Te fundit
Rikthehen “ethet e arit”, Brazili zbulon pasurinë strategjike që mund të trondisë monopolin e Kinës
5 Qershor 2026, 10:30Bota
TEMA
Brazili po sheh një epokë të re për pasuritë e tij minerale. Këtë herë, jo për ar, kafe apo gomë, por për arin e epokës së inteligjencës artificiale dhe energjisë së rinovueshme: metalet e rralla të tokës.
“Projektet e ardhshme të mëdha të metaleve të rralla do të jenë në Brazil”, thotë gjeologu Andrew Tunks, drejtor ekzekutiv i kompanisë australiane minerare Meteoric Resources. “Nuk e di se sa kohë do të duhet, por në një moment Brazili do të konkurrojë me Kinën”, i thotë ai DW.
Meteoric po investon shumë në shfrytëzimin e metaleve të rralla të tokës në Brazil. Projekti i ashtuquajtur “Calderia” në shtetin brazilian të Minas Gerais synon të zhvillojë depozitën më të madhe të argjilës jonike në botë atje. Tokat jonike argjilore janë një nga burimet më të rëndësishme të metaleve të rralla të tokës “mesatare” dhe “të rënda” (p.sh. disprosium, terbium), të cilat janë veçanërisht të rëndësishme për magnetet me performancë të lartë në turbinat me erë dhe lëvizshmërinë elektrike.
Kërkesa për metale të rralla është dyfishuar që nga viti 2015 dhe mund të rritet me të paktën 30 përqind të tjera deri në vitin 2030, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë. Këta elementë – veçanërisht neodimi, praseodimi, disprosiumi dhe terbiumi – përdoren gjithashtu në prodhimin e automjeteve elektrike, qendrave të të dhënave për inteligjencën artificiale dhe në robotikë.
Pas Kinës, Brazili është vendi me depozitat më të mëdha të metaleve të rralla tokësore në botë. Rezervat vlerësohen në rreth 21 milion ton. Kina është në vendin e parë me 44 milion ton. Kërkesa globale në rritje për metale të rralla tokësore ka çuar në një rritje të ndjeshme të aplikimeve për koncesione të paraqitura në autoritetin minerar të Brazilit ANM. Aktualisht ka 2758 projekte.
Në krahasim, midis viteve 1975 dhe 2020, pak më shumë se 250 aplikime për shfrytëzimin e metaleve të rralla tokësore u paraqitën në Brazil. Midis viteve 2023 dhe 2024, pati 1,662.
“Ethet e arit” të ri në Brazil mund të shihen edhe në tregun e aksioneve. Çmimet e aksioneve të kompanive që investojnë në shfrytëzimin e metaleve të rralla tokësore në atë vend janë rritur ndjeshëm. Meteoric (Australi), Resouro Strategic Metals (Kanada), Appia Rare Earths dhe Uranium Corp (Kanada) dhe USA Rare Earths (SHBA) janë rritur midis 65 dhe 122 përqind gjatë dymbëdhjetë muajve të fundit.
Në prill, USA Rare Earths bleu minierën e vetme aktive të metaleve të rralla tokësore në Brazil nga kompania braziliane e minierave Serra Verde në Minaçu, shteti Goiás. Çmimi: 2.8 miliardë dollarë. “Miniera Serra Verde është e vetmja minierë jashtë Azisë që furnizon të katër metalet e rralla magnetike tokësore në një shkallë të gjerë”, tha drejtoresha Barbara Humpton pas blerjes. Se sa e rëndësishme është kjo minierë konfirmohet nga marrëveshja pesëmbëdhjetëvjeçare e blerjes me agjenci të ndryshme qeveritare amerikane.
Pjesëmarrja e kompanive gjermane në shfrytëzimin e lëndëve të para në Brazil, sipas të dhënave nga Dhoma Gjermano-Braziliane e Industrisë dhe Tregtisë në São Paulo, është aktualisht “selektive”. Por Gjermania gjithashtu dëshiron të zgjerojë partneritetet me Brazilin në fushën e mineraleve kritike, tranzicionit të energjisë, industrisë së gjelbër dhe sigurisë së zinxhirëve të furnizimit, tha në një deklaratë për DW Bruno Vath Zarpellon, kreu i zhvillimit të biznesit në dhomën e tregtisë së jashtme.
Serra Verde është një përjashtim në situatën braziliane. Ndryshe nga Kina, Brazili deri më tani është kufizuar kryesisht në eksportin e lëndëve të para, pa përpunimin dhe rafinimin e tyre të mëtejshëm. Por pikërisht këtu qëndron burimi kryesor i fitimit dhe ku Kina ende dominon furnizimin global.
Në Kinë, pjesa e përpunimit, sipas të dhënave nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, sot tejkalon 90 përqind. Në prodhimin e magneteve të përhershëm, Kina ka një pozicion monopoli me një pjesë prej 95 përqind.
Këtu është vendi ku industria elektronike ndjeu varësinë vitin e kaluar. Kufizimet kineze të eksportit për metalet e rralla të tokës, të vendosura pas një mosmarrëveshjeje tarifore me Presidentin e SHBA-së Trump, kanë ndërprerë furnizimet.
Kjo është arsyeja pse Brazili, si dhe vende të tjera me depozita të mëdha të lëndëve të para si India, Vietnami, si dhe Suedia dhe Norvegjia, duan të zhvillojnë zinxhirët e tyre të krijimit të vlerës. Drejtori i Meteorikës, Tunks paralajmëron se kjo kërkon një qasje afatgjatë. “Kur bëhet fjalë për xehet, Brazili mund të bëhet konkurrues relativisht shpejt”, thotë Tunks. “Por kur bëhet fjalë për prodhimin, do të duhet më shumë kohë”.
Nga një perspektivë gjeologjike, Brazili ka një avantazh ndaj vendeve të tjera me rezerva të mëdha: sipas të dhënave nga Instituti Gjeologjik Brazilian SBG, pothuajse 73 përqind e depozitave përbëhen nga toka argjilore jonike.
“Këto janë depozita ku natyra ka bërë tashmë një pjesë të përpunimit, domethënë shkëmbinj graniti që janë ndryshuar ose dekompozuar”, shpjegon Francisco Valdir Silveira, kreu i Institutit Gjeologjik Brazilian SBG. “Kjo është arsyeja pse depozitat e argjilës jonike janë më të lehta për t’u shfrytëzuar.”
Gjeologu dhe sipërmarrësi i minierave Andrew Tunks sheh avantazhe shtesë për shfrytëzimin dhe përpunimin e metaleve të rralla të tokës në Brazil. “Përpunimi kërkon shumë energji dhe ujë. Miniera jonë në Brazil do të fuqizohet tërësisht nga burime të rinovueshme dhe energjia elektrike është e lirë”, thotë Tunks. “Ne nuk i kemi këto kushte në Australi. Është shumë thatë atje dhe energjia elektrike është e shtrenjtë.”
Tunks shpreson që “ethet e arit” në Brazil të zhvillohen ndryshe nga ato në atdheun e tij. “Në Australi, ne po nxjerrim sasi të mëdha lëndësh të para dhe thjesht po i dërgojmë ato në Kinë. Pothuajse nuk po shtojmë asnjë vlerë. Shpresoj që Brazili të mund të bëjë më mirë.”
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje