Te fundit
Poezitë për Sadien, koha kur Dritëroi i tha vdekjes “Prit dhe pak”! Libri i shkrimtarit, një testament i fuqisë krijuese dhe një pasqyrë e botës së tij të brendshme
1 Maj 2025, 22:38Kulturë
TEMA
Dritëro Agolli ishte një nga shkrimtarët dhe poetët më të shquar të Shqipërisë. Ai është autor i një numri të madh veprash, përfshirë poezi, tregime, novela dhe romane, të cilat shpesh trajtojnë jetën e përditshme të njerëzve të zakonshëm, veçanërisht të fshatarëve dhe punëtorëve.
Nëpërmjet veprave të tij, Agolli ka pasqyruar historinë, kulturën dhe shpirtin e kombit shqiptar, duke lënë një trashëgimi të pasur letrare. Për nga gjinitë, krijimtaria e Dritëro Agollit është e larmishme. Në vjershat dhe poemat e Dritëro Agollit gjejnë shprehje mendimet dhe ndjenjat e njeriut të ri, patriotizmi dhe besnikëria ndaj idealeve revolucionare, cilësitë e tij morale në jetë dhe në punë (“Devoll, Devoll”, “Poemë malore”, “Hapat e mia në asfalt” etj.).
Vepra e tij poetike më e shquar është “Nënë Shqipëri” (1975), ku krijohet figura e Atdheut me traditat heroike, me vështirësitë e shumta që ndeshi në rrugën e vet dhe me vendosmërinë për të përballuar çdo pengesë e armik. Në poemën “Baballarët” theksohet rëndësia e veçantë e vijimësisë së traditave revolucionare në jetën e shoqërisë. Në një sërë vjershash dhe poemash, Dritëro Agolli pasqyron frymën heroike të periudhës së Luftës NacionalÇlirimtare (“Poema e udhës”, “Poemë për babanë dhe për vete” etj…). Në prozë, bëri emër sidomos romani “Komisari Memo” (1969), në të cilin pasqyrohet roli i madh edukues dhe drejtues në vitet e Luftës Nacional – Çlirimtare.
Nga ngjarjet e kësaj periudhe e merr subjektin edhe romani “Njeriu me top” (1975), që flet për ndikimin e luftës çlirimtare në mentalitetin e njerëzve. Dritëro Agolli ka botuar edhe mjaft tregime e novela nga jeta e sotme. Ndër krijimet satirike romani “Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo” (1973) vë në lojë konformizmin, servilizmin dhe vanitetin si shfaqje të huaja për njeriun e ri. Në vitin 2011 Dritëro Agolli, është nderuar me titullin doktor Honoris Causa nga Universiteti Europian i Tiranës.
Në një ceremoni të veçantë, iu dha ky titull shkrimtarit të shquar “Për kontributin e madh dhe të rëndësishëm në krijimtarinë e tij letrare për më shumë se 60 vjet, si poet, prozator, dramaturg përkthyes e eseist”. Shkrimtari i njohur në 85-vjetorin e tij të lindjes, solli për lexuesit vëllimin me poezi të shkruara ndër vite e të pabotuara, me titullin domethënës “Më prit edhe pak”.
Që në hyrje të librit, Dritëroi shprehet se këtë libër ia dedikon Sadijes, bashkëshortes së tij, e cila i ka qëndruar në krah për 53 vjet në krijimtarinë e tij. Më prit edhe pak i thotë shkrimtari i madh vdekjes, e cila e mori vetëm 1 vit më pas…
“Prit edhe pak” është një përmbledhje poetike e krijuar nga poeti i shquar shqiptar, Dritëro Agolli. Botuar në vitin 2016, një vit para se Dritëroi të largohej nga jeta përfshin poezi që autori i ka shkruar në dekadën e fundit të jetës së tij. Redaktuar nga bashkëshortja e tij, Sadije Agolli, përmbledhja është një pasqyrë e ndjeshme dhe e sinqertë e përvojës njerëzore dhe artistike të Agollit, duke reflektuar mbi jetën, dashurinë dhe kalimin e kohës. Libri përmbledh poezi që janë shkruar gjatë viteve të fundit të jetës së autorit dhe reflekton mbi kalimin e kohës, dashurinë dhe përvojat e jetës. Agolli, shkruan me një ton filozofik dhe introspektiv, shpesh me një prekje të hidhur e të ëmbël, duke përshkruar jetën e tij si një lloj ripërtypjeje poetike.
Poezia e tij është e lidhur ngushtë me kujtimet dhe me pasionet e tij të jetës, ndërsa ai i kthehet shpesh peizazheve të fëmijërisë dhe kujtimeve familjare, si për të rigjetur një sens të përjetësisë në to. Në një koment të veçantë për librin, Dritëro Agolli rrëfen se nuk e kishte menduar se do të botonte një tjetër libër në këtë fazë të jetës së tij. Poezia, për të, ishte kthyer në një mënyrë jetese, një ushqim shpirtëror për të mbajtur shpirtin gjallë. Në këtë libër, autori sheh një ripërtyje të botës së tij të brendshme dhe përjetimeve të tij në një mënyrë poetike dhe filozofike. “Prit edhe pak” është, gjithashtu, një akt dashurie dhe mirënjohjeje për bashkëshorten e tij, Sadijen, e cila e ka shoqëruar për më shumë se gjysmë shekulli.
Përmes vargjeve të tij, Agolli i shpreh një dedikim të veçantë bashkëshortes, duke theksuar se ajo ka vuajtur dhe përjetuar po aq sa ai, në çdo varg dhe poezi që ka shkruar. Agolli, një nga zërat më të rëndësishëm të letërsisë shqipe, ka arritur të krijojë një poezi që është njëkohësisht personale dhe universale. Ai përdor kujtimet e tij dhe figurat e njohura të fëmijërisë për të dhënë mesazhe të përjetshme mbi natyrën e jetës dhe kalimin e kohës. “Prit edhe pak” mbetet një testament i fuqisë krijuese të Dritëro Agollit dhe një pasqyrë e botës së tij të brendshme, që e bën atë një figurë të veçantë dhe të dashur për lexuesit shqiptarë. Libri i tij përmbledh jo vetëm poezinë e një poeti të madh, por edhe të një njeriu që, pavarësisht viteve të kaluara dhe dhëmbëve të shkurtuar, nuk e humbi kurrë dashurinë për poezinë dhe jetën.
Kam pirë dhe pakëz kam ngrënë
Dhe kockat në shishe m’u kthyen.
Ne pleqve mirë na bën një hudhër,
që bredh me tët bir netëve vonë,
ta kam zili këtë mall për tët bir,
Ne njerëzit dhe birin tonë e lidhim shpejt,
shpejt me zinxhir veç për një pronë.
dhe malet, dhe gjyshërit në varre
Ne vitet argasëm me plumbin dhe gjakun
Dhe gjumin e prishëm për nderin dhe hakun.
Për thikë e për pushkë s’na del njeri tjetër,
Të zotët nuk jemi për penë e për letër.
Lavdia s’na duhet, ¬lavdia të jetë,
– Pak erëz të fryjë, ne ngrihemi vetë.
Dashuria fillimisht është e turbullt,
po cilin aspak s’është e qartë,
Sendet s’kanë as formë e as trajtë.
Dita zbret dhe gjerat dalin të plota:
Dalëngdalë e tillë vjen bota,
fytyrën kështu e zbulon dashuria.
Këtu s’do jem do jem larguar
Në tokë i tretur si të tjerët
S’do ndihet kolla ime e thatë
Mbi varrin tim do të rrijë i heshtur
Se s’do me kesh në dhomë të gjallë
Dhe kur në xham të fryjë erë
Por kur të jesh mërzitur shumë
Në ndonjë fjalë a ndonjë shkronjë
Mjafton që librin pak ta heqësh
Dhe unë do të zbres do vij pranë teje
Ti si dikur me mall do qeshësh
Si një blerim pas një rrëkeje.
NË VENDIN TIM E NË VENDIN TËND
Në vendin tim e në vendin tënd
E shpojnë lakrën, i hedhin mënd.
Në vendin tim e në vendin tënd
Ty te kruhet, tjetrit i dhëmb.
Në vendin tim e në vendin tënd
Hënën si petull e pjekin në shkëmb.
Në vendin tim e në vendin tënd
Një i çmendur, një vend e çmend.
U zvogëlua nëna dhe u tret e gjitha,
Dhe një mëngjes pa zbardhur ende drita
Andej u fsheh si ylli Afërdita
Dhe ne pastaj s’e pamë, pastë ndjesë!
Veç ndodh që valë e ëndrrave të trishta
E sjell në breg të shtratit tim si shpezë.
Të flesh në shtrat sa të duash,
Dhe thonë se ende s’di shumë,
Dhe thonë: Pusho, mos bëj zhurmë!
Refren i përhershëm në kohët,
“Gërvish e fito” në letra!”
Dhe ti gërvish me thonjtë e paprerë
Dhe fati s’të vjen asnjëherë.
Të japin lodra në duar Me Tomin dhe Xherrin,
Mos njohësh telashin dhe sherrin.
Të dua si jetën time, madje edhe më
Dëshiroj sinqerisht që unë të vdes dhe ti
Unë edhe i vdekur do të ndjek për të
Megjithëse kjo buzëqeshje, brenda
errësirës së varrit nuk duket
Por unë do të bëj të pamundurën, qoftë
edhe me anën e një fluture, që do të dalë
Për dreq më trembte largësia
Një mjegull pus, një çmenduri
Si një poet që shkruan vjersha
Dhe ndez një shkrepëse, i bën hi
Për dreq më trembte largësia
Përjetësisht këtu fle Dritëroi me etërit,
Të mira bëri pak gjersa jetoi,
O toka ime që të lërova e të thura këngë,
Që të kam dashur plisin dhe barin,
Që të kam fshirë me duar, me mëngë,
Më mirë ma bëj diku në një brazdë,
Mbi mua të tundë bishtin e saj një laraskë,
Duke më sjellë lajme nga bota,
Nga bota që e pata të mbyllur sa rrojta,
E kyçur dera, me lloze porta.…
Mendoj për ty kur buzët skuq në pasqyrë,
kur fle dhe era vërshëllen në xhamet,
kur rri e shfleton një libër të vjetër,
kur flet e përhumbur pa ditur as vetë se ç’thua.
Mendimet e tua të gjitha veç unë i marr vesh
dhe as tjetër me gjuhën e shpikur nga ti dhe unë.
Sa keq që në Zot s’kam besuar,
i lutesha që ti të mos plakeshe.
Nesër pemët do gjelbërojnë,
të dy do të shtrihemi mes gjelbërimit~
rreth nesh le të gumëzhijnë bletët
dhe qengjat le të blegërijnë.
Ç’ti bëjmë natës që vjen?
të shpihemi me sy në tavan të
po s’dihet nëse shihemi vërtet;
me to mjafton të pihet një konjak me kurvat
/panorama/
2 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Faleminderit qe na solle Driteroin e Madh me keto rreshta.
duhet qe shteti te ndertoj nje Tempull per dhjetra ikona te letrsise , artit dhe kinematografise shqiprare nder dekada.. keshtu , brezat qe do te vijne , do gjejne nje frymezim me shume per te vazhduar traditen qe na lane dhurate kta kolose te pavdekshem.