Te fundit
Dokumentet e Komandës gjermane: Ja 21 emrat e komunistëve që Enver Hoxha na i kërkon për t’i shkëmbyer me robërit tanë
28 Dhjetor 2019, 09:16Politika
TEMA
Memorie.al publikon disa dokumente të rralla arkivore që botohen për herë të parë dhe që janë nxjerrë nga Arkivi i Ministrisë së Punëve të Jashtëme në Tiranë, të cilat i përkasin majit të vitit 1944, ku Shefi i Shtabit Madhor të trupave gjermane në Shqipëri, majori, Schulz, me anë të një letre që i ka dërguar në atë kohë zv/ministrit të Punëve të Jashtëme, Vehbi Frashëri, i bën me dije për një listë emrash me 21 komunistë që ia ka dërguar Enver Hoxha dhe Spiro Moisiu, të cilët kërkon që t’i shkëmbejë me robërit gjermanë…
Nga Dashnor Kaloçi
Marrëveshja që bëri Enver Hoxha me komandën gjermane në Shqipëri në tetorin e vitit 1944 për të shkëmbyer tre femrat gjermane, Elsa Koch, Irmgrand Tennius dhe Erna Schubert, të cilat ishin kapur rob nga një pritë partizane më 5 shatator të atij viti teksa po tentonin të largoheshin nga Shqipëria me një autokolonë gjermane në rrugën Kukës-Prizëren, marrëveshje të cilën Enveri nuk e zbatoi kurrë dhe si rezultat, solli ekzekutimin e 104 komunistëve dhe partizanëve shqiptarë që mbaheshin të izoluar në Kampin e Prishtinës më datën 23 tetor të atij viti, duket se nuk ka qenë e vetmja marrëveshje që Enver Hoxha me cilësinë e Komandantit të Përgjithshëm të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, kishte bërë me komandën e trupave gjermane në Shqipëri.
Veç të tjerash kjo gjë bëhet e ditur edhe nga disa dokumente arkivore që gjenden në Arkivin e Ministrisë së Punëve të Jashtëme dhe që botohen për herë të pare, ekskluzivisht për Memorie.al, ku hidhet dritë mbi një tjetër marrëveshje që Enver Hoxha ka bërë me gjermanët, vetëm katër muaj më parë asaj për shkëmbimin e tre femrave gjermane, e cila daton më 14 maj të atij viti.
Siç do të shikojmë dhe nga dokumentet në fjalë (shiko faksimilet përkatëse) më 15 maj 1944, Shefi i Shtabit të Forcave gjermane në Shqipëri, majori, Schoulz, në emër të gjeneralit komandues të trupave gjermane që ishin në vëndin tonë, i ka dërguar një letër zv/ministëit të Punëve të Jashtëme të qeverisë shqiptare, Vehbi Frashërit (i biri, i ish-kryeministrit, Mehdi Frashëri), letër në të cilën janë të shënuar emrat e 21 komunistëve shqiptarë, që asaj komande ia ka dërguar Enver Hoxha me Spiro Moisiun, duke u kërkuar që ata t’i shkëmbejnë me robërit gjermane që mbaheshin nga forcat partizane.
Letrën në fjalë, (bashkangjitur me letrër ku është lista prej 21 emrash të komunistëve shqiptarë), që mban datën 14.V.1944, nënministri i Punëve të Jashtëme, Vehbi Frashëri, ia ka dërguar një ditë më vonë, Ministrisë së Punëve të Brendëshme, ku i kërkon informacion më të plotë lidhur me emrat e këtyre komunistëve, nëse ndodhen në burgje dhe nëse dëshirojnë që vullnetarisht të deklarohen se janë komunistë e të pranojnë që të shkëmbehen, apo ata që nuk pranojnë që të identifikohen si të tillë dhe që nuk pranojnë dorzimin e shkëmbimin me robërit gjermanë.
Si fillim duhet thënë se kjo marrëveshje është realizuar, pra këta komunistë janë shkëmbyer me robërit gjermanë që mbaheshin si pengje nga forcat partizane të Enver Hoxhës, pasi pothuaj të gjitha ata jetuan edhe pas mbarimit të Luftës, madje duke mbajtur poste të larta në hierarkinë partiake dhe shtetërore pas vitit 1944 e më tej. Nga sa shihet në letrën me emrat e 21 komunistëve, e cila sipas shefit të shtabit madhor të trupave gjermane, majorit Schulz, është e përpiluar nga Enver Hoxha, pothuaj shumica e tyre ishin persona me shumë rëndësi në Lëvizjen Komuniste dhe Ushtrinë Nacionalçlirimtare të komanduar nga Enver Hoxha dhe Spiro Mosiu, gjë e cila e ka detyruar Enverin që të kërkonte shkëmbimin e tyre me robërit gjermanë që ata i mbanin të izoluar dhe për t’i shkëmbyer.
Pa hyrë në hollësira lidhur me detyrat dhe funksionet që mbanin këta pjestarë të kësaj liste prej 21 personash gjatë periudhës së Luftës, disa prej tyre ishin, shokë e miq të afërt me Enverin, apo kishin lidhje të ndryshme me të, si, p.sh.: Aqif Selfo, shok i ngushtë fëmijërie i Enver Hoxhës që në qytetin e Gjirokastrës ku i kishin shtëpitë shumë afër dhe më pas në Liceun e Korçës, por Enveri i pushkatoi disa nga kushërinjtë e tij, si Syrja dhe Reiz Selfon, e të tjerët ja persekutoi, Alo Dëshnica, vëllai i Esat Dëshnicës, (Deputet i Kuvendit Popullor), që mbajti Enverin me para gjatë Luftës, u vra në Kampin e Prishtinës, Justina Sata, apo Flora Dëshnica, sekretare e Enverit në Shtabin e Përgjithshëm dhe pas Luftës, bashkëshortja e Ymer Dishnicës, etj.
Nga lista në fjalë prej 21 personash, pjesa më e madhe e tyre pas mbarimit të Luftës mbajtën funksione drejtuese në hierarkin partiake dhe shtetërore, ndërsa ndonjë prej tyre, si Skënder Kosova, Drit Çaushi, Ali Kubati, Flora Sata, etj që do të përfundonin burgjeve dhe internimeve. Krahas dokumenteve arkivore me listën prej 21 personash që Enver Hoxha ia kërkoi Komandës së lartë Gjermane në Shqipëri dhe i shkëmbeu me robërit gjermanë, të cilën po e publikojmë dhe me faksimilet përkatëse, po shënojmë edhe disa nga detyrat që këta eksponentë të lartë të Lëvizjes Komuniste mbajtën dhe ushtruan pas mbarimit të Luftës, si p.sh.:
1.Aqif Selfo, Shefi i Arsimit në Tiranë, menjëherë pas Luftës
2.Drit Çaushi, sekretar i Komitetit Ekzekutiv të Tiranës
3.Hatixhe Deliu, gruaja e Ramadan Çitakut, themelues i PKSH
4.QaziM Vaqarri, nënkryetar i Komitetit Ekzekutiv të Tiranës
5.Sali Angoni, zv/ministër i Ndërtimit për shumë vite
6.Ali Kubati, nënkryetar i Komitetit Ekzekutiv të Tiranës
7.Qibrie Ciu, zv/Ministre e Arsimit dhe më pas e internuar
8.Qamil Poda, kolonel, Komandant i Flotës Ushtarake Detare
9.Musa Agolli, (vëllai i Mahmut Agollit) me poste drejtuese
10.Liri Dodbiba, (motra e ministrit, Pirro Dodbiba), në Arsim
11.Alo Dëshnica, “dëshmor”, vëllai i Esat Dëshnincës, deputet
12.Justina Sata,(Flora Dëshnica), sekretare e Enverit në Luftë
13.Jani Thoma, kandidat i Komitetit Qendror të PPSH-së
K O N C E P T
SHTETI SHQIPTAR
MINISTRIA E PUNEVE TË JASHTËME Tiranë, më 15/V/1944
Nr.63/1 Rez
E ngutëshme
MINISTËR I P.T. MBRENDËSHME
T I R A N Ë
Për dijeni dhe veprim. Ju dërgojmë, bashkangjitun, shkresën, datë, 14/V/1944 të Gjeneralit të Komandës Gjermane, në lidhje me shkëmbimin e robërve, me lutje që të na jepet një përgjigjie, më ditën e nesërme, më 16. të këtij.
NËNMINISTRI
Vehbi Frashëri
………………………………………………………………………………………………………………………………………
Rezeravt
Zoti nënministër, Vehbi Frashëri
Tiranë
Në lidhje me bashkëfjalimin telefonik, që Ju, zoti nënministër, keni pasun me gjeneralin komandues, parashtrojmë këtu poshtë emnat e komunistëve të kërkuem nga Enver Hoxha dhe Spiro Moisiu, për shkëmbim me robërit e luftës gjermanë:
1.Aqif Selfo
2.Driti Çaushi
3.Hatixhe Deliu
4.Tefta Mano
5.Qazim Vaqarri
6.Sali Angoni
7.Ali Kubati
8.Zef Nikolla
9.Qibrie Ciu
10. Skënder Kosova
11.Musa Agolli
12. Astrit Leka
13. Liri Dodbiba
14. Alo Dëshnica
15.Justina Sata
16. Jani Thoma
17.Qemal Emin
18.Muzafer Kokobobo
19.Qamil Poda
20.Dragush Frashëri
21.Bedri Karapici
Jeni të lutur me na njoftue, se cilët komunistë jënë ndër burgje në dispozicjon e që dëshirojnë vullnetarisht me u dorzue, të cilët komunista janë ndër burgje që refuzojnë dorzimin (shkëmbimin) dhe të cilët persona janë dhe për ç’arsye nuk mund të shtihen në dorë.
Për gjeneralin komandues
Shefi i Shtabit madhor
I.A I.V
Schulz d.v. Major
8 komente në “Dokumentet e Komandës gjermane: Ja 21 emrat e komunistëve që Enver Hoxha na i kërkon për t’i shkëmbyer me robërit tanë”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
E. Hoxha ishte komisar politik i LANC. komandant i përgjithshëm ishte Spiro Moisiu.
I donte se ishte xheloz sikur ti vrisnin gjermanet.
Dëshironte ti qëronte vetë.
Nuk e di sa eshte i sakte ky dokument .emrat jane reale.por e ve ne dyshim per nje fakt-ne peze,ne perroin mes kodres se mocalles dhe maknorit ne lufte e siper eshte vrare nipi i herman geringut,togeri woldemar von essen,oficer i zbulimit ushtarak,abver.gjermanet e kerkuan kembimin e trupit te tij me komuniste apo simpatizante te arrestuar,por kerkesa vazhdimisht u refuzua.thjesht per faktin se po te jepej lista do te dekonspiroheshin dhe pushkatoheshin
.personat e mesiperm jane te gjithe zyrtare te pasluftes.po te shikosh kane dhe funksionet.por jane te pasluftes ne keto funksione.kane qene gjate luftes aktiviste,antare te njesiteve guerile ne tirane.pra kane veprimtari aktive.por mesa di une jane ata qe jane arratisur nga burgu i tiranes ne kohen e pushtimit italian.kjo liste eshte shfrytezuar per qellimet politike te kaluc gomarit .do ta besoj vetem nese shoh dokumentin origjinal te shtabit te pergjithshem te unc.me firma dhe data.keshtu ,sic paraqitet ky dokument,une mund te sajoj nje “dokument”,ku vertetohet se kaluc gomari prej kosovet eshte agjent i zbulimit serb qe ka vrare 10 vete.dhe te deklaroj se dokumenti eshte me firmen e vucicit.
Domethene lufte ka patur… Bravo Kaloçi!
Tungjatjeta D.Kaloçi,
në shënimin tuaj të mësipërm, shënime që bëni herë pas here kur botoni materialet e arkivave të shtetit, që në fakt nuk ju takon ta bëni, pasi nuk është pronë vetjake..ata duhen bërë të studjuara dhe të analizuara saktësisht, ju keni edhe një paragraf, që është thelbi i gjithë asaj që keni shkruar.
Ju shkruani se mos dorëzimi i tri infermerieve gjermane nga ana e Enver Hoxhës u bë shkak për vrasjen e 104 të internuarëve në kampin e përqëndrimit n Prishtinë.
Sipas jush shkak i pushkatimit të 104 dëshmorëve nuk qenkan forcat gjermane, por refuzimi i Hoxhës për tri gra infermiere!!!
Fakti që, mes forcave çlirimtare…dhe pushtimit gjerman ka pasur dokumenta të tillë tregon se janë dy forca ndërluftuese e jo tri..pasi gjermanët ia përcjellin këtë shkresë një nëpunësi të tyre, i njohur si filo gjerman dhe, për më tepër se filoballist,megjithëse nga një derë e njohur.
Pra, kanë qenë dy forca, por ju këtë e dini më mirë se unë.
Tani të vijmë te thelbi: A është e vërtetë se 104 vetë u opushkatuan se Hoxha nuk liroi tri gra:
Duhet ta dish se para tyre gjermanët bënë një vrasje tjetër të të burgosurve shqiptarë, pikërisht në Kukës. Disa ditë më parë pushkatimit të 104 vetëve. E dini këtë? Mos edhe atëherë kjo vrasje u bë se nuk u liruan tri gra? Mes tyre ishte edhe një 17 vjeçar, Nuri Bushati..
Po operacionin e dimrit pse e bënë gjermanët? Për tri gra?
Po operacionin e qershorit pse e bënë? Për cilat gra?
Po kampet e përqëndrimit në të gjithë Europën pse i ngritën, pse dogjën miliona vetë…për cilat gra?
Forcat gjermane, që i quan kaq humane sa për tri gra vrasin 104 shqiptarë, a ishin të tilla kur varën në mes të Gjirokastrës Bule Naipin e Persefoni Kokëdhimën? Nga të paktat luiftëtare të varura gjatë luftës?
A ishin kaq humane kur vranë dhe dogjën me benzime Liri Gero as 17 vjeçrare?
Që kur nazistët qenkan kaq humanë?
Thirri mendjes…gërmo në historinë si hienë, por mos e tradhto popullin tënd , duke u shfaqur si naziskin i ri…
Bashkë me një farë Kastrioti jeni ngritur mbi varre dhe kërkoni përdhunimin e vlerave…
Turp për ju.
O kaloq kokloqe,
Po ky Jani Thomai cmoshe ka mor kurvije
Po cfare genjeshtari je o Transe Kurve
https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Jani_Thomai
po kur ben si historian edhe ky kerric gomari me gjithe samar..
Mero me kete pragmatizmin tend per te fituar kam frike se me shume po humbet se sa fiton.
Po i ngjan Fevziut pak nga pak.
Tema ,mos lejoni perdorim te njejte te rasteve si ky ketu. Dallohet nga emajli qe jemi te ndryshem !