'Dy Rrugët e Jetës', vepër e Nikollë Idromeno, i njohur gjerësisht si Kolë Idromeno (Shkodër, 15 gusht 1860 - 12 dhjetor 1939), është përzgjedhur sot nga Liberale në ditëlindjen e piktorit të shqur të Rilindjes.

Në pikturën monumentale 'Dy Rrugët e Jetës', një punim mbi mitologjinë shqiptare, vepra e Kol Idromenos ofron një pamje të një aspekti të errët të kulturës shqiptare të epokës osmane: praktikën e recitimit të pikturave, një formë arti dikur jashtëzakonisht popullore në të gjithë Evropën dhe Azinë.

Idromeno lindi në vitin 1860 në Shkodër; babai i tij, Arsen Idromeno, me origjinë nga Parga, sot në Epirin Grek, u zhvendos në Shkodër në vitin 1856 ku u martua me Roza Saraçin, vajzën e një familjeje të pasur shkodrane. Kolë tregoi një interes të hershëm për artet dhe në adoleshencën e tij të hershme ai u bë nxënës te fotografi i famshëm italian Pietro/Pjetër Marubi, i cili e kishte bërë Shkodrën shtëpinë e tij në mërgim.
Në vitin 1875, Arseni, me këshillën e Marubit, e regjistroi të birin në Akademinë e Arteve të Bukura në Venedik. Kolë qëndroi atje më pak se një vit, por kaloi disa vite duke punuar si nxënës artisti dhe duke udhëtuar nëpër Itali duke studiuar veprat e mëdha të artit të Rilindjes Italiane, ndikimi i të cilave është i dukshëm në 'Dy Rrugët', veçanërisht në përshkrimet e saj të parajsës dhe grykës së ferrit.

Përveç pikturës, Kolë punoi si fotograf, operator fotografik, kompozitor dhe arkitekt - ai projektoi tavanin me arka të Katedrales së Shën Stefanit në Shkodër dhe Xhaminë Parrucë - dhe arti i tij u paraqit në shumë ekspozita ndërkombëtare gjatë jetës së tij. Kolë Idromeno vdiq më 12 dhjetor 1939 dhe u varros në varrezat katolike të Rrmajit në Shkodër. Megjithëse një turmë e madhe shoqëroi procesionin e tij mortor, për fat të keq "shtypi i kohës, as në Shkodër dhe as në Tiranë, nuk shkroi asnjë rresht për të".

Idromeno luajti një rol të rëndësishëm në Rilindjen Shqiptare, lëvizjen Rilindje të fundit të shekullit të 19-të - fillimit të shekullit të 20-të, dhe shpesh quhet 'Babai i Realizmit Shqiptar'.
Kjo përzierje realizmi, komenti shoqëror dhe ndikimi i Rilindjes i jep pikturave fetare të Idromenos karakterin e tyre të veçantë. Angazhimi ndaj realizmit i shpëtoi pikturat e tij hapur fetare si 'Dy Rrugët' nga spastrimet komuniste antifetare. 'Dy Rrugët' në veçanti funksionon po aq sa një dokument etnografik i shoqërisë shqiptare të fillimit të shekullit, aq edhe si një mjet për udhëzimin moral katolik.

Idromeno pikturoi 'Dy Rrugët' midis viteve 1890-1896, duke e restauruar atë rreth vitit 1909 (duke shtuar çuditërisht imazhin e Edith Durham pranë rrugës për në harkun e ferrit). Në një moment të mëvonshëm, piktura u humb dhe nuk u rizbulua deri në vitet 1970, shkruan liberale.

Ajo u riparua dhe u restaurua dhe në vitin 2019 u paraqit në një ekspozitë të madhe të veprave të Idromenos në Galerinë Kombëtare të Arteve, Muzeun Kombëtar të Artit, në Tiranë. Aktualisht 'Dy Rrugët' është në ekspozitë në Muzeun Historik të Shkodrës, pranë qendrës së qytetit.