"Huatë ilegale" dhe Greqia

20 Qershor 2015, 16:06Rajoni TEMA

A i lejohet një vendi të refuzojë kthimin e borxheve? Greqia i përgjigjet kësaj pyetjeje me “Po” duke iu referuar nocionit të “huave ilegale” e duke shpresuar lirimin prej barrës së borxheve.

Koncepti i huave ilegale i ka rrënjët në fillimin e shekullit të 20-të, kur u përdor nga një jurist, rus, Alexander Nahum Sack, i cili e braktisi Rusinë pas Revolucionit të Tetorit. Në studimin e publikuar në vitin 1927 “Ndikimet e transformimeve shtetërore në borxhet publike” ai bëri fjalë për “odious debts” – borxhe ose hua të përçmueshme. Sipas këtij përkufizimi huatë konsiderohen të përçmueshme atëherë kur merren nga një regjim despotik, i cili nuk i përdor ato për të mirën e popullit, por për shtypjen e tij. Pretendimet financiare bien kur regjimi diktatorial rrëzohet.

Shembull është Kuba. Ishulli iu premtua amerikanëve pas fundit të luftës mes Spanjës dhe SHBA-së. Por amerikanët refuzuan të merrnin përsipër borxhet që kishte Kuba kundrejt fuqisë koloniale, Spanjës. Argumentimi: Me këto kredi është financuar edhe lufta kundër lëvizjes për pavarësi në Kubë.

Falja e borxheve Irakut

Shembulli më aktual është Iraku, Pas rrëzimit të Sadam Huseinit në vitin 2003, SHBA i fali një pjesë të madhe të borxheve jashtë prej 125 miliardë dollarësh. Zëvendësministri amerikan i Mbrojtjes Paul ëolfoëitz argumentoi para senatit amerikan se kreditë e marra nga qeveria irakiane nën Sadam Huseinin janë përdorur për blerjen e armëve dhe ndërtimin e pallateve.

Ndërkohë ky koncept ka tejkaluar këndvështrimin politik dhe merr në konsideratë edhe bashkëpërgjegjësinë e kreditorëve. Kompleksiteti i këtij problemi duket qartë në rastin e Argjentinës. Ky vend e lidhi valutën e vendit të tij me dollarin nga viti 1991 deri në vitin 2002, me marrëveshje të Fondit Monetar Ndërkombëtar, FMN. Në fund të vitit 2001 Argjentina deklaroi falimentimin shtetëror.

Përgjegjësia e kreditorëve

Në vitin 2000 Banka Botërore dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar u falën 22 vendeve më të varfra borxhet e marra jashtë në vlerë 33 miliardë dollarë. Falja e huave ishet një lloj pranimi pa fjalë nga e institucioneve se masat e kursimit dhe privatizimet sjellin vetëm për një kohë të shkurtër faljen e borxheve. Në plan afatgjatë këto masa të çojnë në rënie të vazhdueshme të ekonomisë.

Edhe Gjermania ka përfituar nga falja e borxheve. Në vitin 1953 kreu i atëhershëm i bankës gjermane, Deutsche Bank, Hermann Josef Abs me pororsi të kancelarit Adenauar negocioi faljen e një pjese të madhe të borxhit të paraluftës dhe ndihmat në kredi të ardhura nga Europa dhe Amerika. Shtatë vjet pas përfundimit të luftës shtetet fqinje e ndihmuan Gjermaninë të përjetonte atë që njihet si mrekullia ekonomike.

19 komente në ““Huatë ilegale” dhe Greqia”

  1. HAJDUTI says:

    starkidia mas….ja falen apo jo…

    1. drini says:

      sta arhidhja mas, thuhet..

  2. Dean says:

    Grekve,edhe po t’u fallesh borxhet,prape do gjenerojne Borxhe te reja.
    Greket vuajne nga sindromi “Che Guevarra” dhe per rrjedhoje kane nevoj te vazhdueshme per te financuar enderrat e tyre qesharake dhe femijrore ku greket e “mire” luftojne dhe fitojne mbi kete Bote te “keqe”.Ata jane shume komik,ne Egzistencen e tyre,por te pakten ata eksperimentojne dhe e kane ndertu “identitetin” e tyre me Paret e Botes,ndersa ne jemi akoma me qesharak dhe tragjik se greket pasi ne Luftojme dhe j’a fusim njeni-tjetrit.

  3. tfgs says:

    Zike cami qe ti faleshin borxhet SS-ve gjermane me 1953,firmosi edhe Greqia………….

    1. Autocton says:

      Iku dhe eladha …vajti per leshe,sa gjyna.

    2. Dervish Malluta says:

      Hi Torkopordhos, ka kohe qe na humbe, ku ishe, na mori malli me ta fute pak, ok? Ndegjuam qe kishe qene ne ate hotelin e dylberave ne Mykenos, si e kalove?

      1. tfgs says:

        te kesh ginaika-n tende dipla,nuk kalohet keq……..mgjs mbante eren tende prej korraku……….hahahaha,ta futa arapi mou……

      2. Na ka rrejt, edhe un kujtova qe ishte ne mykonos te hoteli i shumngjyrshmeve Grrrrrek. Ngjanin si ato te nigeris!!

    3. robert says:

      zike Cami ja shkund kumbullen sat motre more i vrare ….akoma se ke kuptuer qe do te te beje dajo ?

    4. xxxxx says:

      Palla e k….tfgs öpo mos tu ishte fal borxhi gjermaneve nuk do kishte nje Europe te tille me nje standart te tille jetese nga e cila perfituat edhe ju jevgjitet e Egjeut prandaj dhe ju fal borxhi po juve korrakeve pse duhet te ju a falin ose tjuja u paguajn me thuaj ku eshte interesi ju nuk dini ngrini as breket e bjuaja

  4. gjyshi says:

    Borxhet jane Mashtrime .

    Pse e Vrane Gedafin ?

    Per te liruar Popullin Libik
    Nga qeverisja Diktatoriale ??

    Keshtu e ka pershkruar propaganda Occidentale
    si te rezikshem per paqen Internacionale
    Duke justifikuar keshtu
    ” Bombardimin Humanitar ” me misili e drone .

    Gedafi kerkonte PANVARSINE FINANZIARE TE KONTINENTIT AFRIKAN
    NEPERMJET kushtetutes dhe 3 instituzioneve bancare ::

    Banka qendrore Afrikane
    me Seli ne Abuja te Nigerise .
    me qellimin te krijonte nje Monedhe te Pavarur
    si per shtetet qe ishin Koloni qe ishin te detyruara
    te perdornin Monedha te huaja ,
    pOR Edhe per tregetimin e naftes
    qe tani JEMI TE DETYRUAR TA BLEJME ME DOLLAR .

    Fondin Monetar Afrikan
    me seli ne Kamerun
    me qellimin te Finanzoje me Kredi shtetet Afrikane
    me Interesa shume me te mira se FMI .
    Kjo i kafsheroje elitat e bankave Occidentale ,
    dhe duke i ndaluar qe te merrnin pjese
    ne projektet Afrikane .,

    Banken Qendrore
    me seli ne LIBI
    ME QELLIMINI qe te hapte ne te gjithe Afriken
    investimet dhe modernizimin e Infrastruktures

    Gedafi kerkoje te beje Shtetet e Bashkuara te Afrikes .
    ne nje bashim politik e ekonomik

    Populli libik do ta qaje Gedafin ,
    Ja te mirat e popullit kur qeveriseshin nga Gedafi

    1– Korrenti falas per te gjithe .

    2- Bankat Libike ishin prone e Shtetit
    dhe gezonin PANVARSI MONETARE ,
    NJE NGA shtetet e pakta ne bote qe nuk kontrollohet nga privatet banka .

    3 – Shtepia Konsiderohesh nje e DREJTE NJERZORE .
    NJE çATI SHTETI JA GARANTONTE TE GJITHEVE .

    4- çIFTET QE MARTOHESHIN merrnin nga shteti 60.000 dinari
    ose 50.000 dollar

    5 – Shkolla dhe shendetsia ishin Falas
    kur gedafi erdhi ne pushtet 75% ishin analfabete
    Arrit te Alfabetizonte 80% te popullsise .

    6 – ndihmonte Buqesine .

    7 -kur nje libik nuk mnde te kurohesh
    ne sherbimin shendetsor Libik
    Gedafi e çonte jashte libise per ta kuruar .

    8 -Nafta ne libi kushtonte 0, 10 $ per liter

    9 – Buka pak çentesimi …..

    Sot libia eshte nje territor Luftrash

    Mos u merzisni te dashur Libian
    Ndihmat dhe Borxhet do te vine ,
    Duke hedhyur bazat per nje KOLONI MODERNE .

    1. ik ore says:

      Karo mio, meso njëherë shqip pastaj merr mundimin të shkruash. Na qive trutë me këtë italishten tende. Opinioni tënd non beve aqua in Albania! Pallosh

  5. katarakti says:

    Une jam plotesisht dakort se ka edhe borxhe te paligjshme. Supozojme nje moment se Sala apo Edvini kane nevoje te fitojne zgjedhjet. Dhe çfare bejne? I kerkojne fajdexhinjve nderkombetare nje hua, te themi prej 300 milione dollaresh me nje interes prej 7 per qind ne vit. Me keto para ata i bejne qefin “popullit”. Pra i rrisin rrogat dhe pensionet. Populli duartroket dhe kenaqet. Saliu ose Edvini fitojne perseri zgjedhjet. Por ata duan te ngelen edhe ne histori. Prandaj kerkojne nje borxh tjeter prej 1 miliard dollaresh per te ndertuar nje rruge fantastike qe bashkon ta zeme Elbasanin me Tetoven. Ata zgjedhin edhe nje firme qe do ta ndertoje kete rruge. Kosto e kesaj rruge kushton 800 milione euro. Por qeveria i jep pronarit te firmes plot 1 miliard eurot e marra borxh. Pronari i firmes kenaqet nga kjo zemergjeresi e qeverise dhe i shkon kryetarit te qeverise me nje valixhe ku jane futur nja 100 milione euro ne shenje shperblimi dhe mirenjohjeje. Edhe kjo rruge ndertohet. Me cilesi apo jo, nuk ka shume rendesi. Pas 8 vjetesh ne pushtet, kryetari qeverise humbet zgjedhjet. Vjen nje qeveri tjeter dhe loja perseritet. Vjen pastaj nje kohe qe keto borxhe duhen lare me gjithe interesin e tyre. Po si? Po qysh? Nga kush? Nga populli kuptohet?! Atehere ulen pensionet, rrogat, sherbimet sociale. Por asgje nuk mjafton. DUhen shitur edhe te gjitha pasurite kombetare. Edhe ndonje ishull po qe nevoja. Dhe banoret duhet te punojne derrçe per te lare keto borxhe te marra ne emer te “popullit” per nja 150 vjet te mira. Keshtu i ka ngjare Greqise. Ne kete rruge po ecen edhe Shqiperia. Pyetja qe une ngre eshte: A ka te drejte nje qeveri dhe nje parlament i zgjedhur vetem per te administruar vendin per 4 vjet, te marre borxhe qe do duhet te lahen pergjate 50 vjeteve te ardhshem?! A ka te drejte nje qeveri, e majte apo e djathte, e zgjedhur vetem per 4 vjet, qe te shese pasurite kombetare, qe i perkasin kombit dhe brezave te shkuar dhe ardhshem?! Po te pyesesh fajdexhinjte nderkombetare si dhe FMN-ne, Banken Boterore, Bashkimin Europian dhe peshkaqenet e tjere, ata thone qe qeveria ka te drejte. Kuptohet se ata i kane bere keto ligje siç u vjen per mbare atyre vete. Por llogjika ta do qe keto ligje jane te paligjshem. Pikerisht per keto arsye pagimi i borxheve sot nga Greqia dhe neser nga Shqiperia eshte ilegal dhe amoral.

  6. sokol says:

    jevgu nuk paguan borxhin se pari se eshte jevg dhe e dyta se ska cte jape…

  7. sh says:

    Bindjet e mia i kam shprehur vazhdimisht per kete teme ,qe Europa do te gjunjezohet para Greqise ,por Greqise nuk eshte hera e pare qe i falen borxhet . Besoj qe do ta shfrytezoj perseri Europen per hire te pozicionit te saj .Mendoj qe Greket para kane ,sepse po blejne armatime ,keto lek ja moren me hile Europes vetem qe te blinin armatime , donin te blinin dhe detin tone . Pra nuk jane kaq fukarenj sa thone , por jane te zgjuar te poshter.

    1. kuq e zi says:

      Sh
      Koha do e tregoje se kush gjunjezohet por greqia nuk ka perballe europen por gjermanine dhe kuvendin e saj
      Une mendoj qe greqia humb

  8. anonim says:

    po ta lexoni mire artikullin ne te gjitha rastet falja e borxheve ka ardhur pas ndryshimeve te sistemeve politike, per me teper duhet shkruajtur edhe per menyren se si eshte negociuar falja e borxheve. Mos harroni se edhe sot gjermania ka kufizime nga lufta e dyte boterore ne lidhje me ushtrine.

    Po e sqaroi me tej: nqs nuk do ishte firmosur falja e borxheve mos mendoni se gjermania do ngrinte duart dhe do thoshte ohu une nuk kam, ajo thjesht do shtrengonte rripin edhe disa kohe dhe do te shlyente borxhet.

    Per ata qe nuk e kuptojne akoma po e sqaroj edhe pak. Thelbi i vertete i reformave eshte qe ti te marresh persiper pergjegjesite e tua si popull dhe te kuptosh cfare ke bere. Greqise do ti falen shume borxhe te jeni te sigurt por kjo nuk mund te ndodhe kur te duan greket, ashtu sic nuk ndodhi kur deshen gjermanet. Ti duhet tregosh pergjegjesine tende si shtet dhe si komb dhe vetem pasi e ke bere kete mund te ulesh ne tavoline dhe te parashtrosh kerkesat e tua.

    Reformat mund te duken skllaveruese dhe ndoshta jane, por vete fakti i pranimit te tyre tregon mbajten e pergjegjesive, nqs ato reforma zbatohen por nuk japin rezultatin e pritshem atehere le te ngrihet ministri i financave dhe te akuzoje homologet e tij. Atehere mund tu thote atyre qe ju e keni gabim. Per momentin nuk e ka kete te drejte.

    Greqia i mori dhe i hengri leket. Ato nuk u perdoren per te shtypur popullin grek por per ta sajdisur ne buzuqe dhe per kete gje duhet te pergezohen. Perqasja ne bisedime eshte tragjikomedia e vertete greke. ngjan pak a shume si shprehja edhe dhi e zgjebosur edhe bishtin perpjete.

    Ministri grek i financave nuk eshte i barabarte me homologet e vete, ashtu sikurse hajduti nuk mund te jete i barabarte me te zotin e shtepise. Me duket sikur greqia nuk e kupton akoma qe luan rolin e hajdutit ne kete histori.

    PS: Kam nje pyetje per ata qe mund te jene me te informuar. ka pasur protesta ne gjermani per te mos shlyer borxhin pas luftes se dyte boterore?!

  9. prof. andreas clitoris variturkofagos says:

    Bravo gjyshi tkfgos.
    Qenke fantastik sonte.
    Lere mos u mer me me budallenjte.
    Informacioni i sotem edhe pse shume gjera i dime ishte fantastik.
    Flmnderit

    1. ZEZAKU (greqine e duam shume) says:

      E kisha thene me kohe per miqesine e Qeverive Greke me Muhamad el Gadafin.
      E lexuat edhe sot komentin e gjate te papuse grek per Libine Gadafiste.

      I pret i njejti destinacion fantastik stin afriqi,
      tfgs dhe gjithe motrat e tij.

      Me dhe pa buz(k)uq,
      Po i pres.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje