"Shqiptarët në qytetërimin Perëndimor”, një vepër serioze për historinë dhe kulturën

Nga Sami Repishti

“Shqiptaret ne qyteterimin Perendimor” eshte nje veper e veshtire dhe shume emocionale. 25 kapitujt e librit, kane nje bibliografi te pasur me kronologji e subjekte te shumta e te veçanta. E vleresoi aktin e dedikimit te librit nga ana e autorit Ukcamaj per At Zef Pllumin, dhe theksoj nevojen e njohjes se trashegimise kombetare. Eshte e dhimbshme, qe historia, qe njeh populli nuk eshte e njejte me ate çfare shkruajne historianet Ky liber pershkruan edhe vujatjet neper burgjet komuniste. Si ish i burgosun politik, kundershtar i rregjimeve totalitare dhe sidomos i rregjimit kriminel komunist. Kam jetue ditet e veshtira te persekutimit barbar te popullit tim shqiptar, dhe ne rradhe te pare te besimtareve, me pikesynimin e caktuem te vrasjes tyne shpirtenore e fizike. Ne qelite e erreta ku mshehej krimi, larg nga syte e botes, kam pa me syte e mi, kam ndigjue me veshet e mi, dhe kam preke me doren teme kete persekutim dhe rrjedhojat e tia. Kam deshmue vuejtjet e klerit katolik shqiptar, rezistencen e tyne dhe heroizmin qe e ka karakterizue per dekada me rradhe. Ajo qe me ka lane pershtypjen ma te forte ka qene gjendja e tyne jashtezakonisht e veshtire: ne nji bote thellesisht anmiqsore. Ata kane qene pa asnji mbrojtje. Fatmiresisht, edhe pa kompleksin e fajit…! Kjo pafajsi e tyne, e deklarueme sa here qe ashte paraqite rasti, i bante ata viktimat ma te dhimbeshme dhe ma fisnike njikohesisht. Ata ishin figura te shkelqyeshme te kombit shqiptar. Pasqyrimi i kesaj pjese te historise i jep rendesi, edhe ma te madhe librit studimor. Nderkohe qe perendimi nuk eshte nje njesi e ngurte politike, por nje njesi kulturore me dinamike shpirterore, prandaj nuk do te kete bashkim te qendrueshem gjeografik me perendimin pa dinamiken shpirterore te nje kulture qe perkon me ate te perendimit, pasi kultura eshte akti i zhvillimit me arsimin, eshte rafinimi i shijes dhe i konceptit te jetes, qe fitohet me stervitje intelektuale dhe estetike, nje faze perparimi ne qyteterimin njerezor qe na largon nga primitivizmi. Feja eshte nje element baze, qe percakton qyteterimin, eshte besimi ne Zotin, dhe ne revelimin e Tij. Besimi eshte sherbimi dhe adhurimi i Zotit, eshte devocion, besnikeri e ndergjegjesim. Ky liber analizon te dhenat historike qe ka feja e perendimoreve, krishterimi me Shqiperine. Autori, miku im Bardhyl Ukcamaj arrin ne disa perfundime sipas meje te sakta: Shqiptaret jane pjese e qyteterimit perendimor me te gjitha pasurite Lindore dhe kane dhene nje kontribut te vleresueshem ne shtratin e kesaj Kulture. Bazamenti i kultures beri te mundur ekzistencen e tyre si kombesi me vete, gjate nje historie te veshtire pushtimi. Autori gjithashtu shprehet se shqiptaret e sotem kane nje tradite te vjeter kristiane, edhe fryma e BE dhe euro-atlantike nuk gjen kundershtime ne Shqiperi. Ne kete kontekst Kisha Katolike Shqiptare ka dhene historikisht nje ndihme te jashtezakonshme, me shkrimet e para, letersia, shkollat shqipe, e keshtu me rradhe te cilat kane mbajtur gjalle idene e nje Shqiperie te lire. Levizja fetare Kristiane ne Shqiperi ka pasur gjithnje nje karakter te theksueshem kombetar, sepse institucionet fetare luajten nje rol te rendesishem ne jeten e qyteteve duke u ba si epiqendra te jetes jo vetem shpirterore, por edhe ekonomike, politike e administrative. Po ashtu duhet theksuar se ne histori nuk ka pase ndonje perpjekje nga Roma me romanizue shqiptaret. Me shume seriozitet e talent autori pershkruan Skenderbeun, Luigj Gurakuqin, Shen Terezen e figura te tjera te kombit Shqiptar. Ky liber eshte nje kontribut i shtuar ne studimet per kulturen Shqiptare

DEBATI/ Pas Hushit, e zhgënjyer edhe valltarja e njohur: Patriotizmi kujt i duhet? Atë që vuajta 27 ditë në atdhe, s’i kam hequr 27 vjet jashtë

15:39 Kulturë

Këngëtarja dhe kompozitori i njohur braktisin Shqipërinë, emigrojnë në SHBA. Nuk mallkojnë si Hushi...!

14:37 Kulturë

Vajza e Dritëroit rrëfen marrëdhënien mes dy shkrimtarëve: Pengu me Kadarenë ditën e vdekjes së babait dhe disa të pathëna

11:22 Kulturë

REPORTAZHI/ Familjet durrsake hapin dyert për ekspeditat arkeologjike

12:29 Kulturë

LETRA/ Tenori i njohur braktis Shqipërine: Më vjen turp që jam bashkëkombasi juaj

12:54 Kulturë

PËRPLASJA/ E quajti të sëmurë psiqik, Nano: I kërkoj ndjesë Moikom Zeqos, por nuk tërheq asgjë për Skënderbeun

13:59 Kulturë

Mirela Kumbaro nderohet me urdhrin “Oficere e Nderit në Art dhe Kulturë” nga Ministria e Kulturës dhe Komunikimit të Francës

21:16 Kulturë

Skënderbeu “me tipare sllave” trondit shqiptarët

19:23 Kulturë

Mustafa Nano: Nuk është provuar që shqiptarët janë ilirë

09:07 Kulturë

Seriali amerikan “Plates on Fire” me producente dy shqiptaret Greta dhe Vilma

21:04 Kulturë