Te fundit
"Lufta në Liban do të përhapet dhe do të jetë një tragjedi e madhe"
24 Shtator 2024, 21:00Bota
TEMA
“Jam pesimist, lufta do të vazhdojë dhe mund të përhapet”, vëren shkrimtari franko-libanez Amin Maalouf, i ftuar në konferencën ndërkombëtare për paqen të organizuar në Paris nga Komuniteti Sant’Egidio.
I lindur në Bejrut në vitin 1949, intelektuali i zgjedhur një vit më parë në krye të Académie Française prestigjioze parashikoi para të tjerëve se Libani, dikur një kazan i kulturave dhe feve, po binte drejt nacionalizmit fetar.
“Për fat të keq, ai Liban shumë-konfesional është kthyer në një kundërmodel të bashkëjetesës midis identiteteve”, komenton Maalouf, i cili tashmë në vitin 1999 kishte botuar një libër me titullin profetik, “Identitetet vrasëse”.
Tani që milicitë e Hezbollahut kanë marrë nën kontroll një pjesë të shtetit libanez, të përballur me një përshkallëzim që duket i pandalshëm, shkrimtari rrëfen dhimbjen e tij në një intervistë për “La Repubblica”.
A e ndiqni se çfarë po ndodh në Liban?
Si dikush që u largua nga ai vend dyzet e tetë vjet më parë tani është e vështirë për mua të kem të njëjtën ndjeshmëri si një libanez që ka mbetur atje, të di të gjitha detajet e situatës politike.
Por padyshim që kam një përfshirje emocionale duke parë se çfarë ndodh, duke qëndruar në kontakt me njerëzit që njoh dhe shoh që vuajnë.
Libani donte të ishte një model i bashkëjetesës. Fatkeqësisht, sot pothuajse është kthyer në një kundërmodel. Ka pasur një evolucion të ngadaltë, por të pashmangshëm. Një lëvizje e çmendur që askush nuk donte dhe nuk dinte ta ndalonte.
Projekti fillestar ishte ndërtimi i një kombi të aftë për të kapërcyer përkatësitë e ndryshme etnike ose fetare. Sot këto identitete janë bërë një mjet për të nxitur tensionet dhe dhunën.
Ajo që po ndodh në Liban është një tragjedi e madhe. Libanezët vuajnë, por edhe e gjithë bota kur shohin një vend që rrezikon të mos i rezistojë provës së luftës.
A është edhe faji i një klase politike cinike dhe të paskrupullt?
Ka gabime nga ana e pushtetarëve, është e qartë. Por do të ishte shumë e lehtë që të ngarkohej gjithë përgjegjësia mbi udhëheqësit aktualë.
Ajo që ne shohim është për fat të keq rezultat i braktisjes progresive të një kulture paqeje në shumë prej shoqërive të Lindjes së Mesme.
Njerëzit janë viktima, por edhe prej tyre duhet të fillojmë sërish nëse dëshirojmë që një ditë të gjejmë sërish një dialog të mundshëm. Në fund të Luftës së Ftohtë, ne kaluam nga një botë e ndarë sipas vijave ideologjike në një botë të ndarë sipas vijave të identitetit. Ky për mua është një element kyç për të kuptuar atë që po ndodh.
A është Franca, me trashëgiminë e saj të diskutueshme koloniale, në pozicion jashtë loje për të tentuar ndërmjetësime diplomatike?
Ai u përpoq pak më shumë se të tjerët, por mendoj se situata tani është aq serioze sa as Franca dhe as vendet e tjera nuk mund ta përballojnë të vetme. Një fuqi e mesme nuk do të mund ta ndalojë kurrë këtë përshkallëzim.
E vetmja mënyrë, ndoshta, do të ishte që pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së të bien dakord.
E kuptoj që kjo është një ëndërr. Megjithatë, unë vazhdoj ta mbaj këtë ideal, sepse asnjëherë më parë nuk ka pasur nevojë të imagjinohet një qeverisje e re botërore që nuk ka të bëjë vetëm me Lindjen e Mesme, por edhe me përplasjen që po afrohet mes SHBA-ve dhe Kinës.
Ju u larguat nga Libani pas fillimit të luftës civile në vitin 1975.
Unë kam përvojë se çfarë do të thotë të jetosh në një vend në prag të luftës. Megjithatë, sot është një situatë e zakonshme për shumë njerëz të tjerë.
Nëse do të vija nga Evropa Qendrore, do të kisha të njëjtat shqetësime si libanezët. Dhe e njëjta gjë ndodh nëse kam jetuar në Sahel ose Sudan. Fatkeqësisht, mendoj se pamundësia për të parandaluar konfliktet po bëhet një problem global.
Jeni pesimist?
Po, sinqerisht nuk mund të parashikoj zhvillime pozitive në afat të shkurtër. Megjithatë, mendoj se nuk duhet të braktisim shpresën.
Kjo është edhe arsyeja pse jam i lumtur që kam marrë pjesë në konferencën e Sant’Egidio, e cila synon të imagjinojë paqen. Në botë dhe në deklaratat e liderëve politikë është pothuajse një fjalë e vjetruar. Shkëmbehet me dorëzim.
Ju lutem shpjegojeni pak më mirë.
Duhet sqaruar se paqja nuk është zbutje, nuk do të thotë të pranosh ligjin e më të fortit. Paqja është para së gjithash e rëndësishme për viktimat, për ata që janë më të dobët, për ata që mund të mbrohen vetëm përmes një forme ligjshmërie ndërkombëtare.
Përkundrazi, shumë liderë janë të shtyrë nga egoizmi kombëtar dhe mosbesimi i ndërsjellë.
Gjithmonë jam përpjekur të kuptoj këndvështrimet e ndryshme që ekzistojnë për ngjarjet historike. Libri im i parë, “Kryqëzatat siç shihen nga arabët”, pasqyronte këtë qasje. Është e drejtë të kritikosh dhe të luftosh idetë që nuk ndahen, por është e gabuar të mendosh mes perëndimorëve se nuk duhet të flasim më me kinezët dhe rusët apo, mes arabëve, me amerikanët.
Ne duhet të mbajmë marrëdhënie edhe me armiqtë tanë.
3 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Sa bukur e ka thënë. Mund të shkruajë një roman të bukur, ndoshta Best seler. Realiteti është ndryshe, si Hamasi dhe Hesbollah duhet të asgjësohen.
Lufta e trete ka kohe qe ka filluar! Pavaresisht se ne pamje te pare konfliktet e evidentuara duken si konflikte lokale. Por t'mos harrojme se ato tashme jane shtrire ne te gjithe kontinentin europian,. Intesiteti i tyre sa vjen e rritet dhe pjesmarrja e aktoreve, po rritet ndjeshem, ne loje jane superfuqite. Palet ne konflikt si fillim u mjaftuan me sulme sporadike dhe ne zona te ngushta kufitare dhe me perdorim te armeve te thjeshta konvencionale. Por sot gjerat kan shkuar shum larg. Jo vetem numri i aktoreve qe eshte rritur, por ne funksion po vihen armet me te sofistikuara konvencionale, territoret e konflikteve po zgjerohen me shpejtesi. Kercenimet e hapura nuk perjashtojne edhe peerdorimin armeve berthamore ! E cfare tjeter duhet qe t'mos e themi me plote giojen qe lufta e trete ka filluar ?
L3B ka filluar pa mbaruar e para dhe pa filluar e dyta, por ty nuk ta kanë thënë akoma. Alienët e Ripit të Oronit e mbajnë të fshehtë. Vetëm unë Cako dhe të shumtit. Mos ja thuaj kujt tjetër se do dhite dhe ai në brekë si ti.