Te fundit
‘Fëmijët-spiunë’
25 Korrik 2025, 09:23Bota
TEMA
Pas sulmeve të Hamasit më 7 tetor, ndërsa Izraeli luftonte atë që e quajti një “luftë me shtatë fronte”, një tjetër front po shfaqej në heshtje – nga brenda.
Dhjetëra qytetarë izraelitë, disa prej tyre adoleshentë, po rekrutoheshin për të spiunuar për Iranin.
Fenomeni nuk ishte krejtësisht i ri, shkruan Haaretz.
Sipas shërbimit të sigurisë Shin Bet, Irani ka rekrutuar qindra izraelitë që nga viti 2022.
Por në dekadat e mëparshme, përpjekje të ngjashme nga shtetet arabe dështuan kryesisht, pjesërisht për shkak të besnikërisë së thellë që shumica e izraelitëve ndienin ndaj shtetit.
Për shumë nga ata që punojnë për të luftuar këtë trend, i cili tani po sheh numra të paparë, kjo është pikërisht ajo që e bën valën aktuale të spiunazhit kaq alarmante: që izraelitët do të ktheheshin kundër vendit të tyre jo në një kohë paqeje apo apatie politike, por gjatë një momenti krize të thellë kombëtare – duke përfshirë një luftë të plotë me Iranin.
Shumë shpejt, zyrtarët e sigurisë e kuptuan se do të duhej të përballonin kërcënimin në rritje.
“Ne duhet t’i pengojmë të tjerët të bashkëpunojnë me armiqtë tanë më të këqij përpara se të shndërrohet në një pandemi kombëtare”, tha një ish-zyrtar i Shin Bet për The Economist në fillim të këtij viti.
Por paralajmërimet e mëparshme – duke përfshirë videot e zymta të policisë që përmendnin tradhtinë dhe dënimin me vdekje – nuk arritën të kishin një ndikim të qëndrueshëm.
Tani, zyrtarët po miratojnë një strategji më të koordinuar, duke përfshirë agjenci të shumta qeveritare dhe duke nisur fushata paralele që synojnë publikun e gjerë dhe objektivat më të prekshëm të Iranit: adoleshentët.
Javën e kaluar, qeveria izraelite nisi një fushatë gjithëpërfshirëse kombëtare ndërgjegjësimi që synonte të pengonte bashkëpunëtorët e mundshëm me Iranin.
E titulluar “Para të Lehta, Çmim i Rëndë”, iniciativa është komponenti më i dukshëm i një përpjekjeje më të gjerë të udhëhequr nga Shin Bet dhe Drejtoria Kombëtare e Diplomacisë Publike.
Prodhuar nga LaPAM, zyra e reklamave qeveritare të Izraelit, fushata transmeton reklama të shkurtra dhe të fuqishme në radio, faqet kryesore të lajmeve dhe mediat sociale duke i paralajmëruar izraelitët të mos joshen nga paratë e shpejta nga agjentët iranianë.
“Për 5,000 shekel, ia vlen të shkatërrosh jetën tënde?”, pyet një spot, i cili tregon një burrë duke ngrënë darkë me familjen e tij përpara se ekrani të errësohet. Mesazhi:
Ata që bashkëpunuan me Teheranin tani janë pas hekurave.
Fushata është ndërtuar mbi një strategji me dy drejtime: të rrisë ndërgjegjësimin se sa lehtë izraelitët mund të përfshihen në bashkëpunim me Iranin dhe të bëjë të qartë se ajo që mund të fillojë si një punë e thjeshtë mund të ketë pasoja të rënda ligjore, duke përfshirë deri në 15 vjet burg për akuza tradhtie.
Sipas një njoftimi për shtyp nga Zyra e Kryeministrit, gjatë vitit të kaluar, gati 40 izraelitë janë paditur për akuza që lidhen me spiunazh për Iranin, ku shumica e rasteve përfshijnë njerëz që janë tërhequr nga ofertat e parave anonime dhe të shpejta.
Shpesh, fillon me një kërkesë në dukje të padëmshme – për shembull, fotografimi i një shenje rruge ose i një rafti supermarketi – përpara se të përshkallëzohet në detyra më serioze të inteligjencës.
Si pjesë e përpjekjeve të reja, publiku po udhëzohet gjithashtu të raportojë çdo kontakt të dyshimtë online direkt në polici – një opsion që Drejtoria Kombëtare e Diplomacisë Publike thotë se tashmë po përdoret.
Një sërë incidentesh të kohëve të fundit i ka alarmuar zyrtarët izraelitë jo vetëm për shkak të frekuencës së tyre, por edhe për shkak të asaj se kush është i përfshirë: adoleshentët.
Vetëm në muajt e fundit, një 13-vjeçar nga Tel Avivi dhe një 16-vjeçar nga Izraeli qendror u kapën duke kryer misione për agjentë iranianë. Njërit iu kërkua të fotografonte sistemin Kupola e Hekurt. Një tjetër shpërndau postera nxitës antiqeveritarë në hapësira publike dhe transferoi para nga bankomatët e kriptomonedhave.
Në maj, një 18-vjeçar u arrestua me dyshimin për mbledhjen e informacioneve mbi ish-kryeministrin Naftali Bennett dhe trupën e tij të sigurisë.
Përpjekjet për rekrutim që synojnë adoleshentët shpesh pasqyrojnë ato që synojnë publikun e gjerë. Ato zakonisht fillojnë në mediat sociale – Telegram, TikTok, Instagram ose platformat e lojërave – ku agjentët paraqiten si miq, interesa romantike ose gazetarë, duke ndërtuar marrëdhënie online përpara se të përshkallëzojnë gradualisht kërkesat e tyre nga detyra në dukje të padëmshme në ato më serioze.
Por ekspertët tregojnë një paradoks shqetësues që është unik për këtë grup demografik: Adoleshentët e sotëm janë të rrjedhshëm digjitalisht, por megjithatë naivë të rrezikshëm.
Ata lundrojnë në platforma të shumta, përdorin portofole dixhitale dhe luajnë ose bisedojnë me të huaj çdo ditë, duke i bërë ata më të prirur të hasin këto mesazhe.
Detyra si dërgimi i një fotoje ose videoje të shkurtër mund të duken si një pjesë rutinë e sjelljes digjitale, në krahasim me fillimin e një shkeljeje të sigurisë kombëtare. Dhe ndryshe nga ushtarët, të cilët marrin njoftime zyrtare rreth kërcënimeve të spiunazhit, shumicës së adoleshentëve nuk u është thënë kurrë se dikush nga Irani mund të përpiqet t’i rekrutojë ata përmes telefonave të tyre.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje