Te fundit
Astronomët kapin për herë të parë shpërthimin e një ylli jashtë Sistemit Diellor
13 Nëntor 2025, 09:43Lifestyle
TEMA
Për herë të parë në histori, astronomët kanë kapur një shpërthim gjigant nga një yll jashtë Sistemit Diellor, një ngjarje që mund të ndryshojë mënyrën se si kuptojmë mundësinë e jetës në univers.
Sipas një studimi të publikuar në revistën Nature, një ekip kërkuesish nga Europa ka zbuluar një nxjerrje masive koronale (CME – Coronal Mass Ejection) nga një yll i tipit xhuxh i kuq, rreth 40 vite dritë larg Tokës.
Shpërthimi u kap duke përdorur observatorin hapësinor XMM-Newton të Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA) dhe teleskopin radio LOFAR, që ka antena në tetë vende evropiane.
Çfarë ndodhi?
Gjatë këtij shpërthimi, ylli lëshoi në hapësirë një sasi të jashtëzakonshme plazme – aq të fuqishme sa mund të heqë atmosferën e çdo planeti të afërt.
Shkencëtarët thonë se shpejtësia e shpërthimit arriti rreth 2,400 kilometra në sekondë, një nivel që në Diellin tonë ndodh vetëm në 1 nga 20 raste.
Sipas studiuesve, ylli është shumë më i vogël dhe më i ftohtë se Dielli, por rrotullohet 20 herë më shpejt dhe ka një fushë magnetike 300 herë më të fortë, çka e bën të aftë për shpërthime shumë më të dhunshme.
Çfarë do të thotë për jetën jashtë Tokës?
Ekspertët paralajmërojnë se këto shpërthime mund të jenë vendimtare për fatin e atmosferave planetare.
Edhe nëse një planet ndodhet në “zonën e banueshme” ku mund të ekzistojë ujë i lëngshëm, shpërthime të tilla mund ta zhveshin plotësisht nga atmosfera, duke e kthyer në një shkëmb të thatë.
“Kjo punë hap një kufi të ri për studimin e motit hapësinor rreth yjeve të tjerë,” – tha studiuesi Henrik Eklund nga Qendra Evropiane e Kërkimeve Hapësinore në Holandë.
Astronomët theksojnë se ky zbulim mund të ndikojë drejtpërdrejt në kërkimin e jetës jashtë Tokës, pasi tregon se jo çdo planet në një zonë të ngrohtë është i përshtatshëm për jetesë, veçanërisht nëse ndodhet pranë një ylli “nervoz”.
Një hap i madh për astronominë
Ky është vëzhgimi i parë i konfirmuar i një shpërthimi të tillë nga një yll tjetër përveç Diellit.
Sipas ESA-s, kombinimi i LOFAR dhe XMM-Newton ishte çelësi i suksesit, pasi vetëm bashkimi i të dhënave radio dhe rreze-X lejoi konfirmimin e fenomenit.
Ky zbulim tregon se proceset e dhunshme që formuan Sistemin tonë Diellor janë aktive edhe në yje të tjerë në galaktikë, dhe mund të përcaktojnë nëse planetët e tyre janë, apo jo, të aftë për të mbështetur jetë.
Burimi: The Washington Post
5 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
"për herë të parë shpërthimin e një ylli jashtë Sistemit Diellor" e fortë kjo!!po ta kapin brënda sistemit djellor!?unë paguaj gjithë studimet,bile dh ekurvat o kurvarët me të cilët duan të shkojnë, dhe çfarë tu dojë bytha këtyre të meros për të shkruar tituj idiotë si ky!!
Debil komplet...Brenda Sistemit Diellor i vetmi yll eshte Dielli dhe po te ndodhte e njejta gje,Toka do e kishte humbur atmosferen e saj nga nje shperthim i tille plazme nga siperfaqja e Diellit! Qenke komplet gomar i lumtur.
Lëre çthotë WPost. Puna është ç'thotë konspiracionisti i gënjeshtrës në katror, A.Cako. Sipas tij me siguri në firmament do jetë shkëputur ndonjë "kabëll" te llampadarët ndriçues dhe prandaj është kjo dukuri. Nuk ka shpërthyer asnjë yll.
Shyqyr shpetume spaska qene nga kto yjet qe kemi ne sistemin tone diellor ,apo ????
Keto lajme s'jane per te gjithe :)