Te fundit
Tradita para Trumpit dhe një fjalë që duket se shqipja e ka marrë nga alpet e Zvicrës
21 Janar 2020, 13:22Bota
TEMA
Nga Enver Robelli
Para se presidenti Donald Trump të marrë fjalën në Davos, organizatorët zviceranë nxorën në skenë një kor, i cili këndoi këngën: «Le Ranz des Vaches», vallja e lopëve, një himn jozyrtar i Zvicrës franceze. Kjo është një këngë e lashtë çobanësh, të cilët këndojnë: «Lyoba por aria!» – ejani lopë për t’u mjelur. Në dialektet alpine alemane dhe romane lopës i thuhet «lobe». Dijetarët e gjuhës supozojnë se fjala ka prejardhje pararomane. Me gjasë, kodër pas kodre, fjala «lyoba» ose «lobe» ka arritur edhe në trevat shqiptare dhe është bërë «lopë».
Nga «Le Ranz des Vaches», vallja e lopëve, buron nocioni i mallit për atdhe. Kjo këngë është kënduar sidomos nga zviceranët që lartësojnë atdheun dhe vuajnë nga malli për vendlindje. Gjatë historisë së tyre të hershme zviceranët kanë qenë tepër të varfër dhe shumë prej tyre janë vënë në shërbim të ushtrive të huaja si mercenarë ose kanë ikur nga atdheu për të kërkuar një jetë më të mirë.
Në shekullin e 17-të mjeku Johannes Hofer e ka shpallur mallin për atdhe (Heimweh) si «sëmundje zvicerane» («Schweizerkrankheit»). Melodinë e «Le Ranz des Vaches» e kanë marrë dhe përpunuar edhe kompozitorët si Franz Liszt, Gioachino Rossini, Hector Berlioz. Për «Le Ranz des Vaches» ka shkruar edhe Jean-Jacques Rousseau. Në ushtrinë franceze mercenarët zviceranët e kishin rreptësisht të ndaluar të këndonin këngën «Le Ranz des Vaches», sepse ajo ngjallte mall për atdhe te ushtarët dhe ata dezertonin. Nëse në beteja ndokush e këndonte «Le Ranz des Vaches», atij i kërcënohej dënimi me vdekje.
Meqë zviceranët kanë traditë si mercenarë, Vatikani që në Mesjetë (1506) themeloi Gardën Zvicerane (Pontificia Cohors Helvetica), e cila është përgjegjëse për sigurinë e Papës dhe të objekteve përkatëse në Vatikan. Njëri nga komandantët e Gardës Zvicerane ka qenë shqiptari Konstantin Araniti.
6 komente në “Tradita para Trumpit dhe një fjalë që duket se shqipja e ka marrë nga alpet e Zvicrës”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Robelli qenka perfundimisht trap.
E gjen dot se kush jane keto gjuhet pararomane?!
Pse t’mos themi qe fjala”Lyoba” ne Zvicer ka mbrritur disi e ndryshuar, deri ne ditet tona nga Pellazgjishtja e “Lopa”!? Pse me patjeter e kemi transformuar ne shqiptaret dhe jo te tjeret? I nderuar Enver, sot nga studiusit e historise se lashte dhe shum arkeologe po shikojne si mundesi, qe shum shkrime te lashta mund te deshifrohen me se tepermi nga shqipja e sotme.
Shqipnia e ka marrë, apo Zvicra e ka marrë nga GJUHA E LASHTËSISË e folur në ILIRI e më tej?
Gjith dynjoja e varfer ishte dikur.
Pastaj ca u bon t pasur.ca njelen varfnjos si shqiptart.
Ca u pasurun me tregti skllevrish
Ca me kapitalizem,kurse zvicerrant u pasurun duke la paret e pista t rrozullimit neper bankat lavatriçe lekesh.
Gjithashtu ajo shprehja per çifutet se ata nxjerrin vaj nga guri,apo dhjam nga pleshti,shkon per shtat me mir per zvicerranet,qe nxjerrin pare nga fatkeqsija e tjetrit.sidomos nga luftrat.
Si p sh gjat lufts hitleriane u pasuru zvicrra duke depozitu n banka pasurit e çifutve t zhduk nga holokausti (ja vodhi)si dhe duke shkri protezat e floronjta t dhembve t cifutve t viktimu n dhomat e gazit hitlerian,e duke i derdh n kallype ari bankar…
Turp biblik.
Kurse shqiptart po pasunohen me drog kurva krime..
Shikoni me vemendje trungun e gjuheve dhe pastaj belbezoni….
Para romane eshte pellazgjishtja o gazetare qe pa na bene etimologjine e lopes ..vafsh ne dreq!..