Richard Grieveson, një ekspert në Institutin Ekonomik të Vjenës (WIIW), rekomandon integrimin më të shpejtë të vendeve të Ballkanit Perëndimor në tregun e Bashkimit Evropian dhe qasje më të mirë në fondet evropiane.
Strategjia për të zbutur konfliktet midis vendeve të Ballkanit Perëndimor përmes bashkëpunimit më të fortë ekonomik brenda rajonit dhe afrimit me BE ka dështuar, tha ai, duke rekomanduar një ndryshim në strategji, me një theks në integrimin më të shpejtë ekonomik të Ballkanit Perëndimor në BE.
Së bashku me Fondacionin Bertelsmann, WIIW analizoi progresin e vendeve të rajonit gjatë 20 viteve të fundit dhe arriti në përfundimin se ishin “dy dekada të humbura për rajonin”.
“Në dy dekadat e fundit, është bërë përparim në integrimin ekonomik të vendeve të Ballkanit Perëndimor, por jo për të gjitha vendet në mënyrë të barabartë”, tha Grieveson për agjencinë APA.
Ai vuri në dukje se forca ekonomike e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor korrespondon, për shembull, me atë të Sllovakisë, e cila është më pak se 1 përqind e kontributit ekonomik të BE para pranimit të Britanisë, dhe tani pak më shumë se 1 përqind.
Këmbëngulja e mëtejshme për integrimin rajonal do të ishte një ndërmarrje pa perspektivë suksesi, beson Grieveson, duke shtuar se do të ishte më mirë të përshpejtohej procesi i pranimit pavarësisht nga problemet ekzistuese politike.
“Rekomandimi ynë nuk është që vendet të bashkohen menjëherë me BE, por t’u bashkohen atyre më fuqishëm në tregun e Unionit. Kjo nuk ka të bëjë me anëtarësimin e plotë, por me një akses më të mirë në treg dhe fondet e BE,” shpjegoi ai.
Grieveson beson se ata që bëjnë pagesa neto në buxhetin e BE, për shkak të përmasës së vogël të vendeve, as nuk do ta ndienin atë, dhe vendet e Ballkanit Perëndimor do të kishin një efekt të madh.
“Megjithëse disa vende janë ende larg anëtarësimit në BE, është e rëndësishme të gjesh një zgjidhje. Kjo nuk është mënyra si funksionon tani,” tha ai.
Ai beson se qëllimi i Komisionit Evropian për anëtarësimin e Serbisë dhe Malit të Zi deri në vitin 2025 nuk është realist, por është e mundur të imagjinohet pranimi i Maqedonisë Veriore dhe, mbase, i Malit të Zi në 10 vitet e ardhshme.
Ai theksoi se për Serbinë, gjithçka varet nga marrëdhëniet me Kosovën.
“Ky problem nuk mund të zgjidhet indirekt me një integrim më të fortë ekonomik, por duhet të trajtohet drejtpërdrejt politikisht,” tha eksperti i WIIW.
Me se fundi nje qendrim realist.Do ti shtoja ate qe kam komentuar gjithmone.BE eshte mbi te gjitha nje rezultante e objektivave gjeopolitike amerikane deri ne 90..n.Mbas kesaj periudhe eshte rritur edhe pesha gjeopolitike e vete BE ,si pasoje e shperberjes se ish BS.Por me rritjen e rolit te Kines ne gjeopolitiken dhe ekonomike boterore dhe ringritjen e Rusise mbas katastrofes se kohes se Jelcin,SHBA nxiten pranimin e shpejte dhe pa kushte te vendeve eurolindore gje qe u pranua nga BE . Si rezultat u pranuan te gjitha vendet qe perbenin nje kordon gjeopolitik me Rusine,nderkohe qe paralelisht u pranuan edhe ne NATO. Per fat te keq ,si rezultat i idiotizmit shembullor dhe shovinizmit te semure te te gjithe pjesetareve te ish Jugosllavise ,me ne krye Serbine ,lufta midis tyre dhe largesia nga Rusia ,e nxorri Ballkanin Perendimor per shume vite nga sfera e interesave amerikane.Bashke me ish Jugosllavine pagoi edhe Shqiperia,si rezultat i mbi 4 milione shqiptareve qe jetonin ne ish Jugosllavi.Por tashme kohet kane ndryshuar,Kina me softpower ..in e miliardave ,Rusia me ridaljen si fuqi boterore dhe Turqine e ringjallur ne stilin otoman,Ballkani Perendimor eshte shnderruar ne nje hapsire interesash me te medha gjeoplitike. Eshte kjo aresye qe BE duhet te realizoje shpejt ,pa kushte,integrimin e shpejte deri ne pranim brenda dy tre viteve.Eshte qesharake te diskutosh pranim ose jo te nje hapsire me nje prodhim te pergjitheshem 1% ne raport me ate te BE,me nje popullsi afro 18 milione banore ne nje konekst te 450 milione banore te BE.Gjermania Perendimore me 60 milione banore absorboi brenda 24 oreve Gjermanine Lindore me rritj 20 milione banore brenda 24 oreve dhe asnje frame nuk ndodhi.Ose u pranuan ish vendet diktatoriale Spanja,Portugalia ,Greqia dhe perseri BE jo vetem nuk u demtua, por eci prepara me shpejt.Keshtu ndodhi edhe mepranimi e vendeve eurolindore me nje popullsi mbi 100 milione banore dhe nje peshe ekonomike te konsiderueshme .Pra forca,BE duhet te shkundet dhe te deshmoje edhe njehere qe i ka kuptuar mire pervojat e se kaluar dhe leksionet e historise.