POLITIKA

PD-ja dhe aleatėt kanė fituar shumicėn, jo vetėm nė total votash si kandidatė, por dhe nė kėshilla

Aleatėt e djathtė, 31 mijė

vota mė shumė nė proporcional

Partia Demokratike dhe aleatėt e saj jo vetėm qė kanė marrė shumicėn e votave qė kanė shkuar pėr kandidatėt, me njė diferencė prej mė shumė se 100 mijė votash, por kanė theksuar diferencėn dhe nė totalin e votave pėr kėshillat bashkiakė. Kėshtu, tabela e plotė e ndarjes sė kėtyre votave tregon realisht forcėn e koalicionit tė djathtė, i cili ka marrė mbi 30 mijė vota mė shumė se ai i majtė dhe ka shumicėn nė kėshillat bashkiakė nė disa nga qytetet kryesore tė vendit. Ndėrkohė, dje, Kuvendi zhvilloi pasdite seancėn e parė, plenare pas zgjedhjeve lokale tė 18 shkurtit. Gjatė seancės plenare deputetėt e majtė dhe tė djathtė shfaqėn pretendimet e tyre se ishin ata fitues tė zgjedhjeve. Nėnkryetari i grupit parlamentar tė PS-sė, Petro Koēi, deklaroi se mazhoranca i ka humbur zgjedhjet e 18 shkurtit, duke pėrmendur kėtu humbjen e kandidatit tė mazhorancės nė kryeqytet. Sipas Koēit, shkaktari kryesor pėr kėtė humbje tė mazhorancės ėshtė kryeministri Berisha dhe ai duhet tė largohet nga posti qė mban.

“Ju keni humbur betejėn mė tė madhe, Tiranėn, e cila ishte sfida personale e kryeministrit, sepse ai ėshtė i paaftė dhe i korruptuar. Ju keni humbur dhe duhet tė bėni njė analizė tė thellė pėr kėtė”, - theksoi Koēi, duke shtuar se mazhoranca ka humbur edhe gjėnė mė tė rėndėsishme siē janė standardet zgjedhore. Koēi hodhi akuza edhe ndaj Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve, duke i quajtur komisionet e mėparshme mė tė mirė se ky qė ėshtė aktualisht. Kryetati i grupit parlamentar tė LSI-sė, Sabit Brokaj, theksoi se partitė parlamentare duhet tė nisin menjėherė punėn pėr njė amendim sa mė tė plotė tė Kodit Zgjedhor dhe qeveria duhet tė nxitojė sa mė shpejt tė bėjė kartat e identitetit pėr qytetarėt. Sipas Brokajt, nuk mund tė tolerohej mė qė edhe zgjedhjet e ardhshme, parlamentare tė mos kishin standarde gjatė zhvillimit tė tyre. Deputeti i Partisė Demokratike, Bujar Nishani,  theksoi se mazhoranca ishte e fituar nė zgjedhjet lokale, duke marrė numrin mė tė madh tė njėsive vendore dhe votave tė qytetarėve.

“Ju ngushėlloj juve pėr humbjen. Opozita po fsheh humbjen, mazhoranca ka fituar nė tė gjithė vendin 122 njėsi vendore dhe opozita vetėm 116 njėsi. Nga ana tjetėr, PS-ja dhe aleatėt kanė fituar 390 mijė vota, ndėrsa nga koalicioni i djathtė janė fituar 470 mijė vota. Ndėrsa nė proporcional mazhoranca ka fituar 504 mijė vota, ndėrsa opozita 394 mijė. Kėto janė prova dhe fakte dhe kjo ėshtė vota popullore”, - theksoi Nishani, duke shtuar se opozita nė kėto zgjedhje ka humbur 145 mijė vota nga viti 2005-sė. Deputetėt pothuajse nė mėnyrė unanime votuan ndryshimet nė Kodin Penal, me 99 vota, e vetmja ēėshtje qė ishte pėr votim nė rendin e ditės.

Fatjona Mejdini

Presidenti deklaron nė Shkup se ėshtė koha e liderėve tė rinj

Moisiu: Koha pėr tė ikur liderit e vjetėr

Presidenti Moisiu ka deklaruar gjatė Forumit Ndėrkombėtar pėr Lidershipin, tė organizuar nė Shkup (Maqedoni) nga Fondacioni Ndėrkombėtar, “Boris Trajkovski” se rajoni duhet tė shkėputet nga modeli qeverisės i liderėve tė vjetėr.

“Rajoni ynė, me personalitete tė spikatura dhe me vizion, ka arritur tė dalė nga rrethi vicioz i sė kaluarės dhe tė prodhojė modele lidershipi tė referueshme pėr ne dhe tej nesh, nė njė hapėsirė evropiane. Nė kėtė kontekst, pėrgjegjėsia e lidershipit, nė kuptimin pozitiv tė termit, ka tė bėjė me ata individė qė dėshmojnė pėrgjegjėsi pėr progresin dhe pėrparimin e vendit tė tij dhe qė angazhohen pėr paqen dhe bashkėpunimin nė rajonin ku jetojnė e mė tej”, - tha Moisiu.

Nė vijim, Presidenti i Republikės nėnvizoi se ndryshimet pozitive nė rajonin tonė i dėshmon dhe zėvendėsimi gjithnjė e mė shumė i politikanėve ekstremistė, nacionalistė, apo prepotentė mė njė model tė udhėheqėsve, tė cilėt njohin dhe respektojnė vlerat, kulturat, traditat dhe mendimet e tjetrit, pavarėsisht kombėsisė, shtetėsisė, besimit fetar apo pėrkatėsisė etnike. “Nė ndonjė vend nė rajon ende ka aktorė politikė qė mbėshteten te politikat ekstremiste, nacionaliste dhe konfliktuale, por ata po mbeten gjithnjė e mė tė izoluar dhe nė pakicė nga shumica e politikanėve seriozė me vizion human dhe evropian”, - u shpreh Moisiu.

Rama: Fitorja e vėrtetė, kur tė mbajmė premtimet

Kryetari i Partisė Socialiste, Edi Rama, vijoi turin e falėnderimeve edhe nė prefekturėn e qarkut tė Elbasanit. Kreu socialist u shpreh para elektoratit tė partisė sė tij se fitorja do tė arrihet, nė kohėn kur PS-ja tė mbajė premtimet qė ka dhėnė nė kėtė fushatė. “E bėra kėtė udhėtim pėr tė falėnderuar tė gjithė qytetarėt elbasanas, dhe pėr t’ju thėnė se njė nga gabimet qė nuk duhet tė bėjė mė PS-ja ėshtė qė tė harrojė ata, pėr tė cilėt ekziston dhe ata, tė cilėt e mbajnė gjallė dhe e bėjnė fituese nė beteja. Vota nuk u prek dhe u numėrua ashtu siē duhet nė tė gjitha qytetet ku ne fituam dhe kjo u bė e mundur nga komisionerėt e PS-sė. Fitorja e PS-sė do tė jetė, kur tė realizojė tė gjitha premtimet qė ka dhėnė dhe kėto premtime do tė kthehen si njė kredi qė qytetarėt na dhanė pėr tė ndėrtuar njė tė majtė tė re”, - tha Rama. Pas takimit tė zhvilluar nė qytetin e Elbasanit, kreu i PS-sė zhvilloi takime me mbėshtetės socialistė edhe nė Librazhd dhe Pėrrenjas.

Nė Elbasan Rama ėshtė pritur nga kandidati pėr kryetar bashkie, Qazim Sejdini, nga deputetėt socialistė tė Elbasanit, Durim Hushi, Namik Dokle, Bukurosh Stafa, si dhe anėtarė e simpatizantė tė kėsaj partie nė qytetin e Elbasanit. Nė takimin e zhvilluar nė sallėn e teatrit “Skampa”, kandidati Sejdini falėnderoi qytetarėt e Elbasanit pėr mbėshtetjen qė i dhanė gjatė fushatės zgjedhore. “Fituam pėr ndryshimin e madh, pėr njė politikė tė re. Fituam besimin e qytetarėve tė Elbasanit, duke i premtuar se do t’i bėjmė realitet tė gjitha premtimet qė kemi dhėnė gjatė kėsaj fushate”, - tha kandidati Sejdini. Ndėrsa duke iu drejtuar tė pranishmėve, kryetari i PS-sė, Edi Rama, tha se “nuk mund ta gėzoj fitoren time pa atė tė Qazim Sejdinit”. “Tė gjitha betejat, nė tė gjitha qytetet e mėdha tė Shqipėrisė kanė pasur njė rėndėsi tė madhe, por bashkitė e Tiranės, Durrėsit dhe Elbasanit kanė pasur njė rėndėsi tė veēantė. Kur fitorja nė Tiranė u pa qartė, unė nuk gėzoja, pasi ende nuk kisha marrė vesh se ēfarė do tė ndodhte me Elbasanin dhe Durrėsin”, - tha zoti Rama, ndėrsa shtoi se, “PS-ja i kishte njė borxh Elbasanit qė duhet t’ia kthente dhe ne pjesėn e parė ia kthyem duke caktuar njė kandidat qė pėrfaqėsonte vlerat mė tė mira tė qytetarisė sė Elbasanit”.

Elbasan, kėrcėnohet me vdekje komisioneri i PD-sė

Zgjedhjet mbaruan, por problemet e ndryshme nė zona tė caktuara dhe pėrplasjet pėr qėndrimet e komisionerėve vazhdojnė. Ėshtė njė denoncim nė prokurorinė e Elbasanit qė lidhet me njė kėrcėnim pėr vdekje ndaj njė anėtari tė KQZV-sė sė Belshit i forcės politike tė PD-sė. Disa ditė para se tė bėheshin zgjedhjet, shtetasi Jaho Tafani ka marrė disa mesazhe nė celularin e tij, ku nė tekst shkruhen jo vetėm fjalė tė turpshme, por edhe kėrcėnime pėr kėtė shtetas dhe djalin e tij, Tetor Tafani. Madje, nė mesazhin e shkruar vihet nėn kėrcėnim edhe nipi i vogėl i Jahos, Asllan Tafani, i biri i Tetorit. I shqetėsuar pėr kėtė fakt dhe pėr faktin tjetėr qė ai ishte vėrtet njė anėtar tė KQZ-sė sė Belshit, ku mė 18 shkurt kandidati i PS-sė, Arif Tafani, mori 24 vota mė shumė se kandidati i PD-sė, Mehdi Shehu. Ka qenė kjo arsyeja qė qytetari nė fjalė ka vėnė nė dijeni edhe shefin e krimeve nė Belsh, Fredi Maksuti, si dhe ka kėrkuar edhe denoncimin nė prokurorinė e rrethit Elbasan, si njė e drejtė njerėzore pėr t’u mbrojtur nga ndonjė hata, siē e quajti atė vetė Jaho. Mė shumė mesazhi lidhej me pjesėmarrjen e vetė Jahos nė komisionin e KZQV-sė sė Belshit pėr PD-nė, por edhe me djalin e tij, Tetorin, qė autorėt e kėrcėnimit i thonė qė ta nxjerrė djalin, ku e ka fshehur, se nė tė kundėrt, do t’i rrėmbejnė nipin, Asllanin, djalin e Tetorit qė e mbajnė gjyshėrit e tij. Gjithashtu, bėhet e ditur se Tetor Tafani ka qenė polic nė Belsh, kur banditėt e 1997-tės e sulmuan dhe dogjėn kėtė qytet. “Ku ėshtė futur Tetori, se po nuk tregove do tė marrim peng djalin e Tetorit”, - janė disa nga fjalėt qė thuhen nė mesazh.

Suela Azemi

Kryeministri deklaron nė mbledhjen e grupit parlamentar se do tė ketė ndryshime

Berisha: Ndryshime nė qeveri

pėr tė shpejtuar reformat

“Duhet tė jem i sinqertė me ju se qeveria do tė ketė ndryshimet e saj, nė mėnyrė qė ritmi i reformave tė shpejtohet. Pra, duhet tė theksoj se, nė raport me votėn, qeveria ka marrė mbėshtetje plebishitare”

Kryeministri, Sali Berisha, tha nė mbledhjen e grupit parlamentar se nė qeveri do tė ketė ndryshime pėr shkak tė shpejtimit tė reformave. Pasi vlerėsoi fitoren nė zgjedhjet lokale, Berisha pranoi se do tė ketė ndryshime. “Duhet tė jem i sinqertė me ju se, qeveria do tė ketė ndryshimet e saj, nė mėnyrė qė ritmi i reformave tė shpejtohet. Pra, duhet tė theksoj se, nė raport me votėn qeveria ka marrė mbėshtetje plebishitare”, - tha Berisha.

Kryeministri tha se koalicioni qeveritar ka 14 pėr qind mė shumė vota se koalicioni i majtė, nga rezultatet qė ka publikuar deri tani KQZ-ja. “Mendoj se kėto rezultate spektakolare nuk na bėjnė ne tė injorojmė pėr asnjė moment rezultatet e Tiranės, rezultatet nė mazhoritar, por edhe nė proporcional tė Vlorės, rezultatet nė mazhoritar nė Korēė, rezultatet e Fierit, Beratit, duke mos u ndalur nė dy qytetet qė janė nė gjykim, Elbasani dhe Durrėsi, sepse siē dihet tashmė, Korēa, Elbasani dhe Durrėsi kanė votuar nė mazhorancė pėr partitė e koalicionit mazhoritar. Ka disa probleme ligjore nė dy qytetet e fundit, nė Elbasan dhe nė Durrės, me votat pėr kandidatėt”, - tha Berisha.

“Kush etiketon qytetarėt, tregon racizėm”

“Ne do t`i analizojmė me pėrgjegjėsi, si fitoren e thellė, mė tė thellėn pas vitit 1992, ashtu edhe mungesėn e saj nė kėto qytete. Por, dua tė theksoj se ata qė nxituan, vrapuan, pėr tė shpallur zgjedhėsit qė nuk votuan pėr binomin Rama-Meta, si eskimezė, siē bėri ideologu i PS-sė, treguan njė racizėm tė papėrmbajtur, pėr faktin se qytetarėt janė njė, ndaj dhe ne nuk i ndajmė, pėrkundrazi, ne respektojmė si ata qė votuan pro nesh, ashtu edhe ata qė votuan kundėr nesh, nuk kemi ndėrmend tė bėjmė klasifikime, sepse kėto janė mendėsi dhe mentalitete raciste, qė duket se ideologjinė toksike-komuniste, kjo parti do ta zėvendėsojė tani me ideologjira raciste. Megjithatė, mė duhet t’iu them se ky koalicion, mė 19 shkurt ėshtė gdhirė mazhoritar nė votėn urbane dhe rurale tė shqiptarėve, si proporcional, sepse ky koalicion nė proporcional ndihet mazhoritar nė tė gjitha shtresat, nė tė gjitha komunitetet, si ato qė jetojnė nė zonat urbane, ashtu edhe ato qė jetojnė nė zonat rurale, tė marra nė tėrėsinė e tyre kanė votuar me distancė tė ndjeshme koalicionin qeveritar. Ndaj dhe ēėshtjen eskimo-evropiane le ta zhvillojnė nė doktrinėn e tyre, por shqiptarėt janė njė dhe vetėm njė, janė qytetarė tė barabartė para ligjit. Pavarėsisht se ku banojnė, ata e dėshmuan qytetarinė e tyre, nė mėnyrė tė shkėlqyer. E theksoj edhe njėherė se, ajo qė vihet re, ėshtė fakti se binomi doli nga zgjedhjet nė njė shkretėtirė tė vėrtetė, elektorale nga Lapraka deri nė Vermosh e Tropojė, por mė dėshpėruese, ėshtė humbja e tyre e thellė nga Fieri nė Konispol, ku kanė gjithsej vetėm 4-5 njėsi tė qeverisjes vendore. Nė ato zona qė ata i konsideronin bastione, qytetarėt me votėn e tyre iu thanė: “Faleminderit, por nuk kemi mė besim te ju”, - tha Berisha.

“Tek e majta po nis lufta brenda llojit”

Kryeministri tha se Rama do tė nisė larjet e hesapeve brenda llojit tė vet. “Sigurisht qė zoti Rama do ta pėrdorė pėr larje hesapesh brenda llojit tė vet, por ata le tė bėjnė ē’tė duan, ne fituam dhe ne duhet t`i pėrgjigjemi fitores. Sikundėr, dua edhe njėherė ta theksoj se, ēdo votė ndryshe do tė analizohet me pėrgjegjėsi tė plotė nga ne, pa asnjė lloj sensi tjetėr pėrveē vlerėsimit dhe mirėkuptimit, pėrveē mesazhit qė ajo pėrmban dhe meritės qė ka nė nderim tė pluralizmit”, - tha Berisha. “Qeveria del nga kėto zgjedhje me njė votė plebishitare nė mbėshtetje tė saj, sepse kemi marrė 54 pėr qind,nė njė kohė kur kundėrshtari sillet te 39-40 pėr qind e votės proporcionale – natyrisht, sepse, kur doli vota e kandidatėve, ata thanė kjo ėshtė e kandidatėve, duke treguar injorancė nė teorinė elektorale, pasi kandidatėt kurrė nuk mund tė marrin atė sasi votash pa njė background tė fuqishėm proporcional, sepse proporcionali ėshtė qartėsisht 2 pėr qind mbi votat e kandidatėve”, - vijoi mė tej ai.

“Reformat do tė vazhdojnė, pavarėsisht pakėnaqėsive”

“Reformat janė qėllimi mė kryesor i qeverisė, ndaj dhe tė gjitha agjencitė e ekzekutivit do tė shqyrtohen nė raport me reformat qė janė jetike sa vetė ajri pėr Shqipėrinė. Janė njė seri agjencish, janė njė seri reformash qė presin me padurim tė njohin ritme tė reja, tė shpejta. Do thellohet lufta kundėr korrupsionit, sepse, nė rast se morėm kėtė votė, e morėm pėr shkak tė kėsaj lufte, pėr shkak tė luftės kundėr kriminalitetit, kjo ėshtė e sigurt, ndaj kėto dy linja do tė thellohen dhe konsolidohen. Nė rast se u krijuan shumė pakėnaqėsi, kjo nuk do tė thotė se do tė tėrhiqemi nė luftėn kundėr informalitetit, sepse kjo betejė ėshtė jetike pėr vendin. Por janė edhe njė sėrė reformash tė tjera, tė cilat duhet tė shpejtohen qė t`iu jepet pėrgjigje grupeve tė mėdha nė qytet, siē janė pronarėt dhe problemet e tyre, tė pėrndjekurit dhe problemet e tyre, legalizimi, i cili ėshtė vendosur nė shina dhe shumė probleme tė tjera. Sikundėr, Partia Demokratike do tė pėrshtasė situatėn postelektorale, me dy qėllime; Sė pari, tė konsolidojė fitoren sė bashku me aleatėt, sepse kjo nuk ėshtė fitore e Partisė Demokratike, por duhet tė themi e koalicionit qeveritar. Kėshtu u konceptua dhe unė kam shumė mirėnjohje pėr aleatėt tanė. Sė dyti, duhet tė rishqyrtojė tė gjithė strukturėn nė qytetet, ku ne nuk fituam, nė mėnyrė qė ajo tė krijojė infrastrukturėn e sigurt tė fitores elektorale nė zgjedhjet e ardhshme", - pėrfundoi fjalėn e tij kryeministri.

Madhi: Ndryshimet, jo pėr shkak tė rezultatit

Kryetari i grupit parlamentar tė Partisė Republikane, Arjan Madhi, u shpreh gjatė njė prononcimi pėr mediat se ndėrtimi i qeverisė nuk mund tė vijė pėr shkak tė rezultatit zgjedhor, lokal, por pėr shkak tė vlerėsimit tė realizimeve tė programit tė qeverisė, qė sipas tij pėrbėn edhe kriterin bazė tė nisjes sė njė dialogu ndėrmjet aktorėve politikė tė mazhorancės. Nė lidhje mė ndryshimet nė qeveri dhe pretendimet e PR-sė pėr post qeveritar, Madhi tha se kjo ēėshtje ėshtė mė shumė njė ēėshtje mediatike, pasi forumet e PR-sė nuk e kanė diskutuar njė ēėshtje tė tillė, por kjo nuk do tė thotė se forumet tona nuk do tė mblidhen pėr ta diskutuar nė njė situatė tė re. Nė kėtė drejtim, ai kėrkoi qė "tė respektohet dhe parimi i heqjes dorė nga monopoli pėr tė ndarė pjesėn qė i takon partive politike nė qeveri, sepse ndryshimet nė qeveri janė njė proces bashkėpunimi, i vlerėsimit tė vlerave dhe kontributeve politike".

“Konsultimet pėr ndryshime nė qeveri do tė jenė njė produkt i pėrbashkėt i vlerėsimit tė disa kritereve, si kriteri politik, kriteri kontributor nė mazhorancė, si dhe kriteri i vlerėsimit tė personave qė ofron", - tha Madhi.

A. Alia

Ndoka: Nė ndryshime tė reflektohet dhe ky rezultat

Kryetari i Partisė Demokristiane, Nard Ndoka, bėri tė ditur dje, se ēdo forcė politike nė pėrbėrje tė koalicionit qeverisės duhet tė pėrfaqėsohet nė bazė tė rezultateve tė zgjedhjeve tė 18 shkurtit dhe tė numrit tė deputetėve nė parlament. Duke mos preferuar tė shprehė shqetėsimin pėr largimin nga partia e tij tė deputetėve Tom Doshi dhe Pashk Ujka, Ndoka theksoi: “Ne i kemi kapacitetet e duhura jo vetėm pėr tė pasur ministri tė rėndėsishme, por edhe pėr tė qeverisur tė vetėm”. Lidhur me pretendimet pėr postet qeveritare brenda kabinetit, demokristiani Ndoka theksoi se nuk bėhet fjalė pėr ēėshtje numrash, por pėr peshė reale nė qeverisje. “Demokristianėt kanė kapacitete tė mjaftueshme pėr nė kabinetin qeveritar”, - ka argumetuar idenė e tij, duke bėrė publik faktin se demokristianėt nuk mund tė krahasohen me partinė e Xhuvelit. Demokristiani Ndoka ka konkluduar se nė zgjedhjet vendore tė 18 shkurtit kanė marrė njė pėrqindje shumė mė tė lartė se nė zgjedhjet e vitit 2003 dhe se nė zgjedhjet parlamentare tė vitit 2005-sė.

A. A

BOTA

I dėrguari special i OKB-sė pėr Kosovėn, Marti Ahtisari, flet pėr radion “Deutsche Welle”

“Rusia nuk e ka formuluar ende qėndrimin e saj pėr Kosovėn”

Njė ditė para rifillimit tė bisedimeve mes shqiptarėve dhe serbėve nė Vjenė, i dėrguari special i OKB-sė pėr Kosovėn, Marti Ahtisari, mendon se ka ende mundėsi pėr tė arritur disa formulime mė tė mira nė planin e tij.

"Kjo do tė vendoset kur tė ketė mbaruar i gjithė ky proces, ne do tė ulemi sė bashku me stafin tim, qė ėshtė duke pėrpunuar tani pėrvojėn e tre ditėve tė kaluara", ka thėnė Ahtisari pėr “Deutsche Welle”-n nė shqip. Sipas tij ėshtė e qartė se, “pėrsa i pėrket statusit ėshtė shumė e vėshtirė tė imagjinosh qė ata do tė ndryshojnė opinionin e tyre, prandaj edhe unė do tė bėj propozimin nė fund tė kėtij procesi.”

Bisedimet nė kuadėr tė statusit tė ardhshėm tė Kosovės rifillojnė sot nė Vjenė dhe do tė vazhdojnė deri tė premten, ku do tė disktuhohet decentralizimi, mbrojtja e trashėgimisė kulturore dhe tė drejtat fetare.

Bisedimet e tri ditėve tė para, pėr ēėshtje teknike, nuk sollėn ndonjė sukses. Ndėrmjetėsuesi i OKB-sė tha se propozimin do t'ia dorėzojė Kėshillit tė Sigurimit qė nė mars: "Ne do tė vazhdojmė dhe pastaj do tė zhvillojmė edhe raundin final nė datėn 10 mars dhe mė vonė, unė do tė finalizoj propozimin pėr ta paraqitur brenda marsit Kėshillit tė Sigurimit."

Qėndrimin e ndryshuar tė Rusisė, gjatė kohėve tė fundit, Ahtisari e komenton me fjalėt: "Rusia deri tani i ka pranuar tė gjitha deklaratat nė Grupin e Kontaktit, se ēfarė bėn jashtė Grupit tė Kontaktit, kjo ėshtė diēka tjetėr, por ėshtė shumė e rėndėsishme qė tė mos spekulojmė shumė, sepse nė fund tė fundit, puna pėrfundimtare fillon kur tė trajtohet nė Kėshillin e Sigurimit. Vetėm atėherė, qeveria do tė formulojė propozimin e saj, kėshtu qė le tė kemi durim".

Nė lidhje me vėrejtjen e ministrit rus tė punėve tė Jashtme, Sergej Lavrov, pėr mosplotėsimin e deritanishėm tė rezolutės 1244, Ahtisari ka kujtuar se, ka qenė vendim i Kėshillit tė Sigurimit qė ēėshtja e statusit tė zgjidhet paralelisht me atė tė standardeve: "Po tė shihet procesi, qė ėshtė drejt anėtarėsimit nė BE, atėherė standardet do tė plotėsohen sidoqoftė".

Ahtisari ndodhet nė Berlin pėr tė marrė pjesė nė njė konferencė tė organizuar nga Bundestagu dhe Presidenca gjermane, ku janė tė pranishėm afro 90 pėrfaqėsues nga 33 parlamente europiane, mes tyre edhe kryetari i Komisionit tė Jashtėm nė Parlamentin Shqiptar, Preē Zogaj. Konferenca qė zgjat deri tė martėn nė mesditė zhvillohet me dyer tė mbyllura. Tė hėnėn, ajo u hap nga ministri gjerman i Punėve tė Jashtme, Frank Valter Steinmeier, ndėrsa tė martėn, nė tė pritet tė referojnė edhe Pėrfaqėsuesi Special i BE-sė pėr Politikė tė Jashtme dhe tė Sigurisė, Havier Solana, si edhe ministri gjerman i Mbrojtjes, Franz Josef Jung. Konferenca me temė Ballkanin Perėndimor dhe tė ardhmen e Kosovės zhvillohet nė kuadėr tė aktiviteteve tė kryesisė gjermane tė BE-sė.

Programi bėrthamor i Iranit diskutohet nė Londėr

Gjashtė vendet e pėrfshira nė pėrpjekje pėr tė bindur Iranin qė tė ndalė programin bėrthamor u takuan nė Londėr, pėr tė diskutuar mėnyra tė reja pėr tė ushtruar presion mbi Teheranin. Uashingtoni, mė herėt tha se, ekonomia e Iranit do tė pėsojė rėnie nė qoftė se Teherani nuk heq dorė nga programi bėrthamor. Sekretarja amerikane e Shtetit, Condoliza Rice tha se, institucionet financiare ndėrkombėtare, tashmė kishin filluar tė tėrhiqen nga vendi, ndėrkohė qė edhe investimet e huaja nė sektorėt e naftės dhe gazit mund tė ndėrpriten sė shpejti. Por zonja Rice tha se, nė qoftė se Teherani heq dorė nga ambicjet bėrthamore, ajo personalisht do tė siguronte rivendosjen e kontakteve tė nivelit mė tė lartė mes Iranit dhe SHBA-ve.

Bombė nė Irak, 10 tė vdekur

Zėvendėspresidenti irakian ka shkuar nė njė apartament nė Bagdad pas tentimvrasjes ndaj tij. Ai ka ikur, pasi njė bombė ka shpėrthyer nė zyrat komunale, ku ai po mbante njė fjalim, ndėrkohė qė shpėrthimi ka lėnė tė paktėn 10 tė vdekur. Adel Abdul-Mahdi ėshtė shtruar nė spital pėr ekzaminim mjekėsor. Policia mė vonė kė bėrė tė ditur se, eksplozivi ka qenė i planifikuar tė shpėrthejė brenda ndėrtesės. Sulmi dėrgon edhe njė mesazh tjetėr qė dyshohet se Sunitėt mund tė demonstrojnė kudo, pavarėsisht sigurisė sė madhe nė qytet.

Qindra pika hekurudhore nė Britani kontrollohen pas pėrplasjes

Rreth 700 pika tė binarėve hekurudhorė janė duke u kontrolluar nga ekspertėt, pas pėrplasjes sė njė treni tė shpejtė nė Anglinė Veriore. Njė grua e moshuar ka vdekur dhe disa pasagjerė tė tjerė janė lėnduar seriozisht nė aksidentin e sė premtes.

Hetuesit kanė thėnė se janė duke u pėrqėndruar nė njė varg pikash tė vendosura nė afėrsi tė vendit ku treni nga Londra pėr nė Glasgow doli nga binarėt. Pikat u mundėsojnė trenave tė ndryshojnė drejtimin nga njėri binar nė tjetrin. Puna nė mirėmbajtjen rutinore ishte kryer nė kėtė linjė vetėm njė javė para pėrplasjes. Qė nga viti 2000 ka pasur edhe dy dalje nga binarėt nė Britani, ku kanė humbur jetėn 11 persona.

Koha e keqe shkaktoi anullimin e takimit Cheney-Karzai

Koha e keqe bėri qė tė anullohet njė takim midis nėnpresidentit Dick Cheney dhe presidentit afgan, Hamid Karzai.

Zėdhėnėsi i presidentit Karzai tha se, dėbora e vazhdueshme e bėri shumė tė rrezikshėm udhėtimin me helikopter prej rreth 50 kilometrash nga baza ushtarake amerikane nė Bagram pėr nė Kabul.

Zoti Cheney mbėrriti sot nė Afganistan nga Pakistani, ku u takua me presidentin Pervez Musharraf.

Gjatė vizitės nė Pakistan, nėnpresidenti amerikan paralajmėroi se kryengritėsit talebanė po rigrupohen nė zona tė largėta tė Pakistanit pėr tė ndėrmarrė njė ofensivė tė re nė Afganistan.

Njė zyrtar pakistanez tha se, zoti Cheney pėrshėndeti kontributin e Pakistanit nė luftėn kundėr terrorizmit, por i bėri thirrje gjeneralit Musharaf tė bėjė mė shumė. Zyrtari tha se, zoti Musharraf ritheksoi vendosmėrinė e Pakistanit dhe siguroi zotin Cheney se vendi i tij po bėn sa mundet, pėr tė siguruar kufijtė dhe pėr tė mposhtur terroristėt. 

Udhėheqėsi i Hamasit nė Moskė 

Udhėheqėsi politik i lėvizjes radikale islamike Hamas, Shaled Mashal, ka kėrkuar nė Rusi qė tė shfuqizohet bojkoti ndaj autoritetit autonom palestinez. Pėr ta argumentuar kėtė, Mashal tėrhoqi vėmendjen nė Moskė pėr qeverinė e ardhshme tė unitetit mes Hamasit dhe lėvizjes mė tė moderuar Fatah. Javėn e shkuar, presidenti palestinez, Mahmud Abaz, me vizitat nė Londėr, Berlin, Brukel dhe Paris u angazhua pėr fundin e sanksioneve. Ekonomia palestineze nė tremujorin e fundit tė vitit 2006 ra me 20% krahasuar me njė vit mė parė. Pagesat e ndihmave ndėrkombėtare pėrbėnin mė parė gjysmėn e buxhetit.

KULTURA

Poezia qė u bė bashkudhėtare e vallėzimit

Albert Janku

Nė mbrėmjen e datės 22 shkurt, nė sallėn e shfaqjeve tė Teatrit Kombėtar tė Operas dhe Baletit, shndriti si njė meteor vepra e poetit tė madh Migjeni. Spektakli iu kushtua poetit modern tė viteve tridhjetė, poetit tė vetmuar qė ngėrthen nė perla tė poezisė shqiptare shqetėsimet dhe hallet e popullit tė vet. Ai, sapo erdhi nė letėrsinė shqiptare e kuptoi qė letėrsia e vjetėr shqipe nuk mund dhe nuk ėshtė nė gjendje tė pėrcjellė mirė kohėn e re. Edhe koreografi i spektaklit ka menduar tė ndėrtojė njė shfaqje ku tė tingėllojė qartė kjo risi qė solli Migjeni nė letėrsinė shqipe qė pasqyrohet nė veprėn e poetit. Agron Aliaj ka pėrdorur forma dhe mjete bashkėkohore pėr tė pėrcjellė idetė migjeniane, ashtu siē janė vetė ato njė rrjedhė qė sa herė ta lexosh merr ndjesi tė reja. Siē dihet dhe kuptohet lehtė, poezia dhe vallėzimi duket sikur afrohen shumė pranė njėra me tjetrėn. Figurat e shumta, simboli, metafora, alegoria qė mbushin vargjet e poezive tė kolosėve botėrorė sot, janė shumė tė dukshme, tė prekshme nė plastikėn, lėvizjen nė formėn dhe pėrmbajtjen e koreografisė. Pėr kėtė janė dėshmi jo vetėm baletet e autorėve tė huaj, por edhe ato tė vendit tonė... Pėr rastin qė po flasim dhe pamė nė skenė ka ndodhur njė tjetėr dukuri interesante qė nuk mund tė quhet vetėm koicidencė. Poezia dhe koreografia ishin prezent nė kėtė shfaqje. Pėr njė moment ato duken sikur janė shkrirė me njera-tjetrėn, por nuk ėshtė ashtu. Ato tė dyja qėndrojnė dy shtylla tė pacėnuara nga njėra-tjetra, qė duke ruajtur specifikat e tyre mundohen tė ndihmojnė nė pasqyrimin e idesė qė merr pėrsipėr tė pėrcjellė spektakli. Fjala, pra poezia, ka zėnė vend si komponent, si njė personazh qė ėshtė bashkėudhėtar me vallėzimin.

* * *

Njė dėshirė e kahershme e Agronit pėr tė bashkuar nė njė shfaqje kėrcimin me fjalėn ėshtė qartėsuar dhe gjeti rastin sot tė prezantohet me njė koreografi qė nė fjalorin artistik do ta quaj spektakėl. Pėr t’ia arritur kėtij qėllimi duhet tė ndėrtosh njė ekuilibėr perfekt midis manjetizmave tė vėrteta reale tė fjalės, muzikės, dhe kėrcimit, nė mėnyrė qė tė kapėsh senset e tė pranishmėve nė sallė, pse jo dhe inteligjencės sė publikut. Kjo mėnyrė ndihmon nė zbutjen e barrierės qė ekziston mes artistėve qė luajnė nė skenė dhe publikut. Kjo ndoshta ndihmon qė njeriu tė mund tė zbulojė madhėsinė dhe madhėshtinė e shpirtit tė tij. Shumė koreografė nė botė kanė ėndėrruar dhe dėshiruar pėr ta afruar sa mė shumė publikun, njeriun e painteresuar pėr artin e baletit me shfaqjet e tyre. Shumė nga kėta koreografė kanė pėrjetuar emocione tė mėdha kur shfaqjet e tyre janė ndjekur nga njė masė e madhe njerėzish nė salla sporti, stadiume. Kjo ka ndodhur me koreografė tė shquar nė Paris, Nju Jork, Londėr e gjetkė. Kjo ka ndodhur edhe nė Shqipėri nė sheshe tė mėdha dhe stadiume. Pėr ta demokratizuar artin e kėrcimit ėshtė provuar qė fjala nė kėngė tė jetė present nė koreografinė tonė. Tė tilla kanė qenė valet festive, tablotė e mėdha dhe spektakle tė ndryshme, qė nė disa raste ka ndihmuar nė pėrcjelljen e emocioneve dhe mesazhit.

* * *

Nė rastin e kėsaj shfaqjeje koreografia dhe fjala janė po aq tė rėndėsishme dhe sjellin vėrtet emocione dhe performancė tė admirueshme. Kjo ėshtė njė ide e thurur me kulturė dhe shije nga ideatori dhe koreografi Agron Aliaj me inisiativėn dhe kembenguljen e drejtorit tė Teatrit Kombėtar tė Operas dhe Baletit, z. Zhani Ciko. Muzika e krijuar shumė kohė mė parė dhe mjeshtėria nė orkestracion e muzikantit tė shquar Gjon Simoni ka ndihmuar pėr tė konceptuar me tendencė moderne njė shfaqje dinjitoze. Poezitė, proza e zgjedhur dhe muzika qė shoqėron gjatė gjithė spektaklit botėn dhe shpirtin e pasur migjenian, plotėsojnė kompozimin mė sė miri tė idesė sė madhe tė shpirtit tė lirė, dashurinė pėr jetėn, protestėn ndaj shtypjes dhe errėsirės, besimin nė tė ardhmen qė poeti e nxjerr nė energjitė e rinisė. Kjo na lejon tė shprehim konsideratėn mė tė madhe pėr autorėt e kėtij spektakli.

* * *

Materja pėr tė krijuar kėtė shfaqje ėshtė e pasur jo vetėm nė ide, por edhe nė gamėn e madhe qė ka prekur Migjeni, tė fenomeneve jetėsore dhe sociale qė ai i ka gjallėruar nė poezinė dhe prozėn e tij. Migjeni kėto i gjeti nė Shkodrėn e tij qė e dashuronte marrėzisht dhe qė ėshtė shprehur “Shkodra, dashnorja e qiellit tė kaltėr…. E liqenit ėndėrrtar, nė tė cilėn nė mėngjeset tė kullueta lan hijen e vet.”

Me ndjesi tė hollė dhe dramatik Agron Aliaj ka ndėrtuar arkitekturėn e kėsaj shfaqjeje. Kjo materie e ka shtyrė atė qė kėtė radhė tė jetė nė krijmtarinė e tij shumė ekspresiv dhe i pasur nė formėn e veēantė qė afron. Pėrmbajtjen e lėndės e ka konstruktuar nė njė platformė regjizoriale mjaft origjinale dhe pėr vetė specifikėn e ka titulluar nė llojin e spektaklit. Ai ka motėrzuar muzikėn, vallėzimin dhe fjalėn me qėllim qė pėrmbajtja dhe mesazhet tė ngacmojnė ndjenjat dhe ndėrgjegjen e ēdokujt qė e shikon shfaqjen. Ky ka qenė perceptimi dhe principi i autorit gjatė gjithė jetės sė tij. Ai ia ka arritur qė ky koncept tė ngut pėr tė ndėrtuar me mjete shprehėse bashkėkohore, jo vetėm veprėn, por edhe jetėn e Migjenit.

Nė qendėr tė veprimit skenik ai ka vendosur personazhet e Poetit. Qė nė fillim ose mė mirė nė prolog ai prezanton, jo vetėm kėtė personazh, por edhe situatėn, momentin historik kur ai jetoi dhe krijoi, gjendjen sociale dhe psikologjike tė shqiptarit nė atė kohė, dėshirėn e Migjenit pėr tė ndryshuar rrjedhėn dhe gjendjen e tėrė shoqėrisė shqiptare.

* * *

Tė gjithė episodet sillen rreth njė boshti qė  i mban dhe i lidh dhe ky ėshtė figura e Poetit me ėndrrėn pėr ndryshim dhe tragjizmin e tij. Personazhit tė Poetit nė momente tė rėndėsishme i ndodhet pranė Muza, ose frymėzimi (personazh) qė e mbulon me jetė, me dashuri, me dhimbje, por edhe burri i veshur me tė zeza (personazh) qė i ngjan ferrės sė keqe, pse jo vdekjes qė e mori shumė tė ri, nė moshėn e Mozartit, Shubertit. Migjeni vuajti dhe u mundua ta gjykoi mendėsinė shqiptare tė asaj kohe, dhe Agroni e ka theksuar kėtė gjė po ashtu si poezia nė mėnyrė simbolike. Disa nga poezitė dhe proza e Migjenit janė nga mė tė pėrshtatshmet pėr t’u materializuar nė koreografi. Ėshtė aftėsia e Agronit qė ka ndėrtuar njė shfaqje, qė nuk tringėllon si njė katalog ose si njė sfilatė me tabllo tė veēanta, por libreti i tij shpėrfaqet nėpėrmjet njė pėrmbajtje dhe fabule tė kompozuar me kulturė. Nė respekt tė njė muzike tė shkruar nė mirėkuptimin, njė kohė tė shkuar nga Gjon Simoni nė konsultim me artistin Miltiadh Papa, por qė kohėzgjatja e materialit muzikor nuk mjaftonte pėr tė ndėrtuar njė spektakėl gjithsesi tė plotė e detyroi Agronin tė kėrkojė ndihmė nga fjala e veprės sė Migjenit. Aty ku muzika hesht ndihet fjala, poezija, proza bashkė me koreografinė, njė gjetje kjo pėr t’u konsideruar e veēantė. Pėrmbajtja e shfaqjes ėshtė vetė forma e saj.  Lloji i formės qė ėshtė perceptuar ėshtė mjaft origjinal dhe demokratik. Ajo vjen ashtu elegante dhe me kulturė qė shijohet dhe thithet nga publiku me lehtėsi. Edhe personazhet e tjerė si ajo e Muzės dhe Vdekjes janė organike, ato pėrjetohen si sinonime tė kundėrta qė ndikojnė shumė nė grafikėn e dramės dhe dinamikėn e saj.

Koreografia, ky art i plastikės dhe kėrcimit ėshtė arti qė ka specifikėn pėr tė shprehur diēka mė shumė kur fjala dhe muzika e kanė thėnė fjalėn e tyre.

* * *

Qėllimi dhe dėshira qė kėtė radhė mjetet shprehėse tė koreografisė dhe gjuha e saj tė jetė ndryshe nga veprat qė ka krijuar mė parė Agroni nė baletet kombėtare, e frymėzuan atė tė shprehet ndryshe dhe tė sjellė risi tė dukshme qė bien nė sy nga fillimi gjer nė fund tė shfaqjes. E nėse nė ndonjė moment ka ndonjė klishe nga e kaluara ajo ėshtė e parėndėsishme dhe nuk ndikon dhe zbeh atė bashkėkohore qė pėrcjell spektakli. Vetė kėrcimi nė shuplakė tė kėmbės dhe jo mbi majėn e gishtave i mundėsuan Agronit tė krijojė njė plastikė tė pasur nė figura, lėvizje, gjeste dhe mbi tė gjitha njė vallėzim qė i shkon pėrshtat platformės sė zgjedhur nga ai. Kompozimi i libretit i ka hapur krahė pėrfytyrimit dhe fantazisė qė nė gjuhėn koreografike dhe nė indin e saj tė jetojė simboli, metafora kaq tė pėlqyera dhe tė domosdoshme nė koreografinė e sotme. Agron Aliaj ėshtė jo vetėm larg njė lloj akademizmi qė ėshtė vėnė re nė baletet e mėparshme por ai kėtė rradhė me qėllim elementin folklorik nuk e ka parė si bulėz e krijimit tė lajtmotivit. Nė gjuhėn koreografike kėtė rradhė burimi i motiveve vjen nga emocionet shpirtėrore, nga zotėrimi i pasojės qė vjen nga pėrmbajtja dhe subkoshienca e figurave qė Migjeni pėrshkruan nė veprėn e tij. Ai ka arritur tė gjejė tė veēantėn nė karakterin e poezive, tė marrė dhe tė shpejgojė thellė thelbin e ngjarjes, dramėn, protestėn njerėzore, besimin pėr tė ardhmen. Nė gjuhėn e gjithė shfaqjes dominon plastika, ky element kaq shprehės, ku teknika pėr teknikė zbehet pėrpara sė parės. Sa bukur shprehet nė kėtė plastikė dhe lėvizjet qė e ndihmojnė atė momenti, gjendja shpirtėrore qoftė kjo nė gėzim ose nė dhimbje. Nė tė gjithė episodet dallohet pėrpjekja pėr tė gjetur karakterin e vallėzimit, pėrcaktimin e individuales tek ēdo personazh ose skenė masive.

* * *

Koreografi e ka konceptuar shfaqjen tė interpretuar nga njė trupė ku tė gjithė janė kėrcimtarė solistė, por edhe kėrcimtarė nė masė. Personazhi i Poetit ėshtė shtrirė nė tėrė shfaqjen dhe ngjarjet zhvillohen rreth dhe brenda tij. Muza, Malėsori, E pėrdala, Luli i vocėrr, Lypėsi, Vdekja, i riu, Tė dashuruarit, Siluetat, tė gjithė kanė veēoritė e tyre por nė thelb ato janė njė e tėrė, flasin njė gjuhė me nuanca, individualitete dhe personalitete tė veēanta. Ato janė personazhe qė janė pikturuar nga koreografi me penelat – delikate qė japin ngjyrime tė dallueshme. Personazhi i Poetit ėshtė ndėrtuar me kujdesin qė tė tingėllojė dhe tė jetė sa mė njerėzor dhe mendimtar, i mbushur me ėndrra. Agroni e ka trajtuar Poetin si njė njeri qė ėshtė shkrirė me veprėn e tij po njėkohėsisht sikur qėndron mbi veprėn dhe gjykon, dhe njėkohėsisht duket si njė qėnie e brishtė romantike. Protestėn pėr tė jetuar jetėn me dinjitet dhe jo nė poshtėrim, Agroni e ka trajtuar tek protagonistėt e episodeve dhe jo tek Poeti. Poeti mediton dhe vuan, ai vėzhgon dhe nė vazhdimėsi episodet janė monologjet e brendshme tė materializuara nė personazhet e tij.

* * *

Njė komponent i rėndėsishėm dhe qė krijon emocion ėshtė zėri njerėzor nė shfaqje. Ngrohtėsia e zėrit njerėzor, sensibiliteti i trajtimit tė vargut dhe prozės vijnė drithshėm nė qetėsinė qė krijohet nė pauzat nga njė numėr muzikor nė njė tjetėr. Sokol Angjeli ka bėrė zgjidhjen dhe gjetjen e duhur, kur nė zėrin e tij nuk i ka mėshuar toneve tė larta (ato duken si tė vendosura nė surdinė) dhe thirrmave qė bėhen tė bezdisshme edhe nė shfaqjet e Teatrit dramatik. Ai duke i dhėnė rėndėsi muzikės kur fortet e saj ia arrijnė tė kėrkojnė kulminacione nė shfaqje, harmonizohet dhe bie nė akord tė pėrbashkėt me koreografinė. Njė trajtim i tillė i materialit letrar ndihmoi shumė nė afrimin dhe perceptimin me lehtėsi tė mesazheve qė pėrcjell kjo shfaqje. Skenografia e Genc Shkodranit si gjithmonė shpreh tendencėn pėr tė qenė komponent qė ndėrton dhe merr pjesė nė platformėn regjizoriale. Ajo nuk ėshtė njė dekor qė tė shoqėrojė shfaqjen, ajo ndihet qė ėshtė edhe pjesė e pėrmbajtjes dhe e formės. Aq sa ėshtė pjesėtare dhe ndikon nė ato qė thamė mė lart po aq ajo ėshtė e kėndshme pėr syrin. Ngjyrat dhe densiteti i kompozimeve tė tabllove nuk e pengojnė leximin kjartė tė koreografisė. Rrethi i skenės sikur tė qe njė sallė ekspozite nuk e shqetėson dhe pengon syrin pėr tė shkrirė njeriun (kėrcimtarin) me sfondin. Veshjet dallohen kjartė pėr elementet dhe linjat dramaturgjike qė mbart libreti. Nė ato veshje kėrcimtarėt ndiheshin komodė tė shfaqnin aftėsitė e tyre tekniko-plastikore. Tė gjitha kėto shoqėroheshin nga njė ndriēim i menduar mirė dhe nė funksion tė rrjedhės sė dramės. Nuk qe e vėshtirė tė dalloje lojėn korrekte dhe shumė profesionale tė Orkestrės sė T.K.o.B tė udhėhequr nga Ermir Krantja. Pėr shumė vite kjo orkestėr ėshtė drejtuar me mjeshtėri nga bageta e kėtij dirigjenti tė shquar. Edhe kėtė rradhė Ermir Krantja qe mendja dhe shpirti qė i drejtoi tė gjithė komponentėt e kėsaj shfaqjeje.

* * *

I gjithė ky spektakėl mjetin primar artistik pėr tė pėrēuar idetė ka koreografinė, kėrcimin. Ėshtė kėrcimi dhe kėrcimtarėt ata qė shtrijnė fijen magjike pėr tė ngacmuar nė ndėrgjegjen dhe shpirtin e shikuesit. Pa ndihmėn e njė instrumenti nė dorė dhe zėrit nė gojėn e tyre, ata vetėm me trupin krijojnė njė botė tė madhe universale nė raport me kohėn dhe hapėsirėn qė na rrethon. Lėvizja, kjo veti e njeriut pėr t’u zhvendosur nga njė vend nė njė tjetėr, nė skenė merr vlera tė tjera dhe ėshtė e ndryshme, herė tė ngjit nė qiell dhe duket sikur ti fluturon dhe shpesh prekin tokėn dhe marrim jetė prej saj. Artistėt e baletit nė kėtė shfaqje ne i adhuruam pėr cilėsinė e kėrcimit dhe pėr interpretimin e lėvizjes. Ata qenė koshientė qė po luanin personazhet e njohura nga publiku ndaj edhe vėmendjen e kishin pėrqendruar nė ndėrtimin e figurės artistike. Gerdi Vaso, Enada Hoxha, Dion Gjinika, Esdalin Gorani, Manjola Hasani, Endri Shkoza, S. Zhugri, R. Miolli, E. Nallbani, E. Gina, L. Agalliu, G. Hushi, A. Gjoni, dhe e gjithė trupa e baletit tingėlluan shumė tė besueshėm dhe mjaft emocionues me vallėzimin e tyre. Gerti i sigurtė nė tekstin koreografik i kishte dhėnė vetes mundėsi tė krijonte njė personazh endėrrimtar dhe romantik qė nuk mund sesi shikuesi t’i hiqte sytė nga ai. Enada si gjithmonė e ngrohtė dhe emocionuese, di tė kapė shumė mirė thelbin e pėrmbajtjes dhe tė transmetojė me njė plastikė tė admirueshme vlera artistike. Dioni kėtė rradhė jo vetėm interpretoi plot dinamikė por qe edhe njė kėrcimtar qė na bindi nė tekstin e tij koreografik. Esadlini dhe Manjola si gjithmonė lėnė mbresa nė publik. Ata tashmė na befasojnė pėr vetitė e tyre kėrcyese dhe interpretative.

* * *

Luli i vocėrr, Lypėsi, Punetori i Riu tė interpretuar nga Sokoli, Endri, Redi, Evis, janė personazhe qė nuk mund tė harrohen dhe do mbeten nė kujtesėn tonė pėr shumė kohė. Erisa, Lediani, Greta, Alisa ofruan freski nė shfaqje, kėrcimi i tyre dhe dhuntitė qė zotėrojnė premtojnė pėr tė qenė protagonistė nė shfaqje. Trupa dhe solistėt ishin ansambėl kur kėrcenin me pėrjashtime kur teksti poetik nuk qe asimiluar mirė nga kėrcimtarėt. Kjo trupė na ka dhėnė tre shfaqje kėtė sezon. Ato janė Sheherazade, Paganini dhe Migjeniana. Pjekuria e kėsaj trupe bėri tė mundur qė autorė tė ndryshėm dhe stile tė ndryshėm tė pėrballohen me shumė profesionalizėm dhe kulturė nga ata. Drejtoria e T.K.O.B e veēanėrisht drejtuesi i saj Zhani Ciko kanė ditur tė orientojnė drejtė dhe me shumė largpamėsi pasurimin e Teatrit me njė repertor jo vetėm operistik por edhe koreografik. Aktivizimi i disa koreografėve do tė jetė njė eksperiencė e madhe pėr trupėn artistike, por edhe njė mundėsi pėr tė qenė jo vetėm njė teatėr akademik, por edhe bashkėkohor. I urojmė kolektivit tė T.K.O.B dhe drejtuesve tė tij mbremje po aq tė bukura sa ajo e 22 Shkurtit.   

* Autori i shkrimit ėshtė balerin dhe koreograf

KOMENTE

Njė tyryryyyyyyyy mediatike

Fitim Zekthi

Dje, nė Tiranė, dha shenjat e para njė nga kėrcėnimet mė tė turpshme qė ėshtė duke i ardhur jetės sė qytetarėve tė kėtij vendi. Ky kėrcėnim ėshtė sendėrtimi i njė vėrtete tjetėr nga ajo realja dhe ka tė bėjė saktėsisht me arrestimin e njė gazetari. Disa nga mediat kryesore tė vendit, tė cilat prej dy-tri ditėsh kanė informuar opinionin se ėshtė arrestuar njė zyrtar partie pėr falsifikimin e njė firme nė njė dokument tė paraqitur pėr kandidimin e dikujt nė zgjedhje. Po kėto media kryesore, nė mėnyrė mjerane i kanė dhėnė kėtij informacioni ngjyresėn e arrestimit tė njė personi falsifikator qė donte tė manipulonte zgjedhjet, duke lexuar disa rreshta, tė zgjedhur nė shkresat e Prokurorisė sė Pėrgjithshme. Ata asnjėherė nuk thanė se ishte arrestuar mė sė pari njė gazetar, por mbajtėn menjėherė njė qėndrim tė neveritshėm. Dje, kur shumė gazetarė ishin para gjykatės pėr tė protestuar pėr kėtė arrestim, ata vrapuan t`i ēojnė kamerat dhe gazetarėt te prokurori qė ka nėnshkruar arrestimin. E gjitha kjo nuk ka asnjė lidhje me gazetarėt dhe operatorėt qė e bėnė kėtė gjė. Ata shkuan, se iu thanė. Problemi ėshtė se, nėse deri mė tani ėshtė folur pėr media dhe drejtues mediash qė pėrdoren dhe qė nuk kanė sovranitet profesional, tashmė u dha shenja e bjerrjes sė sovranitetit shpirtėror. Nuk ėshtė njė opinion e as njė term i shestuar rishtas, por njė e vėrtetė shkencore, e provuar dhe nuk ka asnjė diskutim se drama mė e madhe e njė shoqėrie ėshtė mungesa e sovranitetit shpirtėror. Tė gjitha shkencat sociale qė merren me kėta lėmenj kanė rėnė dakord pėr kėtė qė nė ēastin qė Philipe Sollers, njė nga mendimarėt e jashtėzakonshėm, tė gjallė, e ka pėrkufizuar kėtė fenomen. Si ka mundėsi qė televizione dhe gazeta tė thonė qė nė krye tė shkrimit se prokuroria ka arrestuar pėr falsifikime njė partiak? Si ka mundėsi tė kenė humbur ē’do sens tė sė vėrtetės? Ēėshtja ėshtė elementare. Ēelo Hoxha ėshtė qė prej njė viti e gjysmė redaktor i editorialeve tė gazetės “TemA”. Nė kėtė gazetė ai ka shpenzuar pjesėn mė tė madhe tė kohės sė tij pėrditė, qė nga dreka deri nė mesnatė. Nė atė partinė modeste tė traditės ai ka shpenzuar ē’do muaj nga pak minuta. E pėrmendėm kėtė fakt, pėr tė pėrmendur tani nenin e parė tė Konventės Botėrore tė Gazetarėve, i cili thotė saktėsisht se, gazetar profesionist ėshtė njė njeri qė pėr angazhim tė tijin, parėsor ka punėn nė njė gazetė tė pėrditshme ose periodike, nė njė radio, nė njė televizion ose nė njė website, me qėllim informimin e opinionit etj., etj., me anė tė publikimeve, redaktimeve, botimeve apo bashkėpunimeve. Kjo vlen pėr tė gjithė ata qė veē sovranitetit shpirtėror nuk kanė mundur tė gjejnė edhe pėrkufizimin pėr atė se ē’ėshtė njė gazetar. Me kėtė rast mundet qė edhe ndonjė funksionar i Partisė Socialiste tė marrė informacion pėr kėtė gjė, pasi ai e gjykoi punėn e Ēelo Hoxhės si gazetar, thjesht si detyrė tė shumėfishtė tė njė njeriu. Tashmė le tė shohim atė se, ēka ėshtė e vėrteta e arrestimit. Njė parti modeste sikur u tha, kandidon nė zgjedhje njė njeri me pėlqimin e kėtij tė fundit. Partia kryesore e anės sė kundėrt tė kėsaj partie modeste shkon nė shtėpinė e kėtij njeriu dhe i merr njė shkresė, ku ky thotė se nuk ka firmosur pėr kėtė gjė. Kjo parti bėn kallėzim penal nė prokurori. Prokuroria ditėn e parė tė paszgjedhjeve nėnshkruan urdhėr-arreste pėr tė gjithė zyrtarėt e partisė, pėrfshirė edhe gazetarin e “TemA”-s. Ky urdhėr konfirmohet edhe nga gjykata. Gazetari s’di gjė dhe pas katėr ditėsh arrestohet si i dėnuar nė mungesė pėr falsifikim dokumentacioni zgjedhor, nė ēastin kur ky vjen nė punė me ēantėn me libra nė shpinė dhe ndez kompjuterin. Marrėzia ka ndjekur marrėzinė, ndėrkohė qė neni 9 i Deklaratės sė tė Drejtave Universale tė Njeriut, miratuar qė mė 1958-tėn nga OKB-ja thotė saktėsisht: Askush nuk mund tė arrestohet nė mėnyrė arbitrare, tė burgoset apo tė dėbohet. Tashmė, shihet qartė se ky nen ėshtė thyer hapur. Kjo Deklaratė e tė Drejtave Universale ka fuqi mbi legjislacionin tonė, pasi Shqipėria e ka miratuar atė qė nė kohėn e Enver Hoxhės, pasi edhe ai e kishte bėrė vendin anėtar tė OKB-sė. E rėndėsishme ėshtė qė vendi ynė ėshtė anėtar dhe parlamenti i ka dhėnė fuqi ligjore asaj deklarate. Nėse do tė lexosh nenet e kėsaj deklarate pėr gazetarėt, do tė shohėsh njė mbrojtje disa herė mė tė madhe tė tyre nga dhuna shtetėrore, por edhe ajo pėr qytetarėt ėshtė e mjaftueshme. Nė anėn tjetėr, Prokuroria e Pėrgjithshme ka arrestuar tre persona pėr falsifikimin e njė firme dhe kjo ėshtė njė marrėzi tjetėr. Ajo firmė, nėse ėshtė falsifikuar, nga njeri ėshtė bėrė. Nėse prokuroria mendon se tri duar morėn njė stilolaps dhe bėnė njė firmė sė bashku, ėshtė detyrė e prokurorisė ta mbrojė kėtė lebeti. Nė fakt, nė atė arrestim tė prokurorisė ka shumė e shumė thyerje ligji dhe kodi, por ēėshtja nuk ėshtė fare se ē’bėn ajo. Ēėshtja se, pse shkruhen dhe emetohen lajme nėn sovranitetin e munguar shpirtėror. Edhe pėr kėtė ka njė pėrgjigje nga shencat sociale dhe kjo sėrish pėr fat tė keq nuk ėshtė opinion, por e vėrtetė shterruese, shkencore. Tė shkruash, do tė thotė tė dish tė lexosh dhe tė dish tė lexosh, do tė thotė tė dish tė jetosh. Ky pėrkufizim i Sollers-it zbulon tė vėrtetėn. Ata nuk po jetojnė mė si njerėz tė njė vendi demokratik ose kanė humbur shumėēka fondamentale tė asaj ē’ka pėrfaqėson njė njeri kėsisoj. Problemi kėsisoj mbarset edhe mė dhe tashmė Presidentit tė Republikės si kryetar i tė gjithė qytetarėve i bie barra tė mbrojė qytetarėt nga dhuna. Qė kėtu ka dhunė tė hapur, kjo s’do asgjė pėr t`u parė dhe qė ajo ka arsye krejt politike kjo sėrish nuk do asgjė pėr t`u parė. Sesi do ta bėjė kėtė presidenti, ai e di. Ai mund tė dėshmojė se ėshtė nė kėtė lartėsi, ndryshe ajo shprehja e zgėrlaqur dhe e shėmtuar tyryyyyyyy mund t`i shkojė pėrshtat jetės sė kėtij vendi.

Kush ndot ambientin do tė jetė mė pak konkurrent nė treg 

  Linda Staude

 Firma nga e gjithė bota nisin njė iniciativė tė pėrbashkėt pėr reduktimin e gazrave pėrgjegjėse pėr efektin serė. Tema e mbrojtjes sė klimės ėshtė nė kėtė kohė nė gojėn e tė gjithėve. Nė tė gjithė botėn ėshtė kuptuar se duhet tė ndodhė diēka, nė mėnyrė qė ngrohja kėrcėnuese e atmosferės tė zbutet disi. Edhe ekonomia dėshiron tė marrė pjesė. Nė njė deklaratė tė bėrė publike nė Nju Jork, mė shumė se 100 koncerne, autoritete dhe organizata kėrkojnė njė iniciativė pėr reduktimin e gazrave tė efektit serė. Politika ėshtė shumė e ngadaltė, pra, i takon ekonomisė qė tė ndėrmarrė diēka pėr mbrojtjen e klimės. Njė mendim i pazakontė pėr firmat, por qė po imponohet gjithnjė e mė shumė nė SHBA. Muajin e kaluar dhjetė shefa koncernesh u bashkuan nė njė iniciativė qė synon reduktimin e gazrave tė efektit serė. Ndėr ta edhe Jim Rogers, drejtori ekzekutiv i prodhuesit tė energjisė "Duke Energy": "Po zhvillojmė njė plan kohor pėr tė kufizuar nė njė nivel tė caktuar emisionet e gazrave gjatė 10, 20 dhe 30 vitet e ardhshme. Me kalimin e viteve tendenca do tė jetė ulja e emisioneve. "Pėr tė pėrmbushur kėtė synim do tė caktohen tavane pėr ēlirimin e gazrave tė dėmshėm. Njė firmė qė nuk i pėrmbahet kufijve tė pėrcaktuar, mund tė blejė sasi shtesė emetimi te konkurrenca qė punon me metoda mė tė padėmshme pėr klimėn. Kuptohet, kundrejt parave. "Vlerat kufi nėnkuptojnė ēmime mė tė larta pėr konsumatorėt. Ne duhet tė investojmė nė zhvillimin dhe pėrhapjen e teknologjive tė reja. Parį do tė vijnė edhe nga qeveria dhe nga industria", - thotė Rogers.

Nė mėnyrė tė veēantė koncernet energjitike, tė cilat deri tani nuk njihen si mbrojtėse pararojė tė klimės, marrin nė mėnyrė tė papritur iniciativėn. “BP”, “Exxon” dhe “Shell” investojnė miliarda nė energjitė alternative, kėrkojnė rrugė pėr tė mbajtur pėrgjithmonė nė tokė dioksidin e karbonit duke e bėrė kėshtu tė padėmshėm. Nė tė ardhmen, gazin natyror qė pėrftohet gjatė nxjerrjes sė naftės nuk duan thjesh ta djegin. Iu ka ardhur fundi kohėve, kur kundėrshtarėt e vlerave kufi pėr dioksidin e karbonit si Bill Kovax nga Dhoma e Industrisė dhe Tregtisė ishin nė shumicė: "Njė gjė e tillė do tė ishte e pamundur, pasi pjesė tė mėdha tė industrisė janė kundėr. Tė gjitha faturat e energjisė do tė rriteshin, dhe ēmimet e benzinės. Kėshtu nuk ecet". Pėrkundrazi, koncernet e mėdha nė tė gjithė botėn kohėt e fundit ngrenė zėrin kundėr pasivitetit nė luftėn kundėr gazrave tė efektit serė. Tė mėrkurėn, (21.02), 100 firma miratuan nė Nju Jork njė rezolutė pėr mbrojtjen e klimės. Njė problem emergjent thuhet nė deklaratėn e sė ashtuquajturės "Tryezė e rrumbullakėt, globale mbi ndryshimin e klimės", i cili mund tė zgjidhet vetėm pėrmes bashkėpunimit mbarėbotėror. Nė rezolutė kėrkohen marrėveshje ndėrkombėtare dhe vendosje vlerash kufi pėr kohėn pas skadimit tė protokollit tė Kiotos nė 2012. Pra, pak veprime konkrete, por sėrish mė mirė se asgjė. Interesi i papritur i ekonomisė pėr mbrojtjen e klimės nuk ėshtė krejt pa interes. Nė SHBA p.sh., pjesa mė e madhe e shefave tė kompanive tė mėdha presin nga kongresi i ri, i dominuar nga demokratėt njė ligj mbi mbrojtjen e ambientit. “Atėherė ėshtė mė mirė tė jesh i pėrgatitur”, -thotė Jim Rogers.

"Kjo ėshtė e rėndėsishme pėr planfikimin tonė. Nėse ndėrtojmė njė central elektrik, ai ekziston 50 vjet. Nėse bėhet fjalė pėr njė central me energji nga qymyri, duam tė jemi tė sigurt qė tė pėrdorim teknologjinė e nevojshme pėr tė reduktuar dioksidin e karbonit", -pėrfundon ai.

Nė kėtė rast do tė ndihmonte vendosja e vlerave maksimale kombėtare. Kėtu nuk duhen harruar edhe tė mirat qė do tė sillte pėr industrinė avantazhi nė zhvillimin e teknologjive qė ruajnė mjedisin dhe energjive alternative.

Tradita kundėr modernitetit

Jonida Balla

Rezultati mė i dukshėm dhe i prekshėm i zgjedhjeve vendore tė 18 shkurtit ishte ndarja tashmė e theksuar qytet/fshat, ndėrsa nė Tiranė periferi/qendėr, i cili nxori nė pah edhe njėherė njė “luftė” midis vlerave tradicionale dhe moderne tė shoqėrisė shqiptare. Megjithėse tradicionalja dhe modernia janė koncepte shumė tė pėrdorshme edhe nė marrėdhėniet ndėrkombėtare, kuptimi i tyre bėhet mė i ndėrlikuar brenda njė shteti dhe nuk ėshtė aq i lehtė pėr t’u klasifikuar si nė arenėn ndėrkombėtare. Nė historinė postkomuniste tė shoqėrisė shqiptare, pėrplasja mė e famshme midis traditės dhe modernes ėshtė verifikuar pėr herė tė parė nė zgjedhjet e 31 marsit tė vitit 1991, ku vetėm qytetet e mėdha me nė krye Tiranėn votuan pėr Partinė Demokratike, vota pėr tė cilėn nė atė kohė nėnkuptonte ndryshimin e sistemit, domethėnė vendosjen e demokracisė. Tipari kryesor i fshatarėsisė sė ’91-shit, qė nė atė kohė pėrfaqėsonte traditėn 45-vjeēare tė sistemit komunist, ishte konservatorizmi, frika nga ndryshimi i sistemit, dhe humbja e tokave (toka qė nė tė vėrtetė fshatarėt pėr shkak tė kooperativizimit nuk i dispononin) dhe indoktrinimi i thellė, ideologjik i masave, tė cilėt, ndryshe nga qytetet e mėdha, ishin mė tė izoluar ndaj dijes, televizionit dhe pėr pasojė edhe mė tė bindur ndaj sistemit. Tradita e atėhershme, e trashėguar nga propaganda e njė sistemi diktatorial, kishte karakter negativ, ndonėse nė pėrgjithėsi tradicionalja dhe modernia nuk janė koncepte pėrjashtuese pėr njėri- tjetrin ose koncepte qė mund tė klasifikohen si pozitive apo negative, kur ato janė tė pranishme brenda njė sistemi demokratik.

Kėshtu qė tradita e sotme, e pėrfaqėsuar nga komunat e vogla dhe periferitė e qyteteve nuk mund tė krahasohet kurrsesi me forcat e prapambetura dhe tė indoktrinuara tė fillim viteve ’90-tė. Zgjedhjet vendore mė shumė se zgjedhjet e pėrgjithshme kanė tė bėjnė me interesa mė tė ngushta dhe mė pak ideologjike apo partiake. Shpesh ato lidhen me tipare tradicionale tė tilla si “i pari i fshatit”, qė nė kėto zgjedhje vendore u simbolizua nga kandidatėt e pavarur tė tė dyja palėve, qė ishin tė pranishėm pikėrisht nė bashkitė dhe komunat e vogla dhe jo nė qytetet e mėdha, qė i kanė shkėputur lidhje tė tilla me kohė dhe qė humbja e pushtetit tradicional tė tė cilėve shkaktoi edhe acarimin e situatės. Kėto kandidatė tė pavarur do vazhdonin tė sundonin edhe pėr shumė kohė nė bajrakėt e tyre sikur tė mos ishte pėr koalicionet respektive tė dy partive kryesore, qė nė kėtė rast pėrbėnin njė hap pėrpara drejt modernitetit.

Nė botė, partitė e djathta kanė qenė gjithmonė pėrfaqėsuese tė shtresave konservatore tė popullsisė, ndėrsa tė majtėt janė shquar pėr progresin dhe modernitetin, duke e shoqėruar kėtė edhe me revolucione tė dhunshme. Kėto role ishin tė pėrmbysura nė fillimet e demokracisė nė Shqipėri, ku vetė e djathta erdhi nė pushtet e mbėshtetur nga lėvizjet e punėtorėve qė janė karakteristikė e sė majtės. Akoma sot, nuk kemi njė ndarje tė qartė ideologjike midis tė majtėve dhe tė djathtėve, tė cilėt vuajnė tė njėjtat sindroma tė partive tė tjera tė vendeve tė lindjes qė kanė dalė nga sisteme totalitare, komuniste. E njėjta gjė vlen edhe pėr traditėn dhe modernen. Sot, pas kėtyre zgjedhjeve dhe me kėto rezultate tė shpalluara nuk mund tė thuhet qė Partia Demokratike pėrfaqėson traditėn dhe Partia Socialiste modernitetin, pasi tė dyja kėto elemente janė tė ndėrthurura brenda secilės. Kėshtu, legalizimet pėrbėjnė njė hap po aq modern, sa dalja nudo e kryetarit tė PS-sė. Progresi drejt modernes ka dashur gjithmonė sakrifica tė mėdha dhe i ėshtė dashur tė pėrballet me zgjedhje qė jo gjithmonė kanė respektuar shtresat qė pėrkrahnin apo mbronin traditėn.

EKONOMIA

Reforma pėrmbledh katėr pika dhe do tė realizohet njė Task Forcė e miratuar nga qeveria

Reforma e biznesit, Task Forcė e posaēme

Krahas ndryshimeve nė uljen e normave tė taksave, njė vėmendje tė veēantė, thonė zyrtarė tė Ministrisė sė Financave, po iu kushtohet edhe pėrmirėsimeve administrative dhe pėrmirėsimit tė klimes sė biznesit dhe tėrheqjes sė investimeve tė huaja

Banka Botėrore ka aprovuar njė kredi prej nėntė presje tre milionė dollarėsh pėr Qeverinė Shqiptare, pėr tė mbėshtetur disa nga pjesėt thelbėsore tė reformės fiskale dhe rregullatore nė ekonominė tonė.  Reforma fiskale dhe rregullatore pėrmbledh njė plan veprimi prej disa pikash, i cili do tė zbatohet nga njė grup Task Force, i ngritur pėr kėtė qėllim nga Kėshilli i Ministrave. Ky plan parasheh zhvillimin e njė sistemi manaxhimi rregullator (institucione, procedura), pėrmirėsimin e cilėsisė sė rregullimeve ekzistuese (reduktimi barrierave administrative dhe rregullatore), pėrmirėsimi i cilėsisė sė rregullimeve tė reja (pėr shembull, nėpėrmejt vlerėsimeve tė impaktit rregullator); dhe krijimin e njė kuadri pėr monitorim sistematik dhe vlerėsim tė reformave. Reduktimi i politikės sė taksave do tė fokusohet mė sė shumti nė uljen e taksės sė punės, ku hapi i parė u ndėrmor nė korrik tė vitit 2006, me uljen e kontributit tė sigurimeve shoqėrore me 9 pikė pėrqindje pėr punėdhėnėsin. Tė dhėna tė Ministrisė sė Financave bėjnė tė ditur se, gjithashtu, bazuar nė rekomandimet e Bankės Botėrore po punohet pėr heqjen e kontributit pėr sigurimin shėndetėsor si pėr punėdhėnėsin, ashtu edhe pėr punėmarrėsin. Krahas ndryshimeve nė uljen e normave tė taksave, njė vemendje tė veēantė, thonė zyrtarė tė Ministrisė sė Financave po iu kushtohet edhe pėrmirėsimeve administrative dhe pėrmirėsimit tė klimės sė biznesit dhe tėrheqjes sė investimeve tė huaja. Nė kėtė kontekst ėshtė krijuar Task Forcė pėr Reformat Rregullatore, e kryesuar nga Kryeministri, pėr formulimin dhe monitorimin e reformave rregullatore. Siē dihet, reforma rregullatore, megjithėse gjatė kėtij viti pati mjaft elementė qė u pėrmirėsuan, pėr sa i pėrket procedurave tė marrjes sė njė licence tė caktuar biznesi vazhdon ende dhe tė gjitha pikat e kėtij plani pritet qė tė brenda vitit tė ardhshėm tė jenė realizuar. Me kredinė e Bankės Botėrore prej 9.3 milionė USD do tė mbulohet njė pjesė e mirė e punės pėr arritjen e kėtij qėllimi. Siē dihet, parashikohet qė nė fund tė vitit 2008, nė vendin tonė tė krijohet sistemi “One-stop shop” pėar regjistrimin dhe licencimin e bizneseve tė reja. Me iniciativen “Shqipėria 1 Euro”, e cila ėshtė dizenjuar pėr tė nxitur tėrheqjen e investimeve ( tė huaja dhe lokale), kryesisht nė sektorė tė prioritetit tė lartė si prodhimet pėr eksport, sektori energjitik dhe ai minerar, krijimi i zonave industriale e sidomos investimet nė rajonet mė tė prapambetura, duke ofruar dhėnien nė pėrdorim afatgjatė tė disa aseteve publike apo dhe tė disa shėrbimeve publike me ēmimin 1 Euro, qeveria synon tė realizojė kryerjen e investimeve tė ndjeshme dhe nga ana tjetėr, kritere e procedura shumė tė qarta po pėrcaktohen pėr tė siguruar transparencė e drejtėsi tė lartė nė kėtė proces si dhe pėr tė shmangur shtrembėrimet nė konkurrencėn e lirė tė bizneseve dhe kjo iniciativė parashikohet qė nuk do tė ketė efekte nė tė ardhurat e buxhetit tė shtetit.

Antikontrabanda ndalon 455 steka cigare kontrabandė

Forcat e Antikontrabandės pranė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Doganave, tė mbėshtetura edhe nga policia Tatimore e Durrėsit kanė kryer dje njė aksion kontrolli nė pikat e tregtimit me shumicė tė kėtij qyteti, pėr evidentimin e subjekteve qė tregtojnė cigare pa pullėn fiskale.

Sipas burimeve tė kėsaj Drejtorie, gjatė aksionit tė sotėm u gjetėn nė pikat e tregtimit me shumicė tė qytetit tė Durrėsit, cigare pa pullė tė markave tė ndryshme. Forcat e Antikontrabandės sekuestruan 455 steka me cigare tė markave tė ndryshme.

Kontrolli i sotėm ėshtė nė vazhdėn e aksioneve tė ndėrmara nė disa qytete tė vendit, pėrfshi edhe kryeqytetin, qė ka si qėllim tė luftojė fenomenin e tregtimit tė cigareve pa pullė. Aksioni do tė vazhdojė ditėt e ardhshme edhe nė qytete tė tjera tė vendit, bėnė tė ditur burime tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Doganave.

Qeveria, plan pėr integrimin nė tregun rajonal tė energjisė

Integrimi i sektorit tė energjisė nė tregun rajonal tė energjisė pėrbėn njė nga objektivat kryesore tė Ministrisė sė Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės  pėr kėtė vit. Nė programin e punės pėr kėtė vit tė kėsaj ministrie janė parashikuar edhe objektivat kryesore, qė do tė realizojnė integrimin e rrjetit shqiptar energjetik, nė atė rajonal.

Ndėr objektivat kryesore janė pėrafrimi i kuadrit ligjor primar dhe sekondar nė fushėn e energjisė elektrike me kuadrin e "acquie communitare", tė vendeve tė BE-sė.

Kėshtu do tė miratohet gjatė vitit Modeli i Tregut tė Energjisė Elektrike, qė do tė kryhet nga ERE.  Gjithashtu, do tė rishikohet vendimi “Pėr miratimin e Modelit Tranzitor tė Tregut tė Energjisė Elektrike", do tė rishikohen kodet e transmetimit, tė shpėrndarjes dhe tė matjes sė energjisė elektrike, si dhe rregullat e  tregut. Gjithashtu, tė dhėnat bėjnė tė ditur se, gjatė kėtij viti, Ministria e Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės do tė pėrgatisė dhe do tė miratojė Memorandumin e Mirėkuptimit tė Vendeve Anėtare tė Komunitetit tė Energjisė, detyrim i Traktatit tė Komunitetit tė Energjisė. Sipas burimeve tė kėsaj ministrie, ky memorandum lidhet me impaktin e ēėshtjeve sociale tė reformave, tė cilat qeveria i ka parashikuar nė sektorin energjetik. Ndaj, pėr arritjen e kėtij objektivi, qė ka tė bėjė me njė sėrė masash tė nevojshme ėshtė programuar pėrfshirja e tė gjitha strukturave nė kėtė proces, si ato brenda ministrisė, ashtu edhe institucione qė janė jashtė saj. Kėshtu, parashikohet qė objektivat tė realizohen pėrmes njė bashkėpunimi tė ngushtė me disa dikastere, sikurse janė Ministria e Punės, Ēėshtjeve Sociale dhe Shanseve tė Barabarta dhe disa institucione tė tjera.

EKONOMIA

Raporti i Drejtorisė sė Auditit nxjerr se, dėmi ekonomik pėrgjatė

periudhės 2004-2005 shkon nė 3.6 miliardė lekė

Auditi: Kemi hapur 23 padi gjyqėsore pėr shkeljet e zbuluara

Raporti i bėn publike shkeljet e zbuluara prej Drejtorisė sė Auditit pėrgjatė kontrolleve tė ushtruara nė vitin 2006. Si pasojė e shkeljeve tė vėrejtura janė denoncuar pėr ndjekje penale 68 funksionarė si dhe janė hapur 23 padi gjyqėsore

Abuzimet financiare tė kryera nga zyrtarė tė ndryshėm tė shtetit shqiptar pėrgjatė periudhės 2004-2005 prekin shumėn prej 3.6 miliardė lekėsh. Kjo shumė pėrbėn dėmin ekonomik tė shkaktuar nga shkeljet e zbuluara prej Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Auditit tė Brendshėm pėrgjatė veprimtarisė kontrolluese tė kėsaj drejtorie pėrgjatė vitit tė kaluar. Nė tė vėrtetė, dėmi ekonomik i shkaktuar nga zyrtarėt e shtetit pėrgjatė periudhės 2004-2005 ėshtė shumė herė mė i lartė, pasi auditimi i kryer ėshtė i pjesshėm dhe jo i plotė. Pritet qė kontrolli i disa insitucioneve tė tjera tė vazhdojė edhe pėrgjatė kėtij viti.

Penalizimet

Masat e ndėrmarra nga kontrolli i ushtruar nga Drejtoria e Auditit, si pasojė abuzimeve tė zbuluara kanė qenė tė shumta. Nga tė dhėnat e kėsaj drejtorie janė dėrguar nė prokurori pėr ndjekje penale rreth 68 zyrtarė tė ndryshėm si pėrgjegjės pėr shkeljet financiare tė rėnda, tė vėrejtura pėrgjatė kontrolleve tė ushtruara. Ndėrmjet tyre ka edhe zyrtarė tė lartė tė administratės, tė cilėt kanė kryer abuzime tė mėdha, por drejtoria nuk pėrmendi emrat e tyre, duke u shprehur se kėta emra do tė bėhen publikė mė vonė. Drejtori i Drejtorisė sė Auditit, Pajtim Shehu, u shpreh se detyra e institucionit tė tij ėshtė vetėm t’i dėrgojė nė prokurori shkelėsit e zbuluar, ndėrsa i takon prokurorisė t’i ndjekė ata penalisht. Megjithatė, ende nuk kemi njė prononcim tė organit tė akuzės pėr penalizimet e bėra nga auditi si dhe pėr daljen e tyre pėrpara drejtėsisė. Duket se hallka ku ka mbetur procesi i ndėshkimit tė abuzuesve me financat e shtetit ėshtė pikėrisht organi i akuzės.

Gjithashtu, drejtoria ka hapur edhe 23 padi gjyqėsore, si dhe janė vėnė gjithsej mbi 1200 gjoba tė ndryshme shuma totale e tė cilave shkon nė rreth 55 milionė lekė.

Institucionet

Sipas tė dhėnave, dy ministritė me shkeljet mė tė mėdha financiare kanė qenė Ministria e Transporteve dhe ajo e Financave. Shkeljet financiare tė kėtyre dy ministrive kanė qenė mė tepėr se dy tė tretat e tė gjitha ministrive tė marra sė bashku. Ministria e Transporteve ka qenė institucioni me shkeljet mė tė mėdha tė konstatuara gjatė procesit tė auditimit pėr periudhėn 2004-2005. Dėmi ekonomik i llogaritur nga shkeljet e vėrejtura nė kėtė ministri pėrgjatė kėsaj periudhe shkon nė rreth 1.2 miliardė lekė, shumė kjo qė prek gati njė tė tretėn e tė gjitha shkeljeve tė zbuluara nė tė gjitha ministritė sė bashku pėrgjatė kėsaj periudhe. Mė pas, shkelje mjaft tė mėdha janė vėrejtur edhe nė Ministrinė e Financave, ku dėmi ekonomik arrin nė rreth 1.1 miliard lekė. Po kėshtu, kėto dy ministri vijojnė tė jenė edhe ministritė me penalizimet mė tė mėdha nga Drejtoria e Auditit. Ndaj funksionarėve tė administratės sė Ministrisė sė Financave janė ndėrmarrė gjithsej 547 masa, prej tė cilave 21 denoncime pėr ndjekje penale, 2 padi gjyqėsore si dhe 29 gjoba, shuma totale e tė cilave shkon nė rreth 2.1 milionė lekė. Ndaj zyrtarėve tė Ministrisė sė Transporteve janė ndėrmarrė gjithsej rreth 531 masa, prej tė cilave rreth 8 denoncime pėr ndjekje penale dhe 114 gjoba, tė cilat shkojnė nė rreth 1.6 milion lekė.

Niveli i zbulueshmėrisė

Sipas Drejtorisė sė Auditit, gjatė vitit tė kaluar ka patur njė rritje tė ndjeshme tė punės pėr tė zbuluar abuzimet financiare tė kryera nga zyrtarėt e shtetit shqiptar. Kjo vjen, sipas tyre, pasi kjo drejtori ka marrė angazhim pėr tė zbuluar abuzimet financiare tė kryera, tė cilat kanė njė kosto ekonomike mjaft tė madhe pėr shtetin shqiptar. Sipas tė dhėnave nga drejtoria, abuzimet e zbuluara pėrgjatė vitit tė kaluar gati janė trefishuar nė krahasim me abuzimet e zbuluara pėrgjatė vitit 2005 pėr periudhėn 2003-2004. Kjo vjen mbi tė gjitha, pėr shkak tė mungesės sė vullnetit tė paraardhėsve tė tyre nė kėtė drejtori pėr tė goditur krimin ekonomik. Sipas kėtyre tė dhėnave, nga 1.4 miliard lekė dėm ekonomik qė ėshtė zbuluar nga kontrollet e bėra pėrgjatė vitit 2005 pėr periudhėn 2003-2004, nė vitin 2006-n dėmi ekonomik i zbuluar llogaritet nė rreth 3.6 miliardė lekė, nga kontrollet e ushtruara pėr periudhėn 2004-2005. Nga 320 milionė lekė qė ka qenė evazioni fiskal i zbuluar nė vitin 2005, nga kontrollet e ushtruara nė vitin 2006, evazioni fiskal i zbuluar llogaritet nė shifrat e rreth 1.6 miliard lekėve. Po kėshtu, edhe pėrsa iu pėrket masave ndėshkuese gjatė vitit 2006, Drejtoria e Auditit ka bėrė gjithsej rreth 68 denoncime pėr ndjekje penale, ndėrkohė qė njė vit mė parė, kjo drejtori ka bėrė vetėm 4 denoncime tė tilla. Pėrsa i pėrket padive gjyqėsore, numri i padive tė kryera gjatė vitit qė kaloi nė krahasim me vitin paraardhės qėndron nė raportin 23 me vetėm 1 padi gjyqėsore.

Ergys Mėrtiri

Dėmet financiare tė shkaktuara nė Ministrinė e Financave dhe tė Transporteve

                Shuma       Ndarė sipas llojit tė dėmit ekonomik

Nr    

Emėrtimi i Ministrive    gjithsej

e dėmit      Evazion

fiskal Mungesa

dhe   Shkelje

tė     Nga shuma gjithsej e dėmit ekonomik

                ekon. tė

zbuluar              dėmtime    disiplinės

financiare   Nė proces

evadimi     Nuk ėshtė

pėrcaktuar

pėrgjegjėsia

1.     Ministria e Financave   1.089.883  787.481     40.688       261.714     448   33.523

4.     MPPT & Telekomunikacionit   1.188.710  683.468     44.436       460806      70.300        63

Masat e ndėrmarra nė bazė tė shkeljeve financiare tė konstatuara

Nr    

Emėrtimi i Ministrive    Masa tė

kėrkuara    Masa tė

pranuara    Denoncime

pėr    Padi

gjyqėsore   Gjoba tė vėna gjithsej

                gjithsej      gjithsej      ndjekje

penale      

        Nė numėr   Nė mijė

lekė

1.     Ministria e Financave   547   459   21     2      29     2175

2.     ME Tregtisė  & Energjetikės  269   269   13     19     259   9373

3.     MBU & Mbrojtjes Konsumatorit      66     66     1              37     1577

4.     MPPT & Telekomunikacionit   531   496   8              114   16108

5.     MPĒS & Shanseve tė Barabarta      44     44                     4      110

6.     Ministria e Shėndetėsisė      32     31                     58     3072

7.     Ministria e Drejtėsisė   8      7      1              2      53

8.     Ministria e Mbrojtjes    10     7      3              211   4139

9.     Ministria e Brendshme  357   357   11             416   14014

10.    Ministria e Punėve tė Jashtme       5      5      4      2      15     370

11.    Ministria e Arsimit & Shkencės      31     21     1              12     655

12.    MTK Rinisė & Sporteve 47     39     6              31     1880

13.    M Mjedisit & Adm.tė Ujėrave 55     53                     28     1600

14.    Shėrbimi Informativ Shtetėror       4      4                      1      50

        Shuma gjithsej viti 2006      2.006 1.858 68     23     1.217 55.176

        Shuma gjithsej viti 2005      1.605 1.432 4      1      855   24.710

        Diferenca   +401 +426 +64   +22   +362 +30.466

Shehu: Kemi ulur dėmin financiar, me 369 milionė lekė mė pak se njė vit mė parė

Drejtora e Pėrgjithshme e Auditit tė Brendshėm, u shpreh se, nga dėmi gjithsej i zbuluar, 1.657 milionė lekė janė evazion fiskal, 640 milionė lekė mungesa e dėmtime dhe rreth 1.292 milionė lekė nga shkelje tė disiplinės financiare. Kreu i Auditit tė Brendshėm tha se, vlera e dėmit nė proces evadimi ėshtė ulur nė 5.4 herė gjatė vitit 2006 nė krahasim me vitin 2005, ose pėr rreth 369 milionė lekė mė pak, nė njė kohė kur zbulimi ėshtė 2.5 herė mė shumė. Po kėshtu, edhe shuma e dėmit pėr tė cilin nuk ėshtė e pėrcaktuar pėrgjegjėsia ėshtė ulur nė krahasim me njė vit mė parė. Nga 152 milionė lekė qė ishte nė periudhėn raportuese 2005, ky tregues ka zbritur nė shifrėn 85 milionė lekė. Gjatė vitit 2006 janė kryer gjithsej rreth 2.264 misione auditimi. Sipas kreut tė auditit, Pajtim Shehu, “nga auditimet e kryera gjatė vitit tė kaluar 887 prej tyre janė tė plota, 986 janė tematike, 33 janė mbikėqyrje dhe 240 janė verifikime. Shehu tha se, auditimet e plota u realizuan nė masėn 85.6 pėr qind, auditimet tematike 103.4 pėr qind dhe mbikėqyrjet 71.7 pėr qind. "Mosrealizimet kanė ardhur pėr shkak tė mungesave nė plotėsimin e strukturave nė ministri dhe njėsitė vartėse dhe tė mobilizimit tė punonjėsve pėr realizimin e 240 verifikimeve, tė cilat janė kryer nga strukturat audituese nė Ministrinė e Financave, Ministrinė e Punėve Publike, Transporteve dhe Telekomunikacioneve dhe nė Ministrinė e Brendshme", - theksoi Shehu.

KRONIKA

Ndėrsa, socialistėt akuzuan vetėm 4 zyrtarė nė vitet 2003-2004, pėr 14 milionė dollarė dėme

Sollaku i vė “barrikadė” Auditit, u akuzuan

68 zyrtarė tė PS-sė pėr korrupsion mė 2005-ėn

“Nga kontrolli i ushtruar nė fillim tė vitit 2006 ėshtė konkluduar se, nė 2005-ėn dėmi i zbuluar ishte 36 milionė dollarė. Lidhur me kėtė dėm janė paditur nė prokurori 68 zyrtarė”, - ėshtė shprehur kreu i kėsaj zyre, Pajtim Shehu

Kryeprokurori Sollaku ka vijuar tė lėrė nė harresė shumicėn e dosjeve pėr dėmet e shkaktuara nga zyrtarėt. “Harresa” e organit tė akuzės ėshtė evidentuar nė raportin e fundit tė kreut tė Auditit tė Brendshėm, Pajtim Shehu, i cili ka bėrė tė ditur se, vetėm pėr vitin 2005, zyra e tij kishte dėrguar pėr hetim 68 zyrtarė. “Nga kontrolli i ushtruar nė fillim tė vitit 2006 ėshtė konkluduar se, nė 2005-ėn, dėmi i zbuluar ishte 36 milionė dollarė. Lidhur me kėtė dėm janė paditur nė prokurori 68 zyrtarė”, - ėshtė shprehur kreu i kėsaj zyre, duke raportuar shifrat lidhur me betejėn antikorrupsion.

Ndėrkaq, pėr dy vitet e mėparshme, nė kohėn e qeverisjes sė PS-sė, (2003-2004) kjo zyrė kishte shėnuar njė dėm prej 14 milionė dollarėsh, ndėrsa nė hetim pėrfunduan vetėm 4 ish-zyrtarė.

Paradoksi

Ndėrkohė qė, Kontrolli i Brendshėm ka lajmėruar pėr 68 zyrtarė, vetėm pėr vitin 2005, kreu i akuzės, Sollaku, nė raportin e tij tė disa kohėve mė parė, raportonte se rastet e denoncimit tė zyrtarėve nga qeveria e PD-sė ishin minimale. Vetė PD-ja, disa herė ka akuzuar kreun e akuzės se, nė mėnyrė tė qėllimshme ka lėnė zvarrė akuzat pėr shumė ish-zyrtarė, tė cilėt as janė hetuar dhe as iu ėshtė pushuar ēėshtja. “Kryeprokurori ka pėrgjegjėsinė e mosveprimit, pasi minimalisht, ai duhej tė prononcohej duke vazhduar hetimet ose duke pushuar ēėshtjet”, - janė shprehur jursitėt, tė cilėt e konsiderojnė heshtjen e prokurorisė si njė aleancė me njerėzit e akuzuar pėr korrupsion. 

Raportet

“Mosveprimi” ka qenė njė ndėr akuzat kryesore edhe tė grupit tė deputetėve qė kėrkoi shkarkimin e kryeprokurorit Sollaku. Sipas deputetėve tė PD-sė, nė mėnyrė tė njėanshme, kreu i akuzės ka lėnė “nė sirtar” akuzat pėr shumė zyrtarė socialistė, duke zvarritur kėshtu njė nga sfidat mė tė mėdha tė ndėrmara pas 3 korrikut, atė tė betejės antikorrupsion. “Qytetarėt ndihen tė tradhėtuar, nėse organi i hetimit nuk pohon apo mohon pėrmes argumenteve akuzat, aq mė tepėr kur ata janė bėrė nga tė zgjedhurit, siē ishte firma e 28 deputetėve tė mazhorancės”, - janė shprehur juristėt tė lėvizjes antikorrupsion, tė cilėt e shikojnė shifrėn e Auditimit si mė domethėnėsen pėr kėtė zvarritje.

Tabela

PD

Koha e kontrollit, fillimi i vitit 2006

Dėmi pėr vitin 2005, 36 milionė dollarė

Tė paditur, 68 zyrtarė

PS

Koha e kontrollit, nė vitin 2005

Dėmi i zbuluar pėr 2003-2004-ėn, 14 milionė dollarė

Tė paditur vetėm 4 zyrtarė

Grupi hetimor ėshtė duke verifikuar ankesat e personave pėr pakot

Hetimet pėr skandalin e postės, 5 nėn akuzė

Policia ėshtė duke verifikuar tė gjitha dėrgesat nė postėn shqiptare, tė cilat nuk janė marrė nė dorėzim nga punonjėsit e Postės Shqiptare. Mėsohet se, nga hetimet paraprake, numri i punonjėsve tė implikuar ka shkuar nė 5, ndėrsa nėn hetim janė edhe shumė persona tė tjerė. Sipas burimeve nga grupi hetimor qė ėshtė marrė me skandalin e Postės Shqiptare, mėsohet se, sendet me vlerė tė siguruara nga zhdukja e pakove shiteshin nė tregun e zi me njė vlerė disa herė mė tė vogėl. Ndėrsa, shumė tregtarė, sipas hetuesve, furnizoheshin pikėrisht nga punonjėsit e postės shqiptare tashmė nėn akuzė. Sipas tė njėjtave burime, tė gjithė personat qė kanė regjistruar ankesė pranė Postės Shqiptare pėr pakot e munguara janė duke u verifikuar pėr tė gjetur njė numėr tė saktė tė pakove tė vjedhura nga punonjėsit. Ndėrsa, duket se kjo vjedhje ėshtė shumė e vjetėr, pasi shumė prej punonjėsve qė kanė punuar nė postė edhe para kėtyre 5 tė ndaluarve, kanė kryer dhe kanė ndjekur tė njėjtat procedura. Ndėrsa, zbulimi i skandalit ėshtė bėrė nga njė qytetar, i cili kishte parė shumė herė nė anė tė Bregut tė Lumit ambalazhe tė djegura. Nga burime tė Prokurorisė sė Tiranės mėsohet se, 5 punonjės tė kėsaj poste janė vėnė nėn akuzėn e “falsifikimit tė dokumenteve” dhe “shpėrdorimit tė detyrės”. Mekanizmi i kėtij mashtrimi tė radhės qė iu bėhet banorėve tė kryeqytetit ka lidhje tė drejtpėrdrejtė me pakot qė iu vijnė atyre nga shtete tė ndryshme. Siē njoftuan burimet e rezervuara tė organit tė akuzės, personat e akuzuar, fillimisht kryenin falsifikimin e dokumenteve. Mė pas, ata grabisnin dėrgesėn qė ndodhej brenda nė pako, ndėrsa ambalazhet i digjnin personalisht nė periferi tė Tiranės, me qėllimin e vetėm tė humbjes sė gjurmėve, por ishte pikėrisht kjo taktikė e vjedhjes qė e nxori nė dritė tė vėrtetėn. Njė banor i Tiranės, emri i tė cilit nuk bėhet i ditur pėr arsye hetimi, kishte shkuar nė prokurori pėr tė denoncuar njė rast qė i ishte dukur i dyshimtė. Kėtij personi i kishte ardhur njė dėrgesė nga Britania e Madhe, nė brendėsi tė sė cilės kishte gjetur tre ambalazhe tė padjegura.

Shkurt

Vizė false, pranga nė Rinas, Blugut

Ėshtė ndaluar dje nė aeroportin kombėtar “Nėnė Tereza” tė Rinasit, njė shtetas, i cili po pėrpiqej tė largohej nga kufiri, me anė tė dokumenteve tė falsifikuara. Sipas burimeve zyrtare bėhet e ditur se, gjatė kontrollit tė ushtruar nė njė nga sportelet e aeroportit tė Rinasit, shtetasit Klajdi Blugu iu gjetėn nė pasaportėn e tij njė vizė “Shengen”, greke e falsifikuar. Menjėherė pas ndalimit tė 30-vjeēarit banues nė Gramsh, nga seksioni i policisė, filloi hetimi dhe identifikimi i personave tė tjerė qė mendohet tė jenė autorė nė kėtė aktivitet. Materialet hetimore i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor, Tiranė pėr veprėn penale tė “falsifikimit tė dokumentave dhe vizave”, kurse ndaj shtetasit tė ndaluar u mor vendimi qė qė tė gjykohet nė gjendje tė lirė.

Pranga Pohumit, vidhte nė mėnyrė tė pėrsėritur

U mor mesditėen e djeshme masa e arrestit ndaj shtetasit Agron Pohumi, i cili akuzohet pėr vjedhje mallrash nė mėnyrė tė pėrsėritur. Nga burimet zyrtare tė policisė bėhet e ditur se, ndaj 34-vjeēarit nga Tirana kishte ardhur denoncimi se, nė mėnyrė tė pėrsėritur ka vjedhur mallra nga njė shtetas, i cili me pas e ka denoncuar. Menjėherė pas arrestimit tė tij u sekuestruan edhe mallrat e vjedhura si provė materiale dhe u dėrguan pranė Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor, Tiranė, pėr veprėn penale tė “vjedhjes sė pėrsėritur”.

Plagosin 28-vjeēarin, bien nė pranga

Tentuan tė vrisinin njė 28-vjeēar, por dy kanė rėnė nė pranga dhe njė ėshtė shpallur nė kėrkim. Policia e Tiranės njoftoi dje arrestimin e shtetasve Gentian Shopani, 32 vjeē dhe Amarildo Shopani, 27 vjeē, qė tė dy banues nė kryeqytet, me akuzat "vrasje me paramendim, tė mbetur nė tentativė" dhe "armėmbajtje pa lejė". Sipas Policisė sė Tiranės, arrestimi i tyre u bė, pasi pėr motive tė dobta kanė tentuar tė vrasin me armė zjarri shtetasin Jurgen Brahimi, 28 vjeē, i cili ka mbetur i plagosur dhe aktualisht ndodhet nė Spitalin Ushtarak  jashtė rrezikut pėr jetėn. Ndėrkohė, bashkėpuntor i dy tė arrestuarve ėshtė edhe shtetasi Dritan Lleshi, i cili ėshtė shpallur nė kėrkim, konfirmoi Policia e Tiranės.

Arrestohet Avdyl Lushaj nga Tirana nė banesėn e mbushur me drogė dhe ambalazh

Kapen 350 kg hashash, nė kėrkim kosovari

Banesa ėshtė vėzhguar pėr disa javė nga agjentėt e Antidrogės, derisa ėshtė kryer kontrolli

“Dritarja e hapur” ka zbuluar mėngjesin e sė dielės njė laborator paketimi droge nė rrugėn “Myslym Keta”. 350 kilogramė hashash ka mundur tė gjejė policia e kryeqytetit pas njė ndjekjeje disajavore nė rrugė operative. Avdyl Lushaj, 67 vjeē, ėshtė arrestuar nė kushtet e flagrancės nė njė banesė, e cila ishte ruajtur nga agjentėt e Antidrogės pėr disa ditė. Ky i fundit ėshtė shoqėruar pėr nė ambientet e Drejtorisė sė policisė sė kryeqytetit. Burimet zyrtare tė Policisė sė Shtetit kanė bėrė tė ditur se njė tjetėr shtetas shqiptar nga Kosova ėshtė vėnė nė ndjekje, pasi dyshohet qė ky i fundit tė jetė pronari i drogės. Hysen Kamberi duke se e ka ndjerė rrezikun e arrestimit dhe ėshtė zhdukur nga Tirana qė prej disa ditėsh. Ndėrsa nė banesėn, e cila ishte nė pronėsi tė shtetasit Gani Hasanpepa, policia ka gjetur njė laborator tė vėrtetė tė paketimit tė hashashit. Tė njėjtat burime kanė bėrė tė ditur se ėshtė gjetur njė pompė, e cila ndihmonte trafikantėt pėr tė hequr ajrin nga paketimi plastik.

Operacioni

Sipas burimeve policore, mėsohet se prej disa kohėsh policia ishte vėnė nė ndjekje tė disa kontakteve tė marra pas arrestimit tė dy shpėrndarėsve disa muaj mė parė nė kryeqytet. Streha e paketimit tė drogės ishte mbajtur nėn vėzhgim nga agjentėt. Pasi janė siguruar se nė banesėn e dyshuar ka patur veprimtari kriminale, atėherė policia ka mundur tė ndėrhyjė. Banesa nė pronė tė njė shtetasi, i cili ishte larguar drejt Italisė si emigrant, ėshtė kontrolluar, ndėrsa kjo e fundit pėrdorej si bazė pėr grumbullimin, pėrpunimin e paketimin e bimėve narkotike, e destinuar pėr trafik ndėrkombėtar. Nė kuadėr tė kėtij operacioni u arrestua nė flagrancė Avdyl Lushaj, 67 vjeē, banues nė Tiranė, i cili u kap nė flagrancė. Nė cilėsinė e provės materiale u sekuestruan: 350 kg bimė narkotike, e llojit marijuanė e presuar, njė pompė vakuum me mbishkrimin “Lava”, e cila pėrdorej pėr nxjerrjen e ajrit pas ambalazhimit tė lėndės narkotike, doreza plasmasi, njė sasi qesesh plasmasi, njė aparat celular tip “Samsung”. Nga hetimet paraprake, rezultoi se i pėrfshirė nė kėtė trafik ėshtė dhe shtetasi kosovar, Hysen Kamberi, i cili u shpall nė kėrkim. Nga ana e grupit hetimor po punohet pėr dokumentimin ligjor tė kėsaj veprimtarie kriminale. Janė marrė nė pyetje disa shtetas, tė cilėt kanė patur lidhje me 67-vjeēarin e arrestuar, si edhe me kosovarin e zhdukur. Policia e kryeqytetit i ka kėrkuar pėr verifikim edhe tė gjitha pikave tė kalimit kufitar me Kosovėn dhe Maqedoninė, nėse shtetasi nė kėrkim ka dalė apo jo nga territori i Shqipėrisė.

Rastet e fundit

23 Shkurt

Kapet nga Antidroga me lėndė narkotike njė student nga Korēa. Nė pranga ka rėnė Joni Mosku, 22 vjeē, banues nė Korēė, aktualisht student. Ky shtetas u kap nė flagrancė me njė sasi lėnde narkotike prej 27 gramėsh, e llojit heroinė, e paketuar nė 25 doza dhe e destinuar pėr shitje, e cila u sekuestrua nė cilėsinė e provės materiale.

17 Shkurt

Dy shpėrndarės heroine u prangosėn pas aksionit tė Antidrogės sė Tiranės dhe policisė sė Durrėsit. Atyre iu ėshtė sekuestruar njė sasi lėndėsh narkotike me peshė 2 kilogramė e 967 gramė, ndėrsa operacioni i koduar “Mulliri” u krye nė Durrės dhe Tiranė. U arrestuan Erjon Minguli, 30 vjeē, banues nė Durrės dhe Hajro Ēakėrri, 29 vjeē, banues nė Tiranė.

17 Shkurt

Janė kapur dhe sekuestruar me cilėsinė e provės materiale rreth 97 kg bimė narkotike, kanabis sativa nga policia. Sasia e drogės ka qenė e ndarė nė 100 pako, e presuar. Droga ėshtė kapur nė njė automjet tip “Benz” pa targa, ndėrsa nė pranga kanė rėnė Artur Rrumbullaku, 37 vjeē, lindur nė Patos dhe banues nė Tiranė dhe Albert Binjaku, 40 vjeē, banues nė fshatin Levan tė Fierit.

14 Shkurt

Operacioni “Vazhdimėsia” ka ēuar 6 persona nė pranga me 52 kg kanabis. Disa nga anėtarėt e njė rrjeti qė trafikonte hashash nga Mallakastra pėr nė Malin e Zi. Policia arrestoi Edison Goxhaj, 23 vjeē, Artan Haxhiaj, 22 vjeē, Marsel Cufa, 23 vjeē, Vasil Skėnderaj, 39 vjeē, Fadil Zekaj, 42 vjeē, Taulant Nazeraj, 24 vjeē.

Jepet vendimi pėr Nadir Shahun dhe Dylber Ademin

14 vjet e 8 muaj burg pėr drogėn e kapur nga “Kthesa e fundit 2” 

Dy tė pandehurit pėr trafikantė droge, Nadir Shahu dhe Dylber Ademi, janė dėnuar dje, nga Gjykata e Krimeve tė Rėnda me nga 11 vjet burg. Por tė pandehurit kanė pėrfituar nga gjykimi i shkurtuar, pasi kanė pranuar akuzėn dhe do tė mund tė qėndrojnė nė qeli 7 vjet e katėr muaj. Tė dy tė pandehurit janė arrestuar mė 17 korrik tė vitit qė kaloi, gjatė operacionit policor “Kthesa e fundit”. Policia ka mundur tė kapė nė makinėn e kėtyre dy shtetasve njė sasi prej 3.5 kilogramėsh tė llojit heroinė. Lėnda narkotike ėshtė gjetur brenda njė veture me targa TR 48 78 D, nė afėrsi tė Kombinatit, pranė fabrikės sė birrės nė kryeqytet. Agjentėt specialė kanė arrestuar edhe dy vetė, qė nė momentin e gjetjes se drogės ishin nė makinė. Ata janė Nadir Shahu, 28-vjeēar dhe Dylber Ademi 25-vjeēar, tė dy nga qyteti i Kukėsit. Sipas prokurorisė, operacioni nė fjalė ėshtė kryer nė fshehtėsi tė plotė dhe shėnon fundin e operacionit tė koduar “Kthesa e fundit 2”. Sipas tė njėjtave burime, tė dyshuarit nė fjalė prej disa kohėsh kanė qenė nėn vėzhgimin e agjenteve dhe ndalimi i tyre nuk ka qenė i rastėsishėm.

Ata mendohet se janė pjesė e njė grupi qė merrej me trafikun e lėndėve narkotike dhe se kanė lidhje me ish-punonjėsin e FNSH-sė sė Laēit, Kapllan Shehu, tė arrestuar disa ditė mė parė sė bashku me dy shtetas maqedonas, Afrim Osmani dhe Besmir Zilfiu, tė cilėve iu kapėn 5 kilogramė heroinė. Dy tė pandehurit Shahu dhe Ademi kanė mbyllur ciklin e kėtij grupi dhe materialet nė ngarkim tė tyre tashmė i kanė kaluar prokurorisė. Por gjykimi i kėtyre shtetasve ėshtė bėrė i veēuar. Dy kuksianėt nuk kanė humbur kohė dhe, pasi janė arrestuar, ata kanė pranuar menjėherė akuzėn dhe kanė treguar tė gjithė rrugėn e trafikut tė drogės, ndėrsa tė dy shtetasit janė gjykuar gjithsej nė tri seanca gjyqėsore.

Dėshmitarė pėr grupin e drogės nga Vlora

Hasan Gjinaj, Aranit Halilaj, Laver Tozaj dhe Ilir Gjiēali janė paraqitur dje, nė seancėn e radhės nė ngarkim tė tyre dhe kanė dėgjuar dėshmitarėt e akuzės. Mihal Gjiēali ka deklaruar para togave tė zeza tė Krimeve tė Rėnda se makina, nė tė cilėn ėshtė gjetur droga, ka qenė pikėrisht makina e tij, tė cilėn ia kishte lėnė Ilirit. Dėshmitari ka bėrė tė ditur se nuk kishte patur aspak dijeni se ēfarė kishte bėrė i pandehuri me makinėn e tij. Ndėrsa nė gjykatė janė paraqitur edhe dy dėshmitarė tė tjerė, Viktor Rapo dhe Naim Beqa, tė cilėt kanė dhėnė variantin e tyre tė ngjarjes. Kėta shtetas janė arrestuar nė kuadėr tė operacionit tė koduar “Bobi”, teksa po bėheshin gati tė niseshin me gomone drejt Greqisė, nė qytetin e Vlorės. Arrestimi i tė pandehurve nga Vlora u bė, pasi nė momentin e kapjes atyre iu gjet dhe bllokua si provė materiale edhe sasia prej 350 kg hashash. Policia e qytetit bregdetar kishte marrė sinjalizime pėr sasinė e drogės qė do tė nisej drejt Greqisė. Por sinjalizimet tregonin se nuk ishte hera e parė qė bėhej njė dėrgesė e tillė. Tė pandehurit mendohet se kanė kryer edhe herė tė tjera dėrgimin e hashashit, me qėllim tregtimin nė Greqi. Mėsohet se njė pjesė e tė pandehurve janė emigrantė nė shtetin fqinj. Prokuroria ka paraqitur si provė edhe pėrgjimet telefonike.

SPECIALE

Dekani i Fakultetit tė Shkencave tė Natyrės thotė se, ky fakultet ka specifikat e tij

Studentėt: Nuk respektohet Karta e Bolonjės pėr stazhin

Njė prej funksioneve tė Kartės sė Bolonjės ėshtė diferencimi ndėrmjet lėndėve, nė ato kryesore dhe lėndė plotėsuese dhe pėr kėtė arsye, lėndė tė ndryshme kanė numėr tė ndryshėm kreditesh

Rildo Ngjela

Studentėt e mbetur nė vit tė parė nė Fakultetin e Shkencave tė Natyrės tė Universitetit tė Tiranės, pas kontaktit me gazetėn “TemA”, u shprehėn se do tė protestojnė, qoftė edhe me vonesė pėr tė zgjidhur problemin e tyre. Nga ana tjetėr, dekani i Fakultetit tė Shkencave tė Natyrės, Llukan Puka, tha pėr “TemA”-n se, kėshilli i fakultetit ka vendosur qė tė ndjekė procedurėn e vjetėr pėr moskalimin nga njė vit akademik nė tjetrin. Nė fakultetin nė fjalė, nė ndryshim nga tė gjitha institucionet e tjera tė arsimit tė lartė, studentėt qė nuk kalojnė vitin akademik, nuk pėrcaktohen nė bazė tė krediteve, ashtu sikurse e parashikon Karta e Bolonjės, por nė bazė tė lėndėve qė marrin. “Kjo nuk ėshtė normale, - tha njėri prej studentėve, - Karta e Bolonjės parashikon se njė student duhet tė marrė mė shumė se 30 kredite, pėr tė kaluar vitin. Unė kam marrė 44”. Problem pėr tė ishte fakti se kishte mbetur nė katėr nga tetėmbėdhjetė lėndėt qė kishte gjatė dy semestrave tė shkollės, ēka sipas Kartės sė Bolonjės, nuk do tė pėrbėnte problem, pasi numri i krediteve qė kishte marrė ishte mjaft i lartė. “Unė nuk kam mbetur as nė algjebėr dhe as nė analizė, - vijoi ai. - Kam mbetur nė lėndė qė nuk kanė tė bėjnė me zanatin dhe qė kanė pak kredite, si anglishtja etj.”

Karta e Bolonjės

Njė prej funksioneve tė Kartės sė Bolonjės ėshtė diferencimi ndėrmjet lėndėve, nė ato kryesore dhe lėndė plotėsuese dhe pėr kėtė arsye, lėndė tė ndryshme kanė numėr tė ndryshėm kreditesh. Mirėpo, kjo matje nuk funksionon nė Shkencat e Natyrės, tė paktėn pėr sa i pėrket kriterit qė ka vendosur kėshilli i fakultetit pėr kalimin nga njė vit akademik nė tjetrin. Dekani i Fakultetit, Llukan Puka, tha se shkolla qė ai drejton ka pėrcaktuar si kriter pėr tė kaluar vitin akademik mospatjen e mė shumė se tre lėndėve tė mbartura. “Fakulteti i Shkencave tė Natyrės ka specifikat e veta dhe pėr kėtė, vjet ne vendosėm tė mos e zbatojmė kėtė pikė tė Kartės sė Bolonjės”, - tha Puka. Gjithashtu, ai theksoi se zbatimi i procesit nė fjalė do kohė dhe ēdo gjė bėhet hap pas hapi. “Studentėt duhet tė mėsojnė qė tė mos ketė pse t’iu duhet se me sa lėndė kalojnė vitin. Ne nuk mund tė pranonim kėtė sistem, pėr shkak tė mėsimdhėnies cilėsore, qė duam tė kemi nė fakultet”, - tha ai. Sipas tij, njė student qė nuk ka marrė njė lėndė tė nevojshme nuk mund tė kalojė nė vitin tjetėr akademik dhe kėtė, Puka e sheh si njė tė metė tė sistemit tė Kartės sė Bolonjės nė specifikat e fakultetit qė drejton.

Stazhi

Nga ana e tyre, tė njėjtin argument ngritėn edhe disa prej studentėve, tė cilėt u shprehėn se lėndėt qė i kanė lėnė nė vitin pararendės ishin lėndė plotėsuese, qė nuk ndikonin nė formimin e tyre specifik brenda shkollės. Stazhi ėshtė njė ēėshtje qė ka shqetėsuar jo pak sistemin arsimor nė vendin tonė. Prej disave, i quajtur si njė mbeturinė e sistemit sovjetik arsimor dhe prej tė tjerėve si njė e keqe e nevojshme, mbetja nė vitin pararendės akademik mbetet njė shqetėsim i drejtpėrdrejtė pėr studentėt. Ndonėse me hyrjen e Kartės sė Bolonjės, shumėkush mori frymė lirisht, vonesat e hasura nė zbatimin e kėtij procesi kanė sjellė pakėnaqėsitė e para. Studentėt e Fakultetit tė Shkencave tė Natyrės, tė kanė mbetur nė stazh dhe janė me Kartėn e Bolonjės, janė shprehur se do tė nisin nė mėnyrė institucionale pėrpjekjet e tyre pėr tė zgjidhur problemin e tyre, duke vazhduar mė tej edhe nė protesta, nė rast se kėrkesat qė do tė depozitojnė nuk do tė merren parasysh.

Stazhi, sipas Kartės sė Bolonjės

Kushtet pėr tė mbetur njė student, i cili ėshtė nė shkollat qė zbatojnė Kartėn e Bolonjės janė tė shumta e tė ndryshme nga sa janė sqaruar deri mė sot. Ndryshimi qėndron nė faktin se, asgjė nuk matet me lėndė, por me numėr kreditesh. Ndryshim i vogėl nė teori, por qė mund tė shpėtojė shumė studentė tė pasqaruar. Kur u projektua zbatimi i tė shumėpėrfolurės dhe paksqaruarės ‘Kartė e Bolonjės’ nė universitet shqiptare, shumė prej pedagogėve thanė se nuk do tė kishte mė stazh. Mė entuziastėt, madje e shihnin stazhin si njė dėmtues tė sistemit arsimor, duke thėnė se ėshtė rrėnojė e arsimit teorik komunist. Zyri Bajrami, zėvendėsrektor nė Universitetin e Tiranės, sqaron se diēka e tillė nuk ėshtė e vėrtetė. “Nė tė gjitha vendet qė po zbatojnė Kartėn e Bolonjės, stazhi vazhdon tė ekzistojė”. Por, sipas tij, tashmė mėnyra se si studentėt nuk do tė kalojnė vitin akademik ka ndryshuar katėrcipėrisht. Bajrami thotė se ēdo fakulteti i ėshtė lėnė dorė e lirė pėr tė pėrcaktuar se sa kredite do t’i duhen njė studenti pėr tė kaluar nė vitin pasardhės. Kreditet pėr njė vit akademik janė gjashtėdhjetė dhe numri qė i duhet ēdo studenti pėr tė kaluar ėshtė nga tridhjetė nė dyzet e dy, kjo nė varėsi tė shkollės. Thėnė ndryshe, ėshtė e nevojshme qė njė student tė grumbullojė pak mė shumė se gjysma e krediteve qė ka njė vit akademik pėr tė vazhduar nė tjetrin. Pėr mė shumė, nė shkollat qė japin mundėsinė e lėndėve me zgjedhje, propabiliteti i mbetjes nė stazh ulet, pasi, ndonėse numri i krediteve tė nevojshme pėr tė kaluar vitin ėshtė i njėjtė, numri total i krediteve qė mund tė marrė njė student ėshtė shumė mė i madh.

Bajrami: Kėshillat e fakulteteve pėrcaktojnė stazhin

I kontaktuar nga gazeta “TemA”, zėvendėsrekatori i Universitetit tė Tiranės, Zyri Bajrami, tha se, problemi i ngritur nga studentėt e Fakultetit tė Shkencave tė Natyrės nuk ėshtė nėn juridiksionin e rektoratit. “Ėshtė kompetencė e kėshillave tė fakulteteve tė pėrcaktojnė se cilėn metodė do tė zgjedhin, - tha z. Bajrami. - Karta e Bolonjės pėrcakton sa mė shumė autonomi”. Duke u njohur me situatėn e paraqitur nga studentėt, ai vijoi duke thėnė se, nė tė gjitha vendet e botės ku zbatohet Karta e Bolonjės ekziston problemi i stazhit, duke e diferencuar kriterin pėr tė marrė vitin akademik nga 30 deri nė 42 kredite, por nė asnjė rast mė shumė se kaq. Ndėrkohė qė, nė Fakultetin e Shkencave tė Natyrės ka studentė qė kanė grumbulluar mė shumė se 42 kredite dhe nuk kanė arritur tė vazhdojnė nė vitin e ardhshėm akademik.

Precedenti

Protesta e studentėve tė Universitetit Politeknik

Pak kohė mė parė, studentėt e Universitetit Politeknik tė Tiranės arritėn tė bindnin rektoratin e tyre dhe Ministrinė e Arsimit qė ata qė kishin mbetur nė stazh tė vazhdonin vitin pasardhės. Pas tri ditėsh greve urie, rektorati i universitetit vendosi plotėsimin e kėrkesave tė studentėve. Greva e urisė vazhdoi pėr tri ditė radhazi nga nėntė studentė tė Universitetit Politeknik tė Tiranės. Ata kishin kėrkuar qė studentėt e viteve tė katėrta tė studiojnė jo me Kartėn e Bolonjės, por me sistemin e vjetėr, me tė cilin ata kanė hyrė nė shkollė tė lartė. Kėsaj kėrkese pėrfundimisht iu bashkėngjit edhe rektori i kėtij universiteti, Pėrparim Hoxha, i cili deklaroi se kėrkesat e studentėve do tė merreshin parasysh, ashtu sikurse edhe ndodhi. Njėkohėsisht, kėrkesat e studentėve parashtronin edhe ēėshtje tė tjera pėr t’u marrė parasysh nga autoritetet politike e akademike, pėrfshi kėtu uljen e tarifės sė regjistrimit nė shkollat e larta, e cila kėtė vit akademik ėshtė e diferencuar nė bazė tė kėrkesės sė degės nė tregun e punės. Ndėrkohė qė, pėr brezat qė kanė hyrė nė universitete pėrpara kėtij viti akademik, tarifa nuk ka ndryshuar dhe ka qenė e njėjtė pėr tė gjithė, 12 mijė lekė pėr ēdo vit akademik. Me plotėsimin e kėrkesės pėr stazhin, kėrkesat e tjera nuk dolėn mė nė sipėrfaqe. Protesta nė fjalė ishte e treta qė u zhvillua kėtė vit akademik nė Universitetin Politeknik tė Tiranės. Mesa duket, kjo protestė iu dha shtysė edhe studentėve tė Shkencave tė Natyrės qė tė kėrkojnė tė hiqet stazhi nga shkollat e tyre.

SOCIALE

Tirana International Airport (TIA) testoi me sukses funksionimin e terminalit tė ri

Nė mars nis puna e terminalit tė ri tė aeroportit

Qėllimi i testimeve ishte tė sigurohej gatishmėria pėr operime e terminalit tė ri, para hapjes sė tij, nė 21 mars 2007

Rildo Ngjela

Tirana International Airport (TIA) testoi ditėn e djeshme me sukses funksionimin e terminalit tė saj tė ri. Sipas burimeve tė kėsaj kompanie, me kėtė rast, nė datat 10 dhe 24 shkurt 2007, mė shumė se 300 njerėz u mblodhėn nė aeroport pėr tė marrė pjesė nė testimin e operimeve nė veprėn mė tė re infrastrukturore nė vend. Qėllimi i testimeve ishte tė sigurohej gatishmėria pėr operime e terminalit tė ri, para hapjes sė tij, nė 21 mars 2007. Tė gjitha sistemet e instaluara nė terminal u testuan dhe kėto prova i dhanė mundėsi TIA-s, tė demonstrojė para publikut dhe aksionerėve mbarėvajtjen e tė gjitha operimeve nė ndėrtesėn e re.

Testimet

Testimet u realizuan nga skuadra e aeroportit pėr Gatishmėrinė e Operimeve dhe Transferimin (ORAT), pjesė e divizionit tė operimeve nė TIA dhe u mbėshtetėn nga HOCHTIEF AirPort, aksionieri kryesor i aeroportit. Testimet ndahen nė tre kategori kryesore:  elementare (proceset kryesore); e pėrparuar (koordinim i sistemeve dhe proceseve) dhe emergjenca e evakuimi (rastet me tė kėqija), tė gjitha u testuan nė 15 fluturime vajtje-ardhje. “Testime tė tilla janė shumė thelbėsore pėr funksionimin e terminalit tė ri dhe ne jemi tė kėnaqur me rezultatet. Vetėm njė muaj na ndan nga pėrurimi dhe testimi shkoi shumė mirė dhe pa asnjė problem serioz. Dėshiroj tė falenderoj tė gjithė pjesėmarrėrit qė u sollėn si pasagjerė tė vėrtetė dhe na dhanė komente shumė tė vlefshme. I gjithė sistemi punoi mjaft mirė, gjė qė na jep besimin pėr hapjen e terminalit nė kohė”, - tha Rolf Castro-Vasquez, Drejtori i Pėrgjithshėm i Operimeve nė TIA. Pjesėmarrėsit, pėrfaqėsues tė njė game tė gjerė tė banorėve tė Tiranės, u mblodhėn nga dy qendrat tregtare (ETC dhe QTU), ku u regjistruan pėr testimet, me tė vetmin kusht qė tė kishin njė pasaportė tė vlefshme pėr udhėtim.

Pasagjerėt

Pasagjerėt u pajisėn tė gjithė me valixhe qė i regjistruan nė sistem para nisjes. Pasi kaluan nė pikat e kontrollit tė sigurisė dhe pasaportave, ata vazhduan drejt portave tė daljes. Testimet kanė qenė gjithashtu tė suksesshme edhe nė procedurat e mbėrritjes. Qė nga 23 prilli 2005, tė gjitha pėrgjegjėsitė pėr zhvillimin, operimin dhe manaxhimin e Tirana International Airport i takojnė Tirana International Airport SHPK (TIA), njė kompani shqiptare me pronėsi gjermano-amerikane. Aksionerėt janė HOCHTIEF AirPort, DEG Deutsche Investitions- und Entwicklungsgesellschaft dhe Albanian-American Enterprise Fund. Mbėshtetur nga njohuritė dhe eksperienca e aksionerėve tė saj, nė manaxhim dhe financim, Tirana International Airport synon tė zgjerojė aeroportin dhe tė vendosė standarde tė reja nė shėrbim dhe komoditet. Mė shumė se 50 milionė euro do tė investohen deri nė fund tė vitit 2007.

Shqipėria, pjesė e monitorimit tė ēmimeve tė barnave me 27 vendet e Europės

Drejtoresha e Institutit tė Sigurimeve tė Kujdesit Shėndetėsor (ISKSH), Elvana Hana, u shpreh ditėn e dejshme se, Shqipėria ėshtė pjesėmarrėse nė projektin e shpėrndarjes sė informacionit pėr ēmimet e barnave nė tregun europian tė drejtuar nga Austria, nė tė cilėn asistojnė rreth 27 vende tė Europės. Sipas saj, kjo nismė e ndėrmarrė nė vitin 2006 do tė mundėsojė shkėmbimin e informacioneve me vendet europiane qė Shqipėria tė pėrafrojė ēmimet dhe cilėsinė e medikamenteve me Europėn. “Kjo do tė realizohet pėrmes njė institucioni tė veēantė pėr monitorimin e ēmimeve tė barnave qė drejtohet nga Austria. Vėzhgimi i ēmimeve tė medikamenteve ėshtė njė taktikė mjaft efikase pėr tė shmangur abuzimet, zhdukur monopolet, pėr tė rritur konkurrencėn midis firmave farmaceutike dhe pėrmirėsuar cilėsinė e barnave”, - tha Hana, duke e konsideruar projektin informues pėr tė patur procedura transparente, pėr pėrmirėsimin e tregut tė barnave. Shkėmbimi i tė dhėnave mes 27 vendeve pjesėmarrėse nė kėtė projekt, sipas Hanės, nėnkupton dhėnien e informacionit pėr tė gjitha strukturat e instituteve qė lidhen me shpėrndarjen e barnave, rimbursimin, pranimin e tyre, procedurat e marrjes sė barnave nė listė, marzhet e medikamenteve. “Kėto struktura krahasohen midis vendeve pjesėmarrėse me synim qė tė ekzistojė njė pėrafrim midis tyre. Rezultatet e kėtij krahasimi do tė diskutohen nė qershor nė Vjenė, konkluzionet e sė cilės do t'i bėhen tė ditura edhe Parlamentit Europian”, - tha Hana.

Sėmundjet e gjakut, shkaktare pėr vdekshmėri tė lartė

Drejtoria e Statistikave nė Ministrinė e Shėndetėsisė ka njoftuar ditėn e djeshme se, vdekshmėrinė mė tė lartė nė Shqipėri e shkaktojnė sėmundjet e aparatit tė qarkullimit tė gjakut, pra sėmundjet kardiovaskulare dhe tė enėve tė trurit. Duke iu referuar kėtyre statistikave, kėto lloj vdekjesh shėnojnė 227 raste pėr 100 mijė banorė dhe janė njė ndėr faktorėt kryesorė, qė rrisin vdekshmėrinė e pėrgjithshme. Shkaqe tė tjera mė tė shpeshta tė vdekshmėrisė janė traumat, aksidentet dhe helmimet, tė cilat arrijnė shifrėn 88,2 pėr 100 mijė banorė. Nė kėtė grup ėshtė vėnė re njė tendencė rritjeje gjatė viteve tė fundit, tregojnė statistikat. Ndėrkohė, njė vend tė konsiderueshėm e zėnė edhe vdekshmėritė e pėrgjithshme, si tumoret e ndryshme, me 78 raste pėr 100 mijė banorė, ashtu dhe sėmundjet e aparatit tė frymėmarrjes, me 47 raste pėr 100 mijė banorė, sėmundjet e papėrcaktuara me 46 raste pėr 100 mijė banorė. Treguesi i vdekshmėrisė gjatė viteve tė fundit ėshtė rreth 6 raste pėr 1 mijė banorė. Gjithashtu, nga tė dhėnat e Drejtorisė tė Statistikės nė Ministrinė e Shėndetėsisė, evidentohet se, vdekshmėria mė e lartė sipas gjinisė, iu pėrket meshkujve. Raporti i vdekshmėrisė mes tyre dhe femrave ėshtė rreth 3 me 2.

MPPTT, pėrgėnjeshtron mungesėn e projektit pėr aksin Levan–Vlorė

Ministria e Punėve Publike ka pėrgėnjeshtruar ditėn e djeshme lajmin e rremė tė shfaqur nė disa media, sipas tė cilave autostrada Levan–Vlorė, pjesė e projektit Lushnjė–Fier– lorė, nuk ka projekt. Sipas kėsaj ministrie, projekti i kėsaj autostrade ėshtė tėrėsisht i pėrfunduar dhe po kėshtu janė tenderuar ndėrtimi dhe supervizimi i autostradės. “Supervizimi financohet me fondet e kooperacionit italian me vlerė 1 milion euro. Ndėrtimi ėshtė tenderuar me njė vlerė prej 50 milionė eurosh, financim i pėrbashkėt nga BEI dhe BERZH-i. Tė dy bankat kanė miratuar nė parim kredinė dhe pritet sė shpejti ratifikimi dhe disbursimi i saj”, - thuhet nė deklaratėn pėr shtyp. Po kėshtu, sipas Ministrisė sė Punėve Publike ėshtė  ėshtė marrė miratimi pėr studimin ambiental tė kėtij aksi dhe paralelisht vazhdon procedura e konsultimit publik. Burime ngta kjo ministri shprehen se, paraprakisht, firma austriake “ALPINE” ėshtė pėrzgjedhur nga komisioni i vlerėsimit tė ofertave si firma firuese me ēmim mė tė ulėt, 41 milionė euro. Sipas tė njėjtave burime, firma ka shfaqur gatishmėri pėr tė filluar menjėherė me procesin e ndėrtimit, nė pritje tė konfirmimit pėrfundimtar nga dy bankat investuese. Burimet shprehen se ky konfirmim pritet nė muajin mars dhe nė kėtė kuadėr ėshtė zhvilluar inaugurimi i fillimit tė punimeve, tė cilat do tė intensifikohen me pėrfundimin e formaliteteve tė fundit.

RAJONI

Haradinaj niset pėr nė Hagė

Ish-Kryeministri i Kosovės, Ramush Haradinaj, ėshtė pėrcjellė deri nė aeroportin e Prishtinės nga familjarėt dhe miqtė e tij, tė cilėt i kanė uruar kthim tė shpejtė nė Kosovė. Procesi gjyqėsor ndaj zotit Haradinaj do tė fillojė mė 5 mars

Me njė aeroplan special, ish-Kryeministri i Kosovės, Ramush Haradinaj, ėshtė nisur tė hėnėn nė mėngjes pėr nė qendrėn e paraburgimit nė Tribunalin Ndėrkombėtar tė Hagės pėr krime lufte nė ish-Jugosllavi.

Zoti Haradinaj ėshtė pėrcjellė deri nė aeroportin e Prishtinės nga familjarėt dhe miqtė e tij, tė cilėt i kanė uruar kthim tė shpejtė nė Kosovė. Procesi gjyqėsor ndaj zotit Haradinaj do tė fillojė mė 5 mars. Prokuroria e Tribunalit tė Hagės e akuzon ish-kryeministrin kosovar dhe kryetarin e Aleancės pėr Ardhmėrinė e Kosovės, Ramush Haradinaj, pėr shkelje tė ligjeve e tė zakoneve tė luftės nė vitin 1998, nė kohėn kur ai ishte komandant i ish-Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės nė zonėn e Dukagjinit.

Para nisjes pėr nė qendrėn e paraburgimit nė Hagė, z.Haradinaj ka zhvilluar takime pėrshėndetėse me krerėt e institucioneve vendore dhe ndėrkombėtare, ka vizituar familjen e tij nė fshatin Gllogjan tė Deēanit dhe ka mbajtur njė fjalim para Kėshillit Drejtues tė partisė sė tij, Aleancės pėr Ardhmėrinė e Kosovės.

Pėrmes njė letre drejtuar qytetarėve tė Kosovės, Ramush Haradinaj ka thėnė se shkon me plot vetėbesim nė Trubunalin e Hagės i bindur se do tė dėshmojė pafajėsinė e tij.

Ai ka thėnė se po shkon, duke e ditur se Kosova do tė bėhet shtet i pavarur, sovran dhe anėtar i familjes sė shteteve.

Duke folur para Kėshillit Drejtues tė Aleancės pėr Ardhmėrinė e Kosovės, zoti Haradinaj kėrkoi nga qytetarėt e Kosovės qė tė distancohen nga veprimet e dhunės.

"Ne nuk kemi situatė me shkatėrru nė Kosovė, nuk kemi mundėsi, nuk na lejohet, me ndėrtu ėshtė vėshtirė, por ėshtė drejtė, me shkatėrru ėshtė lehtė por ėshtė e padrejtė", - tha zoti Haradinaj.

Udhėheqėsit e institucioneve tė Kosovės kanė shprehur bindjen e tyre tė thellė nė pafajėsinė e ish-kryeministrit Ramush Haradinaj.

Ata kanė ēmuar rolin dhe kontributn e tij nė procesin e zgjidhjes sė statusit tė Kosovės si dhe nė proceset tjera nė tė cilat po kalon vendi.

Nėnkryetari i Aleancės pėr Ardhmėrinė e Kosovės, Ahmet Isufi i premtoi zotit Haradinaj se do tė punohet nė ndėrtimin e shtetit tė pavarur dhe sovran tė Kosovės.

Aleanca pėr Ardhmėrinė e Kosovės ka nisur njė fushatė pėr mbėshtetjen e ish-Kryeministrit tė Kosovės, Ramush Haradinaj.

Fushata "Me Ramushin" ka pėr qėllim sensibilizimin e opinionit publik dhe vėmendjen pėr procesin me tė cilin do tė ballafaqohet zotit Haradinaj.

Zėdhėnėsja e kėsaj fushate, Shqipe Breznica, tha se, kjo ėshtė vazhdimėsi e fushatės sė mėhershme pėr Ramush Haradinajn.

Me kėrkesė tė palės mbrojtėse, Ramush Haradinaj qe liruar pėrkohėsisht nė qershor tė vitit 2005 deri nė fillimin e procesit gjyqėsor kundėr tij. Ai ka qėndruar tre muaj nė qendrėn e paraburgimit nė Hagė dhe para trupit gjykues ka deklaruar se ėshtė i pafajshėm.

Bashkė me tė akuzohen edhe dy pjesėtarė tė ish-Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, Lah Brahimaj dhe Idriz Balaj.

Bisedimet Prishtinė-Beograd, nė javėn e dytė

Pas disa ditė pushimi, bisedimet mes Prishtinės dhe Beogradit pėr tė ardhmen e Kosovės pritet tė vazhdojnė tė martėn. Tė dyja palėt arrijnė tė hėnėn nė Vjenė pėr tė vazhduar raundin e bisedimeve qė filloi javėn e kaluar. Pak ėshtė arritur nė tri ditėt e kaluara tė diskutimeve dhe palėt kanė treguar shumė pak gatishmėri qė tė arrijnė marrėveshje.

Ato kanė refuzuar propozimet e njėra-tjetrės dhe kanė fajėsuar njėra-tjetrėn pėr jokonstruktivitet. Anėtari i delegacionit tė Kosovės nė bisedimet pėr statusin, Skėnder Hyseni, ka thėnė se qėndrimet diametralisht tė kundėrta janė konfirmuar.

"Qėndrimet diametralisht tė kundėrta vetėm u ritheksuan dhe u rikonfirmuan. Pėr mė tėpėr hetohet njė pozicionim edhe mė ekstrem i palės sė Beogradit."

"Kjo shihet mė sė miri te kapitulli qė ka tė bėjė mė arkivat dhe me regjistrat kadastral, tė cilėt Serbia, esencialisht i ka grabitur nė Kosovė dhe akoma i mban tė grabitur", - tha Hyseni. Ndėrkohė, pala serbe ka theksuar se, megjithė faktin se bisedimet ishin tolerante, pala shqiptare nuk ka treguar gadishmėri pėr tė arritur marrėveshje.

Ajo ka paraqitur njė numėr amandamentesh nė dokumentin ‘Ahtisari’ dhe ka provuar qė ta ndryshojė gjithė dokumentin bazė.

Por Goran Begoviē, anėtar i delegacionit serb tha se, pala shqiptare ishte jokonstruktive dhe joserioze. "Mė interesantja ėshtė se nė tė gjitha amandamentet tona qė ne kemi ofruar, pėrgjigjja e palės tjetėr ka qenė thjesht njė jo."

"Mė ėshtė dashur tė vėrej se kjo jo nuk ka qenė e pėrcjellur me argumente dhe as me sqarime, madje as me informacione tė tjera pėrveē kėsaj pėrgjigjeje jo", - tha Begoviē.

Sidoqoftė, bisedimet pritet tė rinisin nesėr dhe brenda katėr ditėve tė ardhshme, tė dyja palėt do tė diskutojnė ēėshtjet mė tė rėnda, ato tė decentralizmit, tė trashėgimisė kulturore dhe tė sigurisė. Ky raund pėrfundon tė premten dhe nė fund tė javės sė ardhshme pritet tė organizohet njė takimi i nivelit tė lartė, para se dokumenti tė dorėzohet nė KS tė OKB-sė.

Gjykata Ndėrkombėtare e Drejtėsisė:

Serbia nuk mban pėrgjegjėsi pėr gjenocidin nė Bosnjė

Gjykata Ndėrkombėtare e Drejtėsisė shpalli dje vendimin, nė bazė tė tė cilit Serbia nuk mban pėrgjegjėsi tė drejtėpėrdrejtė nė gjenocidin e myslimanėve tė Bosnjės nė Srebrenicė nė vitin 1995. Megjithatė, nė vendimin e Gjykatės thuhet se, udhėheqėsit e kėtij vendi dėshtuan tė pėrdornin ndikimin e tyre tė madh pėr tė parandaluar masakrėn.

Gjykata e Kombeve tė Bashkuara u shpreh me fjalė tepėr kritike pėr Serbinė, por hodhi gjithashtu poshtė kėrkesėn e Bosnjės pėr kompensime financiare. Ky vendim i pėrgjigjet njė padije tė ngritur nga Bosnjė-Hercegovina, e cila e kishte akuzuar Serbinė pėr organizimin e spastrimit etnik masiv kundėr myslimanėve dhe kroatėve tė Bosnjės gjatė luftės nė periudhėn 1992-95. Gjykata e Kombeve tė Bashkuara pėr Krimet e Luftės pėr ish-Jugosllavinė ka dėnuar tashmė njė numėr individėsh pėr krime lufte, pėrfshirė edhe gjenocid, gjatė luftėn nė Bosnjė. Nė korrik tė vitit 1995, forca tė ushtrisė serbe tė Bosnjės vranė rreth 8 mijė burra dhe djem, duke mos pėrfillur njė vendim tė OKB-sė, qė e shpallte Srebrenicėn vend tė sigurtė pėr civilėt myslimanė. Kjo masakėr konsiderohet si krimi mė i rėndė nė Europė qė prej pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore.

Njė shpėrthim nė Kosovė dėmton 7 makina tė OSBE-sė

Shtatė makina tė OSBE-sė u dėmtuan dje nė qytetin e Pejės, si pasojė e shpėrthimit tė njė granate tė hedhur nė njė parking tė sigurtė tė makinave tė OSBE-sė. Edhe njė automjet i institucionit tė avokatit tė popullit dhe tri automjete private tė parkuara jashtė OSBE-sė, janė dėmtuar nga shpėrthimi qė ndodhi rreth orės 3: 30 tė mėngjesit. Mjeti i dytė shpėrthyes nuk ėshtė aktivizuar dhe ėshtė gjetur nė rrugė. Zėdhėnėsi i policisė lokale nė Pejė, Avni Gjevukaj, tha se ėshtė herėt tė thuhet se cila ka qenė shenjestra e sulmit dhe se ende nuk ka tė dhėna pėr autorėt e sulmit apo motivet e tij. Policia konfirmon se nuk ka tė arrestuar nė lidhje me incidentin. Hetimet nė vendin e ngjarjes po zhvillohen nga njėsiti rajonal i policisė nė bashkėpunim me KFOR-in. Zoti Gjevukaj pohoi se ēėshtja nėse OSBE-ja ka qenė shenjestra e sulmit, do tė jetė pika kryesore e hetimeve, sepse incidenti ka ndodhur brenda parkingut tė OSBE-sė, por ai theksoi se nuk pėrjashtohen pistat e tjera. Por zėdhėnėsi i OSBE-sė, Sven Lindholm, tha se, nuk ka tė dhėna qė OSBE-ja tė ketė qenė shenjestra. Sulmi ishte i fundit nė njė valė incidentesh tė dhunshme nė Kosovė, qė kur i dėrguari i posaēėm i OKB-sė, Marti Ahtisari paraqiti planin e tij pėr statusin ku parashikohet vetėqeverisja dhe anėtarėsimi nė organizatat ndėrkombėtare, por nuk pėrmend drejtpėrdrejt pavarėsinė.

RRETHE

Bien nga ballkoni dhe avllia, gjejnė vdekjen 

DURRĖS - Njė shetase 57-vjeēare ka gjetur vdekjen, pasi ėshtė rrėzuar nga ballkoni i shtėpisė sė saj, ndėrsa njė 71-vjeēar ka humbur jetėn, thuajse nė tė njėjtat rrethana, duke u rrėzuar nga muri i avllisė sė tij, mbi arenėn e amfiteatrit antik. Tė dyja ngjarjet tragjike i pėrkasin ditės sė diel. Sipas policisė, 57-vjeēarja L. T, lindur nė Kavajė dhe banuese nė fshatin Rrashbull, ėshtė pėrcjellė mbrėmjen e kaluar nga tė afėrmit e saj nė spitalin rajonal tė Durrėsit, ku mjekėt konstatuan se ajo kishte vdekur mė parė nga plagėt e marra nė kokė. Nga hetimet paraprake tė policisė, mėsohet se ajo ishte rrėzuar aksidentalisht nga ballkoni i banesės sė saj tė gjendur nė fshatin Rrashbull, 6 km larg Durrėsit. Ndėrkohė, 71-vjeēari  ka gjetur vdekjen, pasi ėshtė rrėzuar nga muri i avllisė sė banesės sė tij, qė ndodhet nė lagjen nr.1 tė qytetit bregdetar. Policia tha se, 71-vjeēari S. K, lindur nė Korēė dhe banues nė Durrės, ėshtė rrezuar aksidentalisht dhe ka gjetur vdekjen e menjėhershme, teksa pėrpiqej tė hiqte disa barishte nga muri i avllisė sė shtėpisė sė tij. Lartėsia nga ku ai ėshtė rrėzuar ka qenė 35-40 metra, pasi avllia e banesės ndodhet mbi amfiteatrin antik tė qytetit. Materialet proceduriale tė policisė gjyqėsore i kanė kaluar pėr hetime tė mėtejshme Prokurorisė sė Rrethit tė Durrėsit.

(FOTO ėshtė tek dita one me maqedonasit )

Shpallet nė kėrkim bashkėpunėtori i tyre shqiptar

Arrestohen kontrabandistėt malazezė

Dy shtetasit malazezė, Bahrudin Mustafa Lekiē dhe Milenko Nikolle Kontiē, banues nė Podgoricė janė arrestuar nė flagrancė, ndėrsa ėshtė nė kėrkim shqiptari Nazmi Dashi...

SHKODĖR-Pranga malazezėve, tė cilėt po fusnin cigare kontrabandė nga Mali i Zi pėr nė Shqipėri, nėpėrmjet liqenit tė Shkodrės. Burime tė policisė bėjnė tė ditur se, kanė arrestuar nė flagrancė shtetasit Bahrudin Mustafa Lekiē, i datėlindjes 1975, lindur nė Podgoricė, banues nė Vranjė, Podgoricė, Mali Zi, me kombėsi shqiptare e shtetėsi malazeze, i dėnuar mė parė nė Mal tė Zi, pėr konsumimin e veprės penale “Armėmbajtje pa leje” si dhe Milenko Nikolle Kontiē, i datėlindjes 1968, lindur nė Vrakė, Malėsi e Madhe, banues nė Zabjelo, Podgoricė, Mali Zi, me shtetėsi e kombėsi shqiptare. Arrestimi i tyre u bė pasi kanė konsumuar veprat penale “Kalim i paligjshėm i kufirit shtetėror” dhe “Kontrabandė me mallra qė paguhet akcizė”, parashikuar nga nenet 297 dhe 172 tė Kodit Penal. Shtetasit e mėsipėrm janė kapur nga shėrbimet policore tė liqenit, nė orėn 21.30’, brenda ujėrave territoriale shqiptare tė liqenit, nė drejtim tė fshatit Jubicė, duke lundruar me njė mjet lundrues prej metali me pėrmasa 9 x 1.75 m me njė motor 120 HP dhe duke tentuar pėr t’u kthyer nė ujėrat territoriale malazeze. Pas ndalimit tė tyre, kėta dy shtetas kanė deklaruar gjatė marrjes nė pyetje se, me mjetin lundrues tė tyre, qė u bllokua nga policia nė cilėsinė e provės materiale, kishin sjellė kontrabandė 75 koli cigare tė markės “Karelia Slims” dhe kėto ia kishin sjellė, pikėrisht shtetasit Nazmi Dashi, i datėlindjes 1966, lindur e banues nė Koplik, Malėsi e Madhe. Pas kėsaj, policia ėshtė vėnė nė kėrkim tė kėtij shtetasi, ndaj tė cilit rėndon vepra penale “Kontrabandė me mallra qė paguhet akcizė” parashikuar nga neni 172 i Kodit Penal. Pas marrjes sė informacionit qė malazezėt kishin shkarkuar cigaret, policia ka filluar tė krehė gjithė zonen nė breg tė liqenit tė Shkodrės, pėr tė bėrė tė mundur gjetjen dhe sekuestrimin e cigareve kontrabandė. Sikurse mėsohet, shtetasit malazezė kanė ngarkuar cigaret nė bregun e liqenit tė tyre dhe me anė tė mjetit lundrues kanė hyrė nė pjesėn shqiptare tė liqenit tė Shkodrės. Aty ata i ka pritur shtetasi Nazmi Dashi, i cili, pasi ka ngarkuar sasinė e cigareve ėshtė larguar nė drejtim tė paditur. Por nė kėtė kohė, shėrbimet policore me anė tė radarit tė motoskafit tė patrullimit, tė sapoardhur dhuratė, kanė pikasur mjetin lundrues tė ardhur nga shteti fqinj dhe pasi kanė fiksuar pozicionimin e tij i janė vėnė nė ndjekje. Gjatė kohės qė malazezėt kanė ndezur sėrish motorin, pėr t’u kthyer tė qetė nė drejtim tė shtetit tė tyre, atyre u ka dalė pėrballė motoskafi i policisė, tė cilit nuk kanė mundur qė t’i shmangen.

ARBEN LAGRETA

Tentoi tė rrėmbente 17-vjeēaren, arrestohet

FIER- Dje, forcat e policisė lokale kanė arritur tė prangosin shtetasin 58-vjeēar, P. Mita, tė cilin e ka akuzuar se, nė bashkėpunim me njė person tjetėr ka tentuar tė rrėmbejė njė adoleshente pėr qėllime trafikimi. Burime zyrtare tė policisė konfirmuan kėtė fakt dhe sqaruan se, 58-vjeēari Mita ėshtė banues nė fshatin Ndėrnenas,tė komunės Libofshė. Ai u arrestua rreth orės 13.00 tė ditės sė djeshme. Ngjarja pėr tė cilėn Mita akuzohet ka ndodhur mbrėmjen e tė dielės, kur 58-vjeēari, sė bashku me njė person tjetėr, ende tė paidentifikuar, kanė shkuar nė banesėn e 17-vjeēares D. Z, nė fshatin Hasturkas, ku dhe tentuan ta rrėmbejnė me forcė pėr qėllime trafikimi. Gjatė kėsaj tentative, dy autorėt janė pėrballur me rezistencėn e vajzės dhe tė tė atit tė saj. Tė dy kėta tė fundit kanė marrė plagė tė lehta. Policia po punon pėr identifikimin dhe kapjen e bashkėpunėtorit tjetėr tė 58-vjeēarit Mita.

Kishin falsifikuar dokumentet zyrtare

Kapen kosovarėt dhe maqedonasi

DURRĖS- Tre persona, dy prej tė cilėve nga Kosova, tjetri nga Maqedonia janė ndaluar nga policia, ndėrsa po tentonin tė udhėtonin drejt Italisė me dokumente tė falsifikuara. Agim Dika, 28 vjeē, lindur dhe banues nė Strugė (Maqedoni), Mentor Maloku, 21 vjeē, lindur nė Prishtinė dhe banues nė komunėn e Vushtrrisė dhe Arjan Baliu, 30 vjeē, lindur dhe banues nė Mitrovicė (Kosovė) u ndaluan gjatė kontrollit tė dokumenteve nė pikėn e kalimit kufitar nė portin e Durrėsit, thanė burime zyrtare tė policisė sė Durrėsit. Mėsohet se 28-vjeēari Dika nga Struga posedonte njė pasaportė maqedonase, nė njė nga faqet e sė cilės ndodhej njė vizė ‘Shengen’ e falsifikuar, ndėrsa dy kosovarėt u paraqitėn me nga njė pasaportė jugosllave me fotot personale, por me identitete tė shtetasve tė tjerė. Ndaj tė tre shtetasve ėshtė marrė masa e arrestit pėr veprėn e falsifikimit tė letėrnjoftimeve, pasaportave apo vizave, ndėrsa materialet proceduriale pėrkatėse i kaluan pėr hetime tė mėtejshme Prokurorisė sė rrethit tė Durrėsit.

Ndalohet adoleshenti, “mjeshtėr” i vjedhjeve

GJIROKASTĖR - Forcat e policisė kanė ndaluar njė 16-vjeēar, i cili akuzohet pėr njė sėrė vjedhjesh tė bėra nėpėr banesat e qytetarėve. Dh. B, lindur dhe banues nė qytetin e Gjirokastrės, kishte vjedhur disa banesa, duke pėrvetėsuar nė mėnyrė tė jashtėligjshme 1 fshesė me korent, 2 goma makine, njė trapano elektrike, njė valixhe me ēelsa makine, si dhe disa materiale tė tjera me vlerė. 16-vjeēari i ka kryer kėto vjedhje nė bashkėpunim me 14 vjeēarin P. K, i cili ndiqet penalisht nė gjendje tė lirė, pėr shkak tė moshės sė mitur. Materialet i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor Gjirokastėr, pėr veprime tė mėtejshme ligjore

Aksidentoi 41-vjeēarin, procedohet

ELBASAN- Ka aksidentuar njė 41-vjeēar dhe procedohet nė gjendje tė lirė drejtuesi i mjetit. Burime tė komisariatit tė policisė thanė se ka filluar ēėshtja penale, nė gjendje tė lirė, nė ngarkim tė shtetasit Anxhelo Tahiri 23 vjeē, lindur e banues nė Elbasan, i cili, duke drejtuar mjetin e tij tip “Benz-Mercedez”, me targė EL 8373 B, pikėrisht nė vendin e quajtur lagjja “28 nėntori”, pranė doganės sė rrethit tė Elbasanit ka aksidentuar shtetasin me iniciale XH. K, 41 vjeē, banues nė qytetin e Elbasanit. Aktualisht, 41-vjeēari ndodhet i shtruar nė spitalin rajonal tė qytetit jashtė rrezikut pėr jetėn. Drejtuesi i mjetit, mbas ngjarjes ėshtė larguar dhe aktualisht ėshtė nė ndjekje tė policisė dhe materialet nė ngarkim tė tij i kanė kaluar Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor Elbasan.

SUELA AZEMI

SPORTI

Tregimet “e vjetra”

1955: Tradicionalja e dikurshme Partizani - Dinamo…

* Njė histori e jashtėzakonshme qė nuk gjen mė pėrsėritje

* Nga Libri V “Historia e Kampionateve tė Shqipėrisė” qė pritet tė publikohet

…Ngjarjet qė pasojnė nė kėtė histori tė pestė tonėn janė sa dramatike pėr futbollin kombėtar, po aq dhe tė njė politike, sa paralajmėruese, po aq dhe "tė  padishirueshme", sa tė shoqėrisė qytetare, po aq dhe tė ngatėrrueshme nė krejt strategjinė partiake tė sportit tė shoqėrisė komuniste shqiptare tė fundit tė viteve pesėdhjetė.

Dita fatale e 8 Nėntorit 1956, e dramės kavajase, me ndeshjen midis Punės sė Kavajės dhe Punės sė Shkodrės 1-1, sjell rėnien e skuadrės sė Shkodrės pėr herė tė parė nė histori nė kategorinė  e dytė. Por nga ana tjetėr, 29 qershori 1958 bėn pėr herė tė parė Nėnkampione tė Shqipėrisė, Besėn e Kavajės, tash pėr ēudi me emrin e saj tė origjinės. Dhe po kėshtu, kur mbėrrijmė te 6 dhjetori 1959, nėnkampionia e tjetėr ėshtė ai qė tash rithirret 17 Nėntori i Tiranės, i cili mbas peripecive tė plot 13 vjetėve, papritmas shfaqet thuajse nė forcėn e Sportklub Tiranės sė dikurshme me tė gjithė autoritetin e saj tradicional.

Sundimi nis e lėkundet. Shteti duket se nuk mund ta ketė situatėn plotėsisht ndėr duar. Ėshtė ende shpejt pėr t'iu nėnshtruar kahjeve tė reja qė po shfaqeshin nė "krahinat" e futbollit, ndonėse do tė pėrpiqej tė rezistonte ende, madje si gjithnjė me forcėn e hershme tė tij. Ai ende mendonte se pa Partizan-Dinamon, Shqipėria nuk mund tė kishte futbollin "e saj". Rėnien e Punės sė Shkodrės, mbase nuk e deshte asisoji. Por nga ana tjetėr, po aq nuk e deshte as "revoltėn" e Kavajės dhe tė Tiranės. Ai nuk qe i zoti tė ndalte as njėrėn dhe as tjetrėn dhe do tė bindet se diēka duhej ndryshuar...

*

ĖSHTĖ 3 PRILL 1955. Njė ditė e vėrtetė "historike" e futbollit shqiptar dhe ndodh pėr herė tė parė qė mbrenda njė dite nė stadiumin kombėtar "Qemal Stafa" tė zhvillohen radhazi tri ndeshje tė plota, pra nga 90 minuta secila, tė Kampionatit Kombėtar tė Shqipėrisė: Puna e Tiranės - Dinamo e Shkodrės 4-1 (Selimi, Pėllumbi 47', Reēi 63', Petrela 79' / Laēja 15'), Spartaku - Puna e Elbasanit 3-0 (Guzja 3', 57', 63') dhe Partizani - Dinamo 1-1.

Partizani - Dinamo 1-1, ku thuhet se janė 25.000 shikues dhe duhet besuar, kur kujton se stadiumi nuk ka vende tė ndara si sot. Ndeshja nis me gjuajtjen e fortė tė Simos Dedės tė pritur prej Qemal Voglit, vazhdon me gjuajtjen e Roza Haxhiu prej 25 metrave larg drejtpėrsėdrejti nė shtyllė. Nė ēast kundėrpėrgjigjet Dinamo me Skėnder Begejėn dhe ėshtė ai i cili fiton njė dėnim, por nuk mjaftohet me kaq: e ekzekuton ai goditjen e dėnimit plot teknikė, mbi krenat e lojtarėve tė Partizanit, njė top qė ndiqet prej Jarecit, i cili po me krye e dėrgon nė rrjetėn e Maliqatit: 1-0 mbrenda vetėm dy minutave tė para mbas kėtyre tri episodeve ndezėse. Dhe qė vazhdojnė: Deda, Boriēi, Maliqati, Lubonja, prap Deda, Vogli, Fagu, Jareci - emra qė nėnkuptojnė tėrthore (krosime) dhe gjuajtje e pritje portjerėsh.

Kur nis pjesa e dytė dhe mbėrrijmė te minuta e 65-tė, vėrejmė se kjo i pėrket Gani Merjes: mbasi shmang Voglin, para portės sė boshatisur ai godet shtyllėn. Duhen kėshtu edhe plot 10 minuta qė tė mbėrrijė goli i Partizanit.

Źshtė e 75-ta dhe kėtu regjistrohet episodi pa precedent nė historinė e kampionateve shqiptare, ndoshta dhe nė historinė e futbollit botėror. Interesant ėshtė se episodi pėr fat ėshtė i filmuar nga njė kronikė e kinostudios "Shqipėria e Re", i treguar si padashur edhe vitet e fundit nė njė kalim tė rrufeshėm televiziv, pa u ditur dhe pa u komentuar prej brezit tė ri tė gazetarėve se ēka ishte ky episod. Ēfarė ndodh pra?

Partizani ėshtė nė sulm, gjuan me krye fort Merja, Vogli e ēon topin nė kėnd, Kraja realizon kėndin dhe Vogli pret dhe kėtė ēast, ai bėn gabimin fatal. Nė vend qė ta gjuajė topin drejtpėrsėdrejti prej duarve tė veta, e ul atė nė tokė, pa dhėnė gjyqtari asnjė vendim pėr ndonjė dėnim nė tė mirė tė Voglit. Dhe Loro Boriēi mė dinak se kurrė, shpejton, rrėmben topin nga vija e portės ku e kishte vėnė Vogli dhe e ēon drejt e nė rrjetė. Gjyqtari N.Shuaipi, fanatik i rregullores bėn me dorė drejt qendrės sė fushės duke miratuar kėtė gol krejt tė ligjshėm. Ėshtė 1-1, minuta 75 dhe qysh nga ky ēast ndeshja nuk ka mė ngjarje, por vetėm diskutimin pėr golin "e ēuditshėm" tė Boriēit, diskutim qė nuk do tė mund ta ndalin as vitet pėr ata qė kanė qenė nė stadimin kombėtar nė atė 3 prill 1955.

Sundimi edhe pėr tė ardhmen mbetej po i kėtyre dy  njėmbėdhjetėsheve qė na i tregon skeda e tyre e ndeshjes sė kėtij 3 prilli 1955:

03.04.1955. Java 5. Tiranė. Stadiumi Kombėtar "Qemal Stafa".

PARTIZANI - DINAMO E TIRANĖS   1-1

PARTIZANI: Maliqati, F.Vogli, Fagu. Ndini, Dervishi, Merja, Kraja, Arbana, L.Boriēi, Haxhiu, Deda.

DINAMO: Vogli, Dashi, Rreli, Shaqiri, Vila, Verrija, Bakalli, Gjinali, Jareci, Begeja, Lubonja.

GOLAT: Jareci 2', L.Boriēi 75'.

GJYQTAR: N.Shuaipi.

Gazeta "Sporti popullor" shfaqet jo me kronikat dhe rezultet e ndeshjeve, por me shkrimin bazė me titull "Tė ruajmė nderin sportiv", njė deklamim vėrtet unikal pėr kohėn. Shkrimi nė fjalė ndalet te ndeshja e vlonjatėve dhe dėnon ashpėr sulmin fizik tė lojtarėve vlonjatė Jani Papa dhe Dhimitėr Mina, bėn fajtor tė madh trajnerin e skuadrės Thanas Janēe, i cili ėshtė edhe kryereferent i fizkulturės pėr qarkun e Vlorės, duke kaluar mandej te ndeshja tjetėr, ajo midis dinamovitėve dhe beratasve si dhe duke e pėrmbledhur gjithēka nė vlerėn e citatit tė poshtėshėnuar tė Enver Hoxhės, marrė prej fjalės sė tij, mbajtur nė Plenumin VII tė KQ tė PPSH:

"Nė sektorin ideologjik duhet luftuar me forcė kundra shfaqjeve lokaliste dhe tė mos harrojmė se lokalizmi ka qenė mjet ndarjeje nė ideologjinė borgjeze kundėr unitetit nacional. Pikėpamje tė sėmura shfaqen nė shumė sportdashės qė duke humbur kontrollin e njė shpirti sportiv tė vėrtetė krijojnė mėrira tė palejueshme..."

Kur mbėrrin java 27 dhe Partizani e Dinamo bėhen protagonistė pėrsėri, ata dalin nė fushėn e lojės vetėm 3 ditė mbas dramave me Punėn dhe Dinamon e Shkodrės dhe Partizani fiton 12-0 me Punėn e Elbasanit nė Tiranė, ndėrsa Dinamo fiton 6-0 me Dinamon e Shkodrės nė Stadiumin “Vojo Kushi”. Pėr fat, nė ndeshjen e Shkodrės jam pėrsėri i pranishėm nė stadiumin "Vojo Kushi", duke u bėrė dėshmitar pamor i njė komedie tė papame futbolli.

E urdhėruar nga Ministria e Brendshme pėr t'i hapur udhė njė fitoreje me shumė gola nė tė mirė tė mėtuesit qė quhej Dinamo Qendrore, asaj tė Tiranės pra, nė duelin pėr titullin me Partizanin, Dinamo e Shkodrės detyrohet tė lėshojė ndeshjen deri nė njė 6-0 tė turpshėm. Stadiumi "Vojo Kushi" ėshtė i mbushur plot, por mbrenda 20 minutave tė para ai boshatiset, duke i lėnė tribunat pėrmes vėrshėllimave tė revoltės, sepse kuptohet qartė lėshimi. Kishim mbetur deri nė fund vetėm ne, fėmijėt dhe 6-0 pėr Dinamon e Tiranės e tė nesėrmen shtypi me zi boton dy rreshta, ndonėse lufta pėr "shfaqje tė mbeturinave tė sportit tė sė kaluarės", thuhej se duhej bėrė e ashpėr.

Tjetėr skenat e Partizanit me Punėn e Elbasanit nė Stadiumin Kombėtar. Ėshtė 12-0 pėr kampionėt. Po nė tė  vėrtetė nuk mund tė thuhet se ishte njė rezultat i sajuar, sepse skuadra e Elbasanit po kalonte njė nga kampionatet mė tė dobėt nė histori. Ėshtė 12-0, rezultati mė i thellė mbas 16-0 tė Teutės mė 1932 po kundėr Elbasanit dh mbas 16-0 tė Partizanit ndaj Punės sė Lushnjės mė 1952-shin.

*

DINAMO - PARTIZANI E JAVĖS 20, 11 SHTATOR 1955, e kthen historinė tonė te vėrtetėsia e pėrcaktimit vendimtar tė fatit tė kampionatit. Kjo ėshtė ndeshja, rezultati i sė cilės do tė pėrcaktonte 10 javė para mbarimit ēėshtjen e titullit kampion, "ndeshje e sė vėrtetės sė titullit".

Thuhet se janė 18.000 shikues dhe tashmā, gjithė kėto vite, dy skuadrat dikasteriale tė kryeqytetit kishin rrėmbyer shumė tifozė tė skuadrave tė tjera, sepse askush tjetėr pėrveē tyre nuk mund tė mėtonte pėr titullin. Ajo u  mendua si njė fitore e mundshme e Partizanit, pėrballė tė cilit ndodhej njė Dinamo me ndonjė mungesė jo tė parėndėsishme nė 11-shin e saj tradicional, kur ishte njė Partizan mė i plotė se kurrė: me Boriēin e Resmen, me Merjen, Krajėn e Maliqatin. Nė pamje tė parė, duket se ėshtė kryesisht njė duel Boriēi-Gjinali, jo vetėm se luanin tė dy nė qendėr tė sulmit, por sepse ata ishin edhe trajnerė tė skuadrave. E ndėrsa Boriēi ėshtė mu nė rolin e tij tė pėrhershėm tė qendėrsulmuesit, Gjinali nuk e ka krejt tė tijin, kur dihej se ai zakonisht ishte gjysmėsulmues. Por me sa kuptohet, mungon qendėrsulmuesi i zakonshėm, Skender Jareci, ndėr futbollistėt mė tė rėndėsishėm nė vend. Loro Boriēi ka ndėrkaq, ditėn e tij tė plotė dhe sulmet e vazhdueshme tė Partizanit tė drejtuara prej tij, nuk rreshtin. Megjithatė, taktikisht Dinamo, e mbėshtetur fort nė dy vijat e mbrapme, gjysmėmbrojtja dhe mbrojtja, ruan qetėsinė e lėvizjeve dhe maturinė e aksioneve tė studjuara dhe tė duket se qėndron nė pritje. Kėshtu ngjet nė rastin e minutės 18, kur Maliqati dhe Fadil Vogli tė Partizanit nuk merren vesht pėr njė top qė duket i sigurtė pėr ta; po nė ēast Zihni Gjinali ua rrėmben dhe shfaqet i vetėm para portės, duke tundur rrjetėn: 1-0!

Partizani nuk bindet se ky ishte goli i humbjes sė ndeshjes dhe i titullit. Turret nė sulm pa mėshirė, ka epėrsi, por pasion qė ia merr disi mendtė. Dinamo ėshtė thuajse e njė futbolli kuadratik, pa gabime, nuhatėse dhe tejet i qetė. Kėshtu mbėrrihet te minuta 49 dhe tė duket se episodi ngjason me atė tė rastit tė golit tė parė. Ėshtė njė kombinim Bakalli-Lubonja dhe ky i fundit shmanget thuajse deri afėr kėndit, tėrthore (kros) e tij, Maliqati zgjat duart pėr te topi, e prek, por nuk e mban dhe aty Begeja me krye firmos 2-0.

Ky do tė ishte goli i titullit pėr Dinamon, ndonėse kampionati kishte edhe 10 javė pėr tė pėrfunduar, ndėrsa vetė dyshja Dinamo e Partizani do tė luante jo 10, por edhe 13 ndeshje pėr shkak tė shtyrjeve tė tyre. Partizani dorėzohet ndėrkaq nė ēastin e fiksimit tė 2-0. Nervozizėm, mosbesim, shqetėsim, shpėrbėrje psikologjike. Mbas zėvendėsimit tė detyruar tė portierit Vogli nė tė 63' me Beliun, Dinamo kthehet i gjithi nė mbrojtje tė rezultatit. Partizani rifillon epėrsinė e tij, po nuk arrin mė tepėr se te shkurtimi nė 2-1. Autori i golit tė tij ėshtė Merja nė 72'

Dinami kalon 2 pikė mbi Partizanin 52 me 50.

*

KAMPIONATI I 18-TE KOMBĖTAR I SHQIPĖRISĖ, qysh nga kjo ditė thuajse nuk do tė kishte mė ngjarje, Dinamo me 0 humbje dhe Partizani me vetėm 1 humbje. Kaq tė paprekshme ishin. Njė shpresė e vakėt pėr ndalesė pėr tė dy rivalėt parashikohen tė jenė megjthatė, dy javėt e parafundit, ato 28 dhe 29.

Ēka ngjet?

…Nė javėn 28 kemi Partizani - Puna e Tiranės dhe Luftėtari i Shkollės sė Bashkuar - Dinamo. Nuk do tė ishte aq e lehtė pėr asnjėrėn. Ėshtė 6 nėntor 1955, por ndeshja Partizani - Puna e Tiranės duhej shndėrruar nė festė sportivo-politike. Ajo duhej tė luhej mė 7 nėntor, ditėn e Revolucionit tė Madh Socialist tė Tetorit. Dhe? Asgjė e jashtėzakonshme. Fitore e sigurtė 3-1 e Partizanit, ndonėse ndeshja ka peripecitė e saj. Para 20.000 shikuesve tė pranishėm.

Ėshtė njė epėrsi tokėsore e Partizanit, siē thuhet, por nė dukje pa shumė peshė, ndonėse nė tė 23' Loro Boriēi tund rrjetėn e Bonatit, mbasi ka marrė njė top tė shtruar prej Simon Dedės. Nuk kalojnė veēse tre minuta dhe Osman Reēi barazon duke pėrvetėsuar, si tė thuash, gjuajtjen e shokut tė tij Duro. Ėshtė 1-1 qė zgjat vetėm katėr minuta tė tjerė, ndonėse Puna kėrkon tė reagojė dhe shtatė minuta mė vonė Refik Resmja e ēon Partizanin nė 2-1.

Kur nis pjesa e dytė shihet njė Punė sulmuese dhe njė Partizan pritės, por dinak nė kundėrsulmet e tij. Megjithate, nė tė 15', Pal Mirashi humbet golin e barazimit vetėm pesė metra larg Bonatit, krejt i vetėm para tij. Partizani e kupton se mund tė rrėzohet tejet kėsisoji dhe i kthehet sulmit tė vėrtetė, prej tė cilit arrin dhe golin e tretė nė tė 65', me autor Simon Dedėn mbrenda zonės, mbasi e ka marrė topin prej Merjes dhe 3-1 pėr Partizanin.

Mirėpo, kur kujtojmė ndėrkaq, se pėr shkak shtyrjeje, ndeshja dramatike e sipėrtreguar, ajo Puna e Shkodrės - Dinamo 1-1 (i pėrkiste Javės 19!) ėshtė zhvilluar vetėm  katėr ditė larg kėsaj jave 26 tė fitores sė Partizanit 3-1 me Punėn e Tiranės, ajo shkakton barazimin nė pikė midis Partizanit e Dinamos mu me datėn 27 tetor, siē e kemi pėrmendur kur e kemi pėrshkruar pra, kėtė ndeshje tė Dinamos nė Shkodėr. Ēka do tė thotė se, java 29 i gjen dy mėtuesit e mėdhenj nė krye me nga 52 pikė secili, duke kryesuar Dinamo pėr golaverazh mė tė mirė.

Kėshtu mbėrrin kjo javė 29 dhe papritmas ajo shndėrrohet nė dramatike. Skenat e mėdha barten nė Fushėn Sportive tė Vlorės, ku ėshtė Puna e Vlorės - Partizani dhe nė stadiumin kombėtar "Qemal Stafa" ku ėshtė Dinamo - Luftėtari. Nė gjithė kėtė duel tė papamė tė dy mėtuesve tė mėdhenj nė diagonalen Tiranė - Vlorė, ajo ēka merrej me mend ishte urdėri qė kishte marrė Luftėtari i Shkollės sė Bashkuar pėr tė ndalė me ēdo ēmim Dinamon, pra pėr t'i marrė pikė asaj qė kėshtu tė kalonte nė krye Partizani.

Por Partizanit nuk do t'i delnin llogaritė megjithatė. Mesa dukej, atij nuk i shkonte ndėr mend se ēka do t'i ndodhte nė Vlorė me Punėn e atjeshme (Flamurtari i sotėm).

Janė dy drama tė vėrteta, qė do tė japin fatalisht tė njėjtin pėrfundim: 1-1 Partizani nė Vlorė dhe 1-1 Dinamo nė Tiranė! Gjithmonė ėshtė thėnė se Dinamo e asokohe kishte mė mbėshtetės nė kuintat e administratės sė futbollit  nė Shqipėri. Mirėpo, ėshtė vėrtet e ēuditshme se si nė kėtė nėntor 1955, ajo tė ketė pranuar vendimin e drejtuesve tė sportit shqiptar (Federata Shqiptare e Futbollit ende nuk pėrmendej asesi nė Shqipėrinė e asokohe), qė ajo tė luante njė ditė (12 nėntor) pėrpara ndeshjes sė Partizanit nė Vlorė (13 nėntor). E vėrteta ėshtė se java 29 ka tri ndeshje nė Tiranė dhe pėr ēudi "rregullohet" qė dy ndeshjet mė pak tė rėndėsishme, ato Puna e Tiranės - Puna e Elbasanit dhe Spartak - Puna e Korēės tė luhen njėra mbas tjetėr nė stadiumin kombėtar "Qemal Stafa" ditėn e dielė tė 13 nėntorit, ndėrsa Dinamo - Luftėtari ditėn e shtunė po nė "Qemal Stafa", por 24 orė para ndeshjes sė Partizanit nė Vlorė, nė vend qė bėhej e kundėrta!

Nuk e dimė se ēka do tė jetė zhvilluar nė prapaskenat e Drejtorisė tė Sporteve. Njė gjė ėshtė e sigurtė: Dinamo detyrohet tė dalė nė fushė ditėn e shtunė dhe befas tė barazojė 1-1 me "gregarion" e Partizanit, qė ėshtė Luftėtari ushtarak, duke humbur kėshtu 1 pikė po dramatike dhe ndoshta, duke menduar se me kaq kishte humbur edhe titullin, ngaqė askush nuk e mendonte si tė pakalueshme ndeshjen e Partizanit nė Vlorė me Punėn e atjeshme qė zinte vetėm vendin e shtatė nė Kampionat.

Drama dinamase me Luftėtarin ėshtė ndėr interpretimet mė "heroike" qė njohin Kampionatet Kombėtare tė Shqipėrisė tė njė akti tė paprecedent, kur njė skuadėr luan thjesht, jo pėr tė mirė tė vetvetes, por tė "skuadrės nėnė" qė nė kėtė rast ėshtė Partizani.

Nė "Qemal Stafa", atė tė shtunė tė gjysmėshekulli mė parė kanė qenė 15.000 shikues. Dhe minuta 20-tė e gjen Luftėtarin 1-0 nė epėrsi, falė golit tė Shehut tė realizuar me krye. Ėshtė njė gol i shkėlqyer. Tėrthore (kros) i  Ksenos dhe kėrcim nė zhytje i Shehut dhe 1-0. Por nuk zgjat shumė, vetėm tetė minuta dhe 1-1. Autori i golit barazues ėshtė Lubonja, i cili me zgjuarsi zgjidh njė lāmsh para portės sė Telit mbas njė topi tė qendėrzuar prej Gjinalit: 1-1 dhe vetėm kaq! Ndonėse minuta 56 ka episodin kulmor tė 11-metėrshit pėr Dinamon. Zihni Gjinali, lojtari-trajner, e ēon topin nė qiell. Kėtu merr fund gjithēka. Luftėtari, i cili ka tre protagonistė tė mėdhenj tė ndeshjes, portierin e guximshėm Jonuz Teli, qendėrmbrojtėsin e fuqishėm Miēo Papadhopulli dhe qendėsulmuesin elegant dhe kryeshėnues Galip Ēaushi, mban pėr minuta tė tana lojėn nė kėmbėt e veta pėrballė njė Dinamoje nervoze dhe tė pasigurtė. Ėshtė thėnė se kjo ishte ndeshja mė e shkėlqyer nė historinė jetėshkurtėr tė Luftėtarit tė Shkollės sė Bashkuar tė Oficerave "Enver Hoxha". Dinamo e lė kryeulė stadiumin kombėtar atė tė shtunė nėntori 1955, thuajse e bindur se mbas njėzet e katėr orėve, Partizani do tė fitojė nė Vlorė dhe ajo e ka humbur kampionatin. Nuk do tė ndodhte kėshtu.

Mbas njėzet e katėr orėsh ishte drama e Vlorės, qė do tė pėrmblidhej nė kėtė lakonizėm statistikor: Puna e Vlorės - Partizani 1-1!

Ajo ishte kopje e ndeshjes sė Dinamos sė njė dite mė parė. Vlonjatėt janė ēuditėrisht mė tė vendosur se kurrė. Nė tė 8' Ferko e ēon skuadrėn e Vlorės 1-0 falė realizimit tė 11-metėrshit dhe duhej tė kalonin afėr 30 minuta qė  Simon Deda tė barazojė (37'). Tė duket se skena e dramės kthehet nė tė kundėrt, kur nė tė 44' Partizanit i zbret nga qielli njė 11-metėrsh. Ekzekutuesi e ka emrin Gani Merja, njeriu i cili di tė shėnojė gola tė papėrmbajtshėm edhe nga 30 metra larg. Por nuk ia arrin nga 11 metra, sepse portieri i mirėnjohur vlonjat, Dhimitėr Mina, pret plot zgjuarsi gjuajtjen e Merjes nga pika e bardhė. Gani Merja ėshtė humbėsi i madh i Kampionatit tė Partizanit mė 1955, i paharrueshėm si njė ndėr mė tė mėdhenjtė e futbollit shqiptar nė gjithė historinė e tij. Heroi i kėsaj dite fatale ka njė emėr tjetėr: Dhimitėr Mina, personazh i madh i futbollit nė Vlorė.

Kėshtu, java e fundit, e 30-ta, i gjen skuadrat po ashtu siē ishin, nė barazpeshė: me nga 53 pikė secila, ēka nuk prishet as mbas saj.

*

ĒKA KISHTE NDODHUR NĖ TĖ VĖRTETĖ?

Ose: si ka mundėsi qė Dinamo shpallet Kampione e Shqipėrisė pėr golaverazh kur kėtė e ka 74-9, pra + 65 gola pozitiv dhe jo Partizani qė e ka golaverazhin 93-15, pra + 78 gola pozitiv, ose me 13 gola mė mirė se Dinamo?

Ky ishte absurditeti. Ngjet po ajo qė kishte ngjarė mė 1950-ėn, kur po Dinamo u shpall Kampione me golaverazh mė tė keq se Partizani (Shih Historia e Kampionateve tė Shqipėrisė, Libri 4). Kishin nga 29 pikė secili, por ndonėse golaverazhi i Partizanit ishte me 12 gola mė mirė, kampione shpallet Dinamoja dhe kjo thjesht pėr rregullin absurd tė asaj kohe: golaverazhi mė i mirė konsiderohej pjesėtimi i golave tė shėnuar me ata tė pėsuar. Edhe nė kėtė 1955, ky pjesėtim nxirrte koeficient mė tė lartė pėr Dinamon: 8.2, pėrballė tė atij mė tė ulėt tė Partizanit qė dilte 6.4.

Kėshtu, ishte hera e dytė nė historinė e Kampionateve tė Shqipėrisė qė e njėjta skuadėr, nė kėtė rast Dinamo e Tiranės, shpallet kampione pėrmes kėtij pjesėtimi vėrtet fantastik.

Kėshtu apo ndryshe, Dinamo rifiton titullin mbasi nė plot 6 vjet e kishte humbur vetėm njė herė, pra njė vit mė parė mė 1954. Ēka do tė thoshte 5 tituj nė 6 vjet. Njė sukses i rrallė, i dyti i llojit mbas atij tė SK Tiranės sė viteve '30: 6 tituj nė 7 Kampionate!

A ishte njė kampione e merituar? Sepse mund tė shpallej kampion Partizani dhe padyshim do ta quanim edhe atė njė kampion tė merituar. Mirėpo, fiton Dinamo dhe po kaq duhet ta quajmė kampione tė merituar.

Nga kampionėt e vitit 1953 janė 11 prej tyre: Vogli, Beliu, Dashi, B.Boriēi, Shaqiri, Verrija, Vila, Begeja, Gjinali, Jareci, Bakalli, ēka tregon se nė thelb, skuadra ėshtė po ajo, sidomos nė 11-shin e parė. Kampionia ka sėrish Voglin e paprekshėm, Dashin e Besim Boriēin tė pėrvojės sė madhe nė mbrojtje, ka dyshen e vendimtare tė gjysmėmbrojtjes, atė Shaqiri-Vila, ka katėrshen e fuqishme tė sulmit Bakalli-Jareci-Gjinali-Begeja. Dhe nga ana tjetėr, sapo ka sjellė rininė e dytė, e cila pėrfaqėsohet nėn emrat e 20-22-vjeēarėve tė talentuar, tė tillė si Qamil Halluni nė mbrojtje, Dhimitėr Gjyli e sidomos Stavri Lubonja nė sulm. Dinamo rishfaqej kėsisoji, si njė kampione qė paraqet brezin e ardhshėm tė kampionėve tė saj. Ndonėse forca mbetej ende "garda e vjetėr",

forca e njė Qemal Vogli ende mbi gjithēka. As 7-8 gola tė pėsuar, apo qoftė edhe 9 nė gati 30 javė (ka luajtur nė tė rrallė edhe Beliu), fakt qė pa asnjė dyshim pėrbėn rekordin e sot e kėsaj dite tė numrit mė tė paktė tė golave tė pėsuar prej njė portieri nė njė kampionat tė gjatė tė 30 javėve. Dhe merret me mend se, nė rregullin e pėrcaktimit tė kampiones pėrmes pjesėtimit tė famshėm tė sipėrpėrmendur, roli i Qemal Voglit ėshtė mėse pėrcaktues. Vetėm  9 gola nė 30 javė ėshtė njė mbirekord!

Kėshtu merrte fund Kampionati i vitit 1955, mė i gjati nė historinė e Shqipėrisė deri asokohe, kampionati qė pati rekordin e skuadrave nga kryeqyteti: plot 6. Nuk do tė ndodhte kurrė mė. Kampionati i mėpastajmė, ai i vitit 1956, do tė ishte njė tjetėr "revolucion" nė gjithė kėtė histori. Pėr fat tė keq jo dhe aq fort pėr mirė...

BESNIK DIZDARI

--------------------------------

Aktualitet dhe retrospektivė…      

Ndeshja e sė shtunės qė shkoi, ajo Partizani-Dinamo ishte jubilare: e 125-ta midis tyre nė 57 vjet takime. Fitoi Partizani 2-1 pėr tė 48-ėn herė, humbi Dinamo pėr tė 33-ėn herė.

E pra, ēka ngjet sot dhe ēka ngjiste 52 vjet mė parė me Partizan-Dinamon?

Tė shtunėn u luajt nė stadiumin “Selman Stėrmasi”, atė qė dikur e kanė pasė quajtur “Dinamo”. Ishte njė fitore e Partizanit qė e mban 15 herė kampionen nė garė pėr vendin e dytė, qė i heq thuajse ēdo mundėsi 16 herė kampiones pėr t’u pėrfshirė nė garė pėr vendin e dytė. Kėto dy skuadra ushtarake pėr e pakta deri mė 1996-ėn, tė cilat sė bashku kanė fituar 31 kampionate tė Shqipėrisė, nė 17 vjetėt e fundit kanė fituar vetėm 3 tituj, ēka flet qartė pėr largimin e tyre prej roleve tė dikurshme tė rėndėsishėm qė ata kanė luajtur kur, falė forcės shtetėrore rrėmbenin futbollisėt mė tė mirė tė vendit nga tė gjithė qytetet e Shqipėrisė. Pardje nė “Selman Stėrmasi” ishte diēka tjetėr: thuajse njė ndeshje pa spektatorė, e qetė, pa pasione, pa zhurmėra, pa nivel, pa interpretime.

Vėrtet, ēka ngjet sot me dy skuadrat mė tė fuqishme shqiptare tė Mbasluftės sė Dytė, qė u themeluan simbas stilit sovjetik tė CSKA-sė e Dinamos sė Moskės si nė tė gjithė vendet e  Lindjes?

Kjo pyetje nė tė vėrtetė, nuk ka tė bėjė vetėm me Partizan-Dinamon, por me vetė gjendjen tejet tė rėndė tė rolit, nivelit, rėndėsisė, historisė tė vetė Kampionatit Kombėtar tė Shqipėrisė. Jemi tė bindur se Partizani dhe Dinamoja nuk mund tė luajnė rolet e tyre tė dikurshme. Janė tė bindur edhe ata vetė. Ėshtė kohė tjetėr dhe nuk kanė rėnė vetėm ato. Nė gjithė ish-Lindjen Komuniste, skuadrat e ashtuquajtura ushtarake tė regjimit kanė rėnė tejet, disa edhe janė shuar. Kėshtu do tė ndodhte edhe nė Shqipėri. Problemi qėndron dikur tjtetėr: tek rėnia e rėndėsisė sė vetė Kampionatit Kombėtar tė Shqipėrisė qė, nėse nuk merret ndėr duar sa mė shpejt pėr njė riorganizim tė tij tė fundit tashmā, atėherė, jo mė Partizani–Dinamo qė mė kot e quajnė “derbi”, por gjithēka tjetėr rrezikon tė shuhet. E patė qė nė stadiumin kombėtar “Qemal Stafa” ku luajti 22 herė kampionia dhe skuadra kryesuese e kampionatit, tribunat ishin po aq tė boshatisura?!...

Kėsaj radhe “TemASport” kėrkon ta ēlodhė lexuesin e rubrikės sė saj, duke botuar njė pjesė nga Libri V i Besnik Dizdarit “Historia e Kampionateve tė Shqipėrisė (1955-1959) qė mbas pak kohėve do tė dalė nga shtypi, duke i treguar, sidomos brezit tė ri, pėr vlera historike, se si dhe ēka ka qenė nė kulmin e fuqisė sė tyre, ndeshja Partizani–Dinamo 52 vjet mė parė, mė 1955-ėn, pėr tė kuptuar edhe mė mirė ndryshimet qė kanė ndodhur nė Kampionatin Kombėtar tė Futbollit nė Shqipėri, qoftė pėr tė mirė, por qoftė dhe pėr tė keq: mbi tė gjitha me shuarjen e rėndėsisė sė ndeshjeve mė tė mėdha tė tij.

RRETHE

Dy tė rinj qė shpėrndanin drogė kapen nė flagrancė

Kapet 10 kg heroinė me destinacion Greqinė

Nga hetimet paraprake ka rezultuar se bėhet fjalė pėr njė trafik qė ka nisur nga qyteti i Laēit, ndėrsa policia pohoi se do tė ketė arrestime tė tjera, pasi bėhet fjalė pėr njė rrjet tė gjerė trafikantėsh…

KORĒĖ- Strukturat e policisė sė antidrogės kanė mundur tė kapin njė sasi lėnde narkotike prej mė shumė se 10 kilogramėsh tė llojit heroinė. Sasia e heroinės ėshtė kapur nė zonėn e Devollit, ndėrsa tentohej trafikimi i saj drejt shtetit fqinj tė Greqisė. Kapja e lėndės narkotike ka sjellė ndalimin e tre personave, tė cilėt dyshohen tė implikuar nė rrjetin e trafikut tė lėndėve narkotike. Pėr momentin ėshtė bėrė i ditur vetėm emri i shtetasit Gjergji Trasha, ndėrsa po kryhet identifikimi i dy personave tė tjerė, pėr tė cilėt mendohet se janė banorė tė rretheve tė tjera. Aktualisht, sipas burimeve pranė Drejtorisė sė Policisė nė Qarkun e Korcės, por kryhet dokumentimi i plotė i ngjarjes, ndėrsa orėt e vona tė natės do tė mund tė sjellin dhe arrestimin e tre personave tė dyshuar pėr konsumimin e veprės penale tė trafikimit tė lėndėve narkotike

Policia tha se, sektori i luftės kundėr trafikut tė lėndėve narkotike kishte rėnė nė gjurmėt e kėtij trafiku disa ditė mė parė. Pėr kėtė arsye, shtetasi Gjergji Trasha, banor i qytetit tė Korēės, ka qenė nėn vėzhgim tė vazhdueshėm tė policisė. Informacionėt mė tė fundit kishin bėrė tė ditur se lėnda narkotike do tė mbėrrinte nė Korēė nė orėt e vona tė natės tė sė dielės. Informacioni i dhėnė nė polici ka patur saktėsinė e duhur ndaj dhe makina me tė cilėn do tė transportohej droga ėshtė vėnė nė ndjekje nga agjentėt antidrogė, qysh nė momenin kur automjeti  ka hyrė nė kufijtė e qarkut tė Korēės deri nė zonėn e Devollit. Pėr arsye tė hetimeve, nuk bėhen tė ditura detajet e kėtij operacioni, por ndėrkohė ėshtė pohuar se nė automjetin qė ndiqej nga policia u bė e mundur kapja e 10 kilogramėve lėndė narkotike e tipit ‘heroinė’. Pėr momentin mendohet se Gjergji Trasha ėshtė njė nga organizatorėt kryesorė tė kėtij trafiku. Ndėrkohė, policia tha se po vazhdon puna pėr dokumentimin e plotė tė ngjarjes, ndėrsa janė duke u pyetur tre personat e dyshuar. Nga hetimet paraprake ka rezultuar se bėhet fjalė pėr njė trafik qė ka nisur nga qyteti i Laēit, nga ku mendohet tė jenė dhe dy shtetasit e tjerė. Nė tė njėjtėn kohė, burimet e policisė pohuan se, krahas tre tė ndaluarve do tė ketė edhe arrestime tė tjera, pasi hetimet e deritanishme flasin pėr njė rrjet tė gjerė trafikantėsh tė lėndėve narkotike. Po ashtu nga policia janė arrestuar edhe dy 20 vjeēarė, shpėrndarės tė lėndėve narkotike. Ata janė Begator Mustafa, 20 vjeē, banor i lagjes nr.3 tė qytetit tė Korēės dhe Florian Pashon, 21 vjeē, banues nė lagjen nr. 4 tė kėtij qyteti. Tė dy 20-vjeēarėt janė kapur nė flagrancė me 9 porcione lėndė narkotike, 4.5 gr, e tipit heroine, qė ishte e destinuar pėr shitje tek pėrdorues tė tjerė. Mustafa dhe Pasho janė kapur nė orėn 20.00, nė afėrsi tė Spitalit tė Korēės, shumė pranė me kishėn e “Shėn Marisė”, e cila gjendet nė periferi tė Korēės. Nga hetimet paraprake rezulton se, ka qenė Begator Mustafa, ai qė i ka dhėnė Florian Pashos, lėndėn narkotike, tė destinuar pėr shitje tek pėrdorues tė tjerė. I pari ėshtė kapur Floriani, mė pas ėshtė realizuar arrestimi i Begator Mustafės, ndėrsa ėshtė bėrė i mundur tė zbulohet bashkėpunimi mes dy tė rinjve, dosja e dy 20-vjeēarėve i ka kaluar Prokurorisė sė rrethit Korēė, pėr hetime tė mėtejshme

 SELDI HASANASI

Tenton tė vrasė ish-policin, pėrfundon nė pranga

VLORĖ-“Vrasje e mbetur nė tentavė”, ėshtė akuza qė rėndon mbi 51-vjeēarin nga Selenica Santino Pasha, i cili ka tentuar mbrėmjen e djeshme tė vrasė me armė zjarri njė ish-efektiv tė uniformave blu tė Vlorės, Renato Avdulin, 30 vjeē, nga Vlora.

Avduli ėshtė plagosur me armė, ndėrsa, fatmirėsisht, ėshtė jashtė rrezikut pėr jetėn. Ngjarja ka ndodhur nė njė lokal nė rrugėn e re, tė cilin ish-efektivi e kishte marrė me qira disa kohė mė parė. Gjithēka ndodhi rreth orės 19.30, kur Santino Pasha ka qėlluar me pistoletė mbi pronarin e lokalit, i cili nė ato momente ishte brenda barit tė lokalit. Pasi ka qėlluar me pistoletė mbi Avdulin, burri ka bėrė tė dilte nga dera, por menjėherė kanė vrapuar pranė tij disa persona tė cilėt ndodheshin nė lokal, tė cilėt e kanė kapur, duke mos e lėnė tė lėvizte. Mė pas, Avduli ėshtė shoqėruar pėr nė spital dhe ėshtė njoftuar policia, e cila ka ardhur menjėherė nė vendngjarje, por nuk i ka mbetur tjetėr veē tė prangoste autorin e ngjarjes, Santino Pashėn, i cili ishte kapur nga klientėt e lokalit. Deri tani, nuk ėshtė sqaruar asnjė nga motivet e ngjarjes, por nė pyetje ėshtė marrė autori, i cili pritet te zbardhė dhe shkakun pėr tė cilin qėlloi ish-efektivin e policisė, i cili ėshtė liruar nga policia me reformėn e nėntorit. Ndėrkohė, Renato Avduli ėshtė transportuar pėr nė spitalin rajonal, ku ka marrė ndihmėn e parė dhe ėshtė jashtė rrezikut pėr jetėn. Njė nga motivet e tentativės pėr vrasje ndaj ish-policit, thanė burimet policore, mund tė lidhet me faktin se, Pasha, dikur ka qenė i arrestuar pikėrisht nga ish-efektivi, tashmė i liruar i policisė, Avduli.

E. ALUSHI

Vetėhelmohet 63-vjeēari 

FIER - Njė shtetas 63-vjeēar, banor i qytetit tė Fierit ėshtė gjetur dje nė banesėn e tij i vetėhelmuar me fostoksinė. Sipas policisė, shtetasi Syrja Kanani u gjet dje nė banesėn e tij, i vetėhelmuar, pasi kishte pirė dy tableta fostoksinė. Familjarėt e kanė dėrguar atė menjėherė nė spitalin civil tė qytetit, ku megjithė ndihmėn mjekėsore tė marrė, 63-vjeēari nuk ka mundur tė mbijetojė. Paraprakisht, mendohet se i ndjeri ka kryer aktin vetėflijues nė kushtet e depresionit nervor. Materialet pėr ngjarjen i kaluan Prokurorisė sė Rrethit Gjyqėsor tė Fierit pėr hetime tė mėtejshme.

“Benz”-i del nga rruga, pėrfundon poshtė urės

BERAT-Ka qenė ora 11:30’ e paradites sė djeshme kur shtetasi Njazi Meslani, vjeē 49, lindur nė Skrapar dhe banues nė qytetin e Bilishtit, ndėrsa ka qenė duke udhėtuar me mjetin e tijė tip “Benz Mercedez” me targa KO 8514 A, nga Skrapari pėr nė Berat e ka parė veten poshtė urės. Dalja nga rruga ka ndodhur nė fshatin Fushė-Peshtan, ku ai, ndėrsa ka tentuar tė futet nė urė ka dalė nė krahun e djathtė tė saj dhe pasi ka thyer disa prej bordurave ka rrėnė nga njė lartėsi 7 m nė pėrroin qė ndodhet poshtė urės. Sė bashku me 49-vjeēarin ka qenė edhe bashkėshortja Gurazie Meslani, vjeē 48, si dhe motra e tij e quajtur Meleqe, vjeē 46, me banim nė Durrės. Dy ditė mė parė fisi kishte qenė tek tė afėrmit e tyre nė Skrapar, ndėrsa dje ishin duke u kthyer pėr nė qytetet e tyre. Tė tre familjarėt Njaziu, bashkėshortja Gurazie dhe motra e drejtuesit tė mjetit, e quajtur Meleqe, udhėtonin me tė njėjtin mjet tip “Benc Mercedez” tė drejtuar nga 49-vjeēari Njazi Meslani. Pas rėnies kanė qenė banorėt e fshatit, ata qė kanė zbritur poshtė urės pėr nė pėrrua dhe kanė filluar t’iu japin ndihmėn e parė tė dėmtuarve, duke i nxjerrė trupat e tyre nga makina dhe me pas, me anė tė telefonit celular kanė njoftuar nė komisariatin e policisė Berat, prej nga kanė mbėrritur ekspertė tė policisė sė qarkullimit rrugor. Pas nxjerrjes nga makina, tė tre shtetasit janė dėrguar me urgjencė pėr nė repartin e kirurgjisė sė spitalit civil rajonal tė Bertatit. Mjekėt kanė konstatuar se, nė gjendje mė tė rėndė shėndetėsore ndodhen drejtuesi i mjetit Njazi Meslani dhe motra e tij, Meleqe, ndėrsa bashkėshortja e Njaziut, Gurazia, ka patur dėmtime mė tė lehta dhe sipas mjekėve ndodhet jashtė rrezikut pėr jetėn. Sipas kirurgėve edhe pas ndėrhyrjes mjekėsore, gjendja shėndetėsore e Njaziut dhe e motrės sė tij, Meleqes, paraqitet serioze pėr jetėn. Ekspertėt e Policisė sė Qarkullimit Rrugor dhe grupi hetimor, pas kėqyrjes sė vendit tė ngjarjes kanė nxjerrė si shkak paraprak rrėshqitjen dhe mė pas daljen e mjetit nga rruga, pėr shkak tė shiut tė rėnė paraditen e djeshme nė kėtė zonė.

ABEDIN KAJA

Aksidenti, vdes 18-vjeēarja

KUKĖS-Njė 18-vjeēare, banore e fshatit Nangė, tė rrethit tė Kukėsit ka humbur jetėn gjatė njė aksidenti automobilistik, pasditen e djeshme, kur autovetura me tė cilėn udhėtonte ajo dhe disa pjesėtarė tė familjes sė saj ka dalė nga rruga. Policia rrugore bėri tė ditur se: 18-vjeēarja H. Onuzi nuk ka mundur t’iu rezistojė plagėve tė marra dhe ka vdekur pak momente pas aksidentit, megjithė pėpjekjet e kalimtarėve pėr ta dėrguar nė spital. Ajo po udhėtonte sė bashku me pjesėtarėt e familjes sė saj, me njė autoveturė, nga fshati Nangė pėr nė qytetin e Kukėsit, kur nė afrėsi tė aeroportit autovetura ka dalė nga rruga dhe ėshtė pėrmbysur disa herė. Shoferi, qė ishte kunati i viktimės, ka frenuar menjėherė sapo nė rrugė ka dalė papritur njė tufė dele dhe ky ka qenė ēasti kur makina ka dalė nga rruga me terren tė rrėshqitshėm pėr shkak tė shiut tė lehtė qė vazhdonte tė binte dhe qė kufizonte pamjen. 

B.MUĒMATA

SPECIALE PER ZEQINE SOLLAKUN

Si e ka mbrojtur familja Sollaku vrasėsin e shoferit, gjatė hetimit dhe nė seancėn gjyqėsore. Dėshmia e plotė

Zonja Sollaku: Nuk jam e sigurtė nėse vrasėsi ėshtė Altin Arapi

Zonja Sollaku nuk do tė dilte dėshmitare nė gjyq pėr kėtė ēėshtje, deri nė kohėn kur nga burgu do tė dilte edhe e fejuara e Arapit, Imelda Tasho. E pavarėsisht se, deri nė atė kohė, tė gjitha mediat vizive dhe tė shkruara e kishin botuar foton e Arapit me qindra herė, ajo qė e kishte pasur vetėm 30 centimetra larg, nė kohėn kur ky i fundit kreu aktin kriminal, nuk ishte ende e sigurtė nė ishte ai apo jo

Zeqine Sollaku, bashkėshortja e Kryeprokurorit tė Pėrgjithshėm, Theodhori Sollaku, do tė ishte e fundit qė do tė dėshmonte pėrpara trupit gjykues, megjithėse ishte dėshmitarja kryesore nė vrasjen e Genci Sinės, shoferit tė familjes Sollaku. E pavarėsisht se, deri nė atė kohė, tė gjitha mediat vizive dhe tė shkruara e kishin botuar foton e Arapit  me qindra herė, ajo qė e kishte pasur vetėm 30 centimetra larg nė kohėn kur ky i fundit kreu aktin kriminal, nuk ishte ende e sigurtė nė ishte ai apo jo. Megjithėse Sina ishte vrarė nė shtator tė vitit, dalja e Zina Sollakut do tė bėhej e mundur, vetėm pas lirimit tė tij nga burgjet Belge dhe fitimit tė nėnshtetėsisė nga ky shtet. Madje, zonja Sollaku nuk do tė dilte dėshmitare nė gjyq pėr kėtė ēėshtje, deri nė kohėn kur nga burgu do tė dilte edhe e fejuara e Arapit, Imelda Tasho. Duke parė kronologjinė e ngjarjes,  duket qartė se, vetė Zeqine Sollaku, nuk ka qenė e interesuar qė kjo ngjarje tė zbardhet dhe arsyet le t’i shpjegojė ajo. Ndėrkohė, duket se edhe vetė bashkėshorti i saj nuk ka qenė fort i interesuar qė kjo ngjarje tė zbardhet, megjithėse ėshtė njė rast i paprecedent qė njė vrasės me precedentė tė pėrsėritur penalė tė vrasė shoferin e Prokurorit tė Pėrgjithshėm, pra numrit njė tė hetimit dhe tė dalė pa lagur.

Njė tjetėr fakt qė e pėshtjellon edhe mė shumė ēėshtjen ėshtė edhe dėshmia e Zeqine Sollakut, nė  seancėn gjyqėsore tė mbajtur nė janar tė vitit 2005, pra mė shumė se 15 muaj mė vonė. Bashkėshortja e Sollakut, jo vetėm qė duhet tė ishte dėshmitarja e parė, por duhet tė ishte paraqitur edhe nė Belgjikė pėr tė identifikuar vrasėsin, megjithatė edhe nė seancėn gjyqėsore tė zhvilluar pėr kėtė qėllim, ajo jep njė dėshmi tė paqartė, ku nuk merret vesh se kujt kėrkon t’ia verė gishtin. Edhe prokurori i ēėshtjes bėn pyetje sipėrfaqėsore, ndėrkohė qė njė nga avokatėt, nė proces e sipėr nxjerr nė pah njė fakt mjaft domethėnės. Porkuroria ka dekluar se, deri nė momentin qė ėshtė kryer seanca gjyqėsore, Zeqine Sollaku nuk ėshtė thirrur asnjėherė nė cilėsinė e dėshmitares nga ana e organit tė hetimit. Ndėrkohė qė, vetė zonja Sollaku, pėrgjigjet e pasigurt nė lidhje me identifikimin e vrasėsit. “Nuk jam e sigurtė nė ishte ai apo jo”, ėshtė dėshmia e Zeqine Sollakut, e cila vetėm si pėrgjigje e njė juristeje nuk mund tė duket. Dhe nė rast se bashkėshortja e numrit njė tė hetimit ka frikė tė vėrė drejtėsinė nė vend, atėherė mund tė imagjinohet vetė se ēfarė kryeprokurori  kėrkon tė vėrė drejtėsinė nė kėtė vend. Por dėshmia  nė gjyq e Zeqine Sollakut tė lė tė dyshosh se, nuk ėshtė vetėm frika, ajo qė e step pėr tė dėshmuar kundėr Arapit, por diēka tjetėr. Mė mirė se kushdo nė lidhje me kėtė ēėshtje mund tė dėshmojė vetėm kryeprokurori Sollaku, nė rast se do tė dėshmnojė ndonjėherė... ...

Dėshmia e plotė e shtetases Zeqine Sollaku nė seancėn gjyqėsore nė ngarkim tė Altin Arapit

Prokurori Enriko Ligori:

A ke qenė e pranishme nė vendngjarje?

Zegjine Sollaku: Po, kam qenė e pranishme. Nė makinėn “Land Rover”, me targa TR 1762 I ka qenė e pranishme edhe vajza ime, Adela Sollaku, atėherė 13 vjeē.

Cili ishte itinerari juaj i lėvizjes?

Unė banoj nė rrugėn "Sulejman Delvina", pallati 1/1. Dola nga shtėpia, sė bashku me vajzėn, nė orėn 19.30, do tė blija diēka qė vajzės i duhej te shkolla. Kaluam me makinė nga "Petro Nini" tek Drejtoria e Policisė, pėr tė shkuar te rruga "Myslym Shyri". Nėpėr dyqanet qė ndodheshin aty nuk e gjetėm atė qė kėrkonim dhe u larguam nė drejtim tė bulevardit kryesor. Aty u kujtuam se kishim njė porosi tjetėr pėr te dyqanet e pallateve "Agimi". U kthyem unazės pėrgjatė Lanės. Te ura e Drejtorisė sė Policisė kaluam nė anėn tjetėr dhe shkuam te dyqani qė kishim porosinė. Pas kėsaj u nisėm drejt. Kur shkuam te ura e Lanės bėmė qėndrim tė detyruar nė semafor. Para nesh kishte makina tė tjera. Aty pashė qė kishte qėndruar edhe taksia me tė cilėn udhėtonte personi qė qėlloi mė pas shoferin tonė Genci Sina.

A i fiksove personat qė udhėtonin nė taksi?

Jo nuk i fiksova, makinėn e pashė kur po bėheshim gati tė ndalonim dhe s'i kushtova rėndėsi. Nė ato momente isha duke biseduar me vajzėn. Ndėrkohė isha pas Gencit dhe perdet e makinės nuk mė lejonin tė shihja.

Si nisi grindja e Gencit me vrasėsin?

Fillimisht, kuptova qė Genci po bisedonte apo pėrshėndetej me dikė. Nė ato momente po flisja me vajzėn. Pak momente me vonė kuptova se s'ishte bisedė. I thashė Gencit: "mbylle xhamin". Nga jashtė thuhej: "Pse mė sheh?". Genci i tha: "S'po tė shoh ty mor burrė. S'kam punė me ty. Jam i shoqėruar". Genci ishte tip i qetė. Nga ana e personit qė fliste nga taksia kishte acarim. Nė ato moment po fyheshin. Ai personi u gjend te xhami i makinės sonė. Me dorėn e djathtė nxori pistoletėn nga xhepi i brendshėm dhe qėlloi nėpėrmjet xhamit thuajse tė hapur plotėsisht. Ky ēast ishte tronditės. Rrėmbeva vajzėn dhe dola nga dera e prapme e makinės. Hyra te kioska "Laguna" qė ndodhej aty pranė. Kėrkova ndihmė. Nuk mė ndihmoi askush. Madje, as polici i qarkullimit qė ndodhej nė atė moment aty.

Pėrsėriteni edhe njėherė dialogun e shoferit Sina me vrasėsin.

Genci i tha: "S'po tė shoh ty, s'e kam me ty, jam i shoqėruar."

A doli Genci nga makina?

Jo. Genci tentoi tė dilte, por ai personi ia mbajti derėn, e cila u hap vetėm pak fare.

A e fiksuat kėtė person?

E fiksova vetėm kur erdhi afėr derės sė makinės.

Si e vrau ai shoferin tuaj?

E fiksova mirė, ai futi dorėn nga xhami thuajse i hapur i makinės sonė.

Ē'ndodhi mė pas?

Unė isha shumė e tronditur dhe s'po kuptoja se ē'ndodhte. Nga njerėzit qė ishin aty dėgjova se vrasėsi iku nė drejtim tė ish-bllokut dhe se shoqėrohej nga njė vajzė. Unė vetė nuk e pashė as atė dhe as vajzėn.

Si ishte vrasėsi?

Ai ishte trup mesatar, flokė tė shkurtėra, esmer, me syze optike, me mjekėr, shėndet normal, xhaketė bezhė dhe kėmishė me vija tė kuqe. Momentalisht, m'u duk si islamik.

Pas arrestimit nė Belgjikė tė Altin Arapit, i shikove fotot?

Po i pashė fotot dhe isha pak e dyzuar. Mė e ngjashme m'u duk kur pashė Arapin mes dy avokatėve nė Belgjikė. Them qė Arapi i ngjan.

Dylber Mani, avokati i Altin Arapit

Si ishin perdet e makinės?

Ato qėndrojnė gjithmonė tė mbyllura, pasi janė tė fiksuara. Kanė njė hapėsirė tė vogėl, rreth 10 centimetra.

Sa zgjati grindja?

Gjithēka ndodhi shumė shpejt. Genci tentoi tė hapte derėn qė tė sqarohej poshtė se i vinte rėndė nga ne. Shoferi tentoi tė hapte derėn, por sa u hap pak ai ia mbajti nga jashtė. Futi dorėn e djathtė nė xhepin e brendshėm dhe nxorri pistoletėn, tė cilėn nėpėrmjet xhamit tė hapur e afroi dhe qėlloi. Dėgjova vetėm njė krismė si tė mbytur.

Riza Ickaj, avokati i Imelda Tashos

Prej sa kohėsh ka qenė Sina shoferi i familjes suaj?

Im shoq u emėrua kryeprokuror nė vitin 2002. Qė atėherė Sina ka qenė shoferi jonė.

A ke dhėnė deklarime mė parė pėr kėtė ēėshtje? Po vajza juaj?

Po, menjėherė pas ngjarjes ia kam dhėnė Zamir Shtyllės dhe Ibrajt. Vajza ime nuk ka dhėnė deklarime. Nė ato momente ishte shumė e tronditur dhe unė po kėrkoja njė terapist pėr tė.

A je e bindur se ėshtė Arapi ekzekutori?

Pėr njohjen e Arapit flas me ngjashmėri, por jo me bindje tė plotė.

A mund tė na e pėrshkruash se ē'lloj pistolete pėrdori vrasėsi?

Nuk e pėrcaktoj dot llojin e pistoletės.

A e mori vrasėsi pistoletėn e Sinės pas krimit?

Nuk e di nėse ia mori apo jo vrasėsi pistoletėn viktimės. Nė ato momente isha shumė e tronditur dhe s'mbaj mend asgjė.

Sandėr Simoni, kryetari i trupit gjykues:

Kur e hapi Genci xhamin e makinės?

Xhami u hap kur po dėgjoheshin tonė tė larta.

A i tha Genci vrasėsit se me kė ishte shoqėruar?

Jo.

Si po grindeshin?

Vrasėsi po shante shoferin tonė nga motra e tė tjera fyerje.

Prokurori Ligori:

Ēfarė ore ndodhi ngjarja?

Rreth orės 21.00.

Si t'u duk autori?

Nga e folura m'u duk si nga Jugu, si nga Vlora.

Avokati Riza Ickaj, gjykatės:

Kėrkoj tė lexohen thėniet e dėshmitares Zeqine Sollaku dhėnė prokurorisė. Pse hallakatet prokuroria kot me gjurmė gishtash, ēėshtja zgjidhej fare mirė nga mjekra dhe dialekti vlonjat i vrasėsit. Orik Shyti qė u kėrkua nė fillim tė ekstradohej nga Belgjika s'ka mbajtur mjekėr kurrė, Altin Arapi po. Prokuroria na ka thėnė se nuk e kemi pyetur kurrė dėshmitaren Sollaku. Nuk na ėshtė vėnė nė dispozicion procesverbali i pyetjes sė kėsaj dėshmitareje.

Prokurori Ligori, avokatit Ickaj:

S'kishim pse tė tregonim ty nėse ishte pyetur apo jo Sollaku. Nė bazė tė ligjit pėr Krimet e Rėnda, deklarimet e disa dėshmitarėve nuk janė tė detyrueshme tė jepen.

Avokati Ickaj, prokurorit Ligori:

Atėherė kur ndodhi ngjarja dhe kur u arrestuan Arapi dhe Tasho nuk ishin krijuar akoma Krimet e Rėnda. Ato u krijuan disa muaj mė vonė. Atėherė ishte Prokuroria e Tiranės qė po hetonte ēėshtjen dhe ti ke qenė nė kėtė prokurori.

Prokurori Ligori:

Pėr kohėn qė flet, megjithėse nuk ishin krijuar Krimet e Rėnda, kishte hyrė nė fuqi ligji pėr to.

Avokati Dylber Mani, dėshmitares:

Nėse do i referoheshim medias sė kohės nė tė cilėn ėshtė thėnė se taksia e ka ndjekur makinėn e kryeprokurit, ju si e keni shpjeguar ngjarjen nė deklarimet qė keni dhėnė atėherė, pėr tė cilat nuk dimė gjė?

Kėshtu e kam shpjeguar edhe nė fillim pozicionin e makinės.

Avokati Dylber Mani, gjykatės:

Ne jemi nė disfavor me prokurorinė pėr pyetjen e dėshmitarėve. Nė kundėrshtim me ligjet, ne nuk njohim tė gjithė dėshmitarėt dhe materialet e dosjes nė ngarkim tė klientėve tanė. Kėto gjėra fshihen qėllimisht nga prokuroria.

Letra qė xhaxhai i Genci Sinės iu drejton autoriteteve pėr gjetjen e vrasėsit nė vitin 2004

Letėr drejtuar:

Prokurorisė sė Pėrgjithshme tė Republikės sė Shqipėrisė,

Kryetarit tė Kuvendit tė Republikės sė Shqipėrisė,

Kėshillit tė Ministrave tė Republikės sė Shqipėrisė,

Ministrisė Jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė,

Ministrisė sė Drejtėsisė tė Republikės sė Shqipėrisė,

Ambasadės sė SHBA-sė nė Tiranė,

Ambasadės sė BE-sė nė Tiranė,

Pėrfaqėsisė sė Shtetit Belg nė Republikėn e Shqipėrisė

Unė qė po ju shkruaj jam njė qytetar i thjeshtė, i cili ashtu si dhe tė gjithė bashkėkombasit, mundohem tė kalojė me sa mė pak dhimbje kėtė tranzicion tė tejzgjatur. Po nejse, problemet ekonomike, sado tė vėshtira qofshin, pėrsėri janė tė kapėrcyeshme. Fjalėn e kam tek njė ose disa probleme mė tė mėdha, mė tė rėndėsishme, madje madhore, jo vetėm pėr mua, jo vetėm pėr familjen e Gencit, fisit apo rrethit shoqėror, por pėr tė gjithė shoqėrisė shqiptare, qofshin kėta tė majtė apo tė djathtė.

Problemi pėr tė cilin u detyrova t’iu drejtohem ka lidhje me datėn 29.09.2003, kur rreth orės 21:00, pikėrisht tek “Ura e Lanės”, duke udhėtuar nga perėndimi nė lindje, rreth 15-20 metra pa u futur nė bulevard, vritet shoferi i Prokurorit tė Pėrgjithshėm, Genci Sina, me pistoletė, nė makinėn e shtetit, tip Fuoristradė, i cili po transportonte bashkėshorten e kryeprokurorit Theodhori Sollaku, sė bashku me tė bijėn.

Vrasėsi del nga taksia, qėllon mbi Gencin, e mbasi u bind qė u vra, kthehet dhe i merr pistoletėn. Shkon tek taksia e tij, merr shoqėruesen edhe largohet i qetė nė “drejtim tė paditur”. Mė thoni ju lutem, ju pushtetarė, ministra apo deputetė, a ndodh ndonjė moment, nė ēdo orė tė ditės apo natės, qė nė atė vend, tė mos ketė dy apo tre policė. Unė nė Tiranė u linda dhe po mplakem, vetėm atė pikė nuk e kam parė ndonjėherė pa policė.

E pra, ata ishin aty, por pėr ēudi nuk vepruan?!

Ende pa mbaruar ceremoninė dhe nderimet qė i bėhen njė tė vdekuri, aq mė tepėr njė djali tė ri nė moshė, tė pjekur nė veprime e nė mendime, siē ishte ai, shtypi i pėrditshėm, duke cituar Prokurorinė e Pėrgjithshme, shkruante se vrasja paska ndodhur pėr motive banale.

E ēuditshme! Kur ndodhin tė tilla incidente, ai qė e kryen aktin, nuk ka arsye tė largohet, ndėrsa ky u zhduk si zakonisht nė drejtim tė paditur??!

Shtroj pyetjen: E si ka mundėsi tė jetė njė krim ordiner i rastit, apo banal?

Ata, (Genci dhe Killeri), pėr aq pak kohė sa tė lejon drita jeshile e semaforit, nuk kanė pasur mundėsi tė nxehin gjakrat, mė keq akoma kur Genci ka qenė nė makinė me njė zonjė dhe njė vajzė tė vogėl. E si ėshtė e mundur tė lejonte ai njė incident tė rastit, kur pėr ta mbante pėrgjgjėsi shtetėrore!?

Pra, Gencin e kanė provokuar dhe ai duke dashur tė shmangte kėtė provokim, nuk ka bėrė as mė tė voglin kundėrveprim. Kėshtu, duke qenė se Genci nuk reagoi, killeri nuk e ka pasur tė vėshtirė tė qėllonte mbi tė.

Lind pyetja: A e njihte Genci killerin?

Me sa dimė dhe jemi interesuar, Genci nuk e ka njohur mė parė killerin, pra edhe nuk kishin pėr ēfarė arsye tė debatonin me njėri-tjetrin dhe jo mė tė arrihej deri nė pėrdorimin e armės.

Pra, urdhėrdhėnėsi i killerit, ka dashur qė me ēdo kusht, akti tė kryhej ndaj Gencit a personit tjetėr, pėr t’i thėnė shtetit qė ne jemi kėtu, jemi prezentė, dhe kėtė e bėjmė nė qendėr tė Tiranės. Pra, incidenti nuk ėshtė banal apo i rastit, zoti Prokuror i Pėrgjithshėm, por madje ėshtė tepėr i organizuar.

Kėtė e vėrteton edhe fakti tjetėr, qė killeri qėndroi dy-tre ditė nė Tiranė, mori pasaportėn false dhe pa iu futur gjemb nė kėmbė, u largua pėr nė Maqedoni dhe sipas shtypit qė citon Prokurorinė e Pėrgjithshme, nėpėrmjet disa shteteve ballkanike e europiane, arriti nė Belgjikė.

Pra, killeri duhej me ēdo kusht tė krynte atentatin nė qendėr tė Tiranės dhe viktima tė ishte nė krye tė detyrės, ēka flet pėr gjithēka tė paramenduar.

Marrim rastin nėse killeri do tė kishte diēka personale me Gencin, ai do ta kishte kryer shumė herė mė lehtė atentatin ndaj Gencit, nė zonėn ku ai banonte nė Sauk, ku ashtu si gjithė tė tjetėr qė nuk kanė probleme, Genci lozte dhe qeshte fare i shkujdesur me tė gjithė mjedisin qė e rrethonte.

Por, jo. Killeri e ka marrė detyrėn pėr tė bėrė show, madje tė madh. Mė vjen keq qė e konstatoj, por jo vetėm unė, madje i gjithė opinioni i shėndoshė e pėrparimtar ėshtė i bindur qė, ende krimi i organizuar, i cili shprehet nė forma tė ndryshme korruptive ėshtė nė gjendje t’i kundėrvihet shtetit.

Me kėtė shpjegohet fakti qė edhe njė vrasės gjynahqar, njė i mjerė, qė ende nuk dihet se nėn urdhrat e kujt ėshtė, tė ketė kurajo t’i kundėrvihet forcės sė shtetit ligjor, ose e thėnė ndryshe, shteti nuk paska forcėn e duhur tė ekstradojė njė vrasės rrugaē, njė vrasės me pagesė, nga njė vend i Europės sė bashkuar, ku ne mundohemi tė aderojmė me dinjitet.

Pa mohuar aspak punėn e Prokurorisė dhe tė organeve pėrkatėse, u bė shumė mirė, qė killeri sė bashku me shoqėruesen e tij, e cila detyrimisht ėshtė bashkėpunėtore nė realizimin e atentatit, si dhe shoferi i taksisė u kapėn nga organet pėrkatėse, i pari nė Belgjikė dhe dy tė tjerėt nė Tiranė.

Nėpėrmjet medias jam informuar qė para disa ditėsh ka filluar gjyqi pėr shqyrtimin e kėtij atentati. Nuk mund ta kuptoj zotėrinj drejtues tė Drejtėsisė Shqiptare apo tė Organit tė Akuzės, se si mund tė dilet me vendime tė drejta, pa dėgjuar vetė autorin e atentatit, kur ai ėshtė shėndoshė e mirė, nė Belgjikė, anėtare e Europės sė bashkuar, vend me tė cilin kemi lidhje diplomatike dhe marrėdhėnie ndėrshtetėrore, madje jemi tė ingranuar edhe me Interpolin Ndėrkombėtar. Atėherė, si ėshtė e mundur qė vrasėsi tė mos ekstradohet nė vendin e vet dhe tė mos denjojė tė pėrballet me drejtėsinė e vendit tė tij, por mban konferenca shtypi nga Brukseli?

Si mundet tė durosh njė karshillėk tė tillė, ti Ministri e Drejtėsisė, Ministri e Jashtme dhe Prokurori e Pėrgjithshme, apo shkohet me mendimin se “hė mo se njė copė shofer ishte, apo njė copė fshatar pambėshtetje ishte!” Kthejeni thikėn nga vetja zotėrinj ministra e prokurorė, sepse ėshtė detyra e juaj tė ktheni nė vendin e tij atė plehrė, e tė japė llogari para Drejtėsisė sė vendit tė vet!

Nėse nuk kthehet Altin Arapi, i cili ėshtė dhe duhet tė jetė njė ndėr ēelėsat e kėtij organizimi mafioz, atėherė si do tė luftohet krimi i organizuar zotėrinj pushtetarė?!

Nėse zhvillohet gjyqi nė mungesė tė tij, atėherė trupi gjykues nuk ka pėr tė dėgjuar tjetėr gjė veē dokrrave tė njė avokati mediokėr, saqė kur e dėgjova nė njė emision televiziv, m’u duk si njė qen bulldog, qė di vetėm tė hajė mėlēitė e ndonjė “kau tė vjetėr” e tė flejė gjumė. Por le tė hajė se, mesa kam dėgjuar “Harapi” ka mjaft para e ti mor zotėri, pėr para mesa duket, je nė gjendje tė bėsh gjėra tė mėdha...

Po e pėrsėris, kthejeni thikėn nga vetja o zotėrinj pushtetarė, sepse Genci dhe sa e sa si Genci, ju kanė ēdo ditė nė kurriz, duke sakrifikuar ēdo gjė tė tyren, derisa t’iu dėrgojnė juve nė destinacion. Tė zhvillosh kėtė gjyq pa praninė e autorit kryesor, do tė thotė as mė shumė e as mė pak, por tė luftosh krimin e organizuar, me ēorganizim tė organizuar.

Prandaj edhe njė herė i bėj thirrje Ambasadės Amerikane, ambasadės sė OSBE-sė, Pėrfaqėsisė Belge, si dhe Ministrisė sė Drejtėsisė, asaj tė Jashtme dhe Prokurorisė sė Pėrgjithshme, qė secili nė kėndin e vet tė punės, tė ndėrhyjnė pranė Shtetit Belg dhe tė kthejnė vrasėsin nė Tiranė.

Me respekt

Xhaxhai i Genci Sinės

Bilal Sina   

Dt. 02.12.2004