėm tashmė ėshtė detyruar tė largohet nga posti i tij, kurse kryeministri gjithashtu ėshtė ngatėrruar nė probleme. Me fjalė tė tjera, Rumania ėshtė goditur nga problemet politike, derisa tensionet nė mes tė presidentit, Traian Basescu dhe kryeministrit, Calin Popescu, kanė arritur kulmin, duke minuar kėshtu reformat dhe ngadalėsuar luftėn kundėr korrupsionit. Aleanca e Partisė Demokratike tė Basescut dhe Liberalėt e Tariceanut kanė arritur mjaft suksese deri tani, duke zbatuar reforma me rėndėsi qė i mundėsuan Rumanisė qė nė janar tė kėtij viti tė anėtarėsohet nė BE . Por, kohėve tė fundit kjo aleancė ėshtė bllokuar, pasi beteja ndėrmjet personaliteteve dhe mosmarrėveshjet mbi politikat nė muajt e fundit kanė rezultuar me njė paralizė. Si shembull i bllokimit politik mund tė pėrmendet largimi i ministrit tė Jashtėm, Mihai-Razvan Ungureanu, mė 5 shkurt. Tariceanu largoi ministrin nga puna, pasi ai dėshtoi ta informojė atė pėr paraburgimin me muaj tė tėrė tė tė dy rumunėve nė Irak. Tė dy punėtorėt, tė arrestuar mė 31 tetor, pasi kinse kishin fotografuar pa leje bazėn ushtarake, amerikane, u liruan javėn e kaluar. Tariceanu pohoi se ai ėshtė nevrikosur, kur ka kuptuar nga mediat pėr arrestimin, derisa presidenti ėshtė informuar drejtpėrdrejt nga ministri i Jashtėm. Ankesa e kryeministrit zemėroi Basescun, i cili mė 2 shkurt publikisht e akuzoi atė se ka gėnjyer rreth mosdijes sė tij pėr fatin e tė dy punėtorėve. Ky njeri gėnjen aq shumė, sa qė nuk duhet ti besohet, kur thotė ai, unė nuk e di, nuk kam marrė asnjė informatė, - tha presidenti pėr njė stacion televiziv, lokal. Ėshtė e pamundur qė ministri i Jashtėm tė mė ketė dėrguar mua informata tė rėndėsishme, derisa ai tė ketė injoruar kryeministrin. Pėrēarjet nė koalicion ishin edhe mė tė mėdha muajin e kaluar, kur Basescu akuzoi Tariceanun pėr ushtrim tė ndikimit mbi gjykata, tė cilat po hetonin njė rast lidhur me privatizimin e energjisė elektrike. Tariceanu fuqimisht hodhi poshtė pohimin e presidentit, i cili e akuzoi atė pėr pengim tė punės sė qeverisė. Ai gjithashtu tha se, presidenti ėshtė pėrzier nė biznese tė paqarta, ndėrtimore, duke keqpėrdorur kėshtu pozitėn e tij si president. Basescu refuzoi ti pėrgjigjet kėtyre akuzave, duke thėnė se kjo do tė ishte humbje e kohės. Pas akuzave tė ndėrsjella, analistėt vendorė e venė nė pikėpyetje funksionimin e qeverisė. Konflikti i hapur nė mes tė presidentit dhe kryeministrit, sigurisht qė do tė pėrfundojė me njė bllokim institucional, - tha Lili Ruse, nga e pėrditshmja Gandul. Qė tani mungon dialogu i vėrtetė nė mes tė institucioneve kryesore, publike, madje edhe pėr gjėrat me interes tė rėndėsishėm, kombėtar, si politika e energjisė apo strategjia kombėtare e sigurisė. Konflikti nė mes tė liderėve ka ardhur nė kohėn mė tė keqe. Vendi ballafaqohet me shumė sfida dhe administrata duhet urgjentisht tė vazhdojė modernizimin e saj, nė mėnyrė qė tė jetė nė gjendje tė absorbojė biliona euro pėr ndihmė nga BE-ja, duke i ndihmuar kėshtu firmave vendore dhe fermave pėr tė konkurruar nė tregun evropian. Pėrēarjet nė qeveri kanė nxitur socialdemokratėt nė opozitė qė tė kėrkojnė dorėheqjen e presidentit dhe kryeministrit. Opozita ka thėnė se nė parlament gjatė kėsaj jave do tė tentojnė ta rrėzojnė presidentin Basescu . Ne jemi tė gatshėm, pasi kemi siguruar tė gjitha nėnshkrimet e nevojshme, - tha lideri i partisė, Mircea Geoana. Nėse gjysma e parlamentit voton nė favor tė opozitės, fati i presidentit do tė vendoset pėrmes njė referendumi kombėtar. Nė realitet, pak vėzhgues besojnė se vota e mosbesimit do tė miratohet nga parlamenti dhe kjo ėshtė kryesisht si rezultat i drojės sė shumė deputetėve se ata mund tė humbin pozitat e tyre, nė rast tė zgjedhjeve tė hershme. Meqenėse edhe Basescu ėshtė nė rrezik pėr tu suspenduar, ai do tė pėrmbahet nga komentet e ashpra ndaj qeverisė, - parashikoi analistja politike, Indira Crasnea. Presidenti pohoi se do tė kishte reaguar mė herėt, por ka ngurruar, e gjitha kjo si rezultat i dėmeve qė ky konflikt mund ti ketė shkaktuar bisedimeve tė Rumanisė me BE-nė. Ai nuk ka kompetenca pėr ta larguar kryeministrin, i cili mund tė largohet vetėm nga parlamenti. Zgjidhja e vetme e kėsaj krize janė zgjedhjet e hershme, por shumica e partive nė parlament nuk e mbėshtesin kėtė ide, - tha Ruse. Ajo parashikon qė presidenti do tė vazhdojė tė nxisė kriza nė qeveri, me shpresė se qeveria do tė rrėzohet dhe zgjedhjet e reja do ta pėrforcojnė partinė e tij nė dėm tė liberalėve. Megjithatė, pėrēarjet nė Bukuresht nuk janė mirėpritur nė Bruksel, ku zyrtarėt janė tė brengosur me pėrparimin e ngadalshėm tė reformave tė premtuara, si pėr shembull luftimi i korrupsionit. Presidenti i Komisionit Evropian, Jose Manel Barroso, javėn e kaluar theksoi se Rumania duhet ti vazhdojė reformat, pavarėsisht nga pėrēarjet e brendshme, politike. Ai kėrkoi nga Bukureshti qė tė punojė nė krijimin e kapaciteteve pėr absorbim tė fondeve tė BE-sė dhe tė themelojė Agjencinė e Integritetit, njė institucion i pavarur, i cili do tė identifikojė konfliktet e mundshme tė interesit nė mes tė politikanėve dhe shėrbyesėve civilė. Projektligji pėr themelimin e agjencisė gjendet nė parlament qė nga prilli i kaluar, pavarėsisht nga fakti se BE-ja vazhdimisht ka theksuar rėndėsinė e kėtij ligji.
BOTA
Anėtarėt e Kėshillit tė Sigurimit do tė diskutojnė pėr saksionet e mėtejshme ndaj Iranit
Irani pėrballė forcimit tė sanksioneve
Agjencia tha se Irani kishte instaluar dy rrjete prej 164 centrifugash nė uzinėn nėntokėsore nė Natanz dhe ishte duke instaluar edhe shumė tė tjerė. Ekziston njė shqetėsim ndėrkombėtar se Irani ėshtė duke e pėrdorur uraniumin pėr tė zhvilluar njė bombė atomike
Iranianėt kėmbėngulin se pasurimi ėshtė pėr qėllime paqėsore. Pesė anėtaret e pėrhershme tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara do tė takohen tė hėnėn nė Londėr, pėr tė diskutuar lidhur me sanksione tė mėtejshme kundėr Iranit. Agjencia e Kombeve tė Bashkuara pėr Energjinė Atomike ka konfirmuar se, Irani ėshtė duke vazhduar zgjerimin e programit tė pasurimit tė uraniumit, duke shkelur kėrkesat e KS-sė pėr pezullimin e aktiviteteve deri ditėn e sotme. Agjencia tha se, Irani kishte instaluar dy rrjete prej 164 centrifugash nė uzinėn nėntokėsore nė Natanz dhe ishte duke instaluar edhe shumė tė tjerė. Ekziston njė shqetėsim ndėrkombėtar se Irani ėshtė duke e pėrdorur uraniumin pėr tė zhvilluar njė bombė atomike. Uashingtoni e ka paralajmėruar Teheranin se do tė pėrballet me saksione tė forta. Ambasadori i Iranit nė OKB, Ali-Asghar Soltaniyeh, tha se raporti mbėshteste pretendimet e vendit tė tij pėr tė prodhuar energji bėrthamore dhe jo armė bėrthamore. Ai shtoi se Irani dėshironte tė punonte haptazi me vendet e tjera njė njė program tė pėrbashkėt pasurimi uraniumi. Ndėrkohė qė, nė anėn tjetėr, presidenti iranian, Ahmadinexhad, thotė se, Irani do tė vazhdojė pėrpjekjet pėr sigurimin e teknologjisė bėrthamore. Presidenti iranian, Mahmud Ahmadinexhad, deklaroi pėrsėri se do ti vazhdojė pėrpjekjet pėr sigurimin e teknologjisė bėrthamore, njė ditė pasi Agjencia Ndėrkombėtare Bėrthamore njoftoi se Irani nuk e ndėrpreu aktivitetin e pasurimit tė uraniumit, siē kėrkohej nga njė rezolutė e OKB-sė. Duke folur sot nė njė takim nė veri tė vendit, zoti Ahmadinexhad tha se, Irani nuk duhet tė tregojė dobėsi pėr ēėshtjen bėrthamore. Dje, Agjencia Ndėrkombėtare e Energjisė Bėrthamore njoftoi me anėn e njė raporti pėr Kėshillin e Sigurimit se, Irani e ka zgjeruar aktivitetin e pasurimit tė uraniumit. Raporti u hap rrugėn sanksioneve tė tjera tė mundshme ndaj Iranit. Nėnsekretari amerikan i Shtetit, Nikolas Bėrns, tha se do tė shkojė tė hėnėn nė Londėr, pėr bisedime me pėrfaqėsuesit e vendeve tė tjera anėtare tė pėrhershme tė Kėshillit tė Sigurimit, Britanisė, Francės, Rusisė dhe Kinės. Zoti Burns tha se nevojitet njė rezolutė e re, ngaqė Irani po vazhdon tė mbajė njė qendrim sfidues ndaj komunitetit ndėrkombėtar.
Nėnpresidenti, Ēejni, vazhdon vizitėn nė Australi
Nėnpresidenti amerikan, Dik Ēejni, shprehu sot shqetėsim lidhur me fuqizimin ushtarak tė Kinės dhe e falėnderoi Australinė pėr mbėshtetjen nė luftėn kundėr terrorizmit. Kjo ėshtė dita e dytė e vizitės sė zotit Ēejni nė kėtė vend tė Paqėsorit Jugor. Nė fjalėn qė mbajti sot nė Sidnei, nėnpresidenti amerikan e vlerėsoi Kinėn pėr rolin qė ka luajtur nė bisedimet 6-palėshe pėr programin bėrthamor tė Koresė sė Veriut. Por, tha ai, veprime tė tjera tė qeverisė kineze, japin mesazhe tė ndryshme. Zoti Ēejni tha se prova e kohėve tė fundit e Kinės me raketa antisatelitore dhe fuqizimi ushtarak me ritme tė shpejta, nuk ėshtė nė pėrputhje me synimin e shpallur prej saj, forcimin e vendit si njė fuqi botėrore paqėsore. Zoti Ēejni shprehu shpresėn se Kina do tu bashkohet Shteteve tė Bashkuara dhe Australisė pėr parandalimin e dislokimit tė teknologjive tė rrezikshme nė Azi dhe nė Lindjen e Mesme. Nėnpresidenti e falėnderoi Australinė pėr mbėshtetjen nė luftėn kundėr terrorizmit dhe tha se Shtetet e Bashkuara dhe aleatėt e tyre nuk mund tė lejojnė braktisjen e Irakut dhe vendeve tė tjera, tė cilat mund tė shėrbenin si strehė pėr terroristėt.
Kritika tė ashpra tė presidentit Putin ndaj Shteteve tė Bashkuara
Duke folur kohėt e fundit nė Mynih tė Gjermanisė, nė Konferencėn mbi Politikat e Sigurisė, presidenti rus Vladimir Putin, i akuzoi Shtetet e Bashkuara se diktojnė vijat e tyre politike, ekonomike, kulturore dhe arsimore ndaj vendeve tė tjera. Natyrisht qė kjo ėshtė jashtėzakonisht e rrezikshme dhe tė ēon nė njė situatė ku askush nuk ndihet i sigurtė. Dua ta theksoj kėtė askush nuk ndihet i sigurtė, ngaqė asnjė vend nuk mund tė kėrkojė mbrojtje nga ligji ndėrkombėtar. Nnatyrisht qė njė politikė e tillė nxit garėn e armatimeve, - tha Putin. Nė Uashington, presidenti Xhorxh Bush tha se, zoti Putin mbetet njeriu me tė njėjtin vullnet tė fortė, siē ishte nė vitin 2001, kur zoti Bush e cilėsoi homologun e tij rus tė besueshėm. Ai ėshtė njė njeri, me tė cilin unė kam patur marrėveshje dhe mosmarrėveshje gjatė tė gjithė kohės sė presidencės sime dhe tė tijės. Ne kemi rėnė dakord lidhur me dobinė e NATO-s. Jam pėrpjekur ta bind Vladimirin se NATO-ja ėshtė e nevojshme, se aleanca ka njė ndikim pozitiv, qė ėshtė mirė ta kenė vendet fqinje demokratike. Pas fjalimit, presidenti Putin e pėrshkroi presidentin Bush si njė njeri i respektuar dhe u bashkua me mendimin e tij se Rusia dhe Amerika nuk do tė jenė kurrė mė kundėrshtarė. Megjithatė, udhėheqėsi i Kremlinit mendon se NATO-ja pėrbėn njė provokim serioz dhe se po ndihmon nė krijimin e njė ndarjeje tė Europės, tė ngjashme me Murin e Berlinit nė periudhėn e Luftės sė Ftohtė. Por presidenti lituanez, Valdus Adamkus, vendi i tė cilit u pranua nė NATO pas gjysmė shekulli nėn sundimin sovjetik, nuk ėshtė dakord me fjalimin e presidentit Putin nė Mynih. Mendoj se ky fjalim nuk do tė ndikojė tek idealet e popujve tė lirė, tek drejtimi pėr ku jemi nisur bashkarisht. Jam i mendimit se rezultati pėrfundimtar do tė jetė ai qė ne kemi ėndėrruar pėr njė kohė tė gjatė dhe qė populli amerikan ka mbėshtetur pėr shekuj tė tėrė, - tha presidenti lituanez, Adamkus. Presidenti Bush thotė se Shtetet e Bashkuara dhe Rusia kanė interesa tė pėrbashkėta pėr sigurinė e popujve tė tyre dhe botės nė tėrėsi, por Ariel Cohen, ekspert pėr Rusinė nė fondacionin Heritage nė Washington, thotė se zoti Putin po luan me ndjenjat antiamerikane nė Europė dhe nė Lindjen e Mesme, pėr tė minuar sigurinė globale. Natyrisht qė kjo e ndihmon Putinin kur shkon nė Lindjen e Mesme pėr tė shitur reaktorė bėrthamorė apo armė; armėt me vlerė prej miliarda dollarėsh qė Rusia i ofroi tregut arab janė njė fakt evident, - ka thėnė ai. Ish-pėrfaqėsuesi i Shteteve tė Bashkuara nė OKB, ambasadori John Bolton, thotė se, nuk i kupton arsyet qė fshihen prapa fjalimit tė presidentit Putin. Fjalimi nuk pasqyron gjendjen e vėrtetė tė marrėdhėnieve dypalėshe dhe shumė fusha bashkėpunimi qė ne kemi apo sigurinė qė ne kemi ofruar pėr vite me radhė pėr ēėshtje tė tilla, si mbrojtja me raketa, e cila nuk synon tė jetė kundėr Rusisė, apo aftėsive tė saj mbrojtėse, por ajo synon ti mbrojė Shtetet e Bashkuara nga sulmet e vendeve tė papėrgjegjshme, si Irani, apo Koreja e Veriut, - tha Bolton.
Ish-presidenti Klinton grumbullon pasuri tė madhe nga fjalimet
Sipas gazetės Uashington Post, vitin e kaluar, presidenti Klinton mbajti gjithsej 352 fjalime, pra mesatarisht njė fjalim nė ditė, duke fituar gjithsej 9 deri nė 10 milionė dollarė. Vetėm 20 pėr qind e fjalimeve i shėrbyen buxhetit tė tij personal, tė tjerat ai ose i mbajti falas ose fitimet prej tyre shkuan si donacione pėr fondacionin Klinton, i cili merret me zgjidhjen e problemeve globale siē ėshtė SIDA. Ish-presidenti Klinton erdhi nė Shtėpinė e Bardhė me tė ardhura modeste dhe u largua me njė borxh tė madh. Tani pas 6 vjetėsh, ai ka grumbulluar rreth 40 milionė dollarė nga pagesat pėr fjalimet qė mban. Disa nga fjalimet e tij paguhen me deri 150 mijė dollarė secili. Ai flet, jo vetėm nė Amerikė, por edhe nė kontinente tė tjera. Sipas gazetės, njė fjalim i vetėm nė Itali i dha atij 350 mijė dollarė, ndėrsa me 9 fjalime nė Japoni, ai grumbulloi mėse 1 milion e 600 mijė dollarė.
RAJONI
Ekipet e Prishtinės dhe tė Beogradit thanė se, ēėshtjet janė tė thjeshta, por nuk mund tė arrijnė marrėveshje
Nė bisedimet e Vjenės diskutohen ēėshtjet ekonomike
Skėnder Hyseni, qė kryeson delegacionin e Prishtinės, nė kėtė raund tė bisedimeve tha se, pėr Prishtinėn do tė jetė shumė mė e lehtė, pasi qėndrimet e saj, kryesisht janė tė pėrfshira nė paketėn e Ahtisarit. Ai theksoi se, delegacioni i Kosovės nuk do tė ketė shumė telashe sot, sepse ajo qė nė thelb sugjeron nė pakon e presidentit Ahtisari ėshtė fillimi i procesit tė suksesionit mes Kosovės dhe Serbisė, pas statusit
Nė paraditėn e djeshme nė Vjenė, nė qendrėn ndėrkombėtare Austria, kanė filluar bisedimet pėr ēėshtjet ekonomike, pėrfshirė kėtu edhe trashėgiminė dhe pronėn private e atė publike. Ekipet e Prishtinės dhe tė Beogradit, nė prag tė fillimit tė kėtij takimi, thanė se ēėshtjet janė tė thjeshta, por njėkohėsisht u shprehėn skeptikė se do tė mund tė arrijnė ndonjė marrėveshje. Skėnder Hyseni, qė kryeson delegacionin e Prishtinės nė kėtė raund tė bisedimeve tha se, pėr Prishtinėn do tė jetė shumė mė e lehtė, pasi qėndrimet e saj, kryesisht janė tė pėrfshira nė paketėn e Ahtisarit. Ai theksoi se delegacioni i Kosovės nuk do tė ketė shumė telashe sot, sepse ajo qė nė thelb sugjeron nė pakon e presidentit Ahtisari ėshtė fillimi i procesit tė suksesionit mes Kosovės dhe Serbisė, pas statusit. Ne edhe nė takimin e parė, pėr ēėshtjet ekonomike, kemi sugjeruar qė suksesioni mes tė dyja vendeve tė zhvillohet nė pajtim me marrėveshjen e vitit 2001 pėr suksesion pėr pesė ish- njėsitė federale tė ish-federatės jugosllave. Ne e kemi pranuar marrėveshjen dhe kemi pranuar atė marrėveshje dhe kemi pranuar qė suksesioni mes tė dyja vendeve tė zhvillohet mbi bazėn e asaj marrėveshje. Nuk pres ndonjė problem nga ana jonė. Bazuar mbi atė ēfarė ka ndodhur gjatė dy ditėve tė kaluara, nuk pres qė pala serbe tė jetė konstruktive. Gjatė dy ditėve tė kaluara Beogradi ėshtė pėrpjekur qė tė instalojė njė pako krejtėsisht tė re tė marrėveshjes, - tha Hyseni. Njėri nga udhėheqėsit e delegacionit serb, Sllobodan Samarxhiē, i pyetur se ēfarė presin, u shpreh se ata "Presin njė diskutim tolerant, megjithėse pikėpamjet tona janė plotėsisht tė ndryshme. Ne kemi shumė amendamente pėr tė paraqitur, nė veēanti nė pikat ku flitet pėr pronėn dhe ndėrmarrjet shoqėrore. Ēėshtja e pronės ėshtė diēka qė e pranon gjithė bota, posaēėrisht kur flitet pėr pronėn publike dhe individuale. Ajo ėshtė e mbrojtur nė gjithė botėn dhe kėto ēėshtje janė tė rregulluara shumė keq nė Kosovė. Ne sot do tė mundohemi qė tė zgjidhim ēėshtjet kontestuese rreth pronės sė Serbisė dhe tė qytetarėve serbė, - tha Samarxhiē. Nė seancėn e bisedimeve pėr ēėshtje ekonomike do tė flitet edhe pėr borxhet e vjetra dhe pėr detyrimet qė do tė ketė Kosova nė kthimin e pjesės sė saj. Nė paketėn e Ahtisarit ėshtė propozuar qė Kosova tė marrė detyrimin e kthimit tė borxheve dhe se borxhi i saj do tė duhej tė riprogramohej menjėherė pas statusit. Kjo ėshtė hera e dytė qė delegacionet e Prishtinės dhe Beogradit flasin pėr ēėshtjet ekonomike qė nga fillimi i bisedimeve vitin e kaluar.
Batakoviē: Serbėt entitet dhe popull konstituiv
Pėrfaqėsuesit e delegacionit serb gjatė dy ditėve tė takimit nė Vjenė, mes palės shqiptare dhe asaj serbe, kanė kėrkuar qė Kushtetuta e Kosovės tė jetė nė pėrputhje me aktin mė tė lartė Kushtetues sė Serbisė. Njėri nga anėtarėt e delegacionit serb, Dushan Batakoviē ka kėrkuar nė tė njėjtėn kohė qė serbėt tė jenė entitet dhe popull konstitutiv. Nė njė intervistė pėr BBC-nė, Batakoviē tha se. pala serbe ka ofruar argumente tė fuqishme pėr dallim nga pala shqiptare, qė sipas tij, ka bėrė pėrmirėsime tė vogla nė dokumentin e tė dėrguarit tė posaēėm tė OKB-sė pėr statusin e Kosovės, Marti Ahtisari.
Haradinaj nė 26 shkurt shkon nė Hagė
Ish-Kryeministri i Kosovės, Ramush Haradinaj, me datėn 26 udhėton pėr nė Hagė pėr tu pėrballur me akuzat e Tribunalit pėr krime lufte. Ish-Kryeministri i Kosovės, Ramush Haradinaj, i akuzuar nga Tribunali ndėrkombėtar i Hagės pėr krime lufte udhėton me datėn 26 shkurt pėr nė Hagė, ku pritet tė fillojė edhe procesi gjyqėsor. Pėr nė Hagė, ai udhėton me njė aeroplan privat tė siguruar nga UNMIK-ut dhe qeveria gjermane. Ish-Kryeministri i Kosovės Ramush Haradinaj, pas disa takimeve qė zhvilloi me udhėheqėsit kryesorė tė institucioneve tė Kosovės tha se, po shkon nė Hagė, pėr tė thėnė tė vėrtetėn pėrpara gjykatės, me besim dhe shpresė se do tė triumfojė drejtėsia. Kryeministri i Kosovės, Agim Ēeku, thotė se, Ramush Haradinaj ka pasur njė rol shumė tė rėndėsishėm nė proceset qė ka kaluar Kosova. Kryeministri Ēeku ėshtė i bindur se Ramush Haradinaj nė Hagė do ta dėshmojė pafajėsinė e tij. Edhe Presidenti i Kosovės, Fatmir Sejdiu, nga ana e tij thotė se, Ramush Haradinaj ka dhėnė njė kontribut tė madh nė qeverisjen e Kosovės dhe koalicionin i cili vazhdon ta qeverisė Kosovėn. Gjatė kohės sė luftės, Ramush Haradinaj ka qenė njėri nga komandantėt e UĒK-sė, nė Rrafshin e Dukagjinit. Nė mars tė vitit 2004, ai u akuzua nga Tribunali i Hagės pėr krime lufte pėr periudhėn e vitit 98-99 siē thuhej nė aktakuzė, pėr vrasje tė civilėve shqiptarė dhe serbė. Menjėherė, po nė mars, ai udhėtoi vullnetarisht pėr nė Hagė, ku qėndroi deri nė qeshor tė vitit 2004. Mė pas, gjykata e Hagės vendosi qė ta lirojė mė kusht, pėr tė vazhduar gjykimin nė mars tė vitit 2007.
Ali Ahmeti kėrkon vazhdimin e dialogut
Kryetari i BDI-sė, Ali Ahmeti, pėrmes njė letre tė hapur i ėshtė drejtuar kryeministrit Nikolla Gruevski, nė tė cilėn jepen arsyet pėr ndėrprerjen e dialogut politik midis pozitės dhe opozitės. Si kėrkesė kryesore pėr vazhdimin e dialogut politik, Ali Ahmeti veēon reformimin e komitetit parlamentar pėr marrėdhėnie midis bashkėsive etnike. Gjithashtu, kėrkohet zgjidhje urgjente pėr miratimin e ligjit pėr gjuhėn shqipe, si dhe ligji pėr invalidėt dhe familjet e luftėtarėve tė ish-UĒK-sė. Pėr kėto ēėshtje, lideri i BDI-sė, Ali Ahmeti, thotė se nuk mund tė bėhet kompromis. Dialogu dhe negociatat midis bartėsve tė proceseve politike nė Maqedoni duhet tė jetė dukuri mė normale dhe kusht mė elementar pėr funksionimin e sistemit, implementimin e standardeve dhe prespektivėn e vendit. Mirėpo, sipas nėnkryetares sė BDI-sė, Teuta Arifi, Qeveria, nė mėnyrė tė pa skrupullt majorizon tė gjitha idetė dhe propozimet e opozitės. Nė Parlament ėshtė instaluar praktika e dėmshme e majorizimit, ndodhi instrumentalizimi i komitetit pėr marrėdhėnie ndėretnike, nė vend qė tė avancohet decentralizimi, pėrkundrazi u morėn kompetencat e pushtetit vendor dhe u bė nė mėnyrė tė vazhdueshme shkelja e rregullores sė Parlamentit, - ka deklaruar Teuta Arifi, nėnkryetare e BDI-sė. Me sjelljet pėrjashtuese dhe arbitrare, qeveria e pėrjashton opozitėn nga proceset vendimmarrėse. Mungesa e dialogut ndėretnik, partizimi i tejskajshėm i administratės shtetėrore dhe braktisja e kursit reformator nuk janė imazh i mirė i Maqedonisė pėr anėtarėsim nė NATO dhe BE, vlerėson opozita shqiptare. Kryetari i BDI-sė, Ali Ahmeti, nė letrėn dėrguar kryeministrit Gruevski apostrofon domosdoshmėrinė e prezencės sė ndėrkombėtarėve nė dialogun politik midis pozitės dhe opozitės. Gjithnjė sipas Ali Ahmetit, ndėrkombėtarėt janė faktor kyē pėr implementimin e marrėveshjeve nė Maqedoni. Ndėrkohė, ambasadori i BE-sė nė Maqedoni, Ervan Fuere, ka ritheksuar edhe njėherė qėndrimet e Komisionit Europian pėr domosdoshmėrinė e dialogut midis pozitės dhe opozitės. Partitė politike duhet ta kuptojnė vetė se duhet tė ulen nė tryezėn e bisedimeve pėr tė zhvilluar dialog pėr ēėshtjet strategjike tė vendit. Ato duhet tė jenė tė pjekura pėr jetėsimin e kėtij dialogu. Nuk ka vend qė pėr ēdo dialog tė jenė prezent edhe ndėrkombėtarėt. Zhvillimi i dialogut nuk duhet tė jetė spektakular, ai duhet tė zhvillohet pėr ēdo ditė nė ambient normal.
RRETHE
Aksident i rėndė tek Kthesa e vdekjes Vdes rrugės pėr nė spital 60-vjeēari
Shtetasi 60-vjeēar, Azbi Shkurti, ka gjetur vdekjen pas pėrplasjes nga njė automjet Volkswagen, ndėrsa tentoi tė kalonte nė anėn tjetėr tė rrugės nacionale Berat-Ura Vajgurore...
BERAT-Rruga nacionale Berat-Ura Vajgurore, nė pjesėn qė i pėrket komunės Otllak ėshtė bėrė sėrish arena e njė aksidenti me pasojė vdekjen. Tragjedia ka ndodhur nė vendin e quajtur Kthesa e Lapardhasė (ose Kthesa e vdekjes siē e quajnė banorėt e fshatit Lapardha), ku shtetasi Azbi Shkurti vjeē 60, banor i fshatit Lapardha ka qenė viktima e radhės, midis disa viktimave tė tjera, tė cilat kanė humbur jetėn nė kėtė vend. Pjesa mė e madhe e kėtyre viktimave e kanė humbur jetėn nė momentin qė kanė tentuar tė presin rrugėn kryesore pėr tė kaluar nė anėn tjetėr tė saj. Kėshtu ka ndodhur edhe me viktimėn mė tė re. Sipas njėrit prej banorėve tė komunės Otllak, tė ndodhur nė vendngjarje, dje rreth orės 08:00, 60-vjeēari Shkurti kishte dalė nga shtėpia e tij dhe ndėrsa ka tentuar tė presė rrugėn pėr tu hedhur nė krahun tjetėr tė saj, nė pritje tė autobusit tė linjės, pėr tė udhėtuar drejt qytetit tė Beratit, ėshtė goditur nga mjeti tip Volkswagen, me targa greke, KYA 6864, me drejtues mjeti shtetasin Lefter Arshini, vjeē 33, banor i fshatit Pashalli, komuna Perondi e rrethit Kuēovė, i cili udhėtonte nga Berati pėr Kuēovė. Menjėherė pas aksidentit, 60-vjeēari Shkurti ėshtė dėrguar me urgjencė pėr nė repartin e kirurgjisė tė spitalit civil rajonal tė qytetit tė Beratit, nga ku ka marrė ndihmėn e parė mjekėsore. Por, gjendja e rėnduar shėndetėsore e tij, pėr shkak tė frakturave dhe goditjeve nė kokė, i ka detyruar mjekėt qė ta nisin me urgjencė pėr nė Spitalin Ushtarak tė Tiranės. Mirėpo, ndėrsa ambulanca udhėtontė drejt Tiranės, 60-vjeēari Shkurti ka ndėrruar jetė nė afėrsi tė Durrėsit. Nė vendngjarje kanė shkuar ekspertėt e policisė rrugore dhe grupi hetimor, i cili po punon pėr pėrcaktimin e shkaqeve tė aksidentit me pasojė vdekjen e tė ndjerit Azbi Shkurti. ABEDIN KAJA
BENZ-i pėrplas 77-vjeēarin me biēikletė
KORĒĖ - Njė i moshuar, banues nė qytetin e mandolinave ėshtė plagosur ditėn e premte, nė njė aksident automobilistik, tė ndodhur nė njė nga rrugėt qė tė shpien nė parkun Rinia. Sipas burimeve zyrtare nga policia lokale, ngjarja ka ndodhur rreth orės 10.00, nė afėrsi tė Parkut Rinia, ku ėshtė pėrplasur 77-vjeēari Nikolla Nasto, banor i lagjes 1 nė qytetin e Korēės. Automjeti qė ka kryer aksidentin ėshtė i tipit Benz Mercedez, me targė KO 3518 A. Ai drejtohej nga shtetasi Fatos Hoxhalli, banor i fshatit Malavec i kėtij rrethi. Pas hetimeve paraprake, policia deklaroi se, 77-vjeēari ka qenė duke udhėtuar me njė biēikletė nė momentin e ndodhjes sė aksidentit. Pas pėrplasjes nga Benzi, i aksidentuari ėshtė dėrguar nė spitalin rajonal, ku ndodhet aktualisht nė gjendje jo tė mirė shėndetėsore, ndėrsa, drejtuesi i mjetit po ndiqet penalisht nė gjendje tė lirė, pasi nga hetimet e para rezulton se nuk ka pėrgjegjėsi pėr aksidentin automobilistik, saktėsuan burimet e policia. A. G
Pėrmbyset zetori, vdes 57-vjeēari
FIER- Njė shtetas 57-vjeēar, banor i rrethit tė Fierit ka gjetur vdekjen mėngjesin e djeshėm si pasojė e njė aksidenti rrugor. Lumen Dogani, banues nė fshatin Arapaj tė komunės Strum, u aksidentua pėr vdekje rreth orės 08.40 minuta tė ditės sė premte, teksa drejtonte mjetin e tij tip Zetor, pėrgjatė argjinaturės sė lumit Seman. Kėtė e konfirmuan edhe burime zyrtare tė drejtorisė sė policisė sė qarkut, duke shtuar se nga hetimet e para rezulton se, 57-vjeēari ka humbur drejtimin dhe si pasojė zetori ėshtė pėrmbysur. Mėsohet se Dogani ka gjetur vdekjen e menjėhershme. Kanosi me armė njė shtetas
Pranga punonjėsit tė policisė
SHKODĖR- Ėshtė prangosur dje nga kolegėt e komisariatit tė Shkodrės njė punonjės policie nė detyrė, me moshė 24 vjeē, pasi akuzohet pėr kanosje me armė zjarri tė njė shtetasi. Burimet zyrtare tė policisė lokale thanė se, shtetasi Ylli Dardha, lindur nė Bajram Curri dhe banues nė lagjen Skėnderbeg tė qytetit tė Shkodrės, punonjės i komisariatit tė policisė sė Lezhės u ndalua, pasi ka kanosur me armė zjarri shtetasin me iniciale R. H. Sipas burimeve policore, ngjarja ka ndodhur dje nė lagjen "Vasil Shanto" tė qytetit tė Shkodrės, pas njė konflikti pėr motive tė dobėta midis tė dyja palėve. Pas kryerjes sė veprimeve tė para proceduriale, materialet nė ngarkim tė shtetasit Ylli Dardha i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Shkodrės. Mėsohet se 24-vjeēari do tė ndiqet nė gjendje tė lirė.
Prangoset 65-vjeēari i dėnuar pėr kultivim droge
VLORĖ-Rreth orės 14:00, tė datės 22 shkurt, nė Vlorė ėshtė ndaluar shtetasi Shpėtim Brahimaj, i datėlindjes 1942, lindur dhe banues nė fshatin Sherisht tė rrethit tė Vlorės. Ndalimi i 65-vjeēarit ėshtė bėrė pėr arsye se, me vendim tė gjykatės sė rrethit Vlorės, nė mars 2006, ky shtetas ėshtė dėnuar me dy vjet burg, pėr kryerjen e veprės penale Kultivim i lėndėve narkotike. Gjatė kontrollit tė ushtruar nė banesėn e tij janė gjetur tė kultivuara 60 rrėnjė bimė narkotike, kanabis sativa. Burime nga policia thanė se, ndėrkohė nga policia janė gati pėr ekzekutim njė numėr i lartė vendimesh tė gjykatės qė presin pėr tė arrestuar disa persona, me vendbanim kryesisht fshatrat e Vlorės, tė cilėt janė tė dėnuar, pikėrisht pėr veprėn e kultivimit tė bimėve narkotike. Midis personave pėr tė cilėt ėshtė marrė masa e arrestit dhe burgimit nė mungesė bie nė sy edhe fakti qė disa nga kėta shtetas janė nė njė moshė relativisht tė madhe, mbi 60 vjeē, ku nuk mungojnė edhe shtetase femra. Mosha e madhe e personave qė pritet tė arrestohen nga momenti nė moment shpjegohet me faktin se, nė momentin kur policia ka gjetur hashashin e mbjellė, nė shtėpi ka gjetur pikėrisht pjesėtarin mė tė moshuar tė familjes, tė cilėt, nė pjesėn mė tė madhe tė rasteve, pėr tė fshehur tė rinjtė qė kultivonin bimėn narkotike merrnin pėrsipėr kultivimin. ERGYS ALUSHI
Tensioni i lartė djeg 26-vjeēarin
DURRĖS- Shtetasi Elis Belo, 26 vjeē, banues nė qytetin e Durrėsit ka pėsuar djegie nė pjesė tė ndryshme tė trupit, teksa pasditen e djeshme ishte duke ndėrhyrė nė njė kabinė elektrike nė kėtė qytet. Burime zyrtare tė drejtorisė sė policisė sė qarkut thanė se, Elis Belo, sė bashku me shokun e tij, Artur Mazi, 22 vjeē, kishin hyrė nė njė nga kabinat elektrike pranė qendrės sė qytetit. Si pasojė, tensioni i lartė elektrik nė panelet prej bakri ka dėmtuar rėndė 26-vjeēarin Belo, i cili ėshtė dėrguar nė spitalin "Nėnė Tereza" nė Tiranė, ku vazhdon tė jetė nėn kujdesin e mjekėve. Policia bėri tė ditur se ėshtė duke hetuar rrethanat lidhur me kėtė ngjarje, ndėrsa ka shpallur nė kėrkim 22-vjeēarin Mazi.
Mjegulla mbulon jugun
GJIROKASTĖR- Njė mjegull e dendur ka pėrfshirė mėngjesin e djeshėm rajonin jugor tė vendit, duke vėshtirėsuar ndjeshėm pamjen, veēanėrisht pėr drejtuesit e automjeteve qė qarkullojnė nė akset rrugore tė kėtij rajoni. Gjylani Shehu, shefi i qarkullimit rrugor nė komisariatin e Gjirokastrės tha se, policia ka shtuar kontrollet nė rrugėt e qytetit dhe nė aksin kryesor Gjirokastėr-Ballsh, me qėllim eliminimin e aksidenteve tė mundshme. Nė kėto kushte, drejtuesve tė automjeteve iu ėshtė kėrkuar tė lėvizin me drita tė ndezura dhe tė udhėtojnė me shpejtėsi tė ulėt, pasi tė gjitha akset kombėtare nė jug tė vendit janė tė rrezikshme, sidomos nė Qafėn e Muzinės.
Nė ndihmė tė pacientes qė pret operimin nė Greqi
Nxėnėset japin 1 000 USD pėr pogradecaren e sėmurė
SHKODĖR- Vajzat e shkollės sė mesme "Haxhi Sheh Shamia" nė qytetin e Shkodrės kanė dhuruar njė shumė prej njė mijė dollarėsh nė ndihmė tė 17-vjeēares nga Pogradeci, e cila pret tė operohet brenda kėtij muaji nė Greqi, pasi vuan nga njė sėmundje e rėndė nė shtyllėn kurrizore. Gjendja e rėndė shėndetėsore nė tė cilėn ndodhet 17-vjeēarja Enerida Pambuku, pėrveē Ministrisė sė Shėndetėsisė, duket se ka angazhuar edhe institucione tė tjera. Drejtori i shkollės "Haxhi Sheh Shamia", Astrit Dervishi, tha dje se, duke pasur parasysh se kjo shkollė sponsorizohet nga shoqata "Instambul", problemi i 17-vjeēares nga Pogradeci, i shfaqur nė media ka ndėrgjegjėsuar vajzat e kėsaj shkolle, tė cilat brenda njė dite kanė arritur tė grumbullojnė njė shumė prej njė mijė dollarėsh amerikanė, pėr tiu bashkangjitur shumės qė asaj i kėrkohet pėr tė realizuar operacionin nė klinikat greke. Dervishi shtoi se, shuma nė fjalė ėshtė derdhur menjėherė nė numrin e llogarisė sė Eneridės. Ndėrsa presidentja e qeverisė sė nxėnėsve tė shkollės "Haxhi Sheh Shamia", Besiana Dibra, tha se, "njė nga synimet kryesore qė ka kjo qeveri ėshtė ndihma pėr njerėzit nė nevojė, aq mė tepėr kur bėhet fjalė pėr shpėtimin e jetės sė njė njeriu. Prandaj qeveria e nxėnėsve do tė japė ndihmesėn e saj pėr ēdo person qė ka nevojė."
(FOTON e ke tek dita one me Ahmet Premēi )
Flet Ahmet Premēi, drejtor i policisė sė qarkut tė Shkodrės
Premēi: Situatė e qetė postzgjedhore
Nė procesin zgjedhor pėr organet e qeverisjes vendore nga Drejtoria e Policisė sė Qarkut dhe komisariatet e policisė vendore janė angazhuar 455 punonjės dhe 49 automjete policie, ėshtė siguruar rendi nė 142 aktivitete elektorale, janė marrė nė ruajtje 33 KZQV, 422 qendra votimi...
Z. Premēi, fillimisht do tė donim tė dinim diēka rreth masave paraprake qė ndėrmorėt pėr pėrballimin me sukses tė kėsaj fushate elektorale.
Strukturat e Policisė sė Shtetit nė Drejtorinė e Policisė sė Qarkut tė Shkodrės, bazuar nė detyrimet qė rrjedhin nga Kushtetuta e Republikės sė Shqipėrise, Ligji i Policisė sė Shtetit, Kodit Zgjedhor tė Republikės sė Shqipėrisė si dhe programit tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Policisė sė Shtetit Pėr zgjedhjet nė organet e qeverisė vendore janė angazhuar maksimalisht pėr zbatimin e detyrave institucionale nė ruajtjen e rendit dhe sigurisė publike, para, gjatė dhe pas pėrfundimit tė procesit zgjedhor. Ata kanė pėrgatitur tė gjithė dokumentacionin, pėrfshirė kėtu organizimin dhe planifikimin e tė gjithė infrastrukturės sė nevojshme ligjore qė lidhet me procesin zgjedhor. Ėshtė bėrė trajnimi i tė gjithė efektivave tė pėrfshirė nė procesin zgjedhor, me qėllim njohjen e detyrave tė punonjėsit e policisė nė procesin zgjedhor, mėnyrat dhe procedurat e ruajtjes sė objekteve zgjedhore, procedurat e ndėrhyrjes sė policisė nė ambientet e qendrave tė votimit, mėnyrat e qarkullimit tė forcave tė policisė tė ngarkuara me detyra zgjedhore, vendet e qėndrimit nė ambientet policore, procedurat e shoqėrimit tė kutive tė votimit me materiale zgjedhore e kėshtu me radhė.
A mund tė ndaleni mė konkretisht nė shifra, pėrsa i takon numrit tė efektivave dhe logjistikės nė pėrgjithėsi tė pėrfshira nė kėto zgjedhje?
Nė procesin zgjedhor pėr organet e qeverisjes vendore nga Drejtoria e Policisė sė Qarkut dhe Komisariatet e policisė vendore janė angazhuar 455 punonjės dhe 49 automjete policie, ėshtė siguruar rendi nė 142 aktivitete elektorale, janė marrė nė ruajtje 33 KZQV, 422 qendra votimi, janė shoqėruar materialet zgjedhore pas pėrfundimit tė procesit zgjedhor nė 29 qendra numėrimi. Po kėshtu ėshtė siguruar rendi gjatė procesit tė numėrimit tė votave nė 29 Qendra tė Numėrimit tė Votave si dhe janė shoqėruar pėr nė KQZ, pas pėrfundimit tė procesit tė votimit, 15 komuna dhe bashki.
Sa tė pėrgatitur i ka gjetur efektivat kjo punė voluminoze, qė nuk i pėrket detyrės sė pėrditshme?
Ėshtė bėrė trajnimi i tė gjithė efektivave tė pėrfshirė nė procesin zgjedhor, me qėllim njohjen e detyrave tė punonjėsit tė policisė nė procesin zgjedhor, mėnyrat dhe procedurat e ruajtjes sė objekteve zgjedhore, procedurat e ndėrhyrjes sė policisė nė ambientet e qendrave tė votimit, mėnyrat e qarkullimit tė forcave tė policisė tė ngarkuara me detyra zgjedhore, vendet e qėndrimit nė ambientet policore, procedurat e shoqėrimit tė kutive tė votimit me materiale zgjedhore etj. Pėr pėrballimin e fushatės parazgjedhore dhe tubimeve elektorale janė angazhuar 700 efektiva, 137 mjete dhe 1400 orė shėrbimi. Si rezultat i punės sė bėrė dhe masave tė marra ėshtė bėrė e mundur marrja e vlerėsimeve pozitive si pasojė e asnjė incidenti apo cenimi tė rendit dhe sigurisė publike, pėr tė cilat janė marrė vlerėsime pozitive nga subjektet politike.
Ku ka konsistuar kryesisht vėmendja juaj gjatė dy ditėve tė para qė zakonisht pėrmbajnė mundėsinė pėr prishje tė rendit?
Vend tė rėndėsishėm nė procesin zgjedhor tė qeverisjes vendore kanė zėnė masat pėr ruajtjen e komisioneve zonale tė qeverisjes vendore nė 33 komuna dhe bashki tė qarkut tė Shkodrės. Nė sajė tė angazhimit maksimal tė efektivave tė policisė nė datat 17 dhe 18 shkurt, procesi i marrjes nė ruajtje tė materialeve zgjedhore, ruajtja e tyre pranė qendrave tė votimit si dhe zbatimi korrekt i detyrimeve nė ditėn e zhvillimit tė zgjedhjeve vendore ka bėrė tė mundur mbylljen e tė gjithė procesit zgjedhor pa incidente qė lidhen me detyrat funksionale tė policisė sė shtetit. Marrja nė ruajtje dhe sigurimi i rendit nė QNV ka qenė njė drejtim tjetėr i rėndėsishėm i shėrbimeve tė policisė. Strukturat e policisė janė anagazhuar pėr ruajtjen e rendit dhe sigurisė publike nė KZQV Bushat, ku pėr shkak tė konflikteve midis simpatizantėve pėr kandidatė ka patur grumbullime dhe tentativa pėr tė hyrė nė mjediset e QNV-sė, por si rezultat i masave tė marra ėshtė bėrė i mundur manaxhimi i situatės dhe parandalimi i veprimeve kriminale, tė cilat nuk i do askush. Rasti i mirėmanaxhimit tė kėsaj komune flet qartė pėr kėtė. Ditėn e zgjedhjeve, strukturat e policisė tė vendosura rigorozisht nė vendet e dislokimit tė policisė janė kėrkuar nė 4 raste nga Komisionet e Qendrave tė Votimit pėr tė ndėrhyrė nė rivendosjen e rendit. Konkretisht, nė qendrėn e votimit dhe nr. 213, komuna Bushat, nė qendrėn e votimit nr. 0031, Gruemirė dhe nė dy raste ne VNV komuna Rrethina. Nė tė gjitha rastet janė zbatuar procedurat pėr ndėryrjet e policisė, janė administruar vendimet e Komisioneve tė Qendrave tė Votimit pėr ndėrhyrje dhe vendimet e komisioneve pėr largimin e punonjėsve tė policisė pas rivendosjes sė rendit. Ndėrsa, siē dihet, nė komunėn Shalė, Shosh, Pult dhe Iballė zgjedhjet nuk janė zhvilluar pėr arsye teknike.
Cilat janė masat e marra lidhur me incidentin e komunės sė Bushatit?
Pėr publikun qė i ka ndjekur nga televizioni zgjedhjet nė komunėn e Bushatit, po informoj se, mė datėn 21 shkurt, pra tė mėrkurėn rreth orėve tė mesditės, materialet zgjedhore tė komunės sė Bushatit, me vendim tė KQZ-sė janė transferuar pėr nė Komisionin Qendror tė Zgjedhjeve nė Tiranė, pikėrisht pas vendimit tė kėtij tė fundit. Nga momenti i largimit tė materialeve zgjedhore, forcat e policisė janė tėrhequr dhe gjatė periudhės sė transportimit tė tyre nuk ėshtė shėnuar asnjė incident. Nga subjektet politike tė PD-sė, PS-sė dhe komisionerėt janė dhėnė deklarata pozitive pėr punėn e bėrė nga forcat e policisė sė qarkut tė Shkodrės si para, gjatė ditės sė zgjedhjeve, ashtu dhe mė pas. Situata paszgjedhore, mund tė them se paraqitet mjaft e qetė. Intervistoi: ARBEN LAGRETA
KULTURA
Shkretėtira e karkalecave
Ali Podrimja
Ndizja llambėn dhe kėrkoja ibrikun me ujė. Nėna ma linte afėr shtratit. Dhomėn e pushtonin pak mė vonė karkalecat. Pėrcillja fluturimin e tyre rreth llambės. Pėrbiroheshin nėpėr tė ēarat e xhamit ose tė plafonit. Asgjė nuk ndėrmerrja, as nuk mė shkonte ndėrmend tė ndėrroja diēka, bile as xhamin e pėlcitur. Shtėpia ishte gati nė ajėr. Flatrat e insekteve neveritėse bėheshin tė padurueshme. E fikja dritėn me rrėmbim, futja kokėn nėn jorgan dhe ndieja zbrazėsinė e dhomės. Nė gjumė mė shfaqej ndonjė gurgullimė gati e mbytur e Erenikut.
Nė mėngjes vėreja: nata nuk kishte qenė aq e qetė. Nėpėr mure kacavarej ndonjė flatėr karkaleci ose qartė shiheshin vijėza gjaku. Pas ca kohe mėsova se karkalecat lanė shkretėtirė gėrditėse. Nga gjurmėt e harruara lexohej tmerri. Shushurimė tė lisit sa vinin e shtoheshin. Mezi shihja njė rriskė qielli. Gjethet e tij dallonin nga gjethet e drunjve tė tjerė. Tufa e karkalecave aty nuk kishte prekur ende. Mė vonė pashė se edhe lisi im kishte nisur tė thahej. Njė ditė e shkulėn me rrėnjė si njė cung hakaret dhe midis tė oborrit lanė njė gropė tė madhe. Aty mbaronin tė gjitha udhėt. Edhe dhiaret.
Ajo qė mė mungonte kishte formėn e klithjes, me majė gati tė thikės. Gjysmėn e udhės e kisha kaluar, megjithėse besoja se ajo tek fillonte. Qetėsi absolute mė pushtonte. Ishte hera e parė, qė gjėrat fillova ti shikoja ashtu siē janė: pa kurrfarė zbukurimi. Fundi i shekullit afrohej, Ballkani pėrpėlitej brenda hasmėrive. Ėshtė koha kur lėvizin gurėt. Kur tė kthehem nuk di sa gurė do ti kaloj nėpėr trojet arbėrore. Ata vazhdimisht mė ngulfatin. Ndonjė lajm pėrvidhet: Arbėrorėt po dalin nga legjendat e mitet dhe po e marrin Europėn nė sy. Smira nuk i lė tė qetė as andej. Ēpopull jemi, more?! Do tė ketė lajme taze me siguri. Al Paēino ose Rapsodi do tė mė zgjojnė me ferk. Arbėria nuk ėshtė pikė uji nė det. Ajo qė mė mungonte ėshtė tėrėsia, prandaj rropatem me vetveten e bėrė pikė e pesė. Por tė shohim ēdo tė nxjerrė nga brendia vala qė duket nė horizont. Ēėshtje mbetet liria, ekzistenca ime nė katarkėn e derrave.
Nuk di a ka natė qė zgjat mė shumė se nata qė pret tė gdhijė. E kalova vijėn e fundit me njė vrap. Nxitoja tė shihja atė qė e takoja vetėm nė ėndėrr. Ia kisha harruar hijallin. Nė krah tė majtė zgjohesha, nė krah tė djathtė rrotullohesha. E kisha thyer dikur pasqyrėn dhe kisha dalė tinėz nga shtėpia. Mė kishte marrė malli tė ndėrroj fjalė me ata qė kisha bėrė njė gjysmė jete udhė. Takimi i parė: Dukeni mirė, zotėri! Keni qenė te mjeku?, mė pyet njė mik fėmijėrie. Do tė shkoj, ndoshta, - pėrgjigjem nė mėnyrėn e tij - Po ju zotėri, sa herėt qenkeni zgjuar. Ai zgėrdhihet. Kap maēokun pėr bishti dhe ikėn.
Hap derėn e kafenesė Ardhmėria. Takimi i dytė: Deri nė fund tė sallės tavolinat. Aty-kėtu ndonjė duq cigare dhe shishe tė harruara Skėnderbeu. Kamerieri i zdesh dhėmbėt. Dua tė zė njė vend i them. Nuk bėn, zotėri thotė ai tavolina ėshtė vetėm pėr pozitarė. Po aty? ia bėj me dorė. Ėshtė e opozitarėve. Bėjnė zhurmė po qe se mbesin pa karrigia. Mė tutje vazhdon ai rrinė telallxhinjtė e tyre. Harrova tju them zotėri, lartė atje fėmijėt e sigurimcave kallėzojnė pėrralla mė fantastike pėr baballarėt dhe nuk turpėrohen pėr atė qė i kanė bėrė miletit. Siē e shihni, merren dhe me punė tė mėdha tė atDheut. Tek ajo e qėndisme grumbullohen sharėsit dhe tė sharėt. Aty nė fund pėshpėrisin hafijet e tė gjitha partive. Nuk di kush kė spiunon, por hahen ndėr vete... Do tė thotė se kafeneja Ardhmėria qenka njė diagonale e ēuditshme ku rrėshqitet pėr mrekulli...
Gjendem prapė nė krye tė sallės: tavolina tė zbrazėta dhe karriget qė lėvizin nė mėnyrė tė ēuditshme. Mė bie ndėrmend Mario Soresku dhe deklamimi i tij i hidhur para boshllėkut nacional. Por dallimi nė mes karrigeve shqiptare dhe atyre rumune ėshtė se pak mė vonė nė kėto tonat do tė ulen gjithfarė copash mishi tė tė gjitha formave e peshave, nga fėrkimi i tė cilave mund tė ndezėsh edhe cigaren. Takimi i tretė: Ja kalemxhiu, zbret nga bina. Ndez cigaren nė xixėn e dy kofshėve qė sa pėrflaken! Mė vonė: thotė nuk ka vend. Prapė mi tregon dhėmbėt. Faleminderit!... Po kush sundon kėtu?, e pyes pa tė keq. Qoftėlargu ende, zotėri thotė disi turpshėm, tek i fsheh dhėmbėt e verdhė. Ashtu! Nė flakėn e njė qiriu ndez gazetėn te dera dhe ik nė shtėpi.
Prapė rėnia. Nuk ishte ky kėrcim nga Ura e Shenjtė. E shihja pusin e errėt qė hapej tmerrshėm. Dhe sapo i afrohesha, pashė se me tė vėrtetė isha i veshur nė rroba tė vdekjes. Kėtė e hetova kur Alenė e Shpėtimtarėve tė Kombit mezi e ndriēonte njė poē elektriku, tė cilin e kishte vėnė dikush nė njė hu pėr tė parė se ēndodhte atje poshtė. Poēi fatkeqėsisht mezi bėnte dritė. Ishte humbur gati nė tufėn e karkalecave, qė thyenin heshtjen mortore duke hėngėr njėri-tjetrin. Tamam si ... Rėnia vazhdonte. Dhuna e poshtėrimi nacional i afroheshin tetikut. Mbyll derėn e shtėpisė se mė tmerron shkretėtira e karkalecave...
-Edhe pse anėtarėsia ishte njė kriter bazė nė atė kohė pėr tė ngjitur shkallėt e karrierės, dėshmohet nė kėtė dokumentar se ai e ka shpėrfillur kėtė lloj kriteri. Bah, unė tė bėhem anėtarė Partie, thoshte ai. Mihal Luarasi rrėfen se njė ditė i provokuar nė njė lokal nga njė veteran lufte kishte ngritur tavllėn e duhanit dhe e kishte goditur nė shpinė. Ishte ngjarje e rėndė nė atė kohė, e bujshme...
-Shumė emocionuese kanė qenė nė kėtė dokumentar fjalėt e bashkėshortetes sė Vangjushit, Marlidės, ajo qė fatkeqėsisht jetoi vetėm 22 vjet me tė. Marilda ndriēoi imazhin tjetėr tė Vangjushit, atė njė artistit bashkėshort, njeriut tė dashur, qė krahas artit e pedagogijsė gjen kohė edhe pėr familjen, pėrkushtimin ndaj saj. Ai ishte dhe mbeti njė idealist qė s'mendoi asnjėherė pėr veten, por pėr shokėt, pėr artin tone, thoshte ajo
Natasha dhe Mevlan Shanaj krijojnė portretin e aktorit tė madh tė skenės dhe ekranit nė dokumentarin Pėrcjellja
Vangjush Furxhiu, ylli pėr tė cilin diktatura heshti
Dhurata Hamzai
Pėrcjellja ėshtė titulluar dokumentari qė skenaristja Natasha Lako dhe regjisori Mevlan Shanaj e kanė shfaqur mbrėmė nė Kinema Millenium, nė orėn 19.00, me rastin e ditėlindjes sė Vangjush Furxhiut. Aktori u largua nė moshė tė re nga jeta dhe karrierra artistike nė 7 gusht tė vitit 2001, duke ndėrruar jetė nga njė sėmundje e papritur. U lind mė 24 Mars 1943 nė Korēė. Autorėt e dokumentarit Pėrcjellja, Natasha e Mevlan Shanaj tė mbėshtetur nga ministri i Turizimit e Kulturės, zoti Bujar Leskaj, kanė pėrzgjedhur njė varg arkivash dhe dokumentarė tė vjelė nga kujtimet e shokėve, kolegėve, miqve dhe familjarėve pėr tė pėrēuar nė celuloid vlerat e rralla tė kėtij aktori, tė cilat edhe pse ai i ka pasur tė spikatura janė lėnė ēuditėrisht nė hije nė kohėn e diktaturės. Kjo ka ndodhur sipas rrėfimeve nė kėtė dokumentar, sepse ai asnjėherė nuk ka pranuar qė tė jetė anėtarė i Partisė Punės sė Shqipėrisė nė Diktaturė. Edhe pse anėtarėsia ishte njė kriter bazė nė atė kohė pėr tė ngjitur shkallėt e karrierės, dėshmohet nė kėtė dokumentar se ai e ka shpėrfillur kėtė lloj kriteri. Bah, unė tė bėhem anėtarė Partie, thoshte ai. Mihal Luarasi rrėfen se njė ditė i provokuar nė njė lokal nga njė veteran lufte kishte ngritur tavllėn e duhanit dhe e kishte goditur nė shpinė. Ishte ngjarje e rėndė nė atė kohė, e bujshme. Veteranėt e luftės ishin ikona qė mbroheshin nga Partia. I dhanė njė vėrejtje shumė tė rėndė nė punė, e ndėshkuan. Ē bėre kėshtu, i pati thėnė Mihali. Mė mirė qė arrita e qėllova se tani nuk do tė mė kėrkojnė mė qė tė mė kenė anėtar Partie, ia kishte kthyer me tė qeshur Vangjushi. I sigurt pėr talentin e tij tė rrallė, i kėrkuar nga regjizorėt, tė cilėt siē pohon dhe Dhimitėr Anagnosti kurrė nuk i lodhte, Vangjushi shihte brenda intuitės sė thellė dhe syrit tė menēur dhuntinė e aktorit, tė cilėn (edhe ndėshkimet qė i erdhėn pėr Njollat e Murme, kur u burgosėn autorėt Minush Jero dhe Mihal Luarasi), nuk ia shpėrdorėn dot. Ai i jepte rolit njė frymė tė gjallė njerėzore, ēfarėdo klase tė pėrfaqėsonte personazhi nė film, shpirti qė i jepte aktori Furxhiu e nxirrte heroin gjithmonė jashtė kornizave tė njė figure tė kontrolluar. Nė radhėt e para pėr tė parė kėtė dokumentarė ishte dhe Ministri i Kulturės, zoti Leskaj, i cili ka ndihmuar qė njė figurė e tillė e kinemasė shqiptare tė dalė nga hija sa ende nuk ėshtė vonė. Vangjush Furxhiu nuk ishte i vetmi qė u la nė hije, por njė nga pėrfaqėsuesit e atij brezi tė djegur qė nuk arritėn tė jene kurrė vetvetja pėr shumė vite, pohon regjizori Mevlan Shanaj. Sipas tij, aktori mbart nė vetvete njė homazh, por jo vetėm pėr vete, por pėr tė gjithė artistėt qė jetuan nėn regjimin totalitar.
Pėrcjellja dhe bota e aktorit
Nė qendėr tė dokumentarit ėshtė aktori Vangjush Furxhi. As i harruar, as i lavdėruar, as hero, as fajtor, thjesht talent qė vjen rrallė. Prej galerisė sė aktorit, i cili u nda nga jeta disa vite mė parė, Natasha e Mevlan Shanaj kanė shkėputur filmat Tė paftuarit, Shirat e vjeshtės, Dora e ngrohtė, Njeriu i mire, Era e ngrohtė e thellėsive, Shokėt, I teti nė bronz, etj. Fotografi, xhirime, filma, intervista, rrugė, shtėpi, spitale, galeria e familjes, bashkėkohės tė largėt, rrėfime spontane, gėrshetohen pėr tė mishėruar figurėn e njė artisti, dramėn e jetės sė tij, por jo vetėm tė tijėn. Ky ėshtė njė dokumentar pėr veten time, pėr gjithė komunitetin tim, pėr artistin nė raport me shoqėrinė totalitare, thotė regjisori Mevlan Shanaj, pas shfaqjes sė dokumentarit. Pėr Shanajn, Furxhiu, ky njeri i ēuditshėm me njė qeshje tė bukur e sy tė menēur ėshtė mishėrimi i seriozitetit, pėrkushtimit dhe krijimeve tė paarritshme. Regjisori pas duartrokitjeve dhe pėrgėzimeve tė publikut mendon se dokumentari Pėrcjellja, i cili mbėshtetet financiarisht nga Qendra Kombėtare Kinematografike dhe MTKRS, ka sjellė pėr herė tė parė diēka ndryshe nga formatet e zakonshme dokumentare. Kolegėt miqtė dhe familja e vlerėsojnė Vangjush Furxhiun si njė shenjtori tė pashpallur, kudo ai la gjurmėt e njė njeriu qė sakrifikoi gjithēka pėr artin. Vangjush Furxhiu ėshtė aktori ynė mė i shquar i skenės dhe ekranit. Ai mban titullin "Artisti i popullit". Puna e tij si aktor dhe profesor ka lėnė gjurmė tė bardha nė Akademinė e Arteve, Fakultetin e Artit Sekenik dhe nė teatrin "Ēajupi" nė Korēė. Dokumentari ka evokuar mishėrimin e kėsja figure tė bukur tė artit shqiptar qė nė kohėn e fėmijėrisė. Madje ai ka qenė aktor edhe nė dramėn "Hijet e Natės" tė Vedat Kokonės, ku Vangjushi interpreton njė nga kryerolet e dramaturgjisė sonė. Me kėtė dokumentar Mevlan Shanaj, regjisori qė ka punuar me Vangjushin nė njė nga figurat mė tė rėndėsishme tė kinemasė, atė tė Xaninit nė filmin Plumba Perandorit, tėrheq vėmendjen qė kėtij personaliteti t'i jepet ajo qė i takon e qė tė tjerėt ia kanė mohuar, pasi ai e meriton plotėsisht. Shumė emocionuese kanė qenė nė kėtė dokumentar fjalėt e bashkėshortetes sė Vangjushit, Marlidės, ajo qė fatkeqėsisht jetoi vetėm 22 vjet me tė. Marilda ndriēoi imazhin tjetėr tė Vangjushit, atė njė artistit bashkėshort, njeriut tė dashur, qė krahas artit e pedagogijsė gjen kohė edhe pėr familjen, pėrkushtimin ndaj saj. Ai ishte dhe mbeti njė idealist qė s'mendoi asnjėherė pėr veten, por pėr shokėt, pėr artin tone, thoshte ajo. Kujtimet e Marlidės nga jeta bashkėshortore nxorėn nė pah shpirtin e tij, atė qė artisti e linte pas krahėve kur gjendej nė mesin e skenės a nė sheshin e xhirimit. Gjithmonė i saktė, i pėrpiktė, i dashur, qė asnjėherė nuk pėrzjeu pėrgjegjėsinė e detyrės, artit, me hallet e familjes, thotė Marlinda Furxhiu.
|
|