Te fundit
Identikiti i Presidentit
8 Shkurt 2012, 22:42Editorial
TEMA
Nga Mero Baze
Diplomatët perëndimorë dhe opozita shqiptare kanë filluar të skicojnë “identikitin” e postit më të kërkuar këtë gjashtëmujor, atë të Presidentit të ardhshëm të Republikës. Skicat e para që kanë vizatuar të gjitha palët, përveç pushtetit, janë ato të një presidenti konsensual, me integritet, produkt i bisedimeve dhe marrëveshjeve, etj. E gjithë kjo teknikokraci e prodhuar vetëm për të mos thënë një gjë qartë dhe shqip: Presidentin nuk duhet ta zgjedhë Sali Berisha! Pra, i gjithë fjalori politik i përdorur deri më sot, sidomos nga diplomatët perëndimorë, vërtitet rreth kësaj fraze, e cila nuk shqiptohet kurrë për shkak të asaj që ata e quajnë etikë diplomatike.
Por a mund të funksionojë presioni ndërkombëtar për një president të pranuar nga të gjitha palët?
Në mënyrën si ka nisur presioni, nuk ka për të funksionuar. Sali Berisha e ka marrë mesazhin se diplomatët perëndimorë nuk dëshirojnë që ai të marrë presidentin, dhe i gjithë fjalori i tyre përsërit një mesazh që ai nuk ka dëshirë ta dëgjojë. Nuk besoj se ka ngelur ndonjë ambasador pa e thënë këtë. E ka thënë ambasadori i Danimarkës, ai i OSBE, i BE, dhe qartazi dhe ambasadori i SHBA. Por Berisha po ashtu e ka dhënë përgjigjen më qartë se ata. Ka thënë që presidenti do të zgjidhet sipas Kushtetutës, dhe se opozita është e ftuar të votojë me konsensus kandidatin e tij.
Pra është e kotë të mendojmë që ajo që sot është e qartë, pas 5 muajsh mund të bëhet e dyshimtë pasi Berisha mund të tërhiqet. Në vitin 2002, kur Perëndimi detyroi Fatos Nanon dhe Partinë Socialiste të uleshin për një president konsensual, mesazhi ishte i qartë dhe arsyet po aq të qarta. Bashkimi Evropian tha se e majta nuk ka legjitimitet për të zgjedhur presidentin për shkak të parregullsive të zgjedhjeve të vitit 2001. Që të përsërisësh të njëjtën skenë me Sali Berishën, duhet jo vetëm t’i adresosh qartë kërkesën që “nuk ke për ta zgjedhur presidentin”, por duhet t’i shpjegosh qartë dhe arsyen. Dhe krye-arsyeja përse Berisha nuk duhet të marrë presidentin, është pikërisht se pushteti i tij është në konflikt me ligjin për vrasje dhe vjedhje, dhe se u ka shpallur luftë institucionit të Presidentit, kryeprokurores dhe SHISH, tri institucione që bien menjëherë në duar të tij nëse ai merr presidentin. Si një njeri në konflikt me ligjin, dhe i dyshuar si urdhërues i vrasjeve të 21 Janarit, ai duhet të rrinte normalisht dhe larg kryeministrisë deri në përfundim të këtij hetimi dhe gjykimi. Nëse Perëndimi nuk e adreson këtë si shkak kryesor përse Berisha nuk duhet të marrë presidentin, më mirë mos t’ia përmendin fare këtë çështje. Është e kuptueshme se një qëndrim i tillë ndërkombëtar vë në rrezik kredencialet demokratike të qeverisë shqiptare, por është rruga e vetme që qëndrimi ndërkombëtar të ketë kuptim. Kërcënimet që Shqipëria nuk do përfitojë statusin e vendit kandidat, apo izolimi i Berishës, nuk janë presione që funksionojnë. Berishës i mjafton liria e lëvizjes për të qenë në rregull me shqiptarët që mërziten nga regjimi i tij, dhe i mjafton qoftë dhe një feudal azer si Aliyev-i, për tu dukur që e respektojnë ende si kryeministër.
Rruga tjetër për ta detyruar është fillimi i një lëvizje të fortë protestash në vend për të detyruar qeverinë të dorëzojë presidentin, ose të shkohet në zgjedhje të reja. 21 janari dhe sjellja e drejtësisë me viktimat ka dëmtuar rëndë frymën e protestave në Shqipëri, por kjo nuk do të thotë se e ka vrarë atë. Opozita duhet ndoshta të heqë dorë nga organizimi i protestave të strukturuara, me qindra- mijëra njerëz dhe me regji politike. Protesta mbahet gjallë nga motivi dhe jo nga shumica apo fasada. Më mirë pak vetë e përditë se 200 mijë vetë një herë në vit. Opozita duhet të provojë të ngrejë shqiptarët në revoltë në pranverë, nëse Berisha nuk gjunjëzohet nga ndonjë qëndrim më i ashpër dhe më i qartë ndërkombëtar. Nuk ka ndonjë arsye më të fortë për të dalë në rrugë se sa rënia e gjithë institucioneve në duar të Sali Berishës. Nëse ajo ndodh dhe shqiptarët nuk e pengojnë dot, atëherë zgjedhjet kanë për tu kthyer në një formalitet që noterizohen nga drejtësia, presidenti dhe prokuroria e Sali Berishës dhe rotacioni në këtë vend mund të vihet në dyshim përjetësisht.
Identikiti i Presidentit në kërkim është i gjithi një copë letër e shkruar me laps, të cilën Berisha e hedh në koshin e plehrave nëse ndaj tij nuk flitet qartë dhe me gjuhën e forcës nga opozita, dhe me “arsyet” e duhura nga ndërkombëtarët. Berisha ka probleme të mëdha me drejtësinë, ka probleme të mëdha me hetimin dhe më shumë se çdo gjë tjetër i duhet t’i ketë nën kontroll këto institucione. Mjafton të shikojmë se si vëllai i Arben Brocit, një prej katër të vrarëve më 2 prill 1991 në një protestë politike, dërgon në shtëpi vrasësin e provuar të një demonstruesi të ngjashëm, apo se si një gjyqtar që lë të lirë një trafikant turk, i bën shërbime politike regjimit, për të kuptuar se ku ka degraduar ëndrra e shqiptarëve për drejtësi dhe demokraci. Sali Berisha është në një beteje për jetë e vdekje për të shpëtuar historinë e tij të errët politike, kurse shoqëria shqiptare në një betejë për jetë e vdekje për të shpëtuar pluralizmin dhe shpresën për demokraci në vend. Nuk duhet të trishtohemi që sot na ka mbetur mjeti i vetëm protesta dhe revolta. Pas qershorit, as atë s’kemi për ta pasur.
48 komente në “Identikiti i Presidentit”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
do ish fatkeqesia shqiptare,ta quaje monizem do ishte pak se ate sistem,me ose pa dashje e votonim vete.Nuk na i vidhte kush votat.Por kur vjen ne pushtet me vota te vjedhura,harram te besh ligjin nga A te Zh,harram ketij populli,kesaj opozite dhe ketyre nderkombetareve ” te dashur” qe po na vrasin naten e po na qajne diten.Qorrit dhe shurdhit duhet me ja thene shqeto e jo me diplomaci!!!!!!
Jam plotesisht dakord me nderkombetaret qe presidenti te jete konsensual dhe me stature akademike, i paperziere ne nje politike te ndyre te 20 vjeteve te fundit. Une do isha shume i kenaqur me nje nga emrat me poshte:
1. Pellumb Xhufi, historian, person publik, me eksperience ne diplomaci dhe reputacion si person me integritet, i palekunder ne qendrimet per probleme kardinale si tjetersimi i kufinjte te venndit, ndryshimi i historise se Shqiperise, i qarte ne qendrimet brenda LSI, etj.
2. Adrian Civici, ekonomist, person publik, me eksperience ne fushen e ekonomise, me reputacion si person i ekuilibruar ne bashkepunimin me te dy krahet e politikes gjate 20 vjeteve te fundit, njohes i problemeve me te cilat pritet te ndeshet vendi ne krahet e krizes qe po shfaqet.
3. Perparim Fuga, fizikant, person publik, me eksperience ne drejtim te institucioneve akademike brenda vendit, me eksperience prane organizatave nderkombetare si pjestar i ekipit te ElBaradeit, me reputacion e i njohur per integritet ne Shqiperi e jashte vendit.
4. Mentror Petrela, mjek, person publik, i balancuar ne bashkepunimin mes kraheve te politikes, elokuent dhe njohes i maredhenieve me grupeve te politikes, me maredhenie te mira me nderkombetaret ne Tirane.
Edhe unë, edhe mua më vini në listë …
Mentor Petrela?
Po ben shaka. Vetem qe ti ece biznesi privat ketij, tek Kinema 17 Nentori, rezonanca ne spitalin publik u vendos vetem vjet. 4 vjet fiks.
Shok per koke me Sali Berishen.
MENTOR PETRELA eshte kryekrimineli i spitalit 5, pasi merr para me thase nga te semuret i fut ne operacione me tafti bafti dhe kur vdesin thote qe kjo edhe mund te ndodhe. mund te ndodhe edhe duke ecur ne rruge, te bie nje vazo nga lart dhe ti papritur vdes.
eshte njeriu qe ka monopolizuar te gjithe karieren e spitalit, kush do te jete ushtari i tij mund te kete operacione, kush rrezikon te jete me i afte se ai (ne fakt aftesia e tij tani i referohet viteve 80 se ne vend qe te lexoje per mjeksine, lexon e tregon vetem artin kulinar)i nxihet jeta deri sa ose te struket ose te lere spitalin.
Besoj se Petrela eshte nga ato rastet qe Zoti e di se si do ti paguaje krimet e veta!!!!!!
I dashur Bujar Presidenti do te ishte popullore dhe gjithe perfshires nese do tye kishte emra nga ish te denuarit e ndergjegjes pao si Koco Devole,Reshat Arbana,Saimir Kumbaro,etj,e jo shamijat e qyrres berishjane te nje poltike te deshtuar si me te djeshme dhe te sotmen korruptive-kriminale.Bolle me jashteqitjen shqiptare.Presidenti duhet i pa njollosur nga e djeshja dhe e sotja e dhunshme korruptive-kriminale.
O z.Mero Baze, ky Arvizu i SHBA eshte nje me Pushtetin aktual Mafioz qe ne javen e pare te mbritjes ne detyre ne Tirane-Dhjetor 2010. Me 21-Janarin-2011 dhe zgjedhjet Lokale te 8-Majit-2011(qe i numroi vete votat dhe pa qarte rezultatin +10 per Liderin e Opozites) si dhe qendrimet e here pas hershme 100% pro-Pushtetit Hajdut e Vrastar, mjafte te lexueshme edhe per ate pjese te Popullit Shqipetare qe quhen Provinciale; Arvizu eshte nje zhgenjim TOTAL per Shqiperine dhe do kujtohet per shume vite e dekada si betonuesi i Neo-Diktatures e Mafias ne Shqiperine e shekullit XXI. Takimet e tij me Liderin e Opozites i ka per ti bere presion (presion qe Edi Rames ky Arvizu ja ben rregullisht prej Janarit-2011), e kete tashme e dine te gjithe Shqipetaret ne Shqiperi dhe Ne Shqipetaret ne Perendim. Ne nje vend me super-hajdute dhe super-vrastare ne Koalicion-Qeverises me vota super-te vjedhura; ti thuash Opozites mos dil ne Protesta dhe mos kerko ndryshim Qeverisje por prit daten e radhes te zgjedhjeve, qartazi perseri vjedhje totale te votave nga Berisha+Meta+Nano+++ bandat e tyre neper Administrate+institucione Shtetrore dhe Gjykata, ku keto te fundit po mohojne hapur ekspertizat e eksperteve nga vendi i Arvizu (USA) e sidomos te FBI sefundi, e ky eshte perseri me Mafian ne Pushtet dhe ben -Show- sikur eshte apo mbeshtet Prokurorin. MASHTRIM… Jo ai eshte 100% me Mafian ne Pushtet dhe aspak me Popullin Shqipetar, qe me shumice derrmuese eshte me Opoziten.
E sakte Mero,protesta dhe mosbindja civile jane e vetmja rruge,por ato duan koke qe te organizohen dhe udhehiqen.Edi Rama me ate braktisje qe i beri popullit pas greves se urise dhe sidomos pas 21janarit nuk ka as fytyre dhe as besueshmeri per nje aksion te tille.Ai per Salen eshte ciu-ciu,ciu-ciu.
Hahahahah, sa kam qesh me: “E gjithë kjo teknikokraci e prodhuar vetëm për të mos thënë një gjë qartë dhe shqip: Presidentin nuk duhet ta zgjedhë Sali Berisha!”
dhe me: “Por Berisha po ashtu e ka dhënë përgjigjen më qartë se ata. Ka thënë që presidenti do të zgjidhet sipas Kushtetutës, dhe se opozita është e ftuar të votojë me konsensus kandidatin e tij.”
Mero je i madh, nuk do lodhem kurre ta them! Pjesa tjeter e shkrimit nuk me intereson.
gati genjeva, e lexova deri ne fund sigurisht, Mero, veri daten !
sic e ka thene Baze, po te lejohet saliu te marri presidentin largimi i saliut mund te behet i pamundur perjetesisht.
Kjo eshte optika realiste me te cilen duhet pare situata.
E para, kursi i Rames i pas 8 majit eshte i deshtuar, i pamoralshem, dhe do coje opoziten ne humnere po vazhdoi me tej.
E dyta, s’ka rendesi pjesmarrja ne protesta. Protestat jane qendrim politik i opozites ndaj qeverise. Opozita morri votat maksimale ne 8 maj pas nje sezoni te gjate protestash, pra elektorati e ka mandatuar per kete vije politike e jo per kthimin e turpshem ne parlament.
E treta, Shqiptaret marrin pjese vetem ne protesta qe kerkojne largimin e qeverise. Ata nuk jane lodhur nga protestat, por jane lodhur nga tallja e Rames me protestat. Konkretisht, askush nuk pranon protesta qe nderpriten pa arritur qellimin e tyre, sic u be per transparencen e kutive, apo gjate greves.
Askush shqiptar s’pranon protesta teksa deputetet e opozites rrine ne parlament dhe i thone saliut kryeminister; madje na i shkruajne dhe letra duke i kerkuar te zgjidhi probleme !!!
Askush shqiptar spranon protesta tek zogu i zi.
Askush shqiptar spranon protesta tek KQZ per te mbajtur mandatin e tiranes.
Shqiptaret e kane problemin me qeverisjen, dhe aty jane gati te protestojne nqs shohin qe rama nuk po tallet serish.
Rama duhet te ndryshoje kurs, dhe per kete minimalisht nevojitet mosnjohja e qeverise si legjitime. Kjo domosdoshmerisht kerkon daljen e PS nga parlamenti, cdo gje tjeter eshte tallje e rradhes.
Kete vit qeveria do mbylli tere dosjet e saja te krimeve perfundimisht dhe rama do vazhdoje gjumin. Kjo eshte pergjegjesi e rende e rames.
Editoriali i sotem eshte ne drejtimin e duhur, si nje kembane per kursin tejet te gabuar te Rames deri tani. Rama me kete kurs po con ne humnere fatet e shume shqiptareve, jo vetem te vetin.
Ata qe thone se populli eshte lodhur nga protestat, te jene te sigurt qe mbi te gjitha populli eshte lodhur nga deputetet socialiste qe rrine para saliut ne parlament, si impotente para nje diktatori.
A i degjon rama njerezit sa te zhgenjyer jane prej kursit te tij, apo degjon ca halucinante qe i thone iku saliu?
Sot u be e qarte qe nderkombetaret do pranojne president me 71 vota, mjafton te kete konsultime.
Koha per te bere kthese mbaron keto muaj.. Ndryshe Rama te mbahet pergjegjes per daljen te pafajshem te prendit dhe eproreve te tij.
Kuptohesh lehte,o landi,se nuk te ha meraku per opoziten,por per t’i sherbyer si LOLO oborri SHPELLARIT SERB TE VICIDOLIT!!!Hiqesh si opozitar i revoltuar,por nuk e ha njeri:JE KOMPLET ZAGAR I BERISHES!!!Situata ka degjeneruar deri ne kete faze,jo vetem nga aftesia e Berishes per t’i vjedhur votat me GJYKATA TE KOMANDUARA,por edhe nga BLERJA,QE U KA BERE TE HUAJVE!!!Bota perendimire,KA DESHTUAR NE SHQIPERI!!!Ne se ketij sistemi i thone DEMOKRACI,UNE E QUAJ “PURO FASHIZEM”!!!!
Eshte veshtire me replikuar me injorant si sorr-gej, se ti sorrgej je aq i paafte per te kuptuar sa te vetmin argument qe ke dhene, e ke dhene pa pike lidhje me komentin.
Nuk po ti them dy fjale o sorrgej sic te takojne sepse me te drejte Tema do i censuronte. Por meqe tema ta ka botuar fjalen zagar, po te them qe besoj se esh e sigurt qe je zagar i tipit femer, qe te ka ardhur sezoni prandaj ndersehesh.
Po une kam respekt edhe per injorantet e races tende, prandaj po te pergjigjem shkurt.
Nqs ti sorrgej quan te saliut kedo qe nuk eshte dakort me kursin e rames, duhet te kesh probleme shendetsore se ka mjaft opozitare te vertete qe jane kunder kursit te Rames, sic eshte Ngjela.
Madje edhe ish miq te ngushte te rames si Koco Kokedhima jane kunder kursit te ri te rames. Te dhashe dy shembuj qe nuk i dyshon njeri per njerez te saliut, por lista eshte pa fund me politikane te majte qe jane kunder kursit te ri, e spo flasim ketu per blushin e kacin.
Por ty aq ta pret rradakja. Ne fund te vitit kur te dali i pafajshem prendi me shoke, ti do vazhdosh te derrdellisesh neper forume per saliun, nderkohe qe rama mund ti ndali keto padrejtesi qe sot nqs nderron kurs.
Kshuqe lepije kocken me kujes sorrgej e mos u turr kuturru, se saliun po e mban edi dhe ata si puna jote qe kujton se saliu iken vetem me nderhyrje nga jashte.
Saliun ky popull e ka larguar nji here tak fak e s’kishte lider opozite ateher qe te thoshte s’kemi c’ti bejme saliut. Sot kemi edin qe sheh nga zoti, e ata si ty qe edi u duket zoti.
Por Edi eshte nje lider qe di te qeverisi, por s’di te fitoje ndaj saliut, prandaj kush eshte opozitar i vertete ka gjithe te drejten ta kritikoje.
Mospranimi i kritikes eshte thjesht nje ngjashmeri me shume qe ti sorrgej ke me saliun. shko gje ndonje peme tani.
Sali Berisha ndodhet perballe diskreditimit te plote. Perspektiva e tije eshte teper e zymte. Ka konsumuar te gjitha format e tjetersimit te votave qe nga Ruzhdija e deri tek vjedhja haptas gjate numurimit, duke konsumuar turpesisht dhe penalisht Komisionin Qendror te Zgjedhjeve.
Partija FURKACE e Metes eshte diskredituar akoma me keq. Jo vetem per faktin qe i mori votat nga e majta dhe i shpuri djathtas, por edhe per korrupsionin masiv, me bllok ne dore. Kjo parti “Mender Integruese” i ka ndare fare qarte kuotat e vjedhjeve me marreveshjen e 20 perqindeshit me Saline.
Ne kete situate i ka ngelur nje opsion i vetem. DIVERSIONI TEK OPOZITA per ta bere te pa demeshme, ne mos per ta shkaterruar.
Tehu eshte drejtuar tek udheheqja e kesaj partije, ku kane varur shpresen shqiptaret, sidomos kunder kryetarit te saje.
Kush do te ndihmoje Saline, i versulet RAMES. Kete po beni ju zoti Landi. Shkoni merrni çekun tek Saliu. Cekun e turpit, sepse ato jane parat e te gjithe neve, qe i ka vjedhur poshtersisht.
Identikiti i Presidentit? Fatkeqesisht, Fatos Nano.
Vlera kryesore te cilen duhet te kete kandidati sipas Arvizu,integriteti,eshte gjeja qe dallohet me lehte se cdo gje tjeter qe i mungon Fatos Nanos.Pra identikiti i ambasadorit eshte tipik anti Nano.
Nuk duhet të trishtohemi që sot na ka mbetur mjeti i vetëm protesta dhe revolta. Pas qershorit, as atë s’kemi për ta pasur.
Z.Baze kjo qe po thoni eshte shume e rrezikshme,te pakten keshtu mendon lideri i opozites:” Nuk i veme flaken Shqiperise se Saliu vjedh votat,…..vret protestues…. zgjedh presidentin etj.”
Protesta nese do te kete duhet te jene krejt ndryshe nga ato qe u bene per nje vit e gjysem qe nga parapergatitja mediatike dhe nderkombetare,shtrirja ne kohe dhe pershkallezimi i veprimeve,por mbi te gjitha vendosmeria per moskthim prapa.Nga sa kemi pare deri tani dyshoj shume ne se Rama e ka karakterin dhe cilesite per nje ndermarrje te tille.Si ne cdo profesion eshte e veshtire te ndryshosh nje stil a metode pune te perseritur vazhdimisht.Megjithate le te shohim.
Une ju gjej nje president
qe bac Saliu ta ket qejf
qe esht i qart si belesh
esht njesoj si Haxhi Llesh
Ju gjej nje mumje buratin
qe cdo fjal ja thot shoku Sali
po sduam ne nje president te ri
qe ta kemi dhe hipokrit?
Po ne duam president
ne fakt e do vet ai i shkret
po sikur ti bejm ne nje sozi
nje Sali te nxjerrim ne publik?
Ta pershtasim sic do vet
ta llangosim si te doj vet
ta ngjyrosim me cte doj
Nje Sali dhe nje sozi
Kur te pordhi ai i madhi
fap tja bej sozi lumemadhi
nje dekret me te thot ai
presidenti me qen ne linj
Shkenca sot ka arrit
me bo njerez si do ti
nje Sali te improvizojm
president e kryeminister
ti bejm me nji kok.
DIKTATURAT BIEN VETEM ME REVOLTA ..
sali berisha i ka ditet te numeruara pranvera po afron dhe bashk me te dhe DEMOKRACIA aq shume e munguar ne vendin tone ..
POSHTE DIKTATURA berishiane .. poshte ky TYRADHETAR I KOMBIT SHQIPETARE
Mengeneja e nderkombetareve si kushti paresor i daljes nga kolapsi
total katastrofik ku na ka zhytur dr.dhjeramani me te vetet,me ben perhere per te vjelle dhe me duket e kalkuluar per t’i terhequr,pa ndaluar, zvarre shqiptaret ne shtigjet e skutat e brekedhejerit te historise.
Jo vellezer e motra patriote,shtepine tone mund e duhet ta terezitim vete me rrugen e shenjteruar te demokracise,me protesta,dmostrata,mosbindje civile e tek e fundit me parimin e dy duarve per nje koke.S’jemi te paret,historia na jep nme qindra shembuj se kjo eshte e vetmja rruge qe funksionon me koston me te ulet per kurrizin,xhepin e dinjitetin tone.Te mbash e ushqesh shprese me perralla ambasadoresh,do te thote te sillesh si pordha neper breke,shkurt do te thote te behesh pjese e nahijes se dr.dhjeramanit.TUNG!
Bravo MERO,
Po kjo qe the duhet te PERSERITET fort mbas ardhjes se PALLOSHIT nga usa,e cila ka fare pak gjasa qe te ndodhe.
Pastaj ngelet te kujtojme fjalet e plakut NAMIK HOTI-it,i cili duke njohur te shkuaren e Bishes si biri i Ernver-Ramiz-Nexmies tha shkoqur e paster:Ne maloket,po hipem ne pushtet vetem PLUMBI na zbret nga KALI.
Une jam shume dakort me Meron! Vetem revolucioni (jo domosdoshmerisht me arme,se ka patur keqkuptime me kete fjale), eshte zgjidhje per Shqiperine ne kete faze qe ka hyre. Opozita duhet te kuptoje qe cfare do rruge te ndjeke, ne fund do te perfundoje perseri aty,duke patur parasysh se cfare monstre ka perballe, prandaj, duke qene se sipas meje kjo eshte vetem ceshtje kohe, opozita duhet te marre masat dhe te filloje sa me shpejt ne kete rruge, ndryshe nese do te vonoje, revolucioni popullor do t’a nxjerre dhe ate jashte loje!
ne koken e saliut identikiti eshte femer.Mbetet ne diskutim ngjyra e flokeve.Po qe lesh-zeze do kemi ate burrneshen qe ta fut”me plum ballit”,po qe lesh-verdhe do kemi ate qe var burrat ne palme.Po qe per konsensus per njeren ga keto te leshtat,vjen nano nga Vjena dhe i gjen ca pauliner per derrin maç.Kjo s’eshte me politike;kjo eshte gare kuajsh..ose pelash!
“…ai duhet te rinte normalisht dhe jashte kryeministrise…”.Dakort Z.Mero. Me vjen mire qe nuk permend fjalen “doreheqje”. Ne fakt, kushdo ta perdorte kete fjale, e para, do pyesnim nga vinte dhe kur ka zbritur ne toke. Normale pyetjet kur lidhen me personazhin Sali. Ndaj keta, ju, ne qe e njohim, as qe na shkon fija e mendjes te perdoresh per Salen tone termin “doreheqje”.
Drejtesia e vendit ne te gjitha hallkat jo vetem ka rene por eshte bere kriminale.Kjo eshte nje e vertete e madhe dhe e frikshme.Ruajna zot se vendi po shkon perseri drejt destabilizimit.Te lumte Sali me mire nuk mund te realizoje detyrat e UDB
Eshte e padobishme te therrasesh popullin ne protesta vetem per te marre presidentin.E para se ky nuk eshte motivimi kryesor ne malin e halleve qe kane njerezit,e dyta prapeseprape kjo lloj levizje nuk zgjidh asgje.Saliu e jep presidentin,por duke vazhduar ne pushtet dhe duke vjedhur serish zgjedhjet vetem sa ja zgjat agonine dhe trazirat vendit duke e bere nul rolin e presidentit sic ka ndodhur deri tani.Vetem nje rruge ka per t’i zgjidhur nje here e mire dhe sa me pare te gjitha krizat:proteste e gjithanshme,ne rruge dhe me mosbindje civile,per te gjitha krimet dhe rrenimin ekonomik qe eshte pergjegjes ky kryeminister,me te vetmin synim largimin e tij dhe zgjedhje te reja me qeveri teknike.Largimi i Berishes deri ne vere eshte edhe nje akt dinjiteti dhe vlere kombetare para vetes dhe gjithe botes qe te mos na gjeje 100 vjetori i pavaresise me nje kryeminister kriminel.
Te lumte pena Mero Baze!
Me ne fund ia the shqip Edi Rames “dil dhe protesto!”. Sepse keta te PS-se jane rehatuar disi nga daljet e mesit te janarit te Arvizu-se. Por tani qe e pane dhe me Bashen disi jane shqetesuar. Nuk mund te shtyjme ne kete menyre, duke pritur se me ke e pi kafen Arvizu-ja. Sepse po na ngec ne fyt kafja jone! E vetmja zgjidhje eshte qe opozita te beje opoziten! Mjaft me justifikimet qe degjojme per dite nga ambientet socialiste.
Ciao!
Si gjithe keto vite, shkri i Juaj Mero eshte APEL ! Kush ka sy-shikon, kush ka vesh-degjon. Keto vitet e fundit po shkon perdite e me shume buze gremine ! Ka mbi 5 vjet qe kjo qeveri erdhi ne pushtet te Luftoje KORRUPSIONIN ! E kunderta ka ndodhur: Korrupsioni, krimi kane marre permasa galopante. Pa dashur te permend edhe mjafte faktore te tjere, qe Ju i keni trajtuar mjaft mire ne shkrimet Tuaja, perdite ne ekranet televizive nje k/minister,qe ben monolog ne grupin parlamentar, ne qeveri, ne intervista brenda dhe jashte vendit (atje ku ai shkon, se as njeri nuk e fton),ai e paraqet Shqiperine Vendin e Pare ne PLANET !!! Bej paranteze, kur do te vij nje dite te dale para Drejtesis, do te paraqes raport se ESHTE i SEMURE PSIQIK ! Alarmi nga mjafte analiste ATDHETARE eshte dhene dhe vazhdon te jepet. Si qytetar i thjeshte, ne komentet e mija,ju kam propozuar qe Ju,disa shkrime te botohen ne TRAKTE, te shperndahen ne te kater anet e vendit! Opozita, qofte edhe ajo e “Bashkuar”,po ecen me moton:”Prit gomar te mbij bar” ne zgjedhjet e vitit 2013! Gjithe protestat,qe ajo ka organizuar kane qene “gjysmake”,sporadike. “Nuk behet vreshti me Urata,por me shata e lopata!” Opozite nuk behet kur “njeri i bje gozhdes e tjetri patkoit!” Apeli i Juaj i drejtohet Presidentit: Le te tregohet,se paku nje here TOP i kalibrit te RENDE ! Kam bindjen se nuk do te jet i vetem. Do te shpertheje nje BATERI e tere KUNDER Kryekriminelit,VAMPIR-Berisha. “Hekuri rrihet sa eshte i nxehte! Neser eshte VONE !
shyqyr qe e kuptove o mero.
shto dhe dicka tjeter qe ti e mendon, por nuk e thua
saliu ka mbeshtetjen e amerikaneve ne realizimin e ketij skenari te “rotacionit perjetesisht te pamundur”.
flas per rotacion real, se rotacion me skenar dhe rregji ne vilat e familjes, nuk ka problem bejne sa te duan keta
Problemi i presidentit eshte shume formal dhe pa rendesi perderisa berisha do jete ne pushtet.Kushdo qe te vije ne kete post do te masakrohet nga ai nqs do jete “tip fatos nano” ose do te vihet ne rrjesht gati-tu nqs do jete “tip zhelefina topalli”.Fjalekryqi per emrin e presidentit eshte nje loje e perkryer e ujkut plak por extremisht tinzar qe quhet SERBERISHA i cili me kete loje synon:
1-Te mjegulloje tre aktet e tij VRASJE-TRADHETI-VJEDHJE.
2-Te turbulloje nderkombetaret me taktikat e tij duke ngritur dhe ulur
pazarin per tu dukur determinant tek mbeshtetesit e tij.
3-Huton opoziten sic ka bere zakonisht duke e trajtuar veten e tij
si ujk zemermire dhe PS si dele protestuese dhe fajtore.
Deri tani Berisha po e luan ne perfeksion rolin e tij.Barbarisht gjykatesi artan broci le ne shtepi njeriun qe eshte vertetuar vrases
ne 21 janar qe do te thote se vrasjet e 4 protestueve quhen problem i mbyllur.Ky eshte problemi kryesor i tmerrshem ne ditet e sotme dhe pikerisht keto dite del DIKTATORI ARVIZU NEPER KONFERENCA SE JU FRY
TRAPI PER PRESIDENTIN.A E PATE KETE NJERI PA GJAK QE PERCOLLI DHE PRITI
PRINCIN E PJERDHUR LUL UDBASHIN ME CEREMONIRA TE NEVERITESHME?????
ESHTE KY AMBASADOR QE PO BEN TE PAMUNDUREN QE TE MBAJE ME OPIUMIN E TIJ
DEMONKRATIK SHQIPTARET NE GJUME LETARGJIK VETEM PER TE RUAJTUR STATUKUONE ME CDO KUSHT BILES DHE KUR VRITEN SHESHIT NJEREZIT APO VIDHET VOTA E POPULLIT BASH ME KETE LLEREPERVESHUR TE SHPIFUR.
KALUAN VETEM DY JAVE NGA PERKUJTIMI I 21 JANARIT DHE KY AMBASADOR
I KTHEU KURRIZIN GJAKUT TE PROTESTUESVE..A JU KUJTOHET KUR MASTERBONTE
ME EKSPERTIZAT E FBI ???PSE NUK FLET TANI PER KANIBALET E GJYKATES SHQIPTARE POR “PIKELLOHET” PER EMRIN E PRESIDENTIT QE DO ZGJIDHET KUR TE BEHEN QERSHIJAT.
KAM MENDIMIN SE “SKIFTERE” TE TIPIT PODESTA-WISLER QE RRINE RROTULL
SHTEPISE QE ESHTE LYER ME BOJE TE BARDHE PO BEJNE NJE PUNE TE SHKELQYER
ME PANELIN E TYRE INTELIGJENT QE PO MBAN GJALLE KUFOMEN-PAPAGALL TE VICIDOLIT.DHE ARVIZU PO SILLET SI NJE AKTOR FILMI HOLLIVUDIAN
QE PO E LUAN MIRE ROLIN E NGARKUAR.SEKUENCAT ME PERRALLAT PER EMRIN
E PRESIDENTIT DHE BARCALETAT ME FBI E DHANE EFEKTIN..ME SHUME JANE PROBLEM ARIXHINJTE TE HOTEL TOTOZANI SE KATER PROTESTUES TE VRARE
MIZORISHT NGA YLLI NE NGJITJE I ARVIZU PODESTES..SHAME..SHAME
Si gjithmone fantastik, sir Mero,
Por une mendoje, qe opozita duhet te beje punen mire ne parlament.
Ata duhet te bertasin ne kor me ze te larte: a zbatohen ligjet qe miraton parlamenti, ne kete vend?? a ka energji populli, qe cdo ligj te ri te parlamentit dhe te qeverise ta perceptoje dhe ta zbatoje??.
Ndersa shoqeria civile, do te mbaje pergjegjesi historike per mungese organizimi dhe diturie. Analistet pa perjashtim jane shnderruar ne gladiator te shemtuar, ku spikat gara e peshtire:- une di me shume se ty miku im gladiator!!.
Nderkohe, pushteti qesh dhe tallet me te perdorurit keq, duke i “vleresuar”ata: Ai me mbiemerin lubonja eshte i ditur, i duhet Shqiperis ha,ha,ha. Ajo me mbiemerin meco, ne vend qe te jete soft dhe embel sic duket, eshte shnderruar ne nje man me ze te larte dhe me sy te zgurdulluar!.
Njerit i djegin librin!, tjetrit i thon trim dhe i fusin preshin ne bythe!, nje tjeter e quajne lytfi!!. Jane plot gladiator njerez!!. Prandaj nuk kane faj gjykatat, qe jane shnderruar ne tregje ku shiten shkrepese dhe lulelaker…
Saliu nuk rrezohet me protest civile dhe fatkeqesisht as me krye ngritje te armatosur se eshte me i pergatitur se opozita! Saliu do bjere vete si cdo diktator me shtytjen finale nga US! Ai e ka kuptuar vete kete dhe synon qe me Presidentin e ardhshem, Prokurorin e pergjithshem te emeruar nga ai te siguroje imunitetin e tij dhe te sherbetoreve te tij ndaj mllefit te opozites! Me sa rrezohej Enveri me protesta aq lehte do rrezohet edhe Berisha!
Berisha me gjithe keto poshtersira qe ka bere ai kurre nuk do e leshoje pushtetin,sepse e di se cfare e gjen plus ai nga mendjemadhesia dhe budalleku ai e provon popullin dhe faktorin nderkombetar deri ne piken e fundit ashtu sic veprojne te gjithe diktatoret
Nuk shihet asnje mundesi rrugedalje,as me vota se do i vjedh,as me revolta dhe protesta sepse ai nuk e ka problem se mund te paralizohet gjithcka ne ate vend,por vetem nje 97 e dyte kur ti rrezikohet jeta e tij dhe e familjes,por neqoftese puna shkon deri aty atehere e gjithe familja e tij duhen ekzekutuar qe edhe te tjeret te zene mend kur te kene pushtetin ne dore.
Kjo eshte e vetmja mundesi,por nuk besoj se shqiptaret kane bythe per ta bere nje gje te tille.
Nje nga shkrimet me te bukura te z. Mero Baze,jo vetem sa i perket stilit dhe logjikes se te thenit te gjerave,pasi z. Baze eshte unik ne kete drejtin, por porosia e tij e madhe per te shpetuar demokracine dhe dinjitetin e shqiptareve,pra per te shpetuar Shqiperine. Rruge tjeter nuk ka. Edhe njeher pergezime per kete shkrim(manifest) qe ke bere. Te faleminderit.
Z Mero Baze,je gazetare i zgjuar e i nderuar,sapo te vije pranvera edhe po qe se opozita eshte e vdekur si deri tani,ne si popull do te organizohemi vete e te dalim ne protesta per te larguar krokodilin e vicidolit,qe mose ta lejojme me shume se kaqe te na poshteroje.Largimi e pengimi i poshtrimit nga ky krokodile,eshte detyre e c/do shqiptari.
Rruga e vetme e shpetimit Kombetar eshte HEQJA E IMUNITETIT TE KRIMINELIT SALI BERISHA si deputet dhe si Kryeminister dhe DERGIMI NE BANGON E TE AKUZUARVE!!!!!!
Kjo qe bejme,MBAJTJA E KETIJ KRIMINELI NE KRYE TE QEVERISE,eshte TURP KOMBETAR QE DO TE NA NDJEKE PAS ME SHEKUJ…
KEMBANA E ALARMIT!
MERO BENI OPOZITE KOMBETARE!
MOTIVI I PROTESTAVE ,ME HETIME ..S’KENI GJE NE VIJE!
Berisha ka probleme të mëdha me drejtësinë, ka probleme të mëdha me hetimin dhe më shumë se çdo gjë tjetër i duhet t’i ketë nën kontroll këto institucione. Mjafton të shikojmë se si vëllai i Arben Brocit, një prej katër të vrarëve më 2 prill 1991 në një protestë politike, dërgon në shtëpi vrasësin e provuar të një demonstruesi të ngjashëm, apo se si një gjyqtar që lë të lirë një trafikant turk, i bën shërbime politike regjimit, për të kuptuar se ku ka degraduar ëndrra e shqiptarëve për drejtësi dhe demokraci. Sali Berisha është në një beteje për jetë e vdekje për të shpëtuar historinë e tij të errët politike, kurse shoqëria shqiptare në një betejë për jetë e vdekje për të shpëtuar pluralizmin dhe shpresën për demokraci në vend. Nuk duhet të trishtohemi që sot na ka mbetur mjeti i vetëm protesta dhe revolta. Pas qershorit, as atë s’kemi për ta pasur.M.BAZE
Edi Rama, po na zhgenjen!!!
Ne, ne qe besojme tek vlerat Demokratike qe mbart ky Politikan=Edi Rama, nuk pajothemi me menyren e veprimeve te tanishme te tije.
Nuk mund te rrezohet nje Diktature dhe nje Diktator, nje Kriminel mafioz si Sali Berisha me dogma e demagogji, me shprehje gazetareske apo dhe me “demaskim” publik nepermjet rrjeshtave te shkruara prane oxhakut!
Diktaturat dhe Diktatoret si Sali Berisha njohin VETEM nje gjuhe, ate te Forces, te Protestes DERI ne shkuljen nga froni te tije.
Ato=Ai=Diktatori, nuk njeh gjuhen Parlamntare, nuk njeh Komunikimin njerzor, nuk njeh Vlerat dhe pricipet Demokratike, POR, Ato=Ai njeh VETEM gjuhen e Revoltes.
Ne katrauren e futur, shqiperise i duhet Ravolucioni. Revolucion Politik dhe Shoqeror.
Diktatura fashiste e Sali Berishes eshte me e eger se vete fashizmi.
Kur do ta kuptoje valle ky Popull kete!?
Artan Broc/at, Gerdecianet, treguan dhe nje here me shume se, jane njerez te degjeneruar. TE DEGJENERUAR MORALISHT ! Artan Broci e Gerdecianet, jane TURPI i Shqiperise, por ne rradhe te pare, Turpi e vetvehtes! Ato shkelen me kembe mbi gjakun e njerzve te vet duke u SHITUR si lapanjoze te ndyre per ca Euro tek Vrasesi i tyre! Ato treguan qe s’kane as Moral e as Karakter! Ato treguan qe Virtytet Njerezore ne Shqiperi kane vdek,jane shuar! Ne Shqiperi shet Baba Gocen-Femijen per te lujtur bixhoz me paret e fituara!
Prinderit,Motrat,Vellezerit SHESIN Gjakun-Shpirtin e te vrareve nga dora dhe veprimtaria Mafjoze te Sali Berishes dhe Klanit te tij Mafjoz,per ca Euro te qelbta!!! Kete bene Gradecaret ne votimet e 2009-tes, kete beri Artan Broci me vendimin e marre per te lene nje VRASES ne liri!
I gjithe populli shqiptare u indinjua, vajtoji, perjetoji dhimbjen e tyre POR Gardecianet e shkelen me kembe kete, shkelen me kembe mbi Kufomat e te afermeve te tyre, mbi shpirtin e femijve te vrare-te pafajshem!!!Po kete beri dhe Artan Broci duke shkelur mbi gjakun e te vellait!!!
TURP !
Ju s’jeni gje tjeter vecse njerez pa skurpull! Me kete qe treguat duke Votuar per Vrasesin tuaj-te familjeve tuaja, ju jeni te afte dhe keni ate shpirt te vrisni kedo! E nxjerr kete, vete konkluzioni, dhe jo une!
TURP!
Ti s’je gje tjeter Artan Broci, vecse njeri i paskurpellt!
Ju Grdeciane, Ju Artan Broc-a treguat ndyresine shpirterore qe keni si njerez!!! Por, te me falni qe ju quajta NJEREZ, ju jeni Kafshe, mgjse dhe kafshet kane dhimbje dhe perjetojne dhimbje pra, nuk meritoni te quheni as Kafshe por vetem Mikrobe te demshme per njerzimin!!!
Me nderime
Urime,z.Baze!
O SHQIPTARE te nderuar!A nuk ju duket”cudi e dendur”qe politikanet njeri mbas tjetrit shkojne si “kotele te urta”tek DAJ SAMI per te mare plan-veprimin pas c’do evenimenti politik qe duket ne horizont?
Pak durim,dhe PLANI MADE IN USA do te behet i qarte.
Shpreh bindje se c’do zgjidhje BERISHJANE per presidentin e ardhshem
do te ishte e papranueshme po qe se paraqitet me interes mbrojtjen e “FAMILJES”.
Jam dakort per Pellumb Xhufin, dhe do te shtoja edhe Ina Ramen, si presidente te ardhshem te Shqiperise TE VERTETE DEMOKRATIKE.
o njerez , e gjithe kjo eswhte per te zgjedhur president Sali Berishen, njeriun me me integritet ne Shqipwri. Kaq, nuk e kuptoni.
Nqs ka nje pike qe viçidolsi dhe harbuti Sali duhet pergezuar eshte ne qendrimin ndaj”nderkombetareve”,jo si Ed Rame qullsi,qaramani,qurraci qe e ka paralizuar dhe degraduar Opoziten ne nje sehirxhije te Saliut dhe Jozefines.
Helmut Schmidt
Miq të dashur, zonja dhe zotërinj!
Më lejoni të filloj me një notë personale. Kur Sigmar Gabrieli (kryetari i Partisë Socialdemokrate të Gjermanisë – SPD, v.j.), Frank-Walter Steinmeieri (shef i Grupit Parlamentar të SPD-së në Bundestag, v.j.) dhe partia ime më lutën për një referat, me gëzim m’u kujtua se si unë sot para 65 vitesh, me Lokin (bashkëshortja e ndjerë, v.j.), me gjunjë në dysheme ngjyrosja afishe për SPD-në në Hamburg-Neugraben. Por më duhet ta pranoj menjëherë: sa i përket politikës partiake unë, për shkak të moshës, kam arritur atje diku përtej të mirës dhe të keqes. Ngaherë për mua në radhë të parë dhe të dytë janë qenësore detyrat dhe roli i kombit tonë në kornizën e pashmangshme të përbashkësisë evropiane.
Njëkohësisht më vjen mirë që mund ta ndaj këtë foltore me fqinjin tonë norvegjez Jens Stoltenberg, i cili mu në mes të një fatkeqësie të madhe të kombit të tij neve dhe të gjithë evropianëve na ka dhënë një shembull udhërrëfyes të udhëheqjes liberale, demokratike dhe të bazuar në sundimin e ligjit.
Si burrë në moshë shumë të shtyrë unë, natyrisht, mendoj në horizonte të gjata kohore – si duke shikuar prapa në histori dhe, gjithashtu, duke shikuar përpara në ardhmërinë e shpresuar dhe të synuar. Megjithatë, para pak ditësh nuk munda të jap përgjigje në një pyetje shumë të thjeshtë. Wolfgang Thierse (politikan i SPD-së, ish-kryetar i Bundestagut, v.j.) më pyeti: “Kur Gjermania, më në fund, do të bëhet shtet normal?” Dhe unë u përgjigja: në një kohë të parashikueshme Gjermania nuk do të jetë vend “normal”. Kundër kësaj flet barra jonë e jashtëzakonshme dhe e papërsëritshme historike. Dhe, përveç kësaj, edhe pozita jonë qendrore dhe me shumë peshë si në aspektin demografik, ashtu dhe atë ekonomik mu në mes të kontinentit tonë shumë të vogël, por shumëllojshmërisht të strukturuar në shtete kombëtare.
Me këtë unë tani kam arritur m’u në mes të temës komplekse të referatit tim: Gjermania në dhe medhe për Evropën.
Motivet dhe zanafillat e integrimit evropian
Ndonëse në një pakicë vendesh të 40 shteteve kombëtare të Evropës vetëdija e sotme nacionale është zhvilluar tek së voni – ta zëmë në Itali, Greqi dhe në Gjermani – prapëseprapë gjithkund dhe vazhdimisht ka pasur luftëra të përgjakshme. Historia evropiane – e shikuar nga Evropa e Mesme – mund të kuptohet edhe si rrjedhojë e luftimeve pothuaj të pafundme mes periferisë dhe qendrës dhe, anasjelltas, mes qendrës dhe periferisë. Me atë rast qendra prapë e prapë ka qenë fushëbetejë vendimtare.
Kur sundimtarët, shtetet apo popujt në qendër të Evropës ishin të dobët, atëherë fqinjët e tyre depërtonin nga periferia në qendër. Shkatërrimi më i madh dhe humbjet relativisht më të mëdha të jetëve të njerëzve ndodhën gjatë luftës së parë 30-vjeçare prej 1618 deri më 1648, e cila u zhvillua kryesisht në truallin gjerman. Atëbotë Gjermania ishte vetëm një nocion gjeografik, i definuar mjegullt dhe vetëm përmes hapësirës gjuhësore gjermane. Më vonë erdhën francezët nën Luigjin e XIV dhe përsëri Napoleoni. Suedezët nuk erdhën për herë të dytë; por disa herë erdhën anglezët dhe rusët, herën e fundit nën Stalinin.
Kur dinastitë apo shtetet në qendër të Evropës ishin të fuqishme – ose kur ndiheshin të fuqishme! – atëherë ato, anasjelltas, depërtonin në periferi. Kjo vlente qysh për kryqëzatat, të cilat, njëkohësisht, ishin fushata pushtimi, jo vetëm në drejtim të Azisë së Vogël dhe Jerusalemit, por, po ashtu, edhe drejt Prusisë Lindore dhe drejt të tri shteteve të sotme baltike. Në epokën e re kjo vlente për luftën kundër Napoleonit – dhe vlenë për tri luftërat e Bismarckut – 1864, 1866, 1870/71.
E njëjta vlen para së gjithash për luftën e dytë tridhjetëvjeçare prej vitit 1914 deri më 1945. Kjo vlen sidomos për depërtimet e Hitlerit deri te Kepi Verior, deri në Kaukaz, deri në Kretën greke, deri në Francën jugore dhe madje deri në Tobruk afër kufirit libiano-egjiptian. Katastrofa e Evropës, e provokuar nga Gjermania, përfshinte katastrofën e hebrenjve evropianë dhe katastrofën e shtetit kombëtar gjerman.
Më parë fatin fatal të gjermanëve e kishin ndarë polakët, kombet baltike, çekët, sllovakët, austriakët, hungarezët, sllovenët dhe kroatët, për aq sa të gjithë ata prej shekujsh kishin vuajtur nën pozitën e tyre qendrore gjeopolitike në këtë kontinent të vogël evropian. Ose thënë ndryshe: shumë herë ne gjermanët u kemi shkaktuar vuajtje të tjerëve nën pozitën tonë qendrore dhe të fuqishme.
Në ditët e sotme pretendimet konfliktuoze territoriale, konfliktet gjuhësore dhe kufitare, të cilat në gjysmën e parë të shekullit XX kanë luajtur një rol shumë të madh në vetëdijen e kombeve, de fakto në pjesën më të madhe janë bërë të parëndësishme, gjithsesi për ne gjermanët.
Derisa në vetëdijen e mendimit publik dhe të atij të publikuar të kombeve të Evropës dija dhe kujtesa për luftërat e Mesjetës është dobësuar gati krejtësisht, kujtesa për dy luftërat botërore të shekullit XX dhe për pushtimin gjerman ende luan një rol latent mbizotërues.
Më duket se për ne gjermanët është vendimtare që gati të gjithë fqinjët e Gjermanisë – dhe, krahas tyre, pothuaj të gjithë hebrenjtë në mbarë botën – të kujtojnë Holokaustin dhe mizoritë, të cilat u kryen në kohën e pushtimit gjerman në vendet e periferisë. Ne gjermanët nuk e kemi sa duhet të qartë se te gati të gjithë fqinjët tanë me gjasë edhe për shumë gjenerata do të ekzistojë një mosbesim latent kundër gjermanëve.
Edhe gjeneratat e ardhshme të gjermanëve duhet të jetojnë me këtë barrë historike. Ndërsa gjeneratat e sotme nuk guxojnë të harrojnë: ishte mosbesimi ndaj zhvillimit të ardhshëm të Gjermanisë, që më 1950 vuri themelet e fillimit të integrimit evropian.
Më 1946 Churchilli (kryeministri britanik, v.j.) kishte dy motive, kur në fjalimin e tij të rëndësishëm në Zürich u bëri thirrje francezëve të shkojnë mirë me gjermanët dhe bashkë me ta të themelojnë Shtetet e Bashkuara të Evropës: motivi i parë ishte rezistenca e përbashkët kundër Bashkimit Sovjetik, që dukej si kërcënim – dhe, i dyti, kyçja e Gjermanisë në një union më të madh perëndimor. Churchilli, si largpamës që ishte, shihte riforcimin e Gjermanisë.
Kur më 1950, katër vite pas fjalimit të Churchillit, Robert Schumani dhe Jean Monneti u paraqitën me Planin Schuman për bashkimin e industrisë së rëndë evropiano-perëndimore, kjo ndodhi nga motivi i njëjtë, nga motivi i lidhjes së Gjermanisë. Charles de Gaullei, i cili dhjetë vjet më vonë ia dha dorën e pajtimit Konrad Adenauerit, veproi nga motivi i njëjtë.
E gjithë kjo ndodhi nga shikimi realist në zhvillimin e ardhshëm të fuqisë gjermane, që dukej e mundshme dhe njëkohësisht frikësuese. Jo idealizimi i Victor Hugos, i cili më 1849 kishte bërë thirrje për bashkimin e Evropës, as ndonjë idealizëm tjetër nuk ishin më 1950/52 në zanafillë të integrimit evropian, që atëbotë ishte i kufizuar në Evropën Perëndimore. Burrështetasit e atëhershëm udhëheqës në Evropë dhe Amerikë (po i përmendi George Marshallin, Eisenhoverin, edhe Kennedyin, por, para të gjithëve, Churchillin, Jean Monnetin, Adenauerin dhe de Gaullein ose edhe de Gasperin dhe Henri Spaakun) assesi nuk vepruan nga idealizmi për Evropën, por nga njohuria e historisë së deriatëhershme evropiane. Ata vepruan nga shikimi realist në domosdoshmërinë e evitimit të vazhdimit të luftës mes periferisë dhe qendrës gjermane. Kush nuk e ka kuptuar këtë motiv zanafillor të integrimit evropian, që ende është element bartës, atij i mungon parakushti i domosdoshëm për zgjidhjen e krizës aktualisht tejet të acaruar të Evropës.
Sa më shumë që në rrjedhën e viteve 1960, ’70 dhe ’80 rritej pesha ekonomike, ushtarake dhe politike e Republikës së atëhershme Federale të Gjermanisë, në sytë e burrështetasve evropiano-perëndimor integrimi evropian bëhej aq më shumë një lloj sigurimi kundër joshjeve sërish të mundshme aventuriere të gjermanëve drejt një politike të forcës. Kundërshtimi fillestar për shembull i Margret Thatcherit apo Miterrandit apo Andreottit më 1989/90 kundër bashkimit të dy shteteve gjermane të pasluftës ishte qartë i bazuar në shqetësimin për një Gjermani të fuqishme në qendër të këtij kontinenti të vogël evropian.
Më lejoni këtu një digresion të shkurtër personal. E kam dëgjuar Jean Monnetin, kur merrja pjesë në komitetin e Monnetit “Pour les États-Unis d’Europe” (“Për Shtetet e Bashkuara të Evropës”, v.j.). Kjo ka qenë në vitin 1955. Për mua Jean Monneti ka mbetur njëri prej francezëve më largpamës, të cilët i kam njohur unë – sa i përket integrimit, por edhe për shkak të konceptit të tij të qasjes hap pas hapi në integrimin e Evropës.
Që nga atëherë unë, duke pasur parasysh interesin strategjik të kombit gjerman, jo nga idealizmi, jam bërë dhe kam mbetur përkrahës i integrimit evropian, përkrahës i kyçjes së Gjermanisë. (Kjo atëherë mua më çoi drejt një kontroverse me Kurt Schumacherin, të cilin si kryetar partie e çmoja shumë. Për të ballafaqimi ynë ishte krejt i parëndësishëm, për mua, ndërkaq, atëherë 30-vjeçar dhe i sapo kthyer nga lufta, ishte shumë serioz). Në vitet ’50 unë përqafova planet e ministrit të atëhershëm të jashtëm të Polonisë, Rapacki, Pastaj, në fillim të viteve ’60, unë shkrova një libër kundër strategjisë zyrtare perëndimore të hakmarrjes nukleare-strategjike, me të cilën atëherë NATO-ja kërcënonte Bashkimin e fuqishëm Sovjetik – në këtë sistem ne kemi qenë të kyçur atëherë dhe jemi edhe sot.
Bashkimi Evropian është i domosdoshëm
De Gaulle dhe Pompidou vazhduan integrimin evropian në vitet ’60 dhe në vitet e hershme ’70 me qëllim të integrimit të Gjermanisë – por ata jo me çdo kusht dëshironin të integronin vendin e tyre. Pastaj mirëkuptimi mes GIscard d’Estaingut dhe meje çoi në një periudhë të bashkëpunimit francezo-gjerman dhe vazhdimit të integrimit evropian, një periudhë e cila pas pranverës së vitit 1990 u vazhdua me sukses mes Miterrandit dhe Kohlit. Njëkohësisht nga vitet 1950/52 bashkësia evropiane deri në vitin 1991 hap pas hapi është zgjeruar prej gjashtë në dymbëdhjetë shtete anëtare.
Falë punës përgatitore të kryer kryesisht nga Jacques Delors (atëherë president i Komisionit Evropian) MItterrandi dhe Kohli më 1991 në Maastricht themeluan valutën e përbashkët evropiane, euron, e cila në vitin 2001, dhjetë vjet më vonë u fut në përdorim. Edhe kësaj here bazë e këtij vendimi ishte shqetësimi francez para një Gjermanie tepër të fuqishme – thënë më saktë: para një marke gjermane (“dojçmarkë”) tepër të fuqishme.
Ndërkohë euro është bërë valuta e dytë për nga rëndësia e ekonomisë botërore. Kjo valutë evropiane në brendi, por edhe në raport me jashtë është më e qëndrueshme se dollari amerikan – dhe më e qëndrueshme se marka gjermane në dhjetë vitet e fundit të saj. Të gjitha llafet dhe shkrimet mbi kinse “krizën e euros” janë dokrra mendjelehta të medieve, gazetarëve dhe politikanëve.
Që nga Maastrichti 1991/92 bota ka ndryshuar jashtëzakonisht. Kemi përjetuar çlirimin e popujve në Lindje të Evropës dhe shkatërrimin e Bashkimit Sovjetik. Ne po përjetojmë një zhvillim fenomenal të Kinës, Indisë, Brazilit dhe vendeve të tjera në zhvillim, të cilat dikur pa dallim quheshin “bota e tretë”. Njëkohësisht ekonomitë reale botërore të pjesëve më të mëdha të botës janë “globalizuar” ose thënë qartë: gati të gjitha shtetet e botës janë të varura prej njëri-tjetrit. Para së gjithash akterët në tregjet globale financiare ndërkohë kanë përvetësuar një pushtet gati të pakontrollueshëm.
Por njëkohësisht – dhe gati pahetueshëm – njerëzimi është shumëzuar në mënyrë eksplozive dhe ka arritur në 7 miliardë njerëz. Kur jam lindur unë ishin tek 2 miliardë. Të gjitha këto zhvillime të jashtëzakonshme kanë ndikime tepër të mëdha te popujt e Evropës, te shtetet e tyre dhe në mirëqenien e tyre!
Nga ana tjetër të gjitha kombet evropiane po mplaken – dhe çdo kund po rrudhen shifrat e qytetarëve të tyre. Nga mesi i shekullit 21 me gjasë në planet do të jetojnë 9 miliardë njerëz njëkohësisht, derisa atëherë kombet evropiane së bashku do të përbëjnë vetëm 7 për qind të popullsisë botërore. 7 për qind prej 9 miliardë! Deri në vitin 1950 evropianët gjatë dy shekujve ishin mbi 20 për qind e popullsisë botërore. Por qe 50 vjet ne evropianët po pakësohemi – jo vetëm në shifra absolute, por para së gjithash në relacion me Azinë, Afrikën dhe Amerikën Latine. Po ashtu po bie pjesëmarrja e evropianëve në Bruto Produktin Vendor (BPV), domethënë në krijimin e vlerave të shtuara të të gjithë njerëzimit. Deri në vitin 2050 pjesëmarrja në BPV do të bie në rreth 10 për qind; më 1950 gjendej te 30 përqindëshi.
Secili komb evropian në vitin 2050 do të përbëjë vetëm një copëz prej 1 për qind të popullsisë botërore. Kjo domethënë: nëse duam të kemi shpresë se ne evropianët do të kemi ndonjë rëndësi për botën, atëherë ne këtë mund ta bëjmë vetëm së bashku. Si shtete individuale – qoftë kjo Franca, Italia, Gjermania apo Polonia, Holanda ose Danimarka apo Greqia – neve në fund nuk mund të na masin me shifra përqindjeje, por vetëm në shifra promili.
Nga kjo rezulton interesi strategjik i shteteve kombëtare evropiane në bashkimin e tyre integrues. Ky interes strategjik në integrimin evropian do të bëhet gjithnjë e më shumë i rëndësishëm. Deri më tani kombet në pjesën më të madhe nuk e kanë të qartë këtë. Atyre kjo nuk po u bëhet e qartë as nga qeveritë e tyre.
Por nëse Bashkimi Evropian në rrjedhën e decenieve të ardhshme nuk arrin të krijojë një aftësi të përbashkët veprimi, qoftë kjo edhe e kufizuar, atëherë nuk mund të përjashtohet një margjinalizim me fajin tonë i shteteve të veçanta evropiane dhe i civilizimit evropian. Po aq pak mund të përjashtohet në rast të tillë ringjallja e ballafaqimeve konkurruese dhe për prestigj mes shteteve të Evropës. Në raste të tilla integrimi i Gjermanisë zor se do të funksiononte. Loja e vjetër mes qendrës dhe periferisë do të mund të bëhej sërish realitet.
Procesi i iluminizmit mbarëbotëror, i zgjerimit të të drejtave të njeriut dhe dinjitetit të tij, i kornizës së shtetit juridik dhe i demokratizimit nuk do të merrte më impulse efektive nga Evropa. Përballë këtyre aspekteve bashkësia evropiane bëhet domosdoshmëri ekzistenciale për shtetet kombëtare të kontinentit tonë të vjetër. Kjo domosdoshmëri shkon përtej motiveve të Churchillit dhe de Gaulleit. Ajo kalon edhe përtej motiveve të Monnetit dhe përtej motiveve të Adenauerit. Ajo sot mbulon edhe motivet e Ernst Reutersit, Fritz Erlersit, Ëilly Brandtit dhe, gjithashtu, të Helmut Kohlit.
Po shtoj: sigurisht me këtë rast përherë do të luajë rol edhe puna e integrimit të Gjermanisë. Për këtë arsye ne gjermanët duhet ta kemi të qartë se cila është detyra jonë, roli ynë në kuadër të integrimit evropian.
Gjermanisë i duhet konsistenca dhe korrektësia
Kur ne në fund të vitit 2011 e shikojmë Gjermaninë nga jashtë me sytë e fqinjëve tanë të afërt dhe të përafërt, atëherë Gjermania që prej një decenie ngjall siklet – së fundi edhe shqetësim politik. Viteve të fundit janë shfaqur dyshime të dukshme në konsistencën e politikës gjermane. Besimi në korrektësinë e politikës gjermane është dëmtuar.
Këto dyshime dhe shqetësime bazohen në gabime në politikën e jashtme të politikanëve tanë gjermanë dhe të qeverive. Ato bazohen, në pjesën tjetër, në fuqinë ekonomike të Gjermanisë së bashkuar, një fuqi që befasoi botën. Ekonomia jonë popullore duke filluar nga vitet ’70, atëbotë ende e ndarë, u zhvillua e u bë më e madhja në Evropë. Në kuptimin teknologjik, fiskal-politik dhe social-politik ajo sot është ndër ekonomitë nacionale më të fuqishme të botës. Fuqia jonë ekonomike dhe paqja jonë relativisht shumë stabile prej deceniesh kanë ngjallur edhe xhelozi – aq më tepër që norma e papunësisë dhe niveli i borxheve gjithsesi gjendet në sferën e normalitetit ndërkombëtar.
Por ne nuk e kemi sa duhet të qartë se ekonomia jonë në masë të madhe është e integruar në tregun e përbashkët evropian dhe, njëkohësisht, në masë të madhe është e globalizuar dhe, kështu, edhe e varur nga koniunktura botërore e biznesit. Në vitin 2012 ne, prandaj, do të shohim se eksportet gjermane nuk do të rriten aq.
Ndërkohë ka rezultuar një zhvillim i gabueshëm dhe tejet i rëndë, pra suficitet e vazhdueshme enorme të bilanceve tona tregtare dhe bilancit tonë të shërbimeve. Suficitet qysh prej vitesh përbëjnë rreth 5 për qind të produktit tonë social. Ato janë ngjashëm të larta sa suficitet e Kinës. Për këtë nuk jemi të vetëdijshëm, pasi që kjo nuk rezulton me tepricë në markë gjermane, por në euro. Është e domosdoshme për politikanët tanë që të jenë të vetëdijshëm për këtë rrethanë.
Sepse të gjitha suficitet janë, në realitet, deficite të të tjerëve. Kërkesat që kemi ndaj të tjerëve, janë borxhet e tyre. Bëhet fjalë për një shkelje hidhëruese e “bilancit të jashtëm ekonomik”, që dikur prej nesh ishte ngritur në ideal ligjor. Kjo shkelje duhet t’i shqetësojë partnerët tanë. Nëse së fundi ka zëra të huaj, kryesisht amerikanë – ndërkohë këta zëra vijnë nga shumë anë – të cilët kërkojnë nga Gjermania një rol udhëheqës evropian, atëherë e gjithë kjo te fqinjët tanë ngjall edhe më shumë mosbesim. Dhe ngjall kujtime të hidhura.
Ky zhvillim ekonomik dhe, njëkohësisht, kriza e aftësisë për të vepruar e organeve të Bashkimit Evropian e kanë shtyrë Gjermaninë në një rol qendror. Bashkë me presidentin francez kancelaria e ka pranuar me vullnet këtë rol. Por në shumë kryeqytete dhe po ashtu në media të disa vendeve fqinje sërish ekziston një shqetësim në rritje nga dominimi gjerman. Kësaj here nuk bëhet fjalë për një pushtet qendror tepër të fuqishëm ushtarak dhe politik, por mbase për një qendër ekonomikisht tepër të fuqishme!
Këtu është e domosdoshme një vërejtje serioze, kujdesshëm e peshuar ndaj politikanëve gjermanë, medieve dhe mendimit tonë publik.
Nëse ne gjermanët do të josheshim, bazuar në fuqinë tonë ekonomike, të pretendojmë një rol udhëheqës politik në Evropë apo së paku të luajmë Primus inter pares, atëherë një shumicë në rritje e fqinjëve tanë do të kundërshtonin këtë efektivisht. Shqetësimi i periferisë para një qendre të Evropës tepër të fuqishme do të kthehej shpejt. Konsekuencat e mundshme të një zhvillimi të tillë për BE-në do të ishin dëmtuese. Madje Gjermania do të rrëshqiste në izolim.
Republikës Federale shumë të madhe dhe shumë të fuqishme të Gjermanisë i duhet – edhe për t’u mbrojtur nga vetja! – shtrirja në integrimin evropian. Për këtë arsye që nga kohërat e Helmut Kohlit, që nga viti 1992 neni 23 i Kushtetutës na obligon për bashkëveprim “…në zhvillimin e Bashkimit Evropian”. Neni 23 na obligon për bashkëveprim edhe për “parimin e subvencionimit…”. Kriza aktuale e aftësisë për veprim e organeve të BE-së nuk dallon asgjë në këto parime.
Pozita jonë qendrore gjeopolitike, krahas kësaj roli ynë fatkeq në rrjedhën e historisë evropiane deri nga mesi i shekullit XX, duke shtuar edhe aftësinë tonë të sotme prodhuese – të gjitha këto së bashku nga secila qeveri gjermane kërkojnë një senzibilitet sa i përket interesave të partnerëve tanë në BE. Dhe gatishmëria jonë për ndihmë është e domosdoshme.
As ne gjermanët nuk e kemi dhënë vetë dhe me forcat tona kontributin tonë të madh për rindërtim në gjashtë deceniet e fundit. Ky kontribut nuk do të ishte i mundshëm pa ndihmën e fuqive fitimtare perëndimore, pa integrimin tonë në bashkësinë evropiane dhe në aleancën atlantike, jo pa ndihmat e fqinjëve tanë, jo pa ndryshimet politike në Lindje të Evropës së Mesme dhe jo pa fundin e diktaturës komuniste. Ne gjermanët kemi arsye të jemi mirënjohës. Njëkohësisht ne kemi obligim që t’i përgjigjemi dinjitetshëm solidaritetit që kemi përjetuar përmes solidaritetit tonë ndaj fqinjëve tanë!
Të vend të kësaj synimi për një rol të veçantë në politikën botërore dhe synimi për prestigj politik botëror do të ishin mjaft të padobishme, ndoshta edhe të dëmshme. Sidoqoftë, bashkëpunimi i ngushtë me Francën dhe me Poloninë mbesin të domosdoshme, po ashtu me të gjithë fqinjët tanë dhe partnerët në Evropë.
Sipas bindjes sime është interes kardinal, afatgjatë dhe strategjik i Gjermanisë që të mos izolohet dhe të mos lejojë të izolohet. Një izolim brenda Perëndimit do të ishte i rrezikshëm. Një izolim brenda Bashkimit Evropian dhe eurozonës do të ishte tepër i rrezikshëm. Për mua ky interes i Gjermanisë është qartazi më i lartë se çdolloj interesi taktik i të gjitha partive politike.
Politikanët gjermanë dhe mediet gjermane e kanë për obligim dhe borxh që këtë bindje ta përfaqësojnë vazhdimisht në mendimin publik.
Por kur dikush lë për të kuptuar se sot dhe në të ardhmen në Evropë do të flitet gjermanisht; kur një ministër i jashtëm gjerman mendon se paraqitjet e përshtatshme televizive në Tripolis, në Kajro apo në Kabul na qenkëshin më të rëndësishme se kontaktet politike me Lisbonën, me Madridin, me Varshavën apo Pragën, me Dublinin, Hagën, Kopenhagën apo Helsinkin; kur një tjetër mendon se duhet dhënë fund “transfer-unionit” evropian – atëherë kjo është vetëm një tregim i muskujve që shkakton dëm.
Është fakt se Gjermania me decenie ka qenë shtet që ka paguar për të tjerët (pagues neto, v.j.)! Kemi mundur ta bëjmë këtë dhe e kemi bërë që nga kohërat e Adenauerit. Dhe natyrisht Greqia, Portugalia apo Irlanda kanë qenë marrës të kontributeve neto.
Për këtë solidaritet klasa politike gjermane sot nuk është sa duhet e vetëdijshme. Por deri më tani ky solidaritet vetëkuptohej. Po ashtu vetëkuptohet – dhe nga (samiti) i Lisbonës parashihet edhe me Traktat – parimi i subvencionimit: atë që një shtet nuk mund ta menaxhojë vetë apo ta përballojë, duhet ta marrë mbi vete Bashkimi Evropian.
Që nga Plani i Schumanit kancelari Kondrad Adenauer nga instinkti i drejtë politik dhe kundër rezistencës së Kurt Schumacherit dhe më vonë kundër rezistencës së Ludëig Erhardit pranoi ofertat franceze. Adenauer e ka vlerësuar drejt interesin afatgjatë strategjik gjerman – përkundër ndarjes së vazhdueshme të Gjermanisë! Të gjithë pasardhësit e tij – Brandti, Schmidti, Kohli dhe Schröderi – e kanë vazhduar politikën integruese të Adenauerit.
Krejt taktikat e politikës ditore, politikës së brendshme, politikës së jashtme nuk e kanë vënë në pyetje interesin afatgjatë strategjik të gjermanëve. Prandaj të gjithë fqinjët tanë dhe partnerët me dekada kanë mundur të llogarisin në konsistencën e politikës evropiane gjermane – pa marrë parasysh ndërrimet e qeverive. Ky kontinuitet kërkohet edhe në të ardhmen.
Gjendja e tanishme në BE kërkon energji vepruese
Kontributet konceptuale gjermane kanë qenë përherë të vetëkuptueshme. Kështu duhet të jetë edhe në të ardhmen. Por ne nuk duhet të anticipojmë ardhmërinë e largët. Ndryshimet e Traktatit (të BE-së, v.j.) edhe ashtu mund t’i korrigjojnë vetëm pjesërisht faktet e krijuara, harresat dhe gabimet e bëra para 20 vitesh në Maastricht. Propozimet e tanishme për ndryshimin e Traktatit ekzistuese të Lisbonës për të ardhmen e afërt mua më duken pak të dobishme, nëse kujtojmë vështirësitë e deritanishme sa i përket ratifikimit të gjithanshëm nacional – ose referendumet me epilog negativ.
Prandaj, pajtohem me presidentin italian, Napolitano, kur ai në tetor në një fjalim mbresëlënës kërkoi që ne sot të përqendrohemi në atë që sot është e domosdoshme të bëhet. Dhe për këtë të shterim mundësitë që na i ofron Traktati në fuqi e BE-së – sidomos sa i përket fuqizimit të rregullave buxhetore dhe politikës ekonomike në eurozonë.
Kriza aktuale e aftësisë për të vepruar e organeve të Bashkimit Evropian të krijuara në Lisbonë nuk guxon të zgjasë me vite! Me përjashtim të Bankës Qendrore Evropiane organet tjera – Parlamenti Evropian, Këshilli Evropian, Komisioni i Brukselit dhe Këshillat Ministrore – që prej tejkalimit të krizës akute bankare më 2008 dhe sidomos që nga kriza pasuese e borxheve shtetërore kanë krijuar pak instrumente efektive ndihmëse.
Për tejkalimin e krizës së tanishme të udhëheqjes së BE-së nuk ekziston një recetë e patentuar. Kërkohet të ndërmerren disa hapa, pjesërisht njëkohësisht, pjesërisht njëri pas tjetrit. Nuk do të kërkohet vetëm aftësi gjykimi dhe energji, por edhe durim! Me këtë rast kontributet konceptuale gjermane nuk duhet të kufizohen në slogane. Ato nuk duhet të prezantohen në pazarin e televizioneve, por në konfidencë dhe në kuadër të organeve të BE-së. Me atë rast ne gjermanët nuk guxojmë që rendin tonë ekonomik dhe social, por as sistemin tonë federal apo legjislacionin tonë buxhetor dhe financiar t’ua prezantojmë partnerëve tanë evropianë si model apo si shkallë matëse, por vetëm si shembuj mes disa mundësive të ndryshme.
Për atë çfarë sot bën Gjermania apo nuk bën ne të gjithë bartim përgjegjësi për ndikimet e ardhshme në Evropë. Për këtë na duhet racionaliteti evropian. Por neve nuk na duhet vetëm racionaliteti, por po ashtu edhe një zemër që bashkëndjen për fqinjët dhe partnerët tanë.
Në një pikë të rëndësishme unë pajtohem me Jürgen Habermasin, i cili së fundi foli për atë se “…ne me të vërtetë tani për herë të parë në historinë e BE-së po përjetojmë një kufizim të demokracisë!”. Në fakt jo vetëm Këshilli Evropian përfshirë presidentin e tij, po ashtu edhe Komisioni Evropian përfshirë presidentin e tij, pastaj këshillat e ndryshme ministrore dhe gjithë burokracia e Brukselit së bashku e kanë hedhur anash parimin demokratik! Kur aplikuam zgjedhjen e drejtpërdrejtë të anëtarëve të Parlamentit Evropian unë rashë pre e gabimit se kështu Parlamenti do t’i krijonte vetit peshë. Në të vërtetë ai deri më tani nuk ka ushtruar ndonjë ndikim të dukshëm në ballafaqim me krizën, sepse këshillimet dhe vendimet e tij deri më tani nuk kanë pasur efekt publik.
Prandaj dua t’i bëjë thirrje Martin Schulzit (udhëheqës i fraksionit socialdemokrat në Parlamentin Evropian, v.j.): është koha e fundit që ju dhe kolegët tuaj demokristianë, socialistë, liberalë dhe të gjelbër, që së bashku, por në mënyrë drastike të dëgjoheni në publik. Ndoshta si fushë e përshtatshme për një kryengritje të Parlamentit Evropian sërish ofrohet mbikëqyrja e bankave, bursave dhe instrumenteve të tyre financiare, pasi që kjo mbikëqyrje mbeti e pamjaftueshme që nga samiti i G20 në vitin 2008.
Në fakt disa dhjetëra-mijëra akterë financash në SHBA dhe Evropë, krahas tyre disa Agjenci Rangimi, i kanë marrë peng qeveritë politikisht përgjegjëse të Evropës. Nuk mund të pritet që Barack Obama do të mund të bëjë shumë kundër tyre. E njëjta vlen për qeverinë britanike. Vërtet qeveritë e gjithë botës në vitet 2008/09 me garanci dhe me para të tatimpaguesve i kanë shpëtuar bankat. Por që nga viti 2010 kjo kope e menaxherëve tepër inteligjentë dhe, njëkohësisht, të ndjeshëm ndaj psikozave po luajnë lojën e vjetër për profite dhe bonuse. Një lojë hazarderësh në dëm të atyre që nuk luajnë, e të cilën Marion Dönhoff (editore e ndjerë e gazetës “Die Zeit”, v.j.), dhe unë qysh në vitet ’90 e kemi kritikuar si të rrezikshme për jetë.
Nëse nuk dëshiron askush të veprojë, atëherë duhet të veprojnë pjesëmarrësit e valutës euro. Si rrugë për këtë mund të shfrytëzohet neni 20 i Traktatit aktual të BE-së nga Lisbona. Aty shprehimisht parashihet që një apo disa shtete anëtare të BE-së “mes vete të krijojnë një bashkëpunim më të fuqishëm”. Sidoqoftë shtetet që marrin pjesë në valutën e përbashkët evropiane euro do të duhej që së bashku të rregullojnë tregjet e përbashkëta financiare. Prej ndarjes mes bankave te zakonshme dhe, në anën tjetër, bankave investuese dhe në hije deri te ndalimi i shitjeve fantazmë të aksioneve, deri te ndalimi i tregtisë me letra me vlerë (derivativa) derisa ato nuk janë të lejuara nga mbikëqyrja zyrtare e bursave – dhe deri te kufizimi efektiv i bizneseve të Agjencive të Rangimit deri më tani të pambikëqyrura, biznese këto që prekin eurozonën. Zonja e zotërinj, nuk dua t’ju ngarkoj më shumë me hollësi të tjera.
Natyrisht lobi i globalizuar i bankave sërish do të vinte në lëvizje të gjitha levat kundër kësaj. Ai deri më tani ka penguar të gjitha rregullimet thelbësore. Për vete ata e kanë bërë të mundshme që kopeja e tregtarëve t’i sjellë qeveritë evropiane në një situatë të detyrueshme për të shpikur “ombrella shpëtuese” – dhe t’i zgjerojë ato me “leva” (lloj borxhi, v.j.). Ka ardhur koha që kjo të kundërshtohet. Nëse evropianët demonstrojnë guxim dhe fuqi për rregullime thelbësore të tregut financiar, atëherë ne në aspektin afatmesëm mund të bëhemi zonë e stabilitetit. Nëse dështojmë këtu, atëherë pesha e Evropës do të dobësohet më tutje – dhe bota do të zhvillohet në drejtim të duumviratit mes Ëashingtonit dhe Pekinit.
Për të ardhmen e afërt të eurozonës mbesin të pashmangshëm të gjithë hapat deri më tani të paralajmëruar dhe të menduar. Këtu hyjnë fondet shpëtuese, limitet e hyrjes në borxhe dhe kontrolli i tyre, një politikë e përbashkët ekonomike dhe fiskale, pastaj një sërë reformash nacionale të politikave tatimore, shpenzuese, socialpolitike dhe të politikave të tregut të punësimit. Gjithsesi e pashmangshme do të jetë edhe një hyrje e përbashkët në borxhe. Ne gjermanët nuk guxojmë ta refuzojmë këtë të shtyrë nga egoizmi nacional.
Por ne po ashtu nuk guxojmë assesi të propagandojmë një politikë ekstreme deflacioni për mbarë Evropën. Jacques Delors ka të drejtë kur kërkon që me konsolidimin e buxheteve të nisin dhe financohen, njëkohësisht, edhe projekte që do të nxisin rritjen ekonomike. Pa rritje ekonomike, pa vende të reja pune asnjë shtet nuk mund të konsolidojë buxhetin. Kush beson se Evropa mund të shëndoshet përmes shkurtimeve buxhetore, ai më së miri le ta studiojë efektin fatal të politikës së deflacionit të Heinrich Brüningut në vitet 1930/32. Ajo shkaktoi depresion dhe një nivel të padurueshëm të papunësisë dhe, në këtë mënyrë, fundosjen e demokracisë së parë gjermane.
Miqve të mi
Për fund, miq të dashur! Në të vërtetë socialdemokratëve nuk duhet t’u predikohet aq shumë solidariteti ndërkombëtar. Sepse socialdemokracia gjermane qysh prej një shekulli e gjysmë është e orientuar ndërkombëtarisht – në masë më të madhe se gjeneratat e liberaleve, konservativëve apo kombëtaristëve gjermanë. Ne socialdemokratët njëkohësisht kemi ngulur këmbë në lirinë dhe dinjitetin e çdo njeriu. Ne po ashtu njëkohësisht kemi ngulur këmbë në demokracinë përfaqësuese, parlamentare. Këto vlera themelore na obligojnë neve sot për solidaritet evropian.
Sigurisht Evropa edhe në shekullin 21 do të përbëhet nga shtetet kombëtare, secili me gjuhën e vet dhe me historinë e vet. Për këtë arsye Evropa nuk do të bëhet shtet federal. Por Bashkimi Evropian nuk guxon të përfundojë vetëm si bashkësi shtetesh. Bashkimi Evropian duhet të mbetet një union dinamik në zhvillim. Në gjithë historinë e njerëzimit për këtë nuk ka shembull. Ne socialdemokratët duhet të kontribuojmë në zhvillimin hap pas hapi të këtij unioni.
Sa më i moshuar të bëhesh, aq më shumë mendon në horizonte të largëta kohore. Edhe si plak unë ende këmbënguli në tri vlera themelore të Programit të Godesbergut (emri i një lagjeje të Bonnit, ku më 1959 SPD miratoi programin që e shndërroi partinë prej në lëvizjeje socialiste të punëtorëve në parti popullore, v.j.): liri, drejtësi, solidaritet. Përndryshe me këtë rast unë sot kujtoj se drejtësi domethënë para së gjithash shanse të barabarta për fëmijët, nxënësit dhe për të rinjtë në përgjithësi.
Kur shikoj prapa në vitin 1945 ose kur mund të shikojë prapa në vitin 1933 – atëbotë unë sapo i kisha mbushur 14 vjet -, atëherë përparimi që kemi arritur deri më sot më duket pothuaj i pabesueshëm. Ky është përparimi, të cilin evropianët e kanë arritur që nga Plani Marshall më 1948, që nga Plani i Schumanit më 1959, falë Lech Ëalesas dhe lëvizjes Solidarnosz, falë Vaclav Havelit dhe Kartës 77, falë atyre gjermanëve në Leipzig dhe Berlinin lindor që nga kthesa e madhe më 1989/90.
Nëse sot pjesa më e madhe e Evropës i gëzohet të drejtave të njeriut dhe paqes, atëherë këtë ne nuk kemi mundur ta marrim me mend as më 1918, as më 1933, as më 1945. Të punojmë, pra, dhe të luftojmë për atë që Bashkimi Evropian, historikisht i papërsëritshëm, të largohet nga dobësia aktuale i qëndrueshëm dhe me vetëbesim!
Nga gjermanishtja:
Enver Robelli
Rreth autorit
Helmut Schmidt
Répondre à : Répondre à : raimonda nelku
Envoyer
z.lora faleminderit !
Do kishte qene mire sikur te mos copy&paste dokumente pdf 250 faqeshe…po kaloi artikullin e gazetes per nga gjatesia, as qe lodhem ta lexoj ate koment!!
po sikur president te bejme ambasodorin arvizu.
Meroja e paska qendise me kete artikull. Te njejtat gjera kemi thene shume nga ne – duhen protesta te VAZHDUESHME dhe te PANDALSHME. Nqs saliu merr edhe presidentin, atehere do te jete 10 fish me e veshtire per ta heqe qafe.
Eshte fatkeqsi qe nje gazetari i duhet te beje punen e opozites ose, me sakte, te kryetarit te saj. Por Mero e ben kete ne menyre vullnetare ngaqe e shikon se problemi qe quhet ‘sali’ eshte problemi i te gjithe shqipetareve, jo vetem i opozites.
Prandaj, te gjithe duhet te kemi te njejtin refren sot e me tej: Duhen protesta te vazhdueshme, te perditshme derisa saliu te kapitulloje njehere e mire!
Z.MERO!me etje dhe kenaqsi lexuam komentin tuaj,SI GJITHNJE me inteligjence ne argumente dhe KURAJAZ NE IDE E AKSIONE POLITIKE.NUK KA ASNJE DYSHIM QE NGA 97 KY LLOJ MOSTRE I PAPAR DO BIER VETEM ME DEMOSTRATAAAAAAAAAA,PO KUJT TI DREJTOHESH???– OPOZITA JONE E KA GJITHE POPULLIN ME VETE ,FATKEQSI E MADHE C’FARE PRET???