Divorci i ‘stërmadh’ grek?

21 Qershor 2015, 16:46Rajoni TEMA

Nuk është kurrë e këndshme të asistosh në fundin e një marrëdhënieje. Kryeministri i Greqisë, Aleksis Tsipras, ka akuzuar kreditorët e saj se janë përpjekur të fyejnë vendin; ai ka akuzuar FMN për ‘përgjegjësisë penale’ për vuajtjet e Greqisë, shkruan The Economist.

Politikanët më në zë të Eurozonës po deklarojnë haptazi se nëse nuk arrihet një marrëveshje për zhbllokimin e fondeve të shpëtimit brenda pak ditëve, pritet faliment dhe ‘Grexit’ për Greqinë.

Urgjenca është shkak i shlyerjes së pagesës prej 1.5 miliardë eurosh (1.7 mld dollarë), FMN-së më 30 qershor të cilat Greqia me sa duket nuk mund t’i përballojë, si dhe përfundimit të paketës europiane të shpëtimit po atë ditë. Ministrat e financave nuk arritën një marrëveshje të enjten e kaluar dhe pritet të mblidhen në një samit në fillim të kësaj jave. Marrëveshja ka ende shanse për t’u arritur, por palët kanë filluar ta urrejnë njëra- tjetrën. Nëse kjo do të ishte një martesë, avokatët nuk do të dinin nga të vërtiteshin. Divorci do të jetë një fatkeqësi për të gjithë. Problemi është se, në rast se Greqia dhe Eurozona nuk i ndryshojnë kushtet e marrëdhënieve të tyre nuk do të ishte më mirë të qëndronin së bashku.

Dalja e Greqisë, ‘pozicionohet’ ekstremisht majtas

Për të parë se pse, t’ia fillojmë me rezultatet e dështimit dhe Grexit. Pasi ka argumentuar herë pas here për pesë vjet të ‘furishëm’, ka nga ata që kanë filluar ta mirëpresin perspektivën. Ata po bëjnë një gabim.

Për Greqinë, fitimet nga falimenti do të ishin të pakta dhe kostot potencialisht të mëdha. Vërtet, vendi mund të shmangë borxhet prej 317 mld euro ose pothuajse 180% e PBB-së. Por kjo i vlen më pak se sa duket grekëve. Edhe pse borxhi është i madh, ai është me norma të arsyeshme dhe kërkohet të paguhet në dekada të tëra. Pagesat e interesit deri në fillim të vitit 2020 janë vetëm 3% e PBB-së në vit. Edhe për Greqinë, kjo është diçka e menaxhueshme. As largimi nga euro nuk do t’i leverdiste më shumë. Në teori, me një dhrahmi të re dhe bankën e vet qendrore, Greqia, do të mund të zhvlerësohej dhe të fitonte në konkurrencë. Por tregtia e Greqisë është modeste. Dhe ajo tashmë i ka reduktuar pagat nominale me 16% pa një bum në eksporte.

Në të kundërt, kostoja e Grexit do të ishte e tepruar: banka të falimentuara, kursime të reduktuara, kontrata të shkelura dhe besim i rrënuar. Politika ka të ngjarë të shkatërrohet. Syriza, partia e majtë e z. Tsipras, është antitreg dhe antisipërmarrje. Neofashisti Agimi i Artë dhe komunistët, me një votë të kombinuar prej 12%, do të lulëzojnë. Shumica e partive në mes, tashmë të diskredituara, do të përballen me një situatë problematike. Javën e kaluar z. Tsipras ‘flirtoi’ shëmtuar me Vladimir Putinin në Rusi. Përjashtuar nga euro dhe mundësisht nga BE, një vend me histori revolucionesh do të rrezikonte të bëhej i dhunshëm dhe edhe më i korruptuar.

Kjo është një arsye që Eurozona duhet të mendojë dy herë përpara se të braktisë Greqinë. Një shtet i dështuar në Egje do të ishte problemin i BE-së, pavarësisht se politikanët e saj kanë pranuar ryshfet në euro apo dhrahmi – në të vërtetë, ky do të ishte një problem i madh dhe i vështirë për t’u trajtuar se sa Greqia sot. Përveç kësaj, bashkimi monetar është supozuar të ishte i parevokueshëm. Në qoftë se, në fakt, anëtarët e saj rrezikojnë përjashtimin, atëherë ‘infektimi’ do të ketë më shumë gjasa të përhapet në ekonomitë e tjera të rrezikuara, të tilla si Portugalia dhe Qiproja – nëse jo në këtë krizë, në tjetrën.

Ka nga ata, mundësisht përfshirë z. Tsipras, që kanë arritur në përfundimin se çmimi i Grexit është aq i lartë sa që Greqia mund të mbështetet në Eurozonë duke arritur një zgjidhje të minutës së fundit. Por kjo është e papërgjegjshme. Nëse euro do të mbijetojë, rregullat e saj duhet të jenë të zbatueshme. Për sa kohë që bashkimi monetar është ‘farkëtuar’ mes shteteve sovrane parimet e ‘pakthyeshmërisë’ dhe zbatimit janë kontradiktore. Megjithatë, mund të jemi të sigurt se ka një kufi në tolerancën e Eurozonës – edhe pse askush nuk e di se deri ku shtrihet ai.

Sërish borxhi i ndan ata

Rezultati është se Grexit është një proces, jo një ngjarje. Edhe nëse dështojnë bisedimet, edhe nëse falimenton Greqia, edhe në qoftë se ajo fut kontrollet e kapitalit dhe qeveria fillon të emetojë IOUs (dokument informal që njeh borxhin) për shkak se nuk kanë mbetur më euro – edhe atëherë, një referendum apo një qeveri e re mund t’i ofrojnë ende Greqisë një rrugë sërish drejt euros.

Por marrëveshja është gjithashtu një proces. Edhe pse kjo pa dyshim do të përshëndetej si një triumf, do të shënjonte vetëm një hap drejt ristrukturimit eventual të borxhit grek. Besimi është tepër i ulët dhe ngurrimi i Greqisë për të respektuar zotimet e saj shumë i dukshëm, sa që çdo goditje e parave të reja të shpëtimit do të varet nga Greqia që do të tregojë se ka ngulmuar në kërkesat e saj gjatë ‘pazarit’. Një kushtëzim i tillë është i nevojshëm dhe ekonomikisht i dëshirueshëm, por në mjedisin e helmuar të ditëve të sotme shoqërohet me një kosto të lartë. Marrëdhëniet ndërmjet euros dhe Greqisë janë përcaktuar në kushtet e ‘lëshimeve’ që secili është përpjekur të sigurojë me forcë nga tjetri. Martesa mund të zgjasë, por edhe më trishtueshëm se më parë.

Nevojitet ndryshim në mentalitet. Të dyja palët e kanë menaxhuar keq krizën greke. Sidomos në fillim, kreditorët e ngarkuan së tepërmi organizmin e shpejtë fiskal, në një përpjekje të dëshpëruar për të kufizuar madhësinë e borxhit grek. Si dhe varfërimi i panevojshëm i Greqisë (PBB është tkurrur 21% që nga viti 2010), ky ishte një ‘devijim’ nga detyra e vërtetë, e cila është të zgjidhë pengesat strukturore ndaj rritjes-klientelizmin e shfrenuar, administratën e pashpresë publike, rregulloret e këqija qesharake, një sistem letargjik dhe i pasigurti drejtësisë, aktive të shtetëzuara dhe oligopole si dhe tregje aspak fleksibël për mallrat, shërbimet dhe punën.

Por zoti Tsipras e ka përkeqësuar akoma më shumë një situatë të keqe. Në vitin 2014, ekonomia greke u rrit. Tani ajo po tkurret sërish, pjesërisht për shkak se Syriza ka dëshmuar të jetë e paaftë dhe edhe më klienteliste se paraardhësit e saj. Por edhe për shkak se qëndrimi në negociata ka përthithur të gjithë vëmendjen e Syriza dhe e ka çuar vendin vite mbrapa.

Nevoja që kriza të inkurajojë rezultate në bisedime dhe të nxisë lëshime nga pala tjetër ka shkatërruar besimin e tregut. Kapitali është larguar nga sistemi bankar. Investitorët kanë qëndruar larg. Çdo reformë është bërë një mjet negocimi që nuk duhet të tregtohet përpara një marrëveshje dhe nuk do të tejkalohet pasi të jetë arritur një marrëveshje. Ideja se reforma është në të vërtetë diçka e mirë për Greqinë është fashitur. Shumica e grekëve duan të qëndrojnë në euro. Por politikanët e tyre ende presin shpëtim nga Berlini, në vend që të zbatojnë reforma në ‘shtëpinë e tyre’. Greqia duhet të kuptojë se, në qoftë se kjo nuk do të ndryshojë, kreditorët do të humbasin durimin. Shmangia e divorcit do të jetë gjëja më e mirë për të gjithë. Por kjo martesë nuk ia vlen të shpëtohet me çdo çmim.

Monitor

39 komente në “Divorci i ‘stërmadh’ grek?”

    1. tfgs says:

      kur nuk i plasi per greket,perse sunitat e piste qepen si miza pas mutit………..!!!???ptuuuuuuuu siktir miliet……

      1. Dervish Malluta says:

        @Tourkopordhos, a ta futi nonji sunit kur ishe atje ne Mykenos, apo noshta nonji alavit apo shiit??

        1. tfgs says:

          reeeeeeee ouuuuuuuuuusssssstttttttt ,palioarapi……….

          https://www.youtube.com/watch?v=YimngJj_TR8

          1. Gabelllek i madh, pervec turisteve qe si ashu krejt ne tourkia po ju ikin. Kshu edhe turqeve ua bejn qefin. Keni dalur pe ujit me juve gabele!!! Turq te krishter te rreme!

          2. arbereshi says:

            PUCOFAGO kjo eshte me te vertete e bukur po ti ja heq bukurine se ske asnje lidhje me kete e para, dhe e dyta kjo nuk shoqerohet dhe tregohet me pasthirma si majmun makaka.Nxir motrenne piste, mamin me kanister me lule ti me gernete ne bithe dhe babi dike mbledhur rodhakina, kjo ka lidhje me ty.Leri amerikanet dhe europjanet ti vleresojne greket ashtu sic jane dhe ashtu si po i vleresojne

          3. komunalja says:

            Boll me me mashtrues ordinere, qe falsifikojne bilance shteterore! As shteteve Afrikane nuk u shkojne nder mend gjera te tilla! Ne Gjermani ka dale nje shprehje e re: në vend të “getürkt” thuhet “gegriecht”!!

      2. the Punisher says:

        He mo si ben edhe ti, ne trapin po tallim pak, mos e merr seriozisht. C´thone andej nga Gerrqia, me sa dhrahmi do shkembehet 1 lek?

        1. tfgs says:

          1 dhraxmi do te shkembehet me 7 alvanous per te mbledhur rodakina……..

      3. ALBANIA says:

        I kemi qef dobicet e turqis, se tere jeten ju kemi qire grate dhe vazhdojme tja u qime.e morem vesh se kush je vangjel dule .qe te ka qire prifti per 5 vjet rrjesht se kshu jeni ju te degjeneruar mbrapa qafe do ta hash Tani dobici I turqise

      4. ALBANIA says:

        I kemi qef dobicet e turqis, se tere jeten ju kemi qire grate dhe vazhdojme tja u qime.e morem vesh se kush je vangjel dule .qe te ka qire prifti per 5 vjet rrjesht se kshu jeni ju te degjeneruar mbrapa qafe do ta hash Tani dobici I turqise

  1. Karjola shoqe me Ajola says:

    Shyqyr zotit thuaj qe Shqiptaret kan udheheqes te zote,dhe nuk do flimentoje,po vecoj disa praj tyre gjigandin e Qamerise Tim Idrizi bashke me akademikun Tahir Muedinin,Edvin gjigandin me Erion shpetimtarin e kombit si dhe pa harruar te madhin e te medhenjve Ilirian Meta se bashku me Mona Lizen,ketyre duhet tu pergjerohemi se na kane shpetuar nga borxhet dhe rrojme si do zoti.

  2. Po po me mir esht ni Virus anti Gabel, ze bast qe 70 perqind e popullates Greke me ADN Gabelo chromosome zhduken brenda ores, kurse Shqiptaret arvanitas do mbijetojn mbase nuk kan ADN. Gabelchromosom!!!

  3. Argita_B says:

    Tsipras akuzon Fmn e BCE per pergjegjesi penale pasi u dhane borxhe per te mbushur barkun me buke pasi vet greket nuk punonin aq sa u duhet te ushqejne femijet e tyre dhe preferojne te shtrijne doren qe te punoj e te tjeret per ta!!
    Perse nuk flet Tsipras se ne Greqi thuajse te gjitha bizneset nuk kane te isntaluara aparatura per te paguar me karte bankare artikujt qe shesin, perse noteret, doktoret, profesoret, arkitektete keshtu me rradhe jane profesione qe trashegohen nga prindi te femija dhe nuk kane mundesi te ushtrojne ata qe kryejne studime dhe jane te afte, perse nu ka kadastra te rregullta, perse pjesa me e madhe e arkitekteve japin vulen per hipotekimin vetem me para ne dore, perse te gjitha taksat mblidhen vetem ne faturen e energjise elektrike!!!
    Perse perse populli grek nuk pranon te paguaje asnje kacidhe nga parate qe kane marre borxh!!
    Perse Tsipras nuk i kerkon popullit te tij se gjermanet, francezet sot kane ne kurriz mbi 14 mije euro per person qe i kane dhene borxh grekeve dhe sot Tsipras kakaris dhe kerkon para te tjera borxh pa pranuar asnje kusht!!
    Perse Tsipras nuk i thote popllit te tij se pa punuar nuk mund te jetohet, nuk mund te shpenzohet me teper para se sa fitohet!! Perse greket kerkojne akoma borxh dhe kete borxh ja lene ne kurriz femijeve, niperve dhe mbesave te tyre!!
    Kur greket nuk duan as femijet e tyre, si mund te imagjinoje se duan evropianet dhe Evropen!!
    Si mund te kesh mbi 340 miliarde euro borxh dhe sot ti hedhesh fajin atij qe ti ka dhene borxhet!!! Kush i detyroi greket te kerkonin borxhe, dembelelliku i tyre, pa afatesia te prodhonin aq sa u duhej per mirqenien e tyre apo
    Evropa!! Kush i detyron greket te kalojne jeten buzuqeve ne vend qe ti shtrohen punes e te lajne parate qe i moren borxh!!
    Kur greket terhiqkan me miliarda euro nga bakat keto dite se kane frike nga kapitullimi, e thene ndryshe paskan miliarda neper bnka, perse qeveria greke nuk perdor keto para per te shlyer borxhet po i kerkon perseri borxh
    Evropes. Parate qe kishin neper banka greket nuk jane te tyret, jane para borxh qe i kane Evropes dhe si te tilla duhet te konfiskohen.

    1. Mendimi im says:

      Nga te gjitha keto qe ke degjuar neper tavolina baresh e kafenesh,qendron vetem konstatimi per noteret,eshte pa te drejte profession I mbyllur.

      1. plaku says:

        Mendimi im,
        Me lejo te lutem te te bej nje pyetje miqesore. Mos je ti “Mendimi im” me profesjon pilot qe ke shkruajtur shume tek “Tema” dhe sidomos per problemet fetare. Edhe nje here me fal per kurjozitetin.

        Te uroj nje jave te ardheshme te kendeshme.

        1. tfgs says:

          hahahaha,e pikasi korraku korrakun………era ben punen e vet.

      2. Argita_B says:

        Ne ato baret qe i kam degjuar nuk pranon njeri te paguash me karte bankare, duan vetem para cash qe te mos deklarojne asnje euro e te mos paguajne taksa.

  4. Poshte fashizmi! says:

    Nuk eshte vetem faji i drejtimit te Greqise ardhja ne kete fare derexheje. Greket jane nje popull dembel edhe parazit qe kerkojne te fitojne ne kurriz te te tjereve. Ne hale te shkojne se ben Evropa edhe pa ata, le te bejne dashuri edhe sex me putinin, ska pse paguan djersa e gjithe Evropes buzuqet e grekerve…

  5. taso kume says:

    @KARJOLA Dardha e ka bishtin mbrapa ,ne baze te popullsise dhe borxhit jemi ne me keqe se EVGJITET E GREQISE.Ti mund te keshte drejte por nenkuptimet nuk meren per baze,SHQIPTARET jane mesuar te flasin pa dorashka.

  6. ALEKSI says:

    kur nuk ka ndonje rendesi pse perendimi i jep kaq rendesi?
    po me cpo shikohet turra e leshit europian po shkon drejt shthurjes se plote .me pas e ka rradhen spanja portugalia etj.pra humbja e diktatit gjerman mbi europen jugore ose ish romen e dikurshme. gjermanet edhe sot e kane zili mesdheun dhe me te tilla makinacione financiare duan te zaptojne pjesen me te ndricuar te europes jugore.

    gjithe kultura perendimore ze fill ne greqi e ne itali dmth ne rome. barbaret ghermane ne ate kohe flinin ne peme.

    1. tt says:

      Aleksi ate histori qe ti e permend ketu e kan shkruajtur gjermanet prandaj me ngadale me “njohurit”e tuaja ore lulush i Janulles pa ate histori te shkruajtur nga gjermanet ti dhe jevgjit e tu ishit nje hic ne kete bote ne rregull PALIKKKKK

    2. gjon cima says:

      Nuk eshte absolutisht e vertete. Ne Greqi dhe ne Rome ka nisur vetem modeli shkaterrimtar i hajdutllekut. Fill mbasi u perlane te gjitha te dy “qyteterimet” u rrezuan thjesht se nuk kishin me asnje mundesi te grabisnin.

  7. Plag Elezi says:

    Lideret e Europes duhet ti japin duart Greqise nga Euro si nje shembull per te tjeret, sepse greket do te kene akoma me teper probleme ne te ardhmen te vetem, por si po veprojne pa dinjitet fare nuk i duhen Evropes.

  8. katarakti says:

    Mos merrni kot. Neser, e hene, arrihet kompromisi. Greqia do te shpetoje, por une pyes veten se si do ia beje Shqiperia kur te vije dita qe kreditoret t’i kerkojne borxhet me gjithe interesin e tyre. Sepse duke pare borxhin e larte te Shqiperise, afro 80 per qind te prodhimit te pergjithshem, borxhet asaj do t’i jepen me interesa stratosferike. Ky eshte problemi i vertete per shqiptaret sot dhe jo Greqia.

    1. gjon cima says:

      Po te arrihet kompromisi eshte e sigurte qe europa do te perçahet. Po ti pergjigjesh me kompromis arrogances se hajduteve kjo do te frymezoje vendet e tjera ne krize thjesht per shkak te hajdutllekut qe te vazhdojne te njejten sjellje shkaterruese duke adoptuar te njeten sjlellje fitimtare te hajduteve te lavdishem prej mijera vjetesh sot me qeveri komuniste.

  9. Albann says:

    Strategjiae grekeve do triumfoje…Evropa s do e lere kurre Greqine…Mendoni nese do kishte ndodhur kjo per Shqiperine sa Alb-exit do kishin ndodhur :P.Greqine dhe Izraelin Evropa I sheh si porta e keshtjelles kristjane.Kush do donte qe ajo porte te hapet?….Prandaj na pelqen apo s na pelqen ne greket kane ngren ,hane,e do hane qyl…pa pune e pa djerse…Ky eshte shperblimi I mos ndryshimit te fese,ashtu si shqiptareve te qenit muslimane u eshte kthyer ne ferr prej Evropes….

    1. tfgs says:

      Evropi nuk u krijua per muslimonet,do te ishte absurde te mendoi dikush se leshqenet sunite do te kene vend ne kete familie……..

      1. Argita_B says:

        Deles i dhe bar te haje sot se neser nuk ta dergon dot sms, mbaroi interneti ne Greqi, deri sot ne ora 24 do kesh internet çuni kapterrit qimariot.

      2. taksirat kusuri says:

        Turkofagos ke te drejt ,europa esht krijuar mbi bazen e kultures e psikologjise katoloike e jo per myslymanet.Si te duket Qirio turkofagos dalia e greqis nga eurozona? Romance dashurie?Veprim i zgjuar dipllomatik? Veprim i sakte praktik pro popullor? Patriotizem nacionalist? Mos nxjeria e greqis nga eurozona po behet per rindarien e ishujve e egjeut? Forcohet apo dobesohet greqia nga kjo dale e eurozones? Mos mbas kesaj greqia del edhe nga NATO?Uroj te roje dashuria mijevjecare e mjekercjapeve te athines e moskes!Pyetia e fundit qirio si e parashikon mbas grexit mardheniet greqi-vatikan?

        1. tfgs says:

          ja dhe i tredhuri i radhes,o Zot pse kemi kaq shume……….!!??

  10. prof. andreas clitoris variturkofagos says:

    Shume komentues flasin kot.
    Tema eshte per borxhe e jo per evgjit.
    Krijimi i eu eshte falsitet.
    Shqiotaret injorant kerkojne enetaresim edhe pse kurre sdo te trajtohen si nje evripjan tjeter.
    Perse duhet ne ti bashkohemi kesaj harte te arnuar?
    Te me thote njwri vetem nje aresye.
    Sa pwr borxhet. Shikoni kryemistrecin tone. Merr borxhe nga fmn dhe paguan ne bb.
    Pastaj merr nga bb dhe paguan fmn.

    1. Argita_B says:

      Ne Shqiperi borxhi eshte 80% i PNB se ose 10 miliarde euro, zhvillimi vjetor eshte 3.5%, ne Greqi 180% i PNB se greke ose 340 miliarde euro, zhvillimi vjetor i Greqise eshte negativ!
      Shqiperia nuk eshte reference as per demokraci, as per ekonomi, as per mireqenie, perndryshe nuk kishte pse nje e treta e shqiptareve te emigronin.
      Tema ketu ska lidhje me Shqiperine po me Greqine keshtu qe te komentosh ekonomine shqiptare ne nje artikull qe flet per ekonomine dhe krizen greke eshte pa lidhje.

  11. Gora says:

    Kerceni buzuk TFG kerce po a e di kuptimin e fjale buzuk ng ka erdhur? he qerrata Tfg tani kerce dhe danc gjerman se zikja Te ka qef, hajde dridhe belin, dridhe,maxhupve te evropes.

  12. durresi says:

    erdhi edhe fundi yt tfgs. Thuaj edhe fjalet e fundit e pastaj jep shpirt

  13. vizioni i Bashes says:

    “Tope, tope o papagallos”, por… “topet e dashit nuk po bien” dhe mbetët me gojë hapur o të shkretë…!!! Nuk shikoni hallin tonë, që para 25 vjetësh ishim “brekëgrisur”, ndërsa sot jemi “pa brekë në bythë” dhe njerëzit kërkojnë me çdo kusht të ikin nga sytë këmbët, larg këtij vëndi “të mallkuar”…!!! Mbetët duke përsëritur mediat e “të fortëve”, duke i lëpirë, për t’u bërë qejfin…si gjithmonë…

    1. . says:

      VIZIONI BASHA neqoftese ka lepirsa nje i tille je ti dhe kjo eshte mese e sigurt

  14. gjon cima says:

    Greqia, vendi me problematik i Europes, me nje popullsi prej 10.8milion banoresh ka nje GDP prej 207bn$. GDP pro capita = 18.7mije$.

    Shqiperia, 3milion banore me nje GDp prej 12.7bn$ ne vit. Dmth 3,913$ pro capita.

    Danimarka,
    Popullsia- 5.7milion banore.

    GDP-297bn$ (50% me shume se Greqia edhe pse me gjysem popullsi).

    GDP procapita=52.822$, dmth, 2.82here me shume se Greqia edhe pse me gjysem popullsi.- 13.5 here me shume se Shqiperia me me pak se dyfish popullsi.

    Shpjegimi?
    Ka vetem nje shpjegim: ndershmeria kundrejt hajdutllekut.

    Indeksi i transparences se Danimarkes= 9.2
    Greqia=3.3
    Shqiperia=3.1

  15. gjon cima says:

    Cila eshte e ardhmja e vendit tone te dashur ne momentin qe ndershmeria shqiptare, qe sot promovohet nga vellezerit tane hebrej dhe ministri i Kanadase e quan si shume te nevojshme sot ne bote, te kthehet ne menyren me normale e perdorur nga nje popull me ne fund i lire te beje ate qe don.

    Jam i sigurte qe nuk do te kem pergjigje. Shumica e popullsise boterore sot e perdorin lirine per te folur dhe jo per te menduar.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje