Te fundit
Prodhuesi i raketës së re ukrainase nën hetim për korrupsion
29 Gusht 2025, 17:14Bota
TEMA
Agjencia ukrainase kundër korrupsionit ka hetuar kompaninë kryesore të dronëve – Fire Point – për shqetësime se e ka mashtruar Qeverinë në lidhje me çmimet dhe dërgesat, thanë pesë burime me njohuri për hetimin për Kyiv Independent.
Byroja Kombëtare Kundër Korrupsionit, NABU, po heton gjithashtu bashkëpronarin e ish-studios së filmit të Presidentit Volodymyr Zelensky si përfituesin e supozuar përfundimtar të kompanisë, thanë burimet.
Deri vonë, prodhuesi i armëve ishte praktikisht i panjohur jashtë qarqeve të mbrojtjes së Ukrainës, pavarësisht se dukej të ishte një nga përfituesit më të mëdhenj – nëse jo më i madhi – të fondeve të buxhetit të Ministrisë së Mbrojtjes për dronë, sipas dokumenteve të marra nga Kyiv Independent.
Por gjatë javëve të fundit, Fire Point ka ndërmarrë një ofensivë joshëse, duke promovuar dronët e saj të sulmit të thellë FP-1 dhe raketën lundruese “Flamingo” në mediat perëndimore.
Në komentet e para publike në lidhje me armën, Zelensky javën e kaluar e quajti Flamingon raketën “më të suksesshme” të Ukrainës që vendi ka në arsenalin e saj për t’u mbrojtur kundër pushtimit pothuajse katërvjeçar në shkallë të plotë të Rusisë.
Ukraina i ka dhënë përparësi zhvillimit të dronëve sulmues me rreze të gjatë veprimi dhe raketave lundruese për të goditur objektivat ruse shumë larg vijave të frontit dhe për të ngadalësuar makinën e luftës së Moskës.
Si pjesë e hetimit, NABU po heton shqetësimet se Fire Point ka fryrë ose vlerën e komponentëve të saj ose numrin e dronëve që u dorëzon ushtrisë, ose të dyja, sipas burimeve, të cilat përfshijnë zyrtarë aktualë dhe ish-qeveritarë dhe përfaqësues të industrisë, të cilët të gjithë ranë dakord të flisnin me kusht anonimiteti për të diskutuar hetimin dhe detajet e kompanisë.
Kur u kontaktua, një zëdhënës i NABU refuzoi të komentonte, duke thënë se agjencia nuk mund ta diskutonte atë “pasi ka të bëjë me sekretin e hetimeve”.
Fire Point konfirmoi ekzistencën e një hetimi për gazetën Kyiv Independent, por minimizoi rëndësinë e tij, duke mohuar akuzat dhe duke e portretizuar hetimin si të bazuar në thashetheme të përhapura nga kundërshtarët dhe si pjesë të hetimeve më të gjera në sistemin e prokurimit të mbrojtjes në Ukrainë.
“Nuk ka kuptim të kërkosh sekrete aty ku nuk ka sekrete”, tha për Kyiv Independent Iryna Terekh, drejtoresha kryesore e teknologjisë së Fire Point.
Sekreti i kohës së luftës e ka mbajtur prodhimin e armëve kryesisht në hije.
Teksa aktualisht është e paqartë se sa larg është hetimi i NABU-së për Fire Point, hetimi shënon një nga hetimet më të rëndësishme të njohura në industrinë ukrainase të dronëve dhe raketave me rritje të shpejtë – dhe në të dashurit e saj të rinj të prodhimit të mbrojtjes.
Gjithashtu vjen pas një goditjeje qeveritare ndaj NABU-së muajin e kaluar, e parë gjerësisht si një përgjigje ndaj shqyrtimit të agjencisë të bashkëpunëtorëve të Zelensky-t.
Hetimi aktual i NABU-së po gjurmon pronësinë përfundimtare të firmës te Timur Mindich, një biznesmen që bashkëpronar i Kvartal 95, studios televizive të filluar nga Zelensky, thanë tre nga burimet.
Ndërsa hetimi është duke vazhduar, nuk janë ngritur akuza kundër ndonjë individi apo subjekti.
“Po qarkullojnë shumë zëra se dronët (e Fire Point) janë të lidhur me Mindich, dhe unë kam bindjen e plotë se ky version i ngjarjeve korrespondon me realitetin”, tha burimi qeveritar, i cili është i njohur me materialet e hetimit, për Kyiv Independent.
Kyiv Independent arriti të kontaktojë një avokat të Mindich, i cili tha se nuk kishin informacion mbi një lidhje midis klientit të tyre dhe Fire Point.
Sipas dokumenteve të para nga Kyiv Independent, firma i shiti qeverisë dronë me rreze të gjatë veprimi FP-1 me vlerë 13.2 miliardë rupi – afërsisht 320 milionë dollarë – në vitin 2024. Sipas buxhetit të saj vjetor, Ministria e Mbrojtjes shpenzoi gjithsej 43 miliardë rupi për dronë atë vit, duke i dhënë Fire Point pak më pak se një të tretën e totalit.
Terekh i tha Kyiv Independent se firma shiti rreth 2 mijë dronë me rreze të gjatë veprimi në vitin 2024.
Firma i shet dronët për afërsisht 55 mijë dollarë secili, që do të arrinte në total rreth 110 milionë dollarë shitje.
Midis viteve 2023 dhe 2024, të ardhurat e kompanisë, sipas dokumentacionit të korporatës të disponueshëm publikisht, u rritën nga 4 milionë dollarë në mbi 100 milionë dollarë.
Një prezantim i Fire Point i dhënë palëve të interesuara të industrisë më 27 gusht në Lviv tregoi se stafi i saj kishte shpërthyer nga 18 në vitin 2023 në 2 mijë e 200 punonjës në ditët e sotme.
Një burim me njohuri për kontratat e Fire Point thotë se kompania do të marrë më shumë se 1 miliard dollarë në vitin 2025 nga kontratat qeveritare. Terekh pranoi se mori fonde nëpërmjet “modelit danez” të financimit evropian që shkonte në Fire Point nëpërmjet Ministrisë së Mbrojtjes.
Fire Point gjithashtu mori fonde si pjesë e një marrëveshjeje prej 5 miliardë eurosh me qeverinë gjermane, të njoftuar në maj, tha Terekh për Kyiv Independent.
Ish-zyrtari qeveritar, i cili kishte njohuri të drejtpërdrejta për kontratat, i tha Kyiv Independent se midis kompanive të dronëve që merrnin fonde qeveritare, Fire Point ishte “pa dyshim më e mira”.
Një intervistë e kohëve të fundit për Associated Press me Fire Point raportoi se firma po prodhonte 100 dronë me rreze të gjatë veprimi FP-1 në ditë. Këto shifra do të arrinin në rreth 2 miliardë dollarë në vit. Terekh i tha Kyiv Independent se 100 në ditë është maksimumi që firma mund të prodhojë.
Midis kontratave, ata nuk i arrijnë këto kuota, por janë të vendosur të prodhojnë afërsisht 9 mijë këtë vit, tha ajo. Këto shifra nuk përfshijnë raketat e saj FP-5 “Flamingo” që ajo filloi të reklamonte në mënyrë të ngjashme kohët e fundit.
Efektiviteti i armëve të saj është gjithashtu i vështirë për t’u vlerësuar, pasi Qeveria nuk e publikon këtë informacion. Terekh e vlerësoi përqindjen e dronëve të tyre që godasin objektivat e tyre ruse në 55-60%.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje