"Vendi i Vitit" sipas Economist: Cili u dallua në vitin 2025 dhe pse?

21 Dhjetor 2025, 22:40Bota TEMA
"Vendi i Vitit" sipas Economist: Cili u dallua në vitin 2025 dhe

Çdo vit, revista Economist zbulon Vendin e Vitit, duke zgjedhur atë që ka bërë përmirësimet më mbresëlënëse, qoftë ekonomike, politike apo në mënyra të tjera. Për vitin 2025, dhe pavarësisht trazirave globale, Siria spikati, duke shënuar një transformim spektakolar politik.

Në dhjetor 2024, Siria u trondit nga një ndryshim themelor kur diktatori Bashar al-Assad iku nga vendi pasi u rrwzua nga rebelët. Situata dukej e pashpresë dhe shumë kishin frikë se Siria do të shembej nwn drejtimin e tij parw me sy paragjykues. Megjithatë, kursi politik i Sirisë i ka tejkaluar pritshmwritw. Nën udhëheqjen e Ahmad al-Sharaah, Siria e re karakterizohet nga një ekuilibër i papritur midis stabilitetit dhe reformës. Pavarësisht sfidave të rëndësishme, siç janë masakrat nga milicitë, shumë sirianë shohin një ndjenjë normaliteti në jetën e tyre.

Udhëheqja e Sharaah ka çuar në ndryshime të jashtëzakonshme politike. Qeveria ka ndërmarrë hapa për të ndërtuar marrëdhënie pozitive me Shtetet e Bashkuara dhe shtetet e Gjirit, duke hapur rrugën për lehtësimin gradual të sanksioneve perëndimore. Kjo i ka lejuar ekonomisë së Sirisë të fillojë të rimëkëmbet, duke treguar shenja rritjeje pas viteve të shkatërrimit. Pavarësisht sfidave të shumta, Siria është padyshim në një pozicion shumë më të mirë sesa ishte një vit më parë.

Një vend që rindërtohet nga hiri

Në vitin 2025, Siria është një vend shumë i ndryshëm nga ai që ishte vetëm një vit më parë. Atmosfera nuk është më një frikë absolute, dhe ndërsa jeta mbetet e vështirë, është “përafërsisht normale” për shumicën e qytetarëve. Rreth tre milionë sirianë janë kthyer në shtëpi, duke sugjeruar se, pavarësisht rreziqeve, ka shpresë për të ardhmen e Sirisë.

Pse Siria është “Vendi i Vitit”

Kontrasti midis viteve 2024 dhe 2025 është i habitshëm. Kalimi nga një diktaturë brutale dhe luftë civile në një vend relativisht paqësor dhe në rimëkëmbje është vwrtet mbreswlwnws. Edhe pse e ardhmja e Sirisë mbetet e pasigurt dhe e mbushur me sfida, arritjet e vendit në vitin 2025 e bëjnë atë “Vendin e Vitit” nga The Economist – një njohje e rimëkëmbjes së jashtëzakonshme politike dhe qëndrueshmërisë së popullit të saj.

Ndër pretendentët më të fortë për titullin në vitin 2025 ishte Argjentina, pasi arriti një kthesë mbresëlënëse ekonomike nën udhëheqjen e Presidentit Javier Milley, i cili, pavarësisht rezistencës, zbatoi reforma të ashpra liberale që synonin nxjerrjen e vendit nga stanjacioni ekonomik. Reformat e Milley përfshinin heqjen e kontrolleve të çmimeve, uljen e shpenzimeve dhe eliminimin e subvencioneve që shtrembëruan ekonominë. Pavarësisht vështirësive, reformat dhanë fryte, me inflacionin që ra nga 211% në vitin 2023 në 30% në vitin 2025 dhe varfërinë që u ul me 21 pikë përqindjeje.

Argjentina mbetet e cenueshme, me Peronistët, të cilët kanë sunduar vendin për dekada, duke e vëzhguar nga afër, ndërsa Milley është i përfshirë në skandale dhe i njohur për qëndrimin e tij autoritar ndaj kritikëve të tij. Megjithatë, nëse reformat vazhdojnë dhe sukseset janë të qëndrueshme, Argjentina mund ta ndryshojë kursin e saj përgjithmonë dhe të frymëzojë vende të tjera që përpiqen të rimëkëmben nga krizat ekonomike.

Kanadaja, Moldavia, Koreja e Jugut dhe Brazili kanë evoluar politikat e tyre

Në vitin 2025, disa vende u dalluan për zhvillimet e tyre politike, pavarësisht sfidave të skenës globale. Kanadaja, për shembull, zgjodhi një teknokrat serioz në vend të një populisti, duke i rezistuar me sukses “ngacmimit” amerikan dhe duke demonstruar pjekurinë e saj politike. Në Moldavi, votuesit hodhën poshtë një parti pro-ruse pavarësisht kërcënimeve dhe dezinformimit nga Moska, duke dërguar një mesazh të fortë kundër presionit të jashtëm. Koreja e Jugut, pas një kërcënimi serioz për demokracinë e saj, arriti të rimëkëmbet dhe të mbetet e qëndrueshme, ndërsa Presidenti Yun Suk-yeol, pasi dështoi të vendoste ligjin ushtarak vitin e kaluar, u nxor në gjyq për kryengritje në vitin 2025.

Brazili ka qenë një model se si një vend mund t’i përgjigjet përpjekjeve të dhunshme për të përmbysur rendin e tij kushtetues. Në shtator, një gjykatë braziliane dënoi ish-Presidentin Jair Bolsonaro me 27 vjet burg për një përpjekje për grusht shteti, duke shënuar herën e parë në historinë e vendit që një komplotist grushti shteti është ndëshkuar rëndë. Në të njëjtën kohë, qeveria ka arritur të frenojë shkallën e shpyllëzimit në Amazonë deri në vitin 2025, duke ndihmuar në ngadalësimin e ndryshimeve klimatike, megjithëse politika e jashtme pro-ruse e Brazilit ka dëmtuar rekordin e tij të përgjithshëm. 

Lini një Përgjigje