Te fundit
Vijnë në Shqipëri 350 mijë dokumentet ‘sekrete’: Çfarë ndodhi në periudhën osmane, nga fermani për Ali Pashë Tepelenën te urdhrat për pashallarët që të mos lejonin kthimin e arvanitasve
29 Gusht 2019, 10:40Dossier
TEMA
Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave në Shqipëri ka nënshkruar një marrëveshje bashkëpunimi me Drejtorinë e Arkivave në Stamboll, prej së cilës ka marrë plot 350 mijë dokumente që i përkasin periudhës osmane.
Drejtori i Arkivave, Ardit Bido, tha se këto dokumente janë shumë të rëndësishme, pasi hedhin dritë mbi historinë e panjohur të pushtimit osman në Shqipëri.
Sipas tij, në vazhdim do të vijnë nga Stambolli të tjera dokumente të kësaj periudhe dhe të gjithë historianët e studiuesit do të gjejnë gjithçka në Arkivat shqiptare.
“350 mijë dokumente kanë ardhur nga Stambolli. Dokumentet datojnë nga shekulli XV-XX. Dokumentet janë me rëndësi historike. Ndërkohë, shumë shpejt do të vijnë të tjera dokumente nga Turqia. Marrëveshja bashkëpunimi me arkivin e Stambollit.
Gjatë vitit 2016 u morën rreth 5 mijë dokumente. AKSH përmban sot tërësinë e dokumenteve pas pavarësisë, por edhe tërësinë e dokumenteve gjatë periudhës osmane. Është një mori e jashtëzakonshme dekumentare, që duhet të kalojë në një proces renditjeje. Nga fundit të vitit të ardhshme do jenë gati dokumentet për shfrytëzim.
Kjo bëhet për të pasur një pamje të qartë historike mbi ato gjëra që nuk ishin të qarta. Do kemi gjithë pasurinë kombëtare mbi periudhën osmane. Asnjë studiues s’do duhet të shkojë në arkiva të tjera, do t’i ketë të gjitha këtu për Shqipërinë në periudhën osmane. Dokumentet që kanë ardhur janë të njëjta me origjinalet. Asnjë dokument i periudhës osmane nuk është sekret, por janë dokumente që nuk i dinim deri më dje. Ju takon historianëve t’i analizojnë”, deklaroi Bido.
Dokumenti më i vjetër daton më 8 shkurt 1455 dhe është një regjistër që përfshin timare në Rumeli ku përfshihen dhe qytetet shqiptare si Prizreni, Janina dhe Elbasani.
Nderkohe qe mes tyre eshte edhe fermani me këshilla administrative që i është sjellë Ali Pashë Tepelenës për të siguar rregullin dhe qetësinë në kalanë e Pargës, Prevezës, Potrinit dhe Dubnicës, që u rimorën prej francezëve.
Po ashtu, një ndër dokumentet është edhe shkresa e përgjegjësit të Moresë, Ahmet Pashës, ku urdhërohet Kurt Pasha dhe pashallarët e tjerë për të mos lejuar kthimin e shqiptarëve të shpërngulur përsëri në More, pra arvanitasit.
Njoftimi i plote:
Më shumë se 350 mijë fletë dokumente që datojnë nga shekulli i 15 deri në çerekun e parë të shekullit të XX mbi Shqipërinë dhe shqiptarët janë marrë nga Arkivi Qendror i Perandorisë Osmane me qendër në Stamboll në formë dixhitale, kjo falë marrëveshjes së bashkëpunimit që Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave ka me Arkivin Qendror të Stambollit për shkëmbimin e dokumenteve arkivore nga të dyja palët.
Kjo shumë përbën përafërsisht gjysmën e të gjithë dokumenteve që Arkivi I Stambollit ka mbi Shqipërinë dhe shqiptarët dhe që pjesa tjetër pritet të merret shumë shpejtë.
Pjesa më e madhe e tyre i përkasin shekullit 19 dhe 20, ku tregohet për zhvillimet për Shqipërinë e shqiptarët në Perandorinë Osmane, reformat, kryengritjet shqiptare dhe masat osmane për t’i shtypur ato, çështjet fetare, arsimore, ku madje trajtohet edhe çështja e shkrimit të gjuhës shqipe.
Dokumenti më i vjetër daton më 8 shkurt 1455 dhe është një regjistër që përfshin timare në Rumeli ku përfshihen dhe qytetet shqiptare si Prizreni, Janina dhe Elbasani.
Ndër materialet që arkivi ka marrë është edhe urdhëresa që u është dërguar mytasarifëve të Ohrit, Vlorës, Delvinës, valiut të Bosnjës dhe myteselimit të Podgoricës, për arrestimin e mutasarifit të Shkodrës Mahmut Pashës dhe vëllait të tij Ahmet Pashës, të Bushatllinjve, për shkak se kanë bashkëpunuar me kryengritësit shqiptarë dhe malazezë.
Në mesin e këtyre dokumenteve ndodhet edhe fermani me këshilla administrative që i është sjellë Ali Pashë Tepelenës për të siguar rregullin dhe qetësinë në kalanë e Pargës, Prevezës, Potrinit dhe Dubnicës, që u rimorën prej francezëve.
Po ashtu, një ndër dokumentet është edhe shkresa e përgjegjësit të Moresë, Ahmet Pashës, ku urdhërohet Kurt Pasha dhe pashallarët e tjerë për të mos lejuar kthimin e shqiptarëve të shpërngulur përsëri në More, pra arvanitasit.
Edhe pjesa tjetër e materialeve të tjera po ashtu janë shkresa, urdhëresa dhe fermane që japin një pasqyrë për zhvillimet politike dhe shoqërore të shqiptarëve nën Perandorinë Osmane, ndërsa ka edhe të dhëna biografike të Ismail Qemalit si nëpunës i administratës osmane.
Ky pasurim përbën përpjekjen disavjeçare të arkivit shqiptar. Më herët, gjatë vitit 2015 janë marrë përafërsisht 5 mijë fletë dokumente. Tashmë, janë marrë 350 mijë dokumente dhe po aq pritet të mbërrijnë Brenda këtij viti.
Në këtë mënyrë, AQSH përmban sot jo vetëm tërësinë e historisë dokumentare të Shqipërisë dhe shqiptarëve pas pavarësisë, por edhe të periudhës osmane, me përjashtim të dokumenteve pronësore.
32 komente në “Vijnë në Shqipëri 350 mijë dokumentet ‘sekrete’: Çfarë ndodhi në periudhën osmane, nga fermani për Ali Pashë Tepelenën te urdhrat për pashallarët që të mos lejonin kthimin e arvanitasve”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Shumica e dokumenteve nga Turqia jane nga stergjysherit e shqipfolsave sot ne Shqiperi qe kerkojne sterniperit e tyre ne Shqiperi. Kur iken Turqit jo te gjithe i muarren gjyshet me vete, ato ishin shtatzane ose edhe me femije te tjere qe sot njihen me mbiemrat, Osmane, Hajdare, Ramazane, Bejleri, Beqiri e undefined sunitus.
Karlec PaDega, ti dukesh qe s’ke fare njohuri historike dhe nuk ke lexuar asnje liber historie! Debila si puna jote do bejne mire te hane mut e te mbyllin halen!
he mer jau q.vja popullin homoseksual grek,si gjithmone shqiptaret ne balle te luftrave…lufte ne Moré,lufte ne Shkoder(vilajet),lufte ne Janine(vilajet),lufte ne Gjakove(kryengritjet e Gjakoves)..
ndersa gjyshet tuaja mbushnin harremin e sulltanit
kerkoni pak ne google,”prejardhja/origjina e sulltaneve ne Perandorine Osmane”,dhe numeroni sa sulltane dalin me mama greke hahahahaha
eh more sumqira muslims turkoshqipfoles,qitapet e sulltaneve tregojne istorine e vertete se cilet jeni dhe nga vini ,merr fund propaganda juaj si ”shqiptare”apo ”autocthonus”……………ptuuuuuu plehra turke,tere jeten duke mashtruar[veten] se ne e dime mire se cilet jeni more te pacipe.
Dmth arkiven tone e paska Stambolli. Dmth deri tani historianet tane na kane mashtruar me fantazite e tyre. Pa pasur kurrfare dokumenti ne dore.
Arshivat sna tregojne asgje te re, kemi rezultatin me bythe perpjete tek sheshi skenderbe
Mos e kaloni me kaq menjelehtesi kete lajm.
###
Shikoni me c’far motodizmi punojne qarqe te caktuara Neo-Otomaniste, te cilat sjellin ne Shqiperi dokumenta te caktuara per te mos te them dhe te fallcifikuara (sepse jane dixhitale dhe jo orgjinale).
###
Faktet me orgjinale mund ti gjeni tek libri i kronologut Otoman “kronikat e Tursun beut” … aty do te tmerroheni nga barbarit e “luftetareve te allahut” (keshtu i quanin ndryshe).
###
Do te mahniteni nga pershkrimi i Tursun beut, qe i bene bukurive dhe arkitektures se Kostandinopojes (pasi hyn Osmanet), per bukurin e races Arberore, per trimerin e tyre.
###
Ky liber tregon qart, si ishim dhe si e shperfytyroj kombin Arberor pushtimi Otoman … te gjitha te tjerat jane te kota.
O idjot keto jane dokumenta me se shumti rregjistrimi, pasi si perandori ne baze te pasurise kishte edhe sistemin e taksave per rregullin publik te atij sistemi. Nuk ishin duke bere seks si ju vllehu-cobenet me dhite e gomare neper shkurre. Yt sumqir te shkerrdhevsha jevgen qe te dhjeu.
Ka qënë dikur në fshatrat tona një lypës, që nuk kishte as brekë në bythë dhe ronte me ndonjë krodhe bukë që i jipnin fshatarët nga mëshira… Por çudia ishte që po të bisedoje me të, ai e konsideronte veten “zotni” që DIKUR familja e tij kishte prona (që ja kishin marrë) dhe emër të madh …, megjithëse nuk i dihej as prejardhja… (?!)
S’ka nevoje te lexosh arkivat. Lexoni kronikat e historianve te asaj kohe si Marin Barleti, Marin Beçikemi dhe plot historian osman te cilet flasin per rrethimin e Shkodres, Krujes, Lezhes, Drishitit, etj….Pothuajse 70 % e races se arberit u zhduk duke u therur si bageti nga ushtaret turq, perpara syve te gjakatarit, kriminelit aziatik, Muratit, Mehmetit e padishahve te tjere. Jeniçeret turq u shperblyen me plaçke, u martuan me vashat arbnore dhe per fatin e keq sot 80 % e shqiptarve kane gjak turk. Prandaj ky vend nuk behet kurre,sepse kemi trasheguar hajdudllekun, dembelllekun, injorancen, te gjitha keto dhurate nga jeniçeret aziatik.
Turqit nuk ishin budallenj qe te jetonin ne tokat shqiptare o idiot ,
se tokat shqiptare nuk kishin as rruge , as uje , agje fare
Nderkaq qe turqit kishin gjithe Ballkanin nen kembet e tyre dhe shkonin e jetonin ne Athie , Selanik , Beograd, Sofie, Bukuresht , Varna
etj qe ishin qytete plot jete me rruge , uje , ndricim , tregeti etj etj
Ndaj turqit nuk kishin pse te qendronin ne kenetat e malet e Shqiperise
Dhe nuk mund te martoheshin me shqiptarkat , se shqiptarkat te vrisnin ,
Nderkaq femrat greke , e sllave ishin te buta dge nuk kundershtonin, ndaj dhe i kishin mbush plot harremet e sulltaneve
Ndaj vendose trurin ne pune o koke qyp , apo e ke koken te mbushur me mut qeni
BRAVO per komentin
ignorantus labus gjoksus me vrimus, plene vlonjatus….ke shume te drejte…
100 nga 100 pike, BRAVO
@Niko. Shkodra Lezha kane qene qytete ne Venedikut nuk kane qene shqiptare. U bene shqiptare vetem ne 1912. Sepse nga qytete te Venedikut u bene me pas Osmane. Po ashtu dhe Kruja u be Shqipri vetem ne 1912.
Po Athina!?
Rrregull 1 – Nje sistem , shted ,shoqeri e avancuar mbizoteron, pushton, sundon, mbi nje sitem,shtet shoqeri, me te pa avancuar
PERANDORIA OSMANE KA ZGJATUR ME SHUME SE PERANDORIA ROMANE
SHQIPTARET KANE QENE NJE PROVINCE E VOGEL E PERANDORISE MADHE
UAHAHAHAHAHAHAHAHH
SA BU DA LLA
FARA E DJALLIT
E KRIMINELIT
E TE LIGUT
QE VETEM LIGESI E PRAPESIRA I KA AFRUAR ATIJ KOMBI
QYSH NE DALJEN E TIJ NGA BOLET E IDIOTIT
Do na dale origjina arabo turke..
Do na dalin kushurinjte,mbeturinat e pushtuseve dhe hanemet qe mbanin sulltanet dhe veziret neper cadra.
Gjysma e Shqipris mesme e kane origjinen nga sum perpjetet prandaj mblidhen neper sheshe dhe kthejne tyten perpjete.
Asgje me vlere,do i kene kaluar ne site Erdonet..per mos te demtuar kohen e “arte’ te osmaneve ne Arberi
Mire qe erdhen dokumentet po mos i humbni…
Sa per bythen perpjete, nuk na prish asnje pune. Maria e Jezusit i ngriti kembet perpjete edhe per turpin e njerezimit nderohet si fe moderrne?
Muslimanizmi eshte vlere dhe nuk nq ben aspak inferiore.
Pa Osmanllek dhe Turkye nuk do kishte Albanistane,por Epir,Greqi.
Te pakten keshtu e ka te dokumentuar historia Marin Barlettin qe thote,Ne jemi Epirote dhe Prijesi i Epirit eshte Jeorgios Kastriotis.
Perkrenarja e Kastriotit eshte e Zeusit te Madh,Jupiterit latin,Zoti i Zotave dhe Njerezve te botes.
Pirrua i Epirit qe luftoi per clirimin e Magna Grecias dhe Jugun e Italise nga Romaket,kurse “Pellazget myslimane” e vene kufirin ne Preveze,se ju vjen keq per breshkaxhinjte.
Po ashtu edhe qendra e Kastriotit qe mori edhe flamurin Kostandinopolin nuk e kerkojne “Pellazget myslimane” se ju vjen keq per Baba Sulltanin dhe kufirin e kerkojne ne Preveze.Pirrua i Epirit
eshte gjaku jone deklaronte Kastrioti qe eshte edhe “heroi” i Islamikeve.
Vete Aleksandri i Madh kishte nen jastek Iliadhen dhe Odisene e Omiros,Homeri latin,poetit te pare te botes perendimore.
Kurse Turqit e rinj si Frashellinjte,Ismaili,Hasani e te tjere luftuan per Turqine dhe kunder Arvanitasve Epirote dhe Greqise ne pergjithesi.
Ne ate kohe vellezer nuk egzistonte termi Albania,prandaj edhe Frashellinjte nuk luftuan per ndonje Albania,por per Dum Baben.
Ndryshe do ngriheshin ketu kunder turkut dhe nuk shkonin atje ne Stamboll dhe do i sherbenin me zell atje Sulltanit,ashtu sic u ngriten “vellezerit” e tyre Arvanitasit per clirimin e Epirit dhe Greqise kunder Osmaneve.
O GOMAR! Greqi nuk ka patur ndonjehere o torrollak, ishin osmanet qe i krijuan si milet dhe pastaj gjermanet qe i krijuan si shtet. Kupton o koktrash!? Analfabet!
Mbasi dokumentat jane fallsifikuar mire e mire, tani I sollen qe te na thone ja ne skemi qene okupator por badhkqeverises te perandorise dhe ju shqiptaret jeni turq te ardhur ne Ilirik.
Po pse nuk na linin ne arkivat e tyre me pare apo nuk ishin fallsifikuar akoma sipas inetresavecte tyre kriminelet.
Dokumentat tona te salta per ate kohe gjenden ne perndim dhe jo ne Stamboll.
Të digjenete gjitha nuk I duam.
Turqit te na krhej miliardat e grabitura.
ne Sofia te Bullgarise ndodhen qitapet origjinale te Osmaneve per popullsine e ballkanit,taksat dhe bashkepuntoret e cdo shteti[te athershem] me pushtuesit turq,te cilet per kete sherbese u shperblyen me toka etj.
Ai
O HUT ku gjenden sot dokumentet e sakta ne AMERIKE APO IRAK
A KANE PAS ACCESS ATO HISTORIANET TUAJ TEK DOKUMENTET ZYRTARE QEVERITARE TE PERANDORISE OSMANE
PO SKE FAJ SE VETEM DERA TE MUNGON
A do te vijne Dokumentat ne Shqiperi? A do te sjellin pare?Shqiptaret jane te shkitur per to.Mbase Shqiptaret,kthehen per se mbari.Heqin dore nga paret dhe kthehen nga Letrat.Interpretimin e letrave do ta bejne Historianet.Keto 30 vjet Demokraci,nuk jane bere te gjalle.As mish as peshk.Ata me te medhenjte fare,si Xhufi,Zeqo,apo……….Nostalgjike te Komunizmit.Komunizmin,ashtu si Fashizmin,e paraqisin si Hallve,qe mund te hahet.Kjo eshte e qellimshme,tinzare dhe arkaike.Seshte detyra jone te zbadhim Idiotesite Komuniste.Brezat,qe vine pas,te flasin pa pasione,pa njeanshmeri Politike,shtonPaskal Milo.
….patjeter qe dokumentat e sjella kane shume gjera tejet pozitive qe perandoria osmane ka bere per Shqiperine e shqiptaret dhe qe ne nuk i kemi vleresuar. Na merrini tani dhe lexoni arkivat e Stambollit per te mesuar te verteten. Eshte tamam si thote sulltan Erdogani.
.. .dhe shqiptaret historiane ca kenaqen si psh Dukat e Debila Nika, ca te tjere thartohen me brockullat etj etj.
O te nderuar, lexues dhe ju arkivare, cfare na la Turqia, sado mire te kene shkruar sulltanet e pashallaret fermanet, kemi kete trashegimi qe jetojme sot, dhe po te mos ishin 50 vjet diktature, do te ishim si me 1920.
Pra sipas arkivave, duhet ta vleresojme pozitivisht administraten e perandorise osmane. Turp e faqe e zeze.
SHUM FILOGREK SE GREK NUK JANE SIC ATA E QUAJNE VETEN KAN BERE KOMENTE KTU.PO MIR MOR TE SHUAR VETEN E KENI PAR NE PASQYR,GREKET PERGJITHESISHT NUK I KENI PARE 90% JAN ESMER TE ZI,A E KUPTONI SA SHUM KA PUNUAR TURQIT ME NENAT DHE VASHAT GREKE PTUUU FARE E KEQE.
Otomanet shpetuan shqipetatet nga rreziku sllavogrek qe vazhdon akoma te jete rrezik per shqipetaret
Ku është ai komentuesi undefined bytha, që kur I shkruaja që shiko se arvanitasit janë dëbuar me përgjigjej që asnjëri nuk I ka dëbuar por ishin barinj që ikën dhe u krisen vetë matane kufirit,, barinj që krijuan një shtet or mizerabel komentues, ku je,ku je futur o hale e dhjere, përgjigju
Turqit(Osmanllij) injorante dhe të prapambetur ,sipas këtyre komentuesve të ditur,
kanë ruajtur arkivat nga viti 1455 .
Kurse këta të përparuarit,nuk gjejnë dot dosjet e persekutuarve nga 1990.
Jeni 600 vjet mbrapa turqisë o të mjerë.