Lajme nga "perëndimi i egër" i shqiptarëve të Zvicrës

Nga Enver Robelli

Nëse më 28 shkurt votuesit zviceranë përkrahin një iniciativë radikale të një partie populliste, atëherë çdo i huaj që kryen një deliket relativisht të lehtë dhe vuan dënimin, mund të dëbohet automatikisht. Rasti i tij nuk do të shqyrtohet nga asnjë instancë gjyqësore. Autoritetet vetëm do të zbatojnë Kushtetutën, e cila – nëse miratohet iniciativa – do të përmbajë automatizmin e diskutueshëm. Momentalisht opinioni është i ndarë 50 me 50: iniciativa mund të miratohet po aq sa edhe të dështojë. Të dy palët po mobilizohen drejt finales. Në katër javët e ardhshme do të harxhohen qindra-mijëra franga për të zhvilluar fushatën për apo kundër iniciativës për dëbimin e «kriminelëve të huaj».

Në këtë situatë të acaruar politike në Zvicër, shqiptarët sërish luajnë një rol të keq, madje fatal për imazin e tërë komunitetit shqiptar. Vetëm pak ditë pasi një gazetë zvicerane solli disa shembuj të integrimit të shqiptarëve në Zvicër, në mediume përsëri dominojnë lajmet e këqija – lajme me protagonistë shqiptarë. Ata bien në sy për krime të rënda e të lehta, për mashtrime e marrëzi të llojllojshme. Disa shembuj në vijim ilustrojnë këtë situatë.

Dashuria e rrejshme dhe e shtrenjtë: Javën e kaluar para një gjykate në Luzern doli një shqiptar, i cili ia kishte «fshirë» 190 mijë franga një plake 75-vjeçare. Shqiptari, tani 55-vjeçar, e kishte njoftuar plakën në vitin 2009, ishte dashuruar në të (ose së paku i kishte thënë se ishte dashuaruar) dhe – me gjasë – ende pa u puthur për herë të parë i kishte kërkuar asaj para. Dashnori i rrejshëm kishte thënë se do të blinte patundshmëri në Kosovë dhe do të bëhej i pasur, rrjedhimisht do t’ia kthente borxhin plakës. Dhe plaka, e verbër nga dashuria, i kishte dhënë atij para. Për t’ia plotësuar dëshirat dashnorit madje kishte marrë kredi dhe kishte shitur patundshmëri. Me kalimin e viteve gënjeshtrat dolën në fushë. Shqiptari nuk kishte punuar që nga viti 2002, ai jetonte nga pensionin i gruas së tij, investimet në Kosovë duket se ishin gënjeshtra, sepse shumicën e parave ai i kishte harxhuar nëpër kazino. Para gjyqit ai shprehu keqardhje, tha se e kishin mashtruar disa njerëz në Kosovë sa i përket blerjes së patundshmërive. Dënimi pritet të shpallet në javët në vijim. Prokuroria ka kërkuar dy vjet e gjysmë burg dhe një afat provues prej tri vitesh.

Verë, raki dhe mashtrim: Pas plaçkitjes së bodrumit të tij në një qytet në kantonin Aarau një kosovar deklaroi se aty kishte pasur verë e raki në vlerë prej 202 mijë franga. Këtë shumë ai e kërkonte nga sigurimi. Gjatë hetimeve të autoriteteve u konstatua se vlera e alkoolit të vjedhur nuk kalonte 53 mijë franga. Nga një gjykatë lokale kosovari u gjobit me kusht me 1000 franga për shkak të përpjekjes për mashtrim. Këtë vendim e mbështeti edhe gjykata kantonale. Në përpjekje për të fituar këtë betejë ai iu drejtua Gjykatës Federale. Por, edhe ajo tani i mbështeti vendimet e instancave paraprake.

Një familje e parehatshme: Gazeta «SonntagsBlick» në numrin e fundit sjell shembullin e familjes Kastrati: «Kur bëhet fjalë për dëbimin e të huajve kriminelë, vazhdimisht shfaqet mbiemri i të njëjtës familje: që nga vitet 90-të Kastratët nga (qyteza) Klingnau e detyrojnë drejtësinë të veprojë. Kjo familje shtatëanëtarëshe ra në sy për herë të parë kur iu refuzua pasaporta zvicerane. Gjatë tubimit të qytetarëve për dhënien e shtetësisë u bë e ditur se kreu i familjes vetë e kishte renovuar shtëpinë e tij në Klingnau, ndonëse merrte pension invalidor. Bijtë e tij Burimi (29) dhe Vetoni (25) u dënuan me shtatë, përkatësisht tre vite burg për shkak të një sulmi brutal në festën e verës në Döttingen në vitin 2008. Pak më vonë Vetoni kreu një plaçkitje me armë dhe pritej dëbimi i tij. Kjo nuk ndodhi: më 2010 ai iku nga burgu dhe që nga atëherë gjendet në arrati. SVP (partia më e madhe dhe populliste e Zvicrës) e ka quajtur këtë familje shembull të praktikës së dobët të dëbimit nga Zvicra. Pas përzënies nga Zvicra Burimi u kthye fshehurazi në Zvicër në vitin 2015 dhe po ashtu kreu një plaçkitje. Ai është kapur dhe po vuan dënimin. Pastaj ai për të dytën herë do të dëbohet në Kosovë».

Klane dhe krime – nga Peja në Zvicër: Familjet Elshani dhe Kelmendi nga Peja prej vitesh zhvillojnë një betejë të përgjakshme. Gjurmët e gjakut shtrihen nga Kosova në Zvicër. Autoritetet zvicerane theksojnë se kjo ngatërresë deri më tani u ka kushtuar me jetë 26 personave. 30 njerëz janë plagosur. Më 11 maj 2003, pak para mesnatës, kosovari Selim Elshani po kthehej me familjen e tij në shtëpi në Frasses, një lokalitet në kantonin e Freiburgut në Zvicër. Sapo Elshani doli nga vetura, dy persona hapën zjarr kundër tij. Ai u vra me 15 plumba dhe para syve të së fejuarës dhe katër fëmijëve të tij. Javën e kaluar Gjykata e Qarkut në Glane i dënoi dy të dyshuarit për vrasje me burg të përjetshëm. Gazeta «Freiburger Nachrichten» njoftoi se tribuna e shikuesve ishte plot me njerëz ditën kur u shpall gjykimi. Ky proces gjithsesi do të ndikojë që edhe në Zvicrën perëndimore, e cila është tradicionalisht më tolerante ndaj të huajve, të shtohet disponimi për miratimin e iniciativës së ashpër për dëbimin e të huajve.

Kafshimi shpëtues: Ditë më parë mediumet zvicerane njoftuan për një rast të dhunës familjare në Winterthur afër Zürichut. Një grua ishte akuzuar nga burri i saj dhe nga vjehrri se nuk ishte treguar sa duhet e dëgjueshme. Dy burrat kishin tentuar ta hidhnin atë nga ballkoni. Gruas i kishte dalë në ndihmë fëmija i saj, duke kafshuar të atin. Pastaj viktima e kishte paraqitur rastin në polici. Gjatë gjykimit që u mbajt javën e kaluar dy shqiptarët nga Kosova hodhën poshtë akuzat. Prokurores kjo nuk i bëri fare përshtypje. Burri 33-vjeçar u dënua me 11 muaj burg me kusht, duke llogaritur edhe 170 ditë paraburgim. Gjatë një afati provues trevjeçar ai duhet të marrë pjesë në një program kundër dhunës në familje. Babai i tij u dënua me tetë muaj me kusht dhe pas kthimit në Kosovë mbase do t’i ndalohet hyrja në Zvicër. Të dy burrat duhet të paguajnë një gjobë prej 400 frangash, 1000 franga dëmshpërblim për viktimën dhe disa mijëra franga për shpenzimet e procesit gjyqësor. Gjykatësja e lavdëroi fëmijën 9-vjeçar, i cili ndërhyri për të shpëtuar të ëmën. Duke iu drejtuar të akuzuarve ajo tha: «Duhet t’i jeni mirënjohës birit dhe nipit tuaj. Pa ndërhyrjen e tij ne sot do të flisnim për tentim-vrasje».

Dialog Plus

Kryeministri i Rumanisë heq dorë nga autokolona zyrtare

17:47 Rajoni

Edhe në Athinë rritet çmimi i biletës së transportit urban

17:19 Rajoni

VIDEO/ “Qëllojini shqiptarët hajduta, e meritojnë këtë” Polici serb dhunon të riun shqiptar

14:58 Rajoni

Pas diplomimit në shtëpi, s'ka punë: Fati i të rinjve kosovarë

15:00 Rajoni

Vazhdon tmerri në Egje: 39 të mbytur

11:37 Rajoni

Mediat helene për Kserën: Arrestohet ish-ministri grek në Shqipëri

09:50 Rajoni

Aktivistja serbe paditet se përkujtoi Srebrenicën

17:40 Rajoni

Ministri kroat që kërkoi regjistrimin e tradhtarëve, ‘dezerton’

11:02 Rajoni

Pas baballarëve, po vijnë nënat me fëmijë

09:28 Rajoni

Kosova pëson një dështim të rëndë, Serbia “rikthen” UNMIK-un

20:03 Rajoni