Te fundit
Pararendësit e shtetit xhihadist
26 Shtator 2014, 19:35Blog
TEMA
Nga David Motadel
Në vitet e fundit, ka patur një rritje dramatike të një lloji organizimi shtetëror në dukje të ri: Shteti rebel islamik. Boko Haram në Afrikën Perëndimore, Shabab në Afrikën Lindore, Emirati Islamik në Kauzak dhe, sigurisht, Shteti Islamik në Lindjen e Mesme, i njohur si ISIS ose ISIL. Këto lëvizje jo vetëm bëjnë thirrje për luftë të shenjtë kundër Perëndimit, por edhe përdorin burimet e tyre për të ndërtuar teokraci.
Ndonëse të paprecedentë në disa drejtime, këta grupe kanë gjithashtu shumë të përbashkëta me lëvizjet islamike të shekullit 18, si vehabitët në Gadishullin Arabik dhe shtetet e mëdhenj xhihadistë të shekullit 19. Ata zhvillonin luftën e shenjtë kundër fuqive jomyslimane, dhe në të njëjtën kohë përpiqeshin të transformonin radikalisht shoqëritë e tyre.
Një prej grupeve të parë që u përfshi në xhihadin antikolonial dhe shtet-ndërtimin ishin luftëtarët që udhëhiqeshin nga Abd al-Qadir, i cili sfidoi pushtimin imperial francez të Afrikës Veriore në vitet 1830 dhe 1840. Qadiri u vetëshpall “komandant i besimtarëve” – titulli i një kalifi – dhe themeloi një shtet islamik në Algjerinë perëndimore, me kryeqytet në Mascara, një ushtri të rregullt si dhe një administratë që vuri në zbatim ligjin e Sharias dhe ofronte disa shërbime publikë. Shteti nuk ishte asnjëherë i qëndrueshëm, as nuk përfshinte ai një territor të përcaktuar qartë; pak kohë më vonë, ai u shkatërrua nga Franca.
Po kaq jetëshkurtër ishte shteti Mahdist në Sudan, që zgjati nga fillimi i viteve 1880 deri në fundin e viteve 1890. I udhëhequr nga Mahdi i vetëshpallur Muhammad Ahmad, lëvizja bënte thirrje për xhihad kundër sundimtarëve egjiptiano-otomanë dhe dominuesit e tyre britanikë, dhe krijoi një shtet dhe struktura, përfshirë një rrjet telegrafi, fabrika armësh dhe një aparat të propagandës. Rebelët ndaluan duhanin, alkoolin dhe kërcimin dhe persekutuan minoritetet fetarë.
Por shteti nuk ishte në gjendje të ofronte institucione të qëndrueshëm, dhe ekonomia pësoi kolaps.; gjysma e popullsisë vdiq prej urisë, sëmundjeve dhe dhunës, përpara se ushtria britanike e mbështetur nga egjiptianët, të shtypte regjimin në një fushatë të përgjakur, ngjarjet e të cilës janë përshkruar në “Lufta e Lumit” nga Uinston Churchilli, i cili shërbeu si oficer në Sudan.
Shteti islamik rebel më i sofistikuar i shekullit 19 ishte imamati kaukazian. Imanët e tij mblodhën myslimanët e Cecenisë dhe Dagestanit, në një luftë të shenjtë 30-vjecare kundër perandorisë ruse, që kërkonte ta nënshtronte rajonin. Gjatë betejës, rebelët detyruan komunitetet e maleve të bashkoheshin në një imamat militantësh, duke ekzekutuar kundërshtarët e brendshëm dhe imponuar ligjin islamik, segregimin e gjinive, ndalimin e alkoolit dhe duhanit, kufizimin e muzikës si dhe vendosjen e kodeve shumë striktë të veshjes – të gjitha këto, masa shumë jopopullore. Trupat e Carit u ndeshën me imamatin me një brutalitet ekstrem, duke e shkatërruar.
Në të gjithë këta raste, kishte dy konflikte të dallueshëm, ndonëse me një farë ndërthurje mes tyre, njëri kundër perandorive joeuropiane dhe njëri kundër armiqve të brendshëm, dhe të dy betejat kombinoheshin me shtet-ndërtimin. Modeli në fakt nuk është unik, dhe vetëm tipar i shfaqjes së shteteve rebelë islamikë. Sociologu Charles Tilly e ka identifikuar një herë luftën si një prej forcave më të rëndësishme në formimin e shteteve: Themelimi i një qeverie të centralizuar bëhet i domosdoshëm për të organizuar financat dhe forcat e armatosura.
Në të njëjtën kohë, Islami ishte në qendër të këtyre lëvizjeve. Liderët e tyre ishin autoritete fetarë, shumica prej tyre mbanin titullin “komandant i besimtarëve”; shtetet e tyre ishin të organizuar në mënyrë teokratike. Islami ndihmoi për të bashkuar shoqëritë e fragmentuara fisnore dhe shërbeu si një burim autoriteti absolut hyjnor, për të fuqizuar disiplinën sociale dhe rendin politik, dhe për të legjitimuar luftën. Të gjithë këto lëvizje predikonin ringjalljen e islamit militantesk, bënin thirrje për pastrim të fesë së tyre, ndërkohë që denonconin shoqërinë tradicionale islamike, me format e saj më heterodokse të Islamit, duke e quajtur supersticioze, të korruptuar dhe të prapambetur.
Shtetet e sotëm xhihadistë ndajnë shumë prej këtyre tipareve. Ata u shfaqën në një kohë krize, dhe përballen pa mëshirë me armiqtë e brendshëm dhe të jashtëm. Ato i shtypin gratë. Pavarësisht mizorisë së grupeve, ata ia kanë dalë që ta përdorin Islamin për të ndërtuar koalicione të gjerë me fiset dhe komunitetet lokalë. Ata ofrojnë shërbime socialë dhe kanë ngritur gjykata ku zbatohet në mënyrë të rreptë ligji islamik. Dhe përdorin metoda të përparuara të propagandës.
Ata ndryshojnë prej shteteve të shekullit 19, sepse janë më radikalë dhe të sofistikuar. Shteti Islamik është organizimi politik më i sofistikuar xhihadist në historinë moderne. Ai përdor struktura moderne shtetërore, duke përfshirë një burokraci të organizuar në mënyrë hierarkike, një sistem gjyqësor, medresetë, një aparat të madh propagande si dhe një rrjet financiar që i mundëson të shesë naftë në tregun e zi. Përdor dhunën – ekzekutime në masë, rrëmbime dhe grabitje – në një masë të paprecedentë. Dhe ndryshe nga pararendësit e vet, udhëheqësit e tij kanë aspirata globale, madje fantazojnë të pushtojnë sheshin e Shën Pjetrit në Romë.
E megjithatë, këto ndryshime, janë më shumë një cështje grade, se sa lloji. Shtetet rebelë islamikë janë në tërësi shumë të ngjashëm. Ata duhet të shihen si një fenomen; dhe ky fenomen e ka një histori.
Të krijuar në kohëra lufte, dhe duke vepruar në një atmosferë konstante trysnie të brendshme dhe të jashtme, këta shtete kanë qenë të paqëndrueshëm dhe asnjëherë tërësisht funksionalë. Formimi i një shteti i bën islamikët të cënueshëm: ndërkohë që rrjetet xhihadistë apo grupet guerilas janë të vështirë të luftohen, një shtet, i cili mund të pushtohet, është më i lehtë për t’u konfrontuar. Dhe kur ka një shtet teokratik, shpesh herë bëhet e qartë se udhëheqësit e tij janë të paaftë për të ofruar zgjidhje të mjaftueshme sociale dhe politike, duke i armiqësuar kështu gradualisht ata që kanë nën vete.
Në këtë kuptim, komuniteti ndërkombëtar duhet të vazhdojë të ketë nën kontroll ekspansionin e grupeve si Shteti Islamik, dhe të ndërhyjë për të mos lejuar abuzime të përhapur të të drejtave të njeriut. Por duke parë që SHBA dhe aleatët e vet nuk ka gjasa të angazhohen që të vënë në dispozicion burimet e mëdhenj ushtarakë që nevojiten për të mposhtur Shtetin Islamik, politika më e mirë mund të jetë ajo e frenimit, mbështetjes për kundërshtarët lokalë dhe më pas menaxhimi i kolapsit të mundshëm të këtyre grupeve.
Duhet të pranojmë se cfarë janë me të vërtetë këta grupe. T’i quash “kancer”, sic ka bërë Presidenti Obama, është e kuptueshme nga një këndvështrim emocional, por kjo e thjeshtëzon dhe e fsheh fenomenin. Shtetet xhihadistë janë organizime kompleksë dhe duhet të kuptohen në kontekstin e historisë së Islamit. /NYT/
PERSHTATUR NE SHQIP NGA www.bota.al
5 komente në “Pararendësit e shtetit xhihadist”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
shenjat e afrimit te “kohes se fundme”(kijametit-kijama).
https://www.youtube.com/watch?v=HTxZLB7qTS8
Ku na e ke gjetur kete cjapin me laptop. Apo edhe ky eshte pjese e shtetit Islamik. O ju thjefsha juve edhe shtetin tuaj. Nja pese here i kane shkaterruar gjate historise boterore kete cjapet e Muhamedit. Me sa duket, do te kete edhe njehere tjeter per show. Deri sa ju ta kuptoni, se jeni nje minorance boterore dhe e neveritshme me ate fene tuaj te shkerdhyer dhe satanike, do te kete edhe shume cjapa me mjeker te tjere te vdekur gati per ne xhehnet.
Genc
Komenti jot tregon se sa injorant je ku edukimi jot si kalon 4 klase shkolle the shetitj neper bote consiston jo me larg se fshati ose lagja jote aty ku jeton.
Per me teper ky personi eshte nje gazetar Angleze I konvertuar ne Islam.
Mijera Westerners konverten cdo vit ne Islam.
Nuk ju ka faj kurrkush juve qe me mentalitet te ngushte And absurd
Fuck Islam and any other religion included, that preaches hatred and nontolerance in the human society. Fuck’em all! Nobody needs them.
Why Islamic Fundamentalism is Dangerous for Western Liberalism?
The US has concentrated on Islamic fundamentalism, because Islamic fundamentalism is different from other fundamentalist trends. You can even say that before the September 11 American fundamentalism was controlled by the US official system to a certain extent. But Islamic fundamentalism is something else. Not because it is an existing phenomenon, but because it is an objective prerequisite for something different. It is a living boiling mass, where more and more new people are ready to sacrifice their own lives for the sake of the Faith. And it is out of the control of US intelligence services, which means that it is strategically dangerous for America from their viewpoint. After the collapse of the USSR Islamic fundamentalism became a US adversary as a civilized alternative.
Today Islamic fundamentalism is not just a countertendency of development. It is a real foundation for political counter-elite to be formed, which the ‘world’s rulers’ are afraid of the most, while keeping the elites of all even tiny countries under their watchful eye. This is where the Iranian example is very graphic.
In the beginning of 1978 during Shah Iran had an organized political elite loyal to Shah: tens of thousands of people plus hundreds of thousands of the middle class. And who was against them? Some Mullahs who had no economic or political resources, who had no links to the army, and who could not even oppose to Shah’s secret services. But it turned out that after Shah’s successful economic transformations were made in Western manner, multitudes of peasants headed for the cities and that’s when the conflict of basic values had started, and that’s when clerical and political counter-elite was formed as part of this entire tendency.
In Egypt, for example, there are several mosques on each street. And there is a number of mosques where charismatic mullahs are preaching. A large number of people gather to hear their speeches. The tension is so high that the people remain excited after listening to their sermons. And the authorities always tighten security around such mosques.
Even though such charismatic leaders systematically get removed, the example is what’s important. The religion only gets stronger with the blood of martyrs. One such person makes tens and thousands of potential Shaheeds (martyrs). He sets up a model of heroic behavior for the society, which is clear to ordinary people. Islam and Islamic fundamentalism, which have gotten stronger from the confrontation with the Western globalism and overall degradation of culture worldwide, is the only socio-cultural, religious and spiritual phenomenon, where a model of heroic personality can be shown.
It forms a personality that can never be integrated into the Western system of values. There cannot be a heroic personality in the West, where it is not needed. In the West heroes only exist in Hollywood dreams, created to make Western citizens blow off some steam, while they are still yearning for an image of a superman. They are not real heroes. But Islam creates a model of a real heroic personality. The criterion is: you are a hero if you are ready to sacrifice your own life for your beliefs. Then you are not a hypocrite (a Munafiq), but a real Shaheed (a martyr) who defeats death.
Clashes of civilizations are a conflict between types of a heroic personality. If some civilization wins, it destroys any alternative models of heroic personality. Western heroes are mechanical robots, cyborgs or terminators who defend economic interests of the ‘world’s government’. Heroes of Islam are fighters for the triumph of God’s justice for all people.
Why the US concentrated on Afghanistan? The problem is not Ben Laden. The problem is the Taliban. Because concerning an institutional state entity, the Taliban is representing a mature fundamentalist form from a geopolitical perspective. What the West succeeded interrupting in Algeria and crushing in Sudan, had sprung up in Afghanistan. But there is yet another aspect.
Saudi Arabia and Pakistan started fearing radicalization of the Taliban regime more and more. There are various reasons for that.
The current US Administration had an agreement with Abdallah Ibn Saud that the Saudis would support Bush at the elections by raising the oil prices first of all. If the prices did not go up, Gore would have been elected President. For the US it is not typical that an average American votes against the ruling administration during an economic rise. Back then the Saudis organized two economic crises.
There is also another moment in politics: you must always create a coalition. If you will all by yourself, then you will end up making a large number of enemies. There already were some prerequisites for this kind of a coalition in Afghanistan. The Taliban got in the way of Pakistan and the Saudis by becoming independent, even though the Taliban was created on the Pakistani soil. Moreover, Pakistan kept supporting the Taliban thereafter. And it is understandable. Any country is supposed to take care of stability around it. If you have a strategic opponent by your side, then you are interested in having peace at your other borders. But it doesn’t matter much. The Taliban is a composite phenomenon. It is an element of Pashto energy, as well as an element of the Islamic energy. It is a sort of a proto-ideology. It implies formed fundamentalist principles and an elite recruited in a certain way. It also implies national goals. Objectively, the Taliban is the force that virtually managed to complete the mission of unification of Afghanistan. It is a national goal, which they almost attained. Sure, such a force does not come from thin air. Of course, Pakistan and the US helped them at a certain stage. But they helped them out of their own interests.