Tarifat e Donald Trump, Azia ndjehet e goditur dhe në shok

3 Prill 2025, 18:01Bota TEMA
Tarifat e Donald Trump, Azia ndjehet e goditur dhe në shok

Ka qenë një zgjim i vështirë për Azinë, e cila e ka gjetur veten të zhytur në makthin e tarifave të Donald Trump. Vendet e kontinentit janë ato më të prekura nga “Dita e Çlirimit” të Shtëpisë së Bardhë, edhe sepse shumë prej tyre kanë një tepricë të konsiderueshme në marrëdhëniet tregtare me Shtetet e Bashkuara.

Pavarësisht parashikimit të gjerë të taksave shtesë, shumë ishin ende të befasuar nga ashpërsia e masave të shpallura, veçanërisht aleatët dhe partnerët e ndryshëm të Uashingtonit në rajon.

Kjo sepse ka një ndryshim të thellë në krahasim me luftën e parë tregtare të nisur nga Trump gjatë mandatit të tij të parë. Në atë kohë, fokusi (për sa i përket Azisë) ishte pothuajse ekskluzivisht tek Kina, aq sa favorizoi vendet e tjera të rajonit, të cilat filluan të mirëpresin një fluks të paparë investimesh dhe linjash prodhimi nga kompani të mëdha që largoheshin nga Republika Popullore për të shmangur tarifat. Tshmë jo, goditen të gjithë sipas së njëjtës logjikë dhe (të paktën deri tani) pa përjashtime.

Nuk është për t’u habitur që tregjet aziatike të aksioneve kanë rënë ndjeshëm. Rënie të forta për Tokion (-2.8%) dhe Hong Kongun (-1.6%), tregu kinez i aksioneve më i integruar në sistemin financiar global.

Shenzhen (-1.1%) dhe Seuli (-0.8%) gjithashtu ranë ndjeshëm, ndërsa Shangai (-0.3%) dhe Mumbai (-0.2%) ranë në mënyrë modeste. Taipei u kursye, pasi në Tajvan bursat janë të mbyllura për festën e Qingming (kushtuar paraardhësve).

Bursa e Hanoi pëson kolaps dramatik: -6.7%. As kjo nuk është rastësi, duke qenë se Vietnami është ndër vendet me suficitin më të madh tregtar me SHBA-të, si dhe përfituesi më i madh i fazës së parë të luftës tregtare duke mirëpritur vitet e fundit dhjetëra gjigantë globalë dhe amerikanë.

Vendi i parë që reagoi ndaj tarifave ishte Kina, rivali kryesor tregtar dhe strategjik i Shteteve të Bashkuara.

“Ne i kundërshtojmë me vendosmëri tarifat që nuk përputhen me rregullat e tregtisë ndërkombëtare”, tha Ministria e Tregtisë në një deklaratë. “SHBA-të duhet të anulojë menjëherë taksat shtesë dhe të fillojë dialogun”, thuhet në të, së bashku me premtimin për “kundërmasa për të mbrojtur të drejtat dhe interesat e saj”.

Produktet kineze janë goditur nga taksat 34%, të cilat janë përveç atyre 20% të vendosura në dy faza midis shkurtit dhe marsit për Fentanyl-in. Tarifat për importet kineze arrijnë kështu në 54%, duke iu afruar 60% të kërcënuar nga Trump gjatë fushatës zgjedhore.

Nëse ndiqet i njëjti modus operandi si në dy raundet e mëparshme, ka të ngjarë që kundërmasat të shpallen më 9 prill, kur të hyjnë në fuqi tarifat e Shtëpisë së Bardhë. Reagimi nuk ka gjasa të jetë i butë. Priten tarifa të synuara, kontrolle të eksportit për disa minerale kritike, hetime ndaj kompanive amerikane dhe një zhvlerësim më i madh se sa pritej i renminbit kundrejt dollarit.

Ndikimi i tarifave amerikane do të jetë i dëmshëm për ekonominë kineze, kështu që nuk mund të përjashtohet që një negocim të përshpejtohet në mënyrë të fshehtë. Në të njëjtën kohë, pakënaqësia e përgjithshme me tarifat mund të sjellë përfitime politike për Kinën.

Pas tregtisë trepalëshe anti-proteksioniste disa ditë më parë me Japoninë dhe Korenë e Jugut (një ngjarje shumë e rrallë, e para e këtij lloji që nga viti 2019), tani media shtetërore kineze po u bën thirrje fqinjëve të tyre aziatikë të tubohen, duke shpresuar për një përgjigje të përbashkët ndaj tarifave dhe duke paralajmëruar se “Dorëzimi ose bërja e lëshimeve do të nënkuptonte ta forconte bullizmin e SHBA-ve”.

Nuk është për t’u habitur që presidenti kinez Xi Jinping të fillojë një turne në vendet e Azisë Juglindore në 10 ditë, duke përfituar nga tarifat amerikane për të çimentuar dhe zgjeruar ndikimin kinez në një fushë kyçe.

Zemërim u shfaq në Japoni, ku qeveria i quajti tarifat “jashtëzakonisht të kritikueshme”. Tokio do të përpiqet të negociojë heqjen e të paktën një pjese të 24% shtesë të shpallur nga Trump, që është shtesë e tarifave 25% për makinat që sapo hynë në fuqi.

Tokio pritet të përpiqet të negociojë përjashtime, duke rritur importet e produkteve të SHBA-ve dhe duke vendosur kuota maksimale të eksportit siç bëri në vitet 1980 gjatë luftës tregtare dypalëshe.

Por ndërkohë, kundërmasat po përgatiten: Japonia është investitori më i madh i huaj direkt në SHBA dhe mund të rishikojë disa prej tyre, ose të reduktojë njoftimet e reja. Gjithashtu, kini parasysh mundësinë e tërheqjes nga disa nga kufizimet e kërkuara për zinxhirët e furnizimit të teknologjisë.

Shqetësim ka edhe në Korenë e Jugut, e goditur me tarifa 26%, ekonomia e së cilës varet shumë nga eksportet.

Përgjigja e Seulit ishte më pak e qartë se ajo e Tokios, edhe sepse vendi po përballet me një krizë të thellë politike, në pritje të vendimit të Gjykatës Kushtetuese për shkarkimin e Presidentit Yoon Suk-Yeol. Megjithatë, qeveria ka premtuar masa mbështetëse për sektorët më të ekspozuar ndaj tarifave, ndërkohë që në media është përhapur një ndjenjë tradhtie, pasi Seuli ka forcuar shumë aleancën me SHBA-të vitet e fundit, duke u vendosur kundër Kinës dhe duke njoftuar një sërë investimesh të mëdha (ndër të tjera) me Samsung dhe Hyundai.

Akoma më i shqetësuar Tajvani, i goditur nga tarifat 32%.

Mega investimi prej 100 miliardë dollarësh nga gjigandi i çipeve TSMC i njoftuar vetëm pak javë më parë ngre disa dyshime për “mburojën e silikonit” të ishullit dhe interesin e SHBA-ve për ta mbrojtur atë nga Kina, por qeveria e Taipeit ua kishte shitur investimin qytetarëve si një mënyrë për të shmangur tarifat e Trump.

Qeveria tajvaneze e ka quajtur lëvizjen e Trumpit “të paarsyeshëm”, por nuk ka gjasa të përgjigjet ashpër. Ndryshe nga Tokio dhe Seuli, në fakt, Taipei nuk ka as mundësinë që t’i afrohet Kinës në mënyrë taktike apo përmbajtësore si një levë negociuese, duke pasur parasysh marrëdhëniet e tij krejtësisht inekzistente me Pekinin, i cili e pretendon atë si pjesë të territorit të tij.

Shumë vende në Azinë Juglindore janë goditur gjithashtu, duke filluar nga Tajlanda (36%) e cila ka hyrë në modalitetin e panikut dhe Indonezia (32%), vende që tashmë po luftojnë me vështirësi të konsiderueshme ekonomike.

Një rast i veçantë është Vietnami, i cili kryeson listën e vendeve me suficitin më të madh tregtar në favor të SHBA-ve. Hanoi shpresonte do i shmangte duke pasur parasysh rolin sensacional që i kishte gdhendur vetes vitet e fundit, i favorizuar nga lufta e parë tregtare që kishte bërë që disa kompani dhe gjigantë të teknologjisë dhe digjitalit të zhvendosnin një pjesë të prodhimit të tyre nga Kina në Vietnam.

Ditët e fundit, ajo ishte përpjekur të qetësonte Trumpin, duke ulur tarifat dhe duke i dhënë dritën jeshile Starlink-ut të Musk, duke ndryshuar ligjet e kahershme për subjektet e huaja. Nuk doli të ishte e mjaftueshme dhe Vietnami rrezikon pasoja në statusin e tij si një qendër globale me detyrimet 46% të vendosura nga Trump.

Në javët në vijim, për të nënvizuar rëndësinë e vendit,  do të ketë një sërë vizitash nga liderë të huaj, duke përfshirë Xi Jinping, Pedro Sanchez, Emmanuel Macron dhe Ursula von der Leyen.

Fakt argëtues: dy vendet më të prekura në Azi janë Kamboxhia dhe Laosi, me tarifa përkatësisht 49% dhe 48%. “Për çdo dollar që i shesim Kamboxhias, ata na shesin 39 dollarë dhe arsyeja pse Kamboxhia na shet diçka është sepse Kina e ka kthyer Kamboxhinë në qendrën kryesore të transportit që Kina komuniste përdor për të shmangur tarifat tona”, tha Shtëpia e Bardhë përpara se të vendoste detyrimet që kërcënojnë të mposhtin ekonominë aziatike. Dhe atë globale.

Lini një Përgjigje