INTERVISTA/ Ambasadorja franceze: Çështja e statusit është shumë më e komplikuar se miratimi i 3 ligjeve

Christine Moro, ambasadorja e Francës në Shqipëri komenton mosmarrjen nga vendi ynë të statusit të vendit kandidat në BE. Ajo thotë se vëmendja nuk duhet fokusuar vetëm tek dy ligjet dhe rregullorja e mbetur pezull. Ambasadorja shprehet se “nuk përbën sekret për asnjeri që korrupsioni është një fenomen shumë i përhapur në Shqipëri”. “Franca numëron shumë miq në këtë vend”, shprehet ajo

Nga Skender Minxhozi, JAVA

Zonja ambasadore, Këshilli Europian mori vendimin e tij për statusin e vendit kandidat për Shqipërinë. Është hera e tretë, një rekord negativ ky, që Shqipëria rrëzohet në kërkesën e saj për të marrë statusin. Cilat janë, sipas jush, arsyet e këtij dështimi?

Unë e kuptoj zhgënjimin e shqiptarëve dhe pikëpyetjet e tyre. Shumë prej tyre e perceptojnë këtë vendim si të padrejtë dhe ndoshta disa qytetarë do të dekurajohen.

Megjithatë, ky vendim është një rast për të reflektuar se çfarë është procesi i integrimit evropian. Sigurisht që Shqipëria bën pjesë në familjen evropiane me anë të kulturës së saj, historisë së saj dhe zgjedhjes që ka bërë para njëzet vjetësh drejt demokracisë. Nuk ka asnjë dyshim në lidhje me këtë. Për këtë arsye Shqipëria u bë anëtare e Këshillit të Evropës në vitin 1995. Të jesh anëtar i Bashkimit Evropian është shumë më e komplikuar, sepse në mënyrë progresive duhet të miratosh rregullat e familjes, ato që  njihen me emrin “standarde evropiane”. Në fillim miratohen parimet, më pas këto parime vihen në zbatim dhe pak nga pak miratohet tërësia e rregullave, ose ajo që quhet “acquis communautaire”. Është si një rrugë e përcaktuar.

Çfarë do të thotë kjo? Nuk pritet nga Shqipëria që të bëjë gjithçka menjëherë, por që plani i veprimit (një punë shumë e mirë që u bë pranverën e kaluar) të mund të zbatohet në mënyrë progresive, të rregullt, pa ndalesa, pa u vonuar, pa shmangur temat e vështira.

Të ndjekësh procesin e integrimit evropian është sigurisht një zgjedhje me kërkesa të larta. Megjithatë, kërkesat nuk gjenden nga ana e BE-së, por të vetë Shqipërisë. Në fakt, është vetë Shqipëria, një shtet sovran dhe demokratik, e cila ka paraqitur një kërkesë për të hyrë në BE. Sipas studimit të AIIS-it të vitit 2012, kjo gjë dëshirohet nga 86,5 % të popullsisë, pra është një dëshirë e një shumice mjaft të gjerë dhe shumë e fortë e qytetarëve shqiptarë. Kam përshtypjen së është gjithashtu projekti, për të cilin shqiptarët shprehin dëshirën më të fortë, pavarësisht orientimeve të tyre politik.

Të punosh për integrimin evropian është në duart e shqiptarëve. Por Bashkimi Evropian nuk i lë ata vetëm : prej disa vitesh, Shqipëria merr ndihmë dhe mbështetje me anë të programeve evropiane dhe nga bashkëpunimi bilateral me shtetet anëtare. Kjo ndihmë dhe kjo mbështetje do të vazhdojnë, por u takon shqiptarëve t’i përdorin në mënyrën më të mirë.

Vendi ynë do të duhet të bëjë pra të bëjë përpjekje të mëtejshme. Nëse ju pyes në mënyrë të drejtpërdrejtë, nëse ishin tre ligjet e “famshme” që penguan dritën jeshile nga Brukseli, për marrjen e statusit, cila do të ishte përgjigja juaj?

Gjatë vitit 2012 Kuvendi i Shqipërisë ka miratuar shumë ligje të rëndësishme në kuadrin e procesit të integrimit evropian. Të tre ligjet për të cilat flitet (në fakt janë dy ligje dhe një rregullore) janë gjithashtu të rëndësishme, por nuk duhet që vëmendja të përqendrohet vetëm në këto tre ligje, sepse çështja është shumë më e përgjithshme dhe më e koklavitur.

Një ndër temat më të debatuara së fundi është ajo e nacionalizmit shqiptar, i cili duket se po rilind, pas deklaratave të fundit të kryeministrit Berisha, si dhe për shkak të krijimit të disa partive të reja, që i mëshojnë platformave nacionaliste. Cili është opinioni juaj në këtë pikë?

Ne sapo festuam 100-vjetorin e Pavarësisë së Shqipërisë. Ishte një festë shumë e rëndësishme për shqiptarët, një moment i ligjshëm krenarie kombëtare për gjithçka Shqipëria ka arritur në këto 100 vjet, por dhe rasti për të kujtuar se kombi shqiptar ka ekzistuar shumë kohë më parë se të ekzistonte shteti shqiptar.

Si përfaqësuese e vendit tim, unë kam qenë krenare dhe e prekur të ndaja këto momente me shqiptarët, në qytetet e Vlorës dhe të Tiranës.

Megjithatë, natyra e lidhjeve që bashkon qytetarët shqipfolës të vendeve fqinje me Shqipërinë është një çështje delikate. Kjo çështje nuk mund të trajtohet në mënyrë teorike, duhen marrë parasysh pasojat praktike të deklaratave dhe vendimeve që mund të merren në këtë drejtim. Kjo sepse jemi në një rajon ku mozaiku i popujve është shumë kompleks, ku kufijtë shtetërorë shpesh nuk korrespondojnë me përkatësitë etnike, ku konfliktet midis popujve kanë shkaktuar luftëra të përgjakshme. Pas konflikteve të viteve 90 stabiliteti në vendet e Ballkanit është i brishtë, ai kërkon ende përpjekje nga ana e popujve dhe shteteve përkatës, të mbështetur nga bashkësia ndërkombëtare. Shqipëria jeton në paqe me fqinjët e saj dhe ajo ka qenë nja faktor stabiliteti në rajon, një faktor moderues. Ky është një qëndrim shumë konstruktiv dhe unë jam e bindur se ai i korrespondon temparamentit të qytetarëve shqiptarë. Ky është një rol moderator që i ka mundësuar gjithashtu Shqipërisë integrimin në NATO dhe lejon të parashikohen përparimet në rrugën e afrimit evropian të vendit tuaj. Largimi nga kjo rrugë do të ishte e dëmshme për Shqipërinë dhe rajonin.

Shqipëria duhet të mbajë zgjedhjet e përgjithshme gjatë vitit të ardhshëm. A jeni dakord edhe ju me konstatimin e Prezencës së OSBE, se zgjedhjet do të jenë të ashpra?

Çdo përballje elektorale është e vështirë, sepse secila parti ka dëshirë të fitojë dhe është e bindur se fitorja e saj është në interes të vendit. Një vëmendje e madhe do të përqendrohet tek zgjedhjet dhe në gjithë procesin që i paraprin ato. Komuniteti ndërkombëtar do të vëzhgojë me interes gjithë këtë proces dhe në veçanti zbatimin e reformës së Kodit Elektoral, i miratuar me konsensus këtë verë.

Megjithatë, edhe pse zgjedhjet janë të rëndësishme, ka detyra të tjera për të përmbushur në vitin 2013 në lidhje me procesin e integrimit evropian. Kam parasysh zbatimin e reformave tashmë të miratuara nga Shqipëria, punën e administratës që duhet të marrë vendin e pushtetit politik me qëllim që të zbatojë ligjet dhe të kujdeset për respektimin e tyre.

Transparency International tha se Shqipëria ka humbur 18 vende në klasifikimin global të perceptimit të korrupsionit. Cili është komenti juaj?

Nuk përbën sekret për asnjeri që korrupsioni është një fenomen shumë i përhapur në Shqipëri. Komisioni Evropian dhe Këshilli i Evropës i kushtojnë një rëndësi të madhe luftës kundër korrupsionit. Rezultatet e arritura në këtë drejtim, ashtu si në luftën kundër krimit të organizuar – dhe të dyja janë shpesh të lidhura – luajnë një rol vendimtar që Shqipëria të marrë fillimisht statusin e vendit kandidat dhe më pas të përparojë në procesin e saj të integrimit evropian.

Si i shihni marrëdhëniet mes Francës dhe Shqipërisë? Çfarë mund të bëhet për inkurajimin e tyre të mëtejshëm dhe nxitjen e shkëmbimeve mes dy vendeve?

Marrëdhëniet midis dy vendeve tona mbështeten mbi një traditë të gjatë dhe Franca numëron këtu shumë miq.

Me ekipin tim të Ambasadës, ne kemi marrëdhënie në fusha të ndryshme, unë nuk mund t’i citoj të gjitha këtu. Më lejoni vetëm t’ju them se ne i kemi veçanërisht shumë për zemër marrëdhëniet që e ndihmojnë Shqipërinë në plotësimin dhe zbatimin e reformave që lidhen me axhendën e saj evropiane. Kam parasysh këtu funksionimin e Parlamentit, sistemin e drejtësisë, administratën publike, luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Ne jemi gjithashtu shumë pranë të rinjve, në përkrahje të shijeve dhe nevojave të tyre, dhe kjo gjë shihet nëpërmjet ofertës sonë për manifestime kulturore dhe bashkëpunimit tonë edukativ dhe universitar.

Së fundi, ne mendojmë sigurisht për zhvillimin e marrëdhënieve ekonomike. Ne kemi këtu shoqatën “Club d’affaires” shumë dinamike, dhe në fillim të dhjetorit organizuam në Francë një aktivitet të quajtur “Journée Albanie”, i cili mundësoi krijimin e lidhjeve të reja midis ndërmarrjeve të dy vendeve.

Mediat turke: Biznesmeni Satin u vra për shkak të një borxhi në Hungari

21:16 Politika

PD: Çakejtë e Ramës po shpifin. Njeriu që fle tek Dash Peza fsheh pasurinë e tij

20:20 Politika

Balla: Sali, lëre kokën e Ali Pashës, po trego ku shkuan 1.3 mld USD dhe si u pasuruan në mënyrë marramendëse Argita e Shkëlzeni

19:56 Politika

Berisha kërkon të sjellë kokën e Ali Pashë Tepelenës në Shqipëri

17:38 Politika

GFI: Raporti për 1.3 miliard dollarët duhet të shërbejë si zile zgjimi për qeverinë

15:41 Politika

Sa fitojnë konkretisht Shkëlzeni dhe Argita? 2.9 milionë lekë në ditë

15:15 Politika

Berisha: Zogu, i pari që bëri zgjedhje të lira. Jetoi dhe vdiq si antifashist, nuk u dorëzua përballë Italisë

13:56 Politika

Çmenduria e Gjykatës së Lartë: Fal të arratisurin dhe i kërkon ... të mbajë kontakt me shërbimin e Provës

13:05 Politika

Idrizi qetëson Berishën: “Rezoluta nuk është dokument presioni”. Arta Dade: “Të mos përdoret për kapital politik”

12:45 Politika

AK në Përmet: Janullatos të shpallë shenjtor At Stath Melanin, të vrarë nga andartët grekë

11:58 Politika