Përballë Erdoganit: Izraeli, Greqia dhe Qiproja ndërtojnë front të bashkuar për të penguar Turqinë

20 Dhjetor 2025, 21:43Bota TEMA
Përballë Erdoganit: Izraeli, Greqia dhe Qiproja ndërtojnë

Nga Itamar Eichner

Në një samit me rreziqe të larta në Jerusalem, tre aleatë do të nënvizojnë koordinimin ushtarak, bashkëpunimin energjetik dhe një mesazh të qartë për Ankaranë: agresioni në rritje nuk do të mbetet pa përgjigje; zyrtarët mohojnë planet për forcë të përbashkët rajonale, por premtojnë lidhje më të thella mbrojtëse.

Izraeli, Greqia dhe Qiproja po punojnë për të ndërtuar një “mur” strategjik sigurie me synimin të frenojnë Turqinë dhe ta pengojnë atë të kalojë në një qëndrim hapur armiqësor, kanë thënë burime izraelite për ynet, përpara një samiti trepalësh të planifikuar për të hënën në Jerusalem.

Takimi i nivelit të lartë, ku do të marrin pjesë kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis dhe presidenti qipriot Nikos Christodoulides, zhvillohet në një kohë tensionesh në rritje mes Turqisë dhe të tre këtyre vendeve. Këto përfshijnë shkelje të hapësirës ajrore të Greqisë nga ana e Turqisë, të cilat së fundmi detyruan avionët luftarakë grekë të ngriheshin në ajër, një incident që i çoi tensionet në kulm.

Samiti do të trajtojë një sërë çështjesh, ku bashkëpunimi i sigurisë do të jetë në krye të agjendës. Zyrtarët izraelitë e shohin Turqinë si një rival rajonal, por jo ende si armik, dhe thonë se synimi është të parandalohet përkeqësimi i mëtejshëm i marrëdhënieve. Diskutimet pritet të përqendrohen në mënyrat se si të tre vendet mund të formojnë një trekëndësh strategjik për të sinjalizuar vendosmëri dhe për të frenuar Ankaranë, përfshirë stërvitje të përbashkëta ushtarake, rritje të koordinimit dhe një mesazh të unifikuar parandalues.

Përveç mbrojtjes, samiti do të theksojë edhe bashkëpunimin energjetik.

Një nga nismat kryesore përfshin lidhjen e Izraelit, Greqisë dhe Qipros me një rrjet të përbashkët energjie elektrike përmes një kablli nëndetar. Greqia aktualisht po ndërton një linjë energjie midis Kretës dhe Qipros dhe, sapo Qiproja të lidhet me Izraelin, kjo do të shënojë një ndryshim të rëndësishëm, duke e lidhur Izraelin për herë të parë me rrjetin energjetik evropian.

Udhëheqësit do të diskutojnë gjithashtu zhvillimin e gazit natyror, veçanërisht fushën gjigante të gazit Aphrodite, 85 për qind e së cilës i përket Qipros dhe 15 për qind Izraelit. Qiproja po shqyrton mundësinë e ndërtimit të një impianti të vet për përpunimin e gazit, që potencialisht do ta vendoste atë në konkurrencë me Egjiptin në rajon.


Samiti pritet të trajtojë gjithashtu Korridorin Ekonomik Indi–Lindje e Mesme–Evropë (IMEC), një nismë e mbështetur nga SHBA-të, e cila synon të lidhë Indinë, Lindjen e Mesme, Izraelin dhe Evropën përmes infrastrukturës së avancuar të transportit dhe energjisë. Kjo përfshin plane për rrjete hekurudhore, kabllo energjetike dhe zgjerim të bashkëpunimit tregtar dhe të sigurisë mes vendeve partnere.

Izraeli ka mohuar raportimet e mediave greke që sugjerojnë se Izraeli, Greqia dhe Qiproja po formojnë një forcë të përbashkët ndërhyrjeje ushtarake, një marrëveshje që do të ngjante me një pakt mbrojtjeje. Zyrtarë të lartë izraelitë thanë se një plan i tillë nuk është në tryezë dhe nuk do të diskutohet në samitin trepalësh të së hënës në Jerusalem. Megjithatë, të tre vendet janë të interesuara të thellojnë koordinimin ushtarak për t’u siguruar se janë të përgatitura në rast të një krize të ardhshme. Objektivi kryesor, thanë ata, është parandalimi.

Si pjesë e këtij bashkëpunimi në rritje në fushën e mbrojtjes, Izraeli raportohet se është në bisedime të avancuara për të shitur një sasi të konsiderueshme armësh Greqisë. Të tre vendet po planifikojnë gjithashtu stërvitje të tjera të përbashkëta ushtarake. Përtej dimensionit të sigurisë, partneriteti përfshin edhe koordinim civil: Izraeli, Greqia dhe Qiproja po shqyrtojnë krijimin e një qendre rajonale për reagim ndaj emergjencave, për të përballuar kriza civile si zjarret në pyje, operacionet e kërkim-shpëtimit detar dhe përgatitjen ndaj tërmeteve.

Të hënën, gjatë takimit të Netanyahut me ambasadorin e SHBA-së në Turqi dhe të dërguarin e presidentit Donald Trump për Sirinë, Tom Barrack, zyrtarët izraelitë shfrytëzuan rastin për të dërguar mesazhe të ashpra lidhur me sjelljen e presidentit turk Recep Tayyip Erdoğan.


Sipas një zyrtari të pranishëm, pala izraelite paralajmëroi se përshkallëzimi i vazhdueshëm i marrëdhënieve turko-izraelite duhet të shmanget në interes të të dy vendeve. Një zyrtar izraelit thuhet se i tha me ironi Barrackut se Erdoğan, i cili “më parë e krahasonte Netanyahun me Hitlerin dy herë në ditë, tani e bën këtë tri herë në ditë”.

Në përgjigje, përfaqësuesit amerikanë sugjeruan se retorika e Erdoğanit synon audiencën e brendshme dhe është e përshtatur për të tërhequr votuesit ruralë në Turqi. Zyrtarët izraelitë, megjithatë, paralajmëruan se agresioni verbal në “Aktin I” të një krize mund të shndërrohet në “armën që qëllohet në Aktin II”, një referencë për mënyrën se si nxitja e pakontrolluar mund të përshkallëzohet në veprime konkrete, veçanërisht në realitetin pas 7 tetorit.

Një zyrtar i lartë izraelit, i njohur me marrëdhëniet Izrael–Greqi, theksoi thellësinë e bashkëpunimit të sigurisë: “Niveli i koordinimit mes Izraelit dhe Greqisë ka qenë jashtëzakonisht i lartë prej vitesh. Ka dialog të vazhdueshëm, shkëmbime të afërta, stërvitje të përbashkëta. Çdo vit zhvillojmë rreth 40 stërvitje, trajnime dhe shkëmbime inteligjence së bashku.”

Zyrtari hodhi poshtë raportimet e mediave greke, duke thënë se ideja e një force të përbashkët reagimi të shpejtë “nuk ekziston dhe mundësia që një forcë e tillë të krijohet nuk është realiste”.

Izraeli vazhdon t’i furnizojë Greqinë me sisteme të avancuara armësh, me një marrëveshje të miratuar së fundmi për municione me drejtim preciz dhe me bisedime në vazhdim për një marrëveshje më të madhe që përfshin shitjen e sistemit të mbrojtjes raketore David’s Sling, raketat Barak dhe Spyder, si dhe sisteme të tjera. Marrëveshja nuk është ende përfundimtare, pasi edhe konkurrentë të tjerë ndërkombëtarë janë në garë, por zyrtarët izraelitë presin që çështja të diskutohet gjatë takimeve dypalëshe mes Netanyahut dhe Mitsotakis.

Greqia synon të ruajë avantazhin e saj mbrojtës përballë përshpejtimit të ndërtimit ushtarak të Turqisë, i cili ka ngritur shqetësime në Athinë. Edhe pse askush nuk pret një luftë të plotë me Turqinë, zyrtarët grekë kanë frikë mundësinë e një përplasjeje të kufizuar ushtarake, veçanërisht në Detin Egje. Ky skenar përfaqëson një nga sfidat kryesore të mbrojtjes për Greqinë.


Izraeli e sheh partneritetin e tij me Greqinë dhe Qipron si një aleancë strategjike që kontribuon në stabilitetin rajonal dhe forcon sigurinë e secilit vend përmes lidhjeve të ngushta. “Nuk pres që ushtarët grekë të mbrojnë Izraelin apo ushtarët izraelitë të mbrojnë Greqinë”, tha një zyrtar i lartë izraelit. “Ajo që kemi është një bashkëpunim që i jep secilës palë përparësi. Ata na ndihmojnë në mënyra të ndryshme dhe marrëdhënia mes institucioneve tona të mbrojtjes është e fortë. Por një njësi e përbashkët ushtarake? Kjo nuk do të ndodhë.”


Në nëntor, këshilltari i përkohshëm i sigurisë kombëtare Gil Reich dhe sekretari ushtarak i kryeministrit Netanyahu, gjeneralmajor Roman Gofman — i emëruar më herët këtë muaj si drejtori i ardhshëm i Mossadit — vizituan Athinën për konsultime politike dhe rajonale. Komandanti i Forcave Ajrore të Izraelit, gjeneralmajor Tomer Bar, zhvilloi gjithashtu një takim strategjik me zyrtarë të lartë të forcave ajrore të Greqisë dhe Qipros për të thelluar bashkëpunimin ushtarak. Këtë javë, ministri i Mbrojtjes i Izraelit, Israel Katz, u takua me homologun e tij qipriot, duke nënvizuar më tej zgjerimin e lidhjeve.


Një tjetër temë që pritet të ngrihet në samitin trepalësh është roli i mundshëm i Greqisë dhe Qipros në Gazën e pasluftës. Greqia ka shprehur interes për të marrë pjesë në përpjekjet e ardhshme të rindërtimit në këtë territor.- https://www.ynetnews.com/article/skvfrweqwe

15 Komente

  1. C
    Cfar dreqin do bejm ne nese larg qoft ndodh , duh

    E veshtire esht , te tre bashk 23 miljone gati dhe ai tjetri gati 90 miljone veshtire ta perballojne nje luft afatgjat me turqine . Te 3 vendet si turqi greqi dhe izrael jane shum te rendesishem per ne shqiptaret si ne aspektin ekonomik dhe politik dhe kurresesi nuk uroj nje gje te tille se lufta nuk esht shaka , por e shikoj qe te katert i edhin benzin zjarrit thurin plane dhe jan armatosur deri ne dhemb . Shpesh here e degjoja nga greket qe nje dit thoshin do ndodhi lufta me turqine por esht ceshtje kohe se kur , atehere mua me dukeshe pak e egzagjeruar shqetesimi qe ata kishin por sot e kuptoj .

    Përgjigjjuni
    1. g
      ganiu

      Edhe para 7 muajsh të njëjtën fantahistori tregonin për Iranin. Të kujtohet si shkoi muhabeti? Megjithëse Irani ka popullsi më pak se çifligu i Erdoğanit. Ndoshta ky ka qenë shkaku.

      Përgjigjjuni
      1. F
        Free Kurdistan

        Turqia rrezikon shperberjen, si shtet artificial qe eshte. Krijimi i zones autonome Kurde ne Siri eshte tashme realitet i padiskutueshem, ajo funksionon tashme si shtet i pavarur. Por kjo zone autonome Kurde, vjen e dyta pas zones autonome Kurde ne Irak, e cila ka gati 10 vjet qe funksionon de-facto si shtet i pavarur. Shkaterrimi i Iranit brenda 12 ditesh nga Izraeli si dhe mundesia e padiskutueshme qe do kete se shpejti nje sulm tjeter, deri ne rrezimin perfundimtar te Islamisteve ne Iran, kjijon "rrezikun" e krijimit te zones se trete autonome Kurde, tashme ne Iran (ka rreth 10 milion Kurde ne Iran). Krijimi i ketyre 3 zonave autonome Kurde, me synimin bashkimin e tyre ne nje zone te vetme, sjell rrezikun e madh per Turqine, pasi zona e 4-t Kurde ndodhet ne Turqine Lindore. Krijimi i nje Kurdistani te bashkuar e te pavarur eshte thjesht ceshtje kohe, prandaj Turqia rrezikon seriozisht shperberjen. Pra ajo qe ka hyre ne rrugen e zgjidhjes, eshte ceshtja Kurde! Erdokari dhe shteti fallco i Turqise se shpejti do jete i detyruar te njohe te drejtat kombetare te kurdeve dhe dalengadale autonomine e tyre territoriale. Kjo eshte e vetmja menyre qe Turqia te mund te vazhdoje te ekzistoje si shtet! Pse? Sepse tashme dy zonat Kurde ne Irak (10 milion) dhe ne Siri (3 milion), jane plotesisht autonome, funksionojne praktikisht si shtete te pavarura dhe kane ndihmen amerikane dhe Izraelite. Nderkohe ne rajon, Siria nuk ekziston me si shtet funksional, Iraku po ashtu, Libani dhe Jordania jane shtete te vdekura. Iranit po i afrohet clirimi nga Islamistet dhe futja ne familjen e vendeve te civilizuara. Turqia eshte e vetme dhe e rrethuar nga armiq. Zona a trete Kurde mund te krijohet ne Iran (10 milion), pas renies se Islamisteve nga pushteti. Krijimi i zones se katert autonome Kurde ne Turqi (15 milion) eshte e vetmja zgjidhje graduale dhe paqesore. Ne kohen e duhur te 4 zonat autonome do bashkohen pa lufte, me marreveshje nderkombetare dhe do krijohet Kurdistani i pavarur. Kjo eshte e pashmangshme, eshte ceshtje kohe. Nese Turqia do i kundervihet kesaj zgjidhje politike paqesore dhe afatgjate, kjo do te thote se ekzistenca e Turqise vihet ne rrezik te plote. Ne rast mospranimi te Turqise, zonat tashme autonome Kurde (me ndihmen e Amerikes dhe Izraelit) do fillojne luften kunder Turqise, qe do te thote se pasoje e kesaj do jete jo vetem clirim i zonave Kurde ne Turqi, por edhe shkaterrin i plote i kesaj Turqie qe ekziston sot. Kjo eshte e vetmja zgjidhje qe Turqia te vazhdoje te ekzistoje, pra vetem nese njeh autonomine e zonave Kurde ne Turqi. Nese kerkon lufte me Kurdet, Turqia do zhduket nga harta... Njohja e komunitetit Kurd ne Turqi dhe e te drejtave te tyre kombetare, eshte hapi i pare drejt autonomizimit te zones kurde ne Turqine e sotme. Hapi i dyte do jete federalizimi i Turqise, qe do sjelle autonomine e plote te zones kurde ne Turqi. Hapi i fundit do jete bashkimi i 4 zonave autonome kurde (ne Turqi, Siri, Irak, Iran). Ne Irak dhe Siri tashme zonat kurde jane plotesisht autonome, qe funksionojne si shtete normale te pavarura. Ne Turqi sapo ka filluar autonomizimi, ndersa ne Iran pritet nga dita ne dite te bjere pushteti islamik i ajatullaheve dhe te realizohet autonomizimi i Kurdeve atje!

        Përgjigjjuni
        1. I
          Iliri

          Po kush ti ka rrefyer keto perralla o trushperlare ! E di se shikoni enderra fjetur e me sy hapur.......... Po greqdhia ka popuj jo magjypgrek ne ato zona apo ne veri selanik janine arta preveza.... Pirdhuni ne qipro...atje keni sunite....dhe nafte e gaz

          Përgjigjjuni
          1. c
            ca po thua

            Meso shkrim e kendim o analfabet funksional!

            Përgjigjjuni
          2. L
            L

            Haha tash po e ndan ti turku i han per nje muaj. Mos kujto se eshte iran

            Përgjigjjuni
            1. q
              qe te kuptosh o kokbosh

              Irani ishte fort me i fort se Truqia o budall dhe e hengri mangallin per 12 dite...

              Përgjigjjuni
        2. G
          Grekoturku

          Super aleance … hahahaha

          Përgjigjjuni
          1. R
            Republika e Thrakes

            Shqiptaret duhet te shtojne influencen e tyre ne Turqi. Shqiptaret duhet te bejne pergatitjet e tyre, pasi zona e Kostandinopojes (Istambul), Burses dhe Izmirit jane te banuara nga shumice me popullsi shqiptare. Sipas te gjitha gjasave Turqia do shperbehet, do ndahet ne tre zona, zonen lindore (kurde) me kryeqytet Diarbakir, zonen qendrore (tyrke) me kryeqytet Ankarane dhe zonen perendimore (thrakase) me kryeqytet Kostandinopojen. Kjo zona e trete, kjo perendimorja duhet patjeter te futet nen ndikimin e shtetit shqiptar. Pse? Sepse ne kete zone te dhenat jane se popullsia me origjine shqiptare eshte ne shumice dhe shkon deri ne 15 milion banore. Pastaj plani amerikan eshte qe zona perendimore (Izmir, Bursa, Kostandinopoje), ku popullsia shqiptare eshte jashtezakonisht e madhe, te bashkohen me zonen e Thrakes perendimore qe ndodhet ne Greqine e sotme (Kavalla-Ksanthi-Komotini) dhe te krijohet Republika e Thrakes e pavarur. Thrakasit e lashte ishin nje popullsi pellazgjike, shume e afert me illiret, dardanet, makedonet, epiriotet dhe njesoj si ata, edhe thrakasit quheshin "barbare" nga helenet e lashte. Nje nga teorite me te famshme te gjuhes shqipe eshte se ajo eshte pasardhese e thrakishtes...

            Përgjigjjuni
          2. I
            Igor

            Kjo dote ndodhe pse eshte planifikuar nga Perendimi ,Izraeli dota kryej punen kurse perendimi dote paguaj ,por nuk dote ndodhe vetem me Turqine lufta dote hapet edhe ne Shqiperi dhe Kosove.

            Përgjigjjuni
            1. g
              ganiu

              Sa budallaqe është kjo qënje? Kur do arrijë kulmin?

              Përgjigjjuni
              1. q
                qe te kuptosh o kokbosh

                O Igor katunari, c'lidhje ka Truqia me Shqiperi-Kosove? Truqia do shkoj per lesh, se shtet fallco eshte, po pse ti mor zhuls rrugesh e lidh kete me Shqiperi-Kosove? Pastaj edhe Graqia do ta haje peshkun : Thraka, Epiri Jugor dhe Maqedonia Jugore do shkeputen prej saj, meqe po na tregon planet amerikane.

                Përgjigjjuni
              2. T
                Tirona

                U qan zemra shqiptareve muslimane per Turqenine.

                Përgjigjjuni
                1. X
                  Xha

                  Tani Turqia do bëj orgji me të tre kurvat njëkohësisht

                  Përgjigjjuni
                  1. Q
                    Qytetari

                    Po nje orgi fantastike. Turqin tha tin kseskisun .... do ta bejne sanduiç Greqia dhe Izraeli dhe Qiprua do ti mbylli gojen Turqis me pipa.

                    Përgjigjjuni

                  Lini një Përgjigje