VIDEO/ Filmi i parë: Shqiptarët në 1904!

7 Nëntor 2016, 12:43Dossier TEMA

Albanologu i njohur Robert Elsie ka publikuar mbrëmjen e djeshme një filmim të rrallë të shqiptarëve. Bëhet fjalë për një filmim të 1904. Ja çfarë shkruan autori:

Inçizimi pamor nga viti 1904, i cili paraqitet këtu është ndoshta filmi i parë me shqiptarë. Ky inçizim është pjesë e një filmi dokumentar më të gjatë të xhiruar nga politikani britanik Arnold Muir Wilson (1857-1909) nga Shefild [Sheffield] në Jorkshër [Yorkshire] dhe nga regjisori i kinematografisë së hershme britanike, Frank Mottershaw (1850-1932), gjithashtu nga Shefild.

Wilson, anëtar i bashkisë së Shefildit dhe i Partisë Konservatore, ishte gjithashtu konsull nderi i Serbisë në Shefild dhe merrej me marrëdhëniet tregtare midis të dy vendeve. Në vitin 1904 udhëtoi për në Beograd dhe, në bashkëpunim me Mottershaw, xhiroi një film dokumentar për kurorëzimin e mbretit serb Pjetër I Karagjorgjeviq, më 21 shtator të atij viti.Filmi i tyre pa zë, në 35 mm dhe 54:19 minuta ose 1,480 metrash i gjatë, u shfaq për herë të parë në Londër në dhjetor 1904 dhe në Serbi në prill 1905, me titra në anglishte dhe serbishte. U restaurua ne Bolonjë gjatë viteve 1999-2004 dhe ruhet tani në Arkivin e Filmit Jugosllav (Kinoteka) në Beograd.

Thuhet se është filmi më i vjetër i xhiruar në Serbi dhe në rajonet fqinje. Pjesa “shqiptare” e filmit, e cila fillon në minutën 42:10 dhe zgjat jo më shumë se 1:16 minuta, tregon shqiptarë dhe njerëz të tjerë në oborrin e një hani dhe në një rrugë tregu aty afër në qytetin mysliman të Novi Pazarit, tani në jugun e Serbisë.Në vitin 1904, Novi Pazar (shqip edhe Pazari i ri apo Tregu i ri, turqisht Yeni Pazar) ishte kryeqyteti i Sanxhakut të Novi Pazarit, madje nga viti 1881 deri 1912 rajoni ishte pjesë e Vilajetit të Kosovës, pra e bashkuar me Kosovën.

Mbase kështu shpjegohet prania e kaq shumë shqiptarëve – të cilët dallohen nga plisi i bardhë dhe veshjet karakteristike – në një rajon të banuar sot nga një shumicë dërrmuese sllavësh myslimanë (boshnjakë), dhe shumë pak shqiptarë. Lidhur me këtë prezantim, desha të falënderoja Bardh Rugovën, profesor i shqipes në Universitetin e Prishtinës, për hulumtimet e paraqitura në artikullin e tij: Shqiptarët e fotografive lëvizëse të vitit 1904, botuar në librin Studime për nder të Rexhep Ismajlit me rastin e 65-vjeorit të lindjes (Prishtinë 2011), ff. 631 633.

13 komente në “VIDEO/ Filmi i parë: Shqiptarët në 1904!”

  1. hajn hajni i hajnave says:

    bobo bobbbooooo…..
    si pamje nga fiset e amazons….
    majmunet …..
    dhe del edhe nje majmunesh qe parakalon para kameres,si sfilat,tamam paraardhsja e prostitutave te sotme arbnore…
    shifeni si shef shqiptaresha nga kamera! syri pish. hajde turru ! 1paund I t q!me ,po thot ajo.
    rrac e degjenerume ala pa u pjek.

    1. I paemërt says:

      Thirri trurit more injorant kur te shkruash te tilla pislliqe se po i shkruan shqip ne gjuhen e nenes ore pjelle e skaduar bastarde i ndyre

    2. Dibrani-Uk says:

      Peder i shpifur grek qe guxon te ofendosh kombin me te hershem te europes dhe nder me te pasterit sic jemi ne (Arjanet) qe kemi prejardhje nga pellazget. Rrobet ty edhe Grekeve qe jane bastard dhe mbetje terroriste-sirjane

  2. adi says:

    nuk shohim asnje me mjeker , asnje me carcaf arab, asnje me pantallona trecerekshe bile dhe ato gra qe duken nuk jane te mbuluara
    do jete filmim para ardhjes se turqve se nuk ka mundesi qe nje komb te degradoje ne 100 vjet!!!!!!

  3. @ paemri says:

    I paemert!
    I pander!
    esht me mir ta thush te verteten sic esht se pshton prej s keqes, sesa ta fshehesh duke e strehu t keqen si gjarprin n gji.
    vetem kur te thuhet haptazi e liga shqiptare,vetem kur te flitet haptas per te keqen shqiptare ,sikurse I thuhet ne sy te semurit me kancer se cfar diagnose ka ai,vetem atehere do filloj rruga per sherimin e shqiperin dhe do ket mundsi per prosperitet.
    po nuk u tha ne sy botnisht sesa te kqinj jan shqiptart,sot dhe historikisht madje,atehere do ngelemi ne rrethin vicioz te votimit zgjedhor “nga nje e keqe vijm ne nje te keqe shkojm”.
    kerreheni ligesin shqiptare nga skutat ballkanike qe te mos shperndahet neper bot si ato metastazat e kancerit!
    edhe bibla e thot kte. “te keqes,ligesis nxirri syt”! merrja shpirtin asaj. mbyte qe te mos shtohet.
    ja edhe nje kapitull I bibles qe eswht mbajt secret nga bota sot per te mos ber konflikte kunder shqiptarve.
    “kur Jezusi ishte duke ecur ne Azin e Vogel,turqine sotme,ai u prit me nderime nga banoret atje. ata I than qe te kalonte detin egje se matan detit dhe ne ishuj kishte shum njers te mir. helenet. por u porosity jezusi,mos u shty me ne very te greqis se atje jan kanibalet e pabes qe te marrin mik ne shtpi dhe te therin ne gjum. quhen shqiptare,jan came dhe malokare.
    por jezusi,si shpirtmir qe ishte dhe njeri I sakrifices dhe vetmohimit u nis me misjon me sheru kta njers nga I paudhi.
    por cedo. ndodhi e keqja. ata,shqiptaret pra cam dhe malok, e kapen,e vodhen jezusin,dhe e tradhtuan duke e dorzu ne duart e policis e cila e ndeshkoji me kryqzim. dhe historija esht fallsifiku se gjoja jezusin e ka tradhtu Juda, jo e tradhtun shqiptaret!
    por per te mos fut ne sherr gjith boten kundra shqiptarve dhe me porsi te vet jezusit I cili tha “I kam fal tradhtaret shqiptare ” ,pra per te shmang nje hakmarrje me permasa biblike u saju historija e Judes e cila esht nje si bicim trill hollivudi.
    kto dokumente gjenden ne vatikan. dhe mbahen secret nga papa. madje papa paraardhes prandaj dha doreheqjen sepse nuk pranoj qe te mbaheshin te fshehta kto te verteta te hidhura.
    papa I ri tash ka nis tratativat per te rehabilitu shqiptart e pabes dhe te pafe. por sic duket po fut gjarprin ne gji.
    koha do ta tregoj.
    nje gje esht e qart. ne himnin kombtar shqiptar fjala tradhetor ka vend qendror. esht ne krye te tribunes.

    1. I paemërt says:

      Jam dakort te thohet e verteta per shqiptaret por jo ne ate forme percmimi sic formulohet nga b…lepirasit e grekeve qe jane me shume sharje se sa te verteta rreth shqipetarve jane me shume urretje mercenaresh bastard se sa realiteti ne te vertete ne rregull tani b…lepires shko futi nje pjate supe ke Kisha Anastasit kanceroz merr me vete efhe shurrtoret e tjere qe i mbajn iso propagandes antishqiptare si puna jote zgjebs

    2. I paemërt says:

      Ke te drejte koha do ta tregoj dhe per kete ne shqiptaret jemi mese te sigurt qe koha do pastroj pluhrin e poshtersive dhe pabesive mashtrimeve dhe dredhive 200 vjecare sapo ka filluar ne vendin e gjarperinjeve qe perpeliten ne peshen e rende te borxheve ky eshte vetem fillimi

    3. I paemërt says:

      Edhe nje dicka tjeter more kafshe i lige kur te shkruash shqip per shqiptaret mos e fyej ate popull e ate gjuhe te tij qe te dha identitet e dinjitet neqoftese te ka mbetur nje fije nga keto vertyte

  4. kali fisnik says:

    me mir me qen majmun sesa shqiptar
    sikurse
    me mir me qen nji dru
    sesa nji cop car.
    kan fillu ne amerik shqiptaret qe ka emigru prej shqipnije dhe kosove duke bo transfuzjon gjaku. in,si mjek qe jam ne kirurgji,me ra rasti te takohem me kta shqiptare refugjate.
    ata ,ne menyr massive po benin transfuzjon gjaku ,jo dhurim gjaku. kur u pyeten se pse po e bejn ata njezeri u pergjigjen. edhe gjak zezaku do marrim vec me hjek ate te shqiptarit prej trupi.
    morpo a ka gjak derri>? edhe gjak derri fus n trup.tha njeri,me I moshuari. vetem gjak shqiptari s du ne deje.
    yyy.. shqiptar! bajg muti!
    qelbesir e ndyr ne shekuj.
    plehra te futura ne qese plasmasi me etiketa moderrne.
    qent e rrugve

    1. zz says:

      Pirdh pirdh se lirihesh ore kali pisllik haha

    2. grameno says:

      Mund te ofendosh ketu ne TEMA se po te ishim balle per balle te kisha bere koken 4 krere, ne 4 pjese,se vetum kshtu ju jeni te urte,dhe te mire cofetine,hijene,infektues i pa sheruar rrace greke.Edhe nuk e kuptoje se si ka mundesi ne nje gazete shqipetare te lejohen kso ofendime,kunder qdo gjeje shqipetare,ketu vetum se plumbi qe nuk po perdoret,eshte mjerim nga kjo gazete qe lejon kso ofendime,ndaj shqipetareve.

  5. katnary nga ur brrari says:

    Ja se erdhi Trumpi dhe do jua rregulloj qejfin juve shqiptarve,rrac e degjenerume,e korruptume,e bastardume!
    do fusi ne burg cdo shqiptar qe kalon ilegalisht ne amerik Trumpi.
    Do ti detyroj pasandaj te paguajn gjoben qe mund te vij nga shitja e pasurive qe ata kan ne shqipni. Sepse maloket,kan toka,kan prona,kan shtepira,dhe ikin ne amerik si refugjat dhe thojn “kemi arsye pulitike” duke genjy haptasi dhe per te perfitu nga sistemi socjal amerikan.
    tash Trumpi do ti kapi keta. do ti denoj me burg.do tjua marri pronat ne form gjobe dhe do I perzej mbrapsht me car ne byth.
    Jepi Trump/ Q!ja ropt korrupsjonit albanistan,malokarstan..
    “Back ne shpell Maloket shqiptare l!” ishte nje parrull e Trumpit ne votimet amerikane
    ne shpell andej nga kan dal
    maloket dhe krejt shqiptaret
    se na myten katynaret

  6. Epidor says:

    Shqiptaret jane nje rrace e vecante , flas per Shqiptaret e vertet ne gjenetike ne jemi njerez te cilet edhe perpara nje shekulli ata personazhe te njohur te letersise e kane pershkruar Shqiptarin ashtu sic e kane pare mikeprites , bujar,trim dhe te pashem edhe pse sot koha ka degjeneruar Shqiptaret kane ruajtur shume mire ato gjera kryesore karakterin ,mikepritjen dhe trimerine ketu fjala eshte per nje pjese te mire te Shqiptarve se mund ndonjeri te na ofendoje, po pyll pa derra nuk ka ne asnje shtet te botes. Ku e vetmja gje negative qe eshte observuar nga Evropa ka qene viti 1992 i cili eshte i ngjashem me emigracionin e pare Italian ne Amerike , ku ne per here te pare nga ngjarjet mbas diktatures nje pjese e Shqiptareve e paraqiten shume dobet figuren e tyre dhe me vone e deri tani nje pjese dermuese e Shqiptarve jashte shtetit me shume reflektojne negativisht ne demokracine Evropeane si me krim prostitucion dhe proksenetizem dhe droge por kjo nuk eshte arsye te tregojne se Shqiptaret jane nje popull qe mund ti marrish neper kembe me teorira raciste dhe fallco dhe te globarizuara . Ne jemi rrenja e Ballkanit populli me i vjeter i Evropes. Nga Iliret kane dale njerez te medhej ushtarke si Aleksandri apo Constandini perandor ,Justini njerez te medhej ne histori dhe ne si nje popull kemi mbijetuar ne saj te atyre njerezve te medhej qe e mbrojten token tone nga asimili qe i kercenohesh vendit nga Evropa serbi, rusi,greku pazaret e konferences se Berlinit. te Londres qe coptuan trevat tona. Kurre shikojme njerez si Fan Noli apo atdhetaret Ismail Qemali apo Luigj Gurakuqi qe u vrane se donin nje shtet Shqiptar te bashkuar ne nuk duhet te harrojme se kemi nderin te jemi nga nje popull i lashte i forte, trim dhe qe ka rrenje te forta ne historine e tij mijeravjecare.Te kesh emrin Shqiptar eshte nje nder

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje