#NdihmoniAnxhelen/ Jepni edhe ju kontributin tuaj sado të vogël per ti rithyer buzëqeshjen /Anxhela Nocka. Kliko Ketu
mbyllet per 10 sekonda ose kliko X

“Shqiptarët nuk kanë ende një histori, por vetëm parrulla…Drama e shqipes: Për 30 vjet do duan të gjithë të flasin si tiranas”

elsieRobert Elsie, shkrimtar, përkthyes, interpret dhe albanolog, prej mëse 30 vjetësh, studion albanologjinë, veçanërisht kulturën, letërsinë dhe historinë e shqiptarëve. Një kontribut i vyer i albanologut Elsie, na çon në variantet dialektore të gjuhës shqipe. Ai ka gjurmuar prej vitit 1999 gjithë variantet dialektore, në çdo kënd të Shqipërisë shtetërore, ndër shqiptarët e Malit të Zi dhe Maqedonisë, në Kosovë! Ka regjistruar variantet dialektore të Arbëreshëve të Italisë, të shqiptarëve në Greqi, Kroaci, Turqi, Bullgari. Në një intervistë për gazetaren Anisa Ymeri, në emisionin ‘Në Tempull’ në televizionin “News24”, flet për variantet dialektore të regjistruara, “Për Shqipërinë dhe shqiptarët”,  “Për Millosheviçin dhe Hagën” “Për Tiranën e zhurmshme”.

A. Ymeri:  Ishit në Tiranë me studentë të historisë dhe historianë për historinë gojore, një disipilinë që për Shqipërinë është e largët, por që në fakt ju thoni se është shumë e rëndësishme. Cila është rëndësia e dëshmimit, e kujtesës përmes një procesi që ne nuk e njohim.

R.Elsie:  Për mua, ka më shumë rëndësi në Shqipëri se sa në vende të tjera, sepse burimet e shkruara janë të pakta. Shqipëria nuk ka një traditë të gjatë shkrimi. Historia e Shqipërisë është shkruar nga të huajt dhe jo nga shqiptarët, por ka shumë kujtesë kolektive në popullin shqiptar dhe duhet të shfrytëzojmë edhe kujtesën e njerëzve që të plotësojmë historinë e shkruar. Ka shumë për të bërë për të plotësuar memorien kolektive të popullit, përndryshe historia zhduket.

A. Ymeri: Çfarë donit të thoshit kur theksuat që historiantët shqiptarë janë memecë?

R.Elsie:  Nuk thashë që historianët janë memecë, por që është një popull memec, një popull në Evropë, pa zë, që nuk arrin të shprehë veten në Evropë, sepse historia e këtij populli është zhdukur në masë të madhe. Thashë p.sh që burimet, manastiret, dorëshkrimet, bibliotekat, janë zhdukur…nuk ka shumë. Pothuajse nuk ka një fshat në Shqipëri që nuk është djegur një herë në histori, prandaj nuk ka burime që mund të preken, burime të tilla nuk ka.

A. Ymeri: Do doja të përvijonit më shumë atë të vërtetë të madhe që ju thoni, se historia e Shqipërisë nuk mund të mos shkruhej nga të huajt sepse shqiptarët (ne e dimë mirë, duhet ta pranojmë) kanë qenë analfabetë…

R.Elsie:  Po, qartë! Analfabetizmi, prapambetja që shkon deri sot. Në krahasim me popujt e tjerë, shqiptarët janë shumë prapa. Në kohën e Zogut të gjithë ishin analfabetë, 80% e burrave dhe 100% e grave që janë bartës kryesorë të kulturës popullore, ishin si kafshë. Atëhere çfarë mund të presësh për një histori të shkruar.

A. Ymeri: Po historiografinë shqiptare, e cilësoni sot si memece? Deri në ç’pikë mund të cilësohet e tillë?

R. Elsie:  Unë nuk them që nuk ka historianë të mirë. Sot për herë të parë ka historianë të mirë në krahasim me kohën e diktaturës komuniste (edhe në atë kohë kishte historianë të mirë por me kufizimet ideologjike që kishin). Tani ka historianë të mirë dhe libra të shkruar me parime shkencore, por nuk mjafton, ka shumë për të bërë në tokën shqiptare.

A. Ymeri:  Ka shumë për të bërë, edhe për një çështje që ju e përmendni…këtu në Shqipëri janë shumë ata që e dinë këtë, por pak e artukulojnë! Ju thatë që Historinë e Çamërisë e ka shkruar Greqia…që do të thotë?

R. Elsie:  Po! Kush kërkon në botë një libër për Çamërinë, për çamët ose nuk gjen asgjë, ose gjen libra të botuar në Greqi, që kanë një parim tjetër, një interes tjetër.  Libra që nuk tregojnë historinë e çamëve nga ana e çamëve. Tani ka disa libra në tregun shqiptar, edhe në anglisht ka disa botime. Unë vetë kam botuar një libër para 2 vitesh me dokumente për Çamërinë. Por besoj që ka shumë kapituj të historisë së çamëve që nuk njihen, sepse nuk është marrë memoria kolektive e çamëve. Ka edhe sot në Shqipëri çamë që e kanë përjetuar dëbimin, nga Çamëria, nga Greqia që ishin të rinj në atë kohë, por që kanë memorie.  Janë pleqtë dhe plakat sot…e këta njerëz duhet të inçizohen, duhet të filmohen, të kenë mundësi të rrëfejnë, të tregojnë atë që kanë jetuar dhe me disa filmime, mund t’i bashkojmë në një histori të çamëve.

A. Ymeri:  Sepse duhet patjetër të kemi një alternativë nga ajo që Greqia i ka treguar botës?

R. Elsie: Patjetër! Duhet të kemi disa histori, më shumë se një histori dhe të mos jenë njësoj, kjo është shumë e rëndësishme. Grekët le të shkruajnë! Unë s’them se të gjithë historianët grekë janë propagandistë, ka edhe shumë historianë të mirë, por natyrisht çdo njeri ka drejtimin dhe interesin e vet dhe besoj që ka vend edhe për më shumë veprimtari nga ana e shqiptarëve.

A. Ymeri: E nëse mbetemi edhe për pak tek Çamëria…çfarë ka rrjedhuar në gjithë këto dekada, ky mosshkrim i asaj pjese të historisë së Shqipërisë, për një krahinë aq të madhe e të rëndësishme që nuk është pjesë e Shqipërisë shtetërore?

R. Elsie:  Zhdukja e historisë së çamëve dhe zhdukja e historisë së shqiptarëve në përgjithësi. Shqiptarët pretendojnë që kanë një histori të lashtë, që është popull i lashtë, por faktikisht ku është historia, nuk është! Janë vetëm parrullat.

Çfarë dimë për historinë e hershme të shqiptarëve? Shumë pak!

Çfarë dimë për shqiptarët në shekullin e 18-të dhe 19-të? Asgjë!

Vetëm në fillim të periudhës së Rilindjes ka burime, ka një shteg.

Çfarë dimë për shqiptarët në gjithë kohën e Turqisë? Ku janë historianët e shqipërisë në kohën Osmane? S’ka! Ka vetëm parrulla kot!

A.Ymeri:  Jo vetëm dëshmim në këtë rrafsh nuk kemi ne, por ne s’kemi as dëshmim të asaj që është një nga vlerat më të mëdha të kombit, gjuha shqipe. Ju, për herë të parë ndërmerrni një projekt, i denjë për një Akademi Shkencash, por që mban emrin tuaj. Ju na dokumentoni të gjitha dialektet, variantet dialektore të shqipes, jo vetëm në Shqipërinë shtetërore, dhe kjo është një meritë edhe më e madhe. Si shkuat në këtë ide? Çfarë ju ngacmoi aq fort për të ndërmarrë këtë udhëtim?

E. Elsie:  Përherë më kanë interesuar dialektet. Duke qenë se mësova shqip, më është dashur të kuptoj shqiptarë nga pjesë të ndryshme të botës shqiptare dhe pash që kishte shumë variante. Nisa të interesohem dhe vendosa të inçizoj njerëz, si flasin sot. Nuk jam dialektolog, gjuhëtar i mirëfillte por ama më intereson se si flasin shqiptarë në pika të ndryshme të botës shqiptare. Fillova në vitin 1999 projektin e inçizimeve dhe inçizimet e para janë kryer gjatë Luftës së Kosovës, me refugjatë nga Kosova që ishin në Tiranë. Ata flisnin për traumat që kishin, kuptohet! Më pas, në çdo udhëtim që kam bërë në Shqipëri, mora një aparat inçizimi me vete dhe kemi bredhur malet e Shqipërisë, kemi folur me shumë çobenë. Kjo është shumë e bukur! Çobani ka një gjuhë shumë të bukur, të mirëfilltë, nuk është e ndikuar nga gjuha letrare, flasin si flasin. Shpesh herë jemi ndalur në rrugë me vozitësin tim dhe flisnim me një çoban për çmimin e deleve. Ai flet e flet, shan politikanët, shan gjithë botën, pakënaqësitë, jemi të varfër…! Në fakt mua më interesoi vetëm gjuha! Në fillim nuk më interesoi ajo që tha, më interesoi se si e tha. Por tani kur i dëgjoj, disa janë shumë interesante edhe nga çfarë thonë gjithashtu.

Kam kryer inçizime nga Veriu në Jug në Shqipëri, në Kosovë, në Malin e Zi, në Maqedoni, Greqi, Itali…por ka histori shumë të bukura! (http://www.albanianlanguage.net)

A. Ymeri: Për çfarë historish flisni…sepse ne nuk dimë shumë për dialektet! Dimë atë nga vijmë vetë dhe standardin që ka mësojnë në shkollë. Si është të prekësh dialektet e Shqipërisë? Kështu është edhe në vende të tjera, apo është një rast i veçantë Shqipëria.

R. Elsie:  Bëhet fjalë për variante dialektore sepse siç themi dy janë dialektet, geg dhe tosk. Por në fakt, ka shumë ndryshime në botën shqiptare. Një njeri nga Podujeva, takohet me një shqiptar të Peloponezit që flet arbërisht, a e kuptojnë njëri-tjetrin? Nuk besoj! Një arbëresh i Italisë, a kuptohet nga ju. Them se jo.

A. Ymeri: Edhe ju vetë e keni pasur të vështirë t’i kuptoni arbëreshët…

R. Elsie:  Shumë! Me arbëreshët e kam pasur shumë të vështirë në fillim. Sinqerisht nuk e dija në fillim nëse flisnin italisht apo shqip. Tani, kur dëgjoj inçizimet dhe jam thelluar pak, i kuptoj. As kosovarët nuk i kuptova në fillim.

A. Ymeri:  Ku janë gjetjet më interesante për variantet tona dialektore. Ndërsa komunikonim përpara kësaj interviste, përmendët Kroacinë, shqiptarët atje…

R. Elsie:  Po, në Zarë, është një fshat në Kroaci ku flitet një gegnishte shumë e bukur, shumë e fortë. Ka njerëz aty që e flasin shqipen, kemi disa inçizime. Nuk i kam bërë vetë ato, i kam marrë prej dikujt tjetër në Zadar dhe janë shumë interesante këto gjetje aty, sepse Zara është shumë larg nga toka shqiptare.

A. Ymeri:  Nuk u mjaftuat me shtetet ku ka shumicë shqiptare, në Mal të Zi, në Maqedoni, në Kosovëë që është shteti i dytë shqiptar në Evropë, në Shqipërinë shtetërore. Nuk u mjaftuat me kaq dhe shkuat më në gjurmim të shqiptarëve, aty ku ata kanë komunitetet e tyre. E bëtë për të krijuar një hartë të plotë, me inçizime këtë herë?

R. Elsie:  Sigurisht! Natyrisht s’do të jetë asnjëherë e plotë, por doja të prezantoja gjuhën shqipe jo vetëm këtu në Shqipëri, por kudo ku ajo flitet; kudo ku është gjuhë e komuniteteve shqiptare (jo në vendet e diasporës ku shqiptarët kanë shkuar pas 1990-ës); desha të sjell variantet dialektore të komuniteteve shqiptare të lindura aty. Ndaj edhe kam shkuar në Bullgari, Turqi, Greqi, Ukrainë, ka vende të ndryshme.

A. Ymeri:  Çfarë na thotë ne sot, ne shqiptarëve, por edhe botës së vitit 2016-të, një dokumentim dhe përjetësim i varianteve dialektore?

R. Elsie:  Them që pas 30 vitesh po të takohemi (nëse jemi gjallë), do të jetë e qartë pasi këto dialekte nuk do të ekzistojnë më, do të jenë zhdukur! Dhe të gjithë shqiptarët pas 30 vjetësh do të mundohen të flasin si tiranas.

A. Ymeri: E keni bindje këtë?

R. Elsie: Besoj se po! Ka një presion shumë të madh, sidomos tek të rinjtë. Jo vetëm në Shqipëri, por edhe në vende të tjera të Evropës. P.sh në Francë të gjithë duan të flasin si në Paris sepse Parisi është Paris dhe të tjerët janë fshatarë. Edhe në Shqipëri ndodh e njëjta gjë, të gjithë duan të flasin si në kryeqytet.

A. Ymeri:  Po çfarë humbet kjo bota jonë nëse ndodh kjo gjë?

R. Elsie:  Është një varfërim, është një tmerr! Sepse gjuha e pasur shqipe me variante të ndryshme, me variante shumë të bukura, po zhduken, sigurisht që do të zhduken. Përpjekja ime për ta ruajtur atë që është sot.

A. Ymeri:  E meqë jemi tek gjuha, s’mund mos t’ju pyes…pas vitit 1990 së paku, diskutohet shumë për standardin; diskutime për procesin e asaj që ndodhi; për ndryshime që duhet të pësojë sot…po mendimi juaj cili është?

R. Elsie:  Më pyesin shpesh për këtë gjë, por unë s’kam mendim. Mendoj se është punë e shqiptarëve të vendosin për gjuhën e tyre.

A. Ymeri:  Po si përdorues i shqipes?

R. Elsie:  Si përdorues kam mësuar gjuhën letrare, kam mësuar të kuptoj edhe gegnisht dhe variante të ndryshme…por të tjerat janë çështje e shqiptarëve, nëse krijohet një variant i dytë gegnisht, si standard i dytë. Natyrisht më duhet të them se ka një avantazh të ketë një gjuhë të përbashkët për të gjithë, që respektohet nga të gjithë për shkrimin, për televizionin, për mediat. Është më lehtë kështu. Por e kuptoj që shumë njerëz, shumë gegë janë të pakënaqur sepse gjuha e tyre është shumë larg standardit dhe e kanë të vështirë të shkruajnë në standard dhe të komunikojnë; të detyrohen të komunikojnë në shqipen standarde. Këtë e kuptoj shumë mirë.

A. Ymeri:  E kuptoni, e mirëkuptoni? E përligjni pakënaqësinë e tyre?

R. Elsie:  Po, po! E kuptoj por s’di nëse është një zgjidhje krijimi i një stadardi tjetër nga ky që keni. P.sh. Të krijohet një standard geg në Kosovë, nuk besoj që ju hyn në punë shqiptarëve!

A. Ymeri:  Do të mbetemi edhe për pak tek gjuha. Ndërsa kërkoja mbi ju, gjej një frazë, që gjuha më e bukur shqipe për ju është ajo e Kadaresë…

R. Elsie:  Po! Sa i takon letërsisë shqipe, është një gjuhë si mjalt ajo e Kadaresë. Lexohet shumë bukur, ka gjuhë të përpunuar, të bukur dhe të habitshme herë pas here.

A. Ymeri:  Po me shqipen nuk jeni njohur përmes Kadaresë, apo jo?

R. Elsie: Sigurisht, ai është një autor, kam lexuar shumë poetë dhe prozatorë shqiptarë; shumë prej tyre i kam përkthyer dhe çdo gjë e kam vendosur në faqen time: ëëë.elsie.de që të jenë në dispozicion të të gjithëve që kanë interes për këtë(http://www.elsie.de/en/books.html).

A. Ymeri:  Fishta tani njihet botërisht prej jush falë përkthimit në anglisht të veprës ‘Lahuta e Malcis’, e rëndësishme për ne por që tani lexohet edhe në anglisht. Ishte i vështirë përkthimi i kësaj vepre e shkruar në një shqipe që edhe ne shqiptarët e sotëm, e këmi të vështirë ta kuptojmë?

R. Elsie:  E vështirë ishte, shumë e vështirë. E fillova Fishtën me kokëfortësi, siç bëj herë pas here. Kënga e parë shkoi shumë ngadalë, por më pas mësohesh me gjuhën e autorit; Fishta nuk është autor që përkthehet kollaj, është jo vetëm gjuha, por kultura e veriut, kultura e Shkodrës, kultura gege që mban; lidhjet – si mendojnë malsorët; dhe unë s’jam malësor, s’jam geg, s’jam nga Veriu, është për mua një botë e huaj. E kisha të vështirë shpesh të kuptoj, ku e kishte fjalën. Veç kësaj, kisha shumë probleme për të gjetur një fjalë anglisht, një shprehje anglisht që t’i shkonte për shtat. Të kërkoja diçka nga Mesjeta, nuk shkonte sepse Fishta nuk është autor i Mesjetës. Por përkthimi doli…!

A. Ymeri:  Me rëndësi dhe ajo që ju bën të dashur për shqiptarët, është gjithçka bëni ju për t’i treguar botës, kulturën shqiptare. Është mision i vështirë në ditët që jetojmë? Mbajmë parasysh që nuk është aq lehtë të botosh, të përkthesh, nuk është lehtë të gjesh rrugën për të shkuar tek një lexues kapriçoz, nëse mund ta quajmë të tillë lexuesin e gjuhëve të mëdha…

R. Elsie:  Ka disa probleme. Në nisje, bota angleze është shumë e madhe dhe nuk ka shumë interes për kultura të tjera. Për një kulturë të vogël siç është kultura shqiptarë, është shumë vështirë për të depërtuar, për të krijuar interes sepse është një kulturë që nuk njihet, është tepër e vështirë. Por gjithçka bëhet me përpjekje, dhe jo vetëm nga unë!

A. Ymeri:  Përpjekje që janë të pakta?

R. Elsie:  Sigurisht Ministria e Kulturës bën përpjekje por është një luftë shumë e madhe. Ama them se mund të bëhet më shumë, që të paktën letërsia shqipe të bëhet më e njohur, të ketë më shumë letërsi shqipe të njohur në botë. Historia shqiptare të njihet më shumë dhe më mirë, por e gjithë kjo varet nga përkthimet. Ngërçi i madh mendoj se është që ka shumë pak të huaj që dinë mirë shqip për të përkthyer veprat e shqiptarëve, t’i japin shqiptarëve zë!

A. Ymeri: Një zë që shqiptarëve u mungon? Një popull që komunikon vetëm me veten e që në gjykimin tim është fatalitet. Por çfarë kemi neve për t’i thënë botës sepse njëra anë është të duash të flasësh dhe ana tjetër është, çfarë ke për të thënë…! Kemi neve për të thënë?

R. Elsie:  Shqiptarët janë një popull memec, me zhurmë të madhe nga brenda, por që jashtë…ama disa kanë për të thënë ndërsa të tjerë bëjnë veç zhurmë dhe nuk kanë asgjë për të thënë, pork a edhe shumë të tjerë që kanë ç’të thonë.

A. Ymeri:  Letërsia shqipe sërish…ne bëjmë një ndarje (mbase me pa të drejtë për shkak të vlerave që disa shkrimtarë i mbartik) para viteve ’90-të dhe pas viteve ’90-të. Flasim dot ne për letërsi të mirë të pas viteve ’90-të sepse ka teza që thonë se pak krijohet tani, nuk ka shkrimtarë të rinj që të jenë të fuqishëm, që kanë për të na thënë…

R. Elsie: Një problem u krijua në fillim të viteve 1990. Para këtij viti kishte kontroll pafund, kontoll politik dua të them. Ndërsa pas viteve ’90-të, nuk kishte fare kontoll, as letrar. Kushdo që mund të kishte lekë mund të botonte; çdo fëmijë që donte të botonte, nëse prindërit kishin lekë, mund të botonte ç’të donte dhe ja ku u bë poet, shkrimtar. Kjo e çoroditi lexuesin shqiptar. Në fillim të viteve ’90-të dhe në mes të këtyre viteve, kishte shumë botime, por shumë prej tyre ishin pa vlerë. Atëhere, si do të orientohej lexuesi shqiptar? Përveç kësaj, kritikë letrare nuk ka në Shqipëri, nuk ka një traditë të kritikës letrare. Në vende të tjera zakonisht ka kritikë letrarë me njohuri të thella, që shkruajnë për librin, për botimet e fundit. Këtu sigurisht ka të tillë, por jo në atë cilësi. Zakonisht dyshoj se nëse njëri shkruan për një libër, ose e ka komshi, ose e ka farefish, ose është një lidhje parash. Zakonisht për një libër bëhet zhumë shumë e madhe dhe ditën tjetër nuk dëgjon më asgjë e kjo më bën të dyshoj. Ndaj edhe lexuesi shqiptar nuk ka shumë besim ndaj kritikës shqiptare që ka.

A. Ymeri:  Çfarë na sjell kjo? Sepse themi se është periudhë tranzicioni por duket se po zgjat shumë. Jemi një çerek shekulli pasi komunizmi ka rënë, e nëse në raport me historinë mund të jetë vetëm 1 sekondë, për shqiptarët që kanë jetuar në këtë periudhë, janë disa vite jete…! Zhurmë, mungesë kritike…çfarë eikulibrash prish kjo në këtë kulturën tonë kombëtare?

R. Elsie:  Këtë mund ta dinë shqiptarët shumë më mirë se unë, sepse unë vëzhgoj edhe këtë që ju thoni, zhurmë të madhe në një kafaz prej xhami; brenda ka shumë zhurmë, por jashtë nuk del. Shqiptarët hanë njëri – tjetrin, luftojnë, bëjnë debat, bëjnë zhurmë, por jashtë ka vetëm shumë zhurmë dhe kaq! Janë memecë.

A. Ymeri: Çfarë duhet të bëjnë politikat publike, Ministria e Kulturës e institucione të tjera që të krijojë këta përkthyesit për të cilët ju flisni e që nuk ekzistojnë? Sepse në gjykimin e profesionistëve të fushës, sikundër edhe juve e keni thënë, problem më i madh i letërsisë shqipe e cila e ka shumë vështirë që të depërtojë në gjuhë të tjera, është që s’ka përkthyes letrarë…

R. Elsie: Ky është një problem i madh që nuk ka një zgjidhje të shpejtë, por vjen shumë ngadalë. Të huajt që interesohen, që të vijnë, që të mësojnë për gjuhën shqipe, që të interesohen për kulturën shqiptare, janë fare pak.

A. Ymeri: Shihni ju tentativa që diçka mund të ndryshojë, ashtu së jashtmi siç juve ju pëlqen, të vëzhgoni?

R. Elsie:  E di që Minisria e Kulturës diçka po bën. Ministrja e Kulturës është vetë interprete, shumë e zonja madje, duke qenë vetë e fushës di që po bën disa përpjekje për të nxitur një shkollë përkthimi. Por është pak, diçka po bën por ky është një proces që kërkon kohë, duhet shumë kohë. E krahasoj Shqipërinë me vendet e tjera të Evropës Lindore dhe aty ka pasur tentativa për të inkurajuar përkthyesit nga jashtë; p.sh në Polini, Rusi, Çeki, donin që të huajt edhe në kohën e komunizmit të vinin dhe të mësonin gjuhët e tyre, të përkthenin letërsinë e tyre. Ndërsa në Shqipëri kjo s’ka ndodhur, shqiptarët nuk donin që të huajt të vinin këtu.

A.Ymeri: Megjithatë ju erdhët.

R. Elsie:  Unë erdha me këmbënguljen time!

A.Ymeri:  Në nisje krejt rastësisht, pa e marrë fare seriozisht Shqipërinë. E mendonit atëhere që Shqipëria do të ishte më pas interesi juaj i madh?

R. Elsie:  Fare! Fare! Erdha me një profesor nga Gjermania. Ai siguroi një vizë në vitin 1978 dhe erdhi me studentët. Erdhëm si turistë. Bëmë plazh në Durrës, për ne ishte shumë bukur, diell, ngrohtë, u kënaqëm. Rrethuar nga parrullat propagandistike të partisë, rroftë kështu, rroftë ashtu… ishte bukur. Nuk e mora shumë seriozisht sepse nuk jam shumë i interesuar për politikën dhe veç vëzhgoj dhe thash: Uh, më duket vetja si në një film Hollivudi.

A.Ymeri:  Si një film Hollivudi që ju nuk e morët seriozisht, por që më pas do të bëhej pjesa e rëndësishme e jetës, sepse nisët që t’i tregonit botës një pjesë Shqipërie. Si ka qenë kjo përvojë e disa dekadave? Çfarë keni zbuluar nga kjo bota jonë shqiptare?

R. Elsie:  Përpjekja ime e madhe ka qenë të bëj që Shqipëria të njihet, të kuptohet. Që shqiptarët të njihen dhe të kuptohen. Unë pash që e gjithë kjo pasuri kulturore që është jo vetëm në Shqipëri por në gjithë botën shqiptare, kudo ku jetojnë shqiptarët, ishte e panjohur në botë. Dhe përpjekja ime ishte për ta prezantuar në librat e mij, në botimet e mija. Unë e bëra këtë sepse pash që kishte pak njerëz me njohuri për gjuhën shqipe, shumë pak njerëz. Në vitet ‘80-të, fillova të mësoj shqip. Punoja si interpret në Ministrinë e Punëve të Jashtme, si përkthyes për anglisht. Në ministri nuk kishte asnjë njohës të gjuhës shqipe dhe kur filloi nevoja për gjuhën shqipe, unë e bëra atë punë kur nisën negociatat për marrëdhëniet diplomatike mes dy vendeve, në një kohë që s’dija shumë shqip. Madje isha i tmerruar si interpret i shkretë që isha në atë kohë, por më pas mësova më mirë dhe duke mësuar gjuhën, duke lexuar dhe pastaj duke folur me njerëzit, mësova se kishte shumë për të bërë publike.

A.Ymeri:  Por në nisje kontaktin më të shpejtë e kishit me Kosovën sepse atje drejtoheshit për ta përmirësuar shqipen tuaj. Sot, dekada më vonë, arrini dot të bëni një krahasim për ndryshimet mes Prishtinës dhe Tiranës?

R. Elsie: Ka ndryshime, sigurisht që ka. A ka dy kultura shqiptare? Unë them që ka! Por bashkohen dhe pas 10 viteve do të ketë një kulturë të përbashkët, por tani për tani, për shkak të historisë së dy popujve, them se ende ka dy kultura të ndryshme. Shqiptari i Kosovës është ndryshe.

A.Ymeri:  Është ndryshe në çfarë?

R. Elsie:  Nuk di ta them me siguri, por e kuptoj këtë gjë, e shoh, dhe jo vetëm nga gjuha, diferencë që e kupton menjëherë. Por them se ka ndryshime edhe nga sjellja, kultura. Kam përshtypjen se shqiptarët e Kosovës janë më të ngadalshëm, mendojnë pastaj flasin dhe flasin ngadalë! Ndërsa shqiptarët këtu, ndërkohë kanë thënë të gjithë, gjithçka, me shumë zhurmë. Janë mesdhetarë, të gjallë, jugorë.

A.Ymeri:  Gjatë këtyrë minutave, e keni thënë shumë shpesh fjalën zhurmë. Kaq shumë përshtypje ju bën kjo zhurma jonë këtu në Shqipëri?

R. Elsie: Po, po! Unë jetoj në Veri, jemi njerëz të gjetë. Shihni një emision televiziv, në televizioni tuaj apo kudo tjetër, ku ka një debat politik. A ka një moment që nuk ka dy apo tre persona të paktën, që flasin njëkohësisht? Unë nuk i kuptoj! Mbase ju arrini t’i kuptoni sepse jeni mësuar me 2 apo 3 persona që flasin njëkohësisht, por unë nuk i kuptoj. Unë dua të pres njërin që flet, pastaj tjetri e më pas pres të tretin që të thotë mendimin e tij, kështu i kuptoj. Por nëse janë të gjithë që flasin…s’di ç’të bëj. Ju e keni këtë aftësi që t’i kuptoni kur flasin të gjithë njëherazi?

A.Ymeri:  E kemi aftësi apo problem?

R. Elsie: Nuk e di çfarë është, por di që arrini të kuptoni në këtë situatë!

A.Ymeri:  Në fakt edhe shumë shqiptarë e kanë problem të kuptojnë në kushtet e komunikimit për të cilat ju flisni. Por, u zhvendosëm pak nga Kosova dhe politika e cila sikudër theksoni, nuk ju intereson, megjithatë keni qenë indirekt i lidhur me politikën në një çështje shumë me rëndësi për kombin shqiptar, posaçërisht për Kosovën, keni qenë inerpret në Gjykatën e Hagës. Si ka qenë ajo përvojë për ju? Ju ka bërë të kuptoni diçka tjetër për shqiptarët apo ka qenë një punë dhe kaq!

R. Elsie:  Stres në radhë të parë, ka qenë një punë me shumë stres. Unë kalova 12 vjet në Hagë, e fillova si interpret në gjyqin e Millosheviçit që ishte me shumë interes. Isha në mes të sallës, 2 metër larg Millosheviçit, po ishte shumë stres. Nuk mund të bënim gabim sepse ishin mediat – por kuptohet që kemi bërë edhe gabime se edhe ne përkthyesit jemi njerëz. Por veçse shumë stres, ishte edhe shumë vuajtje herë pas here. Kishe rrëfime të tmerrshme. Gjëra që më kanë prekur. Disa herë kam filluar të qaj në mikrofon kur përktheja. Një shembull: Diku afër Prizrenit, në Hoxhë të madhe apo diku përreth, forcat serbe kanë marrë të gjithë burrat shqiparë, i kanë rreshtuar buzë një lumi dhe i kanë urdhëruar të bëjnë simbolet serbe dhe të këndojnë këngë nacionaliste serbe. Njëri nuk e bëri! Serbët e qëlluan. Ai ra në ujë dhe u mbyt. Të tjerët nuk guxonin që ta nxirrnin. Arsyeja? Ky burrë nga Kosova ishte shurdh – memec dhe nuk e dëgjoi urdhrin e forcave serbe.

Kur e ka dëgjuar këtë rrëfim, fillova të qaja! E tmerrshme! Nuk arrija të punoja. Mikrofoni ishte i hapur. Ja dhashë atë kolegut dhe vetë qava me zë në sallë. Tmerr! Tmerr! Ka ndodhur shpesh, por në rrëfime të tjera duket se u mësova. Por në muajt e parë ishte shumë e vështirë.

A. Ymeri:  E lëmë Hagën pas, për të folur për një tjetër pasion tuajin, për fotografitë e vjetra. Ju na e sillni Shqipërinë siç ne nuk e njohim, siç historianët tanë nuk na e kanë treguar, siç kërkuesit tanë nuk na e kanë sjellë. Si arrini të shkoni në gjurmët e tyre sepse shumë prej tyre janë në arkiva pritave, jo lehtë për t’u gjetur.

R. Elsie:  Mua më intereson fotografia sepse fotografia nuk të tradhton, fotografia e vjetër të thotë të vërtetën. Ndërsa fjalët janë fjalë. Historia e shkruar është histori e shkruar. Ndërsa një fotografi nuk gënjen. Ato ekzistojnë, janë nëpër arkiva por nuk janë lehtësisht të aksesueshme sepse duhen leje të posaçme për t’i përdorur. Por unë i kam gjetur koleksionet e para të fotografive në shqip. Së fundmi kam zbuluar koleksionin e Edit Durhamit, një koleksion që në Shqipëri nuk njihet. Udhëtarja angleze e cila shkroi disa libra për Shqipërinë, mori me vete edhe një aparat të vogël Kodak. Fotografitë e saj janë të jashtëzakonshme. Ajo i prezantoi fotografitë e saj në Londër, në Institutin Mbretëror të Antropologjisë, ku ishte anëtare, para 100 viteve. u bë një mbrëmje dhe ajo i tregoi për anëtarët e këtij instituti. Pas kësaj, fotografitë ‘u zhdukën’ në arkiv. Unë pata fatin në shkurt të këtij viti, të shkoj në Londër, t’i marr fotografitë e Edit Durhamit dhe t’i prezantoj, pas 100 viteve, në të njëjtin vend, në Institutin Mbretëror të Antropologjisë ku patëm një mbrëmje me prezantimin e këyre fotografive. Tani do të përpiqemi të botojmë një album me këto fotografi. Kam rreth 30 fotografi të sajë, nga më të mirat dhe dua t’i bëj të njohura. (http://www.albanianphotography.net)

A.Ymeri:  Po tani ç’po bëni lidhur me Shqipërinë?

R. Elsie: Projekte kam shumë por nuk e di a do të realizohen ndaj më mirë të mos flas për to. Për momentin jam duke bërë një antologji të përrallave popullore shqiptare në gjermanisht, pas dy librave të botuar në anglisht me përrallat e njohura në Shqipëri. Tani jam duke e realizuar këtë në gjermanisht por nuk është përkthim imi, janë përkthime të disa albanologëve të tjerë të njohur, Johann Georg von Hahn, Gustav Majer.

A.Ymeri:  Ju flisni për mediat shqiptare thuajse çdo 5 vjet dhe tani ja ku jemi pas 5 vjetësh në këtë inervistë bashkë. Në intervistën e fundit, keni thënë: Nuk jetoj në Shqipëri sepse është ende vend gati otoman; ende mendoni kështu?

R. Elsie: Kështu kam thënë? Oh, jo!

A.Ymeri: Po, po e keni thënë.

R. Elsie:  Eh! Në fakt kam thënë që s’jetoj dot në Shqipëri, por sepse unë jam person privat, dua të kem jetën time private. Ndërsa këtu, nëse takoj dikë në mëngjes dhe kam pak kollë, pasdite shkoj në anën tjetër të Tiranës dhe e përshëndes. Ai më thotë: Dëgjova që ke kollë! Thashetheme, fjalë kudo dhe unë dua të rri në kabinën time në pyll, në fund të botës, aty ku e kam qetësinë time. Dhe këtu në Tiranë, sigurisht nuk ka qetësi!

A.Ymeri: Dhe këtu nuk ka qetësi po për Shqipërinë, për Tiranën e 2016-ës, shumë e zhurmshme siç jeni kujdesur të na e thoni gjatë gjithë intervistës, çfarë mendoni? Mendoni se është bërë një qytet më i mirë? Më i keq? Më i pabanueshëm?

R. Elsie: Të gjitha bashkë! Më i mirë është sigurisht. Më i bukur se kurrë, me një jetë të vrullshme. Më i keq sigurisht sepse ka ndotje të mjedisit, makina, zhurmë, nuk ka gjelbërim. Shqiptarët do të jenë të kënaqur kur të kenë prerë edhe pemët e fundit dhe kanë vetëm beton kudo, kudo. E shkatërrojnë këtë qytet dhe do të jetë më keq në të ardhmen, kam përshtypjen për arsyen e mjedisit. Por besoj që jetohet mirë këtu, ata që kanë durim dhe nerva, jetojnë mirë këtu besoj. Unë vij me kënaqësi këtu.

A.Ymeri: Pse kam përshtypjen se vini me kënaqësi dhe largoheni edhe me më shumë kënaqësi?

R. Elsie: Po, po! Unë vij me kënaqësi për të qëndruar disa ditë dhe kaloj shumë mirë, por kaq!

43 komente në ““Shqiptarët nuk kanë ende një histori, por vetëm parrulla…Drama e shqipes: Për 30 vjet do duan të gjithë të flasin si tiranas””

  1. ☆Gopisti i NSHRAK-ut☆ says:


    @ Z. Elsie

    Je Mbreti
    në atë që bën
    Dhe hak e ke Kurorën
    Me fat që të kam njohur njëzet vite më parë
    Me fat që të dhashë dorën!

    1. Histori says:

      Si thenka ky historian se femrat ne Shqiperi kane qene 100% analfabete ne kohen e Zogut?!

      1. Po shkollat qe kishin bere nenat dhe gjyshet shqiptare te Korces,Gjjirokastres, Permetit … para kohes se Zogut, ato gjyshet dhe stergjyshet qe kishin shkuar ne shkolla greke dhe qe dinin te shkruanin, lexonin art e kulture, dhe dinin shkenca, i quan analfabete ky historian?!

      2. Po Liceu Francez i hapur ne Korce ne kohen e Zogut, mos ishte vetem per djem, apo edhe per vajza qe shkelqenin ne shkenca dhe letersi?

      3. Po femrat qe ishin me studime universitare ne Itali e France ne kohen e Zogut, i quan analfabete ky historian?

      4. Po shkolla e pare shqipe e hapur qe prej vitit 1887 ne Korce, mos nuk kishte femra?! Ne Mesonjetoren e Pare Shqipe gjysma e klases kishte nxenese femra. Kjo shkolle u hap rreth 40-50 vjet perpara kohes se Zogut.

      5. Po Shkolla Normale e Elbasanit e krijuar ne vitin 1909, mos nuk kishte femra apo kishte femra qe shkelqenin ne letersi dhe shkenca?

      Dialektet ne Shqiperi kane vlera historike dhe kurre nuk do te zhduken.

      Per t’ia bere me dije ketij historiani, po i themi se gjuhen e tiranasve nuk e perdorin te shkolluarit edhe me 4 klase fillore, sepse ata jane te detyruar te flasin gjuhen letrare, qe nuk ka lidhje me dialektin tiranas, fjalet e te cilit jane shpesh aq te ndryshme krahasuar me gjuhen letrare. Shkollimi sjell nje gjuhe te unifikuar deri diku, per shkak te gjuhes letrare te unifikuar neper shkolla, por dialektet nuk do te zhduken, por do te trashegohen sepse mbartin histori me vete.

      Ky historiani, pervec Parisit, i beri qytetet e tjera te Frances qe jane fshat?! Edhe sot e kesaj dite ne France ka dialekte te qyteteve te tjera qe jane te shquara per aq shume histori dhe kulture. Sipas konceptimeve te ketij historiani Franca sot nuk do kishte dialekte fare, por ja qe ka dhe do vazhdoje te kete dialekte si ne te gjitha vendet europiane dhe te botes mbare.

      Po keshtu edhe Shqiperia, do vazhdoje te kete dialektet e veta, qe deshmojne histori dhe kulture qe trashegohet.

      1. anticensurë 543234 says:

        histori ke të drejtë!!
        por ai i ka fut një të rrumbullakosur lali!!
        është si puna e votimit në PS kur thanë se vetëm 3 kishin votuar kundër!!nëse do të kishte një përcaktim me përqindje do të ishte 99.99999999999999999999%!prandaj thanë,dhe thotë 100%!!
        nastro periudhën e lavdishme të zogut nuk e njeh ky i padituri!!bile nuk di se enveri ka zhdukur pa gjurmë dhe 800 gra ruse,bile dhe që BRSS se ka hap gojën fare!!
        shnet nastro dhe shif se mos ke harru ndonjë hale të hapur nga zogu pa përmen!!

      2. xxx says:

        Histori/Po te rikujtoj qe deri ne vitin 1910,90% te gjermanve nuk dijshin shkrim dhe lexim,lej mitet,edhe pse skishin shum arsim,ata arriten qe te ken AZBUKEN e vete,e na qfar azbuke shkruajten kta shkrimtar dhe historijan qe i ke permendur,qdo shkrim qe shkruhet lavdatat xhithmone ju dedikohen ja kishes ja popave qe kan sherby,po deri me diten e sodit asnji shkrim i asaj kohe nuk egziston,lavdatat mbeten mit,e me mite or zt nuk thurret as historija as arsimi,po ta permendi nji Akademik serb i quajtur Bogdan Bogdanoviq dijetar tejet i aft,ne nji emision TV pat thene,nuk mund me asnje send te lavdrohemi kur shkrimin e huaj e perdorim(qiilic)qirili e Metodija ishin Bullgar,edhe shkrimet e Otomanve ishin ne persisht,po askush nuk lavdrohet ,besa ne ato shkrime as qe ofendohet kund as Roma po as Bizantet,sepse faji eshte tu populli,sot ne veriun e shqiprise i ke mbi 7000 femij qe jan te mbyllur per gjakmarrje,qe nuk dijn shkrim dhe lexim,athua kend do ta akuzojsh(Otomant sigurisht jo) qe kan mbet pa arsim a fajtori dihet,qe jeni primitivizmi i popullit te fundit ne keto troje.

        1. Para Laci says:

          O XXX, C’do popull e ka nje te mete. Mos krahaso gjermanin me shqiprine se gjermania te pakten udhehiqte vendin e vet e jo si ne shqiptaret qe ishim te kenaqur duke i paguar taksat sulltanit si dele.
          Ne shqiptaret si te mete te madhe kemi gjakmarrjen, gje qe vetem Enver Hoxha e hoqi. As Otomanet nuk na e hoqen e as serbet nuk na e hoqen sepse kishin leverdine e tyre qe te na percanin akoma me shum. Edhe kur u vriste ndonje shqiptar i kosoves per gjakmarrje, serbi mbyllte nje sy e nje vesh. Nje shqiptar me pak thoshte si serbi si Turku.

          Gjermania 80 milion, shqipria as 3 milion.
          Gjermania para 2-3 shekujsh ishte shum e fuqishme, kurse shqipria ishte ne gjendje kome.
          Gjermania sot prap e fuqishme, kurse shqipria prap ne gjendje kome.

          Nejse, Gjergj Fishta dhe Ismail Kadare u linden kur 95% e shqiptareve ishin analfabete dhe ne gjendje kome. Pra nga nje ferre/shkurre mund to lindi edhe nje trendafil.

          1. Raimond vlonjati says:

            Shqiptaret ishin te vetmit qe nuk i paguanin taksa Sulltanit
            Shqiptaret e luftonin Sulltanin

            Taksa Paguanin gjith te tjeret por jo shqiptaret

            1. KORÇARI says:

              Po nuk paguanin taksa ,sepse NDËRRUAN FENË, ndërsa ata që nuk pranuan të ndërronin fenë dhe KOMBIN paguanin taksa që ç’ke me të , Shqiptarët luftonin por shkonin dhe JENIÇERË, TURKU është fajtor që SHQIPËRIA ka mbetur kaq mbrapa

              1. Raimond vlonjati says:

                Perkundrazi
                Janicere shkonin greket serbet bullgariet dhe gjith ortodokset , ndaj quheshin Jenicere ose Janissaris .. Dmth ushtar Jani
                Shqiptaret shkonin ushtare vetem kur gjendeshim keq nga ana ekonomike

                Ata qe kushin fene ortodokse ishin popujt me besnike te Sulltanit , sepse edhe vete sulltanet ishin Ortodokse nga nenat

                Ndaj edhe Patrikana greke lulezonte ne Stamboll dhe Kryeprifti i Patrikanes greke ishte Krahu i majte i Sulltanit dhe gjithmone kur bente mbledhje qeveria e Sulltanit , Kryeprifti qendronte ne krah te majte te Silltanit dhe Krye viziri ne krah te djathte

                Pra Kryeprifti grek ishte ne te njejtin rang me Kryevezirin ne qeverine e Sulltanit

                Dhe te dy keta si Sulltani edhe Kryeprifti i suleshin Shqiperise me urat e zjarrit ne dore duke vrare e duke djegur shkollat shqipe dhe kryengritesit shqiptare

                Sulltani taksa ju merte edhe popullsive turke dhe arabe qe kishte nen varesi dhe qe ishin myslymane , e jo me shqiptareve qe i urrente ne maksimum

                Porse ai nuk harinte dot ti merte taksat tek shqiptaret bbpasi malesori shqiptar , ne Jug e ne veti te Shqiperise
                e priste me plumb kokes te derguarin e Sulltanit i cili vinte mblidhte taksat i shoqeruar nga prifterinjte e grekut

                1. Andrea says:

                  Po, po te pergjigjem: ti je nje idiot……

          2. xxx says:

            Para laci/Si eshte e mundur qe Otomant askend nuk e kthyn ne musliman,si Bullgart,Rumunt,Grekt,Shkijot,Kroatet Malazezt,maqedont,rusint,e shum shtete tjera se i ka patur nen sundim tre kontinente,para Laci une jam per ndryshim te historise se rreme nga disa keqperdorues qe e kan shkru,para disa dite ishte nji emision ne programin gjerman ARTE te ftuar ishin shum historijan europjan,po ma interesant ishte qe kishte shum fotografi,qe e demantojn historin qe kemi,me te zeshmit ishin historijant e Britanise se madhe dhe Frances,te cilet pik e perpik e tregojshin zhvillimet qe kan ndodh,Ju po mundoheni qe me shosh ta ndalni diellin po kot e keni,a sa per xherxh fishten historijani Italjan kishte fjale te kqija(nuk pi ceki qka tha)po besa edhe Noli nuk kaloj pa kritika te argumentuara,ti qka thush nuk i kena apgu taksa Otomanve,un po te them je ka rrejsh,edhe ne Kosovart si kemi pagu taksa shkaut,kend pe rrejm veten,une lac nuk po lexoj qfar zhvillimi kishim para Otomanve,une sa dij (kurrfare)qe 100 vite pavarsi qka bet SEN,prej 1992 trishtut edhe Europen,Athua keto familje qe jan ne gjakmarrje i kan shti Otomant te vriten-a,athua 21000 njerz te vrare per 20 vite,athua Turku i beni-a.laq gabimet e prapameturise qe keni,dhe primitivizmin qe po e trashegoni prej shkalle ne shkall,nuk jau la Turku,as qe jau imponoj,po kete e keni ne gjak,dhe kjo do zgjate deri ne vetezhdukje,kujt jeni ka i beni dem NEVE shumices,se keni ra ju neve Italjant sdojn syt me naj pa.Lac mos harro qe ne kohen e Otomanve dhe Enver Hoxhes jeni shtu,demokracija per ju eshte si breshri ne vnesht.

            1. Para Laci says:

              Xxx, “demokracija per ju eshte si breshri ne vnesht”
              shume e drejte qe besa. Ne shqiptaret kemi kalu nga nje regjim ekstrem ne tjetrin brenda nje nate. Te gjitha regjimet ka qene si breshri per ne. Jo vetem italianet po e gjith evropa nuk na don ne.. e di se nga bari i thate digjet dhe i njomi, por mos u merzit se prap se prap i kemi mbijetu cdo flake e cdo breshri qe na ka ra per pjese… nuk po zgjatem shum por kam nje pyetje per ty meqenese po mundohesh ta drejtosh historine e shtremberuar te shqiptareve… sa mendon ti mund te jete % e shqiptareve vendali ne trojet shqiptare?

      3. albaniafirst says:

        Palo historian. As ja vlen ta lexosh dhe ca me pak te komentosh injorante si puna e ketij pykes.
        Jo te gjithe kombet kane patur histori te hershme te shkruar; vecanerisht kombet e vogla se kane patur ate lluks.
        Perjashtim bejne vetem greket e lashte. Nga ana tjeter, vete ky tipi e pranon se nuk ka asnje fshat te Shqiperise qe nuk eshte djegur te pakten nje here. E si mund te mbijetojne dokumentet ne nje vend te djegur e sterdjegur me mijera here. Ne mire qe kemi mbatur te gjalle si komb mbas nje historie te mbushur me shfarosje masive te bera nga te gjithe pushtuesit qe na kane “vizituar”.

        1. KORÇARI says:

          Ore @albanianfirst, po si i thua Pykë një njeriu të huaj që ka gjithë jetën që mundohet të PËRHAPË HISTORINË ,FOLKLORIN,KËNGËT, TRADITAT SHQIPTARE NËPËR BOTË,NJË NJERIU I CILI PO MUNDOHET ME MISH E ME SHPIRT duke paguar NGA XHEPI I TIJ PËR TË MBAJTUR GJALLË KULTURËN SHQIPTARE që disa PYKA INJORANTE dhe ANALFABETE SI PUNA JOTE e kanë sjellë në buzë të greminës ????????
          Lavdi Zotit duhet të themi që herë pas here DALIN DISA TË HUAJ DHE MUNDOHEN TË MBAJNË GJALLË KOMBIN SHQIPTAR ,QË SHUMË PYKA ANALFABETE DHE INJORANTE SHQIPTARE DO TA KISHIN GROPOSUR

      4. Devoll VARDARI says:

        I nderuari HISTORI

        Mos i merrni mendimet e të nderuarit z. Robert Elsie si gjykime TOTALE, të gjithëpërfshirshme, të gjithëkapshme. Flet me dashuri dhe pezm Pjesa e madhe e konstatimeve të tija janë flori vëzhgimesh intelektuale.
        Këshilla të arta, konstatime xhevahir.
        Sa është shuma e lekëve të derdhur për propagandë kashte enveriste. Sikur këto para të derdheshin për studime serioze historike etj shqiptare, sa vite të humbura do të kompensoheshin?
        Në institucionet tona arsimore, kulturore, etj. kalojnë ditët edhe persona provincialistë, me difekte të shumëta, në nivel avarësh…
        Një shembull sa i idhur po aq edhe barbar, nga jeta ime personale. Jetoj në një shtet evropian. Nisa një si paraprojekt për themelimin e KATEDRËS së KULTURËS dhe të GJUHËS SHQIPE. Financimi i siguruar. Nga natyra jam njeri memec, i pabujshëm. Kam bagash nga një spektër i gjerë shkencash humanitare: nga estetika filosofike, teoritë letrare, antropologji, histori gjuhësore, zotërues disa gjuhësh…deri tek kompetenca joformale shkencore juridike. Mbas luftës së Kosovës,i mbushur me entusiasëm kombëtar, mbas dhjetëvjetorë poshtërimi kombëtar, u këndjella mjaft shpirtërisht. M´u përflak idea e studimeve shqiptare…Vajta në Prishtinë, ku në vitet e histerisë antishqiptare, përfundova me sukses të shkëlqyeshëm studimet pasuniversitare. Më duhej një dokument, të cilin e quanin CERTIFIKATË provimesh.
        Naivisht, administratorëve të Institutit iu hapa zemrën se pse do më hynte në punë kjo letër. Më dëgjuan me shpërfillje, do si dekanë gjysmëanalfabetë e do REFERENTË (ashtu titulloheshin). Më sorollatën dy (2) ditë, nuk ma lëshuan këtë letër duke sjellë arsyetime nga më banalet. U Ktheva në Evropë, më pas u drejtove disa herë me shkrim elektronik, në telefon shpinonin të më përgjigjen. Me autoritetet shkencore të vendit evropian flisja me buzëdridhje. Nuk kisha shpjegim, arsyetim; më kapte sëkëlldia…KATEDRA e paraprojektuar mbeti një
        ankth turpi. Rikonfirmoj pohimet e të nderuarit z. Robert. I kuptoj nënrrymat shpirtërore të tij. Ka në ato pasaktësitë e tija për gruan shqiptare, në rastin konkret dhe në këtë intervistë ESE dhimbje, keqardhje, paradokse, neootomanizëm, provincializëm, kryeneqësi primitive, inate burokratësh katundarë, injorancë, obskurantizëm….
        Me shpresë se kjo letër nuk do të asgjësohet, falënderoj autoren për këtë intervistë të rrallë dhe i shpreh shumë mirënjohje të madhit intelektual, krijues…zotit Robert, duke i dashur që të ketë shëndet.

    2. Zerqani says:

      Kesaj i thone qe te maresh histori nga nje homo qe nuk i del per zot menderes se tij. Si ne operete. Tung

    3. Artani says:

      “Cfare dime ne per Shqiperine e shek. 18 dhe 19? Asgje!”
      Je ti qe nuk di gje per te sepse libra dhe studime ka plot. Cfare dime ne per Kanadane e atyre shekujve??????
      Thellohu dhe studjo dhe do te veresh se ka dokumente sa te duash per Shqiperine. Sigurisht, studimi i historise se Shqiperise nuk mund te behet si neper unversitetet e dobeta amerikane, nepermjet internetit. Duhet djersitur qafa, i dashur!

  2. mingus says:

    kot per kuriozitet, meqe zoteria studion shqipen, e pyetet cfare do te thote interpret ne shqip?

    1. Illyrians says:

      mingus

      R.Elsit i falet, sepse sado sado, eshte i huaj, por jane analfabetet tane gazetashites, jane intelektu-halet shqypo te cileve u duket vetja te zgjuar te perdorin fjale te huaja kuturu. “Interprete”, thone italianet, qe do te thote “perkthyes”, por shqypot me pordhe te madhe nuk e perkthejne, e lene ashtu, sepse u duket vetja seksi kur perdorin fjale te huaja. Me pak fjale, pordhe e madhe shqyposh..

  3. Alb-Germani says:

    Shkrim interesant,por teper arrogant ne te shprehur,
    Er glaubt das er der beste ist 😉
    Shum kritika vend dhe pa vend ndaj shqiptarve por harron qe ne Gjermani ka nje analfabetizem te frikshem.
    Megjithate ju keshilloj qe ta lexoni dhe pse eshte zgjatur shume dhe intervista mund te ishte me kompakte.

    1. Toni KS says:

      Kur ne te nxjerrim nje Goethe, Bethoven, Hegel apo Planck mund te krahasohemi me gjermanet. Elsie (i cili nuk eshte gjerman por kanadez) na sheh me syrin rigoroz te nje shkencetari dhe nese nuk na pelqen tablloja qe ai sheh, nuk eshte faji i vrojtuesit. Ai nuk mohon (ne fakt pohon) se ka vlera dhe njerez per tu admiruar nder shqiptare, mirepo nje popull qe lejon te sundohet nga hajdutet nuk gjene dot respekt nga te tjeret.

      1. ODISEJA says:

        NE I KEMI ATA NE GJIRIN POR BOTA NUK DO QE TI NJOHE ATA ( SIGURISHT EDHE AUTORET E REALIZMIT SOCIALIST KANE NJE ROL SHUME TE MADH NE PREZANTIMIN E SHQIPERISE DHE SHQIPTAREVE DUAN APO NUK DUAM NE DHE TE TJERET PASI KJO ESHTE NJE EPOKE 45VJECARE )DHE E FILLOJME ME NAIMN E E MADH DHE TEPAZEVENDESUSHEM ;I CAJUPI; NDRE MJEDA ;ASDRENI; VASO PASHA ; FISHTA I VECANTI NE GJUHE ;MIGJENI NJE BRECHT SHQIPTAR ; LASGUSH PORADECI;;;ALI ASLLANI ;SAMI FRASHERI; KRISTO FRASHERI; ESHTE “GURRA POPULLORE ” E VIRGJER SI VETE KRISTALI NE GJITHE DIALEKTET E TROJEVE SHQIPTARE BRENDA DHE JASHTE SAJE ; : ;ARBEN DUKA ;KADARE: MARKO BOCARI :KRISTOFORIDHI ;NOLI I MADH;DE RADA::ARISTIDH KOLA ;REXHEP QOSJA; ALI PODRIMJA; MIHAL GRAMENO ;DHASKAL TODHRI ;BUZUKU;ZEF SKIROI; AGOLLI “ETJ ETJ DHE NE DO TA SHKRUAJME HISTORINE TONE QE NA E NJIFTE SHUME MIRE SHEKSPIRI I MADH ;NASTRADAMUSI ;LEIBNIC ; DHE “HOMERI ” AUTORI I PARE EUROPIAN QE NE PERKTHIMIN E TIJ TE PARE SHKRUAN PER POPUJ DARDANE , ILITRIN , LAPITIN , KAONIN ,MOLOSIN , DHE GJUHA E TIJ ESHTE SHQIP AI SHKRUAN FJALEN E GJUHES SE GJYSHES TIME “MEJTONEM”” DHE GJYSHES SE KOSOVES SE SOTME “VO= VE= VEZA e shume e shume te tjera ! PORDHAC FRANCEZ QE MERR PARE DHE HA QYL NE SHQIPERI E PUNON PER ARMIKUN E SHQIPTAreve

        1. anticensurë 543234 says:

          si për odisen dhe për rajmondin!!
          ai po e thotë shumë mirë”jeni një vënd i vogël!keni punuar pak për njohjen në botë!”
          tashti tu bëj një pyetje.
          mos vallë bangladesh dhe zanzibari kanë më pakë se ne??
          jo ju garantoj!!ndoshta më shumë,por problemi është se ne nuk johim asnjë shkrimtar nga këto dy vënde!!bile as një histori të theshtuar të tyre!
          a i keni shtruar pyetjen vetes përse ndodh një gjë e tillë??
          nëse ja shtroni vetes një pyetje të tillë!?dhe i jepni një përgjigje të pëlqyeshme për veten tuaj!?
          atëherë do të keni zgjidhur dhe këtë që thotë elsie!!

      2. raimond vlonjati says:

        Intervista e Elsie esht e lezecme , por besoj se, nga sa tha, Elsie nuk i njef mire personalitet tona te historise dhe linguistikes , ne kohen e komunizmit

        Historianet dhe gjuhetaret tane te asaj kohe , si Aleks Buda, Eqerem Cabej , Shaban Demiraj, Androkli Kostallari ,,Stefanaaq Pollo, Dhimiter Shuteriqi, Mahir Domi, Kristo Frasheri , Korkuti etj ishin personalitete qe nderoheshin nga Bota Akademike Europiane , studimet e tyre mbi linguistiken jane edhe ketu ne Bibloteken Kryesore te New Yorkut

        Duhet theksuar se ne at kohe te komunizmit , kishte shume diskutime e debate tamam shkencore ne lidhje me gjuhen Shqipe , dhe beheshin me dhjetra takime e simpoziume nderkombetare te Gjuhesise, ku mernin pjese historiane dhe linguiste nga gjithe Europa, dhe ku flitej per lashtesine e gjuhes shqipe , dhe vendin e saj ne familjen e gjuheve Indo-europiane etj

        Sidoqofte ne kete kohe krize morale qe kalon shoqeria jone per shkak te ektij tranzicioni, duhet falenderuar zoti Elsie per punene shkelqyer qe po ben ne drejtim te Gjuhes sone
        Dhe shteti jone duhet ti caktoj nje rroge zotit Elsie per punen qe ben, sepse i takon,pasi ai punon per kulturen Shqiptare ndaj Ministria e Kultures duhet ta sponsorizoj Zotin Elsie , duke i caktuar nje shperblim mujor dinjitoz per punen e tij cilesore

      3. Para Laci says:

        E drejt Toni. Po duke qene to roberuar per 600 vjet dhe me nje popull 95% analfabet deri ne 1945 ku ti gjejme ne Goethe, Bethoven, etj,. Lufta me e madhe e jona ka qene per mbijetese dhe jo te konkurojme ne filozofi, art, shkence, etj..

    2. Dhe cfar na paska thene Francezi ,
      qe ne Shqiptaret nuk e dijme ???
      Un s’mundem ta konceptoj kte ndjenje inferioriteti prej shqiptari i gazetares qe interviston ,
      nuk kuptoj se perse duhet nji Frances Gjerman Italian te ket jo vetem kases te plote ,
      te kontrolloje gjithcka ka te beje jo vetem me historine Shqiptare ,dhe kjo me breke ulur posht ,
      si eshte zakon para cdo te huaji , dhe kontrollojne gjithcka ne Shqiperi !
      Sigurishte qe shume naive aty ,do mendojne ..perse jo ? Te huajt duhet te ken gjithcka nen kontroll
      madje edhe trurin e shqiptarit ,ashtusi edhe rajson na tregoj rrugen me berish putanen e kombit .
      Me njerez inferiore e pa dinjitete ,te paafte qe sdijn ti kthejn pergjigjet dhe tregojne kufijt cdo te huaji ,
      eshte e kote te hysh ne bisede .Keni 25-vjet qe na injoroni para cdo te huaji ,
      duke i lene dore te lire te bejne e interpretojne gjithcka ,ashtu si i intereson misionarve te huaj ,qe
      nuk do ta exzagjeroja nqs do thoshja ,pothuajse te gjithe kane qellime te erreta e antishqiptare ne ato qe shprehin ,
      pamvaresishte se idiotat e asaj bote nuk kuptojn dot asgje .
      Gjuha e tij ka helm te fshehur per idiotet e asaj bote sharlatanesh .
      Ky eshte bishti gjatur i klanit europian te Scmutit qe fluturon ne nji tjeter hapesire ,me i moderuar ne shprehje ,
      dhe me i kujdesshem ne goditje

    3. joel shkodra says:

      Zgjatja ndjehet me shume te pyetjet e intervistueses se sa te pergjigjet.

    4. e verteta says:

      po ama Gjermanet dine te flasin gjermanisht ndrsyhe nga shqyptaret qe jo gramatike sbehet fjale por dy fjali koherente nuk arrijne te formojne……kush po flet per te shkruajturen….si puna ime pa shenja pikesimi apo shkronja te medha e te tjera…..

      Mos bej krahasime te ketilla se le nam. Edhe ne qofte se ka analfabetizem ne Gjermani, nuk vjen nga niveli i ulet i mesuesve, pa shkolle dhe mos investim ne arsim. Ne Angli shume nxenes mbarojne shkollen duke mos ditur tabelen e shumezimit, mund te shkruajne fjalet gabim, por te folurit dhe fjalite me shkrim jane te sakta gramatikisht, si nga Skocia e deri ne Veri te Irlandes.
      Po te ne cfare ndodh? Nje pergjigje e gjen te Topalli qe ne parlamentin shqiptar fliste me dialekt, se injorantja ishte shume krenare per Gegerishten. Per kete e ka fjalen me arrogance ky Albanolog qe ka bure punen e shkencetareve shqiptare, detyra e te cileve ishte tja mbyllin gojen ketij ose ta qepni ju te tjeret.

    5. anticensurë 543234 says:

      këtë them dhe unë!!
      bile saliu na ka gënjyer duke thënë se ne jemi të dytët pas gjermanisë!!
      ne ja kemi kaluar me kohë asaj!!
      nuk ma merr mëndja që të ket gjermanë të shkruajn shqip!!
      ti përshëmbull shkruan gjermanisht!!
      me këtë Germani ça ke desh me than:
      -gjermani?
      -gjerman’i?
      -apo thjeshtë injorancë intelektuale në shkrimin e gjuhës??

  4. harmonia says:

    z Elsie Ju falenderojme per kontributin tuaj ne kerkim te rrenjave Pellazge,Ilire,Arbnore,Shqiptare.Ne Shqipetaret jemi pasardhesit e te para permendurve pellazge.Gjuha jone ne te shkuaren mijvjeçare ka pake fakte qe i perket te shkruarit.Ne jemi nje popull qe gjithçka e ruanim ne memorje ,por fatkeqsisht memorja filloje te humbas per arsye te pushtuesve te nje pas njeshem,qe prej 3 mij vjet me pare e deri me sot.Z LAMBERTZ MAXIMILJAN shkruante ” Qe nga momenti kur Shqipetaret do te marin penen ne dore dhe do te shkruajne historin e tyre ,atehere historia e botes do te kthehet ne te verteten historike.Do te jape disa vargje qe kendoheshin ne nje kohe shume te hershme.Dikur mblidheshin burrat ne shtepin e mikut dhe pinin Raki.,dhe ne funde para se te largoheshin ne per shtepit e tyre ,ata provonin se cili prej tyre ishte ne gjendje te kendonte vargjet e memorjes.
    LE TJA THEMI NJEZE
    TE NA BEHEN DYZE
    DY SISE I KA DHIJA
    ZEN E HOLL E KA BILBILI
    QE KENDON NE PRILLE,PRILLE EDHE MAJE
    LE TJA THEMI DYZE
    TE NA BEHEN TREZE
    TRE KEMBE PEROSTIA
    DY SISE I KA DHIJA ZEN E HOLLE E KA BILBILI
    QE KENDON NE PRILLE,PRILLE EDHE MAJE
    LE TJA THEMI TREZE TE NA BEHEN KATER
    KATER SISE I KA LOPA
    TRE KEMBE PERISTIA DY SISE I KA DHIJA
    ZEN E HOLL E KA BILBILI,QE KENDON NE PRILLE,PRILLE DHE NE MAJE
    LE TJA THEMI KATER TE NA BEHEN PESE
    PES GISHTA I KA DORA KATER SISE I KA LOPA
    TRE KEMBE PEROSTIA DY SISE I KA DHIJA
    ZEN E HOLL E KA BILBILI,QE KENDON NE PRILLE,PRILLE DHE NE MAJE
    LE TJA THEMI PESE TE NA BEHEN GJASHTE
    GJASHTE MUAJ GJYSMA VITIT
    PESE GISHTA I KA DORA
    KATER SISE I KA LOPA
    TRE KEMBE PEROSTIA
    DY SISE I KA DHIJA
    ZEN E HOLL E KA BILBILI
    QE KENDON NE PRILLE,PRILLE DHE NE MAJE
    LE TJA THEMI GJASHTE
    TE NA BEHEN SHTATE
    SHTATE DITE I KA JAVA
    GJASHTE MUAJ GJYSMA VITIT.etj etjere.
    Eshte geni Ilir ai qe mbon europen nga antikapatia.

  5. Toni KS says:

    Eshte ndikim nga anglishtja ku ne do te kishim thene thjeshte perkthyes, mirepo ata bejne dallim mes perkthimit te shkresave (translator) dhe perkthimit me goje (interpreter). Sic thote vete Elsie ai ka perkthyer (me goje) deklaratat e deshmitareve ne gjyqin e Hages.

  6. Illyrians says:

    Fillimi ; “Robert Elsie, perkthyes, interpret, albanolog….”

    Hec e merre vesh tani, “interpret” (qe eshte fjale italisht) dhe “perkthyes” eshte e njejta gje. Mjere gjuha shqipe ne dore te kujt ka rene, ne dore te analfabeteve dhe injoranteve me diploma.,,.

  7. gjergj kastrioti says:

    kjo ymeri qenka nje injorante – si mund te jete gazetare nje analfabete ee keetij niveli dhe te jap gjykime per kultureen shqiptare kur ajo vetee nuk e njeh —aq me teeper si lejoheet nje injoran francez anti shqiptare te gjukoj mbi arsimimin e gruas shqipatre qee ka qene me zhvilluar se ajo franceze.—-eshte jashtzakonisht jo reale—ofenduese dhe e pa pranuehme ajo qe thot ky kriminel francez qe duheet ndaluar ardhja ne shqiperi—-kjo ndodh se istitucionet tona nuk reagojne aspak ndaj dhunes qe i behet me vetedashje —kultures shqipatre per qellimi strateegjike tee fqinjeve tanee—turq—sllav –grek

    1. anticensurë 543234 says:

      Lpl ose llapa llapa
      ti e ke kuptuar fari mirë këtë intervistë!!me të vërtetë jashtëzakonisht mirë!
      POR ajo që bën gabim(unë do ta quaja faj)është se nuk mëson prej saj!!
      me të vërtetë kap thelbin e asaj që thotë elsie,parrullat,por në të njëjtën kohë përdor parrullat e tua!!
      “shqipja e ka prejardhejen nga Sllavo Greqishtja”??????????uuuuuuuuuaaaaaaaaauuuuuuuuuuuuu!!
      kjo është e vërtetë historike!!në tërë kuptimin e fjalës!!
      ti je me të var çpimin nobel në qafë!!
      me të vertetë nuk ka shumë,ka shumë shumë pak,por kjo nuk do të thotë se e ka prejardhjen nga sërbishtja dhe gërqishtja mor idiot i janullës!shko mor shkërdheu diku tjetër!!

  8. Lpl says:

    Adnje qe komentoni se keni lexuar intervisten ose se kuptoni ai thote qe ju nuk keni gjuh te vjeter as histori se po te kishim gjuhe dote kishim edhe histori ju keni thote vetem parulla neqoftese e kuptonu se cfare dote thote me fjalen parulle ne thojme kemi ghuhen me te vjeter ne bote jemi populli me i vjeter jemi trima te zgjuar te beses dhe keto skan asnje dokument jane vetem parulla qe i tundim me fanatizem sipas hamendjes tone dhe atij qe na i ka treguar jemi popull fjalesh ku e keni tha historine ne kohen Osmane e para Osmane si kane shkruar Iliret pse nuk egziston nje shkrim ose nje histori ne Ilirisht ose mbas Ilireve kush eshte historia e jone si popull dhe jo e tokes ku jetojme ne deri tani njhim vetem historine e tokes dhe jo berberjes se popullit dhe kultures tone dhe trashegimise .Se ne marrim nje shkrim e perkthejme ne ate menyre se ne kemi jetuar ketu me mijra vjet ne nje kohe qe identitet Shqiptare ska pasur ka pasur vetem Grek me vone Serb e Greke edhe gjuha e vjeter Shqipe e ka prej ardhjen nga Sllavo Grecishtja kurse sot ka shume Latinisht edhe Anglisht dhe eshte mire qe te kthehemi me kembe ne toke mos te ecim me parulla propagandistike te trasheguara nga diktatura qe punonte per ngritjen dhe unifikimin ne gjuhe dhe identitet t njejte dhe mos ti marrim si te verteta apolute se fiksohet memorja ne nje vend dhe sna len te shohim te verteten

    1. anticensurë 543234 says:

      Lpl ose llapa llapa
      ti e ke kuptuar fari mirë këtë intervistë!!me të vërtetë jashtëzakonisht mirë!
      POR ajo që bën gabim(unë do ta quaja faj)është se nuk mëson prej saj!!
      me të vërtetë kap thelbin e asaj që thotë elsie,parrullat,por në të njëjtën kohë përdor parrullat e tua!!
      “shqipja e ka prejardhejen nga Sllavo Greqishtja”??????????uuuuuuuuuaaaaaaaaauuuuuuuuuuuuu!!
      kjo është e vërtetë historike!!në tërë kuptimin e fjalës!!
      ti je me të var çpimin nobel në qafë!!
      me të vertetë nuk ka shumë,ka shumë shumë pak,por kjo nuk do të thotë se e ka prejardhjen nga sërbishtja dhe gërqishtja mor idiot i janullës!shko mor shkërdheu diku tjetër!!

    2. PO QY...ORE ! says:

      LPL ! JE NJE IDJOT KLASIK , QE ME KOMENTIN E SOTEM KE THYER REKORDIN FUNDIT TE INJORANCES . TY TE NJAFTON FAKTI QE QE PASKE MESUAR SHKRIM E KENDIM , SE PER TE TJERAT , MBASE TE VLENE VETEM TULET QE TE RENDOJNE NGA PAS !

  9. Apostol Mizi says:

    Greke te lashte nuk ka pasur asnjehere.Ata qe perbenin berthamen e heleneve te lashte ishin shqiptaret e sotem,kurse ata qe perbejne berthamen e grekeve te sotem jane perset e lashte apo me vone dyndjet osmane.
    Po ashtu “greqishtja e vjeter” deshifrohet dhe mer kuptim vetem ne shqip,ashtu sikur folklori dhe kostumet popullore.
    Serbet pastaj kane ardhur vone ne ballkan peninsula

  10. mirel says:

    Elsie ka dhene nje ide teper te sakte dhe qe duhet ndjekur menjehere.
    Filloni regjistrimet e popullsise came, permblidhini ne nje document te gjere historic sa nuk eshte vone.
    Humbja e Historise se Camerise eshte humbje e Historise se Shqiperise.
    Shqiptaret flene gjume, ose merren me histori telefonash.
    Gazetaret ku jane, perse nuk marrin persiper te vene dhe te kerkojne neper familjet came.
    Te hapin nje rubrike ku njerezit te telefonojne per te treguar historite e tyre.
    Dhe regjistrimi I gjuhes do jete nje document perfekt.
    Dhe tjetra qe me pelqen shume eshte qe Elsie e pranon qe dialektet jane thesar per gjuhen, nje mendim absolut qe e kam shprehur dhe ne lidhje me debatet e komentuesve jane teper te “ndjeshem” ndaj dialektit Kosovar dhe shqip maqedonas.
    Elsie thote-Veproni shpejt, po shqipot thone dale pak, ka te drejte apo jo

  11. GJUHA JONE SA E MIRE says:

    DIALEKTI ME I VJETER (GEGNISHTJA) I KA REZISTU SHQIPTAREVE PER MIJRA VJET…
    A THU TA HUMBIM TANI QE KEMI MUNDSI ME E BO GJUHEN E PARE QE BOTA NJEF???
    PO SI GJITHMONE FAJI NA NGEL NE…
    SHUME HISTORIAN O SHKRIMTAR PERPIQEN TE TREGOJNE TE VERTETEN E GJUHES SHQIPE (PO KUSH I DEGJON)???
    KETA TE FUNDIT BOJNE PUNEN E VET… POR DUHET TE KENE LIDJE ME HISTORIANET BOTERORE…
    PO VENDET QE NA RRETHOJNE E SDUAN TJA DIJNE PER REALITETIN, NUK KANE FAJ?
    NUK DO JETE E GJATE AJO KOHE QE TE VERTETAT DO DALIN.
    SHQIPERIA DHE GJUHA E SAJ KANE BERE HISTORINE ME TE LAVDRUSHME TE GJITHE HISTORISE SE NJEREZIMIT.
    POR JANE DISA SHKRIMTAR O HISTORIAN “SHQIPTAR” (PER MOS TE THENE GRK O SLLAV) QE NUK KAN DASHUR DHE NUK DUAN TE DREJTEN OSE TE VERTETEN E GJUHES DHE HISTORISE SE SHQIPERISE..
    FALEMINDERIT TE GJITHE ATYRE QE PERPIQEN TE NXJERRIN NE PAH TE VERTETEN…
    NE VECANTI ARBERESH O ARVANITAS QE PAS SHEKUJSH REZISTOJNE TE MBAJNE AKOMA (GJUHEN SHQIPE)
    RROFTE GJUHA SHQIPE DHE SHQIPERIA…

  12. brikon says:

    ky gjuhtari ka thon shum t verteta.
    ajo qe duket qart se I ka bo pershtypje atij esht fakti se shqiptart nuk pordhnojn vec tash,por jan pordhacer ne shekuj,dhe ka gjasa qe te vazhdojn te mbeten komb pordhac shekullor.
    vetem llafe propogand agjitacjon….
    edhe ky per kundrapesh I pergjigjet llafeve me llafe ndonjiher,si p sh ke ai 100 per qindshi I grave analfabete,apo edhe te tjera..
    por kjo metod debate demokratik dihet se esht ne moden e kohes son.
    kundershto tjetrin totalisht te marresh ate qe te takon. parim parlamentar ky. luft posit opozit
    ne esenc ky ka godit drejt. me gjith ate vjetersi kohe te ngulur ne nji territory te lasht dhe te njohur,dhe me aq pak rrezatim historije culture gjuhe,tregon se shqiptart jan komb I mefsht.

  13. demokrati says:

    Gjermano-kanadezi Elsie ka nje shqipe shume te varfer, dhe kjo besoj te jete arsyeja qe etiketon shqiptaret “kafshe”.Sa turp, Joklit te cilin pjesetaret e uber race se ciles i perket krijesa ne fjale e dogjen e furre elektike, do ti vinte ndot nga nje studiues kaq i ulet ne shprehi. Sa per kujtese albanologut, shqiptaret jane shkuar ne sater per plot 5 shekuj, eshte i vetmi komb e race mbi faqe te dheut qe i eshte ndaluar gjuha, por nuk ka si ta ndjeje pasi ndjeshmeria si veti e gjallesave qe shoqerizohen eshte e huaj per gjallese qe pelqen vetmin e pyllit. Athere kush eshte kafsha ne kete mes? Gjermania e Elsie u boshatis ne shekujt e 18 dhe deri ne fundin e shekullit te 19 kishte emigracionin me te larte, atehere cfare ishin keta gjermane qe u larguan. Edhe sot pasardhesit e ketyre gjermane ne SHBA jetojne ne kushte mizerabel, jo se skane por se ora u ka ngelur ora . Sa eshte shkalla e analfabetizmit tek amish, ne shkullin e 21?Atehere kush eshte kafsha ne kete mes?Z.Elsie mund te jete i traumatizuar dhe i lodhur menerisht, por nuk mund te vrase shqiptaret me fjale , dhe ne te njeten kohe lotohet kur ata i masakrojne me arme, dhe a e di perse z.Elsie. Sepse vrsja me arme ishte faza e fundit pasi shqiptaret u vrane me fjale. Po, po njete si ti, çubrilloviçi i quajti shqiptaret kafshe, por me bisht. Ti je me i bute, por si foles i shqipes duhet ta dish se “Ça ka barku nxjerr bardhaku”. Tani hap librat dhe mbush ate koke boshe.

  14. Alfred says:

    Pershendetje.
    Po jap dhe une mendimin tim ne lidhje me kete bisede.
    Kete zoterine duhet me e falenderuar shume per punen qe po ben dhe keshillat qe jep ne drejtim te gjithe shqipetareve.
    Ne te gjithe biseden qe i dha kesaj zonje(vetem gazetare nuk mund ta quash sepse niveli eshte shume i dobet) ai ka shume te drejte.
    Por te keqen e kemi ne brenda vetes tone sepse jemi te tille qe nuk na e mbush mendjen askush(jo me,nje i huaj).
    Tani qe po shkruaj jane postuar 33 komente dhe gati asnje koment nuk eshte i njejte ne drejtim te ketij njeriu.
    Pra kemi gati 30 mendime te ndryshme; ofendime,,mdhef etj etj.
    Kemi gati 30 mendime qe e mbajne veten te ditur(gati dhe ne disa mendime me te zgjuar) ne nivelin e ketij Albanalogu)
    Pra ka te drejte ai qe ne bejem vetem zhurme dhe asgje me teper.
    Kemi 33 komente dhe gati asnjeri nuk e vendos emrin e vertete kur poston diçka ketu ne kete gazete.
    Perse??sepse mendoj ne shqipetaret jemi mesuar duke share njeri tjetrin (tinez,fshehur) kur ndodhemi perballe edhe sidomos perballe ndonje te huaji behemi servile me fjale te mira.
    Por fajin e ka kjo gazeta qe i pranon te gjithe keto pseudonime.
    Ne vitet 1920 nje varke(apo anije) ne dete ne vlore ndalet nga nje anije italiane dhe Italiani pyet kush eshte Shefi(drejtuesi,komandanti) te gjithe ngrejne doren.
    Pra ky popull jemi ne.Nuk ta ka fajin as Gjermani,Italiani,Francezi apo Kanadezi ne fjale.
    Thote populli: kush te kritikon te don te miren(sa do e mire qofte).
    Kalofshi nje fund jave te mire. Alfred

  15. konitza says:

    …njerez zhurmaxhi…zhurmues…c’doni me shume ju komentues te ndyre qe edhe kur shkruani gjene e rradhes, edhe me shkronja beni zhurme si ne halete e opinionit te skizos fevzo apo kopjeve si ai…shame on you njerez kryeforte ev te pandrequr asnjehere…mire tha dhe Elsie, jashta zhurnes jeni kafshe…

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Array
(
    [0] => WP_Term Object
        (
            [term_id] => 3
            [name] => Aktualitet
            [slug] => aktualitet
            [term_group] => 0
            [term_taxonomy_id] => 3
            [taxonomy] => category
            [description] => 
            [parent] => 0
            [count] => 82179
            [filter] => raw
            [cat_ID] => 3
            [category_count] => 82179
            [category_description] => 
            [cat_name] => Aktualitet
            [category_nicename] => aktualitet
            [category_parent] => 0
        )

    [1] => WP_Term Object
        (
            [term_id] => 1
            [name] => Kryesore
            [slug] => kryesore
            [term_group] => 0
            [term_taxonomy_id] => 1
            [taxonomy] => category
            [description] => 
            [parent] => 0
            [count] => 34809
            [filter] => raw
            [cat_ID] => 1
            [category_count] => 34809
            [category_description] => 
            [cat_name] => Kryesore
            [category_nicename] => kryesore
            [category_parent] => 0
        )

    [2] => WP_Term Object
        (
            [term_id] => 21
            [name] => Kulture
            [slug] => kulture
            [term_group] => 0
            [term_taxonomy_id] => 49
            [taxonomy] => category
            [description] => 
            [parent] => 0
            [count] => 2351
            [filter] => raw
            [cat_ID] => 21
            [category_count] => 2351
            [category_description] => 
            [cat_name] => Kulture
            [category_nicename] => kulture
            [category_parent] => 0
        )

)
Top
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
X