Te fundit
Linda Rama, intervistë për revistën franceze ‘Soon’: Ne shqiptarët kemi arritur të përballojmë dy sfida historike...
28 Shtator 2024, 09:07Sociale
TEMA
Nga Mário de Castro, revista Soon
Ajo ka një aftësi thelbësore për të ndikuar mendimet nga një mendje në tjetrën.
E pasionuar dhe e mirëarsimuar, Linda Rama është gjithmonë e motivuar nga ndjeshmëria ndaj grupeve më vulnerabël: grave, fëmijëve, kategorive më të brishta sociale, personave me aftësi të kufizuara, minoriteteve…
Fjalët e Lindës janë të freskëta dhe unike, dhe kur ajo ju drejtohet, është si një ftesë për të ardhur dhe për të zbuluar Shqipërinë.
Kush është Linda Rama, gruaja e kryeministrit shqiptar, Edi Rama?
Linda është një ekonomiste, e diplomuar në vitin 1987 në Universitetin e Tiranës. Ajo ka një Master në Ekonomi nga Universiteti i Neë Yorkut dhe Universiteti Qendror Evropian (1993) dhe një Doktoratë në Shkencat Ekonomike (1996). Ka shërbyer si lektore në Financat Ndërkombëtare dhe Financat Publike në Universitetin e Tiranës, si dhe në Politikat Publike dhe Menaxhimin e Riskut Publik në Universitetin Evropian të Tiranës.
Nga viti 1993 deri në vitin 1999, Linda ishte Kryetare e Privatizimit të Kompanive të Mëdha dhe Strategjike dhe Drejtore e Përgjithshme e Agjencisë Kombëtare të Privatizimit, duke kontribuar ndjeshëm në reformën e privatizimit masiv dhe duke zhvilluar teknikat e privatizimit për kompanitë e mëdha dhe strategjike, përfshirë rindërtimin financiar dhe menaxhimin e riskut, si dhe themelimin e Regjistrit të Aksioneve dhe Tregut të Aksioneve të Tiranës.
Linda është bashkëthemeluese dhe një nga think tank-et e para në Shqipëri, të Qendrë s për Nxitjen e Zhvillimit Njerëzor (HDPC), dhe ka kontribuar për një kohë të gjatë në aktivitetet e saj. Ajo është autore, bashkë autore dhe eksperte në shumë studime, kërkime dhe dokumente politike në fushat e Qeverisjes, Zhvillimit Njerëzor, Tregut të Punës, Edukimit, Mirëqenies Sociale dhe Zhvillimit të Sektorit Privat në Shqipëri dhe rajonin përreth.
Linda Rama është gjithashtu një nga bashkëthemelueset e Aleancës Shqiptare për Fëmijët dhe avokate e nismës “Sky Say Yes For Children”, me një angazhim të gjatë në aktivizmin për çështjet e të drejtave të njeriut dhe shoqërisë civile, veçanërisht në lidhje me të drejtat e fëmijëve dhe grave.
Linda Rama, si mund ta shpjegosh këtë valë solidarizimi dhe interesi për Shqipërinë që po rritet jo vetëm në Evropë, por në mbarë botën? A ecin së bashku shqiptarët dhe solidariteti, dorë për dore?
Në këto 35 vjet tranzicioni, ne shqiptarët kemi arritur të përballojmë dy sfida historike: të hapim dyert e botës për veten tonë dhe të sjellim botën në derën tonë.
Faza e parë filloi në korrik 1990, kur mijëra shqiptarë mbushnin oborret e ambasadave në Tiranë dhe hipnin në anijet në Durrës për të shpëtuar nga izolimi komunist dhe varfëria. Më pas, për shumë vite, dhjetëra mijëra shqiptarë të tjerë çdo vit merrnin malet, detin dhe qiellin me padurim për të jetuar ëndrrën evropiane ose amerikane.
Përmes përpjekjeve të panumërta, ata arritën të fitonin të drejtën e qytetarisë në vendet që kishin zgjedhur të jetonin, duke përballuar male dhe dete paragjykimesh. Teorikisht, në vitin 1990, me rënien e izolimit komunist, Shqipëria hapi dyert e saj për botën. Të parët që erdhën ishin institucionet ndërkombëtare dhe disa të huaj që vinin për punë. Për më shumë se një çerek shekulli, turistët e vetëm në Shqipëri ishin shqiptarët që jetonin jashtë, kur vizitonin familjet e tyre, ose shqiptarët nga rajoni. Mbaj mend një bisedë mes kolegësh rreth vitit 2008, të shqetësuar që bota pothuajse nuk na njihte, dhe se çdo herë që përmendeshim në mediat ndërkombëtare, kjo ndodhte zakonisht për shkak të disa shkeljeve përtej kufirit. Po kërkonim mënyra për ta ndryshuar këtë imazh. Diskutuam gjate derisa një nga kolegët e mi tha: “Mos u përpiq të gjesh një zgjidhje; imazhi i Shqipërisë do të ndryshojë kur Shqipëria të ndryshojë.”
Shqipëria ka ndryshuar. Sot, Shqipëria është e vizitueshme, e reklamueshme dhe e jetueshme. Rritja e simpatisë dhe interesit për Shqipërinë në Evropë dhe në botë është rezultat i asaj që Shqipëria ofron sot: natyrë, histori, kulturë, shërbime, sport, argëtim, rehati, aventurë, infrastrukturë, arkitekturë, punë dhe siguri. Në Shqipëri, je i sigurt kudo dhe nuk ke arsye të ndihesh i pasigurt. Të sjellësh botën në derën e Shqipërisë dhe të bësh të njohur këtë vend të vogël në botë, besoj se ka qenë rrugëtimi më i paimagjinueshëm, më i vështirë dhe më i dhimbshëm i tranzicionit, që shënon gjithashtu fundin e izolimit ekstrem komunist. Deri para një dekade, ne ishim në rastin më të mirë një potencial; sot, jemi një realitet turistik me shumë mundësi të tjera ende të pashfrytëzuara. Ajo që ka ndodhur në dekadën e fundit është një produkt i prekshëm i vizionit zhvillimor të lidershipit politik dhe i punës së jashtëzakonshme të shqiptarëve, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, gjatë këtyre tre dekadave postkomuniste.
Si një grua e lindur dhe e rritur në Shqipëri, ju keni bërë një kalim të suksesshëm pas-komunist. Cila është vizioni juaj për të ardhmen e grave në Shqipëri?
Unë u rrita me një gjyshe që punonte me kohë të plotë në shtëpi, e cila investoi të gjithë talentin, inteligjencën dhe autoritetin e saj në familje, pa pasur kurrë mundësinë të provonte veten përtej atyre mureve. Nëna ime është gruaja tipike e realizmit socialist. Ajo punonte në punë dhe në shtëpi, pa e hequr kurrë vëmendjen dhe kujdesin për mirëqenien tonë, duke na inkurajuar të arsimohemi dhe duke na ushqyer ndjenjën e punës dhe përgjegjësisë. Jeta për gratë gjatë komunizmit ishte e vështirë dhe e mundimshme, deri në atë pikë sa çdo grua në ato dekada meritonte të quhej heroinë. Nëna ime ka bërë vetëm një punë gjatë gjithë jetës së saj, atë të zgjedhur nga shteti për të. Sot, duke e parë atë në të tetëdhjetat e saj, si arrin të shfrytëzojë të gjitha avantazhet që teknologjia ofron për informacionin, komunikimin dhe zgjidhjet, ndiej keqardhje që nuk pati mundësinë të zbulonte veten dhe të përdorte potencialin e saj të plotë. Megjithatë, ajo pati fatin të shihte vajzat e saj më të arsimuara se ajo, që bënin punën e zgjedhur prej tyre dhe jo atë që do të kishte zgjedhur shteti ose ideologjia për to, duke përballuar një tranzicion jashtëzakonisht të vështirë në çdo kuptim. Ndërsa për vajzën time dhe dy mbesat, spektri i të drejtave është i pakrahasueshëm, po ashtu si dhe mundësitë ku ato mund të lundrojnë dhe të jetojnë ëndrrat dhe pasionet e tyre. Ajo që përshkrova më sipër është zhvilluar në kontekste shumë komplekse dhe të vështira, me përpjekje gjigante për të arritur në botën e qytetëruar, duke luftuar çdo ditë me të kaluarën e komplikuar otomano-komuniste.
Sot, ende ka vajza dhe gra që përballen me pasojat e kësaj të kaluare, por gjithashtu ekziston një ushtri e madhe vajzash dhe grash të angazhuara në arsim, shëndetësi, shërbime sociale, drejtësi, art e kulturë, deri në nivelet më të larta të administratës publike, qeverisjes dhe politikëbërjes. Një përparim kaq i qartë dhe një forcë kaq e madhe e kësaj ushtrie më bën të besoj se të gjitha vajzat dhe gratë e së ardhmes do të kenë kaluar pragun e nënshtrimit dhe do të jenë të afta të krijojnë jetën që zgjedhin, dhe jo atë që është zgjedhur për to. Ndërkohë, asnjë vizion për të ardhmen e grave nuk mund të ndahet nga vizioni për të ardhmen e djemve. Ka ardhur koha të flasim njësoj për të ardhmen e vajzave dhe djemve.
24 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
hikni mer Medie Bordello se ju dal boja fare asnjeri s'ju merr me seriozishte sepse hani mut gjithe kohes .beni vetem zhurme
Shume interesante. Kjo shkoi ne New York per ti dhene interviste gazetarit francez. I shoqi shkoi ne New York dhe takoi Lalin dhe Taon
Kete "revisten franceze" nuk e njeh asnjeri ne France
Linda ka fituar sfidat me Koçon, Endrin, Faten e nje duzine eunukesh tjere, si te mos fitoje sfidat me Ameriqinë.
Gazete "franceze" me titull anglez???
Ka bindur Makronin thote ky idioti me siper. Hahahahaha Po Makroni cfare lidhje ka me nje reviste te humbur private ne France? Kete "reviste", nuk e njeh njeri ne asnje cep te Frances. Eshte si te japesh interviste per nje reviste roze te panjohur, mes mijera te tjerave qe marrin ne interviste lloj lloj njerezish. Mund t'i japesh leke dhe ato te nxjerrin. Nuk do ndonje marifet te madh, se nuk ka dale tek Figaro. Po edhe tek revistat e medha mund te dalesh po the gjera skandaloze, sic doli corapekuqi ne amerikanen New York Times ku tha se do krijoj shtet bektashi. Po ishe palaco, te nxjerrin revistat, nuk ka nevoje as per Makron, as per Biden.
Linda ! Ke harruar t'iu thuash te huajve edhe disa gjëra të tjera nga vuajtjet e papërshkruara të femrave përpara 1990 ( e, sidomos përpara ardhjes në pushtet të " legjendarit " burrit tuaj ): Ja p.sh. ke harruar t'iu thuash se atëhere vajzat nuk kishin asnjë mundësi të merreshin me drogë, as me prostitucion, as të bënin bythët, cicat apo shalët me silikon dhe t'i ekspozonin si tani. Ato nuk kishin shumë mundësi të ndërronin dashnorët ( hamshorët ) çdo javë apo muaj,as t'i kalonin netët duke u harbuar ( siç thotë i fortdituri Ben Blushi ), as të bënin swamping ( t'i ndërronin burrat apo gratë me njëri tjetrin dhe me pëlqimin e secilës palë ), as të bënin orgji dhe, madje, madje, as të vetëvriteshin siç bëjnë sot. Je e lutur të mos i harrosh të tilla gjëra të rëndësishme herën tjetër.
Mjere Linda per gerdallen me morra qe ka ne krevat
Po po tamam si shoqja Nexhmije..edhe dobicin e gjylos shoqja Nexhi e bindte.
Po Linda : Me durim e lexova intervisten tende e vertete ajo qe thot Francezi ,por ai nuk njef dot boten tone qe "Gruaja fut shejtanin ne SHISHE " Ndersa ti nga ajo intervist perkufizon thenien e Realizmit Socialist "Gruaja force e madhe ne POLITIKE "
Nuk te fut gruaja shejtanin ne shishe, o shqipo. Je shejtan vete dhe ja ngjit fajin gruas. Tipike e maskilizmit shqiptar.
Cpate ti ! Ishje mire deri tani .C'e kruan apo do te marresh mbi vehte pasojat e aventurave te Rames.Beju sherbim parave qe ke dhe shiko te jetosh pa kokcarje .
Sa me durim e lexova deri në fund dhe ajo që kuptova,ishte se kjo grua pa dashje nën ndjenjën e inferioritetit të një provincialeje në mentalitet ,demostron nê delir e sipër me ,’suksesin’ e vet,lumturinë e vet,duke përgjithsuar githë gratë shqiptare,që në fakt po ikin nga sytë këmbët në shumicë,sepse në ‘vlerat’ qê ajo përcjell , në këtë sistem që ajo ‘promovon’ ,një sistem hibrid ,as socialist ,as kapitalist,familja po shkatrrohet,se gratë ,nënat,po veshin më shumë ‘rroba të zeza’ se në kohē lufte dhe nuk arrijne te blejne as ilaçet me pensionin e tyre qesharak,që sot po ngelen më shumë të veja,që po dhunohen më shumë,po divorcohen më shumë dhe po lindin më pak fëmijë,që janë e ardhmja.
Gazetari ben furce per Linden e Linda furce per vete dhe drejtimin e vendit nga fitorja ne fitorje, si rezultat i udheheqesit legjendar Rama.
Linda per Kryeministre, pse jo! lol
Moj Linda, si po kalon andej nga hotelet e Ney Yorkut bashke me ate halldupin, mos u tronditni se parat e popullit jane, por sa per sfidat vertet ashtu eshte, Sfidad me te medha qe i keni bere peshqesh ketij populli jane Korrupsioni ne cdo qelize te qeverise nga larte deri ne baze dhe kriminalizimi qe drejton ne te njejtin drejtim. Po vazhdoni, manipuloni popullin me intervista se ju duhen per te mbrojtur koken dhe pasurite qe keni vjedhur! Ndjejm neveri kur ju shikojme juve qe mashtroni me keto intervista bajate dhe te dala boje se e verteta eshte krejt ndryshe.
ATE CFARE DHJEU AI DEBILI YT QE KE NE KREVAT DHE PO E HA TI? TE BEFTE MIRE, JU BEFTE MIRE!!!
Allah Ekber ,,Zonja Rama ,,Amin
O Linda, lere ate maniak te cmendur se nuk ja vlejne parate. Do te te marre ato dy fije tru qe te kane mbetur dhe do te cmende sic ka cmendur ato gjynafqaret para teje.
Boll se lat nam o llafazanë, që fshiheni pas tastastjerës, çfarë ju ka bër zonja? Pse është gruaja e Edi Ramës? Po mos duhet tju pyeste juve, llaafazanëve të celularit, kokrrat e dembelave të mbushur me vrer se nuk dini të bëni gjë ju e ç’ faj ju ka kjo grua? Turp a keni, nëna, motra apo gra? Ishalla do fillojnë të merret me nënat jo po me gratë tuaja.
Mjere ti per ate psikopat qe ke per burre moj derezeze. As per gjithe paret e vjedhura te botes nuk ja vlen. Megaloman qe rreh grate.
Linda, mos bej poza po mbaj burrin se ka shkare fare, na nxiu faqen ne sy te botes sharlatani jot me poturet me mut.
Te gjitha keto revistat franceze, amerikane, angleze, gjermane qe nxjerin ndonje artikull ne mot me pagese per te regjurin e Surrelit dhe momcen e tij, nuk i ka degjuar njeri neper vendet e veta.
Linda, leri pispillosjet neper gazetat e huaja se nuk ke cfare tregon, po mbaj te dhjerin tend me opinga te bardha andej ne OKB se po del nga shinat. Na ka krijuar kalifat te ri me xhaxha Mondin me korrespondence nga Nju Jorku. Flet para sallave bosh dhe na krijon shtete te reja imagjinare corapemuti. Thuaji te gjeje nje menyre tjeter per te terhequr vemendjen e botes meqe nuk e pjerdh njeri. Opingat e bardha le t'i beje roze dhe te dale me bythe jashte po deshi, por nuk cenohen territoret e Shqiperise per t'u dukur para botes. Eshte tamam si ato mizat e bezdisshme qe i bejne bzzzzz botes ne vesh, dhe bota i jep nje flakerime me dore qe ta largoje mizen se i cau veshet.