Te fundit
A është tharja e lumenjve paralajmërim për të nesërmen e Evropës?
14 Shtator 2022, 10:00Bota
TEMA
Përgjatë lumit Danub që gjarpëron rrugën e tij për 1 mijë e 800 milje nga Pylli i Zi në Gjermani në Detin e Zi në Rumani, shumë qytete varen nga rruga ujore.
Por këtë verë, thatësira epike dhe temperaturat e larta historike, në muajin e pestë rraskapitës, kanë varfëruar Danubin dikur të fuqishëm, duke përmbysur gjithçka që banorët e Zimnicea-s kishin për breza.
Lumi asnjëherë nuk ka qenë në nivele kaq të ulëta, me zona të mëdha të pjesës së poshtme të lumit të plasaritur nga balta, të ekspozuara përgjatë brigjeve të Zimnicea-s.
Me Danubin që rrjedh me më pak se gjysmën e vëllimit të tij të zakonshëm veror, dhjetëra maune mallrash qëndrojnë të palëvizshme në portin e Zimnicea-s.
Vendasit mbledhin ujin e pakët të shiut për ta përdorur për qëllime shtëpiake në mënyrë që të kursejnë ujin e pijshëm nga Danubi.
Sakaq, ekipet e gërmimit të emergjencës janë thirrur për të thelluar rrugën e lumit për të thyer bllokimin e ngarkesave. Megjithatë, transportet e drithit që burojnë nga Ukraina janë detyruar të heqin peshën e ngarkesës për të kaluar.
Në të gjithë Rumaninë jugore, pjesa më e madhe e së cilës mbështetet në Danub për ujë të pijshëm të freskët, qindra fshatra po racionojnë furnizimin me ujë dhe po kufizojnë ujitjen e tokave bujqësore në të cilat mbështetet Evropa për misër, drithëra, luledielli dhe perime.
Anijet e lundrimit që zakonisht transportojnë turistët përgjatë rrugës ikonike ujore janë ankoruar.
Në gjashtë muajt e parë të vitit 2022, ndërmarrja hidroenergjetike e Rumanisë Hidroelectrica prodhoi një të tretën më pak energji elektrike sesa prodhon zakonisht.
Kurse fermerët rumunë të grurit thonë se thatësira u ka kushtuar atyre një të pestën e të korrave.
Në Evropë, Rumania është një nga prodhuesit më të mëdhenj të grurit dhe e rëndësishme për tregun ndërkombëtar në dritën e bllokimit nga Rusia të shumicës së eksporteve të grurit të Ukrainës.
Gati dy të tretat e Evropës kanë vuajtur kushtet e thatësirës këtë vit dhe shkencëtarët thonë se ngrohja globale ka luajtur një rol të madh në krizë.
Në shumë prej rrugëve ujore të kontinentit, vala e të nxehtit ka shkaktuar kërdinë me efekte të gjera për furnizimin me ushqime, tregtinë, aksesin në ujë, sistemet e energjisë dhe ekologjinë e Evropës.
Ndërsa shkencëtarët paralajmërojnë se nëse verat e nxehta dhe të thata bëhen një trend afatgjatë, disa nga këto rrugë ujore mund të mos rikuperohen kurrë.
Përgjatë Rhine-së, maune që transportojnë qymyr, naftë dhe mallra që furnizojnë miliona njerëz janë hedhur në rrugë.
Deri në korrik, nivelet e ujit në Po-në e Italisë ishin aq të ulëta sa qeveria shpalli gjendjen e jashtëzakonshme në Italinë veriore, ku fusha të mëdha me të mbjella u braktisën.
Në Francë, ujërat e Rhône dhe Garonne ishin më pak efektive në ftohjen e sistemeve të termocentraleve bërthamore, duke detyruar shumë centrale të shkurtojnë prodhimin e tyre.
Qindra degë të lumenjve më të mëdhenj janë në gjendje edhe më të keqe.
Në Danub, lumi është aq i cekët saqë njerëzit mund të kalojnë nëpër të. Diçka që edhe qytetarët më të vjetër të qytetit nuk e kanë parë kurrë më parë.
Skela të tëra dhe anijet e tyre janë bllokuar në shtratin e lumit të tharë, me ishuj të paparë më parë të mbushur me ujërat e cekëta.
Thatësira po e godet rëndë tregtinë.
Rrugët ujore të Evropës transportojnë rreth një ton mallra në vit për çdo banor të BE-së dhe kontribuojnë, vetëm për sa i përket transportit, afërsisht 80 miliardë dollarë në ekonomi.
Shkencëtarët thonë se kostoja ekonomike e shkatërrimit të lumenjve është vetëm një pjesë e problemit. Sa më pak ujë në sistemin e ujit në tërësi, aq më pak hollim për kripërat dhe aq më ngadalë rrjedh lumi.
Kjo çon në përmbajtje më të lartë të kripës dhe temperatura më të larta të ujit, të cilat mund të jenë vdekjeprurëse për shumë lloje të gjallesave.
Po ashtu temperaturat më të larta ushqejnë lulëzimin e algave, të cilat mund të jenë toksike për sistemet e lumenjve. Kjo është ajo që ka ndodhur në disa lumenj gjermanë, duke përfshirë Moselle dhe Neckar, si dhe në lumin Oder, ku në mes të gushtit më shumë se 100 ton peshk të ngordhur u hodh në brigjet e saj brenda një jave.
Teksa gjendja e vështirë e lumenjve të mëdhenj të Evropës ka rrëmbyer titujt e lajmeve, janë lumenjtë më të vegjël ata që vuajnë në mënyrë disproporcionale.
Sipas shkencëtarëve, mijëvjeçarët e veprimtarisë inxhinierike dhe njerëzore përgjatë lumenjve të Evropës kanë luajtur gjithashtu një rol.
Zgjidhja e krizës që po shpaloset këtë verë përgjatë lumenjve të Evropës sigurisht që do të përfshijë përpjekjen afatgjatë për ngadalësimin e ngrohjes globale.
Në afat të shkurtër, shkencëtarët thonë se qeveritë duhet të trajtojnë faktorë të tjerë që theksojnë rrugët ujore të kontinentit, duke përfshirë zbatimin e mbrojtjeve më të forta të ligatinave.
“BBC”
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje