Te fundit
Shqipëria dhe Greqia duhet të reflektojnë mbi gabimet e kaluara për të zgjidhur çështjen e kufijve detar
7 Tetor 2020, 11:08Rajoni
TEMA
Marrëveshja e dështuar e vitit 2009 duhet të shërbejë si paralajmërim ndërsa qeveria shqiptare dhe ajo greke kërkojnë të diskutojnë pretendimet e tyre përkatëse në lidhje e detin Jon.
Nga Akri Çipa
Njoftimi i muajit të kaluar nga zyrtarë në Athinë se Greqia po zgjeronte ujërat e saj territoriale në Detin Jon me 12 milje shkaktoi shqetësim në Shqipërinë fqinje.
Kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis argumentoi se neni 3 i Konventës së Kombeve të Bashkuara për Ligjin e Detit, UNCLOS, thekson qartë të drejtën e kombeve sovrane për të zgjeruar ujërat e tyre territoriale me deri në 12 milje.
Megjithatë, ligji ndërkombëtar thotë gjithashtu se kur ky rregull nuk mund të zbatohet pa ndërhyrë në të drejtat e një shteti tjetër, atëherë palët duhet të negociojnë.
Me Shqipërinë dhe Greqinë që duhet ende të caktojnë ende ndarjet e tyre përkatëse kontinentale dhe zonat ekskluzive ekonomike në zonat kufitare, shumë e vunë në dyshim kuptimin e njoftimit të Greqisë.
Gjatë muajve të fundit, Greqia ka arritur marrëveshje detare si me Egjiptin ashtu edhe me Italinë.
Mes një shpërthimi të tensioneve në Mesdheun Lindor midis Greqisë dhe Turqisë, të dy marrëveshjet e ndihmuan që Greqinë t’i drejtohej komunitetit ndërkombëtar dhe të merrte mbështetjen e tij.
Plani i saj për të zgjeruar ujërat e saj territoriale në Detin Jon mund të shihet si pjesë e një përpjekje strategjike për të nxjerrë në pah nevojën të një marrëveshjeje me Shqipërinë.
Megjithatë, çështja është më e ndjeshme dhe komplekse në rastin e Shqipërisë për shkak të vendndodhjes së saj gjeografike, vijave bregdetare përkatëse të dy shteteve dhe dështimit të përpjekjeve të mëparshme për të arritur një marrëveshje. Prandaj, të dy palët duhet të tregojnë pjekuri dhe mirëbesim.
Në vitin 2009 të dy qeveritë nënshkruan një marrëveshje detare që shkaktoi shumë polemika dhe prishi marrëdhëniet midis dy vendeve për vite me radhë.
Një problem ishte që Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë vendosi në vitin 2010 se marrëveshja shkelte si praktikën ndërkombëtare dhe Kushtetutën e Shqipërisë dhe kështu që e anuloi marrëveshjen.
Marrëveshja e vitit 2009 nuk respektonte precedentët e vendosur dhe anashkalonte disa parime themelore të së drejtës ndërkombëtare detare.
Jo vetëm që marrëveshja u gjet në Shqipëri se ishte e njëanshme dhe sillte një zgjidhje jo të drejtë, por ajo gjithashtu shkonte përtej qëllimit të saj të deklaruar për të përcaktuar ndarjet e tyre përkatëse kontinentale dhe të zonave ekskluzive ekonomike.
Pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë, Greqia refuzoi ta pranonte atë dhe këmbënguli në zbatimin e marrëveshjes. Kjo krijoi tensione të panevojshme dhe kërcënoi marrëdhëniet midis dy vendeve që janë kritike për stabilitetin e përgjithshëm në Ballkan.
Dështimi për të arritur një marrëveshje të drejtë duhet të shërbejë si një paralajmërim ndërsa të dy vendet kërkojnë të rifillojnë negociatat. Jo vetëm rezultati përfundimtar, por edhe konteksti dhe presioni i ushtruar më parë gjatë procesit të negociatave rrezikuan marrëdhëniet dypalëshe dhe nxitën nacionalizmin në të dy anët e kufirit.
Greqia ka një traditë të gjatë në negociatat detare, ndërsa Shqipërisë i mungonte një përvojë e tillë. Duke e vlerësuar këtë dobësi, Greqia i bëri presion qeverisë së Shqipërisë për të arritur një marrëveshje të shpejtë, duke synuar krijimin e një precedenti që mund ta përdorte më vonë për të përcaktuar kufij të tjerë detarë.
Në atë kohë, Shqipëria ishte në fazën finale të përfundimit të pranimit të saj në NATO dhe po kërkonte gjithashtu të aplikonte për anëtarësim në BE. Konteksti i këtyre krijoi perceptimin se Shqipëria ndihej e detyruar të pranonte kërkesat e Greqisë për të shmangur çdo vonesë.
Ndërsa rriten pritshmëritë se bisedimet e reja midis Shqipërisë dhe Greqisë do të fillojnë së shpejti – ministri i jashtëm grek, Nikos Dendias, ka njoftuar se do të vizitojë Tiranën – palët duhet të mësojnë nga gabimet e së kaluarës dhe të hapin rrugën për një angazhim më konstruktiv.
Marrëveshja famëkeqe e vitit 2009 tregon se një zgjidhje e drejtë duhet të bazohet në të ligjin dhe standardet ndërkombëtare. Refuzimi kategorik i atyre parimeve në marrëveshjen e vitit 2009 do të thotë se ajo marrëveshje nuk mund të shërbejë si bazë për negociata të reja.
Qeveria greke dhe ekipi i saj negociues në vitin 2009 detyruan një homolog shqiptar të paaftë të bënte lëshime që nuk përputheshin me UNCLOS.
Marrëveshja jo vetëm që kishte shumë të meta, por edhe ndikimi i saj strategjik ishte gjithashtu i gabuar. Ndërsa Greqia tani akuzon Turqinë për shkeljen e ligjit dhe precedentëve ndërkombëtar në Mesdheun Lindor, ajo duhet të përqendrohet më shumë se kushdo tjetër në respektimin e precedentëve të vendosur dhe në refuzimin e praktikave që anashkalojnë standardet ndërkombëtare.
Në Tiranë, ekziston shqetësimi se Greqia mund t’i bëjë përsëri presion qeverisë shqiptare, njësoj si me atë që ndodhi në vitin 2009.
Shqipëria do të mbajë zgjedhjet parlamentare në vitin 2021 dhe qeveria do të mbajë konferencën e saj të parë ndërqeveritare me BE-në. Me Greqinë në gjendje të luajë një rol të rëndësishëm në atë drejtim, ka shumë shqetësime se Shqipëria mund të vihet përsëri në një pozitë të cenueshme.
Megjithatë, Shqipëria sot nuk është si në vitin 2009. Brenda vendit ka shumë më shumë vetëdije për këtë çështje për shkak të dështimit të mëparshëm. Përsëritja e një procesi që bazohet në pozicionet asimetrike të të dy palëve, sesa në parimet e besimit dhe ligjin ndërkombëtar, do të kishte një ndikim negativ afatgjatë në marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe Greqisë.
Kjo është arsyeja pse është kritike që kryeministri Mitsotakis dhe qeveria e tij të bëjnë të qartë se ata presin që negociatat me Shqipërinë të respektojnë kohën e duhur. Ndërkohë që Greqia ka këmbëngulur gjithmonë se ka mbështetur integrimin e Shqipërisë në institucionet europiane dhe transatlantike, ajo duhet të deklarojë pa dyshim se çështja detare është e shkëputur nga rruga e Shqipërisë e BE-së. Në fakt, çdo përpjekje për t’i lidhur ato – ose me ndonjë çështje tjetër – thjesht do t’i shtonte më shumë benzinë zjarrit dhe do të hapte derën për ndërhyrje të jashtme të padëshirueshme.
Përveç negociatave të drejtpërdrejta, janë hedhur edhe disa mundësi të tjera, duke përfshirë dërgimin e çështjes në një gjykatë ndërkombëtare ose angazhimin e një pale të tretë për ta ndërmjetësuar këtë gjë. Megjithatë, alternativat e tjera përveç negociata të drejtpërdrejta janë një mohim i aftësisë së të dy vendeve për t’i zgjidhur çështjet teknike në një mënyrë dypalëshe dhe për këtë arsye duhet të refuzohen.
Të dyja palët duhet të tregojnë maturinë e nevojshme për ta adresuar çështjen bilaterale nëpërmjet negociatave të hapura dhe konstruktive. Në mënyrë të pashmangshme, kjo kërkon respektim të precedentëve dhe ligjit ndërkombëtar.
9 komente në “Shqipëria dhe Greqia duhet të reflektojnë mbi gabimet e kaluara për të zgjidhur çështjen e kufijve detar”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Duhet ti bejme te qarte Greqis se jemi nje shtet “qe nuk i kalon miu nen mustaqe” . Deri atehere kemi shume pune per te bere . Puna e pare USHTRI E FUQISHME .
Terhiqni trupat pushtuse nga Cameria.Lejoni popullin te kthehet ne trojet e veta.Te tjerat jane llogje kavaje.
Kufiri detar Greqi-Shqipëri është në fuqi ai i vitit 1980.
e sakte. Perveçse kufijte jane te qarte prej me shume se 100 vjetesh, kjo nuk anashkalon te drejtat themelore te cilat greqia kurre nuk respekton.
sa per ne planin nderkombetar apo europian, shqiperia luan nje rol strategjik shume me te forte se greqia. greqia eshte nje shtet problematik me te gjithe fqinjet – maqedoni, bullgari, rumani shqiperi turqi po ashtu, – ndersa faktori shqiptar me te gjitha kto shtete ka krijuar barazpeshe dhe interesa reciproke per fqinjesi te mire duke çuar deri tek minishengeni ballkanik.
nuk ka asnje vlere mbajtja e greqise ne BE ne pozicionin konfliktiv qe eshte. vetem e cenon dhe dobeson ate, ne çdo aspekt: ekonomikisht duke ndrydhur zgjerimin dhe rrjedhje fondes te njeanshme, si dhe politikisht, ndaj vlerave qe kane ngritur dhe mbajne me shprese vete BE si organizate.
çdo veprim i greqise ne kundershtim te interesave europiane, do te rezultonte nje “invitatoniem ad relinquo”. ose ne te kundert do te ishte nje fitore me teper e rusise ne dem te BE, per te cilen Kina vlereson si “kur zihen dy, fiton nje i trete”.
Ka probleme Greqia me “fqinjin” Rumania zoti me comentin krik?
Edhe Kosova turke ka probleme me Serbet sllave.
Ata erdhen si emigrante nga fillimi i shekullit te 6te ashtu sic shkuan Anglezet dhe Francezet ne Amerike,Canada Spanja ne Ameriken Latine,Portugezet ne Brazil etj.
Ti japim te drejte Amerikes,Turqise dhe jo Serbise?
Me duket se nuk jeton ne kete bote zoti krik.
Ketu eshte ulur kembekryq Turqia sa na ka bere turq ty flet per shtet qe eshte i krijuar prej saj dhe per interesat e saj.
Nje eshte Komb i Lashte ne Evrope Greqia.
Nuk ka Itali,Gjermani,France,Angli te Lashta se nuk kishin as Alfa-Betan e tyre,as gjuhe te shkruar,as Cv ivilizim,d.m.th as histori.
Romen e krijuan Greket e Troas nga Dhardhanelet.
Nga pushhtimi i Greqise nga Romaket ne 276 P.E.S deri ne shekullin e 4t A.D i thone 7 shekuj dhe si Perandore i fundit te saj ishte Ilyri Kostantinos o Megas qe mori edhe enrin qyteti ne Emrin e Tij Kostantinopolis.
Nje aresye tjeter se kush jini ju Arnautet eshte se e quani Stamboll ashtu sic quhet nga pushtuesit Osmane dhe jo Kostantinopol sic quhej nga Epirotet e Epirit te Kastriotit.
Arnautia e krijuar nga Deputete dhe Governatore turq si Ismail Bej Vlora,Frashellinjte qe ne vitet 1880 1890 shkuan te luftojne per Turqine.
Ky eshte fakt historik qe tregon fare qarte se Ndergjegja dhe gjuha “shqipetare” nuk egzistonte ne ate kohe.
Kurse Epirotet e Epirit ne te dy anet te ndare nga Fuqite e Medha dhe te ashtuquajturit Arvanitas kishin dekada te tera qe po luftonin te clironin Epirin,Ilyrine,Kostantimopolin,Asine e vogel,Magna Grecian nga barbaret Mongole.
Kjo eshte diferenca ndermjet turkoalbanians qe edhe sot duan turqine me Epirotet e Kastriotit.
Nuk mund te jesh edhe me Pirron,Perandorin Ilyre Megas Kostantinos,Jeorgios Kastriotis dhe me Osmanet ne emer te nje Protektorati te “pavarur” prej tyre te quajture Arnautia,Arvania,Albania.
‘Εrdpgan’ po të mos kishe vendosur nickname do të thosha që je tfgs ndërsa me këtë nickname mendoj se ha nga e njëjta supë që ha edhe tfgs pasi keni fiks mendime që mbajnë të njëjtën erë myku ..gjuha e Epirit ishte gjuha shqipe ndërsa grekët e quajtën dhe e quajnë gjuhë e mallkuar shqipen dhe i larguan me forcë të gjithë shqiptarët nga ato zona ..me sa mënt dilni këtu në forum dhe hidhni poshtë patriotizmin e frashërllinjve apo të ismail beut? duhet të jeni i sëmurë keq nga mëndja (ose je i helmuar në shpirt nga supa e anastasit )..frashërllinjtë dhe ismail beu vërtetë i shërbyen perandorisë osmane por jo turqisë dhe perandoria osmane ishte shumë herë më e rregullt dhe demokrate sesa është greqia jote që ti e quan të lashtë. .në 1821 greqia fliste shqip dhe arvanitasve mbas revolucionit e këtej si ‘shpërblim’greqia u ndaloi edhe gjuhën e tyre edhe sot e kësaj dite nuk ka një shkollë shqipe ..kështu që kur thua diçka nëse nuk je i aftë ta argumentosh më mirë mos e thuaj. .ju i bini fyellit me një vrimë. .dini të na quani turk alvanos sunit e islamikë sepse vetëm këto ju ka mësuar anastasi. .unë jetoj mbi 25 vjet në Athinë por grekët më të pistë i kam parë vetëm në këtë forum. .tani sesa grek jeni ju nuk jam shume i sigurtë sepse të flasësh dhe shkruash shqip është pak e vështirë për një grek pastaj përse nuk rrini në shoqërinë dhe forume greke por futeni këtu në forumet shqiptare? jam shumë i sigurtë që shoqëria greke nuk ju pranon me këto mendime. .e shumta në ndonjë manastir nëpër male edhe mund të flisni lirshëm për qiqra në hell si këto të mësipërmet ..sa për çështjen e detit shqipëria duhet ta mbajë të ngrirë sepse nuk na intereson shumë, zgjidhja i intereson Greqisë. .Shqipëria ka rastin ta talli trapin fort me grekun dhe ti kujtoj që si fillim i mbarë është heqja e ligjit të luftës pastaj ka një sërë çështjesh të tjera që duan zgjidhje. .kjo puna e detit na pret kështu që për nja 5 apo 10 vjet mund të negociojmë edhe për këtë. .ta shikojmë se si do ti duket grekut një qëndrim i tillë. .problemi është se greku e ka kapur për gryke politikën shqiptare dhe edi rama si dhe opozita janë komplet të pasigurtë dhe të paparashikuar në vendimet që do marrin kështu që ne flasim sipas qejfit sepse edi dhe saliu vetëm interesat tona nuk përfaqësojnë. .
Mutofagos qe fshihesh pas emrit Erdogan-ka aq shume te paverteta ne komentin tend, por kjo nuk me cudit as mua dhe as shumicen e komentuesve ketu tek TEMA, pasi injoranca jote eshte epike. Keshtu me e vogla nga gafat e tua eshte koha qe thua se serbet kane ardhur ne Ballkan. Meso se serbet kane ardhur ne Ballkan ne shekullin e VII te ftuar nga mbreti i Bosnjes qe i punesonte si ushtare me pagese; mercenare.
NE nuk po diskutojme te drejten e serbeve qer te jetuar ne ate qe sot quhet Serbi, pasi te paret e shqiptareve, iliret jane ose larguar ose asimiluar prej tyre ne 1300 vjet qe nga koha kur serbet vune kembe ne ato troje. Ajo qe ne kundershtojme me force eshte politika agrfesive e tyre ndaj shqiptareve. Serbet duhet te kuptojne se fqinjet jane atje pamvaresisht nga deshira e tyre per te mos i patur si fqinje. Me kete rast do te te kujtoj nje fjalim te heroit grek alvanitas Manolis Glezos ne parlamentin grek kur tha se:
“ti mund te perzesh djalin, vajzen, vellain e mbase edhe gruan nga shtepia jote, por nuk mund te besh te njejten gje me fqinjin”. Nder te tjera ai pyeti ministrin grek te aresimit se si ishte mbiemri i tij dhe kur ai ju pergjegj se mbiemrin e kishte “Allvanitas”, Manolis qeshi dhe i tha, se edhe ti je shqiptar si edhe une dhe po keshtu rreth 30 % e deputeteve ne kete sall kane rrenje jo greke”.
Nje gomarllek tjeter eshte kur thua se “Romen e paskan krijuar greket e Trojes nga Dhardhanelet”
Se pari nuk ka patur greke ne Troje dhe e dyta nuk quhet “Dhardhanelet”, por “Dardanelet” qe jane as me shume e as me pak, por ilirit e Dardanise. Kjo eshte nje prove teper e forte qe tregon se trojanet ishin ilire dhe “akejte” iire te fiseve te tjera qe luftonin, jo per breket e Helenes, per te kontrolluar nje pike strategjike si Troja qe kishte eskluzivitetin e rrugeve detare te lindjes nga historikisht vinin erezat. Po keshtu, gomarlleku jot arrin kulmin kur deklaron se gjuha shqiptare nuk ekzistone”. Harron se alvanitasit qe zotrote i permend me respekt (te cilin sigurisht qe e meritojne) flasin te njejten gjuhe me ato qe ti i quan shqiptare “arnaute”.
Ka aq shume gomarlleqe ne komentin tend sa mund te shkruaja nje liber me vete me argumente qe kundershtojne me fakte ato qe thua, por nuk ja vlen te merresh me idjotet si puna jote. E vetmja aresye se perse shkrova kete koment eshte per ti treguar lexuesve te tjere disa te verteta qe tipa si puna jote i shtremberon per llogari te atyre qe te japin ato 300 evrot.
Ah se per pak harrova, Heroi yne Kombetar quhej Gjergj Kastrioti dhe jo ashtu sic e shkruan ti.
Erdogani i supès greke na kèrrrnaqe me histori te leshtèè! Grqia ka njè volum biznesesh me turqin qè e tejkalon tre her prodhimin bruto shqiptar.Shqipèria duhet tè kembengule dhe mos te njoh traktatin midis greqis italis dhe libise sepse deti Jon eshte e dhe pjes e shqiperis prandaj mos te njoh asnje marveshje.Kurre mos hyfshim ne europe por asnjeher mos te pranojm varrezat greke,dhe podhe me rigon qe po krijojn minoritete qe nuk ekzistojn brenda ne zemren e laberis ne himare.Mjafto qe ministri grek kur te vij ta pres dhe bisedoj nje zyrtar i dores se fundit ,e perserisim nqse pranoni varreza do ti shkulim nga themelet te gjtiha vorrezat greke ne shqiperi.Merrni Elena Kocaqin si keshilltare te M,Jashtme ,duhen njerez kopetent ne ate ministri dhe jo niper dhe mbesa te politikes se korruptuar.
Pse iu hap oreksi Grekut dhe pse ky oreks per detin Jon ushqehet dhe bahet gjalle akoma nga Edi Rama kur dihet qe deti i takon Shqiperise.
=
Edi nuk i heq dot Ligjin ne fuqi te Luftes e me jo te debatoje apo te zgjidhe kufijte detare. 8 vjet , cfare diplomacie ushtroi ky dilerant dhi e zgjebosur per ti bindur Greket per Ligjin e Luftes.Me Minister te Jashtem Koqevar, qe besoj se nuk e di qe ai egziston?
=
Greku kerkon 12 milje me shume…Rama do i dhuron 6 milje…prape Greku del i fituar, o majmunski te Alrames…