“At Gjergj Fishta, kujtesë kombëtare”

20 Tetor 2020, 15:53Blog TEMA

Nga DR. Rovena Vata

Në studimin e tij Karl Gurakuqi, të botuar në revistën “Shêjzat”, vjeti VI, 1962, me titull: “Prof. Max Lambertz në veprimtarinë albanologjike”, shprehet se kur përmendet emnri i prof. Maksimiljan Lambertz-it, dashtë e pa dashtë, të shkon mendja te folklora shqiptare, te poezia e jonë popullore, te Poeti Gjergj Fishta.

Në studimet e veta mbi poezin popullore shqiptare, Lambertz-i ka pasur gjithnji si udhëheqëse veprën e Fishtës “Lahutën e Malcís”, që është burim i pashtershëm për të nxjerrë njoftime të saktë mbi botën e vogël shqiptare. Nuk âsht nevoja të përshkrohet malcija për t’a njoftë në pamjet e saja; mjafton nji lexim i kujdesshëm i kryeveprës fishtjane për të sajue nji idé të kjartë mbí popullin shqiptár; aty mund të shifet se sá ky popull âsht ruejtë i pastër gjatë kavaljetevet e së qysh nuk ká pranue kurr të njajzohet me popujt e tjerë, qi i ká pasë në kufí, madjé, i ká luftue sá herë këtyne u âsht ngjallë lakmija për të shkye ndonji kind tokës, lânë trashigim prej të parvet, do shprehet studiuesi gjerman për veprën fishtjane.

“Lahuta” – thotë Lambertz-i-âsht vepra mâ e rândësishmja e letërsís shqipe. Kjo epopé e ká zânafillën e vet në poezín popullore. Tue shtî në punë teknikën epike të baladave e të rapsodivet të popullit, të cilat jetojnë endé sot në malet shqiptare. Poeti i përshkruen në tridhet kângë ringjalljen e popullit të vet.

Epopeja e tij âsht nji minjerë për folkloristin e për historishkruesin; i rrin krejt afër popullit, âsht boshti i jetës shpirtërore shqiptare, âsht e pasun dhe e stërpasun në bukuri poetike. Po të përkthehej në gjuhë të tjera, do të rreshtohej, pá tjetër, si vepër mjeshtrore në radhën e letërsís botnore. Kështu shprehej ky admirues i veprës fishtjane në vjetin 1949, dhe nândë vjetë mâ vonë, në vjetin 1958, botoi në ngarkesë t’Institutit Jug-Linduer në München, përkthimin e “Lahutës” në vjersha tetërrokshe, sikurse âsht origjinali shqip me titullin: “Die Laute des Hochlandes”.

Jeta e Fishtës-thotë Lambertz-i- ma mjaft gjasim me atê të Virgjilit. Edhe Fishta ka lé, sikurse princi i poetet latinë, në nji periudhë kapërcimi ndërmjet formimit dhe plotësimit. Kjo periudhë âsht mbushë, âsht e ngarkueme, e elektrizueme nga mizorít e vuejtjet.

Dhe në fund Lambertz-i, në lidhje me Fishtën do shprehej se:

“Koha e ardhëshme, e cila do të ndikojë në drejtime skjaruese, tue lânë në njênë anë çdo mosmarrëveshje politike, do t’i japë këtij të Madhi vendin dhe lavdín qi meriton, vend e lavdí qi ai pat sá qe gjallë, vend e lavdí qi i a kanë sigurue veprat qi ká lânë”.

12 komente në ““At Gjergj Fishta, kujtesë kombëtare””

  1. Ky ajkone I kombiti tone says:

    i pa vdekshimi at Gjergj Fishta nderi i kombit shqiptare

  2. lisi says:

    Po mor po ,po ato pellumbat e Krishtit ku fluturuen……..

  3. LUAN says:

    TE LUMTE ROVENA! AT GJERGJ FISHTA NJE VLERE E MADHE PER TE GJITHE SHQIPTARET. FALEMINDERIT QE NA PASQYROVE NJE MATERIAL TE VECANTE.

  4. dhembeli says:

    N’ty mendoj kur agon dita,
    Kur bylbyli mallshm kndon,
    N’ty mendoj kur soset dita,
    Terri boten kur e mblon.

    Pa ty lules s’me vjen era,
    Pa ty pema fryt nuk m’bjen;
    Mue pa ty nuk m’del prandvera,
    Pa ty dielli nuk me shkelqen.

    Der sa t’mundem me ligjrue,
    E sa gjall’ me frym un jam,
    Kurre Shqypni, s’kam me t’harrue,
    Edhe n’vorr me t’permend kam.
    Fishta ja kushtoi Atdheut.
    GJUHA SHQIPE=Pasaporta e gjalle qe provon identitetin e te qenit Shqiptar.
    V.O! Ne kongresin e Manastirit (14 deri 22 nendor 1908), Gjergj Fishta ishte zgjedhur Kryetar i Komisjonit te Alfabetit dhe kumtesa e mbajtur prej tij u be baza e gjuhes shqipe dhe
    alfabetit latin me 36 shkronjat qe kemi sot.
    “Njerzit nuk ndryshojne me kohen; koha tregon se cilet jane ne te vertete.”

  5. K9 says:

    Dreqi e mori, nuk ka shkruar ne shek e 14, por ne shek e 20! Arti i Fishtes eshte tmerresisht arkaik, tribal, dhe mesjetar. Ka nje diference artistike prej 6 shekujsh mes Migjenit europian, revolucionar, feminist dhe sektarizmit shekullor te Fishtes edhe pse gati bashkekohes te nje qyteti dhe kulture.
    Profetizimi dhe venerimi ne kete forme eshte nje semundje e injorance sone tribale, qe me “Profete” hijerende, imponon dhunshem limite zhvillimi duke ndalur evolucjonin intelektiv te kombit dhe gjeneratave. Kemi krijuar rreth disa figurave nje lloj radikalizmi klerikal ose me mire nje lloj fashizmi tribal allashqiptar.
    Fishta eshte nje personalitet shume kompleks dhe ne vend qe ta venerojme, mesojme me shume nga ai duke e studjuar pa tabu, ne te gjithe kompleksitetin e tij.

  6. I LODHUR SHPIRT DERMUAR NE DITET E LAMTUMIRES
    AI GUXON TE VERE NE DYSHIM ZOTIN
    TE CILIT I SHERBEU E NDEROJ QYSH KUR HODHI HAPAT E PARA NE JETE .
    MADHESHTIA E TIJ MBETET E PAVDEKESHME …
    (FLET ME ZOTIN POR MENDON SHQIPERINE MBAS BISEDES ME GJERGJ KASTRIOTIN )

    —————
    Sot,
    kur ditet errsira i mbulon,,,o Zot ,
    dhe e zbeht zvarritet si hije kjo jet ,
    zbutma ate mundim ber me kot,
    pritja shekullore s ‘ishte aq e lehte.
    ——–
    E di, s’shfajesohem,
    dhe un shkela jo pak n’mekat,
    pooor,,,per kte Toke ,,,te betohem,
    ku ti vet do zbrisje- shpresen na e vrat.
    —–
    Me thuaj,,te Lutem,
    kur ti s’je ,kujt ti besoj ❔
    me fal Zot n’se ngutem,
    por koha ,,,na mashtroj . ?
    ——
    Eh kur Ate Zoje mendoj,
    sot i lidhur etheve q’me mbajn mbi shtrat,
    ne terr pabesia trurin me kafshon e harroj,
    e duart drejt teje zgjat ❕
    ———-
    Thuam c’eshte harresa o Shenjteri e bekuar ,
    c’esht kjo jet mbi Toke per Ty ❔
    Thuam kush me ngre lart me cilat duar ❕
    n’se enderroj ,,,je Ti ky ❔
    ———
    Jo ,,,un s’dua te vij lart n’at Qiell,
    dua ktu posht’mbes ku ndjeva jet,
    mbi kte Toke varrin t’me ngroh ai Diell,
    cdo nji i vdekur n’at Qiell pa Gravitet ❕
    ———–
    Dhe ora te trokas,,,e un duhet t’shkoj,
    Te lutem Zot ,,,ne mundesh,
    dhurom ate Forc te fundit,
    ate dashuri te kujtoj …
    —-
    gjith te mirat t’ja Uroj ?

  7. I LODHUR SHPIRT DERMUAR NE DITET E LAMTUMIRES
    AI GUXON TE VERE NE DYSHIM ZOTIN
    TE CILIT I SHERBEU E NDEROJ QYSH KUR HODHI HAPAT E PARA NE JETE .
    MADHESHTIA E TIJ MBETET E PAVDEKESHME …
    (FLET ME ZOTIN POR MENDON SHQIPERINE MBAS BISEDES ME GJERGJ KASTRIOTIN )

    —————
    Sot,
    kur ditet errsira i mbulon,,,o Zot ,
    dhe e zbeht zvarritet si hije kjo jet ,
    zbutma ate mundim ber me kot,
    pritja shekullore s ‘ishte aq e lehte.
    ——–
    E di, s’shfajesohem,
    dhe un shkela jo pak n’mekat,
    pooor,,,per kte Toke ,,,te betohem,
    ku ti vet do zbrisje- shpresen na e vrat.
    —–
    Me thuaj,,te Lutem,
    kur ti s’je ,kujt ti besoj ❔
    me fal Zot n’se ngutem,
    por koha ,,,na mashtroj . ?
    ——
    Eh kur Ate Zoje mendoj,
    sot i lidhur etheve q’me mbajn mbi shtrat,
    ne terr pabesia trurin me kafshon e harroj,
    e duart drejt teje zgjat ❕
    ———-
    Thuam c’eshte harresa o Shenjteri e bekuar ,
    c’esht kjo jet mbi Toke per Ty ❔
    Thuam kush me ngre lart me cilat duar ❕
    n’se enderroj ,,,je Ti ky ❔
    ———
    Jo ,,,un s’dua te vij lart n’at Qiell,
    dua ktu posht’mbes ku ndjeva jet,
    mbi kte Toke varrin t’me ngroh ai Diell,
    cdo nji i vdekur n’at Qiell pa Gravitet ❕
    ———–
    Dhe kur ora te trokas,,,e un duhet t’shkoj,
    Te lutem Zot ,,,ne mundesh,
    dhurom ate Forc te fundit,
    ate dashuri te kujtoj …
    —-
    gjith te mirat t’ja Uroj ?

  8. rexhep tahipi says:

    prap historira me kete fashistion mo
    aroplanet e pepinove ishin pellumbat e krishtit
    pastaj si i shpetuat ata cifutet ne luften e 2te se ky prifti qe duke i djegur ne furre

    1. Kur Patriote Shkodran ngriten Flamurin Shqiptare ne Bashkine e Shkodres,
      Karamahmutet ju turren si Hiena dhe e shqyen Flamurin Shqip-dhe ngriten ate Turk.
      Por ky veprim i turqeve ose mbeturinave te tij ne Token e Gjergjit,te Kastrioteve nuk
      ishte i pari kunder shqiptare dhe Shqiperise.
      Jo.
      Nderkohe qe turko-arabet arrijne Kulmin e Luftes kunder nji Shteti Shqiptare-
      Pamvaresise Shqiperise ne shqiperin e mesme ku ishte koncentruar,mbeturinat e Hordhive Turke,
      me ne krye Xhuxhin Surratqeni me Lesh- Haxhi Qamilin,nen thirrjen me bythqime e perverse ne Histori por e sinqerte (dum baben)

      ne Juge te Shqiperise Patriotet allaTurka bashkpunonin me Kishen e Djallit Grek duke vrare ne pabesi e kurthe
      masakruar e helmuar Dhaskalet Ortodoxe Shqiptare ,apo Patriotet e verte Ortodoxe qe shkrin Pasurite e tyre,
      per Mesonjtoret Shqipe.
      Mbas ardhjes me von ne pushtet nji mbeturine toksike, i quajtur Hamut Zogoll fiqir me Tradita ,
      shperbleu Serbin,qe e solli ne Pushtet ne Ushtrite e Gjeneralet Serbo- Ruse,
      duke i falur Perrlen e Ballkanim Shen Naumin ,sepse nji mbeturine turko-arabe ,nuk i interesonte,
      nji Qytet apo Krahine e cila banohej nga Ortodoxet Shqiptare !

      ————————
      Pra ne Shqiperi ndodhi e pabeshumja .
      Mbeturinat Turko-arabe mbasi flisnin tashme gjuhrn e Vendasve-si rrace Hienash qe jane,
      filluan te mos len gje pashpifur kunder Vendasve te Krishtere,
      duke i Etiketuar, Llatin-Grek-Italiane-Spanjoll-por edhe Serb.
      Pra poshtersirat,tradhetite vs ktij vendi ishin ber me te padurushme,
      perball pafytyresise njerezore te Rrace Toksike per Njeriun dhe Kombet.
      E pabesushmja ,pafyresise njerezimit po realizohej ne Shqiperi,
      po ndodhte Mutacioni i identitetit te Kombit.
      Mbeturinat joshqiptare,filluan te kapin pushtetin me perkrahjen e te Huajve,
      tani dhe ta quanin veten me shqiptare se vet Vendasit dhe kjo maskarade kombetare,
      ky mutacion tinzaresh,beri qe ne shume,Shqiptare te shquar te kohes Fishta etj,
      te Deklaroheshin si jo shqiptare dhe shpresonin rilindjen e Kombit,nepermjet bashkpunimit-
      me Europianet,ata na lidhte Historikishte kultura e mentaliteti.
      Italia- dhe Gjermania ,qe tentoj te rregulloje Gabimin e 1913 vs Hartes se Shqiperise.
      Pra,Gjergj Fishta i revoltuar e dermuar shpirterishte,perbal fytyrave te tilla,
      qe tradhetonin ,vrisin,plackisin Shqiperine, shqyenin Flamure dhe Harten e Shqiperise,
      e quanin ala vehten Shqiptare – mes ksaj pafytyresie e tinzarie te pashembullt me ironi ,
      Deklaroj (nqs kto fytyra qensh e hienash turko-arabe po shiten per shiptare)
      un nuk jam Shqiptare.?
      Edhe sot, vazhdon e njejta gje.
      E shesin e tradhetojne i ven flaken,me Armiqte e Kombit bashkpunojne
      Kunder ktij vendi dhe pa asgje te keqe bejne shqiptarin, pellasin per Patriotizem,
      pra kulmi i te qenit nji Shkerdhate e Njerezimit,
      do vahhdojme te kemi te tjere thenje si Fishta,
      por edhe te vet zagareve te se njejtes llume si Konica.
      “——
      Si ne cdo kohe mbeten tinzare ,antishqiptare e keni frik te perballeni,
      duke leshuar ndonji idiotizem,si e keni tradite ose bllokoni ,se ndiheni
      Inferiore,ndiheni te paafte kund er r Argumentit Historike,
      per tecilin duhet te beni Mea Culpa .
      Persa kohe nuk do bini Pardon,per kto faje vs Shqiperise,
      ju Karamahmutat e sotem,do vazhdoni ta coptoni e shkaterroni Shqiperine tone.
      Jeni frikacake,e tinzare por asnjiher shqiptare,te perballeni me kto Tema.

  9. Per masturbatoret ... says:

    Po me historine cfare do bejme?!
    Se ajo thote qe ishte edhe akademik i Akademise Reale te Italise fashiste, titull qe i eshte mohuar menjehere pas mbylljes se Akademise fashiste dhe rithemelimit te Akademise Kombetare te Italise pas 1944.
    Motivi?
    “Te gjithe titujt e akademikeve te kolonive te qeverise fashiste, te dhena gjate periudhes 1929-1944 per mbeshtetje ndaj kolonializmit fashist, suprimohen per mungese reale te kontributeve akademike dhe intelektuale”.

    1. Erdogan says:

      Boll me fallsifikimet (fals anglisht) dhe Idiotizmat folklorik.
      Zonja Rovena nuk gjeten prinderit e tu nje emer Epirote (keshtu njifet kjo zone historike qe ne lashtesi) dhe Prijesi i Saj Jeorgios Kastriotis pasardhes i Pirros dhe i biri i Zeusit!
      Keshtu deklaron edhe Marin Barleti qe Ne thote ai jemi Epirote,vetem po te mashtrojne historianet dhe historia Skiptare.
      Pse nuk njifet Vorio Epiri historike i Kastriotit i ndare nga Fuqite Imperialiste nga fashistet dhe islamiket Arnaut?
      Emrat jane te Shenjta qe tregojne Kombin,Nderin,Dignytetin dhe Respectin per te paret e tu dhe Atdheut.
      Sot ne gjithe Bregdetin Skiptare qe sot marin pensione nga Nena e tyre Greqine dhe myslimanet turq te vetequajture “Skiptare” i quajne 300 evrosha apo Jorgora i kane Emrat e Lashte Greke dhe jo vetem Orthodhkos sic pretendoni ju si Athina,Perikli,Aristotel,Sokrat,Platon,Dhimiter,Urania emer i Muzes Greke te Astro-Nomise,Melpomeni Muzes se Tragjedise,Kalopi Muzes se Poezise,Eleni,Kozma etj.
      Eshte ne nderin tone Identiteti dhe Emrat e Shenjta te te pareve tane.
      Keto Emra dhe Identitet nuk u pelqyen nga shtetasit e Republikes se Vatikanit ne Veri te Epirit e quajture Arnautia,Albania dhe nga turkoarnautet por si vegla te Papes se Vatikanit ua hoqen Kombesine Greke.
      Shkoni ne Peqeras,Lukove,Agios Vasilis (jo shen vasi latinisht,Nivice,Vuno,Himare,Kudhes,Dhrimadhes etj dhe pyetini ju qe kini emra turq dhe italuane se cfare jane.
      Bile ua hoqet Gluhen (Glosa) Greke dhe Kombesine popullit heroik te Bregdetit qe nuk u gjunjezua perpara Osmaneve.
      Megjithese te vjeterit e flisnin dhe flasin Greqishten gjuhen mijeravjecare te tyre, te rinjte u shqiptarizuan dhe po latinizohen.
      Leri cifutet o Rovena.
      Historine tone e dime ne me mire se ata qe kane shkruar per “Shqiperine islamike” pa ditur gjuhen e shkruar apo pa patur istitucione.
      Armiqte tane te Epirit,Pirros,Kastriotit jane fashistet katolike italiane dhe “shqiptare” qe kane te pushtuar Magna Grecian per te cilen luftuan Pirro dhe mijera Epirote.
      Po ashtu edhe nga Ionia e kultures sone te pushtuar nga Turqia dhe e mbeshtetur nga cifutoamerimanet si ky Lambert apo armiq te tjere te Helenizmit.

      1. Erdogan,
        ndoshta behesh,
        nqs ta pallon Turku- Athinan ❕

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje