Çmimin Nobel në Letërsi për vitin 2023 e ka marrë Jon Fosse

5 Tetor 2023, 13:24Kulturë TEMA

Çmimin Nobel në Letërsi për vitin 2023 e ka marrë Jon

Jon Fosse është fituesi i Çmimit Nobel për Letërsinë për vitin 2023 “për dramat dhe prozën e tij novatore që i japin zë të pathënës”.

Fosse, i lindur në vitin 1959, konsiderohet gjerësisht një nga shkrimtarët më të rëndësishëm të kohës sonë.

Për gati 40 vjet ai ka shkruar romane, drama, poema, tregime, ese dhe libra për fëmijë.

Veprat e tij janë përkthyer në më shumë se 50 gjuhë dhe dramat e tij janë vënë në skenë mbi një mijë herë në mbarë botën.

Paçka se kishte shprehur shpesh skepticizëm për teatrin, ai ka shkruar dramën e tij të parë në vitin 1992, duke e përshkruar më vonë këtë si zbulimin më të madh në jetën e tij artistike.

Ai shkroi drama me një ritëm të furishëm gjatë këtyre viteve, duke u shfaqur shpejt në skenat më të rëndësishme norvegjeze.

Dhe pas vetëm disa vitesh dramat e tij u shfaqën edhe jashtë vendit.

Sot, dramat e Jon Fosse janë luajtur në të gjithë botën.

Ai ka shkruar më shumë se 30, duke përfshirë “Namnet”, “Vinter”, “Ein sommars dag”, “Draum om hausten” dhe “Dødsvariasjonar”.

Edhe pse është më i njohur si dramaturg, Fosse ka shkruar edhe në zhanre të tjera në një nivel jashtëzakonisht të lartë.

Përveç shkrimeve të tij, Fosse ka përkthyer shumë vepra, si në prozë ashtu edhe duke krijuar versionet e tij të reja të një numri dramash.

Puna më e gjatë e Fosse është “Septologjia” (2019–21), të cilën e filloi gjatë një pushimi nga dramaturg dhe pasi u konvertua në katolicizëm në vitin 2013.

Fosse e ka quajtur metodën e tij të të shkruarit të Septologjisë si një “prozë e ngadaltë”: një stil i ndryshimit të niveleve, skenave, dhe reflektimet, e kundërta e dramës me ritme të shpejta.

Shtatë pjesët e tij janë botuar në tre vëllime.

Është një rrëfim sugjestionues, madhështor për natyrën e artit dhe Zotit, për alkoolizmin, miqësinë, dashurinë dhe kalimin e kohës.

“Septologjia” është përkthyer në mbi 20 gjuhë dhe është vlerësuar nga kritika në mbarë botën.

Për të, ai ka marrë çmime të shumta.

 

9 Komente

  1. V
    Vdiq për njëçik nobel

    Mos!Si? Nuk ja dhanë edhe këtë vit Nobelin disidentit dhe antikomunistit të orëve të para Ismail Kadaresë?! Atij që deri në vitin 90 varrosi çdo shkrimtar duke e akuzuar si anti komunist dhe pas 90 duke i quajtur komuniste?

    Përgjigjjuni
    1. K
      Komunisti i shdnru ne Desident pas te vjelave

      mos na trazoni Molin , se meezi e kena , ju baft tufa e Baftjareve inshallah . s'ja japin Molit tone te Madh , Gjeniut te futjes mrena gjithe Shkrimtaret e Vertete te Kombit ,te gjallet si Lasgushi (qe e kercenonin me Letra Anonime : Po shkruajte do te vihen Hekurat se je Letrar Antikomunist ) e dri ke Madheshtori e Atdhetari i Madhe _Gjergj Fishta qe i shkroj vetem Atdhetarise e Kombit Shqiptare ne shekuj , nderkohe qe edhe Moli i shkroj Partise dhe prap se prap ,maskarenjte e Botes s'ja japin Nobelin ! Sa padrejtesia bohen ne kte Bote .

      Përgjigjjuni
      1. k
        k

        Mund të gënjesh në jetë,mund të gënjesh edhe në dashuri,por në artin e letrave nuk mund të gënjesh sepse ai mbetet.V:Hygo. Kadare ka gënjyer në letërsi dhe nuk mund të mashtrohet njeri.Arti shqiptar i mashtrimit të paftyrë ,nuk mund të legjitimohet nën maskën e artit.Arti ishte i A.Solxheninci,jo kadare.Ai ngjan me non gratët që per 30 vjet ishte komunist i ndyrë,kurse pas 30 vjetësh u iluminua dhe u shëndrrua në antikomunist të përjetshëm. Shumë shqiptare e njohin mire ideologun e luftës se klasave si kadare,edhe pse eshte shrimtari me i mire shqiptar i periudhes diktatoriale.Preferoj mos kemi fare Nobeliste te gënjeshtër dhe mashtrues dhe të presim nje Nobelist te vërtetë ,të pastër dhe që e meriton.

        Përgjigjjuni
      2. p
        pse e shikon Nobelin me kaq Dyshim bre ?

        s'e kena fajin Ne or tej !

        Përgjigjjuni
        1. J
          Joni i maskuar

          si mos te shikoj me dyshim kte Nobel . S'me takon mua . Me duket se po i bej nji padrejtes te madhe smail kadavres Shkrimtarit Desidente

          Përgjigjjuni
        2. S
          Smajli ne WC thu shrujt nji Roman te ri

          Jon Fosse fituesi Nobel . Smajli jam .Si ke qene mire ke qene mo ? Gruan si e ke ? Helna eshte top fare . Ajo mi shkruan Romanet por ne kemi ren dakord qe te vem Emrin tim larte . Ee e e ee kupton ti apo jo . Ne gjenit i kemi kto . Ha ha ha . Besoj se me njeh mire kupton apo jo ! .Jam ai , shkrimatri me i mir i Komunizmit smailj kadavre .Kam fituar plot tituj ,por kte s'e arrita dot se me lan gjynjt , jesh Plak nashi . Me ben nji nder si Shkrimtare i Madh qe jam uo Jose , se heheheh e di vet pastaj se c'te ben Partia . Jo , per ideal se te genjej . Do perfundoce si shume te tjer ktu ne Shqiperi ,mendonu mir te thom ! Partia s'i fal gabimet . Do me internosh the ? Hah ha ha haaaaa , akoma me keq more Jose .Prandaj thirri mendjes dhe thuaj nashi Jurise se Nobeli s'me takon ,i takon Smajlit na Shqiperia . eeeeeeeeee hajt te flm shume . Sigurshte qe ka edhe Nobeliste te arsyeshem kjo Bote .

          Përgjigjjuni
          1. m
            mustafa prec nastrdini

            pse m'shikjon ashtu o Jose ? hik se do hash no dru te themi . I njeh trimat e saleh beut ti e ?

            Përgjigjjuni
            1. O
              Ore Xhoni , po si s'ke Turp ere fare ti e ?

              ke shikon ashtu ti e ! T urp te kesh . Sa vjet ke ti qe e kerkon Nobelin ? Sa e sa ? se s'e degjova mir un e ? hera e par ? Ore , po e di ti qe Kadaeja ka nji dekade qe ropatet Stokholmit per te shkret Nobel ? Si the si the ? S'te intereson ? Po nuk paske turp fare ti e . Hyn pa radhe dhe as skuqesh e as nxihesh ! Ik e re . Po s'bejn keshtu njerzit . Degjo , paketohe shpejt Nobelin dhe nisja me Poste Express Kadarese ,bile bile ti kerkoc edhe ndjes , se ja zhvate atij nga duart__ m oooooooo reeeeeee edespez

              Përgjigjjuni
              1. B
                Baliu

                Qmimi nobel per letersi nuk u dha nje vit, per shkak te skandaleve seksuale ndermjet pjestarve te jurise, e mandej ju dha adhuruesit te Sllobes, austriakut Peter Handke. Pra qmimi nobel per letersi e ka humbur besueshmerine, nuk paraqet me lajm.

                Përgjigjjuni

                Lini një Përgjigje