
Historia e Ludovik Nikajt, komunistit misterioz që i ofroi shërbimit të fshehtë italian të kuesturës së Shkodrës të dhëna për protagonistët e lëvizjes komuniste në fillim majin e vitit 1942, është unike në llojin e vet. Gazeta “Panorama” zbulon sot për herë të parë dokumentet e procesit gjyqësor që u zhvillua ndaj tij në vitin 1945.
Në krye të tyre bëhet me dije se i akuzuari Ludovik, me origjinë nga qyteti i Shkodrës dhe me banim në Tiranë, me profesion elektro-teknik, ka qenë një nga të rinjtë që u bë komunist qysh në orët e para të PKSH. Më datën 2 maj të vitit 1942, ndërsa kishte shkuar në qytetin e Shkodrës së bashku me bashkëshorten, Qefsere Bekaj, u arrestua dhe u dërgua në Kuesturë ku u morë në pyetje për veprimtarinë e tij në radhët e Partisë Komuniste.
Nuk dihet sa kohë ka hezituar të flasë, por në dokumente rezulton se përfundimisht Veroniku ka pranuar të tregojë duke nxjerrë të gjithë emrat e shokëve komunistë, pseudonimet e tyre, krerët e grupeve që vepronin në mënyrë ilegale dhe udhëheqjen kryesore të Partisë Komuniste Shqiptare, celulat e bazat ku ata fshiheshin e strehoheshin, si dhe teknikën e Partisë, si dhe zyrtarët që ata kishin të infiltruar deri në Ministrinë e Punëve të Brendshme, etj..
Pas kësaj, në bazë të një plani të detajuar mirë, sipas të dhënave që morën prej tij, Kuestura filloi goditjet e reprezaljet ndaj grupeve komuniste, duke arrestuar disa prej eksponentëve kryesorë të Partisë, si dhe duke bastisur bazat e tyre, ku gjetën edhe mjaft dokumente me shumë vlerë, të cilat dëshmonin qartë rreth aktivitetit e veprimtarisë subversive të tyre.
Jo rastësisht dokumentet e procesit gjyqësor tradhtinë e Ludovik Nikajt e lidhin me vrasjen e pabesë të Qemal Stafës dhe goditjen e pabesë të disa prej liderëve kryesorë të Partisë që në atë periudhë operonin në Tiranë dhe në Shkodër.
DOKUMENTET
AKTGJYKIMI I LUDOVIK NIKAJT NGA GJYKATA USHTARAKE E KORPUSIT I NË TIRANË
QEVERIJA DEMOKRATIKE SHQIPTARE GJYKATA USHTARAKE E KRAHINËS USHTARAKE TË KORPUSIT TË I TIRANË VDEKJE FASHIZMIT LIRI POPULLIT
AKT-GJYKIM
NË EMËR TË POPULLIT SHQIPTAR
Gjykata Ushtarake e Krahinës Ushtarake të Korpusit I në Tiranë e formuar prej
Kryetar Bilbil Klosi
N/kolonel Antar Ismail Çaushi
Antar Argjir Lipivani
Tue qenë prezent Prokurori Major Gjon Banushi, i asistuem prej sekretarit Mustafa Zaja, sot në datën 15.5.1945 u mblodh për të gjykuar të pandehurin Ludovik Nika, i biri i Gjekës dhe i Shaqes, datëlindje 1921, i lindur në Shkodër, i martuar me Qefsere Beka, pa fëmijë, i padënuar, me arsim dhe Qefserja e bija e Hysen Bekës dhe e Kumes, lindur në Tiranë, vjeç 20 e martuar me të pandehurin Ludovik, banuese në Rrugën “Tafaj” në Tiranë, në bazë të raportit të mbajtur nga Drejtoria e Mbrojtjes së Popullit, me akuzën e të pandehurit Ludovik, si agjent provokator i fashizmit, tradhtar i PKSH-së, agjent i SIM-it. Gjykata: Mbasi lexoi raportin që ndodhet në dosje: Mbasi mori në pyetje të pandehurit dhe dëgjoi apologjinë e tyre:
Konstatoi se: Më datën 2 maj 1942, i pandehuri Ludovik Nika shkon vullnetarisht në Shkodër, gjoja për punë organizative dhe në realitet sikundër e pohon me gojën e vet, nuk bën asnji punë, por bie në duart e policies, bashkë me të fejuarën e tij. Se që në hetimet e para dhe në presionin ma të vogël që i bëhet nga ana e agjentëve të kuesturës, nuk heziton asnji moment, por tregon gjithçka që din mbi bazat e organizatës dhe mbi shokët udhëheqsa. Ai e pohoi edhe vetë para gjykatës nji pjesë të këtyre arrestimeve si kallzimin e Zef Ndojës e depos që ishte në shtëpinë e tij, kallëzimin e Jovan Bajraktarit, Marije Lezhës dhe Kristo Prokos, kurse zbulimet e tjera kuptohen nga grushti i fortë që fashizmi i dha organizatës, pikërisht pas tradhëtisë së Ludovikut, u arrestuen shokët Koci Xoxe, Lefter Kasneci, Gjystina Sata, Ali Demi, Beqir Minxhozi dhe me rrethimin që u bë në 5 maj 1942, heroit Qemal Stafa.
Se vetë Shërbimi Informativ i okupatorit SIMI, e quan tradhtinë e Ludovikut si një prej zbulimeve më të rëndësishme në Shqipëri, rreth aktivitetit të komunistëve, ku në relacionin thuhej se: Ludovik Nika u paraqit vullnetarisht në kuesturën e Shkodrës dhe bëri tregime me rëndësi shumë të madhe, rreth organizimit të përgjithshëm të shoqërisë subversive (Partisë Komuniste).
Se Ludovik Nika për tradhtinë e tij, atentohet nga komunistët, bash në zyrën e Kuesturës ku qëndronte, se fashistët pas atentatit duke e quajtur të rrezikuar spiunin e tyre të poshtër, e dërgojnë në nji katund në Italinë e Veriut, ku i japin nji rrogë mujore prej 1500 lirash. Se Qefsere Beka, nga adhurimi i tepërt që kishte për burrin e saj, e ndjek këmba këmbës dhe kur rezulton në tradhtinë e lartë të burrit të saj, duke pa dhe atentatin që iu bë, ajo shkon me të në Itali dhe konvertohet në katolike.
Gjykata, duke marrë parasysh gjithë aktivitetin e të pandehurve Ludovik Nika e Qefsere Beka, dhe humbjet që i kanë sjellë lëvizjes Nacional Çlirimtare dhe para saj PKSH-së. Deklaron: Në bazë të neneve 14 e 15 të ligjit nr. 41, mbi funksionimin dhe organizimin e Gjykatave Ushtarake, konform kërkimit të Prokurorisë e cilëson Ludovik Nikën, si kriminel lufte dhe armik i popullit dhe Qefsere Bekën, sipas nenit 15- të apo atij ligji, armike të popullit dhe në mbështetje në nenit 18-të po atij ligji
Vendosi
Ndëshkimin e Ludovik Nikajt, me VDEKJE. Në kundërshtim me pretencën e Prokurorit për Qefsere Bekën e dënon atë me 2 vjet burgim. Ky vendim i shtrohet për shqyrtim pranë Gjykatës së Lartë Ushtarake. Komunikata e Prokurorisë dhe Gjykatës së Lartë Ushtarake në Tiranë, për gjykimin dhe dënimin e Ludovik Nikaj
Tiranë më 15.5.1945
USHTRIA NACIONAL ÇLIRIMTARE SHQIPTARE PROKURORIA E GJYKATËS SË LARTË USHTARAKE VDEKJE FASHIZMIT LIRI POPULLIT KOMUNIKATË GJYKATËS SË NALTË USHTARAKE
Këtu Prokuroria e Gjykatës së Naltë Ushtarake, pasi shqyrtoi aktgjykimin e Gjykatës Ushtarake të Korp. I Nr. 196, datë 15.5.1945, në të cilin është vendosë ndëshkimi i LUDOVIK GJEK NIKA me VDEKJE, në bazë të nenit 14, 15, dhe 18, të ligjit nr. 41 datë 14.1.1945, mbi bazën e funksionimit të Gjykatave Ushtarake
Vëren se
NË FAKT: LUDOVIK GJEK NIKA, kinse për të organizuar rezistencën e popullit, kundër fashizmit, në datën 2 maj 1942, shkon në Shkodër së bashku me të fejuarën e tij, Qefsere Beka, dhe pa kryer asnji punë, bien në duart e policisë ku tregojnë gjithë organizimin e bazave dhe lëvizjes që ishte në strukturë e sipër, tregoi gjithë antarët dhe udhëheqësit e lëvizjes që njifte, spiunoi bazat dhe vendet ku bëheshin mbledhjet, i dha shansin armikut të godiste fort lëvizjen, provokoi që agjentët të kontrollonin shtëpinë e Zef Ndojës dhe të arrestonin këtë të fundit, të arrestoheshin Koçi Xoxe, Lefter Kasneci, Gjystina Sata, Ali Demi, Beqir Minxhozi, etj. Nga spiunimi i tij u rrethua dhe u vra, heroi Qemal Stafa, u kallzua shoku Jovan Bajraktari, etj.
NË TË DREJTË
Veprimtaria e tij është tradhti e naltë, kundër atdheut dhe popullit liridashës, parashikohet dhe ndëshkohet prej neneve 14, 15, dhe 18, të ligjit nr. 41 mbi funksionimin e Gjykatave Ushtarake. Për këto arsye dhe për ato që do të parashtroj në rast verbale në Këshill, është e mendimit që akt gjykimi nr. 196 datë 15.5.1945. të Gjykatës Ushtarake të Korp të I-rë të aprovohet.
Tiranë më 17.5.1945 PROKURORI (Major Myftar Tare)
PROCESI I GJYKIMIT TË LUDOVIK NIKAJ NGA GJYKATA USHTARAKE E KORPUSIT TË I-RË NË TIRANË
USHTRIJA NACIONAL ÇLIRIMTARE SHQIPTARE GJYKATA USHTARAKE E KRAHINËS USHTARAKE TË KORPUSIT TË I-rë TIRANË VDEKJE FASHIZMIT LIRI POPULLIT
PROCES-GJYKIMI Prokuroria pranë kësaj Gjykate i referon këtij gjyqi aktet që i ka dërgue Drejtoria e Mbrojtjes së Popullit, kundër të pandehurve Ludovik Gjekë Nikës dhe Qefsere Nikë Bekës, për t’u gjykuar për veprimtarinë e tyre tradhtare dhe kriminale sepse, tue qenë anëtar i PKSH-së në datën 2.5.1942, tradhëtoi dhe u dorëzue vullnetarisht tek fashizmi dhe i tregoi SIM-it pranë të cilit u bë agjent gjithçka, mbi lëvizjen që ishte atëherë në organizim e sipër dhe pjestarët e bazat e saj si dhe shoqja e tij, e ka ndjekur këtë duke parë tradhëtinë e tij. Mbasi u regjistrua aktet dhe dita e gjyqit ishte shënue për sot, trupi gjykues u formue prej:
Kryetar Bilbil Klosi N/kolonel, Anëtar Ismail Çaushi, Anëtar Argjir Lipivani
Me pjesëmarrjen e Prokurorit Major Gjon Banushi dhe sekretarit Mustafa Zaja, filloi faqësisht e botënisht. U soll i pandehuri, Ludovik, para gjyqit tue qenë i lirë dhe u vue në vendin e posaçëm.
I pandehur Ludovik Nika, biri i Gjekës dhe i Sheqës, datëlindje 1921, lindur në Shkodër, pa fëmijë, i martue me Qefsere Bekën, i arsimue në shkollën Jezuite në Shkodër. U kënduen aktet dhe shkurtimisht u thanë në parathënie të këtij procesverbali. U pyet i pandehuri mbi akuzën e tha se: kam qenë anëtar i PKSH-së dhe bëja aktivitetin në Tiranë. Kam shkue për punët e Partisë në Shkodër dhe prej andej, do shkoja në katundet e Mirditës, ku kisha shumë miq për propagandë.
Tue ditë se situata ishte bë shumë e rrezikshme, nuk kam mujt me shkue dhe kshu u ktheva në Tiranë. Në fushën e Çelës tek agjensija e Pjetër Çurçisë, më rrethoi policia dhe si të dyshimtë, më kërkuan letërnjoftimin që unë e kisha të ndryshëm, por ia dhashë. Më thanë se për formalitet do të dërgojmë në polici dhe më dërguen në kazermë, në datën 2 maj 1942, ku ka qenë dhe nana ime.
Atje ishte një Xhemal dhe nji i quajtur Nush Doda, që më njofti. Unë i thashë se jam Lutfi Deliu. Ata më goditën dhe më kërkonin pse kisha shkue në Shkodër. Gjendja ime shpirtnore ishte e keqe, ngaqë më fejuen me nji, kundër dëshirës sime dhe më rrëshqitën fjalët tue kallzue për shtëpinë e Zef Ndojës dhe nji bazë, por asnji shok nuk kam tregue. P.P. (pyetje-përgjigje). Pse thotë Simi, mbi tregimet që paskam ba, se nuk është e vërtetë, nuk luftova kur më kapën, se nuk kisha armë. Nuk dij se kush e ka tregue shtëpinë pas Institutit Femënuer. Kam tregue se në shtëpinë e Zef Ndojës, rrijsha vetë dhe nuk kam tregue njeri.
Perlat Rexhepi, më ka qëllue kot, porsa më pas më internuen në Itali. P.P. unë kam pas lidhje me nji Vasil dhe me Jovan Bajraktarin. Dhe pse janë kapur këta, unë nuk e dij me e shpjegue. Siç thashë vetëm shtëpinë e Zef Ndojës, kam tregue kur më pyetën. Depon e Shyqyri Këllezit nuk e dij kush e ka tregue. Unë njifsha dhe shokë të tjerë, por nuk i kam spiunue. Zef Ndoja u kap pas tregimit tem, si dhe e shoqja Marije Lezja. Mue më gjetën fotografinë e saj. Pas arrestimit tim, janë kapur shumë shokë, por jo si flet Simi.
Kete artikull e kemi lexuar ne gazeten “TemA” online, 13.08.2021, Ludovik Nikaj (“Veroniku”) Dossier: Dashnor Dervishi. Ne AQSH ndodhen te dixhitalizuara dhjetra dokumente te tjera mbi vrasjen e Qemal Stafes, arrestimet dhe denimet e 73 veprimtareve antifashiste, militante te PKSh etj.
Vec te tjerave duhet te kete qene edhe budalla. Nuk e kuptonte qe e priste plumbi po te kthehej ne Shqiperi.
Kujtoi se do ja hudhte, sic ja ka hedh deri sot Sali serbi ...
PROPOZIM / SUGJERIM: Per Partine Demokratike dhe grupin e saj te deputeteve; Per Partite satelite te tyre te Ballit, Demokristiane, Republikane
Gjithecka e vertete.Ludoviku,apo Veroniku Ka qene agjent i SIM,i punesuar gjoja ne Ministrine Borore,Jo vetem ai Nuk Ka qene antar i PKSh,por bente pjese(i infiltruar)ne grupin e simpatizzante e te ceules se PKSh ku bente pjese Fiqeretes shehu,Hamit Keci,Tonin Jakova dhe nje tjeter antar i qarkorit te tiranes,qe tani nuk me kujtohet emri.Ne mos gaboj me mbiemrin Rada.Fiqereti i kerkoi ludovikut ta shoqeronre me makine te Ministrise se botores ne shtepine e Beqir Minxhozit ku ndodhej Qemal Stafa,ne pritje te dokumentave identifikuese falso per nje udhetim ne vlore.Ludoviku me te mesuar ku do te shkonin dhe pse ,si dhe per cilin behej fjale,njoftoi kuesturen.Fillimisht eshte arrestuan Beqir Minxhozit nga italianet,eshte ekspozuar prane shtepise,per tu akuzuar se eshte ai spiuni.Me pas ngjarja eshte studiuar dhe Ka Dale pergjegjesi e ludovikut,Duke e pastruar Beqir Minxhozit nga kjo akuze qe e rendoi per shume kohe.Me pas ludovikut shkoi ne shkoder ,i strehuar ne kuesture dhe me kapitullimit italian shkoi ne Itali .Ne 1945 eshte derguar nje njesit special partizane qe e rrembeu ne Itali dhe e prune me peshkarexhe ne shqiperi.
o koqeee, po ti po tregon variantin e filmit ''Vendimi'' kshu ?? dhe vetem nje fakt i vogel qe te kuptosh budalleqet qe thua.. Ludovik Nikaj Ka ardhur vet nga Italia, dhe madje kembnguli te vinte te misioni shqiptar i UNRA ne Itali. sepse nuk e quante veten fajtor dhe as spiun, e per kete donte te deshmonte para Partise.. pranonte vetem se kishte bere nje gabim nga qe e kishin shtrenguar ne Kuesture, kishte treguar Zf Ndojen dhe shtepine e tij. Pra Ludoviku erdhi vet nga Italia, nuk e rrembeu kush ! kjo eshte e faktuar me dokumenta. dhe sapo mberriti ne Durres me anije, e arrestuan direkt.