Te fundit
Gjermanët ndëshkojnë koalicionin e Merz mes frikës për ekonominë dhe luftën
10 Mars 2026, 19:00Bota
Nga James Angelos dhe Nette Nöstlinger
Rezultatet zgjedhore dhe sondazhet po rrisin presionin mbi qeverinë ideologjikisht të ndarë të Merz.
Sondazhet sugjerojnë humbje të tjera të rënda për partitë e koalicionit të Friedrich Merz.
Kancelari Friedrich Merz shpesh paralajmëron se Gjermania po jeton në kohë shumë të pasigurta — dhe gjithnjë e më shumë duket se edhe vetë qeveria e tij mund të bëhet një viktimë e kësaj situate.
Qeveria e Merz, e ndarë ideologjikisht, po përballet me presion në rritje për t’iu përgjigjur ankthit gjithnjë e më të madh në Gjermani për të ardhmen ekonomike të vendit, ndërsa sektorë kyç të prodhimit industrial janë në rënie dhe pasojat e luftërave në Ukrainë dhe Iran po shtohen.
Koalicioni i Merz, i përbërë nga konservatorët dhe Partia Socialdemokrate (SPD) e qendrës së majtë, po përçahet gjithnjë e më shumë mbi mënyrën se si të ringjallë ekonominë e ngadalësuar gjermane. Të dyja partitë u mundën nga të Gjelbrit në zgjedhjet e së dielës në landin Baden-Württemberg, dhe sondazhet sugjerojnë humbje të tjera të forta kur votuesit në dy lande të Gjermanisë Lindore — bastione të së djathtës ekstreme, Alternativa për Gjermaninë (AfD) — të votojnë më vonë këtë vit.
Në Baden-Württemberg, ku AfD doli e treta me rezultat të fortë, konservatorët e Merz nuk arritën të rimarrin pushtetin në një land që për një kohë të gjatë ishte një bastion konservator, ndërsa SPD, partia më e vjetër politike e Gjermanisë, shënoi rezultatin e saj më të dobët që nga Lufta e Dytë Botërore, duke marrë vetëm 5.5 për qind të votave.
Zgjedhjet “ishin një nga ditët më të errëta që mund të imagjinoja”, tha Andreas Stoch, kandidati kryesor i SPD-së në Baden-Württemberg. “Të jem i sinqertë, kurrë nuk do ta kisha imagjinuar të dilja para mediave për të shpallur një rezultat zgjedhor me një shifër për SPD-në.”
Ndërsa presioni politik rritet, si SPD ashtu edhe Unioni Kristian Demokrat (CDU) i Merz po shtyhen të rishikojnë një sërë politikash — nga reformat për rikthimin e konkurrueshmërisë ekonomike deri te qëndrimi i qeverisë për luftën në Iran — në mënyrë që të ruajnë mbështetjen e elektoratit të tyre. Kjo mund ta bëjë koalicionin tashmë të brishtë edhe më konfliktual.
Merz tha të hënën se koalicioni i tij do të vazhdojë — jo aq nga bindja, sa nga realiteti i pashmangshëm politik, duke e quajtur atë “opsionin e vetëm për një qeveri të qëndrueshme” në qendrën politike, duke pasur parasysh rritjen e partive radikale.
“Unë kam folur tashmë me dy drejtuesit e SPD-së dhe kemi rënë dakord që, natyrisht, do të vazhdojmë punën e koalicionit dhe do të përpiqemi ta formësojmë këtë punë në interes të vendit, në mënyrë që të dalim nga dobësia ekonomike e vendit tonë”, tha ai.
Një tjetër test elektoral do të vijë pas më pak se dy javësh, në landin e vogël jugperëndimor Rheinland-Pfalz. Sondazhet tregojnë se SPD dhe CDU janë shumë pranë njëra-tjetrës në garën për të fituar landin, ndërsa AfD pritet të më shumë se dyfishojë mbështetjen e saj.
“Nuk është lufta jonë”
Një nga fushat kryesore të përplasjes mes konservatorëve të Merz dhe SPD-së janë reformat për ta bërë ekonominë më konkurruese. Ndërsa konservatorët kërkojnë ulje të shpenzimeve sociale, SPD është nën presion në rritje për të ruajtur rrjetin e mbrojtjes sociale për të mos humbur edhe pjesën e mbetur të bazës së saj tradicionale socialiste.
Kufizimet kushtetuese të shpenzimeve në Gjermani janë një tjetër pikë tensioni. Ndërsa partnerët e koalicionit ranë dakord të lehtësojnë rregullat për qëllime mbrojtjeje, deputetët e SPD-së duan që ato të zbuten edhe më shumë. Konservatorët e Merz e kundërshtojnë këtë ide, dhe kancelari e përsëriti këtë qëndrim të hënën. “Borxhe të tjera nuk bëhen fjalë”, tha ai.
Një tjetër çështje që po e përçan gjithnjë e më shumë koalicionin është mbështetja e Merz për sulmet e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit. Kancelari e përsëriti këtë mbështetje të hënën.
“E dini që Irani mbështet Rusinë në luftën e saj agresive kundër Ukrainës, që Irani është në masë të madhe përgjegjës për terrorin e Hamasit, që Irani është qendra e terrorizmit ndërkombëtar dhe se kjo qendër duhet të mbyllet — dhe amerikanët dhe izraelitët po e bëjnë këtë në mënyrën e tyre”, tha Merz.
Megjithatë, shumica dërrmuese e gjermanëve janë kundër sulmeve ndaj Iranit, sipas sondazheve, dhe deputetët e SPD-së argumentojnë se këto sulme përbëjnë shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
“E them shumë qartë: kjo nuk është lufta jonë”, tha drejtuesi kombëtar i SPD-së, Lars Klingbeil, i cili shërben edhe si zëvendëskancelar dhe ministër i Financave të Gjermanisë.
Në Baden-Württemberg, sondazhet tregojnë se shqetësimet për luftërat jashtë vendit janë ndërthurur me frikën për ekonominë, duke krijuar një ndjenjë të përhapur ankthi. Gati tre të katërtat e votuesve (72 për qind) thanë se kanë “shqetësime të mëdha” për sigurinë e Evropës, ndërsa më shumë se gjysma (56 për qind) u shprehën se kanë frikë se nuk do të kenë mjaftueshëm para në pleqëri.
Ndoshta shqetësimi më i madh për qeverinë e Merz është fakti se AfD arriti të rrisë ndjeshëm votat në Baden-Württemberg, pavarësisht akuzave për nepotizëm sistematik që rrezikojnë të dëmtojnë imazhin e saj si një parti anti-establishment.
Në dy landët e ish-Gjermanisë Lindore ku do të mbahen zgjedhje në shtator, AfD është shumë përpara të gjitha partive të tjera në sondazhe. Popullariteti i kësaj partie, që shihet si miqësore me Rusinë, në Lindje lidhet pjesërisht me shqetësimet për mbështetjen e qeverisë Merz ndaj Ukrainës; në një sondazh të fundit në katër landë lindore, shumica e të anketuarve thanë se besojnë se kjo mbështetje “shkon shumë larg”.
Merz ka premtuar se konservatorët do të ruajnë “murit mbrojtës” ndaj AfD-së, duke refuzuar të qeverisin me këtë parti të së djathtës ekstreme në nivel kombëtar apo rajonal. Por drejtuesit e AfD-së besojnë se nëse ata vazhdojnë të fitojnë terren duke goditur konservatorët për çështjet ekonomike, ky mur do të shembet.
“Nëse konservatorët marrin pesë rezultate të këqija radhazi, në një moment presioni do të bëhet aq i madh sa ose do të çojë në shkatërrimin e tyre, ose muri mbrojtës do të zhduket”, tha Marc Bernhard, deputet i AfD-së nga Baden-Württemberg. “Konservatorët do të duhet të bëjnë një lëvizje. Ky do të jetë rezultati i këtij viti.”/politico.eu
1 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Kancelarin Merz e ka zene haku i shqiptareve qe ai i paafte nuk i don ne BE. Pasi te largohet Merz, ata qe do fitojne do te jene pro shqiptareve ne BE, pa kushte, sepse AfD dhe PS kane mik te perbashket te madhin Trump. Shqiperia meriton BE-ne.