Dele Alli ka zgjedhur Gary Neville për të treguar historinë e tij. Ai zgjodhi “The Overlap”, kanalin/programin në YouTube në të cilin ish-mbrojtësi i Manchester United pret emra të mëdhenj të sportit, veçanërisht futbollit, për intervista joformale.

E gjithë video e rrëfimit të Dele Alli zgjat 43 minuta, u publikua më 13 korrik dhe në më pak se 24 orë kishte mbledhur tre milionë e gjysmë shikime. Sepse Dele foli për gjithçka që i ndodhte, pa filtra, nënën e tij të alkoolizuar, abuzimin e vuajtur nga një mik i tij, trafikun e drogës kur ai ishte fëmijë, vajtje-ardhje në Afrika dhe një baba shumë larg tij.

Me pak fjalë, një familje krejtësisht e shkatërruar deri në shpëtimin e një kujdestari, që e çoi në futboll.

Më pas problemet mendore, varësia nga pilulat e gjumit, rënia shumë e shpejt, për më tepër në kulmin e karrierës së tij, me Tottenham-in dhe me kombëtaren.

Duke folur për veten e tij, duke e lejuar veten të intervistohej, Dele Alli na kujtoi një gjë mbi të gjitha, sa karriera janë të pashpjegueshme kur i ndajmë nga biografitë dhe gjithçka që ato përmbajnë.

Dhe midis shëmbëlltyrave të pashpjegueshme të dekadës së fundit, ajo e Alli-t për disa vjet dukej se binte në sy si një ndërtesë e shkatërruar. Një “Bobby Robson i ditëve të sotme” siç tha vetë Neville në prezantimin e intervistës, ish-ylli i Tottenham-it dhe kombëtares, pati një rënie shumë të parakohshme. Ai shihej si ikona e futbollistit “dembel”, sipas etiketës së vendosur nga Jose Mourinho.

Delle Alli dukej si një lodër që i kishte mbaruar punë shumë shpejt, një i ri i llastuar pa motivim. Kjo, të paktën, në vizionin dydimensional me të cilin ne e konsumojmë lojën. Ai vizion që Alli, si të tjerët para tij, është përpjekur ta thyejë, duke folur hapur për traumën, dhimbjen, varësinë, shëndetin mendor, frikën. Biseda e tij me Neville është një nga ngjarjet më të rëndësishme të futbollit të viteve të fundit, sepse ndryshon narrativën, hap rrugën.

Karriera si ajo e Dele Alli-t na duken të pashpjegueshme, sepse ne ndjekim futbollin dhe sportin në përgjithësi, veçanërisht me një pasion për çështjet njerëzore, ngjitjet, triumfet, rrëzimet, shpengimet, por më pas nuk dimë asgjë për ato ngjarje.

Në heshtjen e muajit të vetëm të vitit pa lojëra, mesfushori anglez theu atë iluzionin e paqartë grabitqar, sipas të cilit vetëm fusha dhe maksimumi stërvitja vlen, ideja se ne mund të kuptojmë dhe gjykojmë rrugën e një qenieje njerëzore në ato dritare nëntëdhjetë minutëshe të përsëritura, të zgjeruara vetëm nga shpërndarjet në mediat sociale, iniciativat promovuese, marketingu, intervistat e herëpashershme ose dokumentarët prapa skenave.

E parë në tre dimensione, historia e Dele Alli-t është krejtësisht e ndryshme nga ajo që menduam se e dinim, talenti i ri i qeshur që lufton gjithmonë me veten, me sa duket i paprekur, por ndoshta ka nevojë për ndihmë shumë kohë përpara se të vendoste ta bënte atë, kohë në të cilën ai ishte në prag të greminës dhe i varur nga pilulat e gjumit.

Fytyra me të cilën ai i tha Gary Neville për veten e tij është ndoshta ajo e dikujt që e kapërceu atë, i cili rifilloi karrierën në kohë përpara humnerës, duke gjetur Everton një mjedis në të cilin mund të shërohej.

Por sa karriera të pashpjegueshme i kemi harruar dhe i kemi gjykuar vetëm si shëmbëlltyra fatkeqe futbolli, talente që ndoshta kishin aq trauma dhe dhimbje sa në historinë e Alli-t?

Intervista e Neville është e rëndësishme për futbollistët, dhe ky ishte qëllimi i tij i deklaruar, por është gjithashtu e rëndësishme për futbollin, dhe kjo ndoshta është përtej qëllimit të intervistës, por është pika më e rëndësishme e kthesës.

Le të fillojmë nga pika e parë, kolegët. Normalizimi i thirrjes për ndihmë, nga varësitë te çdo lloj problemi tjetër i shëndetit mendor, do të shpëtojë karriera, ndoshta edhe do të shpëtojë jetë. Lojtarët e futbollit janë shumë më të pasur se njëzet, tridhjetë apo dyzet vjet më parë, por janë gjithashtu shumë më të shtrydhur dhe nën presion. Ata janë yje rock që duhet të performojnë si atletë tre herë në javë dhe atletë që duhet të mbajnë një ekspozim të yllit të rock-ut, në një kontekst dhe në një botë që nuk lë vend për t’u fshehur. Ne mund të mos e kuptojmë se sa e rrezikshme është një ekzistencë e tillë.

Por Alli ka bërë edhe diçka të rëndësishme për futbollin dhe për atë që do të thotë për ne. Futbolli profesionist është një nga rezervuarët më të mëdhenj të maskulinitetit në botë. Në një arsyetim të kohëve të fundit, të gjatë dhe plot pasion në “The Washington Post”, Christine Embase shkruan se sa shumë maskuliniteti patriarkal është më në fund në krizë, është një pjesë e botës së vjetër që ne po përpiqemi ta lëmë pas, dhe shumë lajme të javëve të fundit tregojnë se sa i paplotë dhe i pakthyeshëm është procesi në të njëjtën kohë.

Por pyetja është, çfarë të vendosim në vend të saj? Cilat janë modelet e së ardhmes? Ku janë, ku i marrim? Arsyetimi i Embase është se ne ende nuk e kemi idenë. Rreziku është që hapësira e zbrazët do të kryesohet nga mesazhe dhe personazhe edhe më toksike se ato që po lëmë pas. Jordan Peterson dhe Andrew Tate janë ndër shembujt anglo-saksone.

Në këtë kontekst, futbolli në mënyrë të pashmangshme ka edhe detyrën e përcaktimit të një modeli të një njeriu modern dhe jo grabitqar, jo toksik, jo i dhunshëm, që di të gjejë hapësirë brenda vetes edhe për brishtësinë, për cenueshmërinë, për frikën.

Dhe, ndoshta duke mos e menduar për këtë, Dele Alli duke treguar me çiltërsi historinë e tij të abuzimit dhe varësisë, bëri pikërisht këtë, na dha një pjesë të vogël të modelit. Dhe përtej asaj se kush ishte dhe kush do të jetë Dele Alli në pjesën tjetër të karrierës dhe jetës së tij, ky fragment mundësie mbetet, tani është po aq i yni sa i tij.

Lajmi i fundit i marrë nga intervista nuk është lajm, por ia vlen të theksohet, se sa shpejt po ndryshon ekosistemi i informacioneve sportive (dhe të tjera).

Alli mund të ishte hapur kështu vetëm me një ish-futbollist, dikë që mund ta kuptojë se çfarë ndodh brenda dhe jashtë fushe në jetën e një futbollisti top.

A do t’i kishte dhënë ndonjëherë të njëjtën intervistë një gazetari në një media tradicionale? Ndoshta jo, jo në 2023, jo vetëm sepse ka alternativa si “The Overlap”, por edhe sepse bota e informacionit ka kontribuar në krijimin e këtij konteksti në të cilin ka vetëm dy gjëra për një futbollist, performanca dhe thashethemet.

Jo të gjitha, jo gjithmonë, por mjafton që një futbollist të mbajë të vërtetën e tij jashtë një interviste siç e njohim ne, dhe më pas t’ia ofrojë një ish-futbollisti që ka guximin t’i bëjë pyetjen më të rëndësishme nga të gjitha: si jeni Dele?