Nga Artur Meçollari
Vendimi i gjykatës do të jetë më i mirë se draft marrëveshja e vitit 2009, pasi vija detimituese e saj është shtyrë në kufijtë maksimal të mundshëm.
Pra, nuk mund të ketë një vendim më të keq se ajo. Kjo pasi vija delimituese e vitit 2009 nuk merrë në konsidetatë influencën e vijës së drejtë bazë të Shqipërisë, shfuqizuar në vitin 2008, si dhe korrektimin e saj pēr delimitimin e detit territorial (efekti i shkëmbinjëve) dhe në shelfin kontinental / zonën ekonomike ekskluzive (efekti i ishijve).
Qëllimi final i çdo negociate është fitimi i sipërfaqes detare maksimale të mundëshme. Vendimi i gjykatës nga pikëpamja e sipërfaqeve shtesë të përfituara ka tre mundësi:
1) vija e re delimituese të shrtihet midis draft marreveshjes se vitit 2009 dhe propozimit të Greqisë në negociatat e vitit 2018. Në këtë rast vajtja në gjykatë nuk është zgjidhja më e mirë.
2) vija e re delimituese të shtrihet midis pozicionit të palës greke dhe asaj shqiptare në negociatat e vitit 2018. Në këtë rast vajtja në gjykatë është e diskutueshme.
3) vija e re delimituese të shtrihet përej pozicionit të palës shqiptare në negociatat e vitit 2018. Në këtë rast vajtja në gjykatë është zgjidhja më e mirë.
Faktorët vendimtar që do të ndikojnë në vendimin e Gjykatës Ndërkombëtare tē Drejtësisë do të jenë: 1) efekti i vijës së drejtë bazë të Shqipërisë në fuqi përsëri nga viti 2011, i cili ka nje përfitim 35 herë më të madh se efekti i shkëmbit Barketa në delimitimin e detit territorial, 2) efekti i shkëmbit Barketa në delimitimin e detit territorial dhe 3) efekti i ishujve në delimitimin e shelfit kontinental / zonës ekonomike ekskluzive.
Është e kot tani të fillohet të diskutohet se çfarë do të vendos gjykata ndërkombëtare Artur… 1,2,3 se mund te jetë dhe 1,5 spo 2,5 apo 3+ zgjidhja sipas varianteve.
E rëndësishme është çfarë do të parapërgatitet më parë për të shkuar në gjykatë.
Ajo që vlen të theksohet është se më në fund do të ketë një vendim, që duan s’duan të dyja palët do t’a pranojnë deri sa të marri një formë përfundimtare.
(Dhe ndoshta kështu është më mirë nga pikëpamja ligjore të paktën).
Gjykata ndërkombëtare do ti referohet marrëveshjes ndërkombëtare të detit ku patjetër do të përcaktohen më saktë detet e brendshme, teritoriale zonat e kontigjencës dhe ekonomike (atje ku aplikohet dhe nuk ranë dakord).
Dhe kjo pa presionet politike, përderisa nuk u arrit dot një marrëveshje.
De jure Greqia shkon për 12 milje në bazë të MontegoBay, Nga 6+12+182=200 milje në 12+12+176=200 (atje ku mund te aplikohet).
Gjiri i Sarandes ndryshe nga sa ka pas qenë diskutuar deri tani do të analizohet si det i mbyllur (koordinatat do të jenë objekt diskutimi).
Kepi i Kakomese – Kepi i Ksamilit apo Çukë-Kepi i Marinës?
(Këtu llogarisni dhe vendimet e 1949 të gjykatës ndërkombëtare për ngushticën e Korfuzit)
Avantazhi më i madh i AL në këtë pjesë do të jetë se de facto dhe de jure do të këtë një marrëveshje me në fund të njohur dhe pranuar. (+/-)
Por më kryesorja nuk ka pengesa për planet e integrimit në lidhje me këtë pikë.
(Pasi është e qartë që edhe pse me vonë palët do të pranojnë vullentin dhe vendimin e gjykatës – për analogji Sllovenia me Kroacinë për gjirin e Piranit), ku edhe pse Sllovenia mund ta pengonte Kroacinë për në BE, palët ranë dakord paraprakisht që do të pranonin atë çfarë gjykata do të vendoste më pas.
Në planin politik edhe për Greqinë është casus belis për pjesët e kontestuara me Turqinë. (shkojmë në gjykatë ndërkombëtare si me AL, që besoj se do të ishte më e mira dhe për stabilitetin në rajon dhe uljen e tensioneve).
(Këto ti shohim me mendje të ftohtë dhe pa nacionalizma dhe emocione të momentit përderisa po shkohet në gjykatë dhe referohemi ligjeve dhe marrëveshjeve ndërkombëtare).
Ky gjykim eshte i vlefshem edhe per marreveshjen e 2009. Me +/- nuk ka rendesi sa Fitojmeapo humbasim, rendesi kishte u futem ne NATO. Prioritet eshte ndarja e kufirit sa me drejte, jo anrtaresimi ne BE ose stabiliteti rajonal. Nuk mund te sakrifikot marreveshja si ne 2009.
Mendoj se JO.
Pasi ajo e 2009 është rrëzuar de jure nga gjykata kushtetuese, de facto 8:0 vendimi.
Që tregon se nga pikëpamja ligjore ka pas probleme.
Ajo që po thoja është se (I pëlqen apo jo kujt) ajo që do të dali nga Haga të jetë de facto se si do të përcaktohet kufiri detar midis dy vendeve.
Ti sebepxhi dasmash ne anijet e flotes detare duhet te jesh ne burg. Ne burg bashke me ata qe bene tradheti ne 2008-2009 dhe keta qe po bejne tradheti tani ne 2020.
Ahahahahah. Ju te hani mune. Cuat Saliun dhe Lijen. Ju ngeli Mecollari.
zarat e Meros, pse bllokoni komentin?
Jepini nje trap ketij trapi te organizoje dasma ne det.
E more rilindas. Nuk te perqen se nuk eshte dakord me Skenderbeun tend. Merruni me idete, jo me njerezit, o rilindas. Apo strategji.
Duroni veç pak, se ajo qe do ti beje Turqia greqise, miço muço taqi do harroje dhe shpine e vet
Sa te jeni ju qe mbajtet ne kembe Tur-qine,vrate dhe persekutuat edhe vete Ali Pashen zoti me comentin Skender Beu,ky vend ose fo shkoj pet lesh,ose do clirohet nga Tur-qia. Kush i vrau Epirotet dhe te ashtuquajturit Arvanitas o Idiot?
Osmanet kishin qindra Ali Pashare,Ismail Bejet,Frashellinjte “Pellazge dhe Ilyre” dhe nuk kishin nevoje te mernin pjese vete ne beteja.
Por Zoti d.m.th Drejtesia duhet te triumfoje mbi qelbesirat si ty,ndryshe edhe ju nuk do beni “prokopi”.
I ke pare si zihen Corbat per kerme pasi Luani dhe Cakenjte kane ngrene dhe jane ngopur?
Keshtu edhe ju te adhtuquajturit “Ilyre” te Allahut apo shtetas te Republikes se Vatikanit.
Ne vijim te nje komenti mbi artikullin tuaj shume te mire, te botuar ne Gazeten ‘’Tema’’:
Rreth debatit mbi zgjerimin e gjeresise se detit territorial te Greqise
http://www.gazetatema.net/2020/08/29/rreth-debatit-mbi-zgjerimin-e-gjeresise-se-detit-territorial-te-greqise/,
Per ta kuptuar me mire thelbin e problemit, po iu referohem dy artikujve te mi te botuar, po ne Gazeten ‘’Tema’’,
‘’Zona Ekonomike Ekskluzive është e rëndësishme edhe për Shqipërinë’’ http://www.gazetatema.net/2020/06/18/pakti-detar-me-greqine-zona-ekonomike-ekskluzive-eshte-e-rendesishme-edhe-per-shqiperine/ dhe
‘’Nje historik I shkurter mbi ndarjen e zonave detare Shqiperi-Greqi ne Detin Jon’’
http://www.gazetatema.net/2020/09/21/nje-historik-i-shkurter-mbi-ndarjen-e-zonave-detare-shqiperi-greqi-ne-detin-jon/
Ne Marreveshjen per Zonat Detare (Greek-Italian Maritime Deal) 09/06/2020
https://greekcitytimes.com/2020/06/11/greek-italian-maritime-deal-disrupts-turkeys-endeavour-for-east-mediterranean-dominance/,
po te shikosh harten ku tregohet kufiri i zone ekonomike ekskluzive (Greece-Italy EEZ) me njgyre te verdhe te trashe, ne veriperendim, ky kufi perfundon ne Piken e fundit te marreveshjes per shelfin kontinental Shqiperi-Itali, per t’ú kthyer ne juglindje drejt kufirit Shqiperi-Korfuz, ne nje kohe qe duhej te perfundonte ne Piken 1 te marreveshjes se Shelfit Kontinental Iali-Greqi.
Po keshtu ,ne artikullin e ‘’The Guardian’’ US: ‘’Si gara per gazin Mesdhetar ne Detin Mesdhe synon te shtyje Greqine dhe Turqine ne lufte’’
(How a rush for Mediterranean gas threatens to push Greece and Turkey into war
(https://www.theguardian.com/world/2020/sep/11/mediterranean-gas-greece-turkey-dispute-nato,
kufiri I Zones Ekskluzive Ekonomike te Shqiperise lidhet me Piken 17 te marrëveshjes ndërmjet Shqipërisë dhe Italisë për përcaktimin e Shelfit Kontinental midis te dy vendeve, 18 dhjetor 1994,
Ne fakt ,duhet te lidhej/lidhet me Piken 1 qe eshte edhe pika fillestare e
Marrëveshjes ndërmjet Republikës së Greqisë dhe Republikës Italiane mbi percaktimin e zonave respektive te Shelfit Kontinental midis të dy shteteve, 24 Maj 1977 dhe qe ploteson krejtesisht detyrat e dy marreveshjeve te para (Greqi-Itali, 1977) dhe (Shqiperi-Itali, 1994) dhe qe perben trepikeshin midis Shelfit Kontinental/Zone Ekonomike Ekskluzive Shqiperi-Greqi-Itali.
Duke vepruar ne kete menyre Shqiperise i jane marre rreth 758 km katrore nga Blloku 2i nafte-gaz i zbuluar.
Kini parasysh se vendburimi me i madh gazit i zbuluar ne Medheun Lindor Zohr (Egjipt) me 30 TCF (849505397760 meter kub ) shtrihet brenda, rreth 100 kilometra katrore.
Pra, ndersa Greqia e ka shpallur boterisht disa here kufirin e Zones Ekonomike Ekskluzive, duke shumezuar me zero 11 vjet marreveshje,takime midis te dy vendeve, pales shqiptare i propozohet qe kjo ceshtje te cohet ne Gjykaten e Hages, qe do te thote qe, Shqiperia te pranoje te dale para gjykates per te vendour per padrejtesine e plote qe I ka bere Greqia duke I perfshshire 758 kilometra katrore ne Bllokun 2 ne Detin Jon, Brenda Zones Ekonomike Ekkluzive sic u provua ne artikujt e mesiperm.
Lirim shumë e kompletuar. (Ti kam lexuar dhe artikujt e tjerë)
Por po të komentoj mbylljen.
Nuk rezulton të na ketë marr kush gjë. (De jure dhe de facto) (e thëna me të bërë, i ndan një lum i tërë).
Duke qenë se palët kanë pretendime (të drejta) në gjykimin e secilës palë por (të padrejta) në gjykimin e tjetrës dhe mqs nuk bihet dakord.
Dhe mqs se ajo që u rra dakord doli si ishte me probleme serioze (8:0 vendimi).
Prandaj u rra dakord që palët de jure ti drejtohen një gjykate ndërkombëtare të pranuar nga të dyja palët.
Që të shkohet në gjykatë patjetër që duhet pregatitur një bazë ligjore dhe dokumentacionin përkatës.
E thënë shqip me marrëveshje themi (na e futën, jua futëm). Por besoj se vendimi i gjykatës do të jetë përtej cdo zgjidhje më të mirë që palët mund të bininj dakord.
Në lidhje me marrëveshjen Itali-Greqi.
Nqs nga pala Shqiptare do të kihet ndonjë pretendim për pikën e takimit të 3 kufiijve (zonë së kontigjencës ose eksluzive ekonomike, përsëri kontestimi më i saktë do bëhet në gjykatë).
Por de facto nuk është humbur asgjë.
Në lidhje me bllokun numër dy.
Kompania Norvegjeze nuk bëri kërkime në zonën e kontestuar dhe jo vetëm prej Shqipërisë por se nuk kishte dicka të përcaktuar as me Italinë.
Si përfundim teknalitetet dhe metodat jane me të diskutueshme nëpër zona te ngushta, të brendshme, exp midis Sarandës dhe Korfuzit.
Por ne zona të hapura është më kollajtë (sidomos pjesa shqiptare pa ishuj e të futura e të dala aty) dhe as ju merr dhe as të merr dot kush gjë.
Metodologjia është e pastër (12+12+176 total 200 milje).
Kështu që fare e thjeshtë vini kompasin
LEUCA – det
OTONO (Mali i Vetëm) -det
KARABURUN (diku midis Palasës dhe Gramës)- det
Atje ku do jenë të barabarta do të jetë pika 3 palëshe e takimit
Këtë do të bëj dhe gjykata aty mbi bazë të UNCLOS III dhe analogjive perkatese..
(Gjithmonë nqs gjeografinë ta ka bërë znj. Sanije.T ??)