POLITIKA

PD-ja dhe aleatėt kanė fituar shumicėn, jo vetėm nė total votash si kandidatė, por dhe nė kėshilla

Aleatėt e djathtė, 31 mijė

vota mė shumė nė proporcional

Partia Demokratike dhe aleatėt e saj jo vetėm qė kanė marrė shumicėn e votave qė kanė shkuar pėr kandidatėt, me njė diferencė prej mė shumė se 100 mijė votash, por kanė theksuar diferencėn dhe nė totalin e votave pėr kėshillat bashkiakė. Kėshtu, tabela e plotė e ndarjes sė kėtyre votave tregon realisht forcėn e koalicionit tė djathtė, i cili ka marrė mbi 30 mijė vota mė shumė se ai i majtė dhe ka shumicėn nė kėshillat bashkiakė nė disa nga qytetet kryesore tė vendit. Ndėrkohė, dje, Kuvendi zhvilloi pasdite seancėn e parė, plenare pas zgjedhjeve lokale tė 18 shkurtit. Gjatė seancės plenare deputetėt e majtė dhe tė djathtė shfaqėn pretendimet e tyre se ishin ata fitues tė zgjedhjeve. Nėnkryetari i grupit parlamentar tė PS-sė, Petro Koēi, deklaroi se mazhoranca i ka humbur zgjedhjet e 18 shkurtit, duke pėrmendur kėtu humbjen e kandidatit tė mazhorancės nė kryeqytet. Sipas Koēit, shkaktari kryesor pėr kėtė humbje tė mazhorancės ėshtė kryeministri Berisha dhe ai duhet tė largohet nga posti qė mban.

“Ju keni humbur betejėn mė tė madhe, Tiranėn, e cila ishte sfida personale e kryeministrit, sepse ai ėshtė i paaftė dhe i korruptuar. Ju keni humbur dhe duhet tė bėni njė analizė tė thellė pėr kėtė”, - theksoi Koēi, duke shtuar se mazhoranca ka humbur edhe gjėnė mė tė rėndėsishme siē janė standardet zgjedhore. Koēi hodhi akuza edhe ndaj Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve, duke i quajtur komisionet e mėparshme mė tė mirė se ky qė ėshtė aktualisht. Kryetati i grupit parlamentar tė LSI-sė, Sabit Brokaj, theksoi se partitė parlamentare duhet tė nisin menjėherė punėn pėr njė amendim sa mė tė plotė tė Kodit Zgjedhor dhe qeveria duhet tė nxitojė sa mė shpejt tė bėjė kartat e identitetit pėr qytetarėt. Sipas Brokajt, nuk mund tė tolerohej mė qė edhe zgjedhjet e ardhshme, parlamentare tė mos kishin standarde gjatė zhvillimit tė tyre. Deputeti i Partisė Demokratike, Bujar Nishani,  theksoi se mazhoranca ishte e fituar nė zgjedhjet lokale, duke marrė numrin mė tė madh tė njėsive vendore dhe votave tė qytetarėve.

“Ju ngushėlloj juve pėr humbjen. Opozita po fsheh humbjen, mazhoranca ka fituar nė tė gjithė vendin 122 njėsi vendore dhe opozita vetėm 116 njėsi. Nga ana tjetėr, PS-ja dhe aleatėt kanė fituar 390 mijė vota, ndėrsa nga koalicioni i djathtė janė fituar 470 mijė vota. Ndėrsa nė proporcional mazhoranca ka fituar 504 mijė vota, ndėrsa opozita 394 mijė. Kėto janė prova dhe fakte dhe kjo ėshtė vota popullore”, - theksoi Nishani, duke shtuar se opozita nė kėto zgjedhje ka humbur 145 mijė vota nga viti 2005-sė. Deputetėt pothuajse nė mėnyrė unanime votuan ndryshimet nė Kodin Penal, me 99 vota, e vetmja ēėshtje qė ishte pėr votim nė rendin e ditės.

Fatjona Mejdini

Presidenti deklaron nė Shkup se ėshtė koha e liderėve tė rinj

Moisiu: Koha pėr tė ikur liderit e vjetėr

Presidenti Moisiu ka deklaruar gjatė Forumit Ndėrkombėtar pėr Lidershipin, tė organizuar nė Shkup (Maqedoni) nga Fondacioni Ndėrkombėtar, “Boris Trajkovski” se rajoni duhet tė shkėputet nga modeli qeverisės i liderėve tė vjetėr.

“Rajoni ynė, me personalitete tė spikatura dhe me vizion, ka arritur tė dalė nga rrethi vicioz i sė kaluarės dhe tė prodhojė modele lidershipi tė referueshme pėr ne dhe tej nesh, nė njė hapėsirė evropiane. Nė kėtė kontekst, pėrgjegjėsia e lidershipit, nė kuptimin pozitiv tė termit, ka tė bėjė me ata individė qė dėshmojnė pėrgjegjėsi pėr progresin dhe pėrparimin e vendit tė tij dhe qė angazhohen pėr paqen dhe bashkėpunimin nė rajonin ku jetojnė e mė tej”, - tha Moisiu.

Nė vijim, Presidenti i Republikės nėnvizoi se ndryshimet pozitive nė rajonin tonė i dėshmon dhe zėvendėsimi gjithnjė e mė shumė i politikanėve ekstremistė, nacionalistė, apo prepotentė mė njė model tė udhėheqėsve, tė cilėt njohin dhe respektojnė vlerat, kulturat, traditat dhe mendimet e tjetrit, pavarėsisht kombėsisė, shtetėsisė, besimit fetar apo pėrkatėsisė etnike. “Nė ndonjė vend nė rajon ende ka aktorė politikė qė mbėshteten te politikat ekstremiste, nacionaliste dhe konfliktuale, por ata po mbeten gjithnjė e mė tė izoluar dhe nė pakicė nga shumica e politikanėve seriozė me vizion human dhe evropian”, - u shpreh Moisiu.

Rama: Fitorja e vėrtetė, kur tė mbajmė premtimet

Kryetari i Partisė Socialiste, Edi Rama, vijoi turin e falėnderimeve edhe nė prefekturėn e qarkut tė Elbasanit. Kreu socialist u shpreh para elektoratit tė partisė sė tij se fitorja do tė arrihet, nė kohėn kur PS-ja tė mbajė premtimet qė ka dhėnė nė kėtė fushatė. “E bėra kėtė udhėtim pėr tė falėnderuar tė gjithė qytetarėt elbasanas, dhe pėr t’ju thėnė se njė nga gabimet qė nuk duhet tė bėjė mė PS-ja ėshtė qė tė harrojė ata, pėr tė cilėt ekziston dhe ata, tė cilėt e mbajnė gjallė dhe e bėjnė fituese nė beteja. Vota nuk u prek dhe u numėrua ashtu siē duhet nė tė gjitha qytetet ku ne fituam dhe kjo u bė e mundur nga komisionerėt e PS-sė. Fitorja e PS-sė do tė jetė, kur tė realizojė tė gjitha premtimet qė ka dhėnė dhe kėto premtime do tė kthehen si njė kredi qė qytetarėt na dhanė pėr tė ndėrtuar njė tė majtė tė re”, - tha Rama. Pas takimit tė zhvilluar nė qytetin e Elbasanit, kreu i PS-sė zhvilloi takime me mbėshtetės socialistė edhe nė Librazhd dhe Pėrrenjas.

Nė Elbasan Rama ėshtė pritur nga kandidati pėr kryetar bashkie, Qazim Sejdini, nga deputetėt socialistė tė Elbasanit, Durim Hushi, Namik Dokle, Bukurosh Stafa, si dhe anėtarė e simpatizantė tė kėsaj partie nė qytetin e Elbasanit. Nė takimin e zhvilluar nė sallėn e teatrit “Skampa”, kandidati Sejdini falėnderoi qytetarėt e Elbasanit pėr mbėshtetjen qė i dhanė gjatė fushatės zgjedhore. “Fituam pėr ndryshimin e madh, pėr njė politikė tė re. Fituam besimin e qytetarėve tė Elbasanit, duke i premtuar se do t’i bėjmė realitet tė gjitha premtimet qė kemi dhėnė gjatė kėsaj fushate”, - tha kandidati Sejdini. Ndėrsa duke iu drejtuar tė pranishmėve, kryetari i PS-sė, Edi Rama, tha se “nuk mund ta gėzoj fitoren time pa atė tė Qazim Sejdinit”. “Tė gjitha betejat, nė tė gjitha qytetet e mėdha tė Shqipėrisė kanė pasur njė rėndėsi tė madhe, por bashkitė e Tiranės, Durrėsit dhe Elbasanit kanė pasur njė rėndėsi tė veēantė. Kur fitorja nė Tiranė u pa qartė, unė nuk gėzoja, pasi ende nuk kisha marrė vesh se ēfarė do tė ndodhte me Elbasanin dhe Durrėsin”, - tha zoti Rama, ndėrsa shtoi se, “PS-ja i kishte njė borxh Elbasanit qė duhet t’ia kthente dhe ne pjesėn e parė ia kthyem duke caktuar njė kandidat qė pėrfaqėsonte vlerat mė tė mira tė qytetarisė sė Elbasanit”.

Elbasan, kėrcėnohet me vdekje komisioneri i PD-sė

Zgjedhjet mbaruan, por problemet e ndryshme nė zona tė caktuara dhe pėrplasjet pėr qėndrimet e komisionerėve vazhdojnė. Ėshtė njė denoncim nė prokurorinė e Elbasanit qė lidhet me njė kėrcėnim pėr vdekje ndaj njė anėtari tė KQZV-sė sė Belshit i forcės politike tė PD-sė. Disa ditė para se tė bėheshin zgjedhjet, shtetasi Jaho Tafani ka marrė disa mesazhe nė celularin e tij, ku nė tekst shkruhen jo vetėm fjalė tė turpshme, por edhe kėrcėnime pėr kėtė shtetas dhe djalin e tij, Tetor Tafani. Madje, nė mesazhin e shkruar vihet nėn kėrcėnim edhe nipi i vogėl i Jahos, Asllan Tafani, i biri i Tetorit. I shqetėsuar pėr kėtė fakt dhe pėr faktin tjetėr qė ai ishte vėrtet njė anėtar tė KQZ-sė sė Belshit, ku mė 18 shkurt kandidati i PS-sė, Arif Tafani, mori 24 vota mė shumė se kandidati i PD-sė, Mehdi Shehu. Ka qenė kjo arsyeja qė qytetari nė fjalė ka vėnė nė dijeni edhe shefin e krimeve nė Belsh, Fredi Maksuti, si dhe ka kėrkuar edhe denoncimin nė prokurorinė e rrethit Elbasan, si njė e drejtė njerėzore pėr t’u mbrojtur nga ndonjė hata, siē e quajti atė vetė Jaho. Mė shumė mesazhi lidhej me pjesėmarrjen e vetė Jahos nė komisionin e KZQV-sė sė Belshit pėr PD-nė, por edhe me djalin e tij, Tetorin, qė autorėt e kėrcėnimit i thonė qė ta nxjerrė djalin, ku e ka fshehur, se nė tė kundėrt, do t’i rrėmbejnė nipin, Asllanin, djalin e Tetorit qė e mbajnė gjyshėrit e tij. Gjithashtu, bėhet e ditur se Tetor Tafani ka qenė polic nė Belsh, kur banditėt e 1997-tės e sulmuan dhe dogjėn kėtė qytet. “Ku ėshtė futur Tetori, se po nuk tregove do tė marrim peng djalin e Tetorit”, - janė disa nga fjalėt qė thuhen nė mesazh.

Suela Azemi

Kryeministri deklaron nė mbledhjen e grupit parlamentar se do tė ketė ndryshime

Berisha: Ndryshime nė qeveri

pėr tė shpejtuar reformat

“Duhet tė jem i sinqertė me ju se qeveria do tė ketė ndryshimet e saj, nė mėnyrė qė ritmi i reformave tė shpejtohet. Pra, duhet tė theksoj se, nė raport me votėn, qeveria ka marrė mbėshtetje plebishitare”

Kryeministri, Sali Berisha, tha nė mbledhjen e grupit parlamentar se nė qeveri do tė ketė ndryshime pėr shkak tė shpejtimit tė reformave. Pasi vlerėsoi fitoren nė zgjedhjet lokale, Berisha pranoi se do tė ketė ndryshime. “Duhet tė jem i sinqertė me ju se, qeveria do tė ketė ndryshimet e saj, nė mėnyrė qė ritmi i reformave tė shpejtohet. Pra, duhet tė theksoj se, nė raport me votėn qeveria ka marrė mbėshtetje plebishitare”, - tha Berisha.

Kryeministri tha se koalicioni qeveritar ka 14 pėr qind mė shumė vota se koalicioni i majtė, nga rezultatet qė ka publikuar deri tani KQZ-ja. “Mendoj se kėto rezultate spektakolare nuk na bėjnė ne tė injorojmė pėr asnjė moment rezultatet e Tiranės, rezultatet nė mazhoritar, por edhe nė proporcional tė Vlorės, rezultatet nė mazhoritar nė Korēė, rezultatet e Fierit, Beratit, duke mos u ndalur nė dy qytetet qė janė nė gjykim, Elbasani dhe Durrėsi, sepse siē dihet tashmė, Korēa, Elbasani dhe Durrėsi kanė votuar nė mazhorancė pėr partitė e koalicionit mazhoritar. Ka disa probleme ligjore nė dy qytetet e fundit, nė Elbasan dhe nė Durrės, me votat pėr kandidatėt”, - tha Berisha.

“Kush etiketon qytetarėt, tregon racizėm”

“Ne do t`i analizojmė me pėrgjegjėsi, si fitoren e thellė, mė tė thellėn pas vitit 1992, ashtu edhe mungesėn e saj nė kėto qytete. Por, dua tė theksoj se ata qė nxituan, vrapuan, pėr tė shpallur zgjedhėsit qė nuk votuan pėr binomin Rama-Meta, si eskimezė, siē bėri ideologu i PS-sė, treguan njė racizėm tė papėrmbajtur, pėr faktin se qytetarėt janė njė, ndaj dhe ne nuk i ndajmė, pėrkundrazi, ne respektojmė si ata qė votuan pro nesh, ashtu edhe ata qė votuan kundėr nesh, nuk kemi ndėrmend tė bėjmė klasifikime, sepse kėto janė mendėsi dhe mentalitete raciste, qė duket se ideologjinė toksike-komuniste, kjo parti do ta zėvendėsojė tani me ideologjira raciste. Megjithatė, mė duhet t’iu them se ky koalicion, mė 19 shkurt ėshtė gdhirė mazhoritar nė votėn urbane dhe rurale tė shqiptarėve, si proporcional, sepse ky koalicion nė proporcional ndihet mazhoritar nė tė gjitha shtresat, nė tė gjitha komunitetet, si ato qė jetojnė nė zonat urbane, ashtu edhe ato qė jetojnė nė zonat rurale, tė marra nė tėrėsinė e tyre kanė votuar me distancė tė ndjeshme koalicionin qeveritar. Ndaj dhe ēėshtjen eskimo-evropiane le ta zhvillojnė nė doktrinėn e tyre, por shqiptarėt janė njė dhe vetėm njė, janė qytetarė tė barabartė para ligjit. Pavarėsisht se ku banojnė, ata e dėshmuan qytetarinė e tyre, nė mėnyrė tė shkėlqyer. E theksoj edhe njėherė se, ajo qė vihet re, ėshtė fakti se binomi doli nga zgjedhjet nė njė shkretėtirė tė vėrtetė, elektorale nga Lapraka deri nė Vermosh e Tropojė, por mė dėshpėruese, ėshtė humbja e tyre e thellė nga Fieri nė Konispol, ku kanė gjithsej vetėm 4-5 njėsi tė qeverisjes vendore. Nė ato zona qė ata i konsideronin bastione, qytetarėt me votėn e tyre iu thanė: “Faleminderit, por nuk kemi mė besim te ju”, - tha Berisha.

“Tek e majta po nis lufta brenda llojit”

Kryeministri tha se Rama do tė nisė larjet e hesapeve brenda llojit tė vet. “Sigurisht qė zoti Rama do ta pėrdorė pėr larje hesapesh brenda llojit tė vet, por ata le tė bėjnė ē’tė duan, ne fituam dhe ne duhet t`i pėrgjigjemi fitores. Sikundėr, dua edhe njėherė ta theksoj se, ēdo votė ndryshe do tė analizohet me pėrgjegjėsi tė plotė nga ne, pa asnjė lloj sensi tjetėr pėrveē vlerėsimit dhe mirėkuptimit, pėrveē mesazhit qė ajo pėrmban dhe meritės qė ka nė nderim tė pluralizmit”, - tha Berisha. “Qeveria del nga kėto zgjedhje me njė votė plebishitare nė mbėshtetje tė saj, sepse kemi marrė 54 pėr qind,nė njė kohė kur kundėrshtari sillet te 39-40 pėr qind e votės proporcionale – natyrisht, sepse, kur doli vota e kandidatėve, ata thanė kjo ėshtė e kandidatėve, duke treguar injorancė nė teorinė elektorale, pasi kandidatėt kurrė nuk mund tė marrin atė sasi votash pa njė background tė fuqishėm proporcional, sepse proporcionali ėshtė qartėsisht 2 pėr qind mbi votat e kandidatėve”, - vijoi mė tej ai.

“Reformat do tė vazhdojnė, pavarėsisht pakėnaqėsive”

“Reformat janė qėllimi mė kryesor i qeverisė, ndaj dhe tė gjitha agjencitė e ekzekutivit do tė shqyrtohen nė raport me reformat qė janė jetike sa vetė ajri pėr Shqipėrinė. Janė njė seri agjencish, janė njė seri reformash qė presin me padurim tė njohin ritme tė reja, tė shpejta. Do thellohet lufta kundėr korrupsionit, sepse, nė rast se morėm kėtė votė, e morėm pėr shkak tė kėsaj lufte, pėr shkak tė luftės kundėr kriminalitetit, kjo ėshtė e sigurt, ndaj kėto dy linja do tė thellohen dhe konsolidohen. Nė rast se u krijuan shumė pakėnaqėsi, kjo nuk do tė thotė se do tė tėrhiqemi nė luftėn kundėr informalitetit, sepse kjo betejė ėshtė jetike pėr vendin. Por janė edhe njė sėrė reformash tė tjera, tė cilat duhet tė shpejtohen qė t`iu jepet pėrgjigje grupeve tė mėdha nė qytet, siē janė pronarėt dhe problemet e tyre, tė pėrndjekurit dhe problemet e tyre, legalizimi, i cili ėshtė vendosur nė shina dhe shumė probleme tė tjera. Sikundėr, Partia Demokratike do tė pėrshtasė situatėn postelektorale, me dy qėllime; Sė pari, tė konsolidojė fitoren sė bashku me aleatėt, sepse kjo nuk ėshtė fitore e Partisė Demokratike, por duhet tė themi e koalicionit qeveritar. Kėshtu u konceptua dhe unė kam shumė mirėnjohje pėr aleatėt tanė. Sė dyti, duhet tė rishqyrtojė tė gjithė strukturėn nė qytetet, ku ne nuk fituam, nė mėnyrė qė ajo tė krijojė infrastrukturėn e sigurt tė fitores elektorale nė zgjedhjet e ardhshme", - pėrfundoi fjalėn e tij kryeministri.

Madhi: Ndryshimet, jo pėr shkak tė rezultatit

Kryetari i grupit parlamentar tė Partisė Republikane, Arjan Madhi, u shpreh gjatė njė prononcimi pėr mediat se ndėrtimi i qeverisė nuk mund tė vijė pėr shkak tė rezultatit zgjedhor, lokal, por pėr shkak tė vlerėsimit tė realizimeve tė programit tė qeverisė, qė sipas tij pėrbėn edhe kriterin bazė tė nisjes sė njė dialogu ndėrmjet aktorėve politikė tė mazhorancės. Nė lidhje mė ndryshimet nė qeveri dhe pretendimet e PR-sė pėr post qeveritar, Madhi tha se kjo ēėshtje ėshtė mė shumė njė ēėshtje mediatike, pasi forumet e PR-sė nuk e kanė diskutuar njė ēėshtje tė tillė, por kjo nuk do tė thotė se forumet tona nuk do tė mblidhen pėr ta diskutuar nė njė situatė tė re. Nė kėtė drejtim, ai kėrkoi qė "tė respektohet dhe parimi i heqjes dorė nga monopoli pėr tė ndarė pjesėn qė i takon partive politike nė qeveri, sepse ndryshimet nė qeveri janė njė proces bashkėpunimi, i vlerėsimit tė vlerave dhe kontributeve politike".

“Konsultimet pėr ndryshime nė qeveri do tė jenė njė produkt i pėrbashkėt i vlerėsimit tė disa kritereve, si kriteri politik, kriteri kontributor nė mazhorancė, si dhe kriteri i vlerėsimit tė personave qė ofron", - tha Madhi.

A. Alia

Ndoka: Nė ndryshime tė reflektohet dhe ky rezultat

Kryetari i Partisė Demokristiane, Nard Ndoka, bėri tė ditur dje, se ēdo forcė politike nė pėrbėrje tė koalicionit qeverisės duhet tė pėrfaqėsohet nė bazė tė rezultateve tė zgjedhjeve tė 18 shkurtit dhe tė numrit tė deputetėve nė parlament. Duke mos preferuar tė shprehė shqetėsimin pėr largimin nga partia e tij tė deputetėve Tom Doshi dhe Pashk Ujka, Ndoka theksoi: “Ne i kemi kapacitetet e duhura jo vetėm pėr tė pasur ministri tė rėndėsishme, por edhe pėr tė qeverisur tė vetėm”. Lidhur me pretendimet pėr postet qeveritare brenda kabinetit, demokristiani Ndoka theksoi se nuk bėhet fjalė pėr ēėshtje numrash, por pėr peshė reale nė qeverisje. “Demokristianėt kanė kapacitete tė mjaftueshme pėr nė kabinetin qeveritar”, - ka argumetuar idenė e tij, duke bėrė publik faktin se demokristianėt nuk mund tė krahasohen me partinė e Xhuvelit. Demokristiani Ndoka ka konkluduar se nė zgjedhjet vendore tė 18 shkurtit kanė marrė njė pėrqindje shumė mė tė lartė se nė zgjedhjet e vitit 2003 dhe se nė zgjedhjet parlamentare tė vitit 2005-sė.

A. A

BOTA

I dėrguari special i OKB-sė pėr Kosovėn, Marti Ahtisari, flet pėr radion “Deutsche Welle”

“Rusia nuk e ka formuluar ende qėndrimin e saj pėr Kosovėn”

Njė ditė para rifillimit tė bisedimeve mes shqiptarėve dhe serbėve nė Vjenė, i dėrguari special i OKB-sė pėr Kosovėn, Marti Ahtisari, mendon se ka ende mundėsi pėr tė arritur disa formulime mė tė mira nė planin e tij.

"Kjo do tė vendoset kur tė ketė mbaruar i gjithė ky proces, ne do tė ulemi sė bashku me stafin tim, qė ėshtė duke pėrpunuar tani pėrvojėn e tre ditėve tė kaluara", ka thėnė Ahtisari pėr “Deutsche Welle”-n nė shqip. Sipas tij ėshtė e qartė se, “pėrsa i pėrket statusit ėshtė shumė e vėshtirė tė imagjinosh qė ata do tė ndryshojnė opinionin e tyre, prandaj edhe unė do tė bėj propozimin nė fund tė kėtij procesi.”

Bisedimet nė kuadėr tė statusit tė ardhshėm tė Kosovės rifillojnė sot nė Vjenė dhe do tė vazhdojnė deri tė premten, ku do tė disktuhohet decentralizimi, mbrojtja e trashėgimisė kulturore dhe tė drejtat fetare.

Bisedimet e tri ditėve tė para, pėr ēėshtje teknike, nuk sollėn ndonjė sukses. Ndėrmjetėsuesi i OKB-sė tha se propozimin do t'ia dorėzojė Kėshillit tė Sigurimit qė nė mars: "Ne do tė vazhdojmė dhe pastaj do tė zhvillojmė edhe raundin final nė datėn 10 mars dhe mė vonė, unė do tė finalizoj propozimin pėr ta paraqitur brenda marsit Kėshillit tė Sigurimit."

Qėndrimin e ndryshuar tė Rusisė, gjatė kohėve tė fundit, Ahtisari e komenton me fjalėt: "Rusia deri tani i ka pranuar tė gjitha deklaratat nė Grupin e Kontaktit, se ēfarė bėn jashtė Grupit tė Kontaktit, kjo ėshtė diēka tjetėr, por ėshtė shumė e rėndėsishme qė tė mos spekulojmė shumė, sepse nė fund tė fundit, puna pėrfundimtare fillon kur tė trajtohet nė Kėshillin e Sigurimit. Vetėm atėherė, qeveria do tė formulojė propozimin e saj, kėshtu qė le tė kemi durim".

Nė lidhje me vėrejtjen e ministrit rus tė punėve tė Jashtme, Sergej Lavrov, pėr mosplotėsimin e deritanishėm tė rezolutės 1244, Ahtisari ka kujtuar se, ka qenė vendim i Kėshillit tė Sigurimit qė ēėshtja e statusit tė zgjidhet paralelisht me atė tė standardeve: "Po tė shihet procesi, qė ėshtė drejt anėtarėsimit nė BE, atėherė standardet do tė plotėsohen sidoqoftė".

Ahtisari ndodhet nė Berlin pėr tė marrė pjesė nė njė konferencė tė organizuar nga Bundestagu dhe Presidenca gjermane, ku janė tė pranishėm afro 90 pėrfaqėsues nga 33 parlamente europiane, mes tyre edhe kryetari i Komisionit tė Jashtėm nė Parlamentin Shqiptar, Preē Zogaj. Konferenca qė zgjat deri tė martėn nė mesditė zhvillohet me dyer tė mbyllura. Tė hėnėn, ajo u hap nga ministri gjerman i Punėve tė Jashtme, Frank Valter Steinmeier, ndėrsa tė martėn, nė tė pritet tė referojnė edhe Pėrfaqėsuesi Special i BE-sė pėr Politikė tė Jashtme dhe tė Sigurisė, Havier Solana, si edhe ministri gjerman i Mbrojtjes, Franz Josef Jung. Konferenca me temė Ballkanin Perėndimor dhe tė ardhmen e Kosovės zhvillohet nė kuadėr tė aktiviteteve tė kryesisė gjermane tė BE-sė.

Programi bėrthamor i Iranit diskutohet nė Londėr

Gjashtė vendet e pėrfshira nė pėrpjekje pėr tė bindur Iranin qė tė ndalė programin bėrthamor u takuan nė Londėr, pėr tė diskutuar mėnyra tė reja pėr tė ushtruar presion mbi Teheranin. Uashingtoni, mė herėt tha se, ekonomia e Iranit do tė pėsojė rėnie nė qoftė se Teherani nuk heq dorė nga programi bėrthamor. Sekretarja amerikane e Shtetit, Condoliza Rice tha se, institucionet financiare ndėrkombėtare, tashmė kishin filluar tė tėrhiqen nga vendi, ndėrkohė qė edhe investimet e huaja nė sektorėt e naftės dhe gazit mund tė ndėrpriten sė shpejti. Por zonja Rice tha se, nė qoftė se Teherani heq dorė nga ambicjet bėrthamore, ajo personalisht do tė siguronte rivendosjen e kontakteve tė nivelit mė tė lartė mes Iranit dhe SHBA-ve.

Bombė nė Irak, 10 tė vdekur

Zėvendėspresidenti irakian ka shkuar nė njė apartament nė Bagdad pas tentimvrasjes ndaj tij. Ai ka ikur, pasi njė bombė ka shpėrthyer nė zyrat komunale, ku ai po mbante njė fjalim, ndėrkohė qė shpėrthimi ka lėnė tė paktėn 10 tė vdekur. Adel Abdul-Mahdi ėshtė shtruar nė spital pėr ekzaminim mjekėsor. Policia mė vonė kė bėrė tė ditur se, eksplozivi ka qenė i planifikuar tė shpėrthejė brenda ndėrtesės. Sulmi dėrgon edhe njė mesazh tjetėr qė dyshohet se Sunitėt mund tė demonstrojnė kudo, pavarėsisht sigurisė sė madhe nė qytet.

Qindra pika hekurudhore nė Britani kontrollohen pas pėrplasjes

Rreth 700 pika tė binarėve hekurudhorė janė duke u kontrolluar nga ekspertėt, pas pėrplasjes sė njė treni tė shpejtė nė Anglinė Veriore. Njė grua e moshuar ka vdekur dhe disa pasagjerė tė tjerė janė lėnduar seriozisht nė aksidentin e sė premtes.

Hetuesit kanė thėnė se janė duke u pėrqėndruar nė njė varg pikash tė vendosura nė afėrsi tė vendit ku treni nga Londra pėr nė Glasgow doli nga binarėt. Pikat u mundėsojnė trenave tė ndryshojnė drejtimin nga njėri binar nė tjetrin. Puna nė mirėmbajtjen rutinore ishte kryer nė kėtė linjė vetėm njė javė para pėrplasjes. Qė nga viti 2000 ka pasur edhe dy dalje nga binarėt nė Britani, ku kanė humbur jetėn 11 persona.

Koha e keqe shkaktoi anullimin e takimit Cheney-Karzai

Koha e keqe bėri qė tė anullohet njė takim midis nėnpresidentit Dick Cheney dhe presidentit afgan, Hamid Karzai.

Zėdhėnėsi i presidentit Karzai tha se, dėbora e vazhdueshme e bėri shumė tė rrezikshėm udhėtimin me helikopter prej rreth 50 kilometrash nga baza ushtarake amerikane nė Bagram pėr nė Kabul.

Zoti Cheney mbėrriti sot nė Afganistan nga Pakistani, ku u takua me presidentin Pervez Musharraf.

Gjatė vizitės nė Pakistan, nėnpresidenti amerikan paralajmėroi se kryengritėsit talebanė po rigrupohen nė zona tė largėta tė Pakistanit pėr tė ndėrmarrė njė ofensivė tė re nė Afganistan.

Njė zyrtar pakistanez tha se, zoti Cheney pėrshėndeti kontributin e Pakistanit nė luftėn kundėr terrorizmit, por i bėri thirrje gjeneralit Musharaf tė bėjė mė shumė. Zyrtari tha se, zoti Musharraf ritheksoi vendosmėrinė e Pakistanit dhe siguroi zotin Cheney se vendi i tij po bėn sa mundet, pėr tė siguruar kufijtė dhe pėr tė mposhtur terroristėt. 

Udhėheqėsi i Hamasit nė Moskė 

Udhėheqėsi politik i lėvizjes radikale islamike Hamas, Shaled Mashal, ka kėrkuar nė Rusi qė tė shfuqizohet bojkoti ndaj autoritetit autonom palestinez. Pėr ta argumentuar kėtė, Mashal tėrhoqi vėmendjen nė Moskė pėr qeverinė e ardhshme tė unitetit mes Hamasit dhe lėvizjes mė tė moderuar Fatah. Javėn e shkuar, presidenti palestinez, Mahmud Abaz, me vizitat nė Londėr, Berlin, Brukel dhe Paris u angazhua pėr fundin e sanksioneve. Ekonomia palestineze nė tremujorin e fundit tė vitit 2006 ra me 20% krahasuar me njė vit mė parė. Pagesat e ndihmave ndėrkombėtare pėrbėnin mė parė gjysmėn e buxhetit.

KULTURA

Poezia qė u bė bashkudhėtare e vallėzimit

Albert Janku

Nė mbrėmjen e datės 22 shkurt, nė sallėn e shfaqjeve tė Teatrit Kombėtar tė Operas dhe Baletit, shndriti si njė meteor vepra e poetit tė madh Migjeni. Spektakli iu kushtua poetit modern tė viteve tridhjetė, poetit tė vetmuar qė ngėrthen nė perla tė poezisė shqiptare shqetėsimet dhe hallet e popullit tė vet. Ai, sapo erdhi nė letėrsinė shqiptare e kuptoi qė letėrsia e vjetėr shqipe nuk mund dhe nuk ėshtė nė gjendje tė pėrcjellė mirė kohėn e re. Edhe koreografi i spektaklit ka menduar tė ndėrtojė njė shfaqje ku tė tingėllojė qartė kjo risi qė solli Migjeni nė letėrsinė shqipe qė pasqyrohet nė veprėn e poetit. Agron Aliaj ka pėrdorur forma dhe mjete bashkėkohore pėr tė pėrcjellė idetė migjeniane, ashtu siē janė vetė ato njė rrjedhė qė sa herė ta lexosh merr ndjesi tė reja. Siē dihet dhe kuptohet lehtė, poezia dhe vallėzimi duket sikur afrohen shumė pranė njėra me tjetrėn. Figurat e shumta, simboli, metafora, alegoria qė mbushin vargjet e poezive tė kolosėve botėrorė sot, janė shumė tė dukshme, tė prekshme nė plastikėn, lėvizjen nė formėn dhe pėrmbajtjen e koreografisė. Pėr kėtė janė dėshmi jo vetėm baletet e autorėve tė huaj, por edhe ato tė vendit tonė... Pėr rastin qė po flasim dhe pamė nė skenė ka ndodhur njė tjetėr dukuri interesante qė nuk mund tė quhet vetėm koicidencė. Poezia dhe koreografia ishin prezent nė kėtė shfaqje. Pėr njė moment ato duken sikur janė shkrirė me njera-tjetrėn, por nuk ėshtė ashtu. Ato tė dyja qėndrojnė dy shtylla tė pacėnuara nga njėra-tjetra, qė duke ruajtur specifikat e tyre mundohen tė ndihmojnė nė pasqyrimin e idesė qė merr pėrsipėr tė pėrcjellė spektakli. Fjala, pra poezia, ka zėnė vend si komponent, si njė personazh qė ėshtė bashkėudhėtar me vallėzimin.

* * *

Njė dėshirė e kahershme e Agronit pėr tė bashkuar nė njė shfaqje kėrcimin me fjalėn ėshtė qartėsuar dhe gjeti rastin sot tė prezantohet me njė koreografi qė nė fjalorin artistik do ta quaj spektakėl. Pėr t’ia arritur kėtij qėllimi duhet tė ndėrtosh njė ekuilibėr perfekt midis manjetizmave tė vėrteta reale tė fjalės, muzikės, dhe kėrcimit, nė mėnyrė qė tė kapėsh senset e tė pranishmėve nė sallė, pse jo dhe inteligjencės sė publikut. Kjo mėnyrė ndihmon nė zbutjen e barrierės qė ekziston mes artistėve qė luajnė nė skenė dhe publikut. Kjo ndoshta ndihmon qė njeriu tė mund tė zbulojė madhėsinė dhe madhėshtinė e shpirtit tė tij. Shumė koreografė nė botė kanė ėndėrruar dhe dėshiruar pėr ta afruar sa mė shumė publikun, njeriun e painteresuar pėr artin e baletit me shfaqjet e tyre. Shumė nga kėta koreografė kanė pėrjetuar emocione tė mėdha kur shfaqjet e tyre janė ndjekur nga njė masė e madhe njerėzish nė salla sporti, stadiume. Kjo ka ndodhur me koreografė tė shquar nė Paris, Nju Jork, Londėr e gjetkė. Kjo ka ndodhur edhe nė Shqipėri nė sheshe tė mėdha dhe stadiume. Pėr ta demokratizuar artin e kėrcimit ėshtė provuar qė fjala nė kėngė tė jetė present nė koreografinė tonė. Tė tilla kanė qenė valet festive, tablotė e mėdha dhe spektakle tė ndryshme, qė nė disa raste ka ndihmuar nė pėrcjelljen e emocioneve dhe mesazhit.

* * *

Nė rastin e kėsaj shfaqjeje koreografia dhe fjala janė po aq tė rėndėsishme dhe sjellin vėrtet emocione dhe performancė tė admirueshme. Kjo ėshtė njė ide e thurur me kulturė dhe shije nga ideatori dhe koreografi Agron Aliaj me inisiativėn dhe kembenguljen e drejtorit tė Teatrit Kombėtar tė Operas dhe Baletit, z. Zhani Ciko. Muzika e krijuar shumė kohė mė parė dhe mjeshtėria nė orkestracion e muzikantit tė shquar Gjon Simoni ka ndihmuar pėr tė konceptuar me tendencė moderne njė shfaqje dinjitoze. Poezitė, proza e zgjedhur dhe muzika qė shoqėron gjatė gjithė spektaklit botėn dhe shpirtin e pasur migjenian, plotėsojnė kompozimin mė sė miri tė idesė sė madhe tė shpirtit tė lirė, dashurinė pėr jetėn, protestėn ndaj shtypjes dhe errėsirės, besimin nė tė ardhmen qė poeti e nxjerr nė energjitė e rinisė. Kjo na lejon tė shprehim konsideratėn mė tė madhe pėr autorėt e kėtij spektakli.

* * *

Materja pėr tė krijuar kėtė shfaqje ėshtė e pasur jo vetėm nė ide, por edhe nė gamėn e madhe qė ka prekur Migjeni, tė fenomeneve jetėsore dhe sociale qė ai i ka gjallėruar nė poezinė dhe prozėn e tij. Migjeni kėto i gjeti nė Shkodrėn e tij qė e dashuronte marrėzisht dhe qė ėshtė shprehur “Shkodra, dashnorja e qiellit tė kaltėr…. E liqenit ėndėrrtar, nė tė cilėn nė mėngjeset tė kullueta lan hijen e vet.”

Me ndjesi tė hollė dhe dramatik Agron Aliaj ka ndėrtuar arkitekturėn e kėsaj shfaqjeje. Kjo materie e ka shtyrė atė qė kėtė radhė tė jetė nė krijmtarinė e tij shumė ekspresiv dhe i pasur nė formėn e veēantė qė afron. Pėrmbajtjen e lėndės e ka konstruktuar nė njė platformė regjizoriale mjaft origjinale dhe pėr vetė specifikėn e ka titulluar nė llojin e spektaklit. Ai ka motėrzuar muzikėn, vallėzimin dhe fjalėn me qėllim qė pėrmbajtja dhe mesazhet tė ngacmojnė ndjenjat dhe ndėrgjegjen e ēdokujt qė e shikon shfaqjen. Ky ka qenė perceptimi dhe principi i autorit gjatė gjithė jetės sė tij. Ai ia ka arritur qė ky koncept tė ngut pėr tė ndėrtuar me mjete shprehėse bashkėkohore, jo vetėm veprėn, por edhe jetėn e Migjenit.

Nė qendėr tė veprimit skenik ai ka vendosur personazhet e Poetit. Qė nė fillim ose mė mirė nė prolog ai prezanton, jo vetėm kėtė personazh, por edhe situatėn, momentin historik kur ai jetoi dhe krijoi, gjendjen sociale dhe psikologjike tė shqiptarit nė atė kohė, dėshirėn e Migjenit pėr tė ndryshuar rrjedhėn dhe gjendjen e tėrė shoqėrisė shqiptare.

* * *

Tė gjithė episodet sillen rreth njė boshti qė  i mban dhe i lidh dhe ky ėshtė figura e Poetit me ėndrrėn pėr ndryshim dhe tragjizmin e tij. Personazhit tė Poetit nė momente tė rėndėsishme i ndodhet pranė Muza, ose frymėzimi (personazh) qė e mbulon me jetė, me dashuri, me dhimbje, por edhe burri i veshur me tė zeza (personazh) qė i ngjan ferrės sė keqe, pse jo vdekjes qė e mori shumė tė ri, nė moshėn e Mozartit, Shubertit. Migjeni vuajti dhe u mundua ta gjykoi mendėsinė shqiptare tė asaj kohe, dhe Agroni e ka theksuar kėtė gjė po ashtu si poezia nė mėnyrė simbolike. Disa nga poezitė dhe proza e Migjenit janė nga mė tė pėrshtatshmet pėr t’u materializuar nė koreografi. Ėshtė aftėsia e Agronit qė ka ndėrtuar njė shfaqje, qė nuk tringėllon si njė katalog ose si njė sfilatė me tabllo tė veēanta, por libreti i tij shpėrfaqet nėpėrmjet njė pėrmbajtje dhe fabule tė kompozuar me kulturė. Nė respekt tė njė muzike tė shkruar nė mirėkuptimin, njė kohė tė shkuar nga Gjon Simoni nė konsultim me artistin Miltiadh Papa, por qė kohėzgjatja e materialit muzikor nuk mjaftonte pėr tė ndėrtuar njė spektakėl gjithsesi tė plotė e detyroi Agronin tė kėrkojė ndihmė nga fjala e veprės sė Migjenit. Aty ku muzika hesht ndihet fjala, poezija, proza bashkė me koreografinė, njė gjetje kjo pėr t’u konsideruar e veēantė. Pėrmbajtja e shfaqjes ėshtė vetė forma e saj.  Lloji i formės qė ėshtė perceptuar ėshtė mjaft origjinal dhe demokratik. Ajo vjen ashtu elegante dhe me kulturė qė shijohet dhe thithet nga publiku me lehtėsi. Edhe personazhet e tjerė si ajo e Muzės dhe Vdekjes janė organike, ato pėrjetohen si sinonime tė kundėrta qė ndikojnė shumė nė grafikėn e dramės dhe dinamikėn e saj.

Koreografia, ky art i plastikės dhe kėrcimit ėshtė arti qė ka specifikėn pėr tė shprehur diēka mė shumė kur fjala dhe muzika e kanė thėnė fjalėn e tyre.

* * *

Qėllimi dhe dėshira qė kėtė radhė mjetet shprehėse tė koreografisė dhe gjuha e saj tė jetė ndryshe nga veprat qė ka krijuar mė parė Agroni nė baletet kombėtare, e frymėzuan atė tė shprehet ndryshe dhe tė sjellė risi tė dukshme qė bien nė sy nga fillimi gjer nė fund tė shfaqjes. E nėse nė ndonjė moment ka ndonjė klishe nga e kaluara ajo ėshtė e parėndėsishme dhe nuk ndikon dhe zbeh atė bashkėkohore qė pėrcjell spektakli. Vetė kėrcimi nė shuplakė tė kėmbės dhe jo mbi majėn e gishtave i mundėsuan Agronit tė krijojė njė plastikė tė pasur nė figura, lėvizje, gjeste dhe mbi tė gjitha njė vallėzim qė i shkon pėrshtat platformės sė zgjedhur nga ai. Kompozimi i libretit i ka hapur krahė pėrfytyrimit dhe fantazisė qė nė gjuhėn koreografike dhe nė indin e saj tė jetojė simboli, metafora kaq tė pėlqyera dhe tė domosdoshme nė koreografinė e sotme. Agron Aliaj ėshtė jo vetėm larg njė lloj akademizmi qė ėshtė vėnė re nė baletet e mėparshme por ai kėtė rradhė me qėllim elementin folklorik nuk e ka parė si bulėz e krijimit tė lajtmotivit. Nė gjuhėn koreografike kėtė rradhė burimi i motiveve vjen nga emocionet shpirtėrore, nga zotėrimi i pasojės qė vjen nga pėrmbajtja dhe subkoshienca e figurave qė Migjeni pėrshkruan nė veprėn e tij. Ai ka arritur tė gjejė tė veēantėn nė karakterin e poezive, tė marrė dhe tė shpejgojė thellė thelbin e ngjarjes, dramėn, protestėn njerėzore, besimin pėr tė ardhmen. Nė gjuhėn e gjithė shfaqjes dominon plastika, ky element kaq shprehės, ku teknika pėr teknikė zbehet pėrpara sė parės. Sa bukur shprehet nė kėtė plastikė dhe lėvizjet qė e ndihmojnė atė momenti, gjendja shpirtėrore qoftė kjo nė gėzim ose nė dhimbje. Nė tė gjithė episodet dallohet pėrpjekja pėr tė gjetur karakterin e vallėzimit, pėrcaktimin e individuales tek ēdo personazh ose skenė masive.

* * *

Koreografi e ka konceptuar shfaqjen tė interpretuar nga njė trupė ku tė gjithė janė kėrcimtarė solistė, por edhe kėrcimtarė nė masė. Personazhi i Poetit ėshtė shtrirė nė tėrė shfaqjen dhe ngjarjet zhvillohen rreth dhe brenda tij. Muza, Malėsori, E pėrdala, Luli i vocėrr, Lypėsi, Vdekja, i riu, Tė dashuruarit, Siluetat, tė gjithė kanė veēoritė e tyre por nė thelb ato janė njė e tėrė, flasin njė gjuhė me nuanca, individualitete dhe personalitete tė veēanta. Ato janė personazhe qė janė pikturuar nga koreografi me penelat – delikate qė japin ngjyrime tė dallueshme. Personazhi i Poetit ėshtė ndėrtuar me kujdesin qė tė tingėllojė dhe tė jetė sa mė njerėzor dhe mendimtar, i mbushur me ėndrra. Agroni e ka trajtuar Poetin si njė njeri qė ėshtė shkrirė me veprėn e tij po njėkohėsisht sikur qėndron mbi veprėn dhe gjykon, dhe njėkohėsisht duket si njė qėnie e brishtė romantike. Protestėn pėr tė jetuar jetėn me dinjitet dhe jo nė poshtėrim, Agroni e ka trajtuar tek protagonistėt e episodeve dhe jo tek Poeti. Poeti mediton dhe vuan, ai vėzhgon dhe nė vazhdimėsi episodet janė monologjet e brendshme tė materializuara nė personazhet e tij.

* * *

Njė komponent i rėndėsishėm dhe qė krijon emocion ėshtė zėri njerėzor nė shfaqje. Ngrohtėsia e zėrit njerėzor, sensibiliteti i trajtimit tė vargut dhe prozės vijnė drithshėm nė qetėsinė qė krijohet nė pauzat nga njė numėr muzikor nė njė tjetėr. Sokol Angjeli ka bėrė zgjidhjen dhe gjetjen e duhur, kur nė zėrin e tij nuk i ka mėshuar toneve tė larta (ato duken si tė vendosura nė surdinė) dhe thirrmave qė bėhen tė bezdisshme edhe nė shfaqjet e Teatrit dramatik. Ai duke i dhėnė rėndėsi muzikės kur fortet e saj ia arrijnė tė kėrkojnė kulminacione nė shfaqje, harmonizohet dhe bie nė akord tė pėrbashkėt me koreografinė. Njė trajtim i tillė i materialit letrar ndihmoi shumė nė afrimin dhe perceptimin me lehtėsi tė mesazheve qė pėrcjell kjo shfaqje. Skenografia e Genc Shkodranit si gjithmonė shpreh tendencėn pėr tė qenė komponent qė ndėrton dhe merr pjesė nė platformėn regjizoriale. Ajo nuk ėshtė njė dekor qė tė shoqėrojė shfaqjen, ajo ndihet qė ėshtė edhe pjesė e pėrmbajtjes dhe e formės. Aq sa ėshtė pjesėtare dhe ndikon nė ato qė thamė mė lart po aq ajo ėshtė e kėndshme pėr syrin. Ngjyrat dhe densiteti i kompozimeve tė tabllove nuk e pengojnė leximin kjartė tė koreografisė. Rrethi i skenės sikur tė qe njė sallė ekspozite nuk e shqetėson dhe pengon syrin pėr tė shkrirė njeriun (kėrcimtarin) me sfondin. Veshjet dallohen kjartė pėr elementet dhe linjat dramaturgjike qė mbart libreti. Nė ato veshje kėrcimtarėt ndiheshin komodė tė shfaqnin aftėsitė e tyre tekniko-plastikore. Tė gjitha kėto shoqėroheshin nga njė ndriēim i menduar mirė dhe nė funksion tė rrjedhės sė dramės. Nuk qe e vėshtirė tė dalloje lojėn korrekte dhe shumė profesionale tė Orkestrės sė T.K.o.B tė udhėhequr nga Ermir Krantja. Pėr shumė vite kjo orkestėr ėshtė drejtuar me mjeshtėri nga bageta e kėtij dirigjenti tė shquar. Edhe kėtė rradhė Ermir Krantja qe mendja dhe shpirti qė i drejtoi tė gjithė komponentėt e kėsaj shfaqjeje.

* * *

I gjithė ky spektakėl mjetin primar artistik pėr tė pėrēuar idetė ka koreografinė, kėrcimin. Ėshtė kėrcimi dhe kėrcimtarėt ata qė shtrijnė fijen magjike pėr tė ngacmuar nė ndėrgjegjen dhe shpirtin e shikuesit. Pa ndihmėn e njė instrumenti nė dorė dhe zėrit nė gojėn e tyre, ata vetėm me trupin krijojnė njė botė tė madhe universale nė raport me kohėn dhe hapėsirėn qė na rrethon. Lėvizja, kjo veti e njeriut pėr t’u zhvendosur nga njė vend nė njė tjetėr, nė skenė merr vlera tė tjera dhe ėshtė e ndryshme, herė tė ngjit nė qiell dhe duket sikur ti fluturon dhe shpesh prekin tokėn dhe marrim jetė prej saj. Artistėt e baletit nė kėtė shfaqje ne i adhuruam pėr cilėsinė e kėrcimit dhe pėr interpretimin e lėvizjes. Ata qenė koshientė qė po luanin personazhet e njohura nga publiku ndaj edhe vėmendjen e kishin pėrqendruar nė ndėrtimin e figurės artistike. Gerdi Vaso, Enada Hoxha, Dion Gjinika, Esdalin Gorani, Manjola Hasani, Endri Shkoza, S. Zhugri, R. Miolli, E. Nallbani, E. Gina, L. Agalliu, G. Hushi, A. Gjoni, dhe e gjithė trupa e baletit tingėlluan shumė tė besueshėm dhe mjaft emocionues me vallėzimin e tyre. Gerti i sigurtė nė tekstin koreografik i kishte dhėnė vetes mundėsi tė krijonte njė personazh endėrrimtar dhe romantik qė nuk mund sesi shikuesi t’i hiqte sytė nga ai. Enada si gjithmonė e ngrohtė dhe emocionuese, di tė kapė shumė mirė thelbin e pėrmbajtjes dhe tė transmetojė me njė plastikė tė admirueshme vlera artistike. Dioni kėtė rradhė jo vetėm interpretoi plot dinamikė por qe edhe njė kėrcimtar qė na bindi nė tekstin e tij koreografik. Esadlini dhe Manjola si gjithmonė lėnė mbresa nė publik. Ata tashmė na befasojnė pėr vetitė e tyre kėrcyese dhe interpretative.

* * *

Luli i vocėrr, Lypėsi, Punetori i Riu tė interpretuar nga Sokoli, Endri, Redi, Evis, janė personazhe qė nuk mund tė harrohen dhe do mbeten nė kujtesėn tonė pėr shumė kohė. Erisa, Lediani, Greta, Alisa ofruan freski nė shfaqje, kėrcimi i tyre dhe dhuntitė qė zotėrojnė premtojnė pėr tė qenė protagonistė nė shfaqje. Trupa dhe solistėt ishin ansambėl kur kėrcenin me pėrjashtime kur teksti poetik nuk qe asimiluar mirė nga kėrcimtarėt. Kjo trupė na ka dhėnė tre shfaqje kėtė sezon. Ato janė Sheherazade, Paganini dhe Migjeniana. Pjekuria e kėsaj trupe bėri tė mundur qė autorė tė ndryshėm dhe stile tė ndryshėm tė pėrballohen me shumė profesionalizėm dhe kulturė nga ata. Drejtoria e T.K.O.B e veēanėrisht drejtuesi i saj Zhani Ciko kanė ditur tė orientojnė drejtė dhe me shumė largpamėsi pasurimin e Teatrit me njė repertor jo vetėm operistik por edhe koreografik. Aktivizimi i disa koreografėve do tė jetė njė eksperiencė e madhe pėr trupėn artistike, por edhe njė mundėsi pėr tė qenė jo vetėm njė teatėr akademik, por edhe bashkėkohor. I urojmė kolektivit tė T.K.O.B dhe drejtuesve tė tij mbremje po aq tė bukura sa ajo e 22 Shkurtit.   

* Autori i shkrimit ėshtė balerin dhe koreograf

KOMENTE

Njė tyryryyyyyyyy mediatike

Fitim Zekthi

Dje, nė Tiranė, dha shenjat e para njė nga kėrcėnimet mė tė turpshme qė ėshtė duke i ardhur jetės sė qytetarėve tė kėtij vendi. Ky kėrcėnim ėshtė sendėrtimi i njė vėrtete tjetėr nga ajo realja dhe ka tė bėjė saktėsisht me arrestimin e njė gazetari. Disa nga mediat kryesore tė vendit, tė cilat prej dy-tri ditėsh kanė informuar opinionin se ėshtė arrestuar njė zyrtar partie pėr falsifikimin e njė firme nė njė dokument tė paraqitur pėr kandidimin e dikujt nė zgjedhje. Po kėto media kryesore, nė mėnyrė mjerane i kanė dhėnė kėtij informacioni ngjyresėn e arrestimit tė njė personi falsifikator qė donte tė manipulonte zgjedhjet, duke lexuar disa rreshta, tė zgjedhur nė shkresat e Prokurorisė sė Pėrgjithshme. Ata asnjėherė nuk thanė se ishte arrestuar mė sė pari njė gazetar, por mbajtėn menjėherė njė qėndrim tė neveritshėm. Dje, kur shumė gazetarė ishin para gjykatės pėr tė protestuar pėr kėtė arrestim, ata vrapuan t`i ēojnė kamerat dhe gazetarėt te prokurori qė ka nėnshkruar arrestimin. E gjitha kjo nuk ka asnjė lidhje me gazetarėt dhe operatorėt qė e bėnė kėtė gjė. Ata shkuan, se iu thanė. Problemi ėshtė se, nėse deri mė tani ėshtė folur pėr media dhe drejtues mediash qė pėrdoren dhe qė nuk kanė sovranitet profesional, tashmė u dha shenja e bjerrjes sė sovranitetit shpirtėror. Nuk ėshtė njė opinion e as njė term i shestuar rishtas, por njė e vėrtetė shkencore, e provuar dhe nuk ka asnjė diskutim se drama mė e madhe e njė shoqėrie ėshtė mungesa e sovranitetit shpirtėror. Tė gjitha shkencat sociale qė merren me kėta lėmenj kanė rėnė dakord pėr kėtė qė nė ēastin qė Philipe Sollers, njė nga mendimarėt e jashtėzakonshėm, tė gjallė, e ka pėrkufizuar kėtė fenomen. Si ka mundėsi qė televizione dhe gazeta tė thonė qė nė krye tė shkrimit se prokuroria ka arrestuar pėr falsifikime njė partiak? Si ka mundėsi tė kenė humbur ē’do sens tė sė vėrtetės? Ēėshtja ėshtė elementare. Ēelo Hoxha ėshtė qė prej njė viti e gjysmė redaktor i editorialeve tė gazetės “TemA”. Nė kėtė gazetė ai ka shpenzuar pjesėn mė tė madhe tė kohės sė tij pėrditė, qė nga dreka deri nė mesnatė. Nė atė partinė modeste tė traditės ai ka shpenzuar ē’do muaj nga pak minuta. E pėrmendėm kėtė fakt, pėr tė pėrmendur tani nenin e parė tė Konventės Botėrore tė Gazetarėve, i cili thotė saktėsisht se, gazetar profesionist ėshtė njė njeri qė pėr angazhim tė tijin, parėsor ka punėn nė njė gazetė tė pėrditshme ose periodike, nė njė radio, nė njė televizion ose nė njė website, me qėllim informimin e opinionit etj., etj., me anė tė publikimeve, redaktimeve, botimeve apo bashkėpunimeve. Kjo vlen pėr tė gjithė ata qė veē sovranitetit shpirtėror nuk kanė mundur tė gjejnė edhe pėrkufizimin pėr atė se ē’ėshtė njė gazetar. Me kėtė rast mundet qė edhe ndonjė funksionar i Partisė Socialiste tė marrė informacion pėr kėtė gjė, pasi ai e gjykoi punėn e Ēelo Hoxhės si gazetar, thjesht si detyrė tė shumėfishtė tė njė njeriu. Tashmė le tė shohim atė se, ēka ėshtė e vėrteta e arrestimit. Njė parti modeste sikur u tha, kandidon nė zgjedhje njė njeri me pėlqimin e kėtij tė fundit. Partia kryesore e anės sė kundėrt tė kėsaj partie modeste shkon nė shtėpinė e kėtij njeriu dhe i merr njė shkresė, ku ky thotė se nuk ka firmosur pėr kėtė gjė. Kjo parti bėn kallėzim penal nė prokurori. Prokuroria ditėn e parė tė paszgjedhjeve nėnshkruan urdhėr-arreste pėr tė gjithė zyrtarėt e partisė, pėrfshirė edhe gazetarin e “TemA”-s. Ky urdhėr konfirmohet edhe nga gjykata. Gazetari s’di gjė dhe pas katėr ditėsh arrestohet si i dėnuar nė mungesė pėr falsifikim dokumentacioni zgjedhor, nė ēastin kur ky vjen nė punė me ēantėn me libra nė shpinė dhe ndez kompjuterin. Marrėzia ka ndjekur marrėzinė, ndėrkohė qė neni 9 i Deklaratės sė tė Drejtave Universale tė Njeriut, miratuar qė mė 1958-tėn nga OKB-ja thotė saktėsisht: Askush nuk mund tė arrestohet nė mėnyrė arbitrare, tė burgoset apo tė dėbohet. Tashmė, shihet qartė se ky nen ėshtė thyer hapur. Kjo Deklaratė e tė Drejtave Universale ka fuqi mbi legjislacionin tonė, pasi Shqipėria e ka miratuar atė qė nė kohėn e Enver Hoxhės, pasi edhe ai e kishte bėrė vendin anėtar tė OKB-sė. E rėndėsishme ėshtė qė vendi ynė ėshtė anėtar dhe parlamenti i ka dhėnė fuqi ligjore asaj deklarate. Nėse do tė lexosh nenet e kėsaj deklarate pėr gazetarėt, do tė shohėsh njė mbrojtje disa herė mė tė madhe tė tyre nga dhuna shtetėrore, por edhe ajo pėr qytetarėt ėshtė e mjaftueshme. Nė anėn tjetėr, Prokuroria e Pėrgjithshme ka arrestuar tre persona pėr falsifikimin e njė firme dhe kjo ėshtė njė marrėzi tjetėr. Ajo firmė, nėse ėshtė falsifikuar, nga njeri ėshtė bėrė. Nėse prokuroria mendon se tri duar morėn njė stilolaps dhe bėnė njė firmė sė bashku, ėshtė detyrė e prokurorisė ta mbrojė kėtė lebeti. Nė fakt, nė atė arrestim tė prokurorisė ka shumė e shumė thyerje ligji dhe kodi, por ēėshtja nuk ėshtė fare se ē’bėn ajo. Ēėshtja se, pse shkruhen dhe emetohen lajme nėn sovranitetin e munguar shpirtėror. Edhe pėr kėtė ka njė pėrgjigje nga shencat sociale dhe kjo sėrish pėr fat tė keq nuk ėshtė opinion, por e vėrtetė shterruese, shkencore. Tė shkruash, do tė thotė tė dish tė lexosh dhe tė dish tė lexosh, do tė thotė tė dish tė jetosh. Ky pėrkufizim i Sollers-it zbulon tė vėrtetėn. Ata nuk po jetojnė mė si njerėz tė njė vendi demokratik ose kanė humbur shumėēka fondamentale tė asaj ē’ka pėrfaqėson njė njeri kėsisoj. Problemi kėsisoj mbarset edhe mė dhe tashmė Presidentit tė Republikės si kryetar i tė gjithė qytetarėve i bie barra tė mbrojė qytetarėt nga dhuna. Qė kėtu ka dhunė tė hapur, kjo s’do asgjė pėr t`u parė dhe qė ajo ka arsye krejt politike kjo sėrish nuk do asgjė pėr t`u parė. Sesi do ta bėjė kėtė presidenti, ai e di. Ai mund tė dėshmojė se ėshtė nė kėtė lartėsi, ndryshe ajo shprehja e zgėrlaqur dhe e shėmtuar tyryyyyyyy mund t`i shkojė pėrshtat jetės sė kėtij vendi.

Kush ndot ambientin do tė jetė mė pak konkurrent nė treg 

  Linda Staude

 Firma nga e gjithė bota nisin njė iniciativė tė pėrbashkėt pėr reduktimin e gazrave pėrgjegjėse pėr efektin serė. Tema e mbrojtjes sė klimės ėshtė nė kėtė kohė nė gojėn e tė gjithėve. Nė tė gjithė botėn ėshtė kuptuar se duhet tė ndodhė diēka, nė mėnyrė qė ngrohja kėrcėnuese e atmosferės tė zbutet disi. Edhe ekonomia dėshiron tė marrė pjesė. Nė njė deklaratė tė bėrė publike nė Nju Jork, mė shumė se 100 koncerne, autoritete dhe organizata kėrkojnė njė iniciativė pėr reduktimin e gazrave tė efektit serė. Politika ėshtė shumė e ngadaltė, pra, i takon ekonomisė qė tė ndėrmarrė diēka pėr mbrojtjen e klimės. Njė mendim i pazakontė pėr firmat, por qė po imponohet gjithnjė e mė shumė nė SHBA. Muajin e kaluar dhjetė shefa koncernesh u bashkuan nė njė iniciativė qė synon reduktimin e gazrave tė efektit serė. Ndėr ta edhe Jim Rogers, drejtori ekzekutiv i prodhuesit tė energjisė "Duke Energy": "Po zhvillojmė njė plan kohor pėr tė kufizuar nė njė nivel tė caktuar emisionet e gazrave gjatė 10, 20 dhe 30 vitet e ardhshme. Me kalimin e viteve tendenca do tė jetė ulja e emisioneve. "Pėr tė pėrmbushur kėtė synim do tė caktohen tavane pėr ēlirimin e gazrave tė dėmshėm. Njė firmė qė nuk i pėrmbahet kufijve tė pėrcaktuar, mund tė blejė sasi shtesė emetimi te konkurrenca qė punon me metoda mė tė padėmshme pėr klimėn. Kuptohet, kundrejt parave. "Vlerat kufi nėnkuptojnė ēmime mė tė larta pėr konsumatorėt. Ne duhet tė investojmė nė zhvillimin dhe pėrhapjen e teknologjive tė reja. Parį do tė vijnė edhe nga qeveria dhe nga industria", - thotė Rogers.

Nė mėnyrė tė veēantė koncernet energjitike, tė cilat deri tani nuk njihen si mbrojtėse pararojė tė klimės, marrin nė mėnyrė tė papritur iniciativėn. “BP”, “Exxon” dhe “Shell” investojnė miliarda nė energjitė alternative, kėrkojnė rrugė pėr tė mbajtur pėrgjithmonė nė tokė dioksidin e karbonit duke e bėrė kėshtu tė padėmshėm. Nė tė ardhmen, gazin natyror qė pėrftohet gjatė nxjerrjes sė naftės nuk duan thjesh ta djegin. Iu ka ardhur fundi kohėve, kur kundėrshtarėt e vlerave kufi pėr dioksidin e karbonit si Bill Kovax nga Dhoma e Industrisė dhe Tregtisė ishin nė shumicė: "Njė gjė e tillė do tė ishte e pamundur, pasi pjesė tė mėdha tė industrisė janė kundėr. Tė gjitha faturat e energjisė do tė rriteshin, dhe ēmimet e benzinės. Kėshtu nuk ecet". Pėrkundrazi, koncernet e mėdha nė tė gjithė botėn kohėt e fundit ngrenė zėrin kundėr pasivitetit nė luftėn kundėr gazrave tė efektit serė. Tė mėrkurėn, (21.02), 100 firma miratuan nė Nju Jork njė rezolutė pėr mbrojtjen e klimės. Njė problem emergjent thuhet nė deklaratėn e sė ashtuquajturės "Tryezė e rrumbullakėt, globale mbi ndryshimin e klimės", i cili mund tė zgjidhet vetėm pėrmes bashkėpunimit mbarėbotėror. Nė rezolutė kėrkohen marrėveshje ndėrkombėtare dhe vendosje vlerash kufi pėr kohėn pas skadimit tė protokollit tė Kiotos nė 2012. Pra, pak veprime konkrete, por sėrish mė mirė se asgjė. Interesi i papritur i ekonomisė pėr mbrojtjen e klimės nuk ėshtė krejt pa interes. Nė SHBA p.sh., pjesa mė e madhe e shefave tė kompanive tė mėdha presin nga kongresi i ri, i dominuar nga demokratėt njė ligj mbi mbrojtjen e ambientit. “Atėherė ėshtė mė mirė tė jesh i pėrgatitur”, -thotė Jim Rogers.

"Kjo ėshtė e rėndėsishme pėr planfikimin tonė. Nėse ndėrtojmė njė central elektrik, ai ekziston 50 vjet. Nėse bėhet fjalė pėr njė central me energji nga qymyri, duam tė jemi tė sigurt qė tė pėrdorim teknologjinė e nevojshme pėr tė reduktuar dioksidin e karbonit", -pėrfundon ai.

Nė kėtė rast do tė ndihmonte vendosja e vlerave maksimale kombėtare. Kėtu nuk duhen harruar edhe tė mirat qė do tė sillte pėr industrinė avantazhi nė zhvillimin e teknologjive qė ruajnė mjedisin dhe energjive alternative.

Tradita kundėr modernitetit

Jonida Balla

Rezultati mė i dukshėm dhe i prekshėm i zgjedhjeve vendore tė 18 shkurtit ishte ndarja tashmė e theksuar qytet/fshat, ndėrsa nė Tiranė periferi/qendėr, i cili nxori nė pah edhe njėherė njė “luftė” midis vlerave tradicionale dhe moderne tė shoqėrisė shqiptare. Megjithėse tradicionalja dhe modernia janė koncepte shumė tė pėrdorshme edhe nė marrėdhėniet ndėrkombėtare, kuptimi i tyre bėhet mė i ndėrlikuar brenda njė shteti dhe nuk ėshtė aq i lehtė pėr t’u klasifikuar si nė arenėn ndėrkombėtare. Nė historinė postkomuniste tė shoqėrisė shqiptare, pėrplasja mė e famshme midis traditės dhe modernes ėshtė verifikuar pėr herė tė parė nė zgjedhjet e 31 marsit tė vitit 1991, ku vetėm qytetet e mėdha me nė krye Tiranėn votuan pėr Partinė Demokratike, vota pėr tė cilėn nė atė kohė nėnkuptonte ndryshimin e sistemit, domethėnė vendosjen e demokracisė. Tipari kryesor i fshatarėsisė sė ’91-shit, qė nė atė kohė pėrfaqėsonte traditėn 45-vjeēare tė sistemit komunist, ishte konservatorizmi, frika nga ndryshimi i sistemit, dhe humbja e tokave (toka qė nė tė vėrtetė fshatarėt pėr shkak tė kooperativizimit nuk i dispononin) dhe indoktrinimi i thellė, ideologjik i masave, tė cilėt, ndryshe nga qytetet e mėdha, ishin mė tė izoluar ndaj dijes, televizionit dhe pėr pasojė edhe mė tė bindur ndaj sistemit. Tradita e atėhershme, e trashėguar nga propaganda e njė sistemi diktatorial, kishte karakter negativ, ndonėse nė pėrgjithėsi tradicionalja dhe modernia nuk janė koncepte pėrjashtuese pėr njėri- tjetrin ose koncepte qė mund tė klasifikohen si pozitive apo negative, kur ato janė tė pranishme brenda njė sistemi demokratik.

Kėshtu qė tradita e sotme, e pėrfaqėsuar nga komunat e vogla dhe periferitė e qyteteve nuk mund tė krahasohet kurrsesi me forcat e prapambetura dhe tė indoktrinuara tė fillim viteve ’90-tė. Zgjedhjet vendore mė shumė se zgjedhjet e pėrgjithshme kanė tė bėjnė me interesa mė tė ngushta dhe mė pak ideologjike apo partiake. Shpesh ato lidhen me tipare tradicionale tė tilla si “i pari i fshatit”, qė nė kėto zgjedhje vendore u simbolizua nga kandidatėt e pavarur tė tė dyja palėve, qė ishin tė pranishėm pikėrisht nė bashkitė dhe komunat e vogla dhe jo nė qytetet e mėdha, qė i kanė shkėputur lidhje tė tilla me kohė dhe qė humbja e pushtetit tradicional tė tė cilėve shkaktoi edhe acarimin e situatės. Kėto kandidatė tė pavarur do vazhdonin tė sundonin edhe pėr shumė kohė nė bajrakėt e tyre sikur tė mos ishte pėr koalicionet respektive tė dy partive kryesore, qė nė kėtė rast pėrbėnin njė hap pėrpara drejt modernitetit.

Nė botė, partitė e djathta kanė qenė gjithmonė pėrfaqėsuese tė shtresave konservatore tė popullsisė, ndėrsa tė majtėt janė shquar pėr progresin dhe modernitetin, duke e shoqėruar kėtė edhe me revolucione tė dhunshme. Kėto role ishin tė pėrmbysura nė fillimet e demokracisė nė Shqipėri, ku vetė e djathta erdhi nė pushtet e mbėshtetur nga lėvizjet e punėtorėve qė janė karakteristikė e sė majtės. Akoma sot, nuk kemi njė ndarje tė qartė ideologjike midis tė majtėve dhe tė djathtėve, tė cilėt vuajnė tė njėjtat sindroma tė partive tė tjera tė vendeve tė lindjes qė kanė dalė nga sisteme totalitare, komuniste. E njėjta gjė vlen edhe pėr traditėn dhe modernen. Sot, pas kėtyre zgjedhjeve dhe me kėto rezultate tė shpalluara nuk mund tė thuhet qė Partia Demokratike pėrfaqėson traditėn dhe Partia Socialiste modernitetin, pasi tė dyja kėto elemente janė tė ndėrthurura brenda secilės. Kėshtu, legalizimet pėrbėjnė njė hap po aq modern, sa dalja nudo e kryetarit tė PS-sė. Progresi drejt modernes ka dashur gjithmonė sakrifica tė mėdha dhe i ėshtė dashur tė pėrballet me zgjedhje qė jo gjithmonė kanė respektuar shtresat qė pėrkrahnin apo mbronin traditėn.

EKONOMIA

Reforma pėrmbledh katėr pika dhe do tė realizohet njė Task Forcė e miratuar nga qeveria

Reforma e biznesit, Task Forcė e posaēme

Krahas ndryshimeve nė uljen e normave tė taksave, njė vėmendje tė veēantė, thonė zyrtarė tė Ministrisė sė Financave, po iu kushtohet edhe pėrmirėsimeve administrative dhe pėrmirėsimit tė klimes sė biznesit dhe tėrheqjes sė investimeve tė huaja

Banka Botėrore ka aprovuar njė kredi prej nėntė presje tre milionė dollarėsh pėr Qeverinė Shqiptare, pėr tė mbėshtetur disa nga pjesėt thelbėsore tė reformės fiskale dhe rregullatore nė ekonominė tonė.  Reforma fiskale dhe rregullatore pėrmbledh njė plan veprimi prej disa pikash, i cili do tė zbatohet nga njė grup Task Force, i ngritur pėr kėtė qėllim nga Kėshilli i Ministrave. Ky plan parasheh zhvillimin e njė sistemi manaxhimi rregullator (institucione, procedura), pėrmirėsimin e cilėsisė sė rregullimeve ekzistuese (reduktimi barrierave administrative dhe rregullatore), pėrmirėsimi i cilėsisė sė rregullimeve tė reja (pėr shembull, nėpėrmejt vlerėsimeve tė impaktit rregullator); dhe krijimin e njė kuadri pėr monitorim sistematik dhe vlerėsim tė reformave. Reduktimi i politikės sė taksave do tė fokusohet mė sė shumti nė uljen e taksės sė punės, ku hapi i parė u ndėrmor nė korrik tė vitit 2006, me uljen e kontributit tė sigurimeve shoqėrore me 9 pikė pėrqindje pėr punėdhėnėsin. Tė dhėna tė Ministrisė sė Financave bėjnė tė ditur se, gjithashtu, bazuar nė rekomandimet e Bankės Botėrore po punohet pėr heqjen e kontributit pėr sigurimin shėndetėsor si pėr punėdhėnėsin, ashtu edhe pėr punėmarrėsin. Krahas ndryshimeve nė uljen e normave tė taksave, njė vemendje tė veēantė, thonė zyrtarė tė Ministrisė sė Financave po iu kushtohet edhe pėrmirėsimeve administrative dhe pėrmirėsimit tė klimės sė biznesit dhe tėrheqjes sė investimeve tė huaja. Nė kėtė kontekst ėshtė krijuar Task Forcė pėr Reformat Rregullatore, e kryesuar nga Kryeministri, pėr formulimin dhe monitorimin e reformave rregullatore. Siē dihet, reforma rregullatore, megjithėse gjatė kėtij viti pati mjaft elementė qė u pėrmirėsuan, pėr sa i pėrket procedurave tė marrjes sė njė licence tė caktuar biznesi vazhdon ende dhe tė gjitha pikat e kėtij plani pritet qė tė brenda vitit tė ardhshėm tė jenė realizuar. Me kredinė e Bankės Botėrore prej 9.3 milionė USD do tė mbulohet njė pjesė e mirė e punės pėr arritjen e kėtij qėllimi. Siē dihet, parashikohet qė nė fund tė vitit 2008, nė vendin tonė tė krijohet sistemi “One-stop shop” pėar regjistrimin dhe licencimin e bizneseve tė reja. Me iniciativen “Shqipėria 1 Euro”, e cila ėshtė dizenjuar pėr tė nxitur tėrheqjen e investimeve ( tė huaja dhe lokale), kryesisht nė sektorė tė prioritetit tė lartė si prodhimet pėr eksport, sektori energjitik dhe ai minerar, krijimi i zonave industriale e sidomos investimet nė rajonet mė tė prapambetura, duke ofruar dhėnien nė pėrdorim afatgjatė tė disa aseteve publike apo dhe tė disa shėrbimeve publike me ēmimin 1 Euro, qeveria synon tė realizojė kryerjen e investimeve tė ndjeshme dhe nga ana tjetėr, kritere e procedura shumė tė qarta po pėrcaktohen pėr tė siguruar transparencė e drejtėsi tė lartė nė kėtė proces si dhe pėr tė shmangur shtrembėrimet nė konkurrencėn e lirė tė bizneseve dhe kjo iniciativė parashikohet qė nuk do tė ketė efekte nė tė ardhurat e buxhetit tė shtetit.

Antikontrabanda ndalon 455 steka cigare kontrabandė

Forcat e Antikontrabandės pranė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Doganave, tė mbėshtetura edhe nga policia Tatimore e Durrėsit kanė kryer dje njė aksion kontrolli nė pikat e tregtimit me shumicė tė kėtij qyteti, pėr evidentimin e subjekteve qė tregtojnė cigare pa pullėn fiskale.

Sipas burimeve tė kėsaj Drejtorie, gjatė aksionit tė sotėm u gjetėn nė pikat e tregtimit me shumicė tė qytetit tė Durrėsit, cigare pa pullė tė markave tė ndryshme. Forcat e Antikontrabandės sekuestruan 455 steka me cigare tė markave tė ndryshme.

Kontrolli i sotėm ėshtė nė vazhdėn e aksioneve tė ndėrmara nė disa qytete tė vendit, pėrfshi edhe kryeqytetin, qė ka si qėllim tė luftojė fenomenin e tregtimit tė cigareve pa pullė. Aksioni do tė vazhdojė ditėt e ardhshme edhe nė qytete tė tjera tė vendit, bėnė tė ditur burime tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Doganave.

Qeveria, plan pėr integrimin nė tregun rajonal tė energjisė

Integrimi i sektorit tė energjisė nė tregun rajonal tė energjisė pėrbėn njė nga objektivat kryesore tė Ministrisė sė Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės  pėr kėtė vit. Nė programin e punės pėr kėtė vit tė kėsaj ministrie janė parashikuar edhe objektivat kryesore, qė do tė realizojnė integrimin e rrjetit shqiptar energjetik, nė atė rajonal.

Ndėr objektivat kryesore janė pėrafrimi i kuadrit ligjor primar dhe sekondar nė fushėn e energjisė elektrike me kuadrin e "acquie communitare", tė vendeve tė BE-sė.

Kėshtu do tė miratohet gjatė vitit Modeli i Tregut tė Energjisė Elektrike, qė do tė kryhet nga ERE.  Gjithashtu, do tė rishikohet vendimi “Pėr miratimin e Modelit Tranzitor tė Tregut tė Energjisė Elektrike", do tė rishikohen kodet e transmetimit, tė shpėrndarjes dhe tė matjes sė energjisė elektrike, si dhe rregullat e  tregut. Gjithashtu, tė dhėnat bėjnė tė ditur se, gjatė kėtij viti, Ministria e Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės do tė pėrgatisė dhe do tė miratojė Memorandumin e Mirėkuptimit tė Vendeve Anėtare tė Komunitetit tė Energjisė, detyrim i Traktatit tė Komunitetit tė Energjisė. Sipas burimeve tė kėsaj ministrie, ky memorandum lidhet me impaktin e ēėshtjeve sociale tė reformave, tė cilat qeveria i ka parashikuar nė sektorin energjetik. Ndaj, pėr arritjen e kėtij objektivi, qė ka tė bėjė me njė sėrė masash tė nevojshme ėshtė programuar pėrfshirja e tė gjitha strukturave nė kėtė proces, si ato brenda ministrisė, ashtu edhe institucione qė janė jashtė saj. Kėshtu, parashikohet qė objektivat tė realizohen pėrmes njė bashkėpunimi tė ngushtė me disa dikastere, sikurse janė Ministria e Punės, Ēėshtjeve Sociale dhe Shanseve tė Barabarta dhe disa institucione tė tjera.

EKONOMIA

Raporti i Drejtorisė sė Auditit nxjerr se, dėmi ekonomik pėrgjatė

periudhės 2004-2005 shkon nė 3.6 miliardė lekė