Gjuha shqipe dënohet me “dakordësi”

12 Gusht 2016, 09:24Kulturë TEMA

Nga Enkel Demi

Për herë të parë që më ka tërhequr vëmendjen një fjalë e padëgjuar në politikën e pas pluralizmit, ka qenë “verdikt”, të cilën e hasa në një fjalim të Berishës në fillimet e viteteve ’90. Po prej tij mësova fjalën “bojkotim”, e cila mori një ngjyrim geg e përfundoi në “bojkot”. Më tej barbarizmat rrodhën lumë, ku ka patur shumë politikanë që e kanë tjerrur gjuhën drejt këtij fjalori të ri, i cili shumë shpesh qëllonte i koklavitur dhe i pakuptueshëm për gjindjen që voton.

Nëse dikush nga gjuhëtarët e sotëm do të merrej me fjalorin e politikës këtë çerek shekulli dhe ndikimin e tij në gazeta, radio, televizion apo rrjete do të zbulojmë që gjuha shqipe është vënë në gozhdë dhe po keqtrajtohet deri në torturë.

Reforma në drejtësi dhe zgjatja e saj tërkuzë na solli një folje të re, e cila duhet të përfshihet tek foljet e rregullta. Folja, e cila sot përdoret rëndom majtas dhe djathtas është “dakordësoj”.

Zgjedhimi i saj në kohën e tashme është tëpkë si folja model “punoj”:

Unë dakordësoj

Ti dakordëson

Ai/Ajo dakordëson…

Përse kjo folje? Cila është nevoja e saj? Me rënë dakord do të thotë të gjesh një marrëveshje ose një tjetër folje e rregullt na vjen në ndihmë qysh në krye të herës, së cilës i themi: “pranoj”.

“D’accord” vjen nga gjuha frënge dhe në shqip ka hyrë prej frankofonëve. Natyrisht, është një fjalë e ngjashme me “ok”, të cilën nuk e shmang dot në të folmen e përditshme, por nuk mund ta përfshish në gjuhën e shtetit. Në shqip shpesh “dakord” bëhet qesharake, kur shkruhet dhe thuhet “dakort” me “t” në fund, kurse tani është në vijën e parë të të shprehurit në politikë, ndërsa folja “pranoj” (apo ndonjë tjetër që nuk e kujton dot një jogjuhëtar si unë) ka dalë në pleqëri.

Por, përse në të folurën e politikës a medias shqipja është kaq e lënë pas dore? Pa dyshim që ky keqtrajtim i gjuhës rrëfen një kompleks inferioriteti ndaj gjuhës amëtare të atyre që formojnë opinion, gjë që të çon në të kundërtën e atdhetarizmës.

“Dakordësoj” është dhuratë e fërngjishtes, por pikërisht në atë vend patriotizmi shprehet nëpërmjet gjuhës. Gjatë presidencës së Shirakut në këtë vend u tentua të shkruheshin në frëngjisht edhe tabelat e reklamave ndërkombëtare. Kaq e fortë ishte kjo rrymë, sa nganjëherë bëheshin gazmorë, kur haste sharra në gozhdë me fjalë të tilla si “Coca Cola”, por nuk u tutën dhe ngulmuan në pastërtinë e gjuhës frënge.

As nuk u afrohemi tek thembra kroatëve. Para luftës njihnim gjuhën serbo-kroate, por pas konfliktit Instituti i Gjuhësisë së Zagrebit nxirrte fjalët e reja, të cilat politika dhe media ishin të detyruara t’i përdornin ose gjobiteshin. Sot, pas pak vitesh kemi gjuhën kroate që ndërron si nata me ditë me gjuhën serbe.

Në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni a Malin e Zi nuk merret vesh pse u rri kaq ngushtë gjuha shqipe këtyre të politikës dhe jo vetëm? Kur flasin a shkruajnë duket sikur lexon një tekst në esperanto, kaq shumë fjalë nga gjuhët e të tjerëve përdorin. Ca njerëz që ndjehen keq me gjuhën e tyre, zakonet, traditën, identitetin kanë një hall të madh. Por, akoma më në hall janë gjuhëtarët që nuk ndjehen (si fija e barit do të thoshte doktori). Aq më keq ata që vijnë nga letrat apo gjuhësia dhe janë sot ligjvënës apo me pushtet qeveritar dhe pranojnë të jenë “dakordësuar” me këtë dënim me vdekje të gjuhës shqipe.

Le më pastaj që me këtë gjuhën tonë kaq “demode” duan të shpjegojnë shenjat e etruskëve apo qytetërimet prehistorike.

Shënim: Edhe ky shkrim rrëfen vuajtjen e gjuhës, përderisa ka disa fjalë të huaja, të cilat një shkrues më i zoti do i kishte mënjanuar.

18 komente në “Gjuha shqipe dënohet me “dakordësi””

  1. Blerim says:

    Blerim
    Bravo Enkel.Sot politikanet,disa gazetare dhe shume njerez pa kulture pwrdorin fjale te huaja,a po barbarizma per te treguar shkallen e “larte” te kultures. Keta jane priahesit e gjuhes se bukur shqipe,gjehes se perendive,sic e ja quajtur Prof. XHUZEPE KATAPANO e te tjete studjues qe po e perdorin per te perkthyer jo vetem greqishten e vjeter,qe ne fakt eshte gjuha e te pareve tane pellazge.Me ane te shqipes eshte perkthyer etruskishtja nga Niko Stillo cam arberesh,studjues i mirfillte,po keshtu po perkthehet shkrimi me i vjeter ne bote KUNEIFORM qe eshte SANSKRISHTJA.
    Prof Petro Zheji ka vertetuar se gjuha shqipe eshte me e vjeter se SANSKRISHTJA,dhe se shune gjuhtare vendas e te huaj po bien dakort qe gjuha shqipe eshte nena gjuheve indieuropiane.
    Keta bukeshkale pa asnje ndjenje dashurie per gjuhen tone te bukur,e ndryshojne ne nje perzierje pa kuptim duke ndihmuar ne shuarjen e kesaj gjuhe aq te embel e te dlire,qe na ben krenare per te kaluaren tone si dhenes,por edhe si ruajtes te jesaj gjuhe te pavdekshme.

  2. labi 100% says:

    Te pergezoj Enkel. .

  3. ''....askush nuk urrehet me shume,se ai qe thote perhere te verteten[Plato]. says:

    keto perfundime sjellin turkoshaket ne Shqiperi degjenerim ne besim,kulture,gjuhe,muzike,tradita,histori,festa,veshje,menyre komunikimi,shikimi,degjimi madje edhe shkerdhimi………………pis miliet!

  4. lexuesi i irrituar says:

    Prandaj merr vlera perdorimi i gjuhes letrare , qe duhet shoqeruar me detyrime ligjore per mediat,shtypin e shkruar dhe personat publike.

  5. TJ says:

    Shume mire! Por kur e shkruan Enkel Demi s’ka vlere! Ky “morron” apo “voshki”! “buhi” i Mesila Dodes?!

  6. Iris says:

    Fjala shqipe per dakortesohem eshte “pajtohem” sic perdoret rendom ne Kosove.

    1. Banda LSI+Banda e Edscobareve+ Banda e Hajdareve says:

      edhe “dakortesohem”se kisha degjuar ndonjehere….ose e kam fjalorin te’ limituar, ose peformanca ime ne gjuhe eshte jo ekselente dhe kam nevoje per veting’ dhe une. Ju ngrente mortja , dhe shqip nuk dini, o kafshe.

  7. Kaqaki Junior says:

    Shkruhet: Guiseppe Catapano o philolog i Vuk Karadzic-it!, emrat duhet te shkruhen origjinal, e posaqerisht ne kete kohe te digjitalisuar, ok?

    1. Qekiqi mbi koken e kaqakit says:

      Hahahaha …..e di si i thone atij llafit ?! Mire gomari qe na ngordhi, po nuk na lene rehat as mizat.
      Ik o veshllapush Koqove perzhit ndonje spec dhe mos ha mut ketu ne forum.
      Posaqerisht ?!
      Digjitalizuar ?!

      1. Kaqaki Junior says:

        @Qekiq, po ti mori dhija e Myzeqese njeh vetem shqipen komuniste, ti quan edhe “Lift-in – Ashensor dhe nuk e din qe eshte huazuar nga frengjishtja dhe se korrekt shkruhet ‘Ascenseur’ , po per ty eshte normal te shkruash keso marrezirash si p.sh. ‘on lajn apo
        se me se = es em es (SMS), cfar eshte edhe ma zi kur shkruan NjuJork apo Uilliam Shekspir, pyyyyyyyyyyyy cfar budalle qenke!

  8. Ben Dibrani says:

    Nuk ke kuptuar nje gje Enkel, Gjuha Shqip nuk ka fjale te huaja, ato jane SHQIP por te ricikluara si “te huaja”. Edhe keto qe permend ti ne kete shkrim.

  9. LIDA AL says:

    Kaqaki junior, Demi (megjithese nuk e pelqej si gazetar a analist, si mund ta mbaje veten) ne kete rast ka te drejte, se sipas Rregullave te Drejtshkrimit te Gjuhes Shqipe, emrat e huaj shkruhen ashtu sic shqiptohen ne shqip, jo si shkruhen ne gjuhen perkatese. Ai ka te drejte gjithashtu kur thote, qe politikanet e ne vecanti media po e sakatojne gjuhen tone, duke zevendesuar pa arsye e logjike gjuhesore shume e shume fjale te bukura shqip. Eshte urgjente qe, nen drejtimin e Akademise se Shkencave e institucione te tjera pergjegjese te shtetit, te mbrohet Gjuha Shqipe, gjuha meme, nga ky masakrim, me dashje apo pa dashje, qe po i behet cdo dite.

  10. Pellazgos says:

    Shkrime shume te demshme dhe qellimisht te politizuara.
    Kur dashuria apo identiteti eshte produkt I nje konflikti apo ngjarje e pazakonte, atehere kjo nuk eshte dashuri, respekt, dinjitet, identitet.
    Pse duhej lufta midis Serbeve dhe Kroateve qe te pastrohej “identiteti”?Ata Sllave mbeten dhe jane shtete te krijuara politikisht, sado te perpiqente “pastrojne”gjuhen.E njejta gje edhe me Kishen tone Greke Orthodokse per 2000 vjet qe u be Autoqefale per nje shkak te
    shumepritur per pjesen tjeter te Osmaneve dhe gjaku
    Ajo ishte Kisha e Iskanderit qe sic mbarojne sot Hoxhet ne Arabi ashtu edhe Prifterinjte tane Flisnin dhe shkruanin Greqisht, pa e ditur qe nje dite do vinin barbaret vellezer gjakatare, pushtues, marje pengjesh nga gjiri I nenave Orthodokse dhe do e kthenin kete vend me nje emer te nje
    flamuri nga Shqiponja Greke e Bizantios.
    Injoranca eshte e demshme megjithese nuk eshte turp por kur ke
    mundesi si njeri te kuptosh qe 2+2=4 dhe ty thua qellimisht 5 kjo eshte
    turp.
    Nje njeri I ndershem do bente pyetjen qe pse qe te gjitha Toponimet ne
    Arkeollogjine Shqipetare kane ndryshuar, kush I ndryshoi dhe pse?
    Ne jemi ose te pushtuar akoma nga Osmanet dhe ne emer te Fese pushtuese vazhdojne akoma ose jemi me te vertete Turq ne shumice dhe luftojme njeri tjetrin ne emer te ketyre identiteteve.
    Sa per Enkel Demin mos prit nga te tjeret apo grupime filloje nga vetja dhe dhe ndrysho emrin tend se nuk eshte Shqip,.
    Perralla qe ishim Pellazge, quheshim Ilyre, pastaj ucquajtem per here te pare nga Gjeniu Greke,Albania (nje bust edhe per kete gjynah apo nuk eshte amerikane apo turk) dhe tani Shqipetare!.
    Sa per gjuhen shqipe nje njeri me pak tru e kupton qe eshte e krijuar ne shekujt e 17 18te A.D.
    Nuk eshte e veshtire, merni Veprat e Homerit ne gjuhen e vjeter Greke dhe beni nje krahasim, beni dialog me historianet Greke qe jemi 3000 vjet bashke ketu dhe pastaj nxirrni konkluzione.
    Apo jini ne grupin qe eshte kunder identiteti, kunder vendosjes se nderit ne qofte se e quani pushtim dhe shkaterrim Turqine.Jini ne grupin e atyre qe Zeusin e quani Jupiter, Athinen Poseidonin, ndryshe se Apollonin nuk ja nderuan identitetin.
    Gjergj pse ky emer katolik kur per 1000 vjet Bizant Greke qe emri I Tij Jeorgios kurse vellai I Tij Kostandin, a ka turp me te madh?
    Iskander Beu pse ky emerim gjoja e kishte titull?
    Ne fund te fundit tutull emri I nje pushtuesi, vrases, gjakpires, prerje kokash bere kala?
    Shpjegoni pse I quani Homer dhe jo Omiros, Kostandinopoje apo Stamboll nga Kostandinopol, Selanik nga Thesalo – Nike emri I motres se Mega Aleksandros, qe nuk ka as edhe nje dokument, fakt nga mijera dokumenta nga Historiane qe te mos jete Greke.Vetem nje, cifutet do e kishin botuar, por duket se ne jemi majmune (monkey)me te vertete.
    Atehere pse “miku” juaj I shtrenjte njef kete vend me merin Maqedoni?
    Kjo tregon edhe nje here
    me thuaj me ke rri
    te te them se cili je.
    Keto more shoke jane disa te verteta qe nuk mohoen.Kur Omiros dhe gjuha e tij regjistrohen 200.000 fjale qe atehere, ne te ashtuquajturit shqipetare kur jemi pasardhes te Ilyreve qe kemi luftuar, kemi qene te vecante, kemi bere tregeti atehere pse perdorim fjale jo Illyre te pakten ne Anglisht.Cne , ishim ne kufij me Angline dhe nuk e dinim?
    shes nga sell
    blej nga buy
    tregeti nga trade
    pjeshke nga peach
    lufte nga fight
    spiun nga spy
    tradhetar nga traitor
    armatosur nga army
    priftit nga priest
    shkence nga sience
    shekull nga sentury
    flamur nga fllug
    bukur nga buatiful
    familje nga family
    vdes nga deth
    varros nga baruy
    mushkonjes nga moskito
    pidhit nga pusy
    titull nga title
    malit nga mount
    sigurim apo sigurt nga sequrity
    arrestoj nga arest
    ligj nga low
    clirim nga liri nga liberta
    mendjes nga mind
    shpirt nga spirit etj.etj.etj.etj.etj.armik nga amiko.
    beteje nga battle
    paqe nga pease
    rruges nga road

    1. Giasou Janullatos alvanearxidoglyftis says:

      Shko ore dhjar ne kater klase. Kujton se ben kurse teologjie greke dhe i di te gjitha. Bythqir i janulles

  11. Kaqaki Junior says:

    @LIDA AL, ato rrgulla drejtshkrimi qe ti permde ishin teori e babes se gjuhes serbe -Vuk Karadzic: “lexo si shkruan, shkruaj si lexon” dhe nga 6 republikat e ish-Jugosllavise praktikoheshin vetem te serbet, shqiptart, dhe malazezt. Kroatve e sllovenve as qe u shkonte mendja t’i shkruajne ndryshe emrat e qyteteve, si psh.: Bologna, Genova, Duesseldof, Stuttgart apo Muenchen!
    PS: isha “on lajne ” kur shkrova kete koment,
    tung.

  12. bujar says:

    I Nderuar Pellazgos keto fjal qe i ke shkruar ne fund ty, ato sjan Angleze por Latine ( Pasi gjuha Angleze quhet Anglo- Sechsich ) do te thon qe perbhet na Saksonia Gjermane, mirpo Botes i duhen Pytje per jetes.

  13. xheJ eN Bi says:

    Enkeli flet per masakrimin e shqipes ,pot kur vjen puna per te shqiptuar mesazhin qe shkruhet sms e lexojne sikur te jete shqip ( se me se) dhe jo si shqiptohet anglisht ( es em es ).
    Kete gabim e bejne edhe ata qe kane mbrojtur edhe gjuhen angleze.

  14. Mersin says:

    Mire Enkel. Duket si nje rrufe ne qiell te hapur shkrimi yt. Parlamenti yne nuk ka ndermend te miratoje ndonje ligj per gjuhesine. Ata bejne politike te madhe, e cila perfundon ne cdo seance me fyerje te renda. Vetem me fjalor rrugacesh eshte pasuruar shqipja ne keto 25 vjet.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje