Te fundit
Historia e Inës, romes që ndjehet ende e pabarabartë me ne
8 Prill 2016, 20:55Sociale
TEMA
Nga Viola Shkulaku
Ina Majkon e takova tek Piazza. Aty na ra rruga së bashku. Para meje, një vajzë të shkathët dhe e gojës. E veshur thjesht dhe bukur. Me flokët e mbledhur pas. Porosit një kamomil. Tregon që e ka qejf dhe e qetëson. Është shumë e zgjuar Ina. Duket që nga mënyra sesi artikulon. Ka qënë studente shumë e mire me mësime. Është 23 vjeç dhe ka mbaruar studimet në degën Biologji në fakultetin e Shkencave të Natyrës. Është vajza e vogël e familjes, pas dy motrave më të mëdha. Prindërit e Inës janë mësues. Ina është rome dhe sot në ditën Ndërkombëtare të Romëve, Ina do të ndajë me dritare.net, historinë e jetës së saj.
Ina, sot është dita ndërkombëtare e romëve. Si është të jesh një rome?
-Ne jemi një komunitet që kemi një gjuhë, flamur dhe himnin tonë. Festojmë festat tona.
Cfarë simbolizon 8 prilli për ty?
– Është një ditë proteste. Ku romët mbrojnë të drejtat e tyre dhe ngrenë zërin kundër diskriminimit. Në vitin 1971 është bërë një mbledhje, ku janë vendosur të drejtat e romëve.
Ti ndihesh e diskriminuar?
-Sigurisht, janë tre etapa të jetës sime në fëmijëri, gjimnaz dhe në fakultet.
Në fëmijërinë e hershme fare, nuk e kam ndierë aq shumë racizmin, pasi kam qënë e vogël dhe nuk mbaj mend. Por në kopësht jam diskriminuar. Fjalët , arixhi, jevg të vrasin.
Shpesh i kam bërë pyetje vetes. Jam ndryshe nga të tjerët, apo ata më shohin ndryshe? Shoqet edhe pse ma thoshin pa të keq, më vriste fakti që më quanin të zezë.
Nuk të puthim ty se na bën me të zi, më thoshin shpesh me të qeshur.
Por me kalimin e kohës u bëra e vetëdijëshme që isha rome. Unë shihesha ndryshe nga të tjerët, sepse isha ndryshe nga të tjerët.
Pastaj vjen periudha e gjimnazit, më e tmerrshmja për mua, aq sa s’dua ta kujtoj. Kam pasur gjëra si çdo i ri. S’më pëlqente vetja. Por akoma më shumë, kur më thoshin në fytyrë: Ti je me ngjyrë. Në vit të parë, jeta m’u bë ferr. Jo cdo njeri është i keq, por pa dashur më diskriminonin. Njëherë ishim ulur në kafe dhe shoqja ime tha : Kushedi kush do ketë pirë para meje në këtë filxhan, ndonjë jevg.
Unë nuk mund të kisha një të dashur si gjithë shoqet e mija, sepse më paragjykonin për origjinën dhe ngjyrën e lëkurës. Sidomos tek pjesa e të martuarit me një njeri pa ngjyrë.
Kur erdha në fakultet gjithçka ndryshoi. Unë kam qënë nxënëse, por edhe studente shumë e mirë. Duke qënë se isha me mesatare 9.8 u futa duke konkurruar në shkollë dhe jo nga kuotat rome. Sigurisht që më kanë diskriminuar në fillim por pasi panë që unë isha studente e mirë filluan të krijojnë miqësi me mua. Të më mbajnë afër. Kuptohet për interes. (qesh)
-Si të shohin njerëzit në rrugë, tani?
-Kur jam në rrugë më shohin si të huaj. Edhe kur blej bukë më thonë me habi: Ua je e huaj dhe flet kaq mirë shqipen. Unë ju dukem e huaj, sepse kanë më të thjeshtë në kokën e tyre të pranojnë që jam e huaj sesa që jam rome. Shqiptarët janë pak ksenofobë.
– Pasi ke mbaruar studimet, a ke gjetur një punë?
Jam në punë aktualisht. Jam koordinatore tek “Roma active Albania”. Projekt i bashkëfinancuar nga BE, nëpërmjet programit Erasmus Plus, që është kundër antigypsysim. Antigypsysim është sjellja e ftohtë, paragjykim, diskriminim dhe racizmi direkt i romëve si një grup etnik, ose njerëz që njihet që kanë prejardhje rome. Të rinjtë nga 11 shtete të BE-së do të punojnë në terren duke bërë një fushatë që lufton antigypsysmin.
A ka pasur raste kur je diskriminuar dhe nuk të kanë ofruar punë, sepse je rome?
-Jo kam ndjerë një tjetër lloj diskriminimi. Pavarësisht cfarë di e bëj, më kanë ofruar punë, vetëm se jam rome. Unë kam punuar në një shoqatë ku përfaqësoja komunitetin rom edhe aty më morën thjesht, sepse kjo ishte kërkesë e donatorëve. Pra duhej dikush që ishte nga komuniteti rom. Askush nuk merrte mendimin tim, prandaj e lashë punën sepse mua më donin thjesht si dekorim dhe jo si dikush që punon edhe shfaq talentin e vet.
Mua personalisht nuk më ka rastisur, por miqve të mij që nuk u japin punë si kamarier apo shitëse, sepse edhe kur pronari nuk është diskriminues, gjë që shumë rrallë, është klienti diskriminues.
– Cfarë natyre je Ina?
Unë jam natyrë e mbyllur, që i njoh kufijtë e vetes. Jo se nuk kam pasur liri. Liri më kanë dhënë prindërit. Por kjo është zgjedhja ime.
– Cfarë të pëlqen të bësh në kohën e lirë?
– Më pëlqejnë librat. Lexoj libra pafund . Më pëlqen të bëj hiking. Meqënëse kam studiuar biologji e kam shumë qejf natyrën.
– Cfarë muzike dëgjon?
-Më pëlqen të dëgjoj muzikë të mirë.
– Cila është muzikë e mirë sipas teje?
-Muzikë e mirë për mua është ajo e John Lenon, Michael Jackson. Janë përgjithësisht këngë që transmetojnë një mesazh. Më pëlqen muzika rock.
– Po muzika tallava?
-Nuk e pëlqej muzikën tallava. Ajo është një muzikë e cila përdoret nga romët si një mjet për të fituar të ardhura. Ne dimë ta bëjmë dhe shumë mirë që dimë.
– Cilat janë pasionet dhe dëshirat e tua?
-Unë kam marrë pjesë edhe në aktrim. Kam qënë në dy projekte të regjizorit Leonard Bombaj, tek “Fresk Fare” dhe tek “Ne”. Aty jam ndierë e diskriminuar, pasi skenografi tha dikur; Unë nuk do të vesh një vajzë rome.
Nuk e kuptoj. Është e tmerrshme të të diskriminojnë dhe artistët të cilët duhet të jenë pjesa më mëndjehapur e shoqërisë. Sigurisht roli që unë luajta ishte ai i një vajze rome që kërkon të bëhet pjesë e shoqërisë.
dritare.net Do të doja të të të thosha dicka të bukur, në fund të kësaj interviste. Më pëlqeu shumë të flas me ty.
-Oh, faleminderit! E dëgjon, “Heal the world” e Michel Jackson . Sa e cuditshme, që e dëgjoj tani. Në këtë këngë, ai thotë: “Shëroje botën, bëje një vend më të bukur për ty dhe për të gjithë njerëzit. Pusho së ekzistuari dhe fillo jeto!/dritare.net
30 komente në “Historia e Inës, romes që ndjehet ende e pabarabartë me ne”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
romet jevgjit qe jane nga india ne fakt kane ardh ketu tek ne por ne me bujarine tone dhe zenren tone qe shquhemi i kemi integruar ata ju kemi dhen dokumenta shqiptare duke i ber shtetas shqiptar dhe kjo eshte nje gje shume e madhe qe kjo vajze rome jevge s duhet ta harroje kurre kete nder .racizmi ka ekzistuar gjithmon ne europe dhe ballkan kundrejt jevgjve rome psh itali atyre sju jep njeri shtepi dhe pune dhe i len te jetojne vetem ne rulota barraka
ne europe romet mbahen si race qe s punojne por te vjedhin dhe te shesin cdo gje deri dhe jane te paret per vjedhje e grabitje banesash dhe femijesh dhe shitjen dhe tregetin e femijve te vjedhur .
problemi tek ne eshte se nga ardhja e jevgjve rome te vjeter nga koha turkut tani po vijne te tjeret
vendet e ballkanit duke pasur nje numer te madh jevgjish duan ti heqin qafe nga vendet e tyre me cdo kusht dhe duan ta bejn shqiperine vendin ideal te tyre dhe vetem vitet e fundit mendohet te jene futur ne kufirin shqiptar mbi 450 mije jevgj ilegal qe me pas jane pajisur me dokumenta dhe shtetesi shqiptare
qe ne jemi trapa kjo dihet me kohe po pse dhet te fusim jevgj te tjere se kuptoj pak na la turku gati 1 milion. sot nje ne dy shqiptar eshte jevg dhe me pas ketu kudo do shikosh jevgj pa fund .
shqiperia nga race e bardhe u kthye ne race te zeze rome jevge.ky nuk eshte racizem por si cdo vend duhet te mbrojme racen tone te bardhe kombin nga perzjerjet me race tjeter aq me shume jevge qe si do askush .gjith bota merr ne shtet te vet njerez te ditur dhe te zgjuar amerika psh te ve kushte kurse ne marrim fusim ketu jevgj pa shkolle dhe cdo mbetje nga ballkani jevge . ne vend qe edhe kur te marrin dike ta pajisim me dokumenta shqiptare duhet te jete rac e bardhe si ne dhe te jet me shkolle dhe me dije dhe tamam. ne marrin analfabetet ky eshte ndryshimi mes nes dhe amerikes qe s dim ke marrim ne shtepine tone
Ja edhe shembulli i racistit “të moderuar”…
Romet jane rraca me dembele dhe me e poshter qe nuk,kane bere asgje per kombin tone por perkundrazi,kane bashkpunuar me Turqit.Keta llehra duhen,zhdukur nga Shqiperia
Romet dhe jevgjit nuk jan te njejte.Romet(ciganet,arixhijt,gypsy) jan arixhijt e jugut(dhe lindjes),
ndersa sinti,ato te Europes perendimore,komunitete te ardhura nga India shume me pare se jevgjit.
Kurse jevgjit(magjypet,fellahet)),jan nje komunitet nga Egjypti,qe kan ardhur nga koha e perandorise
osmane,duke sherbyer si prapavije e ushtrise per pune te ndryshme.
Jevgjitet jan asimiluar,ndersa arixhijt e ruajn akoma gjuhen e tyre.Ky fakt ka bere,qe jevgjit te
integrohen me lehte ne shoqerine shqiptare,ndersa arixhijt(shetitesit) qe nuk lejn as shenje ne varre
per te mos pasur mall per rikthim,e kan pasur teper te veshtire,ne mos aspak.
prap jevge eshte race e keqe qe duhen zhduk nga toka jone t shkojn n serbi e rumani atje i kan shtepit magjym kosove.
Ja edhe racisti shqiptar i vetdijshëm.
Ja edhe kozmopoliti mo-derr-n..
une nuk para di evgjite kaurre o kosovar
keshtu qe aty ne kosove jane si ne shtepi te vet
Duhet te jete vajza e Majko Majkos, nje familje e nderuar dhe e respektuar, e cila ka kontribuar edhe ne Stebleve, Golloborde.
Mu be shume qejfi qe femijet e tij, ashtu si edhe ai vete dhe e shoqja, kane mbaruar shkollen e larte dhe kontribuojne ne shoqerine shqiptare.
Shpresoj qe edhe shoqeria jone te emancipohet shume shpejt dhe keta njerez qe jane pjese e denje e shoqerise sone te mos ndjejne kurre diskriminim.
jevget sunitet camet turqit na jane qepur te gjithe per te na perzerier ju qifsha ropt bastard te ndyre raca e bardhe me sy boqielli e flok gruri mos u bastardoni me kto raca
Ja edhe racisti nazist që i duket vetja si “white-supremacist”
Magjup race bastarde po ti ca je o birr kurrve te pakten un e thash
Bravo zagar i janulles, vazdoni keshtu se te paret qe do shqiten nga trungu shqiptar me shkelma bytheve jane rrenegatet si ju. Plere do te na vesh ne goje fjale qe shqiptaret e vertete nuk thone kurre.
Pershendetje nga Kanadaja per kete vajze guximtare. Ajo eshte plotesisht korrekte ne ato qe thote. Nga komentet duket se sa ulet nga niveli jane pjesa me e madhe e shqiptareve. Dhe persa kohe shoqeria shqiptare do vazhdoje te jete keshtu ai vend do vuaje e nuk do zhvillohet. Inteligjenca eshte e vetmja karakteristike qe na dallon nga kafshet kurse keta injorante qe kujtojne se ngjyren e lekures e kane si merite te tyren dhe Jane krenar Jane funderrinat e globit. Ndersa kesaj vajze i keshilloj te shohi alternativen e emigrimit nje Ameriken e Veriut se jeta eshte e shkurter e nuk kalohet nje kopeshtin zoologjik. Do kohe qe evolucioni ti ktheje majmunet nje njerez.
Racizmi e paragjykimet jane te rrenjosura thelle ne Shqiperine tone .Me ben te ndihem keq intervista e kesaj vajze ,por akoma me keq me ben te ndihem niveli mjeran i komentuesve…te pashprese te behen njerez te shekullit 21 !-Jam dakord me Dan, ik vajze nga ky vend dhe do te rilindesh,do te thuash pse se kam bere me pare !
Kjo vajza kerkon barazine e rraces se vet , duke u punesuat ,ardimuar , Fakt eshte qe ky komunitet nuk punojne dhe mesojne . Shqiperia eshte nje vend i varfer ,qe nuk po puneson as shqipetaret e tij ,qofshin me zanst ,apo shkolle te larte . Kur ka nevoje shteti per punen e dores se kashtes i ka punesuar keta Rom edhe kjo vajza qe paska mesuar ,e ka gjetur vendin e punes , CFARE KERKOJNE KETA ??? A E DIN KJO VAJZA SA TE VARFER KA SHQIPERIA ,QE NUK JA VAR KY SHTET FARE ????? PO NUK JU PELQEU MERRINI LECKAT DHE SHKONI NE VEND TJETER ,NE NUK JU DETYROJME TE QENDRONI KETU . LARGOHUNI SA ME PARE SE NDOSHTA NE VENDET E PADURA DO TA PRESIN ME KRAHE HAPUR ,KETE RRACE BASTARDE . I FUTI GJERMANIA NE PALLAT TE RI ,MBAS NJE VITI PERFUNDUAN BANESAT PA DYER DHE DRITARE , E KISHIN QELBUR , KETA JANE VETEM PER NE FUSHE TE HAPUR BREG LUMIT .
ti tani merri jevget ne shtepine tende boll na cave trapin si njeri i moderuar ankohet kjo po edhe ne shqiptaret na paragjyskojne kudo nga greqia deri ne norvegji etj rracizem ka kudo kjo po i pleqeu te rrije po si pelqeu te grise bythen andej nga ka ardhur te Ishim ne shqiptaret ne indi do na kishin qire rracen … keta bythzinjte vetem ankohen sa te fusin kembet duan ik provojeni ne vendet e tyre sa te mire jane
ku e takove ina majkon ??????????
vazhdo e bej buçe ne itali lere gazetarine se duke ndenjur tere naten te piaza ste kujtohet si thuhet me ne shqip
Ina ti vazhdo jeten tende e te lumte. Qente (si nje pjese e madhe e komentuesve) le te lehin se injorantet ate pune kane.
Keto nuk jane si njerzit e tjere ,cfare barazie kerkojne ??? Behuni njerez dhe pastaj pretendoni .
o shkerdhta enveri i mori nga bregu i lumit u dha shtepi falas keta evgjiter i shiten te gjitha ne 90 i bene leket rrush e kumbulla edhe u kthyen prape tek lumi tani qahen se nuk kane kushte kush u ka fajin qe i shiten shtepite
Bravo Ina per kembnguljen, zgjuarsine dhe thjeshtesine qe tregove ne kete interviste. Fatkeqesisht, ne Shqiperi ke te besh me disa specie te xhungles qe s’kane respekt per ‘llojin’ e tyre e jo me te pranojne me qyteterim dike ‘ndryshe’. Suksese Ina ne punen tende me kaq shume vlera! Le te shpresojme qe nje fryme e re, me e emancipuar dhe humane, do te kaloj nje dite edhe ne kete xhungel.
POLITIKA E “25 VITEVE TE FUNDIT KTHEHU SHQIPTARIN NE FSHATRA DHE ZONAR RURARE NE ZIGOJNA NE JEVGJITE DHE AS QE CAN KOKEN FAREPER KETE KUSHQIPTARI JETON PA INFRASTRUKTURE PA KANLIZIME TE HAHEVE TE TYRE PA RRUGE PA SHKOLLA PA KOPESHT PA AMBULANCA PA UJE TE PISHEM DHE PA DRITA DHE BOTA E MODERNIZUAR BEN FTESA ” EJANI NE HALENE SHQIPERI DHE BLINI TOKA “
lajmi fundit mbi 300 jevgj pretendojne se kan qen ne greqi per pune dhe tani ndodhen ne gjirokaster dhe kerkojne dokumenta shqiptare sepse ju kane humbur ose s jane regjistruar dhe bashkia duhet ti pajisi kta me dokumenta pra i bie me nenshtetesi shqiptare e kuptoni c behet o popull????? kulmi asnje dokumet dhe kthim mbrapsht nga kane ardhur ne greqi le te shkojne prap kta jevgj.mos te harojme qemes tyre ka plot afgan sirian pakistan indian etj kemi qen ne shqiperi thon keta por kemi ik greqi dhe humben dokumentat sepse punuam atje c me duhet mua ik gjej ku te duash dokumentat ke kalu malin ti je fut ketu dhe thua me humben dokumentat dhe kam jetu shqiperi .
pra t jemi realist loja felliq e vendeve te ballkani e europes per perzjerjen e races shqiptare po vazhdon me ritme te kenaqshme dhe jevgjit e gjith ballkanit po vine ketu
duhet t mbrojme kufirin dhe asnje neshtetsi shqiptare ktyre jevgjve ti perzejme nga shqiperia me cdo kusht racizem ka gjith bota une se kuptoj pastaj c futet racizmi ketu per te mbrojt token tende dhe pasurin tende qe ka krijuar natyra e dora njeriut ne breza ketu pse ci duam kta te na shtojne popullsin jemi mire 3 milion apo te shkojme 7 milion me kta jevgj muti .perse vene ketu asnje sduhet te vi ketu e gjith europa nuk i do kta t themi te verteten . une s po them te perdorim dhune et etj njerz jane por ketu jo le te shkojne ku te duan .ka ligje per tu pajisur me nenshtetsi shqiptare dhe per mua kurre nenshtesi shqiptare ketu me ligj per 10000000 vjet edhe ata qe kane kohe ketu.
Po ti qenke nje kokrra Injorantit!!
rrofte enveri se mehmet shehu desh na shfarosi e vrau eshte shprehja e romeve edhe sot
mehmeti e kishte mire apo keq si mendoni ju , per kte gjinocid shfarosje masive qe pregatiti por enveri nuk e la.pra .ata kane te meta qe s jane shqiptare dhe se duan punen por kjo sod thote ti shfarosim.
Ina ,vajza e profesorit te nderuar Majko Majko ,me te cilin kam pasur nderin te punoj e te shoh ndershmerine,perkushtimin e dashurine qe ai tregon ndaj punes,kolegeve e njerezve qe e rrethojne.Suksese Ina dhe mos harro nuk ka te beje me ngiyren por me vlerat qe njeriu ka.
Me i padeshiruari,me i diskriminuari,eshte racisti me i madh!
Vihet re nje varferi shume e madhe qe nuk ka lidhje me parate.Per fat te mire ekzistojne dhe njerez(komentues) qe kane aftesine te kuptojne dhimbjen e tjetrit,te kuptojne se jeta eshte e shkurter per te vjellur vrer.
Ne fund te fundit nuk dihet me siguri nese jeta eshte filmi apo pushimi per publicitet!
Sa keq………ka akoma njerez qe komentojne ne menyre vulgare,ka akoma te pa edukuar ,te pa shkolluar…..nga menyra e komenteve….Te paret keta komentuues jane per tu edukur,per tu shkolluar….Keta komentues mund te jene dhe e keqja e shoqerise……
Ina te pergezoj dhe te uroj gjithe te mirat ne jete……Behu e forte,mund te presesh perseri ofendime nga njerez bastarde…..Bota eshte e trazuar me kombe te ndryshme ,te gjite kane menyren e tyre te jeteses……por te gjithe ne duhet te pranojme njerezit me ngjyre apo pa ngjyre ne shoqerine tone….ashtu po i pranojme nga e keqja keta njerez,te pa edukaur,hajdute,vrases apo ………..Urime dhe nje here Ina…….qofsh e lumtur………Kur kjo vajze rome eshte e shkolluar ka marre dije…..ka marre dhe edukaten.
Bravo Ina. Vajze inteligjente. Cfaredolloj ngjyre dhe race, njerezit jane njesoj. Gjaku njesoj. Njesoj nuk eshte vetem truri. Disa e kane gjysmak, e disa nuk e kane fare. Shqiptaret njihen per racizem, sepse jane injorante. Dhe me paradoksal eshte fakti se jemi me te paragjykuarit neper bote, sidomos ne disa zona te Italise, ku me mire te jesh zezak se shqiptar.